Almennt
Þessi fræðslupakki er gefinn út af Þjóðleikhúsinu í tengslum við uppfærslu hússins á söngleiknum Ormstunga eftir Hafstein Níelsson og Ólíver Þorsteinsson. Ormstunga var frumsýnd 24. Janúar 2026.
Í þessum fræðslupakka nálgumst við helstu þemu verksins með ólíkum leiðum og kennarar geta nýtt sér það sem þeim finnst henta sínum bekk.
Helstu þemu eru:
• Frægð og frami
• Ástin
• Sæmd og hefnd
Námsmarkmið fræðslupakkans
• Aukinn skilningur á Gunnlaugs sögu Ormstungu, helstu þemum og persónum.
• Aukinn skilningur á leikhúsi sem listformi.
• Aukin færni í notkun tungumálsins.
• Aukinn skilningur á sögu og menningu Íslendinga.
Aldurshópur
Efnið í fræðslupakkanum hentar nemendum á unglingastigi og í framhaldsskóla.
Verkefnin henta hverju aldurstigi mögulega misvel. Hver og einn kennari ákveður hvað hentar sínum bekk og er frjálst að nota efnið til að vinna eigið fræðsluefni og verkefni í tengslum við sýninguna.
Leikskrá, fróðleikur og fleira
Hér má finna frekari upplýsingar um uppfærsluna, myndbönd, tónlist og leikskrá.
Í leikskrá er upprifjun á tímalínu, ættartré, viðtal við höfunda og margt fleira.
https://leikhusid.is/syningar/ormstunga/
Efnisyfirlit
Um sýninguna
Almennar umræður
Helstu persónur
Frægð og frami
Ástin
Sæmd og hefnd
Ýmis verkefni
Draumur Þorsteins
Orðabókin
Tilvitnanir
Tenglar
Brot úr söngtextum
Um fræðsludeild
bls. 4
bls. 5
bls. 6
bls. 7
bls. 8
bls. 10 -11
bls. 12.
bls. 13
bls. 14
bls. 16
bls. 17
bls. 18 -21
bls. 22
Um sýninguna
Ormstunga er glænýr íslenskur söngleikur byggður á Gunnlaugs sögu, sígildri sögu sem er í senn spennandi, fyndin og hjartnæm. Höfundarnir, Hafsteinn Níelsson og Ólíver Þorsteinsson, eru af yngstu kynslóð leikhúslistafólks og ná með glæsilegum hætti að vinna úr menningararfi okkar í nútímalegu og heillandi formi.
Saga um drauma, ástir og ill örlög. Kraftmikil endursköpun á íslenskum menningararfi.
Fjölmargir leikarar Þjóðleikhússins koma fram í þessari kraftmiklu sýningu sem margt af okkar færasta leikhúslistafólki tekur þátt í að skapa. Ormstunga er söngleikur fyrir unga sem aldna með grípandi og fjölbreyttri tónlist.
Gunnlaugur Illugason, Hrafn Önundarson og Helga hin fagra Þorsteinsdóttir mynda einn frægasta ástarþríhyrning fornbókmenntanna. Þau eru leikin af yngstu kynslóð okkar leikara. Jakob van Oosterhout leikur Gunnlaug, Kristinn Óli S. Haraldsson leikur Hrafn og Rán Ragnarsdóttir leikur Helgu hina fögru Þorsteinsdóttur.
Varmennið, hetjan og ástin.
Tákn sem við erum enn að kljást við.
Of lengi hafa örlögin hrjáð þau en nú fyrir framan áhorfendur fá þau loksins að gera upp sín mál. Það er Gísli Örn Garðarsson sem leiðir þennan einstaka leikhóp en hann er þekktur fyrir töfrandi og kraftmiklar sýningar. Meðhöfundur tónlistar er Jóhannes Damian R. Patreksson, einnig þekktur sem tónlistarmaðurinn JóiPé. Hann sér einnig um tónlistarstjórn í sýningunni.
Frægð og frami eða ástin?
Almennar umræður
Gott er að byrja á því að rifja upp söguþráðinn í verkinu og leyfa nemendum að ræða upplifun sína af sýningunni og spyrja spurninga. Eftirfarandi spurningar er hægt að nýta til umræðna sem styðja við skilning nemenda og virkja þau til samtals og gagnrýninnar hugsunar.
• Um hvað er söngleikurinn Ormstunga?
• Hvað manstu helst úr sýningunni?
• Var eitthvað sem þér fannst óskýrt?
• Hvað fannst þér flottast/skemmtilegast?
• Fannst þér eitthvað óþægilegt/leiðinlegt?
Ræðið listræna þætti sýningarinnar.
• Hvernig var tónlistin?
• Í hvaða stíl voru búningarnir?
• Hvernig fannst þér leikmyndin? Ljósin?
• Hvað, ef eitthvað, hefðir þú viljað hafa öðruvísi?
Helstu persónur
Í verkinu koma fram fjölmargar persónur en gott er að draga fram helstu persónur verksins áður en áfram er haldið í umræðum. Eftirfarandi spurningar geta aðstoðað nemendur við að ná góðri heildarsýn á aðalpersónur verksins.
• Hver er Gunnlaugur? Hvers vegna fer hann á Borg?
• Hver er hans helsti draumur? Hvernig fær hann viðurnefnið Ormstunga?
• Hver er Hrafn? Hver er hans helsti draumur?
• Hver er munurinn á Hrafni og Gunnlaugi?
• Hver er Helga? Hvar býr hún? Hver er hennar helsti draumur?
• Hver er Þorsteinn? Hvað dreymdi hann?
Í leikskrá má finna ættartré helstu persóna, myndir og leikendur.
Frægð og frami
Frægð og frami má segja að sé eitt stærsta þema þessarar útfærslu af Gunnlaugs sögu ormstungu.
Hér að neðan er tillögur um hvernig má nálgast og kafa dýpra í efnið út frá hugtökunum frægð og frami. Eftirfarandi eru hugmyndir að umræðum fyrir pör eða hópa, eða sem einstaklingsverkefni.
Hvers vegna þrá aðalpersónur verksins frægð og frama?
• Er það af sömu ástæðum hjá Gunnlaugi og Hrafni?
• Eru ástæður fólks í samtímanum svipaðar?
• Hver er afstaða Helgu til drauma um frægð og frama?
Að yrkja fyrir konunga
- hvers vegna vildu konungar hafa skáld í hirð sinni?
Konungur skilur eftir sig arfleifð í gegnum skáldið sitt. Það verður að vera gott skáld.
Hvers vegna er það svona eftirsóknarvert starf fyrir unga menn?
• Skáldið öðlast líka arfleifð.
Hver væri samnefnari dagsins í dag?
Til dæmis áhrifavaldar. Fyrirtæki vilja að þau geri ,,content“ um sína vöru.
Hvers vegna sækist mannskepan eftir því að ,,láta muna eftir sér“?
• Metnaður eða dramb? Hver er munurinn?
• Orðstír, að láta muna eftir sér. Hvers vegna?
• Ótti við dauðann?
• Listform – köllun Gunnlaugs – á þessum tíma var það að vera skáld. Hvað væri það í dag?
Dæmi um þetta má finna allt aftur í Hávamál yfir í nútíma söngtexta. Biðja nemendur að finna lög sem gefin hafa verið út á síðustu árum sem fjalla um þetta efni.
Hvað
væri jafngildi eftirfarandi hluta í dag?
• Að láta yrkja um sig drápu – fyrir pólitíkus?
• Arfleið og orðstír – hvernig látum við muna eftir okkur í dag?
• Samfélagsmiðlar? Eða er þar orðin ofgnótt efni svo allt týnist?
• Hvað skapar arfleifð raunverulega í dag?
• Skáld – hvaða fígúrur eru okkar skáld?
• Að vera í hirð hjá konungi – hvað væri það í dag?
• Hvernig er hlutverk rithöfunda og skálda ólíkt á tímum víkinga og í dag?
Ástin er stórt hreyfiafl í verkinu og er að lokum það sem ákveður örlög aðalpersónanna. Hér að neðan er tillögur um hvernig má nálgast og kafa dýpra í efnið út frá ástinni. Eftirfarandi eru hugmyndir að umræðum fyrir pör eða hópa, eða sem einstaklingsverkefni.
Nýjar og gamlar hugmyndir um ást.
• Hvað er eins og hvað hefur breyst?
• Rómantísk ást við fyrstu sýn eins og við þekkjum hana?
• Hvort þótti mikilvægara að hjónabönd byggðust á ást, virðingu, samfélagsstöðu eða hagkvæmni?
• Hvað ræður mestu í dag? Hvernig velur fólk sér maka þá og nú, og út frá hvaða forsendum?
Staða konunnar á þessum tímum. Ákvarðanavald hennar í eigin málum
• Hvað hefði hún sagt í dag?
• Hvað hefðir þú gert?
• Hvað myndirðu ráðleggja vini/vinkonu þinni að gera?
Í verkinu er ástin hindrun fyrir frægð og frama Gunnlaugs og öfugt.
• Væri ástin sama hindrun í samtímanum? Hvers vegna eða hvers vegna ekki?
• Valdi Gunnlaugur rétt? Hvernig hefði hann getað valið öðruvísi? Af hverju gerir hann það ekki?
• Hvað myndir þú gera?
• Hvað myndir þú ráðleggja vini þínum að gera?
Draumur Þorsteins er upphafið á Gunnlaugs sögu ormstungu.
• Hvers vegna vill Þorsteinn láta bera Helgu út þegar hún fæðist?
• Er það ást?
• Hvað stjórnar honum?
• Elskar Þorsteinn dóttur sína Helgu? Hverjar eru birtingarmyndir þess í verkinu?
• Hvaða áhrif ætli það hafi haft á Helgu þegar hún komst að því að faðir hennar vildi láta bera hana út en móðir hennar bað föðursystur hennar að taka hana í fóstur og leyna henni?
Hvað væri jafngildi þessara hluta í dag?
• Hver væru þrjú megin ráð til að ná sér í maka í dag?
• Þorsteinn segir við Gunnlaug að hann þurfi að koma sér í stöðu þar sem enginn getur boðið betur, fylgja hefðum og gefa konunni gjöf og síðast en ekki síst nýta sér stöðu fjölskyldunnar sem hann vill tengjast.
• Að bíða í þrjú ár eftir að hitta og tala við ástina sína aftur. Engir símar.
• Hvað væri sambærilegt í dag?
• Myndi einhver bíða í dag? Bíðum varla í klukkustund eftir svari við skilaboðum.
Gunnlaugur gefur Helgu skikkju sem hann fékk frá Aðalráði.
• Hvað væri sambærileg gjöf í dag?
Sæmd og hefnd
Sæmd og hefnd spila stórt hlutverk í verkinu og eiga sér nokkrar ólíkar birtingarmyndir. Hér að neðan eru tillögur um hvernig má nálgast og kafa dýpra í efnið út frá sæmd og hefnd. Eftirfarandi eru hugmyndir að umræðum í pörum eða hópum, eða einstaklingsverkefnum.
Margar birtingarmyndir þessa málefnis í sögunni – Illugi og synir hans, Þorsteinn og dóttir hans Helga, Aðalráður, Eiríkur jarl, Ólafur Svíakonungur og bæði Gunnlaugur og Hrafn. Allt verkið/samfélagið snýst um sæmd og orðstír.
Hvernig er virðing metin á þessum tíma? Hvað getur veitt fólki sæmd?
• Ólíkt fyrir konur og karla?
• Hvort er meiri sæmd að vera víkingur og stríðsmaður eða skáld?
Hvað finnst Gunnlaugi veita sæmd? En Hrafni?
• Skáldskapurinn. Að vera besta skáldið, að geta komið vel fyrir sig orði.
• Að vera bardagahetja.
• Að standa við orð sín.
• Að vera vinur vina sinna.
• Breytist afstaða Hrafns og/eða Gunnlaugs til vináttunnar?
Hvað finnst Helgu veita sæmd?
• Fegurð og aðdáun annarra.
• Gáfur, húmor, færni í skák.
• Gott skaplyndi, sáttfýsi, að una sátt við sitt.
• Yfirvegun og góðar siðareglur.
Hvað finnst Þorsteini veita sæmd?
• Faðir hans var Egill Skalla-Grímsson, andhetjan í Egils sögu, en Þorsteinn virðist frekar vilja vera dugandi bóndi en bardagamaður.
Hrafn upplifir að Gunnlaugur ræni virðingarstöðu hans, orðstír hans í Uppsölum. Hvers vegna?
Hvenær meta persónurnar að hefnd verði nauðsynleg til að verja sæmd sína?
• Gunnlaugur rýfur bræðralagið.
• Svipar til mafíusamfélaga. Vald til að undiroka aðra út frá samfélagsstöðu.
Hvernig metum við sæmd í dag? En hvernig metum við hefnd? Eru þetta andstæður í okkar nútímamenningarheimi?
Gunnlaugur verður að rétta úr eigin orðstír þegar Hrafn stelur stúlkunni hans. Skorar hann á hólm.
• Hvað myndi mafíósi gera ef annar mafíósi stæli konunni hans? Eða einhver önnur erkitýpa úr nútíma menningu?
• Hvað myndir þú ráðleggja vini þínum að gera?
• Hvað myndir þú gera?
Hrafn giftist einnig Helgu til að efla virðingu sína og stöðu í samfélaginu.
• Hjónaband sem valdastaða, samfélagsstaða. Dóttir Þorsteins á Borg.
• Hrafn skákar Gunnlaugi með því að giftast henni. Skák og mát.
• Hvað væri sambærilegt í dag?
• Þarf alls ekki að snúast um ástarsambönd. Getur verið að eiga Range rover, fræga vini, airpods, hvað sem er.
Gerði Hrafn rangt? Hvers vegna biður hann um hönd Helgu?
• Hvað hefði hann getað gert öðruvísi?
• Hvað myndir þú gera?
• Hvað myndir þú ráðleggja vini/vinkonu að gera?
• Gunnlaugur niðurlægir Hrafn. Hrafn hefnir sín með því að biðja um hönd Helgu.
Að giftast dóttur Þorsteins á Borg, barnabarni Egils Skalla-Grímssonar er ákveðin samfélagsstaða
• Hrafn rænir langtíma arfleið Gunnlaugs.
• Hrafn rænir Gunnlaug einnig ástinni.
• Marglaga hefnd.
Hvað væri jafngildi þessara hluta í dag?
• Skikkja úr sjaldgæfu skinni, sem gjöf?
• Að kaupa knörr (skip) fyrir son sinn – hvað væri það í dag?
• Hólmganga – hvernig ver maður sæmd sína í dag?
Ýmis verkefni
Pör/hópar – Notið söngtexta og tilvitnanir hér að neðan.
• Hjálpist að við að þýða bæði slangur sem og háfleygt mál. Orðabók hér að neðan til aðstoðar til að setja nemendur af stað.r
• Samstarf kennara og nemanda þar sem allir læra.
• Raðið tilvitnunum eða setningum í flokka og merkið flokkana. Til dæmis: harkalegar, vinalegar, fyndnar, beittar o.s.frv.
• Bætið skala við flokkana, minnst upp í mest.
• Veldu tilvitnun og fjallaðu um hvers vegna þér fannst hún áhugaverð/sterk, hvað hún þýðir og hvers vegna höfundar gætu hafa valið þessi orð til að miðla þessari merkingu. Hvernig væri hægt að segja þetta öðruvísi?
Tungumálið.
• Skoða og ræða val höfunda á slettum í bland við gömul orð í söngtextum hér að neðan.
• Að búa til tungumál. Góni – Goon. Búðu til nokkur nýyrði sem geta passað við íslenska málfræði.
Til kennara: Hægt að biðja um fallbeygingar og annað sem hentar.
Að nálgast Íslendingasögur sem okkar og auð til þess að skapa úr. Við megum öll leika okkur með efnið. Skrifaðu hugmynd að eigin útfærslu á þessari sögu.
Til kennara: West side story er í grunninn sama saga og Rómeó og Júlía. Að sama skapi byggir Konungur ljónanna á Hamlet. Má staðfæra Ormstungu til New York árið 1920? Gæti Hrafn verið kona? Gæti sagan gerst í geimnum? Í nútímanum? Virkja nemendur til þess að leika sér með efniviðinn. Stutt útskýring 1-2 bls. Það má stækka verkefnið í kynningu ef það hentar eða jafnvel í hópavinnu. Aðrar Íslendingasögur geta líka hentað. Sjá dæmi um úrvinnslu úr sögu í kaflanum Draumur Þorsteins á næstu blaðsíðu.
Rannsókn á hvernig rapp og önnur tónlist eru nýtt til þess að koma þessari fornu sögu til skila.
• Hvernig má nota ólík form og stíla til að koma sögum og upplifunum til skila?
Hvar byrjar maður?
• Gerðu þitt eigið, þarf ekki endilega að vera rapp. Getur gert greinargerð í eigin orðum, leiktexta, ljóð, söngtexta eða rapp.
• Sjá dæmi um úrvinnslu úr sögu í kaflanum Draumur Þorsteins hér að neðan.
Veldu sögu sem þú þekkir vel og veldu tólistarstíl fyrir hana og rökstyddu hvers vegna þú valdir þennan tónlistarstíl.
Samband orða og tónlistarstefnu – hvað segir tónlistarstefnan okkur um hvað er að gerast og um persónurnar?
• Diskó tónlist, dauðarokk, rapp, og fleira. Hrynjandi.
• Þorsteinn alltaf með reglulega hrynjandi en ungu mennirnir ekki. Hvaða sögn er í því?
Draumur Þorsteins
Úr Gunnlaugs sögu Ormstungu:
Austmaður spurði hvað hann hefði dreymt er hann lét svo illa í svefni. Þorsteinn svaraði: „Ekki er mark að draumum.“ Og er þeir riðu heim um kveldið þá spyr Austmaður hvað Þorstein hefði dreymt. Þorsteinn svarar: „Ef eg segi þér drauminn þá skaltu ráða hann sem hann er til.“ Austmaður kveðst á það hætta mundu.
Þorsteinn mælti þá: „Það dreymdi mig að eg þóttist heima vera að Borg og úti fyrir karldyrum og sá eg upp á húsin og á mæninum álft eina væna og fagra og þóttist eg eiga og þótti mér allgóð. Þá sá eg fljúga ofan frá fjöllunum örn mikinn. Hann fló hingað og settist hjá álftinni og klakaði við hana blíðlega og hún þótti mér það vel þekkjast. Þá sá eg að örninn var svarteygur og járnklær voru á honum. Vasklegur sýndist mér hann. Því næst sá eg fljúga annan fugl af suðurátt. Sá fló hingað til Borgar og settist á húsin hjá álftinni og vildi þýðast hana. Það var og örn mikill. Brátt þótti mér sá örninn er fyrir var ýfast mjög er hinn kom til og þeir börðust snarplega og lengi og það sá eg að hvorumtveggja blæddi. Og svo lauk þeirra leik að sinn veg hné hvor þeirra af húsmæninum og voru þá báðir dauðir en álftin sat eftir hnipin mjög og dapurleg. Og þá sá eg fljúga fugl úr vestri. Það var valur. Hann settist hjá álftinni og lét blítt við hana og síðan flugu þau í brott bæði samt í sömu átt og þá vaknaði eg. Og er draumur þessi ómerkilegur,“ segir hann, „og mun vera fyrir veðrum að þau mætast í lofti úr þeim áttum er mér þóttu fuglarnir fljúga.“
Austmaður segir: „Ekki er það mín ætlan,“ segir hann, „að svo sé.“ Þorsteinn mælti: „Ger af drauminum slíkt er þér sýnist líklegast og lát mig heyra.“ Austmaður mælti: „Fuglar þeir munu vera stórra manna fylgjur en húsfreyja þín er eigi heil og mun hún fæða meybarn frítt og fagurt og munt þú unna því mikið. En göfgir menn munu biðja dóttur þinnar úr þeim áttum sem þér
þóttu ernirnir fljúga að og leggja á hana ofurást og berjast of hana og látast báðir af því efni.
Og því næst mun hinn þriðji maður biðja hennar úr þeirri átt er valurinn fló að og þeim mun hún gift vera. Nú hefi eg þýddan draum þinn. Eg hygg eftir mun ganga.“
Úr söngleiknum Ormstungu:
Mig dreymdi draum er þú varst í móðurkviði
Hann ásótti og hélt mér niðri
Mig dreymdi fallega álft, Fegurri en sólsetrið sjálft
Svo komu tveir ernir, þeir börðust um hana
Urðu hvor öðrum að bana
Ég man að það rignd’yfir blóð þar sem hún stóð
Svo kom valur sem veitt’enni skjól þar til hún dó
Mig dreymdi á hverri nóttu
Er ég reið heim af þingi rétti móðir þín mér dóttur
Þá spratt óttinn, eymdin
Það var spámaður sem réð í það sem mig dreymdi
Hann sagði mér allt, þitt líf myndi binda grátt ofan á svart
Orðabók
Fornt mál
• Bera út: að skilja nýfætt barn eftir á víðavangi til þess að deyja
• Berserkur: kappi sem gengur berserksgang í bardaga, mjög sterkur maður
• Darraðardans: ólæti, bardagi
• Drápa: dróttkvæði eða helgikvæði með einu stefi eða fleirum sem eru endurtekin með reglulegu millibili
• Dreyri: blóð
• Eira einhverju illa: una einhverju illa, vera ósáttur við
• Fararefni: ferðaútbúnaður, peningar til ferðalags
• Feig/ur: sem senn á að deyja
• Flokkur: stefjalaust kvæði í dróttkvæðum stíl, styttra en drápa og þótti ekki eins virðulegt form
• Goði: goðorðsmaður, höfðingi á þjóðveldisöld sem sat í lögréttu á alþingi
• Hending: braglína í bundnu máli í ljóði
• Heybrók: huglaus og duglaus maður
• Heygja: leggja lík í haug að fornum sið, þá var maðurinn „heygður“
• Hólmganga: vopnaskipti tveggja manna eftir ákveðnum reglum, einvígi
• Jarl: fornt tignar- og valdsmannsheiti
• Knörr: víkingaskip, breitt og borðhátt, til siglinga um úthaf*
• Kveðast á: fara með vísur eða vísuparta til skiptis
• Lögspeki: þekking á lögum, lögfræði
• Niflungur: konungur, þjóðhöfðingi
• Rosti: hroki, yfirlæti
• Rýtingur: langur og mjór, tvíeggjaður hnífur, í lögun eins og stutt sverð
• Skáld: íslensk skáld til forna ortu kvæði, fóru gjarnan utan og fluttu konungum og jörlum kvæði sín og fengu góða gripi að launum
• Skánn: hérað á suðurodda Svíþjóðar
• Steyta görn: rífa kjaft
• Sullur: sullaveiki, vökvafyllt blaðra utan um lirfu sullaveikisbandorms í innyfli hýsils
*Egill Skalla-Grímsson, afi Helgu, kvað t.d.:
Það mælti mín móðir, að mér skyldi kaupa fley og fagrar árar fara á brott með víkingum, standa uppi í stafni, stýra dýrum knerri, halda svo til hafnar, höggva mann og annan.
Nýyrði og slettur
• Að fá clout: öðlast góðan orðstír
• Að gefa einhverjum shoutout: minna á jákvæðan hátt á einhvern og/eða afrek hans
• Að hæpa (e. hype): að upphefja eitthvað/einhvern með pompi og prakt
• Að starta: að byrja, hefja
• All in: Leggja allt undir
• Bitch: Tík
• Bon voyage: frönsk kveðja, ósk um góða ferð
• Common: Koma svo
• Easy: létt
• Flow: hrynjandi í rappi, rímnaflæði
• Fokkessushitup: (e. fuck this shit up) að valda ákveðnum usla, einnig titill á lagi eftir tónlistarmanninn Flóna
• Godamn: (e. god damn) upphrópun, gjarnan viðbrögð við miklu magni einhvers eða stærð á einhverju
• Góni: skylt enska orðinu goon, aulalegur náungi
• Hey bro: halló bróðir eða sæll félagi
• Jó!: (e. yo) upphrópun, oftar en ekki hrópað til að fá athygli
• Kulnun: viðvarandi andleg og líkamleg þreyta og doði, oft vegna álags í vinnu
• Let’s go: höldum af stað
• Ma’r: stytting á maður
• Meikaða: (e. make it) að verða frægur, komast á spjöld sögunnar
• Rusty: ryðgaður
• Show: sýning
• Sponsa: (e. sponsor) að styðja við, vera bakhjarl
• Twist: hugtak í dansi, að tvista
• Woop Woop: upphrópun sem líkist sírenu á lögreglubíl
Tilvitnanir
Eftir storminn kemur aldan og aldan hún er ég
Því mun ég hleypa storminum inn
Veistu hversu marga flokka ég hef til að tortíma þér?
Á hverju kvöldi hitti hann Helgu til að halda sér heitum, mætti halda að þau vær’að rugla saman reitum
Loksins tókst þér að skáka og máta mig
Hvað gerir mann að hetju?
Hver vegur það og metur?
Í þér brennur eldur en ekki brenn’upp alveg strax
En þú sefur rótt, hjá þér er allt svo hljótt
Þú ert lognið á undan storminum sem kæfir allan hans þrótt
Ástin hún er fjötrar til að festa mikla menn
Í tæka tíð mun’ orð mín taka loks sitt flug og ferðast víða, rétt eins og ég!
Að vera rándýr er rándýrt
Ég skal hjálpa þér að sponsa þennan orðstír þinn
Þú þarft að venjast því að þurfa berjast fyrir því, þessu ljúfa lífi
Hann klýfur skjöld minn allan, læt hann falla
Hegg í mót en hann haggast varla
Varst í fangið mitt færð, þú veittir mér ósvikna værð
Þú spilaðir með mig eins og peð
Var ást bara leikur fyrir þér?
Ef fjarlægðin gerir fjöllin blá og mennina mikla
Hvað gerir hún fyrir mig?
Þú kýst fremur frægð og frama
Fram yfir okkur aftur saman
Eru mín örlög að sitja eins og fluga á vegg
á meðan Ormstungan rennur bara í gegn?
Tenglar
Leikskrá, fróðleikur og fleira
https://issuu.com/leikhusid/docs/ormstunga_leikskra
https://leikhusid.is/syningar/ormstunga/ Spotify
https://open.spotify.com/track/3m1Zv79BDO81V2nOdKt02q
Frekara námsefni til að nýta
https://skemman.is/bitstream/1946/16664/1/Ormstunga.pdf
Sólveig Bjarnadóttir B.Ed ritgerð frá háskóla íslands 2013
https://nytt.skolavefurinn.is/islenska/unglingastig/gunnlaugs-saga-ormstungu
https://www.islendingasogur.is/
https://www.ormstungur.is
Brot úr söngtextum
Kveðast á
Gunnlaugur og Hrafn
Flæði mitt er flæðandi
Tal mitt fokking tælandi
Braglínur mínar bræðandi, skil bitches eftir blæðandi
Þú skalt færa þig
Ég er miskunnarlaus mælandi, með kvæði mín svo ærandi, mun skilja við þig skælandi
Léttur sem fjöður með mjöðinn í hendi ma’r
Tjekkað’essi atkvæð’og hendingar
Mynda þrumur og eldingar
Kvæði mín kveikja eld, svo fljótur að hugsa að ég þarf engan feld hérna
Ertu búinn? Ég mun rista þig í rúnir
Ég hræki betri kvæðum meðan ég kúka, ég er búinn
Ert ekkert nema bólugrafinn góni
Skinnið sem ég skrifa á er fullt eins og róni
Drekk þig undir borð meðan þú sötrar sull
Liggur á þínu bull’eins og dreki á gulli
Gaur, plís, ert á hálum ís
Ég fíla ísinn minn hálan
Bara kominn púki í snáðann ma’r?
Ekki vera’ð fokka í mér
Veistu hversu marga flokka ég hef til að tortíma þér?
Ég er hetjan fokk Týr
Fötin eru fokdýr
Stýri þessu skip’á meðan þú ert sokkinn
Rímið mitt mun gera þig ruglaðan
Ég mun valda usl’eins víkingatussur í Uppsala
Smábónda sonur bar’í víkingaleik?
Yo, þú ert ekki neitt gaur
Þú átt ekki breik í mig
Ég yrki það sem fólkið vill heyra
Ég spitta svo hart að þú færð dreyra í eyrað
Höfðingjarnir mun’í mér heyra, sjá og dá
Þangað til þá er bara um að gera’að–
Kveðast á
Kveðast á, já
Ég mun mikilmenni mæra, hopp’á milli tækifæra
Mun með engu móti slaka á
Komd’að kveðast á
Kveðast á, já
Áður en að örlögin mín skila sér og allir mig dá
Þar til þá, skulum við kveðast á
Fjarlægðin
Helga
Ég beið þín vongóð
Ég beið þín trygg og trú
Ég treysti þér
Ég umbar kvöldin
Ég taldi hvern einasta dag
Ég minn tím’ og traust þér gaf
Og í staðinn gafst þú
Fjögur ár af angist
Fjögur ár af von
Fjögur ár til einskis
Því þú aldrei komst
Fjarvera þín er draugur sem ásækir mig
Nú ræst hefur þinn draumur,
En hvað með minn?
Ef fjarlægðin gerir fjöllin blá og mennina mikla
Hvað gerir hún fyrir mig?
Skák og mát
Helga og Gunnlaugur
Nú skaltu stilla þig strákur minn
Veldu stund og stað og ég skal skák‘og máta þig
Þú skalt kyngj’essum ósigri
Haltu ró þinni, orð bjarga þér ekk’í þetta sinn
Þú ert kraftmikill kappi í kappi við þitt eigið skap
Helga hættum þessu spjalli, common tökum annað round
Sé þig annað kvöld
Búðu þig undir skák og mát
Ég horfi á þig hugsi og einbeittan
Í þínum kolsvörtu augum leynist dagsbirta
Og hún kallar á þig
Ekki leyfa myrkrinu að hrjá þig
Ég sé að þér er illt
Ó, leyfðu mér að sjá það sem þú vilt
Brot úr söngtextum
Lífið á Borg
Borgarbúar
Svon’er lífið á Borg, á Borg, á Borg
Lífið á Borg, á Borg, á Borg
Hér gilda stífar siðareglur
Hér sprett’upp mikilvægir menn
Hér öðlast þú þolinmæði, vinnuþol
Og háttvísi, allt í senn
Gunnlaugur ormstunga
Gunnlaugur
Ég mun ganga minn veg!
Hefst þrautagangan langa
Ég hef þol, ég hef þrek,
því mun ég mynda mitt orðspor við hvert fótspor er ég tek
Enginn tími til að bíða Í tæka tíð mun’orð mín taka loks sitt flug og ferðast víða,
rétt eins og ég!
Og ef ég borga þarf með blóði, mun ég bjóða það í flóði, og með flow’i
Mín ljóð munu lifa lengur en ég
Örlög mín hér, óumflýjanleg
Því að ég eeeeeeeeer
Gunnlaugur Ormstunga!
Skál í botn
Þorkell svarti og Hallfreður vandræðaskáld
Skál í botn
Upp á topp!
Förum brátt
stefnum hátt!
Langt í land
Fáum all’á okkar band
Komnir í gott stand
Úti á sjó
Gefðu sjokk
Stígð’á stokk
Með pomp og prakt,
finndu takt
Gript’í stýrið núna Ormstunga!
Erfitt að vera jarl
Eiríkur jarl
Það er bara svo erfitt að vera ég
Ég sver
Ótal ómannúðlegar gjörðir á herðum mér
Hvar byrja ég?
Tja, í fyrsta lagi er ég ekki kóngur
Ég er bara jarl
Þriggja rétta máltíð á meðan ég er bara smá snarl
Ég er kristinn, en í heiðna trú mig enn þyrstir
Má eingöngu klæðast silki,
það eina sem fer mér ekki, það er silki
Og ég missti föður minn
Hann var algjör höfðingi
En þeir skáru hann á háls
Ég var aðeins þrjátíu ára’og hálfs
Og nú þarf ég að hefna hans …
Andskotans
Veistu hvað þetta tekur mikið á?
Það er ekkert smá
að vera jarl
Ljúfa líf
Aðalráður
Svona er lífið
Svon’er ljúfa lífið
Mundu að njóta ekki þjót’í þessu ljúfa lífi
Svona er lífið
Ljóta ljúfa lífið
Að gef’engum grið er mikil byrði
En já, svon’er hirðin
Þú ert ekki í fríi
Þú ert alls ekk’í fríi
Ef þú vilt vera hérna verður þú að sanna þig
Ljúfa líf
Hann er kominn í gírinn
Gulli er kominn í gírinn
Fyrst þarf að brjóta til að njóta
Í þessu ljúfa lífi
Þú þarft að venjast því að þurf’að berjast fyrir því
Þessu ljúfa lífi
Til að halda lífi
Haltu þér á lífi
Hvað gerir mann
að hetju?
Helga
Trúð’á þína getu
Sorgin hún þig étur
Ef þú gætir séð það sem ég sé myndi þér líða betur
Þú aðdáun mína vekur
Ég þarf enga hetju
Byrjað’á því að bjarga sjálfum þér
Þá munt þú kunna við þig hvar sem er
Íslensk skáld
Föruneyti Gunnlaugs
Íslenskt skáld
Sá sem selur sig dýrt
Hann fær það sem hann vill
Hátt og skýrt bitch
Íslenskt skáld
Kemur að efninu snarpur, með kjark,
Leikur sér smá að matnum
Góður í hin’og þessu
Vinnur vel undir pressu
Kveður kónginn í klessu
Þett’er ekkert mál
Þett’er Gunnlaugur Ormstunga
Íslenskt skáld
Íslenskt skáld
Töff frá toppi til táar
Já fólk er að þrá að fá að hitta
Íslenskt skáld
Hann er í sínu essi
Núll stress í geggjuðu dressi
Íslenskt skáld
Hann kann á þennan geira og fleira
Kóngar sperrið nú eyra
Íslenskt skáld
Yrkir það sem fólkið vill heyra
Svo þau vilja bara meira og meira
Fræðsludeild Þjóðleikhússins
Eitt af mikilvægum verkefnum Þjóðleikhússins er að kveikja á, efla og byggja upp áhuga ungs fólks á leiklistinni, leikhúsforminu og erindi leikhússins til samfélagsins. Við viljum hreyfa við ungu fólki um land allt, vekja ástríðu og áhuga. Þessu verkefni þjónar fræðsludeild Þjóðleikhússins.
Leiklistin er mikilvægt mótvægi við þá tæknibyltingu sem nú er allsráðandi. Í leiklistinni felast tækifæri til þess að rækta hæfni- og leikniviðmið sem gæti hallað á, svo sem samhyggð, samvinnu, lausnaleit, sjálfstæða hugsun og skilning á sjálfum sér og manneskjunni.
Helstu verkefni fræðsludeildarinnar eru:
• Skólasýningar fyrir grunnskóla um allt land. Að öll börn sem útskrifist úr grunnskóla hafi séð þrjár 3 sýningar frá Þjóðleikhúsinu yfir grunnskólaferilinn. Ein á hverju námsstigi, leik-, mið- og efsta stig. Ein sýning á ári í hringferð um landið.
• Kennaraklúbbur Þjóðleikhússins. Þjóðleikhúsið er í virku sambandi við kennara á öllum skólastigum og við viljum efla það samband enn frekar. Markmið klúbbins er að auka samband og efla samskipti leikhússins við skólastofnanir landsins.
• Leikhússkóli Þjóðleikhússins fyrir ungt fólk á aldrinum 18-22 ára.
• Námskeið fyrir áhugafélög og framhaldsskóla til að efla áhugaleiklist um land allt.
• Skoðunarferðir fyrir ólíka hópa á öllum skólastigum sem og þvert á aldur. Hægt er að bóka skoðunarferðir hópnum að kostnaðarlausu.
• Sérstök tilboð, útrás og önnur þróunar- og samstarfsverkefni.
Deildarstjóri fræðsludeildar er Vala Fannell en starfsemi deildarinnar er unnin af öllu starfsfólki hússins með einum og öðrum hætti.
Við erum ávallt til í að heyra nýjar hugmyndir, ábendingar og umsagnir um starfið. Slík erindi skulu berast á netfangið vala.fannell@leikhusid.is
Til þess að fá upplýsingar um hópatilboð fyrir skólahópa, hafið samband við miðasölu! midasala@leikhusid.is
Framleitt af fræðsludeild Þjóðleikhússins 2026
Nánari upplýsingar veitir:
Vala Fannell
vala.fannell@leikhusid.is leikhusid.is