KNI-mi naleqartitat

KNI-mi naleqartitat

KNI Naleqartitat

Side 1

Indhold Pisortaanermit

3

KNI

4

Oqaluttuarisaaneq

5

KNI-p anersaava

6

KNI-p naleqartitai

7

KNI-mi inooriaatsit

8

Suliffeqarfissuarmi KNI-mi sulisup malunnaatai

9

KNI-mi piginnaanngorsaaneq

KNI Naleqartitat

10

Side 2

Pisortaanermit KNI-p naleqartitai ulluinnarni eqqarsartaatsitsinnut – suliassattalu suliarinerinut – akuupput. Taakku atuuffitta iluani iliuutsitsinni malittaraavut, inuiaqatigiit suliassiissutaannut atatillugu, nunarsuarmioqatigiinnermi – peqataaffigisatsinni – ingerlaatsinut atatillugu, kiisalu pisisartunut nutaaliamik attaveqarnitsinni malitassatut naatsorsuutigisanut atatillugu.

KNI-mut pingaaruteqarpoq naleqartitavut malillugit qanimajaatsumik ineriartortuaannarnissarput, qanimajaassuserlu takutillugu suliffeqarfissuarmi tamarmi sulisut pisortallu ataavartumik oqaloqatigiinnerisigut, oqaloqatigiissutigalugu piviusoq una, tassalu naleqartitat inooriaaserlu kiisalu malunnaatit piginnaasallu sutigut tamatigut takutissagaai KNI-p anguniagassatut pilersaarusiaa piviusunngortinniarlugu piumasaqaatit pisariaqartut.

Peter Grønvold Samuelsen KNI A/S-imi pisortaaneq

26. november 2014

KNI Naleqartitat

Side 3

KNI Suliffeqarfissuaq KNI Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit annerpaat ilagaat, tuniniaanermik niuernermillu sulialik: • • • • •

Pilersuisoq, niuertarfinnik tamanik nioqqutilinnik ingerlatsisoq KNI Engros, tuniniaqqitassanik tamanik ingerlatsisoq Polaroil, ikummatissanik imerpalasunik assigisaannillu nioqqutilik Pisisa.gl, qarasaasiakkut niuerfik Neqi A/S, suliffeqarfik pigisaq, nersutinik toqoraaviusoq.

KNI katillugit 1.000-it missaannik sulisoqarpoq, danskit koruunii 2,5 milliartit missaanniittut ukiumut kaaviiaartitaralugit, ulluinnarnilu atugassanik nioqqutilinnik illoqarfinni nunaqarfinnilu 66-ni niuertarfilik kiisalu illoqarfinni nunaqarfinnilu 69-ini uuliamut tankiutilik. KNI-p Qitiusumik Kiffartuussiviani Sisimiuniipput pisortat saniatigut immikkoortortat sullissisut arlallit, suliassanik immikkuullarissunik arlalissuarnik suliallit soorlu aningaasaqarnermik, naatsorsuuserinermik, qarasaasiaqarnermik, teknikkimik sanaartornermillu, pisiortornermik tuniniaanermillu, sulisoqarnermut tunngasunik sulialimmik, assartuinermik immikkoortortamik il.il.

Naatsumik oqaatigalugu suliffiit assigiinngitsut amerlalluinnartut atorfeqarfiginiarlugit qinnuteqarfigineqarsinnaapput – taassumalu saniatigut suleqataasutut ineriartornissamut periarfissagissaarluni.

KNI suliffittut kajungernartuuvoq, sulisut piginnaasamikkut ineriartornissaat annertuumik pingaartinneqarmat. Piumasaqaatigut annertoqaat, saniatigullu pingaartipparput suleqatitta ineriartornissaat naammagisimaarinninnissaallu.

Sulisutsinnut tamanut inuttut suliatigullu ineriartornissaq neqeroorutigaarput. Isumagineqartarpoq sulisut ataasiakkaat ineriartornerminnut piareersarluakkamik pilersaarusiorfiginissaat, sulisut ataasiakkaat suliamikkut inuttullu angorusutaasa piviusunngortinnissaannik qitiutitsisumik. Taama ineriartortitsineq niuertarfitsinni, tankeqarfitsinni, nersutinik tororaavitsinni kiffartuussivitsinnilu atuuppoq.

KNI Naleqartitat

Side 4

Oqaluttuarisaaneq KGH danskit naalagaaffiannit 1774-imi pilersinneqarpoq, Kalaallit Nunaatalu oqaluttuarisaanerani nutaanerusumi KGH arlalippassuarnik suliaqarsimavoq, soorlu nioqqutissanik pilersuinermik, umiarsuaateqarnermik, allakkerisarfeqarnermik, ilaasunik angallassinermik, aalisakkanik suliffissuaqarnermik, kilisaateqarnermik, ikummatissanik pilersuinermik il.il. KGH Namminersornerullutik Oqartussanit 1985-imi tiguneqarpoq taaguutitaartinneqarlunilu KNI (Kalaallit Niuerfiat). Tamatuma kingorna KNI arlaleriarluni allanngortiterneqartarsimavoq, kingullermillu 2002-mi niuertarfiit Pisiffik KNI-p sinneranit avissaartinneqarput namminersortunngorsarneqarlutillu. KNI ullumikkut Namminersorlutik Oqartussanit tamakkiisumik pigineqarpoq, kiffartuussinissamillu isumaqatigiissutit marluk aqqutigalugit suliffeqarfik pisussaaffeqarpoq illoqarfiit minnerusut nunaqarfiillu nioqqutissanik pilersornissaannut nunalu tamakkerlugu ikummatissamik pilersuinissaminut.

KNI Naleqartitat

Side 5

KNI-p anersaava KNI-p anersaaraa inuiaqatigiinnut tamakkiisumik akisussaassuseqarneq tunniusimanerlu, sumiiffiit inukitsut pisariaqavissumik kiffartuullugit pilersuinissamik pisussaaffik naammassiniarlugu, sumiiffiit ukioq kaajallallugu niuerfigissallugit imminut akilersinnaanngitsutut oqaatigineqarsinnaagaluartut. Taamaakkaluartoq niuernerup anersaava sakkortusiartuinnartumik taqqatsinni tillerpoq.

Oqaluttualiaannaavoq Namminersorlutik Oqartussat suliffeqarfii kiffartuusserusussutsimikkut inuit namminersortut pigisaannit kinguarsimanerusut, tassalu pisiniap qitiutinneratigut aammalumi nunarsuarmioqatigiit tamatuma iluani ingerlaarnerisa malinnaaniarfiginerisigut. Oqaluttualiaq taanna tammartikkuminaatsuuvoq – naak piviusuunngilluinnaraluarluni.

KNI-p alaatsinaalluinnarpaa suliffeqarfittut ingerlatseriaatsimi ineriartortinnissaa, tassani tunngavivigalugit ammasuuneq, ilumoorneq, niuertorpalaarneq silatusaarnerlu. Suliffeqarfittut ingerlatseriaatsimi takutinneqassaaq kalaallit kulturiannik inuiaqatigiinnillu avatangiisinik ataqqinninneq.

Suleqativut sulisuvullu ilumoortuupput tatigineqarsinnaallutillu. Kissaatigaat ilumoorunneqartumik ataqqinnittumillu pineqarnissartik, KNI-mit pisortaanillu piinnarani aammali pisiniartartunit suleqatigisanillu.

KNI Naleqartitat

Side 6

KNI-p naleqartitai KNI-p naleqartitai ataatsimoorussamik tunngaviupput inunnillu isiginnittaasiullutik, oqaluttuarlutillu suliffeqarfimmi akunnitsinnilu suut pingaartitarinerivut. KNI-mi naleqartitat makku pillugit sulivugut, eqqarsarpugut inooriaaseqarlutalu: Pisisartuvut salliutillugit • • • • • •

Pisisartoq naalaarlugu taassumatullu eqqarsarluta Kiffartuusserusulluta, qungujulalluta nuannaarlutalu Naatsorsuutigisat piviusunngortillugit Pisiniaq pillugu tassaniilluta – killormuunngitsoq Pisiniap “ajornartorsiutai” aaqqissallugit Pisiniaq attaveqarfigitillugu pimoorussilluta

Akisussaassuseqarluta • • • • •

Uppernassusillit akisussaaffimmillu tigusisut Ataqqinnittut ilumoortullu Aalajangiussisimasut aalajangiussaminnillu tunngavilersuisut Iliuutsitsinni inuiaqatigiinnut akisussaaffik, CSR isumannaatsuunerlu eqqarsaatigaavut Inatsisit malippavut

Nutaaliorneq • • • • • •

Periarfissat ujartorneruagut – killilersuinerminngarnit Siusinaarluni iliuuseqarneq – siusinaarluni eqqarsarneq Eqqarsariaatsimik nutaamik periarfissiineq Allannguutinut alapernaatsuuneq ammasuunerlu Utaqqiinnannginneq, iliuuseqarnerli Allannguinissamut piumassuseqarneq

Suleqatigiinneq • • • • • •

Suliffeqarfissuarmi immikkoortut akimorlugit suleqatigiinneq Immitsinnut naalaarluta tapersersoqatigiillutalu Immitsinnut tapersersorluta Ilisimasanik paarlaasseqatigiinneq Paasissutissiineq peqataatitsinerlu Assigiinngissutsinik ataqqinninneq

KNI Naleqartitat

Side 7

KNI-mi inooriaatsit Inooriaatsitta takutippaa qanoq suleriaaseqarnersugut – uatsinnut namminermut, immitsinnut minnerunngitsumillu suleqatigisatsinnut pisisartutsinnullu tunngatillugu. Inooriaatsitsigut sinaakkusiivugut ulluinnarni suut malitassarinerlugit. Ulluinnarni inooriaatsimi malitassat pingaaruteqarnersaat ilaatigut makkuupput: Kiffartuussilluarneq Pisiniartartuvut suleqatigisavullu tamaasa kiffartuulluassavagut. Pisisartuvut pingaartillugit ataqqillugillu iliuuseqarfigissavagut. Illuatungaani naatsorsuutigissavarput suleqatitta pisisartunit pingaartinneqarlutillu ataqqineqarnissaat.

Pitsaassuseq Pisisartutsinnik suleqatigisatsinnillu kiffartuussinerput pitsaalluinnartuussaaq. Taamattaaq pitsaatigissapput nioqqutissat niuertarfitsinni tankeqarfitsinnilu tunisartakkavut aammalu tunisassiat nersutinik toqoraavitsinni tunisassiarineqarlutillu tunineqartartut. Nunami inatsisit maleruagassallu atuuttut tamatigut malissavagut.

Sulineq nuannersoq Suliartornissaq nuannersuussaaq – naak ulapikkaluaraanniluunniit. Peqatigiilluarnerup sulineq nuannernerulersittarpaa. Qungujunnerup pitsaasumillu pissusilersornerup ajornartorsiuterpassuit aaqqittarpai.

Oqaatsivut eqqortissavagut Isumaqatigiissut isumaqatigiissutaavoq. Uppernassuseq tatiginninnerlu uuttuutaapput pingaarutillit, akunnitsinnut atatillugu aammalu pisiniartartuvut niuernikkullu attaveqarfivut eqqarsaatigalugit.

KNI Naleqartitat

Side 8

Suliffeqarfissuarmi KNI-imi sulisup malunnaataa KNI-mi suleqativut isumalluutitut pingaarutilittut isigaavut. Taakku iliuusaasigut pitsaassuseq suligasuarsinnaassuserlu kissaatigisarput pilersinneqarsinnaavoq. Taamaattumik suleqatissanik pissarserusuttuarpugut siunissami pitsaanerpaat ilaattut inissinnissatsinnut tunngaviliisussanik. Tamanna pissaaq ullumikkut sulisutta ineriartortinnerisigut ilinniartitaanerisigullu, soorunalumi aamma nutaanik atorfinitsitsinertigut.

Suleqativut sulisuvullu qasusuitsuupput, kissaatigaallu pingaartinneqarlutik ataqqineqarlutillu pineqarnissartik. KNI-p anguniagai pingaartitaalu iserfigilluarsimavaat, peqatigiillunilu aaqqiinissaq, tamatsinnut pitsaanerpaaq, pillugu sulipput. Naatsorsuutigaarput suleqataasut tamarmik pisinnaasatik tamaasa atorusukkaat, sulinermik pingaarutaa paasigaat KNI-llu siunissami ineriartornissaanik oqallinnermut peqataanissaat.

Kissaatigaarput sulisutta unammilligassat ataavartumik namminerminnut periarfissiisut tigulluarumaaraat, soorlu namminneq suliaminnut tamatigut akisussaassuseqarneq. Illuatungaani KNI neriorsuivoq suleqataasut tamarmik misigiumaaraat tamanna akuersaarneqarlunilu akilerneqarumaartoq.

KNI Naleqartitat

Side 9

KNI-mi piginnaanngorsaaneq KNI-mi piginnaasassat aalajangersimasut ineriartortippagut suliffeqarfiup piffissami sivikittumi alimasinnerusumilu iluatsitsissutigisinnaasaatut nalilersimasagut. Sulisussarsiornermi, sulisunik ineriartortitsinermi pisortanillu pikkorissaasarnerni piginnaanngorsaaneq pingaartinneqarluinnarpoq.

KNI-mi siunnerfeqarluni piginnaanngorsaanermi sulisut pisortallu piginnaasaasa KNI-mi anguniakkatta piviusunngortinneqarnissaannut naapertuuttuunissaat qulakkiissavaa, taamaalilluni piginnaanngorsaaneq suliffeqarfissuup anguniagaanut periaasiinullu ataqatigiissinneqassalluni.

Piginnaasat tunngaviatigut sanileriissinneqassapput. Piginnaasalli allanut sanilliullugit oqimaannerusinnaapput suliffeqarfiup iluani atorfigisaq akisussaaffiillu aallaavigalugit. Piginnaasalli tamarmik pingaaruteqarput, suleqataasutut pisortatullu ineriartornissanni atorneqartussaammata.

KNI-mi piginnaasat makkuupput: Suliffeqarfimmik ineriartortitsineq • • •

Periusissioriaatsinik paasinninneq Niuernermik paasinninneq Pisisartunik qitiutitsineq

Angusanik takutitsisinnaassuseqarneq • • • •

Pilersaarusiorsinnaaneq Nalilersuisinnaassuseqarneq Anguniagaqarumassuseqarneq Aalajangiisinnaassuseqarneq

Aqutseriaaseq • • •

Akisussaaffimmik avitseqatiginnissinnaaneq/peqataatitsineq Sulisunik ineriartortitsisinnaaneq Inuttut piumassuseqarneq

Suleriaaseqarneq • • • •

Ataatsimoortitsisinnaassuseqarneq Pissutsinut allanngorartunut naleqqussarsinnaassuseqarneq Attaveqaqatiginnissinnaaneq Sunniuteqarsinnaassuseqarneq

KNI Naleqartitat

Side 10