Fachowiec Lubelski nr 16 plus

Page 1

1/2022(16)

Branża ceni naszych dekarzy Dotacje do pomp ciepła PIT 12% – kto skorzysta? Jak stosować zaprawy samopoziomujące

Nowy portal budowlany


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

A miało być normalnie… Elżbieta Amborska, ela@ihz.pl

Normalność to pojęcie nieokreślone, a jednocześnie każdemu dobrze znane. Normalność dla każdego z nas oznacza bowiem to, co uważamy za typowe, najbardziej powszechne i ogólnie akceptowane. Brzmi nieatrakcyjnie? Ale za taką normalnością tęskniliśmy przez ostatnie dwa lata i – niestety – nadal możemy tylko tęsknić. Typowe, powszechne, ogólnie akceptowane, takie, jakie powinno być… Tak mniej więcej normalność opisują słowniki. Wieje trochę nudą i rutyną, czyż nie? A jednak świat zorga‑ nizowany według określonych zasad, o którym wiemy, jak się w nim poruszać, czego się po nim

spodziewać, był przedmiotem naszych marzeń przez ostatnie dwa lata. Gdy zamknięto nas w domach, okazało się, że brakuje nam zwyk‑ łego, normalnego życia. Codziennego wycho‑ dzenia do pracy, odwożenia dzieci do szkół i przedszkoli, zwykłych firmowych spotkań.


Wstęp

Szczęśliwi byli ci, których pandemiczne ograniczenia nie dotknęły zbytnio. Do nich należeli między innymi pracownicy firm budowlanych. Praca na otwartej, wolnej przestrzeni, wspólnie z określoną grupą osób z dnia na dzień zyskała nową wartość – w okresach lockdownu umożliwiała prawie normalne funkcjonowanie branży. Dzięki temu pandemia nie wpłynęła jakoś znacząco na kondycję firm budowlanych. Mimo to, budowlanka – tak jak wszyscy – czekała w blo‑ kach startowych na ogłoszenie powrotu do normalności. I tak jak wszyscy, normalności się nie doczekała. Plany i dążenia jednego człowieka zrujnowały dotychczasowy ustrój świata. O normalności nikt już nie mówi: ani politycy, ani celebryci, ani zwykli ludzie. A chaos spowodowany wojną na Ukrainie branża budowlana znosi o wiele gorzej niż

2

pandemię. Deweloperzy wstrzymują budowy, klienci odkładają inwestycje, firmy upadają… Z drugiej strony, jest w tym trochę winy samej budowlanki. Deweloperzy w czasie pandemii budowali na potęgę, choć wiadomo było, że obniżka stóp procentowych jest tym‑ czasowa, że łańcuchy dostaw są zerwane, że sygnały o przegrzaniu rynku są coraz wyraź‑ niejsze… Na galopie, jaki zaserwowali branży, w sektorze MSP cierpi teraz przede wszystkim wykończeniówka, która z deweloperami współpracowała. Trochę na własne życzenie przestoje i upad‑ łości dotknęły również branżę PV. Przedsta‑ wiciele firm tak straszyli inwestorów nowymi zasadami rozliczeń z zakładami energetycz‑ nymi, że wraz zakończeniem edycji programu Mój Prąd 3.0 pojawiły się trudności z nowymi zleceniami. Na szczęście pojawiają się oznaki, że zainteresowanie własną mikroinstalacją PV powraca. Mimo drożejących kredytów na brak zleceń nie narzekają murarze i dekarze. W ich przypadku największym problemem (już od lat) są trudności z pozyskaniem do firmy wykwalifikowanych pracowników. Prawdziwe żniwa rozpoczynają się za to na rynku pomp ciepła, który w Polsce notuje największe przyrosty w skali światowej. To między innymi dzięki programowi Czyste Powietrze i Moje Ciepło, choć widmo zakazu sprzedaży kotłów na gaz też robi swoje. Zakaz ma wejść w życie wraz z końcem 2029 roku, ale kryzys weryfikuje nie tylko pomysły na prowadzenie własnej działalności gospodar‑ czej. Teraz w UE nawet ten okropny węgiel wraca do łask. Gdy nic nie jest normalne i „trybi” inaczej niż dotychczas, także i my weryfikujemy nasze poglądy. Cenimy sobie wydania Fachowca Lubelskiego w wersji papierowej, ale nasz magazyn póki co będzie ukazywał się wyłącz‑ nie w wersji elektronicznej.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Firmy z Lubelszczyzny inwestują w OZE

Inżynieria Recyklingu na Politechnice Lubelskiej

Firmy z Lubelszczyzny zamierzają inwe‑ stować w odnawialne źródła energii oraz termomodernizację swoich budynków. Na początku roku Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości ogłosiła trójrundowy nabór wniosków na dofinansowanie przedsiębiorstw w tym zakresie. Najwięcej firm (365) złożyło wnioski o dofinansowanie montażu instalacji PV o mocy do 0,5 MW. Wśród nich znalazły się również firmy z branży budowlanej, takie jak HAP Armatura, BAS czy Granit. Wartość dota‑ cji, o jakie ubiegali się przedsiębiorcy, to prawie 65 mln zł, a do rozdania jest tylko niecałe 25 mln. Wniosek o wsparcie dla termomoder‑ nizacji w firmie (Runda II) złożyło natomiast 187 firm z regionu. Było wśród nich tylko kilka firm z branży budowlanej. Łączna kwota wnioskowanego wsparcia to ponad 107 mln zł, a możliwe wsparcie to prawie 33 mln zł. W Rundzie III, w której o dofinansowanie mogły ubiegać się firmy planujące instalację OZE o mocy powyżej 0,5 MW, wniosek złożyło 110 firm. Wartość wnioskowanego wsparcia to ponad 200 mln zł. Kwota przeznaczona na dotacje w tej Rundzie to prawie 37 mln zł.

W roku akademickim 2022/2023 Politechnika Lubelska zacznie kształcić specjalistów od gospodarowania odpadami. Wydział Inży‑ nierii Środowiska ogłosił niedawno otwarcie nowego kierunku studiów – Inżynierii Recy‑ klingu. Gospodarka odpadami to jedno z naj‑ większych wyzwań współczesnego świata. Aby zmniejszyć ich ilość, społeczeństwa muszą nauczyć się, jak wykorzystywać zużyte produkty i materiały, a do tego niezbędni są odpowiednio przygotowani specjaliści. W ramach Inżynierii Recyklingu nasza Poli‑ technika zamierza przygotować inżynierów, którzy będą projektować technologie przetwa‑ rzania odpadów w użyteczne produkty oraz oceniać cykl życia urządzeń i systemów sto‑ sowanych w recyklingu odpadów. Absolwenci nowego kierunku będą mogli zatem zasilić szeregi specjalistów pracujących w firmach przygotowujących odpady do ponownego użycia, jednostkach samorządu terytorialnego monitorujących i kontrolujących recykling odpadów, a także w sektorze edukacyjnym w zakresie gospodarki odpadami oraz bezpie‑ czeństwa środowiskowego.


Z życia firm

3

Wiedza popłynie z Izraela Kooperacja w zakresie szkolnictwa wyższego oraz techniczno‑zawodowego będzie jednym z istotnych obszarów współpracy pomiędzy Województwem Lubelskim a Polsko‑Izraelską Izbą Gospodarczą. Postanowienie takie zawiera list intencyjny, który 20 czerwca 2022 r. podpisały strony. W imieniu Województwa Lubelskiego podpisy złożyli marszałek Jaro‑ sław Stawiarski oraz wicemarszałek Zbigniew

Wojciechowski. Polsko‑Izraelską Izbę Gospodar‑ czą reprezentowali natomiast prezes zarządu Elroy Knebel i wiceprezs Hubert Drabik. Współ‑ praca obejmować będzie wymianę informacji i doświadczeń z zakresu wysokich technologii w sektorze handlowym i gospodarczym oraz realizację wspólnych projektów. Jej ważnym elementem będzie także współpraca między uniwersytetami i ośrodkami badawczymi.

Nowości z WAT WAT – lubelski producent pokryć dachowych – rozszerza asortyment oferowanych pro‑ duktów. Niedawno wprowadził na rynek nowy wzór blachy dachowej, trapezo‑ ‑rąbek Magnelis. Nowa blacha jest szybsza i łatwiejsza w montażu, odporna na korozję w zastosowaniach zewnętrznych. Posiada też właściwości samoregenerujące, dzięki czemu cięcia na krawędziach są pod pełną ochroną. Na rynku zadebiutowały także sztachety sta‑ lowe marki WAT oraz kasety ścienne. Sztachety producent oferuje w 8 wzorach, a jedną z ich

największych zalet dla użytkownika jest to, że nie wymagają konserwacji. Natomiast kasety ścienne to okładzina na elewacje. Są łatwe w montażu i – jak deklaruje producent – przy‑ stępne cenowo.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Dekarze z lubelskiego PSD cenieni w branży! Elżbieta Amborska, ela@ihz.pl

Dekarze z lubelskiego oddziału PSD od kilku lat prężenie działają na rzecz integracji przedstawicieli swojego zawodu oraz rozwoju i prestiżu swojej profesji. Ich zaangażowanie i skuteczność w działaniu docenia cała branża. 25 czerwca 2022 r. odbył się Piknik Dekarski, który zorganizował Oddział Lubelski Pol‑ skiego Stowarzyszenia Dekarzy w Dworku Jabłonna. Piknik miał charakter imprezy

rekreacyjno‑targowej. Do udziału w nim deka‑ rze zaprosili kolegów po fachu wraz z małżon‑ kami i swoimi pociechami. Partnerzy PSD oraz firmy i instytucje współpracujące z Oddziałem


Z uZnaniem dla dekarZy otrzymali zaś możliwość prezentacji swoich wyrobów szerokiemu gronu dekarzy. Od kilku lat Piknik Dekarski cieszy się niesłabnącą popularnością, zarówno w gronie firm dekarskich, jak i dostawców i produ‑ centów materiałów dachowych. W tym roku w wydarzeniu udział wzięło około 400 osób. Jak na spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele konkretnego zawodu – i to tylko z naszego regionu – to bardzo dużo. Licznie reprezentowane były również firmy współpracujące z Oddziałem. Zacne było też grono Partnerów Pikniku. Wśród nich znaleźli się zarówno producenci pokryć dachowych (tacy jak Blachotrapez, WAT, Blachy Pruszyń‑ ski, Braas) i izolacji dachowych (np. Soprema)

4

czy okien dachowych (Fakro, Velux, Roto), jak i firmy z branży OZE (Zielona Energia) czy dostawcy narzędzi (Milwaukee). Piknikowi patronował Urząd Marszałkowski Wojewódz‑ twa Lubelskiego oraz Powiat Lublin. Imprezę poprowadziła Kasia Bujakiewicz, a gościem specjalnym był Mariusz Pudzianowski. Dekarze z lubelskiego PSD osiągnęli zatem coś, o czym przedstawiciele innych zawodów budowlanych ciągle marzą – Oddział stał się ośrodkiem integracji przedstawicieli dekar‑ skiej profesji oraz jego otoczenia biznesowego. Dlatego przy okazji tegorocznego Pikniku postanowiliśmy spytać przedstawicieli Partne‑ rów imprezy, za co dekarze z lubelskiego PSD zasługują na największe uznanie.

Andrzej Szczygieł, Kierownik Rozwoju Działu Szkoleń w firmie Blachotrapez BLACHO‑ TRAPEZ jest Partnerem Wspierającym PSD, z którym współpracujemy już od kilku lat. Mamy świadomość, że specjaliści są na wagę złota i sta‑ wiamy na młode pokolenia oraz wysokie kwalifikacje dekarzy. Wraz z centralą PSD uczestniczymy w ogólnopolskim projek‑ cie Zawód Przyszłości Dekarz. Rozumiejąc, że odpowiednio zaplanowane kształcenie gwarantuje stały wzrost umiejętności, chętnie bierzemy na siebie część odpowiedzialności za praktyczne przygotowanie specjalistów. Dzięki współpracy z Oddziałem Lubelskim

natomiast, na podstawie trójstronnej umowy pomiędzy Zespołem Szkół Budowlanych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Lublinie, Lubelskim Ośrodkiem Kształcenia Dekarzy i firmą BLACHOTRAPEZ powstała klasa o profilu dekarskim, której jesteśmy Patro‑ nem. Najlepszych uczniów wspieramy progra‑ mem stypendialnym, realizując m.in. w ten sposób swoje społecznie odpowiedzialne cele. Stałym elementem strategii firmy są – prowadzone przy wsparciu PSD – szkolenia mające na celu budowanie relacji z dekarzami i podnoszenie ich kwalifikacji zawodowych. Dzięki temu specjaliści mogą poznać produkty firmy BLACHOTRAPEZ, ćwiczyć ich fachowy montaż pod okiem instruktora, a także wymieniać się wiedzą i doświadczeniami. Członków poszczególnych oddziałów PSD zapraszamy również na szkolenia w siedzibie naszej firmy. Mają wtedy możliwość zwiedze‑ nia zakładu produkcyjnego, poznania historii


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

firmy i naszych nowości produktowych. Co ważne, opiekunem takiej grupy jest nasz przedstawiciel handlowy, który podczas spot‑ kania ma możliwość zapoznania się z deka‑ rzami z poszczególnych oddziałów PSD. Budowaniu relacji służy również nasza obecność na Pikniku Dekarskim. Rodzinny klimat tego wydarzenia stanowi doskonałe

odzwierciedlenie kultury naszej firmy. Z drugiej strony to okazja do licznych roz‑ mów i wymiany doświadczeń z dekarzami, które są bazowym punktem odniesienia dla projektowania naszych nowych produktów. Przykładem jest chociażby nowa oferta pro‑ duktowa pokryć z kruszywem skalnym, którą prezentowaliśmy podczas wydarzenia.

Tomasz Widerlik, właściciel firmy WAT Producent Blach Dachowych Obecny zarząd i w ogóle cała ekipa Oddziału Lubelskiego PSD to prężny i fachowy zespół. Cenię ich wiedzę i profesjonalizm, którymi chętnie się dzielą. Niedawno korzystałem z ich doświadczenia w opracowaniu instrukcji mon‑ tażu Panelu RT 25 – nowego produktu WAT w formie trapezo‑rąbka z powłoką Magnelis. Ich uwagi i wskazówki były bardzo pomocne w jego opracowaniu. Generalnie, nasza

współpraca marketingowa ze Stowarzyszeniem w Lublinie jest bardzo owocna. Chciałbym jednak podkreślić jeszcze jeden aspekt działań lubelskiego PSD, który uważam za istotny i zasługujący na uznanie. To ich aktywność w zakresie edukacji. Jako jeden z nielicznych w Polsce, Oddział Lubelski ma pod swoim patronatem dwie klasy dekarskie. To w dzisiej‑ szych czasach duży sukces.

Marcin Jankowski, National Sales Manager w firmie AHI Roofing Oddział Lubelski PSD zrzesza fajną, mądrą i słuchającą kadrę. Bardzo mocno promuje wśród młodzieży zawód dekarza jako pro‑ fesjonalisty. Jego kampania w dziedzinie edukacji, kształcenia młodych dekarzy w szkołach zawodowych I i II stopnia, którą prowadzi z dużym sukcesem, jest ważna dla całej branży. Brak wykwalifikowanych dekarzy to problem także dla nas, produ‑ centów. Jak nie ma dekarzy o odpowiednich umiejętnościach i wiedzy, nie ma kto wyko‑ nać dachu. Na nowych pracowników trzeba będzie wprawdzie poczekać kilka lat, ale

otwieranie klas dekarskich to krok w dobrym kierunku. Zaangażowanie w przygotowanie profesjo‑ nalnych kadr widać też na szkoleniach, które często organizujemy wspólnie z Oddziałem Lubelskim. Nigdy nie ma tu problemu ze skompletowaniem grupy, zajęcia mają charak‑ ter merytoryczny, a uczestnikami zawsze są osoby, którym naprawdę zależy na zdobyciu nowej wiedzy i umiejętności. Takie spotkania mają charakter teoretyczno‑praktyczny i każdy uczestnik kawałek dachu w danej tech‑ nologii musi na nich wykonać.


Z uZnaniem dla dekarZy

5

Milena Krupa, Manager ds. Marketingu Elektronicznego i PR w firmie SOPREMA Polska Z Polskim Stowarzyszeniem Dekarzy łączy nas dość luźna współpraca, ponieważ wspól‑ nie przeprowadzamy tzw. jednorazowe akcje. Od dawna współpracujemy natomiast z Dekarzami należącymi do PSD i bardzo sobie cenimy zaufanie, jakim firmę SOPREMA darzą tak wysoko wykwalifikowani specjaliści. Nie mniej cenimy ich otwartość na nowe rozwiązania w budownictwie, a także troskę

o relacje z innymi. Z doświad‑ czenia wiemy, że dla klienta bardzo ważne jest odświeżanie praktycznej i teoretycznej wiedzy w zakresie używanych produktów lub nowych, wpro‑ wadzonych do sprzedaży. Każdy z nas lubi być „dopieszczony”, w naszych kontaktach z Deka‑ rzami wychodzimy zatem z założenia, że szkolenia oraz dobre wsparcie marketingowe zawsze się obronią.

Olga Wysokińska, Kierownik ds. Rozwoju w firmie Zielona Energia Sp. z o.o. Reprezentujemy branżę OZE, nasza współ‑ praca z Oddzia‑ łem Lubelskim PSD niektórym może więc wyda‑ wać się dość dziwnym przed‑ sięwzięciem. Zdecydowaliśmy się na nią ze względu na dobro naszych klientów. Montaż paneli foto‑ woltaicznych na dachu nie obędzie się niestety bez ingerencji w elementy jego konstrukcji. Jeżeli ekipa instalacyjna wykona instalację niezgodnie ze sztuką, powodując nadmierne i groźne uszkodzenia materii dachu, klienci tracą gwarancję obejmującą ten element. Współpracując z PSD, zyskaliśmy partnera,

który swoją wiedzą i doświadczeniem wspiera naszych instalatorów. Dzięki temu wiedzą, jak prowadzić montaż, aby ich ingerencja nie spowodowała niebezpiecznych uszkodzeń konstrukcji. Dodatkowym niejako efektem naszej współ‑ pracy z PSD jest przełamanie wśród dekarzy stereotypów na temat firm wykonawczych z naszej branży. Gdy rozpoczynaliśmy współ‑ pracę, dekarze nie mieli o nich najlepszego zdania. Niestety nie bezpodstawnie. Na rynku działa bowiem wiele firm nieprzywiązujących zbytniej wagi do faktu, że montaż PV oznacza ingerencję w konstrukcję dachu, która może mieć poważne konsekwencje. Współpracując z nami, dekarze mają okazję poznać firmy pre‑ zentujące inne nastawienie. Dbające o dobro klienta i mające świadomość, że jakość ich pracy wpływa na trwałość więźby, pokrycia czy obróbek dekarskich, a w efekcie na bezpie‑ czeństwo mieszkańców danego budynku.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Profesjonalizm i współpraca kluczem do sukcesu Z Grzegorzem Jabłońskim, Prezesem Oddziału Lubelskiego Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy, o potrzebie profesjonalizmu w zawodzie dekarza oraz współpracy z otoczeniem, w imieniu Fachowca Lubelskiego rozmawia Elżbieta Amborska. Elżbieta Amborska: Z opinii, które udało nam się o Was , czyli osobach działających w Oddziale Lubelskim PSD, zebrać, wynika, że stanowicie grono prawdziwych fachowców w swojej dziedzinie i mocno angażujecie się w promowanie profesjonalizmu wśród deka‑ rzy. Dlaczego to takie ważne? Grzegorz Jabłoński: Pełnego profesjonalizmu w wykonywanej pracy i ciągłego kształcenia wymaga dzisiejszy, bardzo dynamiczny rynek pokryć dachowych. Innowacje, które wprowadzają producenci, wymuszają na nas, dekarzach, konieczność nieustannego poszerzania wiedzy i umiejętności zawo‑ dowych. Aby nasi dekarze byli na bieżąco z nowinkami z rynku, pomagamy im w ich zdobywaniu. Dzięki temu, że współpracujemy z najlepszymi producentami z branży, często organizujemy prelekcje, a przede wszystkim szkolenia praktyczne. Od 2020 roku odbywają się one w Lubelskim Ośrodku Kształcenia Dekarzy (LOKD), który powstał z inicjatywy Oddziału Lubelskiego PSD. Pomieszczenia w Ośrodku zostały przygotowane tak, aby możliwe było prowadzenie w nich zajęć teo‑ retycznych i praktycznych. Zajęcia prowadzą osoby z dużym doświadczeniem w branży dekarskiej, posiadający dużą wiedzę z zakresu zarówno materiałów, jak i technologii związa‑ nej z montażem pokryć dachowych. Dodam, że oprócz szkoleń dla dekarzy z pewnym

doświadczeniem, czyli takich, którzy chcą doskonalić i poszerzać swoje umiejętności, w LOKD prowadzimy też szkolenia dla osób, które dekarskiej profesji chcą się dopiero nauczyć. EA: Wasi Partnerzy bardzo sobie cenią Wasze działania na rzecz przygotowania przyszłych kadr dekarskich. Dzięki staraniom Oddziału Lubelskiego PSD w Zespole Szkół Budowla‑ nych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Lub‑ linie zostały utworzone klasy dekarskie. Jak udało się Wam to osiągnąć? GJ: Zawód dekarz jest obecnie zawodem defi‑ cytowym na rynku. Już od kilku lat właściciele firm dekarskich zgłaszają brak wykwalifiko‑ wanych pracowników. Oddział Lubelski PSD w roku 2019 i 2020 podjął liczne działania w kierunku utworzenia klasy dekarskiej w Lublinie. Aby zachęcić młodych chłopców do kształcenia w klasie dekarskiej, został nagrany film promujący ten zawód, a nasi dekarze odbywali wizyty w szkołach podsta‑ wowych, aby zapoznać uczniów z dekarstwem. Nawiązaliśmy współpracę z doradcami zawodowymi szkół podstawowych, a także z dyrekcją szkoły budowlanej. Wszystkie te działania i wiele innych pozwoliły na utwo‑ rzenie w Zespole Szkół im. Eugeniusza Kwiat‑ kowskiego w Lublinie klasy dekarskiej w roku 2020 oraz w roku 2021.


WyWiad

6

aktywnych. Byliśmy przez to grupą nieatrak‑ cyjną dla producentów i trudno było prze‑ konać ich do współpracy z Oddziałem. Żeby odwrócić sytuację, podjęliśmy szereg bardzo różnych działań. Ich efekt jest taki, że dziś nasz Oddział zrzesza 60 aktywnych członków, stale współpracujemy z 17 Partnerami – fir‑ mami, które nas wspierają. Na przestrzeni kilku lat udało nam się zebrać grupę osób, którym zależy na profesjonalizmie naszego środowiska, jego integracji i pielęgnowaniu swojej pasji.

EA: Chętnie dzielicie się swoją wiedzą i doświadczeniem zawodowym nie tylko z kolegami po fachu, ale także z producen‑ tami, wspierając ich między innymi w działa‑ niach marketingowych. Jaki wpływ tego typu współpraca ma na zachowania dekarzy? GJ: Można to porównać do zderzenia teorii z praktyką. Współpracując z nami, producenci mają dostęp do informacji o tym, czego fak‑ tycznie oczekują od nich dekarze. W efekcie opracowując nowości, starają się przygotować produkt nie tylko w nowoczesnej, estetycz‑ nej formie, ale też zastosować rozwiązania ułatwiające pracę dekarza. Rozwiązania te zawsze są z nami konsultowane i od nas pod‑ patrywane. To właśnie dzięki wspólnej komu‑ nikacji i wymianie wiedzy możemy rozwijać tę branżę. EA: Uchodzicie za – cytuję: fajną, mądrą i otwartą ekipę. Od razu tak było, czy trzeba było jakoś to wypracować? GJ: W 2015 roku, kiedy objąłem stanowisko prezesa Oddziału Lubelskiego, groziło nam zamknięcie ze względu na bardzo małą liczbę członków i jeszcze mniejszą liczbę członków

EA: Niewątpliwie dla dekarzy, którzy są potencjalnie zainteresowani przystąpieniem do PSD, atmosfera w Oddziale, postawa Zarządu, opinia jaką cieszycie się w branży itp. czynniki mogą mieć duże znaczenie podczas podejmowania decyzji. Na pewno jednak każdy chciałby wiedzieć, jakie korzyści sam z tego będzie miał. Dlaczego zatem warto być w PSD? GJ: Przede wszystkim ze względu na prestiż, jaki niesie ze sobą przynależność do najlicz‑ niejszej i najprężniej działającej organizacji w branży budowlanej. Będąc członkiem Stowarzyszenia, zwiększamy wiarygodność firmy na rynku. Poza tym, dekarze z PSD mają dostęp do preferencyjnego ubezpieczenia OC dla swojej firmy, zapewniamy im również opiekę prawną. Dzięki LOKD natomiast mają możliwość podnoszenia swoich umiejętności, a stała współpraca z producentami daje im możliwość zakupu materiałów ze specjalnymi rabatami. Często organizujemy eventy inte‑ grujące nasze środowisko, w maju na przykład mieliśmy wyjazd na kajaki, a niedawno wyjście do teatru. Wychodzimy z założenia, że budo‑ wanie relacji z innymi wymaga wspólnego spędzania czasu. Pełna treść wywiadu na fachowiec.ihz.pl


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Piknik Dekarski 2022 – tak było Redakcja

Piknik Dekarski 2022 przeszedł do historii. W corocznej imprezie, którą organizuje Oddział Lubelski Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy, udział wzięło około 400 osób. Jak podkreślają sami organizatorzy wyda‑ rzenia, Piknik Dekarski to impreza targowa‑ ‑rekreacyjna. Część wystawienniczą zapełniają Partnerzy i firmy współpracujące ze Stowarzy‑ szeniem. Część rekreacyjna zaś pomyślana jest tak, aby uczestnicy imprezy mogli atrakcyjnie spędzić czas wraz z całą rodziną. W tegorocz‑ nym Pikniku warto było wziąć udział tak ze względu na część targową, jak i rekreacyjną. Piknik Dekarski 2022 – wystawcy dopisali Partnerzy i firmy współpracujące z Oddziałem Lubelskim Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy dzięki Piknikowi mają okazję zaprezentować dekarzom swoje produkty. W tym roku z tej możliwości skorzystało aż 22 firmy. Wśród nich znaleźli się tacy producenci i dystrybuto‑ rzy pokryć dachowych, jak Blachotrapez, WAT, AHI Roofing, Prefa, Ruukki, Blachy Pruszyń‑ ski czy Nelskamp. Na imprezie obecni byli wszyscy najwięksi producenci okien dacho‑ wych: Velux, Fakro, Roto. Nie zabrakło też producentów systemów rynnowych (Galeco) i izolacji dachowych (Izohan, Soprema), a także narzędzi dla dekarzy (Milwaukee, Klaas). Do grona firm reprezentujących

nowoczesne rozwiązania i technologie, z którymi do czynienia mają dekarze, zaliczyć należy Zieloną Energię (branża OZE) oraz SAWE (wiązary prefabrykowane). Nie mniej istotną od prezentacji oferty była dla wystawców możliwość wymiany doświad‑ czeń z dekarzami. Piknik Dekarski bowiem to doskonała okazja do tego, by w luźnej atmosferze przedyskutować wady i zalety posz‑ czególnych rozwiązań. I tę możliwość bardzo sobie cenią między innymi producenci pokryć dachowych. Jak podkreślał w rozmowie z naszą redakcją Andrzej Szczygieł z firmy Blachotrapez oraz Tomasz Widerlik z firmy WAT, rozmowy z dekarzami to bardzo istotny element w pro‑ jektowaniu nowych produktów dla branży. Atrakcji na Pikniku było wiele… Piknik Dekarski to impreza w dużej mierze rekreacyjna, w której udział biorą całe rodziny. W tym roku organizatorzy wydarzenia dostar‑ czyli im tyle atrakcji, że trudno było znaleźć kogoś, kto by się na Pikniku nudził. Najmłodsi oblegali dmuchańce i z wypiekami na twarzy śledzili pokazy iluzjonisty Rafaelo. Młodzież chętnie brała udział w rodzinnych warsztatach robienia pizzy. Licznie uczestni‑


WydarZenia

czyła też w wydarzeniach sprawnościowych, takich jak zwariowana olimpiada czy jazda na segway. Sami Dekarze zaś dwukrotnie zmierzyli się w meczu siatkówki plażowej z drużyną Producentów. Wiele emocji wzbudziła licytacja charyta‑ tywna. Od kilku lat to stały element Pikniku, który przygotowuje Oddział Lubelski PSD. Z wielką werwą i zaangażowaniem ponownie prowadziła ją Kasia Bujakiewicz. Dekarzom udało się zebrać 15 635 zł. Pieniądze trafią do Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci z Chorobami Krwi w Lublinie.

7


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Raport portalu budujwlublinie.pl

©Termoorganika

Styropian potaniał, ale chemia ciągle droga Styropian potaniał – w czerwcu jego ceny nieco spadły i od tego czasu utrzymują się na tym samym poziomie. Dużo lepiej jest natomiast z jego dostępnością – stwierdza Lesław Łyda z Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego TERCA, firmy zajmującej się sprzedażą materiałów budowlanych. Ceny materiałów budowlanych to dziś czyn‑ nik, który ma największy wpływ na podjęcie decyzji o rozpoczęciu budowy budowy domu bądź jego remontu. Wspólnie z Lesławem Łydą z lubelskie firmy Terca prześledziliśmy dynamikę niektórych z nich.

Styropian potaniał W pierwszym półroczu 2022 r. styropian bardzo szybko drożał. Licząc miesiąc do mie‑ siąca, jego ceny rosły co kilkadziesiąt procent. W czerwcu nareszcie zaczął tanieć, jale nie ma co liczyć, że jego ceny wrócą do poziomu


rapOrt Z rynku

8

Dynamika sprzedaży i cen Grupy PSB (centrali) w grupach asortymentowych – 6 m-cy 2022 do 6 m-cy 2021 70%

Dynamika sprzedaży

60%

Dynamika cen

50% 40% 30% 20% 10% 0% -10%

i hy ny ,r w od yn ny o O to chr o cz en nn e ie do m u S C em tol en ark a t, In w st ap al no Pł ac yt je y , O C he ogr SB ze m ia w bu an do ie w la na N ar zę O gr d ód zia ,h W yk obb y oń cz M en W ia yp oto Pł r os yz yt a ac ki że ,ł ja ni a e, zi O en św AG ki ie D , tle ku ni c hn e, i el ek e Fa tr yk rb y, a la ki e D ek ry or ac je

w

ac

ac

je

D Iz

ol

Śc

ia

ny ,k

om

do

bu za

a ch

Su

Iz

ol

ac

je

te

rm

ic

zn

e

a

-20%

z ubiegłego roku. Przez ostatni miesiąc utrzy‑ mują się na poziomie, jaki uzyskały w czerwcu. Wszystko wskazuje na to, że obniżka ta była jedynie korektą, a nie stałym trendem. Wyraźnie poprawiała się natomiast dostępność styropianu. Obecnie na realizację zamówienia czeka się zaledwie kilka dni. Tańszy beton komórkowy Podobnie jak styropian, w czerwcu spadek cen zanotował beton komórkowy. I tak jak w przypadku styropianu, obniżka ta szybko wyhamowała. Nie ma za to problemów z jego dostępnością. Stal mocno w dół W porównaniu do cen z pierwszego półrocza 2022 r. najwyraźniej potaniała stal. W maju za tonę klienci płacili około 8 tys. zł. Aktu‑ alnie ceny stali kształtują się na poziomie 4−4,5 tys. zł za tonę. W dodatku stal dostępna jest praktycznie „od ręki”, niezależnie od prze‑ kroju, jakiego potrzebujemy.

Chemia ciągle droga Na wysokim poziomie utrzymują się ceny che‑ mii budowlanej. Także tej niezbędnej do wyko‑ nania elewacji. Na obniżki w tym segmencie produktów inwestorzy nie mają co liczyć. Producenci mają duże zapasy w magazynach, a ruch na dużych budowach praktycznie zamarł. Jeżeli producenci i dystrybutorzy chcą na chemii budowlanej zarobić, muszą sprzeda‑ wać ją po wysokich cenach. Horrendalne ceny na narzędzia Narzędzia budowlane są obecnie wyjątkowo drogie i pewnie długą nie potanieją. W tym roku ich ceny rosną dwa razy szybciej niż w roku ubiegłym. Rok temu wzrost cen można było tłumaczyć zwiększonym popytem i zaburzonym łańcuchem dostaw w zakresie podzespołów. W 2022 r. na wysokie ceny narzędzi wpływ mają przede wszystkim rosnące ceny energii niezbędnej do ich wyprodukowania.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Najlepsze technika na Lubelszczyźnie Redakcja

Najlepsze technika na Lubelszczyźnie ze znakiem jakości szkoły w rankingu PERSPEKTYWY 2022! Wśród wyróżnionych szkół znalazło się Technikum Budowlane w Biłgoraju oraz Technikum Budowlano-Geodezyjne z Lublina. Wysoka lokata w ogólnopolskim rankingu PERSPEKTYWY to najlepsza reklama dla szkoły. A technika z Lubelszczyzny od lat zajmują w nim czołowe lokaty. W tym roku po raz kolejny najwyżej spośród lubelskich szkół ponadpodstawowych w zestawieniu znalazło się Technikum Informatyczne im. Obrońców Lublina 1939 r. w Lublinie. W rankingu

ogólnopolskim, w którym uwzględniono ponad 1100 techników, uplasowało się ono na 5. miejscu (po raz trzeci z rzędu), w regionie jest natomiast niezaprzeczalnym liderem. Drugie miejsce w regionie przypadło Techni‑ kum Ekonomiczno‑Handlowemu z Zespołu Szkół nr 1 w Lublinie. Na podium znalazła się także szkoła, która przygotowuje fachowców


ranking

9

Tab. 1. Szkoły na Lubelszczyźnie kształcące kadry dla budowlanki ze znakiem jakości szkoły Nazwa szkoły Zespół Szkół Technicznych im. Marii Curie-Skłodowskiej

Lokalizacja

Znak jakości szkoły

Puławy

Złoty

Radzyń Podlaski

Srebrny

Zespół Szkół Budowlanych i Ogólnokształcących

Biłgoraj

Srebrny

Państwowe Szkoły Budownictwa i Geodezji im. Hieronima Łopacińskiego

Lublin

Srebrny

Zespół Szkół Energetycznych

Lublin

Srebrny

Regionalne Centrum Edukacji Zawodowej

Biłgoraj

Brązowy

Zespół Szkół Ponadpodstawowych im. Jana Pawła II

m.in. dla branży budowlanej. 3. miejsce w zestawieniu na poziomie regionalnym zajęło bowiem Technikum nr 4 w Zespole Szkół Technicznych im. Marii Curie‑Skłodowskiej w Puławach. Wiedzę w nim zdobywają m.in. przyszli elektrycy oraz mechanicy maszyn i urządzeń. Najlepsze technika budowlane Najlepsze technika stricte budowlane nie zmieściły się w pierwszej dziesiątce rankingu regionalnego. Kształcący mechaników i tech‑ ników budownictwa Zespół Szkół Ponadpod‑ stawowych im. Jana Pawła II w Radzyniu Pod‑ laskim zajął 12. miejsce. Największe sukcesy edukacyjne szkoła odnotowała w kształceniu ekonomistów (udział w olimpiadach) oraz spe‑ cjalistów dla budownictwa (zwycięstwo w kon‑ kursie WeRskills „System Suchej Zabudowy” 2021). Zaraz za „Radzyniem” uplasowało się Technikum Budowlane w Biłgoraju – 13. miejsce, oraz Technikum Geodezyjno‑Budow‑ lane z Lublina – miejsce 14. Samotność lidera Różnice punktowe pomiędzy poszczególnymi technikami zazwyczaj są niewielkie. Technikum nr 4 z Puław na przykład drugą lokatę „prze‑ grało” z Technikum Ekonomicznym z Lublina o 0,55 pkt. Niepokoić kadry w poszczególnych

szkołach, ale też przyszłych pracodawców, powinna natomiast różnica, jaka dzieli lidera regionalnego rankingu od pozostałych. Prawie taka sama różnica punktowa (16,26 pkt.) dzieli wicelidera od technikum na miejscu 21! W skali kraju to ok. 50 pkt. Najlepsze technika ze znakiem jakości Aby w sposób jednoznaczny wyróżnić naj‑ lepsze technika w kraju, kapituła rankingu przyznaje im znak jakości szkoły: Złotej – miejsce 1−100 w rankingu ogólno‑ polskim; Srebrnej – miejsce 101−300 w rankingu ogólnopolskim; Brązowej – miejsce 201−500 w rankingu ogólnopolskim. Szkoły, które taki znak otrzymały, mogą posługiwać się nim na swoich stronach internetowych. Zmieszczenie takiego znaku to bardzo skuteczny przekaz dla otoczenia dotyczący gwarancji poziomu kształcenia. To istotny element komunikacji z uczniami, absolwentami szkół podstawowych, rodzicami i przyszłymi pracodawcami. W tym roku znak jakości szkoły otrzymały technika z Lubelszczyzny, które w rankingu regionalnym zajęły miejsce od 1 do 21.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Podatek dochodowy 12% – już od lipca 2022 r.! Podatek dochodowy 12% dla wszystkich oraz zwolnienie z opodatkowania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. To najważniejsze zmiany w rozliczeniach z fiskusem, które obowiązują od 1 lipca 2022 roku. W trakcie roku podatkowego rząd wprowadził zmiany w rozliczeniach podatkowych. Może to zrobić pod warunkiem, że będą korzystne dla podatników. I tak będzie, ale nie dla wszyst‑ kich. Dla części podatników po 1 lipca nic się pod względem podatkowym nie zmieni. Kto na nowelizacji zatem skorzysta? Mniej fiskusowi zapłacą osoby rozliczające się według skali podatkowej, które obecnie płacą podatek dochodowy w wysokości 17% dochodów. Zmiany będą korzystne także dla przedsiębiorców, a to dzięki zwolnieniu z opo‑ datkowania składki zdrowotnej.

12% dla „wszystkich”, czyli dla kogo? Informując o planowanych zmianach w rozliczeniach podatkowych, premier Mateusz Morawiecki stwierdził, że będą one dotyczyć „wszystkich”. Nie oznacza to jednak wszystkich płacących składki na podatek dochodowy. Ci „wszyscy” to osoby rozlicza‑ jące się według skali podatkowej, których dochody objęte są stawką 17%. Od lipca płacą one podatek w wysokości jedynie 12% uzyskanych dochodów. Określenie „wszyscy” odnosi się również do wszystkich podatników niezależnie od tego,


Obniżka pit Warto wiedzieć Przedsiębiorcy, którzy przed 1 lipca 2022 r. z fiskusem rozliczali się ryczałtem, do 22 sierpnia 2022 r. mogą zrezygnować z tej formy opodatkowania. Jeżeli chcą to zrobić, do 22 sierpnia 2022 r. muszą złożyć oświad‑ czenie o rezygnacji z rozliczania ryczałtem przychodów, które osiągną od 1 lipca do końca tego roku. Oświadczenie to będzie równoznaczne z przejściem na rozliczanie tego przychodu według skali podatkowej. czy są przedsiębiorcami czy nie. Oznacza to, że przedsiębiorcy prowadzący swoje firmy w formie jednoosobowej działalności gospodarczej także objęci są podatkiem w wysokości 12% uzyskanych dochodów. Oczywiście pod warunkiem, że rozliczają się z fiskusem na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) albo podatkiem liniowym (obecnie 19%). Obniżka podatku dochodo‑ wego do 12% nie obejmuje zatem firm, które podatek płacą ryczałtem albo rozliczają się kartą podatkową. Nie wszyscy na zmianach skorzystają Mimo że obniżka podatku dochodowego obejmuje wszystkich podatników objętych stawką 17%, nie wszyscy podatnicy z tej Uwaga Nowelizacja zakłada jedynie zmiany w zakresie rozliczania składki zdrowotnej do celów podatkowych. Zasady naliczania wysokości składki zdrowotnej natomiast pozostaną w niezmienionej formie. Po 1 lipca zatem nadal będą obwiązywać prze‑ pisy, które w tej materii 1 stycznia 2022 r. wprowadził Polski Ład.

10

grupy na zmianie korzystają. Nowelizacja przepisów podatkowych wprowadziła bowiem likwidację ulgi dla klasy średniej (mocno krytykowaną) przy pozostawieniu aktualnych progów podatkowych: 30 i 120 tys. zł. Dochody w wysokości do 30 tys. zł rocznie (I próg podatkowy) po 1 lipca br. nadal są zwolnione z podatku. W przedziale od 30 do 120 tys. zł rocznie podatek wynosi 12% dochodu. Powyżej 120 tys. zł (II próg podatkowy) zaś nadal obowiązuje stawka 32% od kwoty ponad II próg. Dzięki obniżeniu podatku do 12% osoby, których dochody nie przekroczą 120 tys. zł rocznie, zyskają nawet 4,5 tys. zł oszczędności. Po zlikwidowaniu ulgi dla klasy średniej kwota ta będzie tym niższa, im wyższe będą dochody. Dla wielu osób obniżka PIT oznaczać mogłaby rozwiązanie mniej korzystne niż dotychczasowe. Dotyczy to zwłaszcza tych osób, które mogą stosować także inne ulgi podatkowe. Z drugiej strony polskie prawodawstwo wymaga, aby zmiany systemu podatkowego, które wprowa‑ dzane są w ciągu roku podatkowego, były neu‑ tralne bądź korzystne dla podatników. Dlatego nowelizacja zakłada, że w takich przypadkach podatnicy nadal będą mogli rozliczyć się za 2022 r., korzystając z ulgi dla klasy średniej. Składka zdrowotna bez opodatkowania To rozwiązanie dedykowane wyłącznie przed‑ siębiorcom. Wszystkim, którzy rozliczają się z fiskusem w formie podatku liniowego, ryczałtu bądź karty podatkowej. Wszyscy oni kwoty przeznaczone na opłacenie składki zdro‑ wotnej mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. To, w jakim stopniu składka zdrowotna obniży podatek należny, zależy jednak od formy opodatkowania, jaką aktualnie stosuje przedsiębiorca. Przedsiębiorcy rozliczający się podatkiem liniowym podstawę opodatkowania mogą


pOdatek dOchOdOWy 12%…

1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Tab. 1. Wysokość kwoty, jaką zyskają podatnicy po obniżce PIT do 12% w zależności od poziomu wynagrodzenia i źródła dochodów Miesięczny zysk netto

Wynagrodzenie (przychód) miesięczne w wysokości brutto [zł] 4 tys. 7 tys. 10 tys. 13 tys. 15 tys.

Umowa o pracę

35

77

210

375

375

Działalność gospodarcza (skala podatkowa)

19

82

235

375

375

Emerytura

75

225

375

375

375

Umowa zlecenie

8

107

206

306

373

Źródło: Business Insider

pomniejszyć maksymalnie o 8,7 tys. zł. Oznacza to, że podatnik, który osiąga dochód miesięczny do kwoty 14.795 zł, może swoją składkę zdrowotną zaliczyć do kosztów uzys‑ kania przychodu. Maksymalna kwota oszczęd‑ ności z tego tytułu to do 1.653 zł rocznie. Jeżeli przedsiębiorca z fiskusem rozlicza się ryczałtem, przychód będący podstawą opodatkowania może pomniejszyć o połowę kwoty zapłaconych składek zdrowotnych. Przy maksymalnej kwocie składki zdrowotnej na ryczałcie (1.007,81 zł) to 503,81 zł mie‑ sięcznie. Kwota oszczędności z tego tytułu Warto wiedzieć Po doświadczeniach z wprowadzaniem Polskiego Ładu, Ministerstwo Finansów postanowiło, że w wejściu nowelizacji obni‑ żającej podatek dochodowy do 12% w życie nie będzie dwóch systemów naliczania zaliczek. Pierwsze półrocze (1 stycznia – 30 czerwca 2022 r.), będzie rozliczone w zeznaniu rocznym. Zeznanie to będzie wypełniane w systemie wprowadzonym 1 lipca 2022 r.

zależy od stawki ryczałtu i wysokości składki zdrowotnej i wynosi od 60 do 1.028 zł rocznie. Przedsiębiorcy stosujący kartę podatkową pod‑ stawę opodatkowania mogą pomniejszyć o 19% kwoty zapłaconych składek zdrowotnych. Kogo jeszcze uwzględniają zmiany? Poza obniżką podatku do 12% i wyłączeniu składki zdrowotnej z opodatkowania w przy‑ padku przedsiębiorców nowelizacja wprowadza: powrót do możliwości preferencyjnego rozliczenia podatku dla osób samotnie wychowujących dzieci. Tak jak przed wejściem w życie Polskiego Ładu mogą one skorzystać z podwójnej kwoty wol‑ nej od podatku i przejść na drugi próg podatkowy dopiero przy kwocie dochodu wynoszącej 240 tys. zł. Maksymalna korzyść podatkowa w ciągu roku to dla nich 3 600 zł; możliwość złożenia PIT‑2 u maksymalnie trzech pracodawców. Osoby posiadające kilka umów o pracę bądź umów zlecenie, mogą zatem rozliczać kwotę wolną od podatku u więcej niż jednego pracodawcy. Przy jednej umowie jest to 300 zł, 2 razy po 150 zł przy dwóch umowach i 3 razy po 100 zł przy trzech umowach.


11

www.aic.lublin.pl

Żaluzje fasadowe to niezwykle praktyczne osłony przeciwsłoneczne, które skutecznie chronią wnętrza przed nadmiernym nagrzaniem przy równoczesnym zapewnieniu odpowiedniego komfortu optycznego. Cechą charakterystyczną tego typu produktów jest swoboda regulacji kąta nachylenia lameli, co pozwala na wybór właściwego stopnia zaciemnienia oraz dopasowanie go do indywidualnych potrzeb użytkownika.

reklama

Żaluzje fasadowe SkyFlow SZF/A – żaluzja adaptacyjna

SkyFlow SZF/P – podtynkowy

SkyFlow SZF/S – samonośny

Żaluzja w wersji adaptacyjnej przeznaczona jest do montażu na elewacji bądź we wnęce okiennej w budynkach już istniejących. Kaseta osłonowa standardowo wykonana jest z blachy aluminiowej o grubości 1,2 mm i dostępna w 4 wariantach zabudowy.

Żaluzja w wersji podtynkowej dedykowana jest do montażu w budynkach nowopowstałych lub obiektach istniejących po dokonaniu niezbędnych zmian w obrębie nadproża.

Żaluzja w wersji samonośnej została zaprojektowana głównie z myślą o montażu fasadowym w obiektach cechujących się dużymi przeszkleniami. Dzięki przemyślanej konstrukcji, elementem nośnym systemu są prowadnice, przenoszące cały ciężar na słupy fasady.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Porotherm 25 K P+W – proste rozwiązanie na trudne przypadki na budowie mgr inż. Mirosław Rzeszutko

Profesjonalizm wykonania najłatwiej ocenić na podstawie wysokiej jakości prowadzonych prac oraz krótkiego czasu realizacji. Użycie nowoczesnego i sprawdzonego sytemu Porotherm, uzupełnionego o istotne akcesoria, takie jak pustak Porotherm 25 K P+W, daje jeszcze jedną przewagę – autorytet wykonawcy profesjonalnego i precyzyjnego. Sekret doskonałości wykonawstwa budowla‑ nego zawsze tkwi w detalach. Podstawą jest oczywiście umiejętność postawienia prostej, pionowej ściany tak, aby była... prosta i pio‑ nowa. Niemniej istotny okazuje się aspekt wizualny – dobrze jest, jeśli ściana jest też czysta i estetycznie wykonana. Dla ostatecz‑ nego efektu ma to oczywiście mniejsze zna‑ czenie – wszelkie estetyczne niedoskonałości zazwyczaj znikają pod warstwami wykończe‑ niowymi, ale dla inwestorów jest synonimem wysokiej jakości wykonawstwa. Wpływa bar‑ dzo na renomę wykonawcy i wizerunek jego ekipy w oczach klienta. Czasochłonne szalowanie Pozornie wybudowanie ścian wydaje się proste. Dopóki mówimy o jednolitej przegrodzie muro‑ wanej, z doskonale dopasowanych i precyzyjnie wykonanych pustaków łączących się na pióro i wpust, rzecz jest jeszcze względnie łatwa, choć wymaga pewnej wprawy i precyzji. Jednak ściany współczesnych domów rzadko są tak nieskomplikowane. Z reguły składają się również z elementów żelbetowych, niezbędnych ze

względu na nośność: słupów, wieńców i trzpieni. A to już zdecydowanie trudniejsze zadanie. Każdy z tych elementów wymaga całego sze‑ regu działań: odpowiedniego doczyszczenia, które zapewni trwałość połączeń materiałów, następnie zbrojenia, szalowania, zalania i pie‑ lęgnacji. I każde z tych działań może nastręczyć wykonawcy sporych trudności i sprawić kłopoty, które z kolei mogą rzutować na późniejszy pro‑ ces budowy. Szczególnie istotne w tym wypadku jest szalowanie. Nieprawidłowo wykonane może skutkować nierównościami koniecznymi do sku‑ cia po stężeniu betonu – a to zadanie niełatwe. Kolejna trudność polega na tym, że aż do wykonania elementów żelbetowych na budowie znajdują się czasem wysokie i wąskie fragmenty muru, zupełnie z niczym nie zwią‑ zane i potencjalnie niestabilne. Nawet jednak jeśli wszystko zostanie wykonane perfekcyj‑ nie, i tak w końcowym efekcie otrzymujemy fragment powierzchni ściany o zupełnie innych właściwościach szczepnych, co bardzo utrudnia tynkowanie. Paradoksalnie znacznie większy problem występuje w wypadku zasto‑ sowania betonu wysokiej klasy i doskonałych


prOdukt i technika

materiałów szalunkowych. Uzyskana w takim wypadku powierzchnia może być tak gładka, że przed tynkowaniem wymagać będzie dodatkowego zmatowienia w celu zwiększenia przyczepności. Na połączeniu dwóch mate‑ riałów (w tym wypadku pustaków z ceramiki poryzowanej i betonu) powinniśmy także zastosować siatkę tynkarską, która zapo‑ biegnie odspajaniu się i pękaniu wierzchniej warstwy wykończeniowej. Są sposoby w systemie Porotherm Na szczęście rozwojowi projektowania towa‑ rzyszy również udoskonalanie technologii i materiałów budowlanych. Z pojedynczych produktów stają się złożonymi systemami, ofe‑ rującymi proste rozwiązania skomplikowanych problemów. Tak jest i w tym przypadku. W sys‑ temie Porotherm od dawna dostępne są cera‑ miczne kształtki typu L i U. Służą jako szalunek tracony przy wykonywaniu wieńców i nad‑ proży, i znakomicie ułatwiają wykonywanie

12

tych elementów, niezależnie od zastosowanego typu stropu. Zapewniają jednocześnie jednolitą i prostą powierzchnię ścian na całej wysokości, łatwą do obróbki i tynkowania. Pozwalają także utrzymać wysoką estetykę prac, co z kolei bar‑ dzo ułatwia wykonawcy uzyskanie doskonałego wizerunku budowy. W systemie są kształtki Porotherm L25/30, doskonale nadające się do wykonywania wieńców stropowych na podporach skrajnych, Porotherm U25/6 słu‑ żące do wyrównywania obustronnego oparcia stropów na ścianach wewnętrznych, a także Porotherm U25/23.8 – świetne do wyko‑ nywania wieńców pod murłaty czy bardziej obciążonych nadproży, a nawet niewielkich podciągów. Uzupełnieniem systemu są tu prefabrykowane belki nadprożowe Porotherm, stanowiące najprostsze możliwe rozwiązanie przekrycia nad otworami. Do tej pory jednak tego typu udogodnienia dotyczyły jedynie elementów poziomych. Słupy i trzpienie nadal musiały być wykonywane w sposób tradycyjny,


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

obciążony ryzykiem wad. Obok wymienionych wcześniej problemów dojść może bowiem również konieczność przycinania przylegają‑ cych do elementu pustaków, a to rozwiązanie czasochłonne i generujące dodatkowe koszty. Standardowo stosowane na budowach rozwią‑ zanie, polegające na pozostawieniu strzępi, rozwiązuje co prawda ten problem, powoduje jednak zwiększone zużycie betonu, a wszystkie inne kłopoty związane z wykonaniem słupa pozostają. Konieczność mocowania szalunków do ściany wiąże się również z wykonaniem w niej otworów. Pozostają one oczywiście w murze także po demontażu paneli, sprawia‑ jąc dodatkowy kłopot przy wykończeniu. Sytu‑ ację jednak zmieniło wprowadzenie przez firmę Wienerberger kolejnego elementu systemu: pustaków Porotherm 25 K P+W. Nowe pustaki kanałowe Po wmurowaniu w ścianę nie różnią się one niczym od podstawowych elementów.

pOrOtherm 25 k p+W – prOste rOZWiąZ

Doskonale pasują do systemu, są idealnie dostosowane wymiarami, materiałem i spo‑ sobem łączenia. Różnica jest jednak widoczna od razu, gdy spojrzymy na element z góry. W stosunku do podstawowego pustaka ma on bowiem zmodyfikowany system drążeń, aby po jednej stronie tworzył się otwór o wymiarach 17 × 17 cm, stanowiący doskonały szalunek tracony dla słupów i trzpieni. Produkt został skonstruowany tak, że przy murowaniu na standardową zakładkę z przesunięciem o 25 cm kanały nachodzą na siebie idealnie. Dzięki temu możliwe jest wykorzystanie pustaków Porotherm 25 K P+W zarówno w płaszczyźnie ściany, jak i w narożach budynku. Szalunek taki jest wbudowywany w ścianę na bieżąco w trakcie jej wznoszenia i przewiązany jak wszystkie inne pustaki – eliminujemy więc ryzyko związane z istnieniem na placu budowy fragmentów niezespolonych z całością konstrukcji. Elementy te doskonale łączą się z kształtkami nadprożowymi i wieńcowymi,


Przekrój pustaka Porotherm 25 K P+W

373 mm

250 mm

tworząc doskonale skomponowany system, dzięki któremu prace szalunkowe zostaną ograniczone do niezbędnego minimum. Najprawdopodobniej będą to już wyłącznie charakteryzujące się znaczną wysokością pod‑ ciągi nad dużymi otwarciami (warto pamiętać, że do zaszalowania podciągu o wysokości konstrukcyjnej do 23,8 cm świetnie nadają się kształtki Porotherm U25/23,8). Efektem będzie doskonale równa i jednolita ściana, świetnie przygotowana do robót tynkarskich przy minimalnym nakładzie środków i czasu pracy. Efektem będą także oszczędności: czasu i pieniędzy, które wydalibyśmy na materiały szalunkowe. Wykonanie słupa w ścianie nośnej ograniczy się bowiem do wmurowania kształ‑ tek, wykonania zbrojenia i zalania go betonem. Można mieć więcej To jednak nie jedyne zastosowanie kształtek Porotherm 25 K P+W. Po konsultacji z pro‑ jektantem i konstruktorem, pustaki te można

prOdukt i technika

13

wykorzystać również do wykonania kanałów pod instalacje elektryczne lub sanitarne. Dzięki temu bardzo łatwo jest umieścić w ścia‑ nie chociażby kable elektryczne, bez koniecz‑ ności uciążliwego i pracochłonnego bruzdowa‑ nia muru. Dodatkowym atutem może tu być fakt, że przy takim rozwiązaniu nie pozostaje na ścianie odznaczająca się strukturą „blizna”, na którą także trzeba zwrócić szczególną uwagę przy tynkowaniu. Wszystko to przekłada się na dwa rodzaje korzyści. Pierwszy jest oczywisty – bezpośred‑ nie ograniczenie czasu i kosztów wykonania elementów żelbetowych przy jednoczesnym podniesieniu ich jakości. To argument klu‑ czowy dla każdego chyba wykonawcy. Drugi rodzaj korzyści płynących z zastosowania kompleksowego systemu Porotherm jest być może trudniej dostrzegalny, niemniej w końcu i on przełoży się na ilość i jakość otrzymywanych zleceń. Mowa tu o budowaniu marki własnej – wykonawcy nowoczesnego, profesjonalnego i precyzyjnego. Sterylnie utrzymany plac budowy i doskonale wyglą‑ dające (nawet w stanie surowym) mury, bardzo w tym pomagają. Stosowanie systemu Porotherm z kształtkami wieńcowymi, nad‑ prożowymi i szalunkami słupów w postaci pustaków Porotherm 25 K P+W z pewnością ułatwią osiągnięcie tego stanu.

Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. tel. 22 514 21 00 biuro@wienerberger.com www.wienerberger.pl

reklama

Zanie na trudne prZypadki na budOWie


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

ZUS: zmiany dla przedsiębiorców w 2022 roku Małgorzata Korba, Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Rok 2022 przyniósł szereg zmian w przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Obejmują one składkę zdrowotną, dokumenty rozliczeniowe, a także naliczanie zasiłków z ubezpieczenia chorobowego. Podsumowujemy najważniejsze z nich. Składka zdrowotna Do końca 2021 roku przedsiębiorcy opłacali składkę na ubezpieczenie zdrowotne w ryczał‑ towej wysokości, takiej samej przez cały rok. Od

1 stycznia 2022 roku zmieniło się to w związku z ustawą Polski Ład. Zasady obliczania składki zdrowotnej zależą teraz od formy opodatkowa‑ nia, jaką wybrał przedsiębiorca.


Zmiany W Zus Zasady ogólne (skala podatkowa lub podatek liniowy) Przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych (skalą podatkową lub podatkiem liniowym) obliczają składkę zdrowotną od dochodu z działalności gospodarczej z mie‑ siąca poprzedniego. Na przykład składkę za luty obliczają od dochodu ze stycznia (a opła‑ cają ją w marcu). Jeżeli dochód jest niższy od minimalnego wynagrodzenia krajowego, to 9% składkę zdrowotną należy obliczyć od minimalnego wynagrodzenia. W 2022 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 3 010 zł, więc składka w tej sytuacji wyniesie co naj‑ mniej 270,90 zł. Przedsiębiorcy na podatku liniowym mają dodatkowo obniżoną stopę procentową składki – z 9% na 4,9%. Tak wyli‑ czona składka nie może być jednak niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia. Ta grupa przedsiębiorców ma też obowiązek ustalania rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – od dochodu rocznego. Nie może to być mniej niż mini‑ malne wynagrodzenie miesięczne pomnożone przez liczbę miesięcy podlegania ubezpie‑ czeniu. Umożliwi to rozliczenie składki zdrowotnej po zakończeniu danego roku. Przedsiębiorcy dopłacą wtedy brakującą kwotę lub wystąpią o zwrot nadwyżki. Jeśli przedsiębiorcy prowadzili działalność przez cały poprzedni rok, mogą ustalić mie‑ sięczną podstawę wymiaru składki na podsta‑ wie przychodów z poprzedniego roku. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych W przypadku ryczałtowców składka zdro‑ wotna zależy obecnie od przychodu. Jeśli przychody z działalności gospodarczej od początku roku: nie przekroczyły 60 tys. zł – podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest 60% prze‑ ciętnego wynagrodzenia;

14

Uwaga! Obowiązujące od 1 lipca 2022 roku zmiany w PIT, które wyłączają składkę zdrowotną z opodatkowania, nie mają wpływu na spo‑ sób naliczania składki zdrowotnej w ZUS.

przekroczyły 60 tys. zł, ale nie więcej niż 300 tys. zł – podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest 100% przeciętnego wyna‑ grodzenia; przekroczyły 300 tys. zł – podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest 180% przeciętnego wynagrodzenia. Ta grupa przedsiębiorców od początku 2022 roku ma obowiązek ustalania rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpiecze‑ nie zdrowotne. W tym celu mnożą liczbę miesięcy podlegania ubezpieczeniom społecznym przez 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia – w zależności od wysokości swoich przychodów. Po raz pierwszy roczną podstawę wymiaru składki ustalą w 2023 roku. Przedsiębiorcy, którzy prowadzili działalność gospodarczą przez cały poprzedni rok, będą mogli ustalać miesięczną podstawę wymiaru składki na podstawie przychodów z poprzed‑ niego roku. Karta podatkowa Firmy korzystające z karty podatkowej obecnie obliczają składkę zdrowotną od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2022 roku wynagrodzenie minimalne to 3 010 zł, więc składka zdrowotna wynosi 270,90 zł miesięcznie. Pozostali prowadzący działalność Dla pozostałych podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Zus: Zmiany dla prZedsi

przedsiębiorstw, w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Na stronie www.zus.pl znajduje się poradnik o szczegółach zmian w składce zdrowotnej. ZUS udostępnia też kalkulator, który pomaga w prawidłowym obliczeniu składki zdrowotnej na nowych zasadach. Kalkulator jest „zaszyty” w dokumentach rozliczeniowych w programie Płatnik i ePłatnik. Jest także na stronie inter‑ netowej ZUS.

portalu aplikację do rozliczania składek, czyli ePłatnika. ePłatnik zawiera między innymi kreatory dokumentów rozliczeniowych, które pomagają przygotować odpowiedni dokument. Jeśli przedsiębiorca korzysta z obsługi księgowej lub biura rachunkowego, to może upoważnić swoją księgową do tego, by składała dokumenty przez PUE ZUS w jego imieniu. Do upoważnienia służy formularz pełnomocnictwa, czyli ZUS PEL.

Terminy w ZUS i dokumenty Dla większości przedsiębiorców zmienił się termin opłacania wszystkich składek i przesy‑ łania do ZUS dokumentów rozliczeniowych: do 15. dnia następnego miesiąca opłacają i rozliczają składki m.in. spółki kapitałowe (spółki akcyjne i spółki z o.o.), spółdzielnie, stowarzyszenia, fundacje; do 20. dnia następnego miesiąca – pozo‑ stali płatnicy, np. opłacający składki wyłącznie na własne ubezpieczenia, spółki osobowe (jawne, partnerskie, komandy‑ towe, komandytowo‑akcyjne).

Inne nowości w składce zdrowotnej Od Nowego Roku składki zdrowotnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie musi opłacać osoba zatrudniona dodatkowo na umowę o pracę, jeśli jej wynagrodzenie nie przekracza minimalnej krajowej pen‑ sji. Chodzi tu wyłącznie o przedsiębiorcę korzystającego z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, którego przychody z działalności nie przekraczają 50% minimal‑ nego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2022 roku składkę zdrowotną trzeba płacić również za osoby pełniące funk‑ cję na mocy aktu powołania (np. powołany członek zarządu). Obowiązek ubezpieczenia powstaje z dniem powołania, a wygasa z dniem odwołania. Składkę należy ustalać od wypłaconego wynagrodzenia.

Nowe terminy obowiązują dla składek za styczeń 2022 roku, które przedsiębiorcy rozli‑ czają w lutym, oraz za kolejne miesiące. Zmieniły się również wzory dokumentów rozliczeniowych. Zaczynając od rozliczeń za styczeń, przedsiębiorcy podają w nich dodatkowe informacje niezbędne do wyli‑ czenia składki zdrowotnej, m.in. o formie opodatkowania, przychodzie lub dochodzie z działalności gospodarczej. Polski Ład wprowadził też obowiązek comiesięcznego przekazywania dokumentów rozliczeniowych do ZUS. Od 2022 roku doku‑ menty rozliczeniowe muszą przesyłać do ZUS także przedsiębiorcy, którzy opłacają składki tylko za siebie. By ułatwić sobie to zadanie, warto założyć profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS i aktywować w tym

Pozostałe zmiany w składkach na ubezpieczenia Polski Ład wprowadził także nowe zasady finansowania składek w przypadku, gdy kon‑ trolerzy Państwowej Inspekcji Pracy stwier‑ dzą, że pracodawca zatrudnia pracownika „na czarno” lub wypłaca część wynagrodzenia pracowniczego „pod stołem”. Od 2022 roku wszystkie składki liczone od takich wypłat będą w całości finansowane przez pracodawcę. Nie będą obciążały pracownika. Kolejna zmiana, już bez związku z Polskim Ładem i obowiązująca już od kilku miesięcy


iębiOrcóW W 2022 rOku

przed jego wprowadzeniem, dotyczy zwolnie‑ nia z naliczania i opłacania odsetek za zwłokę. Od wpłat dokonanych po 18 września 2021 roku nie trzeba naliczać i opłacać odsetek za zwłokę, jeżeli wysokość odsetek nie prze‑ kracza 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2022 roku to kwota 30,10 zł). Przed 18 września przepisy pozwalały nie naliczać i nie opłacać odsetek, jeśli ich wysokość nie przekraczała 6,60 zł. Jeśli na koncie płatnika składek jest nadpłata, ZUS musi go powiado‑ mić o tym fakcie, gdy jej wysokość przekracza dziesięciokrotność kwoty kosztów upomnie‑ nia w postępowaniu egzekucyjnym (obecnie jest to kwota 160 zł). Jeśli przedsiębiorca wystąpi o zwrot nadpłaty, to ZUS przekaże środki na rachunek bankowy. 1 kwietnia 2022 roku zmieniła się forma, w jakiej ZUS informuje płatników składek o wysokości obowiązującej ich stopy procen‑

Zmiany W Zus

15

towej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Zamiast informacji w formie papierowej przedsiębiorcy otrzymują ją przez internet, na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Jeśli przedsiębiorca nie ma jeszcze profilu na PUE ZUS, to warto, by go założył jeszcze w tym roku. Od 1 stycznia 2023 roku posiadanie pro‑ filu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS będzie obowiązkowe dla każdego płatnika składek. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe Te informacje są ważne dla osób, które podle‑ gają ubezpieczeniu chorobowemu. Pracownicy podlegają mu obowiązkowo, zleceniobiorcy i osoby prowadzące działalność gospodarczą – dobrowolnie. Poniższe zmiany obowiązują od 1 stycznia 2022 roku. Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje obecnie tylko na


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

podstawie zgłoszenia złożonego na dokumen‑ cie ZUS ZUA. Nie jest już możliwe objęcie ubezpieczeniami na podstawie tzw. wniosku dorozumianego, gdy przedsiębiorca opłacił i rozliczył składki, ale nie złożył dokumentu zgłoszeniowego. Ubezpieczenia dobrowolne ustają – tak jak dotychczas – wraz z ustaniem tytułu podlegania tym ubezpieczeniom albo na podstawie złożonego wyrejestrowania na dokumencie ZUS ZWUA. W okresie od dnia objęcia dobrowolnymi ubezpieczeniami do dnia ich ustania ubezpieczony musi rozliczać i opłacać składki za każdy miesiąc. Aby nie płacić składek na te ubezpieczenia, konieczne będzie wyrejestrowanie się z nich. Pozytywnym skutkiem zmian w dobrowol‑ nym ubezpieczeniu chorobowym jest to, że takie ubezpieczenie nie ustanie z automatu, gdy przedsiębiorca nieterminowo zapłaci składki. Przedsiębiorcy mogą otrzymać świad‑ czenia chorobowe również w przypadku opła‑ cenia składek po terminie. Od tego roku nie trzeba w tej sprawie składać wniosku o przy‑ wrócenie terminu na zapłacenie składek. Jeśli jednak ubezpieczenie ustało z powodu spóźnienia w opłaceniu składek jeszcze przed 2022 rokiem, to przedsiębiorca może złożyć wniosek o przywrócenie terminu płatności maksymalnie do końca czerwca 2022 roku. Zasiłki chorobowe po nowemu Jest też dobra wiadomość dla firm z zadłuże‑ niem składkowym. Jeśli przedsiębiorca stanie się niezdolny do pracy w czasie, gdy będzie mieć zaległości z tytułu składek wyższe niż 1% minimalnego wynagrodzenia (w 2022 roku wyższe od 30,10 zł), będzie mógł otrzy‑ mać zasiłek chorobowy po spłacie zadłużenia. Ważne, by spłata nastąpiła najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od powstania prawa do świadcze‑ nia. Przeszkodą w wypłacie zasiłku nie będzie natomiast zadłużenie wynoszące maksy‑ malnie 1% minimalnego wynagrodzenia. To

Zus: Zmiany dla prZedsiębiOrcóW… zasady analogiczne jak w przypadku świad‑ czeń z ubezpieczenia wypadkowego. Zasiłek chorobowy za czas pobytu w szpitalu jest od tego roku wyliczany na korzystniej‑ szych zasadach. Wcześniej był niższy od standardowej stawki procentowej i wynosił co do zasady 70% podstawy wymiaru zasiłku (średniej z wynagrodzeń z ostatnich 12 mie‑ sięcy). Obecnie miesięczny zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% bez względu na to, czy dotyczy osoby hospitalizowanej czy przebywającej w domu. Zgodnie z kolejną zmianą od 2022 roku podstawę wymiaru zasiłku trzeba obliczać na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasił‑ ków (bez względu na ich rodzaj) była przerwa wynosząca co najmniej 1 miesiąc kalenda‑ rzowy. Wcześniej w przepisach była mowa o przerwie wynoszącej co najmniej 3 miesiące kalendarzowe. Tak zwany okres zasiłkowy wynosi stan‑ dardowo 182 dni i określa łączny czas, przez który można pobierać zasiłek chorobowy. Do tego samego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie zwolnienia lekarskie, między którymi nie ma przerw. Sumuje się też zwol‑ nienia, jeśli przerwa między nimi wynosi do 60 dni. Od stycznia nie ma znaczenia, jaka choroba była powodem niezdolności do pracy przed i po takiej przerwie. Nawet jeśli to są to różne choroby, zwolnienia trzeba sumować. Według nowych przepisów, po ustaniu zatrudnienia można pobierać zasiłek choro‑ bowy do 91 dni. Ta zasada nie dotyczy m.in. osób chorych na gruźlicę lub niezdolnych do pracy w okresie ciąży. Osoba, której wyczerpał się okres zasiłku, może wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne na dotychczasowych zasadach. Przysługuje ono maksymalnie przez 12 mie‑ sięcy osobie, która dalej choruje, jednak rokuje odzyskanie zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji.


16 Innowacyjne systemy ogrodzeń

Profesjonalne malowanie proszkowe elementów o maksymalnym wymiarze do 7 metrów przęsła ogrodzeniowe konstrukcje stalowe bramy furtki kraty

Oferujemy również:

• automatykę do bram przesuwnych i skrzydłowych • siatki ogrodzeniowe • ogrodzenia panelowe Wybrane produkty transportujemy i profesjonalnie montujemy zgodnie z życzeniem klientów

reklama

Robert Karwowski

Warsztat i biuro 20-380 Lublin, ul. Głuska 81 tel. 606 973 317

www.orex.biz.pl • www.lakiernia-proszkowa-lublin.pl • e-mail: biuro@orex.biz.pl


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Mój elektryk – dotacje na samochód elektryczny Redakcja

Mój elektryk zyskuje coraz większe zainteresowanie. Wśród firm największą popularnością cieszą się dopłaty do leasingu. W ciągu zaledwie trzech miesięcy otrzymało je prawie 700 beneficjentów. Nabór wniosków prowadzi Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. prowadzi NFOŚ. Wnioski do Funduszu skła‑ dają także: jednostki sektora finansów publicznych, kościoły i związki wyznaniowe, spółdzielnie, rolnicy indywidualni, stowarzyszenia, fundacje.

Mój elektryk to program wsparcia dla firm i osób fizycznych, które zakupią albo wyleasingują samochód zeroemisyjny. Wsparcie dotyczy elektrycznych samocho‑ dów zarówno osobowych, jak i dostawczych, a także pojazdów dwu‑, trój – i cztero‑ kołowych, które będą używane do celów gospodarczych. Nabór wniosków Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚ) rozpoczął 22 listopada 2021 roku. Wśród przedsiębiorców dużym zaintereso‑ waniem cieszy się możliwość sfinansowania za pomocą programu Mój elektryk wkładu włas‑ nego przy leasingu auta. Po zaledwie trzech miesiącach trwania programu do Funduszu wpłynęły wnioski o dofinansowanie 992 pojazdów zeroemisyjnych. Do połowy marca 2022 roku na 662 NFOŚ udzielił wsparcia. Popularność tego rozwiązania jest tak duża, że na początku marca 2022 roku rząd zwiększył budżet tej ścieżki finansowania do 100 mln zł. Na początku sierpnia br. zaś ścieżkę leasin‑ gową dofinansowano o kolejne 100 mln zł.

Wsparcie finansowe beneficjenci mogą otrzy‑ mać wyłącznie dla nowych aut zeroemisyjnych o napędzie elektrycznym lub wodorowym. Dotacja na samochód elektryczny jest moż‑ liwa tylko wtedy, gdy firma auto już kupiła (wsparcie z programu jest de facto refunda‑ cją). Może to zrobić za własne pieniądze albo sfinansować zakup kredytem. Kupione auto może być zarówno osobowe, jak i dostawcze, musi być jednak nowe. Jako „nowy” regulamin programu określa samochód, którego przebieg wynosi maksymalnie 50 km i jest to auto: nowe fabrycznie i wcześniej nierejestrowane; zarejestrowane przez dealera samochodów, importera lub firmę leasingową.

gdzie po wsparcie? Nabór wniosków o dofinansowanie zakupu samochodu zeroemisyjnego dla firmy

Przygotowane wnioski o dofinansowanie w formie dotacji należy składać w wersji elektronicznej WYŁĄCZNIE przez Generator


smOchód W firmie

17

Wniosków o Dofinansowanie (GWD) pod adresem https://gwd.nfosigw.gov.pl/. Jeżeli firma (ale też i osoba fizyczna) samo‑ chód elektryczny wyleasingowała i interesuje ją dofinansowanie do leasingu (bądź leasingu konsumenckiego), swój wniosek musi złożyć w firmie leasingowej biorącej udział w progra‑ mie Mój elektryk. Listę uczestników publikuje Bank Ochrony Środowiska, który dysponuje środkami na wsparcie leasingu, na stronie https://www.bosbank.pl/moj‑elektryk#

Za zakup zeroemisyjnego samochodu dostawczego (kategoria N1 według regula‑ minu) firma może otrzymać: 20% kosztów kwalifikowanych, ale nie więcej niż 50 000 zł, jeżeli deklarowany średnioroczny przebieg nie przekracza 20 tys. km; 30% kosztów kwalifikowanych, ale nie więcej niż 70 000 zł, jeżeli deklarowany średnioroczny przebieg jest większy niż 20 tys. km.

Ile można otrzymać? Kwota dotacji za zakupione auto zależy od deklarowanego średniorocznego przebiegu i rodzaju samochodu. Za zakup zeroemisyjnego samochodu osobo‑ wego (kategoria M1 według regulaminu) firma może otrzymać: 18 750 zł, jeżeli deklarowany średnioroczny przebieg nie przekracza 15 tys. km; 27 000 zł, jeżeli deklarowany średnioroczny przebieg jest większy niż 15 tys. km.

W przypadku zeroemisyjnych samochodów dostawczych nie ma limitu kosztów zakupu auta. Za zakup pojazdu dwu‑, trój‑ lub czteroko‑ łowego o napędzie elektrycznym lub wodo‑ rowym (kategoria L1e‑L7e), który używany jest do celów gospodarczych, beneficjent może otrzymać wsparcie w wysokości do 30% kosztów kwalifikowanych, nie więcej jednak niż 4 000 zł.

Warunkiem udzielenia dofinansowania jest zachowanie limitu kwoty zakupu samochodu. Firma nie otrzyma wsparcia, jeżeli za elek‑ tryczny samochód osobowy zapłaciła więcej niż 225 000 zł.

Terminy i sposób składania wniosków Wnioski o dofinansowanie należy składać w okresie 22.11.2021 r. – 30.09.2025 r., jednak nie dłużej niż do wyczerpania środków programu. Budżet naboru NFOŚ to 200 mln zł. BOŚ zaś ma do dyspozycji 100 mln zł.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Rozliczamy samochód osobowy w firmie Samochód osobowy w firmie rozliczamy zarówno w PIT, jak i VAT. W zależności od rodzaju podatku, wartości auta i sposobu jego użytkowania, odpisy podatkowe wynoszą od 20 do 100% kosztów zakupu i eksploatacji samochodu. Przepisy dotyczące rozliczania samochodu osobowego, który jest wykorzystywany na potrzeby działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, są jednoznaczne. Ich poprawne stosowanie nie powinno zatem nastręczać zbyt wielkich problemów nawet samemu przedsiębiorcy. Trudnością, z jaką przyjdzie mu się zmierzyć, jest natomiast mnogość regulacji, które trzeba odpowiednio stosować w zależności od tego:

jaka jest wartość samochodu; czy jest to samochód nowy, czy też uży‑ wany; kto jest właścicielem auta; w jaki sposób auto jest użytkowane. Wymienione powyżej czynniki decydują o tym, czy firma musi stosować amortyzację, jak wysokie odpisy amortyzacyjne może sto‑ sować, jakie kwoty może zaliczyć w rozliczeniu


rOZlicZenie samOchOdu podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług (VAT). Na przykład jeżeli auto, którego właścicielem jest firma, warte jest ponad 10 tys. zł, obowiązkowo podlega amortyzacji, a odpisy amortyzacyjne uwzględ‑ nia się w kosztach uzyskania przychodu w PIT albo CIT. Gdy właścicielem samochodu jest pracownik, w kosztach uzyskania przychodu w rozliczeniu PIT/CIT przedsiębiorca może uwzględnić tylko część wydatków związanych z jego użytkowaniem. W rozliczeniu podatku od towarów i usług zaś przedsiębiorca odliczy 100% VAT, jeżeli samochód jest samochodem firmowym albo prywatnym wykorzystywa‑ nym jedynie do celów służbowych. amortyzacja jako koszt uzyskania przychodu Amortyzacja to odliczanie od ceny zakupu środka trwałego części jego wartości, która ilustruje zużycie i spadek jego wartości. Mogą stosować ją wszystkie firmy rozliczające poda‑ tek dochodowy w PIT albo CIT. Na możliwość tę w żaden sposób nie wpływa ich status podatkowy. Mogą zatem równie dobrze roz‑ liczać się ryczałtem, kartą podatkową, podat‑ kiem liniowym czy też na zasadach ogólnych (według skali). Jeżeli amortyzacja dotyczy samochodu oso‑ bowego w firmie, istnieją pewne ograniczenia prawne dotyczące możliwości jej stosowania. Zgodnie z nimi, aby firma mogła amortyzo‑ wać samochód osobowy, auto musi być: własnością albo współwłasnością firmy; kompletne i zdatne do użytku w dniu prze‑ jęcia do używania; zarejestrowane w ewidencji środków trwa‑ łych firmy; używane wyłącznie do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dodatkowe ograniczenie dotyczy kwoty, jaką możemy amortyzować oraz metody dokonywania amortyzacji. Maksymalna kwota

18

Co to jest środek trwały? Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT, środkiem trwałym mogą być m.in. budynki i budowle, środki transportu, maszyny i urządzenia. Aby przedsiębiorca mógł je wpisać do ewidencji środków trwałych, muszą one spełniać kilka warunków jedno‑ cześnie: są własnością bądź współwłasnością firmy; ich przewidywany okres użytkowania musi być dłuższy niż rok; są kompletne i zdatne do użytku w dniu przejęcia ich przez firmę; firma korzysta z nich wyłącznie do realizacji zadań związanych z jej działal‑ nością albo przekazała je do używania na podstawie najmu, dzierżawy czy leasingu. Do środków trwałych zalicza się: budynki, budowle, lokale stanowiące odrębną własność; maszyny, urządzenia i środki trans‑ portu; inne rzeczy i przedmioty określone ustawą (np. własność intelektualna firmy). nabycia samochodu osobowego, jaką możemy zamortyzować, to: 225 tys. zł, jeżeli jest to auto elektryczne; 150 tys. zł dla samochodów osobowych pozostałego typu. Jeżeli przedsiębiorca za samochód zapłacił wyższą kwotę niż limity dokonywania amor‑ tyzacji, nie może tej „nadwyżki” uwzględniać w kosztach uzyskania przychodu. Kwotę zakupu samochodu osobowego możemy amortyzować wyłącznie metodą amortyzacji liniowej: na zasadach ogólnych


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

bądź przyspieszoną. Wyjątek stanowi amor‑ tyzacja samochodu używanego o wartości nie wyższej niż 10 tys. zł. Wówczas przedsiębiorca może zastosować amortyzację jednorazową. amortyzacja liniowa na zasadach ogólnych W amortyzacji liniowej przyjmuje się, że wartość zakupionego środka trwałego, czyli w tym przy‑ padku naszego samochodu, spada równomiernie przez cały okres amortyzacji. Utratę tej wartości ustalamy, obliczając kwotę amortyzacji w sto‑ sunku rocznym, kwartalnym albo miesięcznym, według ściśle określonego wzoru: kwota zakupu środka trwałego × określona stawka procentowa amortyzacji/liczbę lat, kwartałów bądź miesięcy Dla samochodów osobowych stawka amorty‑ zacyjna wynosi obecnie 20%. W trakcie roku podatkowego firma nie może zatem odliczyć kwoty wyższej niż jedna piąta kosztów naby‑ cia samochodu. Amortyzowanie samochodu będzie trwało 5 lat, chyba że zastosujemy mniejszy niż standardowy odpis amorty‑ zacyjny. Jest to jak najbardziej możliwe, ponieważ owe 20% to maksymalna stawka odliczenia. Odliczenia amortyzacyjne stosuje się aż do całkowitego zużycia środka trwałego. Zużycie to następuje wtedy, gdy odliczenia amorty‑ zacyjne wyczerpały kwotę zakupu środka trwałego albo wyczerpały limit możliwego odliczenia. Jeżeli w ostatnim miesiącu amor‑ tyzowania samochodu osobowego w firmie kwota amortyzacji pozostałej do rozliczenia jest większa niż to, co pozostało z kwoty zakupu/limitu odliczeń po ostatnim odlicze‑ niu amortyzacji, stosuje się umorzenie. amortyzacja liniowa przyspieszona Amortyzacja liniowa przyspieszona polega na indywidualnym ustalaniu stawki amortyzacji

rOZlicZamy samOchó

Uwaga! Jeżeli samochód osobowy w firmie jest autem leasingowanym, amortyzacja moż‑ liwa jest tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zdecydował się na leasing finansowy. Stawka amortyzacyjna dla samochodów osobowych w leasingu finansowym to aktualnie 20% w skali roku. Auto w lea‑ singu operacyjnym od 2019 r. amortyzo‑ wać może zaś wyłącznie leasingodawca.

w kwocie wyższej niż standardowo określona. Podwyższenie to polega na przemnożeniu stawki amortyzacyjnej podanej w Wykazie stawek amortyzacyjnych przez przyjęty przez podatnika współczynnik, nie wyższy od mak‑ symalnego. Dla samochodu osobowego stawka podstawowa wynosi 20%, natomiast maksy‑ malna stawka amortyzacyjna może wynosić 28%. Okres amortyzacji będzie wówczas trwał nie 5, ale 3 lata i 7 miesięcy. Jeszcze krócej (bo tylko 2,5 roku) będzie trwała amortyzacja przy‑ spieszona samochodu używanego. Dla takich aut kwota amortyzacji wynosi bowiem 40%. Stosowanie amortyzacji przyspieszonej ogra‑ nicza się jednak do sytuacji, gdy: przedsiębiorca nabył środek trwały poprzednio używany bądź ulepszony; środek ten będzie wykorzystywany wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej; jego użytkowanie będzie intensywne; środek ten przedsiębiorca wprowadza do ewidencji po raz pierwszy. Warunek dotyczący wcześniejszego użytko‑ wania samochodu i wprowadzania go do ewi‑ dencji po raz pierwszy przedsiębiorca spełnia tylko wtedy, gdy: nabył samochód od innego podmiotu niż on sam (nie może to być zatem auto, które wcześniej użytkował przedsiębiorca);


ód OsObOWy W firmie

rOZlicZenie samOchOdu

19

Jak ustalić wartość początkową samochodu używanego? Jeżeli samochód spełnia warunki określone w definicji środka trwałego, na wartość począt‑ kową zakupionego samochodu używanego składa się: aktualna wartość samochodu (do 1 stycznia 2022 r. uwzględniano wartość nabycia); koszt transportu, załadunku i wyładunku oraz ubezpieczenia w drodze; koszty rejestracji poniesione do dnia przekazania środka trwałego do użytkowania; podatek akcyzowy i cło od importu samochodu oraz podatek VAT w części niepodlegają‑ cej odliczeniu; koszt obsługi zobowiązań powstałych w związku ze sfinansowaniem zakupu pojazdu (np. odsetki bankowe); różnice kursowe, gdy zostaną zrealizowane do dnia oddania tego pojazdu do używania. samochód, który zakupił, był używany przez poprzedniego właściciela przez okres co najmniej 6 miesięcy; samochód nie jest autem, które przed‑ siębiorca wcześniej leasingował (nie był wprawdzie jego właścicielem, ale był jego użytkownikiem). Decydując się na amortyzację przyspieszoną, dokładnie musimy sprawdzić, czy samocho‑ dów osobowy w firmie spełnia kryteria użyt‑ kowania intensywnego. Przepisy nie podają w tej kwestii jasnej definicji, co może okazać się problemem w kontaktach z urzędem skar‑ bowym. Dodatkowym warunkiem, który musi spełnić środek trwały, aby przedsiębiorca mógł stoso‑ wać amortyzację przyspieszoną, jest wymóg minimalnego okresu amortyzacji. Przepisy podatkowe jednoznacznie określają ich długość dla poszczególnych kategorii środków trwałych. Dla środków transportu, a więc i samochodu osobowego w firmie, jest to 30 miesięcy. Jeżeli samochód, który chcemy amortyzować w sposób przyspieszony, spełnia wszystkie niezbędne warunki, podwyższoną stawkę możemy stosować od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany.

Uwaga! Kwestia udowodnienia, że samochód jest pojazdem używanym, leży po stronie podatnika. Najlepszym i najbardziej oczywistym dokumentem będzie z całą pewnością karta pojazdu lub książka serwisowa. VaT od zakupu auta i kosztów eksploatacji Zakup osobowego samochodu firmowego w przepisach ustawy o VAT stanowi swoisty wyjątek. Co do zasady, przedsiębiorca może odliczać pełną kwotę VAT od zakupu środka trwałego widniejącą na fakturze. W przy‑ padku samochodu osobowego jest to jednak tylko 50%. Ustawodawca ustosunkował się w ten sposób do dość powszechnej praktyki wykorzystywania takich aut także do celów prywatnych. Z góry przyjął, że samochód osobowy w firmie będzie użytkowany w spo‑ sób mieszany (do celów służbowych i pry‑ watnych). Nie wykluczył jednak możliwości odliczania podatku VAT w pełnej kwocie, ale postawił pewne warunki. 100% VAT związanego z kosztami nabycia i użytkowania auta firma może odliczyć tylko wtedy, gdy:


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Kiedy opłaca się amortyzację pomniejszyć? Amortyzację opłaca się pomniejszyć, czyli stosować niższy niż 20% odpis amortyzacyjny, gdy: kupiliśmy samochód, którego koszt zakupu jest wyższy niż limit możliwych odpisów amortyzacyjnych; planujemy w przyszłości sprzedaż danego samochodu. Gdy to uczynimy, niezamortyzowaną część kosztów zakupu jednorazowo zaliczamy do kosztów uzyskania przychodu.

złoży deklarację VAT-26 w terminie 25 dni od daty pierwszego wydatku związanego z użytkowaniem zakupionego auta; prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu; ustali zasady użytkowania osobowego samochodu firmowego. Uwaga! Jeżeli zmienią się warunki uzasadniające podwyższenie stawki amortyzacyjnej, musimy ją obniżyć od następnego miesiąca. Prywatny samochód osobowy w firmie – odliczamy koszty eksploatacji w PIT Prywatny samochód w firmie może być własnością samego przedsiębiorcy, jak i jego pracownika. Rozliczając podatek dochodowy (PIT), firma nie ma możliwości wykazania w kosztach uzyskania przychodu kwoty nabycia takiego samochodu. Może jednak uwzględnić w nich koszty, które ponosi w związku z jego użytkowaniem do celów firmowych. Do kosztów tych zalicza się m.in. kwoty, które przedsiębiorca bądź pracownik wydał na paliwo bądź ładowanie baterii, myjnię, wymianę opon czy ubezpieczenie OC.

Rozliczamy samochód osobowy…

Uwaga! Pozostałe 50% VAT przedsiębiorca może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu w rozliczeniu PIT. Ale odliczyć może tylko 20% kwoty, której nie rozliczył w VAT. W kosztach uzyskania przychodu przedsiębiorca wykazuje 20% albo 100% takiej kwoty netto. Wszystko zależy od tego, czy auto jest wykorzystywane: do celów mieszanych (zarówno prywatnych, jak i firmowych), wyłącznie na potrzeby firmy. Jeżeli samochód prywatny przedsiębiorca wykorzystuje w sposób mieszany, w kosztach uzyskania przychodów wykazuje w KPiR 20% wydatków eksploatacyjnych. Nie musi przy tym na potrzeby rozliczenia podatkowego w PIT prowadzić ewidencji przebiegu takiego auta (kilometrówki). Kilometrówka jest niezbędna tylko do rozliczenia podatku VAT związanego z kosztami eksploatacji samochodu. Prowadzić musi ją każda firma, która chce rozliczać VAT od kosztów użytkowania samochodu, niezależnie od tego, czy jest zwolniona z VAT czy nie. Wszystkie wydatki przedsiębiorca musi udokumentować fakturami. Wyjątek stanowi wykupienie ubezpieczenia OC/AC. W tym przypadku dokumentem, który jest podstawą zaliczenia ubezpieczenia OC/AC do kosztów, jest polisa. W pełnej kwocie wydatki eksploatacyjne firma odlicza tylko wtedy, gdy samochód prywatny wykorzystywany jest wyłącznie w celach służbowych. Musi to jednak odpowiednio udokumentować. Dlatego jej obowiązkiem jest prowadzenie ewidencji przebiegu samochodu (kilometrówki). Jeżeli firma nie prowadzi kilometrówki, fiskus przyjmuje, że auto wykorzystywane jest do celów mieszanych.


Lubelski Ośrodek Kształcenia Dekarzy Czerniejów 49A, 23-114 Jabłonna, tel. 667 668 686 e-mail: szkoleniadladekarzy@gmail.com

www.szkoleniadladekarzy.pl

Najbliższe szkolenia w Lubelskim Ośrodku Kształcenia Dekarzy Wrzesień

Październik

Zgrzewanie membrany PVC / FPO

Komin, kosz i okap. Zasady prawidłowego wykonywania trudnych detali dachów

ReKlama

Okna dachowe – dach płaski • podstawy krycia blachą na rąbek zatrzaskowy wraz z obróbką komina. • rąbek stojący tytan-cynk – 3 dni praktycznego szkolenia wraz z nauką lutowania. • rąbek stojący aluminium • dachówka mało formatowa aluminium • łupek Naturalny – podstawy pokryć oraz montaż na kominie • papa termozgrzewalna

Zrozumieć dach. Zawilgocenia i wentylacja w przegrodzie dachowej

Biuro PSD. Oddział Lubelski Czerniejów 49A, 23-114 Jabłonna tel. 503 123 889 e-mail: lubelski@dekarz.com.pl


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Tradycyjna ceramika budowlana na rynku XXI wieku Tradycyjna ceramika budowlana – ilu z nas pamięta dziś o jej zaletach? Kto dziś w ogóle rozważa możliwość jej wykorzystania w swoich inwestycjach? Czy na rynku dostępni są wykonawcy, którzy potrafią ją poprawnie stosować? O realiach funkcjonowania producentów tradycyjnych ceramicznych materiałów budowlanych na rynku zdominowanym przez wielkie firmy produkcyjne z zachodnim rodowodem, z Andrzejem Rejem, Prezesem Krajowego Zrzeszenia Producentów Materiałów Budowlanych CERBUD, w imieniu Fachowca Lubelskiego rozmawia Elżbieta Amborska. Elżbieta Amborska: Krajowe Zrzeszenie Pro‑ ducentów Materiałów Budowlanych CERBUD powstało 20 lat temu. To jedna z nielicznych inicjatyw integrowania producentów na rynku materiałów budowlanych, która zakończyła się sukcesem. Czy trudno było przekonać firmy na co dzień konkurujące ze sobą do współpracy w takiej formie? Andrzej Rej: Krajowe Zrzeszenie Produ‑ centów Materiałów Budowanych CERBUD z siedzibą w Zaklikowie, jako ogólnopolska organizacja zrzeszająca małych producentów tradycyjnej ceramiki budowlanej, powstało z inicjatywy środowiska. To sami producenci czuli potrzebę stworzenia organizacji, która skutecznie zawalczyłaby o sprawy dla nich ważne. Wtedy, na przełomie XX i XXI w., głównym motywem dążenia do integracji działań były niesprawiedliwe przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dla cegielni zaczęły one stanowić przysłowiową „kulę u nogi”. Jednak mimo świadomości wśród przedstawicieli branży

co do konieczności zmian, przekonanie poszczególnych przedsiębiorców na co dzień konkurujących ze sobą, że odniosą korzyści z powołania Zrzeszenia, nie było łatwe. Udało się to dzięki postawie zdetermino‑ wanych właścicieli zakładów o szerokich horyzontach myślowych, których działania wspierał ambitny społecznik [którym był i jest obecny Prezes Zrzeszenia – przyp. red.]. EA: Jaki był efekt ich działań? AR: W przeciągu 1,5 roku Zrzeszenie dopro‑ wadziło do oczekiwanych przez branżę zmian we wspomnianej ustawie. Przy okazji okazało się, że była to kwestia ważna nie tylko dla producentów ceramiki budowlanej. Ten suk‑ ces przekonał wielu przedstawicieli naszego środowiska do idei Zrzeszenia jako wspólnej organizacji. Wielu zachęcił też do zostania jego członkiem. Nie ma co ukrywać, że ich motywacją często była chęć uzyskania kon‑ kretnej pomocy w indywidualnych sprawach. Nie zawsze okazywało się to możliwe. Jednak


WyWiad

dwie dekady działalności Zrzeszenia dowiodły, że jego powołanie było słuszną decyzją. Oceniając efekty naszej pracy, warto pod‑ kreślić, że w wyniku aktywności Zrzeszenia branża małych producentów ceramiki budo‑ wanej odniosła korzyści szacowane wynikiem netto na poziomie co najmniej 11 mln zł. Mam tu na myśli korzyści z rozwiązań uzyska‑ nych wskutek naszych działań pomniejszone o pełen koszt działalności. EA: Mimo Waszych wysiłków liczba cegielni w Polsce znacznie zmalała... AR: Niestety, mimo naszych starań minione dwie dekady nie były okresem sprzyjającym rozwojowi tradycyjnej czerwonej ceramiki budowlanej. Z mapy kraju zniknęło bezpo‑ wrotnie ponad 60% cegielni, co przekłada się na ponad 200 zakładów zatrudniających co najmniej 5000 osób. W 2021 r. w całym kraju wyroby produkowało jedynie około 50 cegielni spośród wszystkich jeszcze istniejących. Powody likwidacji są wielorakie, ale główny

21

powód jest jeden – brak potencjału ekono‑ micznego do skutecznego rywalizowania o rynek z producentami nowych rozwiązań. Często te nowe rozwiązania są gorsze od tradycyjnych, ale dla inwestora jednostkowo tańsze. Postrzegane są też jako „na czasie”. I – co także nie jest bez znaczenia – po nowe rozwiązania chętniej sięgają wykonawcy robót budowlanych. EA: Skoro mowa o tym, co się dzieje teraz, zapytam o coś, co może nie dla wszystkich jest oczywiste. W jakim stopniu tradycyjna ceramika budowlana, którą produkują cegiel‑ nie, spełnia aktualne wymagania techniczne? Pytam przede wszystkim w kontekście ścian wewnętrznych i zewnętrznych. AR: Wszystkie standardowe wyroby ceramiki budowlanej oferowane na rynku objęte są normami wyrobów i w związku z tym muszą spełniać określone wymagania techniczne. Dotyczy to zarówno cegieł budowlanych, jak i pustaków ściennych, stropowych, wentylacyjnych, a nawet rurek drenarskich ceramicznych. Poza tym każdy producent wyrobów budowlanych – niezależnie czy jest dużym producentem, czy małą cegielnią – musi spełniać określone wymagania związane z kontrolowaniem procesu produkcji oraz dbaniem o jakość wytwarzanych wyrobów. Nawet mała cegielnia prowadzi zatem nadzór i kontrolę produkcji, posiada w tym zakresie opracowane procedury, wykonuje okresowe badania deklarowanych parametrów wyrobów. Podlega także kontrolom ze strony instytucji i organów sprawujących nadzór nad rynkiem budowlanym oraz nad wyrobami na nim oferowanymi. Pod tym względem nie ma więc dzisiaj znaczenia, czy konsument kupuje i sto‑ suje do budowy domu wyrób z dużej fabryki, czy z małej cegielni. EA: Warto w tym momencie wspomnieć, że cegielnie należące do Zrzeszenia oferują nie


tradycyjna ceramika budO

1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Od lat tradycyjna ceramika budowlana chętnie stosowana jest do wznoszenia obiektów małej architektury ogrodowej. Fot. Ceradbud

tylko tradycyjną cegłę pełną, ale także szereg innych produktów, takich jak choćby okła‑ dziny elewacyjne i ścienne czy pustaki ścienne i stropowe. AR: To prawda. Małe cegielnie są obecnie wszechstronne i w znakomitej większości produkują szeroką gamę wyrobów. To już nie tylko cegły budowlane, z którymi powszechnie kojarzy się cegielnie, a które to cegły stają się powoli wyrobami „jedynie” uzupełniającymi oferowany asortyment. Małe cegielnie często produkują także pustaki ścienne szczelinowe, pustaki stropowe czy pustaki wentylacyjne. W ofercie wielu z nich są coraz modniejsze płytki ceramiczne do elewacji, wytwarzane najczęściej poprzez odcinanie lica z cegieł ceramicznych, wszelkiego rodzaju kształtki ceramiczne, a także płytki ceramiczne posadzkowe. Oferta małych cegielni to rów‑ nież wyroby szkliwione i angobowane oraz dachówki ceramiczne, choć w tym ostatnim przypadku jest to asortyment, który produkują tylko najlepsi z małych producentów.

Tradycyjna ceramika budowlana osób poszukujących nietuzinko nawierzchnie z cegły. Fot. Cerad

Szeroką gamę wyrobów wypalanych z glin ceramicznych coraz częściej zaczynają uzu‑ pełniać w ofercie małych cegielni wyroby do budownictwa naturalnego. Wysuszone cegły z surowej gliny (tzw. Adobe), płyty gliniane stanowiące doskonały i ekologiczny zamien‑ nik dla płyt R‑G, w pełni ekologiczne i posia‑ dające doskonałe właściwości tynki gliniane z glin naturalnych. EA: Jak zatem zdefiniować ceramikę budow‑ laną wytwarzaną w systemie przez niektórych nazywanym rzemieślniczym? AR: To co musimy wyraźnie podkreślić to fakt, że dzisiejsza mała ceramika budowlana z całą pewnością nie stanowi produkcji rzemieśl‑ niczej. Procesy produkcji we współczesnych cegielniach są mocno zmechanizowane i uprzemysłowione. Biorąc to pod uwagę oraz uwzględniając znaczny zakres wytwarzanych wyrobów, a także skalę produkcji (kilka tysięcy ton wyrobów rocznie!), nie można ich określać mianem wytwórców rzemieślniczych. Są to


OWlana na rynku XXi Wieku

a to doskonały materiał dla owych rozwiązań, takich jak dbud

WyWiad

22

Płytki ścienne z tradycyjnej ceramiki budowlanej to hit ostatnich kilku lat. Fot. Cegielnia Hoffmanowska

w pełni przemysłowe zakłady i przemysłowi wytwórcy ceramiki budowlanej. Nasze Zrzeszenie też nie jest izbą rzemieślniczą ani cechem rzemiosła, a stowarzyszeniem przedsiębiorców, producentów ceramiki budowlanej. Ponadto musimy pamiętać, że jednym z podstawowych wymogów rzemieślnictwa jest posiadanie „papierów” mistrzowskich oraz osobiste wykonywanie danego rzemiosła przez jego wytwórcę. Większość właścicieli cegielni tymczasem jest praktykami bez stosownego udokumentowania posiadanej wiedzy. Produk‑ cja cegły obecnie z wielu względów nie odbywa się osobiście ich „rękoma” i własnym fizycznym zaangażowaniem. Dlatego też nawet ręczna produkcja ceramicznych wyrobów budowla‑ nych, która – jako ewenement na skalę nie tylko krajową – jest wciąż kultywowana w Kraś‑ niku i okolicach, wymyka się definiowaniu jako rzemiosło. Dzisiaj mała ceramika budowlana to dobrze zorganizowany, sprawy, wszechstronny przemysł, działający na lokalnych rynkach.

Przemysł, który dzięki swojej elastyczności sprawnie reaguje na potrzeby klienta i sprawnie zaopatruje zarówno lokalny, jak i globalny rynek. EA: Czym ceramika tradycyjna powstająca w cegielniach różni się od ceramiki budowla‑ nej produkowanej w wielkich zakładach? Co jest jej największą zaletą? AR: Ceramika budowlana spełnia zarówno warunki inwestycyjne, jak i środowiskowe oraz technologiczne i ekonomiczne. Inwestycyjne – bo jest trwała, wykonana z tworzywa nie zagra‑ żającego zdrowiu człowieka. Środowiskowe – bo jest materiałem wytworzonym z natural‑ nych minerałów podlegających recyclingowi. Technologiczne – bo nie wywiera negatywnego wpływu na środowisko. Ekonomiczne – bo gwarantuje niskie „globalne” koszty eksploata‑ cyjne. Wyroby ceramiczne gwarantują mocną konstrukcję, to znaczy, że ściany, stropy i inne elementy budowlane posiadają zdolność prze‑


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

niesienia wszystkich obciążeń i oddziaływań, jakie mogą występować w czasie użytkowania. Wytrzymałość na ściskanie większości wyrobów ceramicznych jest bardzo wysoka i wynosi od 15 do 30 MPa, a w przypadku wyrobów klinkiero‑ wych od 35 do 60 MPa. Mało kto o tym wie, że wyroby ceramiczne z czasem zwiększają swoją wytrzymałość mechaniczną na ściskanie, co jest charakterystyczne wyłącznie dla tego rodzaju materiału budowlanego. Na podstawie badań laboratoryjnych wyka‑ zano, że wchłanianie wody przez wyroby cera‑ miczne nieklinkierowe wynosi od 8 do 15%. Dla porównania, absorpcja wody w wyrobach typu gazowo‑krzemianowych sięga nawet 25%. Oznacza to, że ceramika posiada zdolność do odparowania nadmiaru wody przenikającej do niej z wnętrz pomieszczeń użytkowych lub z innych źródeł. Zmniejsza się zatem ryzyko zawilgocenia wskutek kondensacji pary wodnej wewnątrz murów, a mury zawilgocone szybko się osuszają. Tylko wyroby ceramiczne akumulują ciepło w budynku. Przewodność cieplna pustaków ceramicznych λ wynosi od 0,17 do 0,28 W/mK. A to z kolei oznacza, że zimą budynek będzie oddawał bardzo mało ciepła na zewnątrz, a latem będzie utrzymywał optymalną temperaturę wewnątrz. Dom wyko‑ nany z pustaków ceramicznych może być zatem nawet dwa razy cieplejszy od wykonanego z innych materiałów. EA: Gdzie najczęściej stosowana jest obecnie ceramika budowlana? AR: Nie ma jednego dominującego obszaru zastosowania ceramiki produkowanej przez małych producentów. Oczywiście elewacje budynków to znany i dość spory obszar zastosowania cegieł ceramicznych oraz płytek ceramicznych elewacyjnych. Wszak od wieków cegła kojarzy się każdemu z murami i nie da się ukryć, że w takim zastosowaniu prezentuje się gustownie i dodaje szyku

tradycyjna ceramika budO oraz prestiżu budynkowi. W ostatnich kilku latach widać zwiększające się zainteresowanie zastosowaniem cegły na elewacjach w inwe‑ stycjach deweloperskich oraz w projektach instytucjonalnych. Ludzie dzisiaj płacą coraz większe pieniądze za mieszkania i zaczynają coraz bardziej zwracać uwagę na otoczenie, w jakim będą mieszkali, na materiały, jakie zostały zastosowane do budowy ich domu czy też mieszkania. Coraz częściej producenci obserwują także zainteresowanie zastosowaniem cegieł i pozostałych materiałów ceramicznych, głównie płytek, w aranżacjach wnętrz. Nic poza drewnem tak doskonale nie sprawdza się we wnętrzu jak cegła ceramiczna. Cieszy, że coraz więcej osób zaczyna dostrzegać różnicę pomiędzy prawdziwą ceramiczną cegłą lub płytką ceramiczną wykonaną z cegły, a wyro‑ bami je imitującymi. Kolejny obszar to oczywiście szeroko rozu‑ miana mała architektura. Są to ogrodzenia wykonane z cegieł ceramicznych lub klinkiero‑ wych, mała architektura w postaci przepierzeń na terenie posesji, rabatek ogrodowych, grilli, elementów altan, miejsc wypoczynku, pergol. Cegły odpowiednio mocno wypalone, a także odpowiednio wykonane płytki posadzkowe ceramiczne stosuje się do wykonywania pie‑ szych traktów i ciągów komunikacyjnych na terenie posesji oraz tarasów. Nie sposób nie wspomnieć o renowacji obiektów zabytkowych jako jednym z istot‑ niejszych obszarów zastosowania tradycyjnej ceramiki budowlanej. Począwszy od ogrom‑ nych cegieł gotyckich, po niewielkie kształtki ceramiczne. Co roku wytwarzane przez kilku do kilkunastu producentów wyroby stosowane są przy renowacji kilkudziesięciu zabytkowych obiektów. Jest to ogromny wkład branży małych producentów ceramiki budowlanej w europejskie dziedzictwo kultu‑ rowe, bo należy wspomnieć, że polskie wyroby


OWlana na rynku XXi Wieku ceramiczne znajdują zastosowanie przy reno‑ wacji zabytków nie tylko w Polsce, ale także w wielu innych krajach. EA: Jak przedstawia się system dystrybucji tradycyjnej ceramiki budowlanej na Lubel‑ szczyźnie? AR: Każdy z producentów tworzy własny sys‑ tem dystrybucji. Opiera się on na sięgającej częstokroć kilkudziesięciu lat tradycji danej cegielni, licznym gronie użytkowników oraz wykonawców stosujących jej wyroby. Jego elementem jest także – co jest znakiem dzi‑ siejszych czasów – Internet, który użytkow‑ nicy traktują jako źródło reklamy i wiedzy. Nie bez znaczenia jest także dobrze znany w Polsce system reklamy szeptanej. W przy‑ padku małych producentów wytwarzających bardzo dobre jakościowo wyroby jest to jedno z istotniejszych źródeł pozyskiwania nowych klientów. Bądź co bądź, dla przecięt‑ nego Polaka nikt nie jest takim autorytetem, jak dobry znajomy, zaufany sąsiad czy bliski członek rodziny. EA: Jeżeli będę chciała kupić wyroby z cera‑ miki tradycyjnej, to znajdę je w jakimś marke‑ cie albo składzie budowlanym? AR: Oficjalne sieci składów budowlanych i pośredników w sprzedaży materiałów budow‑ lanych oczywiście także mają swoje miejsce i znaczenie w dystrybucji cegieł ceramicznych. Rola współpracy z nimi w przypadku większości małych cegielni jednak zmalała i koncentruje się głównie na bardziej typowych wyrobach. Najwięksi z małych producentów posiadają własnych przedstawicieli handlowych oraz zawarte umowy handlowe z popularnymi sieciami sprzedaży detalicznej. Ich wyroby można zatem spotkać w popularnych marketach budowanych. Wyrobów nietypowych produko‑ wanych w małych cegielniach jednak Pani tam nie znajdzie.

WyWiad

23

Krajowe Zrzeszenie Producentów Materiałów Budowlanych CERBUD Powstało w 2001 r. W pierwszym okresie istnienia należało do niego 34 cegielnie, pod koniec 2001 r. było ich już 100, obecnie liczy 20 członków. Dynamiczna zmiana liczebności członków Zrzeszenia doskonale odzwierciedla to, co się stało z branżą w okresie transformacji gospodarczej. Na skutek wprowadzenia w życie niekorzystnych zmian prawnych, otwarcia polskiego rynku dla wielkich firm produkcyjnych zza granicy i napływu nowych technologii budowlanych ponad 60% działających na początku XXI w. cegielni zamknęło swoją działalność. W liczbach bezwzględnych to 200 zakładów, które zatrudniało co najmniej 5 tys. osób. Aktualnie małych cegielni jest około 130. Jedynie w około 50 z nich produkuje się tradycyjną ceramikę budowlaną. EA: W przypadku stosunkowo niewielkiego zapotrzebowania na materiał, na przykład do budowy grilla z piecem, istotne są koszty transportu. Jak inwestor może znaleźć najbliższą cegielnię należącą do Zrzeszenia? AR: Wszystkie cegielnie należące do Zrzesze‑ nia znajdują się na naszej stronie internetowej www.cerbud.org.pl. Dostępne są tam wszelkie informacje o danym zakładzie, włącznie z łatwym dostępem do jego domowej strony internetowej, informacje o jego lokalizacji, produkowanym asortymencie oraz wszystkie dane umożliwiające nawiązanie bezpośred‑ niego kontaktu z danym zakładem. EA: Dziękuję za rozmowę. Pełna treść wywiadu na stronie fachowiec.ihz.pl


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

©EnergieKer

Top trendy w aranżacji łazienek Alicja Konarska, Salon Łazienek Salonika

Top trendy w aranżacji łazienek w 2022 roku mają mają za zadanie jak najbardziej zbliżyć nas do natury, chroniąc przy tym naszą prywatność. W wystroju pomieszczenia nie może zatem zabraknąć motywów botanicznych, naturalnych materiałów i ciepłego światła Okładziny ścienne Wielki format W najmodniejszych aranżacjach tego roku, w łazience musi pojawić się okładzina ścienna w dużym formacie. Obecnie standar‑ dowa płytka ścienna ma wymiar 60×120 cm,

a topowe rozwiązanie to stosowanie slabów – płyt o wymiarach 120×240 cm czy nawet 120×270 cm. W dużych łazienkach slaby układamy na całe ściany, w małych wystar‑ czy, że zastosujemy je np. tylko w strefie prysznica.


rynkOWe trendy

24

Z ceramiczną fototapetą Wielki format obowiązuje także w dekora‑ cjach. Na topie są motywy botaniczne, które wypełniają całą ścianę. Nie tracimy czasu na „dzierganie” wzoru z drobnej płytki mozai‑ kowej. Tak można było robić kilka lat temu. Teraz bujne paprocie, barwne lilie czy papugi powstają ze specjalnych zestawów w kolek‑ cjach płytek, które fabrycznie są przygoto‑ wane do układania tej swoistej ceramicznej fototapety. Kolor, kolor i jeszcze raz kolor Jeśli ktoś poszukuje kolorów, może ściany wykończyć płytkami z kolekcji monochro‑ matycznych. W odróżnieniu od królujących w minimalizmie bieli, beży itp. kolorów, teraz modne są m.in. róże, turkusy, błękity i nasy‑ cone zielenie. Aby wnętrze nabrało topowego charakteru, wybrana przez nas kolekcja powinna zawierać drobne elementy dekora‑ cyjne. Okładzina bez jakiegokolwiek dekoru to propozycja dla minimalisty i odwołanie do czasów modernizmu. W naszym studiu projektowym bywają aranżowane wnętrza również tego typu. Gres na wszystkie powierzchnie Gres to wyjątkowo uniwersalny materiał. Jest bardzo twardy i odporny na uszkodzenia mechaniczne nawet wtedy, gdy jego grubość jest niewielka. Można z niego wyprodukować płytki zarówno o niewielkim, jak i bardzo dużym formacie. Gresy są produkowane jako materiały na podłogę i ściany, ale również w grubości 2 cm oraz 3 cm jako materiał samonośny na tarasy i podjazdy. Kamień w natarciu Okładziny ścienne i podłogi z kamienia gosz‑ czą w łazienkach od dawna, ale ich dostępność do tej pory ograniczała cena. Obecnie rzadko stosuje się je w formie naturalnej.

©CIR Manifatture Ceramiche

Z powodzeniem zastępuje je gres. Na fali są w tej chwili płytki łudząco przypominające takie skały, jak: marmur, piaskowiec czy onyks. Żeby jak najbardziej upodobnić je do kamieni naturalnych, podczas produkcji wykonuje się na nich specjalną strukturę żyłkowania, tzw. carving. Uzyskuje się w ten sposób lekko chropowatą powierzchnię, która przypomina kamień nie tylko z wyglądu, ale także w dotyku. W wersji luksusowej zaś żył‑ kowanie wypełnia się złoceniami i specjalnym szkliwem. Dzięki temu wszystkie użylenia na powierzchni płytki mienią się w świetle na wzór skał naturalnych. Jeżeli drewno, to lamelle Płytki imitujące drewno dalej są w modzie, ponieważ stanowią doskonały, ocieplający dodatek do kamiennych i betonowych


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

tOp trendy W ar

©Excellent

kolekcji i cieszą się sporą popularnością wśród inwestorów ceniących praktyczne rozwiązania podłogowe. Nowością są płytki inspirowane drewnem – strukturalne, często przypomina‑ jące drewniane lamelle. Aranżując je na ściany, uzyskujemy efekt sauny czy eleganckiego SPA. Wyposażenie Uwalniamy wannę Jeżeli łazienka jest wystarczająco duża, mon‑ tujemy w niej wannę. Może być zarówno na środku łazienki, jak i przy ścianie. Jest jednak jeden warunek. Jeżeli chcemy, aby aranżacja łazienki była jak najbardziej na czasie, wanna musi być wolnostojąca, bez żadnej zabudowy. Wykonana powinna być jako monolityczna, z konglomeratu albo akrylu. Prysznic strefą intymności Prysznic doskonale sprawdza się w każdej łazience, niezależnie od jej rozmiarów. Pro‑ ducenci oferują szeroką gamę wykończeń. Profile w kabinach już nie ograniczają się tylko do chromu, mamy do dyspozycji złoto, biel, czerń, inox szczotkowany czy miedź. Dobrym rozwiązaniem będzie także kabina ze ścianami

ze szkła zdobionego motywami botanicznymi bądź geometrycznymi. Ekskluzywne prze‑ szklenia wykonane są natomiast w formie lustra weneckiego. Lekka ceramika sanitarna W wyposażaniu łazienki generalnie domi‑ nuje lekka w odbiorze ceramika sanitarna, rezygnujemy z dużych ciężkich brył, grubych desek, wszystko jest teraz slim. Sanitariaty mają nieduże rozmiary, prostą formę i pozba‑ wione są kołnierza. Efekt lekkości wzmacnia się poprzez stosowanie rozwiązań podwie‑ szanych. Wszystkie mocowania (śruby itp.) są zamaskowane. Wyjątek stanowią jedynie miski WC i bidety przeznaczone do łazienek urządzanych w stylu angielskim bądź francu‑ skim. Jeżeli decydujemy się na któryś z nich, stosujemy klasyczną ceramikę sanitarną z kołnierzem. Najładniejsze na rynku są klasyczne serie producenta Simas. Stylizowana armatura Najmodniejsze baterie umywalkowe i wannowe wykańczane są białą lub czarną


ranżacji łaZienki

rynkOWe trendy

25

porcelaną. Mogą być stylizowane na antyczne lub w stylu angielskim. W projektach aranżacji łazienek coraz częściej pojawią się również baterie w kolorach szczotkowanych metali. Aranżując łazienkę, musimy zawsze pamię‑ tać, że baterie w tym pomieszczeniu są jak biżuteria – dopełniają całość. Jeżeli dobrze je dobierzemy, łazienka będzie się prezentowała pięknie. Gdy nie trafimy z ich doborem, będziemy mieli uczucie, że w aranżacji łazienki coś „nie gra”. ©Tuscania

Zawieszamy lustra Obowiązkowym elementem wyposażenia łazienki są lustra. Do tej pory królowały w niej lustra tzw. wklejane. Teraz odchodzi się od tej tendencji na rzecz luster wieszanych. Ich forma może przybierać różne kształty, ale najbardziej topowe są lustra okrągłe oraz w obłych fantazyjnych kształtach. Czasami stosuje się lustra, które stanowią komplet 2 bądź 3 sztuk, traktując je jako kompozycję na ścianie. Bardzo istotną sprawą techniczną w lustrach jest zastosowanie maty grzewczej. Dzięki temu nawet w mocno zaparowanej łazience tafla lustra będzie sucha.

©Simas

Intymne oświetlenie W łazience, podobnie jak w całym domu, oświetlenie pełni obecnie funkcję aranżacyjną. Wymaga to zamontowania wielu punktów świetlnych w instalacji. W strefach intymnych odchodzi się od górnego oświetlenia cen‑ tralnego na rzecz kinkietów montowanych na ścianach, lampek z miękkim, delikatnym światłem czy listew led. W łazience trendy te mają swoje odzwierciedlenie między innymi w oświetleniu luster. Najczęściej jest ono już wbudowane i posiada możliwość przełączenia z funkcji oświetlania użytkownika na oświet‑ lenie aranżacyjne.

©Simas


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Obowiązki kierownika budowy – bezpieczeństwo przede wszystkim Elżbieta Amborska, ela@ihz.pl

Obowiązki kierownika budowy mogą wydawać się niezbyt liczne, ale na pewno obciążone są dużą odpowiedzialnością. To od kierownika budowy zależy bezpieczeństwo zarówno osób na budowie, jak i całej powstającej konstrukcji. Każdy, kto chce wybudować dom, mocą prawa musi zatrudnić kierownika budowy. Od stycz‑ nia tego roku nie muszą tego robić jedynie osoby, które postanowiły wybudować budynek jednorodzinny o powierzchni nie większej niż 70 m² w zabudowie.

Dlaczego kierowanie budową przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami jest takie ważne? Zatrudniając kierownika budowy powinniśmy pamiętać, że od momentu, gdy przejmie on od nas teren budowy, to kierow‑ nik zarządza budową. W związku z tym, to on


praWO budOWlane

26

zakresie (w zależności od rodzaju inwesty‑ cji); należąca do izby inżynierów budownictwa; zarejestrowana w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane, który prowadzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, o ile otrzymała uprawnienia budowlane po wejściu w życie ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Bezpieczeństwo osób na budowie Przed rozpoczęciem prac budowlanych kierownik budowy musi sporządzić plan bez‑ pieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie. Robi to na podstawie informacji opracowanej przez projektanta, który przygotował projekt budowlany. Może sporządzić go sam albo zle‑ cić jego opracowanie. Plan ten musi uwzględ‑ niać: specyfikę obiektu budowlanego; warunki prowadzenia robót budowlanych (w tym planowane jednoczesne prowadze‑ nie robót budowlanych i produkcji przemy‑ słowej). odpowiada za wszelkie zdarzenia, do jakich dochodzi na budowie w związku z realizacją naszej inwestycji. Kierownik budowy, który złożył oświadcze‑ nie o przejęciu obowiązków, lecz nie przejął protokolarnie terenu budowy, naraża się na odpowiedzialność (karną i zawodową) za niewykonanie ciążących na nim obowiązków. Z powodu złożonego oświadczenia nie będzie jednak odpowiedzialny za szkody, jakie mogą być spowodowane niezabezpieczeniem terenu budowy. Decyzję o tym, kto będzie pełnił funkcję kierownika budowy, podejmuje wyłącznie inwestor. Trzeba jednak pamiętać, że kierować budową może wyłącznie osoba: posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane do kierowania robotami budow‑ lanymi bez ograniczeń lub w ograniczonym

Kiedy plan bezpieczeństwa jest potrzebny? Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie kierownik budowy musi zapewnić, jeżeli w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z wymienionych poniżej Odpowiedzialność kierownika budowy Przejęcie terenu budowy nie oznacza przeję‑ cia pełnych praw zarządcy nieruchomością, lecz bezpośredniej odpowiedzialności za: porządek, ochronę środowiska, bez‑ pieczeństwo ludzi i mienia na jego obszarze; oddziaływanie na otoczenie czynności związanych z prowadzeniem robót budowlanych.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

rodzajów robót budowlanych. Należą do nich roboty: których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeń‑ stwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysoko‑ ści; przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi; stwarzające zagrożenie promieniowaniem jonizującym; prowadzone w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyj‑ nych; stwarzające ryzyko utonięcia pracowników; prowadzone w studniach, pod ziemią i w tunelach; wykonywane przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych, w keso‑ nach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężo‑ nego powietrza; wymagające użycia materiałów wybucho‑ wych; prowadzone przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych. Bezpieczeństwo konstrukcji Podstawowe obowiązki kierownika budowy związane z bezpieczeństwem konstrukcji to: kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwole‑ niem na budowę oraz przepisami, w tym techniczno‑budowlanymi; zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających zakryciu bądź zanikających; zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicz‑

ObOWiąZki kierOWnika budOWy – b nych i przewodów kominowych przed zgło‑ szeniem obiektu budowlanego do odbioru; prowadzenie niezbędnej dokumentacji budowy. Prowadzenie prac zgodnie z projektem Z przepisów Prawa budowlanego jasno wynika, że kierownik budowy ma czuwać nad poprawnością wykonania poszczególnych elementów obiektu. Elementy te muszą być wykonane zgodnie z projektem, który inwes‑ tor dołączył do pozwolenia na budowę i który zatwierdził nadzór budowlany. Jeżeli projekt nie stanowił elementu dokumentacji niezbęd‑ nej do uzyskania pozwolenia na budowę, prace i tak muszą być prowadzone zgodnie z tym, co ten projekt zawiera. Kierownik budowy nie ma bowiem żadnych kompetencji prawnych, aby wprowadzać jakiekolwiek zmiany do projektu. Jeżeli uzna on, że pewne zmiany są niezbędne, musi o ich dokonanie wystąpić do projektanta, który sporządził projekt. Ocena charakteru proponowanych zmian oraz zgoda na wprowadzenie zmian (odstąpień) nieistot‑ nych do zatwierdzonego projektu przysługuje również wyłącznie projektantowi. Jeżeli projektant uzna, że proponowane zmiany mają charakter odstąpienia istotnego, musi je zatwierdzić nadzór budowlany. Kierownik budowy odpowiada ponadto za to, żeby poszczególne elementy konstrukcji obiektu odpowiadały określonym normom i wymaganiom technicznym. W praktyce Obowiązkiem kierownika budowy jest sporządzenie planu bezpieczeństwa także wtedy, gdy: przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych; będzie przy nich zatrudnionych co naj‑ mniej 20 pracowników; pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni.


beZpiecZeństWO prZede WsZystkim

oznacza to, że gdyby inwestor albo wykonawca chciał zastosować rozwiązania czy materiały, które tych norm nie spełniają, kierownik może wstrzymać roboty budowlane. To samo może zrobić, gdy podczas prowadzenia prac budowlanych pojawiło się zagrożenie dla życia lub zdrowia. Prowadzenie dokumentacji budowy Prawo budowlane w art. 3, pkt 13 wymienia dokumenty, które stanowią dokumentację budowy. Są to: pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem budowlanym; dziennik budowy; protokoły odbiorów częściowych i końco‑ wych; rysunki i opisy służące realizacji obiektu – w miarę potrzeby; operaty geodezyjne; książki obmiarów;

praWO budOWlane

27

dziennik montażu – w przypadku realizacji obiektu metodą montażu. Na szczególną uwagę zasługują obowiązki kierownika budowy związane z prowadzeniem dziennika budowy oraz ze sporządzeniem dokumentacji powykonawczej. Dziennik budowy to dokument urzędowy, który jest wnikliwie analizowany przez nadzór budowlany, zanim ten wyda pozwolenie na użytkownika obiektu. Do dziennika budowy kierownik powinien wpisywać wszystkie zdarzenia związane z przebiegiem budowy. Dotyczy to przede wszystkim: przebiegu robót budowlanych; wszystkich zdarzeń, które mają znaczenie dla oceny prawidłowości technicznej wyko‑ nania budowy. Przygotowanie dokumentacji powykonawczej oznacza obowiązek uzupełnienia dokumenta‑ cji budowy o:


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

informacje dotyczące zmian naniesionych na zatwierdzony projekt; geodezyjne pomiary powykonawcze. Jeżeli zmiany dokonane podczas budowy mają charakter odstąpienia nieistotnego, do zawiadomienia o zakończeniu budowy kierow‑ nik budowy powinien dołączyć: kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami; opis uzupełniający – jeżeli jest potrzebny. Po zakończeniu prac budowlanych na ręce inwestora kierownik składa oświadczenie o: zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami; doprowadzeniu terenu budowy do należy‑ tego stanu i porządku. Uwaga! Jeżeli obiekt wykonano odstępując od pro‑ jektu w sposób nieistotny, oświadczenie kierownika budowy powinien potwierdzić projektant. Potwierdzić powinien je także inspektor nadzoru inwestorskiego, jeżeli inwestor go ustanowił. Obowiązkiem kierownika budowy jest nie tylko zgłoszenie obiektu do odbioru, ale także uczestniczenie w tym odbiorze. Zobowiązany jest on również zapewnić usunięcie stwierdzo‑ nych wad. Podsumowanie Obowiązków kierownika budowy jest rzecz jasna więcej, niż opisane w artykule. Do niego należy na przykład zapewnienie wytyczenia obiektu przez geodetę z uprawnieniami, zapewnienie prowadzenia robót z uwzględ‑ nieniem przepisów ochrony środowiska czy zapewnienie uporządkowania terenu, który przylega do placu budowy, jeżeli jest taka

ObOWiąZki kierOWnika budOWy… potrzeba. Sprawy bezpieczeństwa i prawid‑ łowego prowadzenia prac wydają się jednak najważniejsze. Zagrożeń, że coś pójdzie nie tak, jest tyle, że zdaniem niektórych specja‑ listów z branży, kierownik budowy powinien cały czas monitorować postęp prac i sposób ich prowadzenia. A jak jest w praktyce? Wszyscy, którzy pracują na budowach, wiedzą, że kierownik budowy jest na miejscu codziennie tylko przy realizacji dużych inwe‑ stycji. Osoby budujące dom jednorodzinny budowy muszą w zasadzie pilnować sami, płacąc określoną w umowie stawkę za każdą wizytę na budowie. Ciągle zdarza się też, że kierownik budowy prowadzi całą inwestycję i jej dokumentację zaocznie. Prawo wpraw‑ dzie przewiduje dla kierowników budowy określone sankcje karne i zawodowe za lekceważenie i nierzetelne wykonywanie obo‑ wiązków, ale dopóki nie dojdzie do żadnego nieszczęścia, mało kto chce skarżyć się na swojego kierownika budowy do odpowiednich instancji. Z drugiej strony, skoro tyle budynków jednorodzinnych powstało bez specjalnego nadzoru kierownika budowy, to nic dziwnego, że ktoś postanowił tę sytuację usankcjonować prawnie. Bo przecież tak można spojrzeć na zwolnienie inwestora z obowiązku zatrud‑ niania kierownika budowy, jeżeli buduje dom o powierzchni do 70 m². W środowisku i mediach branżowych toczy się dyskusja o tym, czy takie rozwiązanie nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji. Mając na uwadze to, co dzieje się przy wyko‑ nywaniu domów znacznie większych, można zadać pytanie czy to na pewno o jakość kon‑ strukcji chodzi… Podstawa prawna: ustawa z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. 2021, poz. 2351.


MY ICH POLECIMY INWESTOROM

STWÓRZMY RAZEM BAZĘ

DOBRYCH FACHOWCÓW

28

Katalog dobrych ofert

Buduj w Lublinie

Wyślij na adres

informator@ihz.pl dane teleadresowe, nazwę firmy i zakres swoich usług, dzięki temu otrzymasz

do końca roku bezpłatną wizytówkę na portalu

www.budujwlublinie.pl reklama

i wpis w Katalogu dobrych ofert

Buduj w Lublinie


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Rolety zewnętrzne – jakość i nowoczesność spod znaku AiC Rolety zewnętrzne przesłaniają okna praktycznie w każdym nowo budowanym budynku i coraz częściej w budynkach już istniejących. O ich montażu, zasadach doboru i użytkowania z Mariuszem Mireckim, dyrektorem handlowym firmy AiC, lubelskiego producenta urządzeń tego typu w imieniu Fachowca Lubelskiego rozmawia Elżbieta Amborska. Elżbieta Amborska: W ofertach różnych producentów i dystrybutorów pojawia się kilka rodzajów rolet zewnętrznych: elewa‑ cyjne, naokienne, adaptacyjne, nadstawne, nasadkowe, podtynkowe, nadprożowe, antywłamaniowe, screeny. Które z nich są w asortymencie AiC?

naszym zdaniem, przyjazne dla klienta. Mamy zatem rolety adaptacyjne, przez niektórych nazywane elewacyjnymi, nasadkowe – okre‑ ślane też jako nadstawne bądź naokienne. Mamy też rolety podtynkowe, antywłama‑ niowe i screeny. EA: Czym poszczególne rodzaje różnią się od siebie? MM: Jeżeli pod uwagę weźmiemy rolety adap‑ tacyjne, nasadkowe i podtynkowe, to najważ‑ niejszy jest sposób montażu i współczynnik oporu cieplnego. Adaptacyjne montuje się na gotowej ścianie elewacyjnej bądź ramie okna. Parametry termoizolacyjne tego rozwiązania są mniej korzystne niż w przypadku montażu rolet nasadkowych czy podtynkowych. Te montuje się bowiem przed wykonaniem ele‑ wacji i przykrywa warstwą ocieplenia. Nasad‑ kowe na ramie okna – instalacja w otworze okiennym, a podtynkowe z zewnątrz budynku – skrzynka w obszarze nadproża.

Mariusz Mirecki: Wszystkie. Tak naprawdę rynek oferuje mniej rodzajów rolet zewnętrz‑ nych niż Pani wymieniła. Niektóre producenci po prostu odmiennie określają. My zdecy‑ dowaliśmy się na nazewnictwo najbardziej,

EA: Ale to oznacza, że ważny jest też etap budowy, na którym klient zdecyduje się na zastosowanie tego albo innego rodzaju rolet. MM: Tak, określony rodzaj rolety, a więc i sposób jej montażu, decyduje o najlepszym


prOdukt i technika

momencie ich zamocowania. Adaptacyjne możemy zamontować w dowolnym czasie, bo poza wykonaniem mocowania praktycznie nie wymagają ingerencji w substancję muru. Jeżeli zdecydujemy się na rolety nasadkowe albo podtynkowe, taka ingerencja może oka‑ zać się niezbędna. EA: Może, to znaczy, że nie musi. Od czego to zależy? MM: Właśnie od momentu, w którym decyzję o ich zastosowaniu i montażu podejmie klient. Jeżeli zrobi to na etapie projektowa‑ nia, architekt bądź projektant powinien tak zaprojektować otwór okienny i nadproże, żeby montaż ograniczył się do zamocowania rolety. Tak samo będzie, gdy klient zdecyduje się na etapie budowy, ale jeszcze przed wykona‑ niem otworów i nadproży okiennych. Wtedy wystarczy korekta projektu. EA: W praktyce wiele rozwiązań pojawia się w trakcie budowy. Załóżmy, że klient na rolety nasadkowe albo podtynkowe zdecydował się, gdy ściany są już gotowe. Co wtedy? MM: Gdy otwory i nadproża są już gotowe, trzeba będzie je dostosować do rolet

29

i odwrotnie. Podobnie jak w budynku już istniejącym, remontowanym. Zakres prac zależy od tego, na które rolety zdecyduje się inwestor. Ponieważ nasadkowe mocowane są na ramie okna, trzeba zwiększyć wysokość otworu lub pomniejszyć wysokość okna o rozmiar skrzynki rolety tak, aby cały zestaw zmieścił się w otworze. Zdarza się to jednak rzadko, ponieważ rolety zewnętrzne tego typu nie są u nas tak popularne, jak na Zachodzie Europy. Klienci najczęściej wybierają rolety podtynkowe, które zapewniają osiągnięcie najlepszych parametrów cieplnych. Jeżeli decyzja o ich montażu zapadnie, gdy ściany są już gotowe, trzeba sprawdzić, jak wygląda sytuacja z możliwością ich zamocowania. Teraz termoizolacja ma zwykle grubość 20 cm. Jeżeli to możliwe, skrzynkę rolety przykrywa się cieńszą warstwą ocieplenia, tak żeby całość nie wystawała poza lico muru. Zdarza się jednak, że tak się nie da. Trzeba wtedy rozważyć zastosowanie na przykład boniowa‑ nia materiałem ociepleniowym, przykrycie skrzynki innym termoizolatorem, na przykład matą ocieplającą bądź styrodurem. Można też rozważyć możliwość cofnięcia nadproża, ale to może być skomplikowany i czasochłonny


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

proces. Inwestorom tymczasem najczęściej zależy, żeby montaż rolet trwał jak najkrócej i zakończył się w przewidzianym terminie. EA: Wspomniał Pan o popularności różnego rodzaju rolet. W ofercie AiC pojawiły się jakiś czas temu certyfikowane rolety antywłama‑ niowe klasy RC2 i RC3. Też chyba coraz chęt‑ niej stosowane w domach jednorodzinnych? MM: Rolety antywłamaniowe rzeczywiście cieszą się coraz większym powodzeniem. Jeżeli budynek jest w nie wyposażony, łatwiej ubezpieczyć go na korzystnych warunkach. Oczywiście, o ile mają odpowiedni certyfikat. Kiedyś w budynkach jednorodzinnych naj‑ częściej pojawiały się przesłony klasy RC1, ale tych się nie certyfikuje. Stawiają za mały opór, bo chronią tylko przed włamaniem bez użycia narzędzi. Rolety klasy RC2 i RC3 mają więcej wzmocnień i zabezpieczeń. Dzięki nim są odporne na uszkodzenia mechaniczne. Trudno je podważyć i zdemontować nawet przy użyciu takich narzędzi, jak nożyce do metalu czy piła. EA: A rolety klas wyższych ? MM: Nie wprowadziliśmy ich do naszej oferty, bo wykonuje się je na zamówienie indywidu‑ alne i indywidualnie certyfikuje. To kosztowny i czasochłonny proces. Podobnie zresztą jest z roletami klas RC2 i RC3. Certyfikaty

rOlety ZeWnętrZne – jakOść i n

bezpieczeństwa wydawane są dla określonego modelu rolet. EA: W swojej ofercie AiC ma za to rolety zew‑ nętrzne typu screen. Mówi się o nich, że są wyjątkowe. Na czym ta wyjątkowość polega? MM: Screeny są wyjątkowe ze względu na mate‑ riał przesłony. Chociaż to rolety zewnętrzne, nie mają pancerza. Przesłona wykonana jest ze specjalnej tkaniny, która z jednej strony dobrze izoluje cieplnie, z drugiej umożliwia częściowe przenikanie światła naturalnego do wnętrz. Można powiedzieć, że screeny zacie‑ niają pomieszczenie, podczas gdy inne rolety zewnętrzne je zaciemniają. Wyglądają przy tym estetycznie i nowocześnie. Ponieważ nie mają pancerza, mniejsza jest skrzynka, co ma wpływ na estetykę elewacji. To istotne zwłaszcza w obiektach o dużej kubaturze. Chętnie montują je między innymi szkoły i biura różnego rodzaju. EA: W jakich systemach powstają Wasze rolety zewnętrzne? MM: AiC istnieje 28 lat. Przez ten czas prze‑ testowaliśmy systemy różnych dostawców. Szukaliśmy jednak takiego, który dostarczy nam kompletny asortyment wysokiej jakości. Nie chcieliśmy łączyć elementów od różnych dostawców, bo to zwiększa ryzyko, że jakość i trwałość ostatecznego produktu nie będzie


spełniała oczekiwań ani naszych, ani klientów. Aktualnie wszystkie nasze rolety zewnętrzne powstają w oparciu o systemy sprawdzo‑ nych kontrahentów, którzy mają nie tylko kompleksową ofertę, ale też dbają o jakość dostarczanych systemów. Często potwier‑ dzają ją odpowiednimi certyfikatami. Dbają też o swoich odbiorców i pozostają z nimi w żywym kontakcie. Ich działy obsługi klienta pracują naprawdę doskonale. EA: Dzisiaj miarą jakości rolet zewnętrznych jest także system sterowania. Jakie rozwiąza‑ nia AiC proponuje w tym zakresie? MM: Oferujemy do wyboru kilka systemów sterowania, od manualnego począwszy na smart home control skończywszy. W przy‑ padku sterowania zdecydowaliśmy się na roz‑ wiązania różnych producentów. Wychodzimy z założenia, że każdy klient powinien znaleźć takie, które będzie spełniało jego oczekiwania i potrzeby. A te są mocno zindywidualizo‑ wane. Bywa tak, że klienci, którzy montują rolety zewnętrzne w domach nowo budowa‑ nych, chcą żeby to było sterowanie określonej marki. Ci zaś, którzy rolety użytkują od jakiegoś czasu, zwykle zainstalowali już pewne elementy sterowania, a teraz je uzupełniają. Wtedy wybierają markę, z której skorzystali wcześniej. Mają wówczas pewność kompaty‑ bilności systemu, zwłaszcza drogi radiowej. EA: W skrócie rzecz ujmując, smart home control zakłada, że sterujemy praktycznie wszystkimi instalacjami w domu przy użyciu telefonu komórkowego, gdy jesteśmy poza nim. Oferowane przez Was systemy stero‑ wania da się zintegrować z systemem, który obejmuje inne instalacje? MM: W naszej ofercie są systemy, które sterują nie tylko roletami zewnętrznymi, ale też bramą wjazdową i instalacją oświetleniową. Gdyby jednak ktoś chciał sterować jeszcze na przykład

prOdukt i technika

30

centralnym ogrzewaniem, to trzeba te systemy zintegrować. Jest to możliwe, ale przy spełnie‑ niu pewnych warunków. Z integracją różnych systemów sterowania instalacjami w domu jest jak z łączeniem różnych systemów informatycz‑ nych opartych na odmiennym kodowaniu. Nie wszystkie równie łatwo poddają się procesowi. EA: Przy takim sterowaniu, ale też i nieła‑ twym a istotnym montażu, ważna staje się kwestia gwarancji. Na co mogą liczyć Wasi klienci? MM: Gwarancja na napęd zależy od jego pro‑ ducenta i może trwać nawet 5 lat. Natomiast gwarancji na nasz produkt udzielamy na 24 miesiące. Nie obejmuje ona jednak uszkodzeń mechanicznych powstałych na skutek niewłaś‑ ciwego użytkowania. EA: A co z gwarancją na montaż i serwisowanie? MM: 24‑miesięcznej gwarancji udzielamy także na naszą usługę, czyli montaż wykonany przez naszą ekipę. Jeżeli chodzi zaś o serwiso‑ wanie, to z pomocą służymy każdemu, nieza‑ leżnie od tego, u kogo swoje rolety zakupił. EA: Dziękuję za rozmowę. Pełna treść wywiadu na stronie fachowiec.ihz.pl

Rok założenia 1992

AiC 21‑040 Świdnik, ul. Sosnowa 3, tel. 81 532 18 82, tel. kom. 512 273 666, 602 581 024 e‑mail: aic@go3.pl, aicprodukcja@gmail.com, www.aic.lublin.pl

reklama

nOWOcZesnOść spOd Znaku aic


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

©UZIN

Zaprawy samopoziomujące = posadzka równa jak stół Ryszard Kokot

Kiedy należy sięgać po zaprawy samopoziomujące, zaprawy, które ułatwiają pracę i podnoszą jakość pomieszczeń, ale są dość drogie i wymagające? Stosujemy je zawsze wtedy, gdy podłoże jest nierówne, a kolejna warstwa tej równości wymaga, czyli pod parkiety, wykładziny, panele, a także pod posadzki z żywic i farby posadzkowe. Pewien wykonawca dostał zlecenie na położe‑ nie wykładziny na starej posadzce klinkiero‑ wej. Płytki klinkierowe były w dobrym stanie, ale nierówne, zęby dochodziły do 3 mm. Nie

było szans, aby cienką wykładzinę ułożyć bezpośrednio na te płytki. Poradzono mu, aby zakupił zaprawę samopoziomującą. Udał się do sklepu budowlanego, zapłacił koszmarne


ZapraWy samOpOZiOmujące pieniądze i zabrał się do roboty. Największym problemem był opis – cała strona worka zapi‑ sana była w obcym jeszcze wtedy wykonawcy języku. Zrobił więc, jak uważał, jeśli się to ma samo wygładzić, to trzeba wlać dużo wody. Metoda ta się niestety zemściła. Zaprawa ani po kilku godzinach, ani następnego dnia nie chciała stwardnieć. Trzeciego dnia bez trudu została usunięta miotłą. Tym wykonawcą byłem ja, rzecz się działa we Francji w latach osiemdziesiątych. To było moje niefortunne pierwsze spotkanie z zaprawami samopozio‑ mującymi. Dlaczego to przypominam? A dlatego, że błędy wtedy przeze mnie popełnione zdarzają się i dzisiaj, zarówno okazjonalnym majster‑ kowiczom, jak i doświadczonym majstrom – i to wcale nierzadko. A zatem po pierwsze: instrukcje należy czytać – zaprawy samopo‑ ziomujące to materiały skomplikowane, a ich układanie wymaga reżimu technologicznego. Po drugie: zaprawy samopoziomujące są wyjątkowo czułe na dozowanie wody. Wody zarobowej ma być dokładnie tyle, ile przewi‑ duje karta techniczna, w przeciwnym razie zaprawa rozwarstwi się, kruszywo opadnie na dno, a polimery i inne związki chemiczne wypłyną na powierzchnię. W skrajnym przypadku zaprawę można pozamiatać, w najlepszym – będzie ona osłabiona, a na jej powierzchni pojawi się zgorzel. Po trzecie: oczekiwanie, że masa sama się rozleje jak woda i wypoziomuje, jest nadmierne, zaprawę trzeba równomiernie rozprowadzić. Sądzę, że zaprawy te powinny się nazywać samowygła‑ dzające, a nie samopoziomujące. Kiedy stosować? Zaprawy samopoziomujące ułatwiają pracę i podnoszą jakość pomieszczeń, ale są dość drogie i wymagające. Stosujemy je zawsze wtedy, gdy podłoże jest nierówne, a kolejna warstwa tej równości wymaga, czyli pod

31

©Baumit

parkiety, pod wykładziny, pod panele, pod posadzki z żywic i farby posadzkowe. A pod okładziny ceramiczne? Owszem, też, wtedy stosujemy kleje cienkowarstwowe, ale warto rozważyć, czy nie lepiej na nierównym podłożu zastosować rozpływny klej średnio‑ warstwowy do płytek. Ekonomicznie i cza‑ sowo jest to uzasadnione. Problemem jest to, że niewielu glazurników potrafi na takim kleju pracować. Warto też przeanalizować zasadność sto‑ sowania zaprawy samopoziomującej, jeśli jej grubość będzie znaczna. W takim przypadku korzystne może być użycie jastrychu szybko‑ wiążącego i wygładzenie go zaprawą samopo‑ ziomującą. Zaprawy są różne Rynek proponuje zaprawy samopoziomujące w różnorodnych odmianach. Ze względu na


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

rodzaj spoiwa, rozróżniamy zaprawy cemen‑ towe i anhydrytowe. Zaprawy cementowe częściej stosowane są jako cienkowarstwowe i w warunkach dużego zawilgocenia, w pozo‑ stałych przypadkach dominują anhydrytowe. Anhydryt to minerał – kuzyn gipsu. Masy rozlewne na bazie anhydrytu są godne pole‑ cenia szczególnie na podłoża z ogrzewaniem podłogowym. Zazwyczaj zależy nam, aby materiał budowlany miał jak największy opór cieplny, aby był izolatorem. W przypadku ogrzewania podłogowego przeciwnie, ocze‑ kujemy, aby materiał otulający przewody jak najlepiej odbierał od nich ciepło i przekazywał je do pomieszczenia. Tak się dzieje właśnie z zaprawą anhydrytową. Jej struktura jest drobnokrystaliczna, bardzo ściśle przylega do przewodów, w odróżnieniu od zapraw betono‑ wych układanych miksokretem. Anhydryty mają jeszcze jedną istotną przewagę nad betonami – są niskoskurczowe. Większość zapraw mineralnych w trakcie wią‑ zania zmniejsza swoją objętość, skutkiem tego są naprężenia wewnętrzne powodujące spęka‑ nia i odkształcenia powierzchni. W przypadku zapraw anhydrytowych problem ten również występuje, ale w znacznie mniejszej skali, dzięki temu podłogi typowych pomieszczeń użytkowych można wykonać bez dylatacji. Podłogi anhydrytowe są lżejsze od betono‑ wych, co może mieć duże znaczenie przy słabych stropach, zarazem ich wytrzymałość mechaniczna znacznie przekracza wytrzyma‑ łość podkładów miksokretowych. Wyobraźmy sobie remont podłogi w pokoju na trzecim piętrze metodą tradycyjną. Pod blok trzeba przywieźć cement i piasek, zrobić z niego zaprawę, wciągnąć ją na górę, rozło‑ żyć, wypoziomować na rurkach i zatrzeć na kolanach, a później czekać 21 dni, aby konty‑ nuować kolejne roboty. Wszystko to w asyście hałasującej betoniarki, kurzu cementowego i rozsypanego piachu. Podłogi anhydrytowe

ZapraWy samOpOZiOmujące =

bardzo łatwo i szybko można wykonać za pomocą pompy o wielkości biurka. Zaprawa podawana jest wężami bezpośrednio do pomieszczenia, cała robota trwa 2‑3 godziny, łącznie z posprzątaniem worków po zaprawie. Szybko, cicho, czysto i kolejne roboty można wykonać już za kilka dni. Nie za grubo, nie za cienko – w sam raz Jednym z parametrów mas samopoziomu‑ jących jest zakres grubości stosowania. Na workach widzimy zestaw cyfr, np. 2−10, 5−30, 20−60. Pierwsza cyfra oznacza minimalną grubość w milimetrach, druga – maksymalną. Nie należy przekraczać ani jednej, ani drugiej wartości. Warto też wiedzieć, że uzyskanie warstwy 1−2 mm jest praktycznie niewy‑ konalne, oznaczenie 2−10 należy traktować w ten sposób, że minimalna grubość miej‑ scowo nie powinna być mniejsza niż 2 mm, natomiast niezwykle trudne jest uzyskanie tak cienkiej warstwy na kilkunastu metrach kwadratowych.


= pOsadZka róWna jak stół

ZapraWy samOpOZiOmujące

32

spękane, pylące, silnie chłonne lub niejed‑ nolite. W takich przypadkach należy położyć folię rozdzielającą i na nią aplikować zaprawę, pamiętając o zachowaniu minimalnej grubości określonej kartą techniczną. Pod folię można rozłożyć płyty styropia‑ nowe, rzadziej wełniane, przy ścianach mocujemy dylatacje obwodowe. Taki układ nazywa się podłogą pływającą. Jest to układ najbardziej korzystny, bowiem wszelkie naprę‑ żenia budynku pochodzenia zewnętrznego czy też termicznego nie mają wpływu na podłogę. Podłoga przemieszcza się w sposób niezauwa‑ żalny dla użytkownika, unikając niszczyciel‑ skich naprężeń. Wszelkie układy sztywne są bardziej podatne na uszkodzenia. ©Atlas

Jastrychy cienkowarstwowe do 30 mm układa się jako związane z podłożem, czyli w celu wyrównania starych lub wadliwych podkładów. Grubowarstwowe można układać jako związane z podłożem, na warstwie rozdzielającej lub pływającej. W zależności od tego, jaki układ stosujemy, mamy narzuconą minimalną grubość. Zaprawę o oznaczeniu 20−60 w jej minimalnym zakresie możemy aplikować wyłącznie jako związaną z podło‑ żem, w układzie pływającym lub rozdzielonym minimalna grubość wyniesie 30÷40 mm, w zależności od rodzaju masy. Kiedy masy samopoziomujące należy ukła‑ dać na warstwie rozdzielającej i co to znaczy jastrych pływający? Jeśli podłoże jest dobrej jakości, wtedy bezpośrednio po zagrunto‑ waniu, możemy układać na nim zaprawę (wspomniany jastrych związany z podłożem). Zdarza się, że jest inaczej, np. po zerwaniu starego parkietu podłoże jest zanieczyszczone klejem bitumicznym. Jak wiadomo, z bitu‑ mami zaprawy i kleje mineralne nie chcą się łączyć. Podobnie, gdy podłoże jest zaolejone,

Zaprawy są kapryśne i wymagające Już wcześniej wspominałem, że zaprawy samopoziomujące stawiają spore wymagania wykonawcom. Jeśli te wymagania są speł‑ nione, efekty są znakomite, a użytkownik zadowolony. Zatem kilka istotnych zaleceń technologicz‑ nych. Podłoże musi być zagruntowane, aby nie nastąpiło nadmierne odsączanie wody z płyn‑ nej zaprawy, stosunek woda‑zaprawa jest bardzo istotny i ma niewielki margines błędu. Z tego samego powodu na podłożach zbyt chłonnych trzeba rozkładać folię. Temperatury otoczenia, podłoża i pro‑ duktów są istotne, minimalna wynosi +5°C, maksymalna +25°C. Przed rozpoczęciem robót należy umocować dylatacje obwodowe i – jeśli to konieczne (w przypadku dużych powierzchni) – także pośrednie. Najwygodniej użyć samoprzylep‑ nych pasków piankowych. Wszelkie przejścia rur i inne otwory należy zabezpieczyć tak, aby płynna masa nie wycie‑ kła. Większe garby i ostre nierówności należy skuć, a głębsze otwory wypełnić.


ZapraWy samOpOZiOmujące…

1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Tab. 1. Porównanie cech jastrychów anhydrytowego i cementowego

Konsystencja

Jastrych anhydrytowy

Jastrych cementowy z miksokreta

płynna, bez porów powietrza

liczne pory powietrza

Czas nagrzewania

temperaturę powierzchniową jastrychu temperaturę powierzchniową jastry‑ (29°C) uzyskujemy po 0,5 h chu (29°C) uzyskujemy po 1,2 h

Grubość jastrychu

3,5 cm powyżej rur ogrzewania podło‑ min. 4,5 cm powyżej rur ogrzewania gowego podłogowego nie występuje lub jest śladowy

duży skurcz powodujący odkształ‑ cenia

nie jest wymagane

konieczność wykonania

Uruchomienie ogrzewania

możliwe już po 7 dniach

możliwe po 21÷28 dniach

Wytrzymałość

na ściskanie: 35 N/mm², na zginanie: 6 N/mm²

firmy wykonujące jastrych na budo‑ wie nie określają danych, zazwyczaj 5÷10 N/mm²

Powierzchnia

gładka i równa

szorstka, często znaczne odchyłki wymiarowe

Skurcz w czasie wiązania Zbrojenie jastrychu

Rurki przewodów elektrycznych i inne przedmioty należy przymocować do podłoża, aby nie wypłynęły. Należy pomyśleć zawczasu o wszystkich instalacjach podpodłogowych, kucie związanych mas jest bardzo trudne, a tych ułożonych na ogrzewaniu podłogowym wręcz niemożliwe. Należy zapobiec przeciągom. Po pierwsze, cała podłoga powinna mieć jednakowe i sta‑ bilne warunki wysychania. Po drugie, wiatr może nanieść zanieczyszczenia na mokrą jeszcze podłogę, a usuwanie przyklejonych liści, kawałków styropianu i innych śmieci jest uciążliwe. Na podłożu ustawia się regulowane repery, dzięki nim wylewamy tyle zaprawy, aby jej poziom był zbliżony do zaplanowanego. Ostateczny poziom uzyskujemy dzięki tepo‑ waniu i samowygładzającym właściwościom zaprawy. Repery mają zastosowanie tylko

przy masach grubowarstwowych. Tepowanie wykonuje się szczotkami lub kolczastymi wałkami. Dzięki temu materiał jest równo‑ miernie rozprowadzany i odpowietrzany. Zbyt gwałtowne tepowanie może doprowadzić do niepotrzebnego spienienia i napowietrzenia zaprawy. Do kolejnych prac podłogowych należy przy‑ stąpić po całkowitym związaniu i wyschnięciu masy. Każda z zapraw ma określone terminy rozpoczęcia następnych prac, stosunkowo szybko można przystąpić do klejenia płytek ceramicznych, ich właściwości pozwalają na dosychanie mas nawet pod gresem. Z ukła‑ daniem wykładzin PCW czy żywic poliure‑ tanowych trzeba zaczekać aż do całkowitego wyschnięcia. Prace te, podobnie jak układanie parkietu czy paneli, trzeba bezwzględnie poprzedzić badaniem wilgotności podłoża. Źródło: Lubelski Poradnik Budowlany


reklama

33


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Mój Prąd 4.0 ruszył w I kwartale 2022 r. Redakcja

Mój Prąd 4.0 ruszył w I kwartale 2022 r. Od 15 kwietnia można składać wnioski o dofinansowanie. Nowa odsłona programu zakłada premiowanie autokonsumpcji i magazynowania energii przez właścicieli instalacji PV. Do trzeciej odsłony program Mój Prąd cieszył się bardzo dużą popularnością wśród prosumentów. Trzecia edycja nieco ich roz‑ czarowała. Mój Prąd 3.0 wystartował późno, a wsparcie było niższe niż oczekiwali zainte‑ resowani. Tym razem zgodnie z obietnicami

nowa odsłona programu ruszyła w I kwartale roku. Od 15 kwietnia 2022 r. zainteresowani dofinansowaniem mogą składać wnioski. Tak jak zapowiadano, premiowana będzie przede wszystkim autokonsumpcja i magazynowanie wytworzonej energii elektrycznej i cieplnej.


dOfinansOWanie dO pV

34

i montaż instalacji fotowoltaicznej z dodatkowym elementem umożliwiającym wzrost autokonsumpcji wytworzonej energii elektrycznej oraz zwiększenie poziomu efektywności energetycznej – poinformował Ireneusz Zyska, wiceminister klimatu i środowiska, pełnomoc‑ nik rządu ds. OZE. Zdaniem wiceministra Zyski, nowa odsłona programu pozwoli na dalszy wzrost efektyw‑ ności energetycznej gospodarstw domowych. To z kolei przełoży się na oszczędności finan‑ sowe prosumentów i zmniejszenie emisji CO₂. Umożliwi także rozwój elektromobilności w Polsce.

Na co dofinansowanie? Głównym celem programu Mój Prąd jest zwiększenie produkcji energii elektrycznej z mikroinstalacji fotowoltaicznych w Polsce. Jednak już teraz produkujemy jej tyle, że niezbędne stało się zwiększenie efektywności zarządzania wyprodukowaną energią elek‑ tryczną. W związku z tym w zakresie nowej odsłony programu znalazły się takie elementy, jak: inteligentne systemy zarządzania energią w domu, punkty ładowania (ładowarki do samocho‑ dów elektrycznych), magazyny energii elektrycznej oraz maga‑ zyny ciepła i chłodu. To, jak wysokie dofinansowanie otrzyma beneficjent, zależy od tego, w co wyposaży swoją instalację. – Premiowany będzie zakup

Kto skorzysta? Mój Prąd 4.0 skierowany jest do osób fizycz‑ nych, które zamontują instalację PV i mają zawartą umowę kompleksową z Operatorem Sieci Dystrybucyjnej. O dofinansowanie mogą ubiegać się również beneficjenci dotychczaso‑ wych edycji programu Mój Prąd oraz Czyste Powietrze, ale tylko wtedy, gdy doposażą swoją instalację w: ładowarkę, magazyn energii/ciepła/chłodu, system zarządzania energią. Maksymalna wysokość dofinansowania ma wynieść do 20,5 tys. zł, nie więcej jednak niż 50% kosztów kwalifikowanych. Wsparcie dla samej instalacji fotowoltaicznej ma wynieść 4.000 zł. Wyższe dofinansowanie otrzymają osoby, które zamontują dodatkowe elementy instalacji, magazyn energii. Budżet programu planowany jest w wyso‑ kości 350 mln zł. – Nie jest to kwota bardzo duża, ale chcemy sprawdzić, jak ten program będzie realnie funkcjonował na rynku, z jakim spotka się zainteresowaniem. Jesteśmy przygotowani, pracujemy nad tym, aby zdecydowanie zwiększyć budżet programu Mój prąd 4.0 – zapewnia wiceminister Zyska.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Dofinansowanie do pomp ciepła w nowych budynkach Elżbieta Amborska, ela@ihz.pl

Dofinansowanie do pomp ciepła w nowych budynkach w ramach programu Moje Ciepło. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy na ten cel 600 mln zł. Pompy ciepła montują zarówno właściciele budynków już istniejących, jak i nowo budowanych. Ci ostatni do tej pory zakup i montaż pompy ciepła musieli sfinansować wyłącznie z własnych kieszeni. Teraz to się zmienia. W listopadzie 2021 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej (NFOŚiGW) ogłosił otwarcie nowego programu wspierającego OZE. Program ten to Moje Ciepło. Komisja Euro‑ pejska wyraziła zgodę na alokację 600 mln zł z Funduszu Modernizacyjnego na jego realizację. Nabór wniosków ruszył 29 kwiet‑ nia br.


Wsparcie dla pOmp ciepła

35

ich mocno przekonywać do montażu pompy ciepła zamiast kotła centralnego ogrzewania. Mimo licznych trudności z pozyskiwaniem nowych klientów, pompy ciepła cieszą się coraz większą popularnością. Nie ma co jednak ukrywać, że to popularność do pewnego stopnia wymuszona przez coraz bardziej rygorystyczne wymagania techniczne wobec domów jednorodzinnych. Ich źródeł śmiało można szukać w polityce klimatycznej Unii Europejskiej. Zgodnie z jej założeniami do 2030 roku 40% domów jednorodzinnych ciepło do celów grzewczych powinno czerpać przy użyciu pompy ciepła. W roku 2050 powinno to już być 70%! Aby zachęcić właścicieli budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej do stosowania pomp ciepła, Wspólnota postano‑ wiła sfinansować część kosztów związanych z montażem tych urządzeń. W efekcie w latach 2017−2020 rynek pomp ciepła wzrósł pięcio‑ krotnie. Ubiegły także był dla branży bardzo udany – rynek pomp ciepła w 2021 r. w porów‑ naniu do 2020 r. urósł aż o 100%. Po co dofinansowanie do pomp ciepła? Pompy ciepła, mimo że ich ceny od kilku lat systematycznie spadają, nie są tanimi urządze‑ niami grzewczymi. Wysokie koszty instalacji są jednym z ważnych czynników ograniczających ich popularność wśród inwestorów indywidu‑ alnych. Drugim jest słabe rozpowszechnienie wiedzy o technologii pozyskiwania ciepła do celów grzewczych z otoczenia (powietrza, wody, gruntu). Sytuacji firm z branży nie poprawia też szybka wymiana doświadczeń pomiędzy użytkownikami pomp ciepła i potencjalnie zainteresowanymi ich montażem w mediach społecznościowych. A ponieważ aktywne są w nich przede wszystkim osoby, które mają problemy z eksploatacją zainstalowanej pompy, poziom wątpliwości zainteresowanych monta‑ żem wzrasta. Trudno się zatem dziwić, że trzeba

Dofinansowanie do pomp ciepła w PCP Program priorytetowy Czyste Powietrze (PCP) jest skierowany do właścicieli i współ‑ właścicieli domów jednorodzinnych, którzy zdecydowali się wymienić stary kocioł c.o. na

Warto wiedzieć Wyższa efektywność gruntowych pomp ciepła to efekt niemalże stałej w ciągu roku temperatury gruntu. Wraz ze spadkiem temperatury ośrodka, z którego pompa pobiera ciepło, spada jej sprawność i wydaj‑ ność. Dlatego nawet najnowocześniejsze powietrzne pompy ciepła w naszej strefie klimatycznej muszą wspierać się pracą grzałek. A to oznacza dodatkowy pobór energii elektrycznej na cele grzewcze.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

dOfinansOWanie dO pOmp ci

Co to jest Ep? Ep to wskaźnik ilości energii nieodnawialnej (pierwotnej), jaką trzeba dostarczyć do budynku w ciągu roku na ogrzewanie, chłodzenie, wentylację, przygotowanie ciepłej wody użytkowej i oświetlenia w danym budynku, w przeliczeniu na 1 m2 jego powierzchni. Wielkość Ep oblicza się zgodnie z wzorem:

Ep = Eph + w + ΔEpc + ΔEpl [kWh/(m² ∙ rok)] Gdzie: Ep – wskaźnik energii pierwotnej; Eph – cząstkowy wskaźnik energii pierwotnej niezbędnej do ogrzewania budynku, wenty‑ lacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej; Epc – cząstkowy wskaźnik energii niezbędnej do chłodzenia budynku; Epl – cząstkowy wskaźnik energii pierwotnej niezbędnej do oświetlenia budynku. nowoczesne urządzenia grzewcze. W ostatniej edycji PCP promował przede wszystkim pompy ciepła i fotowoltaikę. Tego wymaga polityka klimatyczna Unii Europejskiej, a to z jej funduszy pochodzą środki na moder‑ nizację źródeł energii cieplnej i elektrycznej w budownictwie mieszkaniowym. Choć dofinansowanie do pomp ciepła w PCP wyraźnie zwiększyło zainteresowanie tymi urządzeniami, ma ono też i negatywne strony. Ponieważ z PCP mogą korzystać tylko osoby fizyczne modernizujące budynki już istniejące, program przyczynia się do: nierównomiernego rozwoju rynku pomp ciepła; nie dość efektywnego wykorzystania ener‑ gii z otoczenia. Wymienione powyżej mankamenty są ściśle ze sobą skorelowane. Rynek tych urządzeń rozwija się nierównomiernie, ponieważ w budynkach już istniejących najłatwiej zamontować powietrzną pompę ciepła. Powszechnie zaś wiadomo, że efektywniejsze

od nich są pompy gruntowe. Ich montaż jest jednak dużo bardziej skomplikowany, ze względu na niezbędne prace ziemne. Jest też bardziej praco – i czasochłonny, no i wymaga większego wysiłku finansowego ze strony inwestora. Dlatego gruntowe pompy ciepła najłatwiej zamontować podczas budowy domu. Niestety, osoby, które budują dom, nie mogą ubiegać się o dofinansowanie z Czystego Powietrza. Dofinansowanie do pomp ciepła w MC Sytuację osób budujących dom ma poprawić Moje Ciepło, nowy program dofinansowań do OZE. Pierwszy nabór wniosków o dofi‑ nansowanie do pomp ciepła z MC rozpoczął się pod koniec kwietnia 2022 r. Skorzystać z niego mogą tylko osoby fizyczne będące właścicielami bądź współwłaścicielami nowo wznoszonych mieszkalnych budynków jedno‑ rodzinnych. O wsparcie finansowe udzielane w ramach MC mogą ubiegać się tylko te z nich, które: budują dom o podwyższonym standardzie energetycznym;


iepła W nOWych budynkach

Wsparcie dla pOmp ciepła

w budowanym budynku zainstalują pompę ciepła. W myśl założeń Mojego Ciepła podwyższony standard energetyczny wyznacza wskaźnik Ep dla danego budynku. Aby otrzymać dofi‑ nansowanie, wskaźnik ten musi wynosić co najmniej: 63 kWh/(m² ∙ rok) – w pierwszym (przej‑ ściowym) roku działania programu (czyli 2022 r.); 55 kWh/(m² ∙ rok) – w latach następnych. Dofinansowania dla pomp ciepła z nowego programu nie otrzymają zatem osoby, które zdecydowały się wybudować dom, spełniając minimalne wymagania WT21. Zgodnie z obowiązującymi od początku 2021 r. wymaganiami technicznymi dla budyn‑ ków jednorodzinnych minimalny poziom Ep = 70 kWh/(m² ∙ rok). Miłą niespodzianką jest natomiast to, że program działa wstecz. O dofinansowanie mogą ubiegać się osoby, które zamontowały pompę ciepła w nowym budynku w 2021 r., o ile budynek ten spełnia warunki programu. Nowy budynek mieszkalny w programie defi‑ niuje się bowiem jako ten, którego właściciel bądź współwłaściciel na dzień składania wnio‑ sku o dofinansowanie: nie złożył zawiadomienia o zakończeniu budowy lub nie złożył wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie; złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy nie wcześniej niż 01.01.2021 r. lub złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie wcześniej niż 01.01.2021 r. Osoby, które zamierzają ubiegać się dofinan‑ sowanie z MC, muszą ponadto:

36

Uwaga!

Dofinansowania z programu Moje Ciepło nie otrzymają osoby budujące dom, w którym docelowym źródłem ciepła jest urządzenie na paliwo stałe, np. węgiel kamienny czy biomasę. Nie otrzymają go także osoby, które zamontowały w budo‑ wanym domu kominek pełniący funkcje grzewcze, np. z płaszczem wodnym. O wsparcie z MC nie mogą ubiegać się ponadto osoby, które montaż pompy ciepła sfinansowały z funduszy UE. zamontować nową pompę ciepła, czyli taką, która została wyprodukowana maksy‑ malnie 24 miesiące przed montażem; zakończyć montaż przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie z MC; uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli, jeżeli budynek jest współwłasnością (trzeba wtedy złożyć także oświadczenie o braku podwójnego finansowania); eksploatować dofinansowaną pompę ciepła we wskazanej we wniosku lokalizacji przy‑ najmniej przez 5 lat od dnia wpływu środ‑ ków z programu na ich konto bankowe. Wysokość dofinansowania to maksymalnie 30% kosztów kwalifikowanych, nie więcej jednak niż: 7 tys. zł dla powietrznych pomp ciepła; 21 tys. zł dla gruntowych pomp ciepła. Wysokość otrzymanego wsparcia nie zależy od wysokości dochodów. Ubiegać o nie może się więc każda osoba posiadająca nowy dom bądź budująca budynek mieszkalny speł‑ niający warunki programu. O wyższą kwotę dofinansowania (45% kosztów kwalifikowa‑ nych) mogą wnioskować osoby z Kartą Dużej Rodziny.


1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Kocioł na pellet System grzewczy, który wyprzedza normy Od 31 grudnia 2020 roku obowiązują nowe, restrykcyjne wymagania w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać powstające i modernizowane budynki (WT). Okazuje się, że niewiele systemów grzewczych jest w stanie spełnić wymogi dotyczące zużycia energii. Zgodnie z obowiązującymi przepisami i glo‑ balnymi trendami, budownictwo powinno dążyć do maksymalnego ograniczenia zapotrzebowania na energię. Budynek niemal zeroenergetyczny w 2021 roku stał się prak‑ tycznie standardem. Czy to oznacza, że nowa rzeczywistość prawna wkrótce wyeliminuje z rynku kotły na paliwa stałe? Nic podobnego. Inwestycja w kocioł na biomasę nie tylko pozwala spełnić standard WT 2021, ale także umożliwia otrzymanie wyższej dotacji w pro‑ gramie Czyste Powietrze. Jednak zacznijmy od początku… Co się zmieniło i dlaczego się zmieniło? Rządy państw dążą do coraz szerszego wyko‑ rzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) i poprawy efektywności energetycznej różnych gałęzi gospodarki. Dotyczy to także budownic‑ twa jedno‑ i wielorodzinnego. Inwestorzy, któ‑ rzy planują budowę lub remont domu, muszą przestrzegać przepisów zawartych w różnych aktach prawnych, m.in. w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Od 2014 roku zaobserwować można dość radykalne zaostrzanie wymagań w zakresie izolacyjności cieplnej przegród i zużycia

energii pierwotnej nieodnawialnej (EP) przez budynki. Energię pierwotną nieodnawialną zawierają pierwotne nośniki energii, jak węgiel, gaz czy ropa. Wskaźnik EP, wbrew pozorom, nie służy do szacowania kosztów ogrzewania budynku, ale do oceny wpływu emitenta na środowisko wskutek zużywania energii ze źródeł kopalnych do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody użyt‑ kowej. Obecnie standardem stają się budynki o nie‑ mal zerowym zapotrzebowaniu na energię pierwotną nieodnawialną. WT 2021 nakazuje obniżyć to zapotrzebowanie do: 70 kWh/m²a w przypadku budynków jed‑ norodzinnych nowych i modernizowanych; 65 kWh/m²a w przypadku budynków wielorodzinnych. Jest to możliwe (chociaż niełatwe) do osiąg‑ nięcia, dzięki wysokiej izolacyjności cieplnej oraz wykorzystaniu OZE. Zużycie energii a system grzewczy Aby sprostać aktualnym wymogom, inwestor budujący lub remontujący dom musi wziąć pod uwagę szereg aspektów architektonicz‑ nych, instalacyjnych i użytkowych, które


prOdukt i technika

37

Tabela 1. Wariant

Oznaczenie

Opis

1

węgiel + grawit

kocioł automatyczny węglowy na ekogroszek + ogrzewanie grzejni‑ kowe + wentylacja grawitacyjna

2

biomasa + grawit

kocioł automatyczny na biomasę (pellet) + ogrzewanie grzejnikowe + wentylacja grawitacyjna

3

gaz + grawit

kocioł gazowy kondensacyjny + ogrzewanie grzejnikowe + wentylacja grawitacyjna

4

gaz + mech + podł

kocioł gazowy kondensacyjny + ogrzewanie płaszczyznowe + wenty‑ lacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

5a

gaz + solar + mech + podł

kocioł gazowy kondensacyjny + ogrzewanie płaszczyznowe + kolek‑ tory słoneczne do wspomagania przygotowania c.w.u. + wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

5b

gaz + PC + mech + podł

kocioł gazowy kondensacyjny + ogrzewanie płaszczyznowe + pompa ciepła do przygotowania c.w.u. + wentylacja mechaniczna z odzys‑ kiem ciepła

6

PCpow + mech + podł

pompa ciepła powietrzna + ogrzewanie płaszczyznowe + wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

7

PCgrunt + mech + podł

pompa ciepła gruntowa + ogrzewanie płaszczyznowe + wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła

8

PCpow + mech + podł + PV

pompa ciepła powietrzna + ogrzewanie płaszczyznowe + wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła + fotowoltaika

9

elektr + PV + mech

elektryczne podgrzewacze miejscowe pomieszczeń (grzejniki pły‑ towe) + wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła + fotowoltaika

wpływają na zużycie energii w budynkach. Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektyw‑ ności Energetycznej (POBE) opracowało zalecenia, których wdrożenie na etapie projektu i eksploatacji budynku ma pomóc zaplanować i wybudować dom efektywny energetycznie. Do ogrzewania budynków POBE zaleca stosowanie systemów o wyso‑ kiej sprawności i wykorzystujących OZE, przy jednoczesnym zapewnieniu wygody użytkowania. Warto pamiętać, że na komfort cieplny i efektywność energetyczną istotny

wpływ ma także sprawna regulacja tempera‑ tury w pomieszczeniach. POBE, we współpracy z partnerskimi biu‑ rami projektowymi, przeprowadziło analizę rzeczywistych projektów architektonicznych (mały i średni dom oraz mały budynek wielo‑ rodzinny), narzucając dla ocieplenia warunki graniczne z WT 2021. Wyróżniono 4 grupy nośników energii w różnych wariantach (konfiguracjach): paliwo stałe (groszek i pel‑ let), paliwo gazowe, pompa ciepła oraz ogrze‑ wanie elektryczne wspomagane fotowoltaiką.


kOciOł na pellet. system grZeW

1/2022 (16) Fachowiec Lubelski

Tab. 2. Zestawienie wskaźnika EU, EK i EP [kWh/m²a] w analizowanych wariantach dla budynku jednorod jednorodzinnego B – 252 m² i wielorodzinnego C – 526 m² Wariant

1

2

3

4

Wskaźnik

węgiel + grawit

biomasa + grawit

EU

76,6

EK EP

5a 5b gaz + solar gaz + mech gaz + PC + PC gaz + grawit + mech + + podł mech + podł mec podł Budynek A – 115 m² – maks. EP 70

76,6

76,6

57,8

57,8

57,8

114,2

131,4

109

92,7

96,3

65,6

134,5

39,5

128,8

119,3

87,0

105,3

Budynek B – 252 m² – maks. EP 70 EU

59,4

59,4

59,4

40,4

40,4

40,4

EK

95,7

104

88,5

71,1

74,9

46,8

EP

114

34

106,3

95,5

62,3

90

Budynek C – 526 m² – maks. EP 70 EU

59

59

59

40,1

40,1

40,1

EK

90,7

98,1

84,9

67,7

74,7

44,7

EP

103,2

24,6

96,7

86,2

55,6

89,6

Oznaczenia: warunek maks. EP (WT 2021) spełniony

Źródło: Jak spełnić wymagania, jakim powinny odpowiadać budynki od 2021 roku?, Poradnik POBE. VIII Kongres POR Targi ENEX 2020, Kielce.

To najcześciej stosowane przez inwestorów budjących domy rozwiązania instalacyjne. W tabeli 2 przedstawiono wyniki analiz dla 3 rodzajów budynków wykonanych przez POBE. Wykorzystanie OZE – wymóg konieczny w standardzie WT 2021 Dla spełnienia standardu WT 2021 konieczne jest wykorzystanie OZE. Nie wystarczy połą‑ czenie nawet doskonale wykonanej izolacji cieplnej i nowoczesnego kotła kondensacyj‑ nego. Wymagania zostały skonstruowane tak, że po prostu nie da się ich spełnić bez wykorzystania energii odnawialnej. Radykal‑ nie obniżony współczynnik energii pierwotnej

(EP) ma za zadanie wymusić na inwestorach stosowanie OZE do ogrzewania budynków i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Konsekwencje dla inwestora Spełnienie wymogów WT 2021, szczególnie w zakresie EP, stanowi duże wyzwanie dla współczesnego budownictwa. Inwestor na pewno musi się liczyć ze zwiększonym kosz‑ tem budowy lub modernizacji domu. Jed‑ nak na budowę domu energooszczędnego warto popatrzeć jak na inwestycję, która kiedyś się zwróci. Eksploatacja efektyw‑ nego energetycznie domu jest znacznie tańsza i bardziej komfortowa. Inwestorzy mają do wyboru różne systemy grzewcze.


WcZy, który WyprZedZa nOrmy

prOdukt i technika

dzinnego A – 115 m², 6

7

8

9

Cpow + PCgrunt + PCpow + elektr + PV ch + podł mech + podł mech + podł + mech 57,8

57,8

57,8

57,8

33,7

29,1

33,7

63,3

101

87,2

70,8

132,9

40,4

40,4

40,4

40,4

26,6

22

26,6

47,1

79,7

66,1

55,9

98,9

40,1

40,1

40,1

40,1

25,2

21,7

25,2

45,3

75,6

65,1

53,6

95,1

RT PC – „Nowe standardy w technice grzewczej budynków”,

Zwolennicy tradycyjnych rozwiązań, czyli urządzeń na paliwa stałe, mogą zdecydować się na nowoczesny kocioł pelletowy. Zyskają pewność spełnienia standardu WT 2021. Kocioł na pellet jako źródło ciepła wykorzystujące OZE Pellet to obecnie jedno z najczystszych i naj‑ bardziej ekologicznych paliw. 2 kg pelletu zastępuje 1 litr oleju opałowego, a z 1 tony spalonego pelletu pozostaje maksymalnie 4 kg popiołu. Kotły na pellet uznaje się za źródła ciepła wykorzystujące OZE, co z kolei pozwala inwestorom ubiegać się o wyższą dotację w programie Czyste Powietrze. Jako nieliczne z dostępnych rozwiązań

38

grzewczych, kotły pelletowe samodzielnie spełniają wymagania w zakresie wskaźnika EP dla nowych domów jednorodzinnych. Warunkiem ubiegania się o wyższą dotację (do 45% kosztów zakupu, max. 9.000 zł przy podstawowym poziomie dofinansowania) jest wybór urządzenia o podwyższonym standardzie, zapewniającego niską emisyj‑ ność cząstek stałych. Wymagania wobec dotowanego kotła na pellet o podwyższonym standardzie określa regulamin programu.

Wyniki pokazały, że jedynie kocioł na biomasę był w stanie samodzielnie spełnić wymagania dotyczące EP w każdym z ana‑ lizowanych budynków. Pellet jako biomasa tylko w nieznacznym stopniu obciąża środowisko. Produkowany jest z roślin, które wcześniej pobierały CO₂ z atmosfery. Ma więc bardzo niski współ‑ czynnik nieodnawialnej energii pierwotnej (0,2), co przyczynia się do bardzo niskiej wartości EP. W przypadku najmniej rokujących systemów grzewczych, teoretycznie ist‑ nieje możliwość poprawy wskaźnika EP w taki sposób, aby spełnić wymagania, jednak w rzeczywistości byłoby to zbyt pracochłonne lub kosztowne. Zastosowanie kotła na biomasę (w tym pellet) praktycznie gwarantuje zmieszcze‑ nie się w wymaganym limicie EP.

Patron projektu „Ogrzewaj dom drewnem i pelletami”: Stowarzyszenie Polskich Producentów Urządzeń OZE


1/2022 (16) WSTĘP

A miało być normalnie… / 2

Z ŻYCIA FIRM

Firmy z Lubelszczyzny inwestują w OZE / 3 Inżynieria Recyklingu na Politechnice Lubelskiej / 3 Wiedza popłynie z Izraela / 3 Nowości z WAT / 3

Z UZNANIEM DLA DEKARZY

Dekarze z lubelskiego PSD cenieni w branży / 4

WYWIAD

Profesjonalizm i współpraca kluczem do sukcesu / 6 Tradycyjna ceramika budowlana na rynku XXI wieku / 21

WYDARZENIA

Piknik Dekarski 2022 – tak było / 7

RAPORT Z RYNKU

Styropian potaniał, ale chemia ciągle droga / 8 Redaktor prowadzący: Elżbieta Amborska; Zastępca redaktora prowadzącego: Dariusz Marciniak; Redakcja: Aldona Mazurkiewicz, Magdalena Oleszko, tel. 81 5350 982, informator@ihz.pl;

RANKING

Najlepsze technika na Lubelszczyźnie / 9

ObNIŻKA PIT

Obniżka PIT do 12% – kto skorzysta? / 10

PRODUKT I TECHNIKA

Porotherm 25 K P+W – proste rozwiązanie na trudne przypadki na budowie / 12 Rolety zewnętrzne – jakość i nowoczesność spod znaku AiC / 29 Kocioł na pellet. System grzewczy, który wyprzedza normy / 37

ZMIANY W ZUS

ZUS: Zmiany dla przedsiębiorców w 2022 roku / 14

Redaktor techniczny: Gabriela Nowakowicz;

SAMOCHÓD W FIRMIE

Dział reklam: Jarosław Flak – dyrektor ds. reklamy, Beata Kowalska, tel. 81 5350 950, informator@ihz.pl;

ROZLICZENIE SAMOCHODU

DTP: Info Studio s.c., tel. 81 5350 970, dtp@isar.pl;

Obowiązki kierownika budowy / 26

Wydawca: Informator Handlowy „Zaopatrzeniowiec” s.c., 20‑722 Lublin, ul. Roztocze 5B, tel. 81 5350 940.

Mój elektryk – dotacje na samochód elektryczny / 17 Rozliczamy samochód osobowy w firmie / 18

RYNKOWE TRENDY

Top trendy w aranżacji łazienki / 24

PRAWO bUDOWLANE

ZAPRAWY SAMOPOZIOMUjąCE

Zaprawy samopoziomujące = posadzka równa jak stół / 31

DOFINANSOWANIE DO PV

Mój prąd 4.0 ruszył w I kwartale 2022 r. / 34

WSPARCIE DLA POMP CIEPłA

Dofinansowanie do pomp ciepła w nowych budynkach / 35