Page 1


Relaxed naar Aken

Busticket 5 euro voor 5 pers. retour

Files? Wachten? Zoeken naar een parkeerplaats? Milieuzone? Dan liever comfortabel op weg met Park+Ride.

www.aachen.de/parkandride

WWW.OTOEYS.NL

Nu extra voordelig met de OV-ToerPas

Reis 1 of 2 dagen met de bus en/of trein van Arriva in de daluren. Tot wel 30% korting! Verkrijgbaar bij de VVV’s en diverse verblijfsaccomodaties in Zuid-Limburg. ARRIVA.NL/OV-TOERPAS


5

Voor zowel ontbijt, lunch en diner kunt u bij ons terecht. Laat U aangenaam verrrassen! Alles vers bereid met zoveel mogelijk biologische en fairtrade ingrediënten en met producten die het seizoen en de regio ons bieden.

Herberg Oud Holset is van oorspong een bekend dorpscafé, ontstaan uit de tijd dat hongerige en dorstige pelgrims lange voettochten ondernamen naar Holset. Inmiddels is het een volwaardige herberg waar heerlijk gegeten en gedronken kan worden maar waar men ook rustig kan slapen... De herberg heeft 12 prachtige kamers, waarvan 5 op de begane grond. Mooie houten vloeren, slapen onder zacht fairtrade linnengoed, bedden met ecologische toppers, badkamers met douche en toilet, tv en gratis wifi.

Herberg Oud Holset Holset 54 6295 ND Lemiers 043 – 306 6650 www.oud-holset.nl info@oud-holset.nl

H.H. Lambertus en H. Genoveva kerk in Holset

Eeuwenoud zaalkerkje met expressionistische schilderingen

De Catharinakapel in Lemiers stamt uit de 11e/12e eeuw en is het oudste zaalkerkje van

Nederland. Het op een na oudste zaalkerkje staat enkele dorpen verderop in Wahlwiller. Beide

kerkjes danken hun reputatie aan een schilder. Al loopt de stijl uiteen, de schilderingen in beide kerken staan vol symboliek. Tot 1901 was het zaalkerkje de kerk van Lemiers. Rond 1975 waren er plannen de kapel opnieuw een kerkelijke functie te geven. Niemand minder dan Hans Truijen beschilderde het volledige interieur in een expressionistische stijl. De combinatie van de eeuwenoude kapel met de moderne expressionistische schilderingen is bijzonder en indrukwekkend. Zonder uitleg is de symboliek

verstopt in de schilderingen moeilijk te achterhalen. TIP: volg een rondleiding en krijg tekst en uitleg, zoals bijvoorbeeld dat de zwarte wand Truijens visie is op het niets waaruit alles ontstond. Of dat de donkerpaarse kleur beneden de voeten van een blinde man staat voor angst. En hoe moet je de astronaut in het geheel begrijpen? Waar staat de baardloze Petrus voor en een bloedend hart dat van bloem tot vlinder wordt? De schilderingen zijn vooruitstrevend en gewaagd:

de geestelijke en de kunstenaar botsten dan ook wel eens qua mening. De pastoor wenste bijvoorbeeld een levensgrote afbeelding van Catharina en Lucia op een zwarte muur, maar Truijens weigerde dit. Het was uiteindelijk Bisschop Gijsen (een progressieveling op kunstgebied) die zei dat “ je de kunstenaar zijn gang moet laten gaan”. Wil je het zaalkerkje bezoeken? Meer info over openingstijden en rondleidingen, zie boven dit artikel.


6

Wandelen en fietsen

Wandelen 20 april: Kennedy Mars Sittard. Wandeltocht van 80 km. De route loopt door Nederland en Belgisch Limburg. De route voert hoofdzakelijk over vlakke en geasfalteerde wegen, met uitzondering van enkele historische kernen. www.kennedymars.org 22 april: Bloesemwandeltocht Epen. 20 km 08.00-14.00 uur, 15 km 08.0014.00 uur, 10 km 08.00-15.00 uur, 5 km 08.00-15.00 uur. Startlocatie basisschool A Hermkes, Schoolstraat 16, Epen. Tel: 06-52002008

22 april: Groene Loper Run Maastricht. De snelle hardloopwedstrijd de Enexis Huis Groene Loper Run keert op paasmaandag 22 april 2019 terug naar Maastricht. Naast een mooi en snel 5 km parcours dat ongeveer gelijk is aan het parcours van vorig jaar, krijgt de run dit jaar een nieuw 10 km parcours. www.groeneloperrun.nl 27-28 april: Bloesem2daagse WV Vilt. Start: Fanfarezaal St-Gertrudis in Sint Geertruid, Dorpsstraat 29. Diverse afstanden van 8 km tot 42 km. www.wandelverenigingvilt.nl 28 april: BOEM tocht WV Vilt. Speciaal voor jonge wandelaars tussen de 6 en 14 jaar. 28 april: Treechloop. Rond de St. Pietersberg te Maastricht wordt de TreechLoop georganiseerd. De loop met een lengte van 11,3 km is een van de meest populaire hardloop wedstrijden in de regio. Dit jaar zal er een korte afstand van 7 km en aan het evenement worden toegevoegd alsmede een afstand voor de jeugd van 2 km. www.treechloop.nl 3-5 mei: SALOMON Koning van Spanje Trail Gulpen. Klassieker in het Limburgse Heuvelland. Verschillende routes door Zuid-Limburg en een stuk België die het mogelijk maken een schitterend Trailweekend in het heuvelland te beleven, inclusief night trail. www.mudsweattrails.nl 4-5 mei Mergellandroute Bocholtz. Startlocatie café Oud Bocholtz, Pastoor Neujeanstraat 11, Bocholtz. 135 km, start om 11.00 uur. Tel: 045-5250190 of 06-42413207 5 mei: Lentewandeltocht Ubachsberg. Wandeltocht rond de molen Vrouwenheide op het plateau van Ubachsberg. Afstanden: 5, 10, 15 en 20 kilometer. Starttijden: van 7-14 uur. MFC De Auw Sjoeël, Oude Schoolstraat 33, Ubachsberg. Info: 045-5753338 15 mei: Midweekwandeltocht Gulpen. 15 km 08.00-13.00 uur, 10 km 08.0014.00 uur 5 km 09.00-14.00 uur. www.veldlopersgulpen.nl

Tel: 043-4071476 16 mei: Aspergewandeltocht Hunsel. Tocht, 6,12,18 of 30km langs diverse aspergevelden door een landelijke en bosrijke omgeving. Verharde en onverharde wegen. Op de diverse posten is er gelegenheid een drankje, broodje of stukje vlaai te nuttigen. Na afloop gratis kopje aspergesoep. 30 km 07.00-11.00 uur, 18 km 07.00-12.00 uur, 12 km 07.0014.00 uur 6 km 07.00-14.00 uur. Startlocatie parochiezaal Hunsel, Jacobusstraat 9, Hunsel. 0475-567899 26 mei: Thriathlon MaastrichtEijsden. Voor de derde keer wordt de Isaac 043Triathlon gehouden. Locatie: Kasteel de Hoogenweerth, Maastricht. www.043triathlon.nl 10 juni: Pinksterwandeling Mechelen. Vanuit Mechelen wandel je door weilanden, over holle wegen, langs de Geul, langs beekjes, door gehuchten en door bossen. Onderweg en op de pauzeplaatsen heb je prachtige uitzichten over de groene heuvels. 28 km 07.00-11.00 uur 21 km 07.00-12.00 uur, 14 km 07.0013.00 uur, 8 km 07.00-14.00 uur. Startlocatie café zaal In de Kroeën, Hoofdstr. 23 in Mechelen. Tel: 043-4551513 15 juni: Nacht van Gulpen. Een nachtelijke wandelklassieker van 70 km. Bekend om zijn sportieve uitdaging, maar ook vanwege de perfecte verzorging en glorieuze intocht. www.nachtvangulpen.nl

15 juni: Mini Nacht. Ben je minimaal 6 jaar en vind je wandelen leuk? Doe dan mee aan de Mini Nacht! Start om 19.30 uur vanaf Grand Café Galouppe (Dorpsstraat). 16 juni: Neubourg Tocht Gulpen. Het kleine broertje van de Nacht van Gulpen. Wil je de unieke sfeer proeven, maar liever geen 70 km wandelen? Wandeltocht van circa 35 km volgt de route van het laatste deel van de Nacht van Gulpen. Een wandeling voor jong en oud, minder intensief. 22 juni: Caveman Run Valkenburg. 6,9,12 of KM. www.caveman-run.nl 23 juni: Grenslandtocht Mheer. 25 km 07.30-12.00 uur, 20 km 07.30-12.00 uur, 15 km 07.30-14.00 uur, 10 km 07.30-14.00 uur, 8 km 07.30-14.00 uur. Startlocatie sportaccommodatie Mheer, De Gelimment 51. Tel: 06-51561182 30 juni: Jubileumwandeltocht NOAD Bocholtz. De ‘Jubileumtocht 50 jaar NOAD’ zal worden gehouden vanuit de startplaats brasserie de Driesprong, Kruinweg 3, Simpelveld. 28 km 07.0011.00 uur, 20 km 07.00-12.00 uur, 15 km 07.00-13.00 uur, 10 km 07.00-14.00 uur, 5 km 07.00-14.00 uur. Meer info: www.wsv-noad.nl. Tel: 045-5250190

7 juli: St Agathatocht Eys. 28 km 07.0012.00 uur, 21 km 07.00-12.00 uur, 14 km 07.00-14.00 uur, 7 km 07.00-14.00 uur. Startlocatie sportpark Hanzon, Hoebigerweg 40. Tel: 043-4512034 14 juli: zomerwandeling Ransdaal. 25 km 07.30-12.00 uur, 20 km 07.30-12.30 uur, 15 km 07.30-13.00 uur, 10 km 07.3013.30 uur. Startlocatie gemeenschapshuis ’t Wouves, Dorpsplein 14, Ransdaal. Tel: 06-54218992 21 juli: Catharina wandeltocht Lemiers. Starttijd 7 uur. 7-10-15-25 km. Startlocatie café Oud Lemiers, Lemiers-Rijksweg 20. Tel: 0634396515 21 juli: 24e Korenwolftocht Gulpen. 24 km 08.00-12.00 uur, 18 km 08.00-13.00 uur, 12 km 08.00-14.00 uur, 6 km 08.0014.00 uur. Startlocatie café Paddock, Dorpsstraat 13 Gulpen. Tel: 043-4504727 4 aug: Strucht-tocht Schin op Geul. 28 km 07.00-11.00 uur, 21 km 07.0012.00 uur, 14 km 07.00-13.00 uur, 7 km 07.00-14.00 uur. Startlocatie sportcomplex SV Geuldal, Mauritiussingel 9, Schin op Geul. Tel: 043-4591866 25 aug: Zomerwandeling Nuth. 24 km 07.00-11.00 uur, 18 km 07.0011.00 uur, 12 km 07.00-14.00 uur, 8 km 07.00-14.00 uur. Startlocatie de Horsel, garage Haleco (bij Makro) Daelderweg 27, Nuth. Tel: 06-27379833 1 sept: Mergellandtocht Epen. 20 km 08.00-11.00 uur, 15 km 08.00-11.00 uur, 10 km 08.00-13.00 uur, 5 km 08.00-13.00 uur. Startlocatie Herberg Peerboom, Wilhelminastraat 11, Epen. Tel: 06-51362149 8 sept: St.Gerlachuswandeltocht Banholt. Startlocatie harmoniezaal, Bredeweg 25 banholt. Starttijd 07.30 uur. 10-15-21-28 km. Meer info G. Lardinois, tel: 0642223037 15 sept: Gulpdaltocht. Routes van 7, 12, 18 en 25 km lopen door het mooie dal van de Gulp, het riviertje dat zich van het Belgische Henri Chapelle naar Gulpen slingert. Start vanaf 7.30 uur. Fanfarezaal Berg en Dal, Dorpsstraat 27, Slenaken. www.gulpdaltocht.nl 15 sept: Sint Pietersbear Trail Maastricht. Het parcours is een pittig maar schitterend parcours over de Sint Pietersberg en door het Jeker- en Maasdal, over zowel Nederlands grondgebied als over Vlaams en Waals gebied. www.bearsports.nl 22 sept: Najaarswandeling Noorbeek. 25 km 08.00-11.00 uur, 18 km 08.0012.00 uur, 12 km 08.00-13.00 uur, 8 km 08.00-14.00 uur. Startlocatie paviljoen Berggalm, Paviljoenstraat 1, Noorbeek. Tel: 043-4574585 29 sept: Mergellandtocht Margraten. De routes zijn uitgezet in het gebied tussen Margraten, Bemelen en Gronsveld. Loop door hellingbossen, zoals de Schiepersberg, de Riesenberg en de Trichterberg. Geniet van mooie vergezichten over het Zuid-Limburgse landschap. Start om 7 uur, 8-12-15-22-30 km. Startlocatie café ’t Flaterke, Sprinkstraat 59, Margraten. Tel: 045-5491932

29 sept: Nazomer Panoramatocht Voerendaal. 21 km 07.30-12.00 uur, 15 km 07.30-13.00 uur, 9 km 07.30-14.00 uur. Startlocatie trefcentrum Kunderhoes, Hogeweg 74, Voerendaal. Tel: 045-5753731 www.wandelvereniging-voerendaal.nl 13 okt: Herfstwandeling Mechelen. 21 km 08.00-12.00 uur, 14 km 08.0013.00 uur, 8 km 08.00-14.00 uur. Startlocatie café zaal In de Kroeën, Hoofdstraat 23, Mechelen. Tel: 043-4551513 16 okt: Midweekwandeltocht Gulpen. 15 km 08.00-13.00 uur, 10 km 08.00-14.00 uur, 5 km 09.00-14.00 uur. Startlocatie Café Paddock, Dorpsstraat 13, Gulpen. Tel: 043-4071476 20 okt: Kastelenwandeltocht Gulpen. Tijdens de Kastelen-monumentenwandeltocht passeert u meerdere kastelen en monumenten. 6 km van 09.00 tot 14.00 uur, 12 km van 08.00 tot 14.00 uur, 18 km van 08.00 tot 13.00 uur, 24 km van 08.00 tot 12.00 uur, 30 km van 08.00 tot 11.00 uur. Start: Herberg de Zwarte Ruiter, Markt Gulpen. www.veldlopersgulpen.nl 3 nov: Herfstwandeling Epen. 20 km 08.00-12.00 uur, 15 km 08.00-13.00 uur, 10 km 08.00-14.00 uur, 5 km 08.00-14.00 uur. Startlocatie café Monti, Wilhelminastraat 13, Epen. Tel: 06-83948890 24 nov: Herfstwandeling rondom Eys. 20 km 08.00-12.00 uur, 15 km 08.0014.00 uur, 12 km 08.00-14.00 uur, 8 km 08.00-14.00 uur. Startlocatie café Sport, Grachtstraat 1A, Eys. Tel: 06-21515359 30 dec: Oliebollenwandeltocht Simpelveld. Tijdens de kerstvakantie kunnen vanaf Partycentrum ‘Oud Zumpelveld diverse afstanden gewandeld worden: 7, 12, 15 en 18 kilometer. Tel: 045-5250190, www.wsv-noad.nl

Fietsen 21 april: Amstel Goldrace (toertocht). www.amstelgoldrace.nl 21 april: Amstel Goldrace (raceversie). www.amstelgoldrace.nl

28 april: Steven Rooks Challenge. Een cyclo-toeristische toertocht als eerbetoon aan bergkoning Steven Rooks. Parkhotel Valkenburg. www.janseneventsportmanagement.nl 28 april: Kasseien Criterium Eijsden. Het parcours heeft een lengte van 2,2km met een kasseienstrook van 500 meter. Start Diepstraat. www.kasseiencriterium.nl 4 mei: Kleeberg Challenge Mechelen. Een ‘klauterkoers’ zoals de Limburgers plegen te zeggen. www.kleebergchallenge.nl

18 mei: Bikenight Challenge Simpelveld. Wielerevenement bestaande uit een bergtijdrit van 1,5 kilometer met finish bovenop de Huls (12%). www.bikenightchallenge.nl 19 mei: Rit naar de Gladiolen. Geschikt voor recreatieve fietsers, een mooie rit door Zuid-Limburg en een unieke kans om bekende en minder bekende wegen en paden in Zuid-Limburg te ontdekken. 65 km, 105 km of 130 km. wielerpromotionsittardgeleen.nl/toertocht 26 mei: Bokkerieje Maaseik. www.bokkeriejere.org 30 mei: KlimClassic Maastricht. Vanuit Maastricht voeren de attractieve routes van 110 km en 170 km door de Belgische Voerstreek en Ardennen. Traditiegetrouw zit het parcours vol met uitdagende, nieuwe en vaak onbekende beklimmingen. www.klimclassic.nl 7 juni: Hammer Series Vaals. Het draait bij Hammer niet om individuele renners, maar om de teams. De 3-daagse wielerwedstrijd start op vrijdag 7 juni in Vaals met de klimwedstrijd en wordt op zaterdag (sprintwedstrijd) en zondag (ploegenachtervolging) vervolgd in Sittard-Geleen. De klimwedstrijd in Vaals gaat over 11 rondes door het centrum en rond het Drielandenpunt. Alle topploegen doen mee met hun beste renners; onder andere Tom Dumoulin stond de afgelopen twee jaar aan de start. 15 juni: Familietocht Limburgs mooiste. Start op zaterdag 15 juni tussen 10.00 en 12.00 uur op het Burg.van Grunsvenplein (tevens start- en finishlocatie overige deelnemers en evenemententerrein) in Heerlen. Info: www.limburgsmooiste.nl 22 juni: Omloop Math Salden Sittard. Sportzone Sittard. 85-125-155 of 185 km. www.omloop.nl 29 juni: Eroica Limburg. Vanuit Valkenburg worden vanaf het Dersaborg park (centrum Valkenburg/ bij Gemeentehuis) drie schitterende en unieke routes verreden die ook België aandoen. Verharde bekende wegen en onverharde paden door de mooiste regio van de Benelux zijn onderdeel van de route. Info: eroicalimburg.nl 2 aug: RaboRonde Heerlen. www.raborondeheerlen.nl 4 aug: Hel van Voerendaal. Wielercompetitie. www.helvanvoerendaal.nl 7 aug: Ridderronde Maastricht. De profronde Maastricht, beter bekend als de Ridderronde, is een jaarlijks terugkerend gratis toegankelijk wielerspektakel in de Maastrichtse binnenstad. www.ridderronde.nl 17-18 aug: Top Cauberg Challenge Valkenburg aan de Geul. Toertocht MTB, Toertocht Weg, Toertocht Retro. www.topcaubergchallenge.nl 6 okt: Tour de Dumoulin Maastricht. Tom Dumoulin wil de wielersport onder de jeugd promotenen organiseert daarom in Maastricht de Tour de Dumoulin. Meer info via VVV Zuid-Limburg.


7

Wandelplezier begint bij... landgraaf

SCHOENMODE & WANDELSPORT

Wandelbroeken • Waterafstotend • Sneldrogend

Wandeljassen • Waterdicht • Ademend • Winddicht

Wandelschoenen • Waterdicht • Ademend • Robuust

Accessoires • Alles wat de wandelaar nodig heeft

Heerlenseweg 34 - 6371 HS Landgraaf T 045 - 531 3001 - www.hendrikslandgraaf.nl


8

In Vaals is het leven goed! In het grensstadje Vaals treft u niet alleen het Drielandenpunt en uitgestrekte fiets- en wandelpaden aan. Ook voor een museum-, kerk- of monumentenbezoek bent u hier aan het juiste adres. Daarnaast is het oude historische centrum een bezoek meer dan waard. In het voorjaar en de zomermaanden bruist dit stadje van de evenementen zoals de Amusewandeling, Üllemarkt, de Kunstmarkt en de revolutionaire wielerwedstrijd Hammer Limburg.

Kwaliteit van leven

Kunstmarkt

Fiets- en wandelparadijs

Drielandenpunt

Vaals mag zich sinds 2011 met trots een Cittaslow gemeente noemen. Het Cittaslow keurmerk bevestigt dat Vaals zich inzet om de kwaliteit van leven voor inwoners en bezoeker te waarborgen. Zo is de gemeente rijk aan gezellige pleinen, cafés, restaurants en bezinningsplekken, met een ongerept landschap. Met mensen die de langzame tred van de seizoenen nog herkennen en authentieke producten eerbiedigen. Kortom; in Vaals is het leven goed! Wij zijn ervan overtuigd dat u dat tijdens uw verblijf hier zelf zult ervaren.

Vaals is omgeven door indrukwekkende natuur met uitgestrekte bossen, waarvan de uitlopers tot de Duitse Eifel en de Belgische Ardennen reiken. Diep uitgesleten dalen en grote hoogteverschillen zorgen voor fenomenale vergezichten. Wandelen en fietsen is hier puur genieten! Idyllische weggetjes en pittige slingerbochten brengen u naar de pittoreske dorpen Vijlen, Lemiers en Holset waar markante vakwerkhuizen het decor bepalen. Fiets- en wandelroutes in en om Vaals vindt u via www.toerismevaals.nl.

Amusewandeling Vaals Amuse(ert)

Vanaf 19 april t/m 3 november 2019 kunt u bij een aantal ondernemers starten met de amusewandeling Vaals Amuse(ert). Ieder jaar wordt een nieuwe bourgondische wandeling uitgestippeld, waarbij u onderweg kunt genieten van verschillende amusehapjes. De tocht voert u door groene heuvels, met mooie vergezichten en schitterende historische locaties. De amusewandeling is tegen vergoeding verkrijgbaar bij Gasterij Hoeve de Linde, Kasteel Vaalsbroek, Herberg Oud-Holset en Hotel Kasteel Bloemendal. In het wandelboekje is de route gedetailleerd beschreven en vindt u ook historische wetenswaardigheden over de diverse locaties. Meer informatie: www.vaalsamuseert.nl

In het 3e weekend van juli vindt op het Von Clermontplein en in de prachtige ambiance rondom het gemeentehuis de Internationale Kunstmarkt plaats voor kunstenaars uit de hele regio. Er is een breed aanbod van artistieke producten uit allerlei kunstzinnige genres: schilderijen, tekeningen en etsen, keramiek, sculpturen in steen of metaal, sieraden, glaskunst en speciale textielproducten. Kom genieten van kunst, onder het genot van muziek, een hapje en een drankje. Meer informatie: www.kunstbeleefhetinvaals.nl

In Vaals vindt u het hoogste punt van het Nederlandse vasteland (322,5 meter) en de plek waar de grenzen tussen Nederland, België, Duitsland samenkomen. Vanaf de uitzichttorens heeft u een schitterend uitzicht over het omringende buitenland. Rondom het Drielandenpunt kunt u eindeloos wandelen door de uitgestrekte Duitse, Belgische en Nederlandse bossen. U treft hier ook een groot doolhof aan, het Labyrint Drielandenpunt.

Hammer Limburg

In 2019 is Vaals voor het derde jaar decor voor het internationale wielerevenement Hammer Limburg. In tegenstelling tot de klassieke wielerwedstrijden draait het bij Hammer niet om individuele renners, maar om de teams. De driedaagse wielerwedstrijd start op vrijdag 7 juni in Vaals met de klimwedstrijd en wordt op zaterdag (sprintwedstrijd) en zondag (ploegenachtervolging) vervolgd in Sittard-Geleen. De klimwedstrijd in Vaals gaat over 11 rondes door het centrum en rond het Drielandenpunt. Alle topploegen doen mee met hun beste renners; onder andere Tom Dumoulin stond de afgelopen twee jaar aan de start. Met toprenners die van heel dichtbij te bewonderen zijn in een spannende en vernieuwende opzet, is dit een evenement voor jong en oud om niet te missen!

Vijlen (dialect: Viele): het bergdorpje van Nederland

Vijlen is een dorp binnen de gemeente Vaals dat op 200 meter boven NAP ligt en daarom ook wel het bergdorpje van Nederland wordt genoemd. U komt in Vijlen vele karakteristieke (eet) cafés tegen waar u kunt genieten van de bourgondische uitbundigheid van de streek. Wijnliefhebbers moeten zeker eens de bekroonde Vijlense wijnen proeven bij Wijndomein St. Martinus of Domein Holset. De statige toren van de St. Martinuskerk van Vijlen torent hoog boven het landschap uit. Deze kerk is van verre zichtbaar en dient daardoor vaak als oriëntatiepunt bij wandelaars. Het is de hoogst gelegen kerk van Nederland. Meer informatie: www.bergdorpje.nl

Lemiers (dialect Lemieësj)

Lemiers is een klein kerkdorpje, dat voor het grootste deel in Nederland gelegen is. Een klein gedeelte van Lemiers behoort echter tot de stad Aken. U komt hier een bijzonder kapelletje tegen; de middeleeuwse Sint-Catharinakapel met moderne muurschildering van Hans Truijen. Meer informatie: www.catharinakapel-lemiers.nl

Historisch centrum Vaals

Met de historische stadswandeling kunt u wandelend het unieke stadscentrum van Vaals verkennen. De route voert langs statige gebouwen, zoals kasteel Bloemendal en het prachtige gemeentehuis. Op en in de omgeving van het vernieuwde Koningin Julianaplein met zijn fonteinen herinneren veel elementen aan Johann Arnold Von Clermont. Deze Akense lakenfabrikant zette Vaals in de 18e eeuw op de kaart met zijn lakenindustrie. De textielindustrie bracht het grensplaatsje grote economische voorspoed. Al wandelend passeert u diverse gebouwen en elementen die herinneren aan het roemrijke textielverleden van Vaals.

Weekmarkt

De gevarieerde wekelijkse warenmarkt in het centrum van Vaals op dinsdag is een publiekstrekker voor bezoekers uit de hele Euregio. Er is een uitgebreid aanbod aan groente, fruit en vis. Maar ook andere waren zoals kleding, gebak, kaas en non-food zijn ruimschoots vertegenwoordigd. De markt vindt plaats elke dinsdagochtend van 08.00 tot 13.00 uur. In de zomermaanden mei t/m augustus duurt de markt van 08.00 tot 13.30 uur. De Vaalser weekmarkt is in 2018 gekozen als tweede in de nationale verkiezing van ‘beste kleine markt van Nederland’.

Üllemarkt

De Üllemarkt is elk jaar weer één van de hoogtepunten in Vaals. Deze gezellige markt in het centrum van Vaals staat bol van de activiteiten en vindt dit jaar plaats op 7 juli. Naast tal van stands vindt u hier ook de Vaalser zomerkermis, oude ambachten en heel veel muziekoptredens. De oergezellige terrasjes maken het festijn compleet. De activiteiten starten overigens al op zaterdagavond als de Üllenight op het programma staat.

Kunst in de Kopermolen

Tijdens de maanden juli en augustus staat Vaals in het teken van kunst. Stichting De Kopermolen Vaals organiseert concerten en tentoonstellingen in de voormalige Lutherse kerk uit 1735 op het Von Clermontplein. Het gebouw is een bouwkundig juweel met barokke versieringen in hout en stuc. De stichting organiseert exposities van kunstenaars uit de regio. Geëxposeerd worden schilderijen, sculpturen, kunstobjecten van allerlei aard. Tijdens de openingen van de exposities is er livemuziek. Meer informatie: www.dekopermolenvaals.nl

VEEL PLEZIER TIJDENS HET ONTDEKKEN VAN VAALS! Meer informatie over Vaals: www.toerismevaals.nl


9

Waar grenzen zijn...werd gesmokkeld In de grensregio werd vroeger veel gesmokkeld, vanwege schaarste aan producten of gewoonweg door de grote prijsverschillen. Populaire smokkelwaar was met name koffie, thee, sterke drank, boter, cacao en sigaretten. Ook in de Vaalser bossen rondom het Drielandenpunt, speelden zich na de oorlog veel smokkelpraktijken af. De producten werden op de gekste plekjes verstopt: in de zoom van de rok, in schoenzolen of in speciaal geprepareerde smokkelvesten.

Het smokkelen was niet zonder gevaar, maar de verleiding was groot want één of twee keer smokkelen kon gelijk staan aan een heel maandloon. In het Aachener Wald gebruikten de smokkelaars de dichte begroeiing van varens graag om hun smokkelwaar en zichzelf in te verstoppen als ze douaniers zagen. Varens worden daarom ook vandaag de dag nog wel “Schmugglerkraut” (smokkelaarskruid) genoemd. Het spoorweg-

traject van Aken naar Montzen en met name de tunnels op deze route werden vaak als smokkelroute gebruikt, net als bij de smokkelprocessies van Aken naar Moresnet, waar de smokkelaars zich onder de bedevaartgangers mengden. Dus maak je een wandeling op een van de vele kleine bospaden rondom het Drielandenpunt, dan loop je wellicht op een veelgebruikte smokkelroute.


10

Welkom bij Albert Heijn Vaals. FEESTJE? Prikt u een datum...

wij organiseren het feest Natuurlijk weet u dat u bij ons terecht kunt voor het beste vlees en de smakelijkste vleeswaren. Daarnaast hebben we ons toegelegd op partyservice. Heeft u een bruiloft, receptie, jubileum of verjaardag, dan helpen wij u graag bij de culinaire invulling. Nieuwsgierig naar onze cateringkunsten?

Bij de Albert Heijn-supermarkt in Vaals vindt Onze ruime openingstijden: u alles voor de dagelijkse en bijzondere boodschappen. Bovendien kunt u bij ons Maandag t/m zaterdag: 8.00 - 20.00 uur. altijd rekenen op actuele, scherpe prijzen en Zondag .00 - .00 uur. wekelijks meer dan 400 aanbiedingen! Kijk voor al onze bonusaanbiedingen op www.ah.nl. U vindt onze supermarkt in het centrum van Vaals, direct achter het busstation. Er is altijd plek voor uw auto in de ruime parkeergarage onder de winkel.

Neem een voorproefje op www.dumont.keurslager.nl

Keurslagerij

Albert Heijn, Prins Willem Alexanderplein 5, Vaals. Tel. (043) 306 02 76

DUMONT Maastrichterlaan 78a • 6291 ET Vaals • Tel. (043) 30 64 573

Bezoek naast onze webwinkel ook eens onze winkel in Vaals. Niet al onze producten staan op onze webshop, in onze winkel vindt u nog veel meer! Kom gerust eens langs om een kijkje te nemen in ons uitgebreide assortiment Lego en Playmobil. Openingstijden: Ma 13:00u Di 9:00u Wo 9:00u Do 9:00u Vr 9:00u Za 9:00u -

18:00u 18:00u 18:00u 18:00u 20:00u 17:00u

www.schmetstoys.nl voor al uw speelgoed! Tentstraat 6/8, 6291 BH Vaals Tel. 043-3061590 info@schmetstoys.nl | www.schmetstoys.nl


@SOESUE BLOEMEN & woonaccessoires

De lingerie speciaalzaak in Vaals Maastrichterlaan 86 | 6291 ET Vaals www.SESZA.nl | 043-8553669 Volg ons op facebook : /seszavaals Lingerie | Badmode | Nachtmode | Beenmode Basisondergoed voor dames en heren Cup maten A t/m I PrimaDonna | PrimaDonna Twist | Marie Jo | Marie Jo L’Aventure Triumph | Sloggi | Ten Cate | Dacapo | Wacoal | Maison Lejaby Fantasie | Berlei | Gossard | Spanx


12

Centrum voor kunst en cultuur

VERKOOP EN VERHUUR VAN ELEKTRISCHE FIETSEN EN ELEKTRISCHE MOUNTAINBIKES

De Kopermolen Op het Von Clermontplein in Vaals, vlakbij het monumentale gemeentehuis staat de voormalige Lutherse kerk. De huidige stichting ‘De Kopermolen’ dankt zijn naam aan een kopermolen uit 1595, die op deze plek stond voordat de kerk in 1732 gebouwd werd. In de 18e eeuw kwamen veel protestanten die in Aken gedwarsboomd werden in hun economische plannen naar Vaals. Alleen katholieken mochten hun godsdienst vrij uitoefenen. Zij mochten van de katholieke gilden in Aken niet uitbreiden zoals ze wilden. Hierbij kwam de ideale situatie dat er op dit plein een riviertje (nou ja een flinke beek) ontsprong, met dit zachte water was het ideaal om stoffen te wassen. Dit riviertje heet “de Jau” en komt van gauw, van vlug stromend. Ook deze waterkracht was onontbeerlijk. Een ideale plek waar protestanten, zoals: Lutheranen, Menonieten, Gereformeerden en Frans Gereformeerden onder bescherming van de Staten Generaal konden doen wat ze wilden. Werken en hun geloof belijden was in Vaals vrij. Vaals wordt dan tot de Franse revolutie een welvarende industrieplaats.

Openingstijden van dinsdag t/m vrijdag van 10.00-12.30 en van 13.30 t/m 18.00 zaterdag van 10.00 - 16.00 uur Zondag en maandag alleen op afspraak!

Stichting De Kopermolen organiseert het hele jaar door tentoonstellingen en concerten. Vaals heeft hier een bruisend centrum van aansprekende kunst en cultuur. Voor alle evenementen kijk op www.dekopermolenvaals.nl Open: dinsdag t/m zondag 11.00 tot 17.00 uur, vrije entree. Zaterdag 20 juli en zondag 21 juli 2019 Internationale kunstmarkt; rond het Julianaplein en het Von Clermontplein meer dan 140 kramen met kunst en muziek. Zaterdag open van 11 tot 18 uur en op zondag van 11 tot 17 uur.

Von Clermontplein 11, NL – 6291 AT Vaals Tel. 0031 43 3064668 www.dekopermolenvaals.nl | info@dekopermolenvaals.nl

BIKES4FUN

| Koperstraat 19, 6291AH Vaals | +31 (0) 43 306 3556 info@bikes4fun.nl | www.bikes4fun.nl


14

Dagelijks geopend van 12.00 tot 22.30 uur Dinsdag van 16.00 tot 22.30 uur Afhalen is mogelijk

LEKKERE KOFFIE MET LIKEURTJE EN SLAGROOM € 2,HEERLIJKE DRIEGANGENMENU’S VOOR € 18,95

Ons restaurant beschikt over een eigen gratis parkeerplaats. Tentstraat 47a - 6291 BD Vaals

Telefoon

043 3063334

Grieks Restaurant Thessaloniki Griekse specialiteiten: 2 22 3

nergens beter! nergens goedkoper!

22 3

Iedere dag open van 17.00 u tot 23.00 u U kunt ook alle gerechten afhalen. Kerkstraat 30/ tegenover St. Pauluskerk Vaals, 043-3066755

• Voor al uw gedistilleerd • Speciaalbieren

Eigen wijn Import • Aparte Wijnafdeling •

Koperstraat 13, 6291 AH VAALS Tel. 043 306 23 33 Wiel Gouders

• Geschenkartikelen

Wijncursussen •

• Verhuur tappen e.d.

Wijnproeverijen •


15

Bilderberg Kasteel Vaalsbroek WELLNESS CENTRE Kom genieten van een relaxdag in ons Spa & Wellness Centre met zwembad, sauna’s, douchelandschap, fitness en solarium. Onze specialistes leggen u graag in de watten. Geniet van een gezichtsbehandeling, massages, peelings en nog veel meer. Openingstijden Wellness Centre: Maandag t/m Zondag: 07.00 - 22.00 uur Behandelingen alleen op afspraak.

BAR / BISTRO In onze gezellige bar/bistro kunt u terecht voor een drankje en hapje van onze kleine kaart. In de zomer vertoeft u heerlijk op het terras gelegen aan de kasteelvijver. Maak kennis met onze lokale specialiteiten en Limburgse gastvrijheid. Openingstijden Bar/Bistro: Maandag t/m Zondag: 12.00 - 01.00 uur

RESTAURANT ‘IN DE OUDE WATERMOLEN’ Chef-kok Robert Levels laat u in ons restaurant kennismaken met ZuidLimburg. Geïnspireerd door de omgeving en vol passie bereidt het team van Robert de mooiste gerechten met de allerbeste, verse, biologische lokale producten. Openingstijden Restaurant: Maandag t/m Zondag: 18.00 - 21.30 uur

Bilderberg Kasteel Vaalsbroek | Vaalsbroek 1 | 6291 NH Vaals | Nederland +31-(0)43-3089308 | vaalsbroek@bilderberg.nl | www.vaalsbroek.nl


16

Ontdek Natuurtuin De Heebrig De Natuurtuin De Heebrig is gelegen bij Vijlen in het gehucht Melleschet. De Heebrig is ongeveer 1.1 ha groot en gelegen op de helling van een beekdal, het is Nederlands hoogst gelegen natuurtuin. Geschiedenis Vele miljoenen jaren gelden maakte Zuid-Limburg deel uit van verschillende zeeën. Eerst de Krijt-zee en daarna nog verschillende tertiaire zeeën. Aan de Krijt-zee danken we de zachte kalksteen, die men in Zuid-Limburg “Mergel” noemt. Aan deze mergel danken wij vervolgens weer de zeldzame kalkflora in Zuid-Limburg. Ongeveer 6 miljoen jaar geleden werd de bodem van Zuid-Limburg tot boven

de zeespiegel opgeheven. Het eerste stukje bodem van Nederland ontstond op de plaats waar nu het hoogste punt van Nederland ligt, de Vaalserberg. De Vaalserberg ligt nu op 322,5 meter boven de zeespiegel. Tijdens het ontstaan van het eerste stukje Nederland werd er in de Vogezen en de Ardennen een rivier geboren die wij veel later Maas zouden noemen. Deze Maas stroomde vanuit de Vogezen dwars door de Ardennen. Even ten noorden van de huidige plaats Luik boog de Maas af in oostelijke richting. Daar waar nu de plaatsen Noorbeek, Epen, Vijlen, Bocholtz en Kerkrade liggen. De Maas vervolgde haar stroom richting Düren waar de zogenaamde Oost-Maas in de Rijn vloeide.

Tel: 043-306 19 63 info@agenkirk.nl www.herbergagenkirk.nl ma en wo van 11 tot 23 uur do, vrij, zat. van 11 tot 01 uur zon van 10 tot 23 uur

Onze naam verklapt het al: onze herberg ligt recht tegenover de kerk van Vijlen die boven het heuvelland uitsteekt. Herberg A gen Kirk is een gezellige ontmoetingsplek na een wandeling, fietstocht of om samen te borrelen. Geniet van onze huisgemaakte lunchgerechten, een vers getapt (speciaal) bier of een kop koffie met vlaai. Overnachten kan ook in onze B&B (4 kamers).

het Buitenland dichtbij...

Een terrassencamping gelegen op een zeldzaam mooi plekje midden in het heuvelland vlak aan de Belgische grens met een rijk scala aan moderne voorzieningen o.a. een verwarmd zwembad en plezierige gemakken, maar bovenal gastvrij, kindvriendelijk en met een fijne sfeer. Verhuur van ruime stacaravans en appartementen.

6294 NE Vijlen

T. (043)4551352

www.cottesserhoeve.nl

Lid ANWB, RECRON, VVV en ACSI

Meer dan 4 miljoen jaar zou deze OostMaas in dezelfde richting blijven stromen. Ongeveer 1,8 miljoen jaar geleden, toen een IJstijd ten einde ging, bracht de OostMaas zoveel puin mee (stenen, grind, zand en klei) dat het hele dal er mee vol raakte. Het water kwam zo hoog te staan dat het tussen Margraten en Ubachsberg over de noordelijke dal-wand heen stroomde en daar een nieuw dal deed ontstaan. De Oost-Maas had een groot deel van haar dal verlaten en zou geleidelijk aan steeds meer naar het westen gaan stromen. De Maas stroomde uiteindelijk niet meer vanaf Luik naar het oosten, maar bijna recht naar het noorden. De Oost-Maas noemt men vanaf nu West-Maas of kortweg Maas. Daar waar ooit de Oost-Maas stroomde, zien we weinig of niets meer van deze rivier. Alleen wanneer we in de bodem gaan graven of de landschapsvormen bestuderen, kunnen we er nog wat van terugzien. Hier waar nu de Heemtuin ligt, werd bij het graven, stenen, grind en zand gevonden. Na wat graafwerk ontdekte men dat deze grind- en zandlaag wel 10 meter dik was. In de eerste helft van de vorige eeuw kocht het gemeentebestuur het terrein en liet op deze plats grind en

zand afgraven. Het zand werd verkocht aan iedereen die zand nodig had om te metselen, strooien of wat dan ook. In 1958 werd de grindgroeve verlaten. Niet omdat er geen grind meer was, maar omdat men op andere plaatsen voor minder geld grind en zand kon kopen. Toen het graven niet meer lonend was, werd er sinds 1950 afval gestort. In 1973 was het stort vol en werd het afgedekt met een laag grond. Sinds 1974 is het IVN Vijlen-Vaals de trotse beheerder van deze door haar zelf aangelegde natuurtuin. Geopend vanaf half mei tot de laatste week van augustus. Op donderdag van 19 tot 21 uur en op zondag van 14 tot 17 uur. De entree bedraagt € 1,- tot 18 jaar vrije entree.


18

Limburgse folklore: daar komt de schutterij! Folklore en het Christelijk geloof zijn diep verankerd in de Zuid-Limburgse samenleving. De schutterijen zijn hier een mooi voorbeeld van. Het zijn grote publiekstrekkers en rukken een aantal keren per jaar mooi uitgedost uit om in eigen stad of dorp aanwezig te zijn bij Bonds- en Federatiefeesten. Één keer per jaar vindt het grote OLS-Schuttersfeest (Oud Limburgs Schuttersfeest) plaats. De fraaie uniformen en de opmerkelijke gebruiken maken van elk feest een unieke gebeurtenis. De samenstelling van een schutterij is niet willekeurig, daar zit een mooi verhaal achter. Hier wat meer info over enkele leden van de schutterij. De drumbands die de huidige verenigingen voorgaan, zijn eigenlijk pas na de Tweede Wereldoorlog ontstaan. De opkomst van muziekgezelschappen tegen het einde van de 19e, begin 20ste eeuw hebben waarschijnlijk een rol gespeeld. Ook het muziekspektakel van de Amerikaanse brassbands tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, leidde ertoe dat ook de schutterijen in de jaren ’50 en ’60 steeds meer drumbands hadden.

Bordjesdrager Elke schutterij dient volgens de reglementen vooraf te worden gegaan door een klein jongetje of meisje met een groot bord: de bordjesdrager. Op dat bord dient minimaal de naam van de vereniging en het nummer in de optocht te staan.

Koning(in) Omhangen met een prachtig palet van zilveren koningsplaten vormt de koning het schitterende middelpunt van de vereniging. Elke schutter kan koning worden. In het voorjaar wordt door de leden van de vereniging op de vogel geschoten. Omgeven met een feestelijk ritueel, wordt een stevig blok hout met de vormen van een vogel op een hoge stang geplaatst. Nadat de oude koning, een vooraanstaande uit het dorp en de pastoor het openingsschot hebben verricht, schieten de leden in volgorde van de loting om de beurt net zolang op het blok, tot het laatste stukje overblijft. Hij (of zij) die dit naar beneden schiet mag zich een jaar lang koning van de schutterij noemen.

Bielemannen De Bielemannen zijn een opmerkelijke verschijning in de optocht. Met berenmuts, baard, kiel en leren schort lopen zij voor de schutterij uit, klaar om eventuele hindernissen op te ruimen. Volgens de verhalen vochten zij namelijk de weg vrij voor de kerkelijke processies die werden gestoord door protestanten en andere onverlaten. Drumband De schutterijen huurden in de 17e eeuw bij processies en andere officiële bijeenkomsten een of enkele tamboeren in om het gezelschap ritmisch te begeleiden.

inzet voor de vereniging. Zij hebben een fraaie pluim op de hoed, epauletten op de schouders, sjerpen om de heup en gouden biezen langs hun broek. Aan hun riem een sabel. Tot het officierenkorps behoren luitenanten, majoors, kolonels en generaals.

Marketentsters De marketentsters begeleiden sinds begin jaren ’70 de schutterijen. De echte doorbraak van de vrouw in de Limburgse schutterij kwam pas aan het begin van de jaren ’90. Het idee van de marketentsters is afgeleid van de vrouwen die in de 16e en 17e eeuw achter de legers aantrokken. Zo konden ze bij hun echtgenoot in de buurt te blijven en hem van eten en drinken voorzien. Zij boden ook anderen voedsel en drank als koopwaar aan, vandaar de naam marketentster, die is afgeleid van markentare wat verkopen of verhandelen betekend. Officieren Achter het vaandel marcheren de officieren als nazaten van de schutters of broedermeesters. Hun rang kregen zij waarschijnlijk als dank voor jarenlange

Geweerdragers Achter de officieren marcheren de geweerdragers of soldaten. Zij vormen het

kernkorps van de schutterij. Zij geven als broeders met elkaar vorm en inhoud aan het schuttersgebeuren. Want ongeacht rang of stand, schutters zijn gelijk. Volgens het wedstrijdreglement moet een vereniging 16 gewapende leden tellen om officieel als schutterij te gelden. De Schuttersfeesten Bij een schuttersfeest presenteren de deelnemende schutterijen zich in een optocht. In de optocht voorafgaand aan de schietwedstrijd worden de koningsparen, marketensters, generaals ect. beoordeeld door een jury. Tijdens de optocht is op een bepaalde plaats het defilé. Daar zitten de genodigden op een tribune en zien zo alle schutterijen aan zich langstrekken. Op dit stuk (meestal 50m lang) moet het exercitiepeloton in parade pas lopen. Het commando wordt door de commandant gegeven die zelf sabel en schede omlaag houdt en in paradepas loopt. Verder moet hij de voorzitter van de bond groeten en het exercitiepeloton moet het hoofd naar die kant richten. Naast deze optocht vinden nog meer onderdelen plaats van het schuttersgebeuren zoals het exerceren, mars-wedstrijden en natuurlijk het schieten. Na de optocht heeft iedereen even rust behalve de schutterijen die uitgenodigd zijn om bij de opening aanwezig te zijn. Bij deze opening worden eerst de twee volksliederen gespeeld (Het Limburgs volkslied en het Wilhelmus). Daarna spreekt een hoogwaardigheidsbekleder en de voorzitter van de organiserende schutterij. Vervolgens gaat de pastoor voor in het gebed. Tot slot zal de voorzitter van de bond het schuttersfeest voor geopend verklaren. (bron: Limburgs schutterstijdschrift, juni 1998)


19

Hotel-restaurant Vijlerhof - Elke zondag uitgebreid ontbijt en brunchbuffet. - Kamers met bad/douche, toilet en Flatscreen tv - unieke ligging aan de Mergellandroute - eigen ruime parkeerplaats - groot terras - koffie en vlaai - restaurant Ă la carte - streekgerechten - ontbijt en brunchbuffet

Kijk ook op www.vijlerhof.nl Hilleshagerweg 2, 6294 AP Vijlen Te. 043 3061710 | e-mail: info@vijlerhof.nl Ingo en Alexandra, team Vijlerhof


20

heerlijk eten & slapen - uitrusten & genieten Molenweg 9, Epen - tel.: +31(0)43-4551253 - www.smidse.nl

Beleef vrijheid en aparte luxe

• Heerlijk streek-ontbijt • Hotelappartementen • Diverse sauna’s • Wifi • Airco • Booking.com 9,2 Aparthotel Ons Epen , Wilhelminastraat 1, 6285 AS Epen www.onsepen.nl * info@onsepen.nl * +31 ( 0)43 455 1268


21

Ontdek de mooie plekjes rondom De Geul Ze kronkelt, kabbelt en soms stroomt ze zelfs heel snel: de Geul. Deze kronkelige, snelstromende regenrivier is een zijrivier van de Maas en ontspringt in de omgeving van Lichtenbusch (België). De Geul heeft maar liefst 130 zijbeken en stroomt vanuit de Ardennen door het land van Herve en Zuid-Limburg en mondt boven de Maas uit. Het Geuldal is een natuurgebied in een diep uitgesleten dal en omvat maar liefst 80 hectare waar je heerlijk kunt wandelen met prachtige vergezichten. Op diverse plekjes kom je gemakkelijk aan het

water en kunnen de kinderen heerlijk spelen. Honden nemen vaak een heerlijke plons in het water. Ontdek de mooie natuur rondom de Geul! De Geul brengt een voor Nederland unieke flora en fauna met zich mee. In dit snelstromende water komen de karperachtige visjes de Elrits en de gestippelde Alver voor, evenals natuurlijk de geliefde Beekforel. Aan de bovenloop

vindt je het zinkviooltje dat als het ware door de vervuiling van de destijds florerende zinkindustrie net over de grens in België veelvuldig is te zien. Zoals bij alle waterlopen vindt

Een ideaal plekje voor levensgenieters Onze sfeervol ingerichte taverne met terras en serre is een uitermate geschikt trefpunt voor wandelaars. De menukaart is zeer gevarieerd.

Restaurant - Vakantiewoningen - Forelvisvijvers - Minicamping - Speeltuin Even rustig genieten van een vers kopje koffie met vlaai, een pannenkoek, forel uit eigen kwekerij of van een heerlijke ijscreatie. Voor een langer verblijf dan een dag kunt u een groeps- of gezinswoning huren of een plekje reserveren op onze mini-camping. Vraag hierover vrijblijvend informatie.

GEULHOF Tel. 043 455 2522 - www.geulhof.nl - Eperweg 11 - 6281 NA Mechelen

je ook langs de Geul veel watermolens, zoals de Volmolen in Epen, die ooit in de 18e eeuw door de Akense Wollenstoffenfabrikant Johan Arnold von Clermont is gebouwd. Doordat men in het verwerkingsproces urine gebruikte, noemde men deze volmolens ook wel stinkmolens. De geweven wollen stoffen kwamen in grote eiken bakken, hier overheen kwam kalkhoudende aarde, daaroverheen kwam urine

en vervolgens grote stukken zelf gekookte zeep. Grote houten hamers die door de molen werden aangedreven, sloegen deze massa op de stof en hierdoor werd de stof heel vast en viltig. Ideaal voor soldatenuniformen. Uiteindelijk werd de stof gewassen en met de wever-distel opgeruwd. Ook zonder dat je weet waar de Geul vandaan komt en waar deze heen stroomt, heeft de Geul het landschap plekjes gegeven om verliefd op te worden. Laat je betoveren door de charme van dit heerlijk stukje Nederland!

In hartje Epen

* 7 comfortabel, modern ingerichte (2 en 4-pers.) vakantieappartementen met keuken, badkamer en aparte slaapkamers, waarvan diverse met eigen loggia of balkon. * Een mooie tuin met sfeervolle zithoekjes. * Privé parkeerplaats en fietsberging (‘s nachts afgesloten)

In onze gezellige ontbijtruimte 1staat iedere ochtend desgewenst Acr81530289341290411823.pdf 08-02-15 14:55 een heerlijk ontbijtbuffet voor u klaar ! Info: www.appartementen-hotelgeuldal.nl | Wilhelminastraat 21 · 6285 AS Epen Tel.: 043-4551282

Hotel Inkelshoês Samen genieten en tot rust komen in é é n van Nederlands mooiste valleien, Terziet! Logies en ontbijt al vanaf € 47,50 p.p.p.n.

Actief genieten en... tot rust komen, midden in het Limburgse heuvelland. restaurant@gerardushoeve.nl | +31 43 4551722 | Julianastraat 23, 6285 AH Epen

Nu ook luxe vakantiewoningen. Vraag de brochure aan of kijk op onze website!

Epen, Zuid-Limburg • 043-4551742 • www.inkelshoes.nl


Dé vlaaienspecialist van het Heuvelland In onze bakkerij annex dorpswinkel vindt u niet alleen onze heerlijke vlaaien en broden die ook op diverse terrassen in het Limburgse heuvelland te verkrijgen zijn. Wij onderscheiden ook in het ruime aanbod van streekproducten o.a. koffie, thee, mosterd, jam, stroop, appelsap, forel, kaas enz. Kom gerust eens een kijkje nemen we hebben altijd iets lekkers te proeven. Wij helpen u graag. Dorpstraat 22, 6277 NE Slenaken, tel: 043-4573200 www.bakkerijvermeeren.nl / info@bakkerijvermeeren.nl OPEN: Maandag t/m vrijdag van 7:30 – 18:00 uur Zaterdag van 7:00 – 17:00 uur


23

Heuvellanddorpjes waar je verliefd op wordt..

s

Grensweg 11 - 6277 NA Slenaken Prachtig panorama terras, dagelijks geopend van 9u tot 22u.

Wellness, Spa & Beauty La Perla met panoramazwembad, sauna’s en stoombad. Gelaatsverzorgingen en massages vanaf € 68,-

Lunchkaart van 12u tot 14.30u. À la carte kaart, restaurant PUUR van 18u tot 20u.

Reserveren: +31(43)4573291 | info@kleinzwitserland.com | www.kleinzwitserland.com

Middenin het heuvelland liggen de dorpjes Slenaken, Epen en Mechelen. Als je door het Gulpdal of het Geuldal wandelt of fietst, gaat zitten op een terras of op een van de tientallen banken langs de veldwegen, ontdek je steeds weer nieuwe details en vergezichten. Nergens zijn de wegen zo schilderachtig mooi en staan er zoveel kruisen en kapelletjes. Een zijriviertje van de Geul, De Mechel, dat door Mechelen stroomt geeft dit gebied nog dat extra stukje flair. Je waant je haast in het buitenland. In deze Zuid-Limburgse heuvellanddorpjes met hun landelijke omgeving, die rijkelijk gevarieerd is met bossen, weilanden en glooiende akkers, halen wandelaars en natuurliefhebbers hun hart op via de slingerende landwegen en paden. Bewonder ook de idyllische vakwerkhuisjes: in dit stukje heuvelland kom je er genoeg tegen. Kalkgraslanden wisselen af met bossen en akkers. Legio veld- en bospaden doorkruisen het landschap. Op meerdere plaatsen tref je prachtige holle wegen aan. Kortom neerstrijken in dit stukje Nederland betekent dat je met volle

teugen geniet van de prachtige ZuidLimburgse natuur. Het water en de waterkracht van de riviertjes in deze streek trokken de vroeger mensen aan om er te gaan wonen, zoals de vele

watermolens, zoals in Mechelen de Commandeursmolen. Er is bovendien een rijk cultureel leven in deze heuvellanddorpjes: de zangkoren, harmonieën en schutterijen spelen dan ook een belangrijke rol in het sociaalculturele leven van de inwoners. Genieten is hier een manier van leven! Wanneer je dit stukje Nederland eenmaal als gast hebt bezocht, ben je verliefd en je keert zeker terug. Deze streek is terecht uitgeroepen tot Nationaal landschap Zuid-Limburg, waarin de plaats Slenaken tevens uitgeroepen is tot 5-sterrenlandschap.

DE ZEGELSKOËL APPARTEMENTEN & GASTERIJ

Vakantie appartementen te huur 2-4 personen Bosrijke omgeving ideaal als u van wandelen, fietsen of van de rust houdt.

Heijenratherweg 22, 6276 PC Heijenrath | Tel: 043-4574430 Gsm: 0624895881 | info@dezegelskoel.nl | www.dezegelskoel.nl

Hotel - Pension Kreutzer is een gezellig familiehotel gelegen in een bosrijke omgeving op het hoogste punt van Slenaken en langs de Mergellandroute. Het hotel heeft een ruime tuin en een gezellig terras. Eigen parkeerruimte. Camping Heyenrade ligt middenin het groen langs de Mergellandroute tussen Slenaken en Epen. Een echte familiecamping waar u rust en ontspanning vindt. Bij de camping is een gezellig terras en rustige zitgelegenheid waar u van een drankje en een hapje kunt genieten.

Hotel-Pension Kreutzer / Camping Heyenrade Heyenratherweg 13, 6276 PD Heyenrath-Slenaken. Tel. 043 457 3260 • Fax 043 457 3569 e-mail: info@heyenrade.nl • www.heyenrade.nl


24

Gulpen-Wittem middenin ’t Heuvelland!

Gulpen-Wittem is het kloppend hart van het ZuidLimburgse heuvellandschap. De omgeving staat bekend om haar schitterende 5-sterren landschap. De heuvels maken het on-Nederlands mooi! De gemeente kent 10 dorpjes met elk een eigen sfeer: Epen, Eys, Gulpen, Mechelen, Nijswiller, PartijWittem, Reijmerstok, Slenaken, Wahlwiller en Wijlre.

Benen in Beweging

Of u nu van fietsen of van wandelen houdt, in Gulpen-Wittem kunt u heerlijk in het reliëfrijke landschap de overweldigende natuur ontdekken. De wandelroutes worden aangegeven met gekleurde paaltjes en kunnen los van elkaar of gecombineerd tot een eigen wandeling gelopen worden. Ook zijn er verschillende themawandelingen (beschreven in veelal gratis brochures en verkrijgbaar bij o.a. de VVV Limburgwinkel in Gulpen of de website www.ontdekgulpenwittem.nl), streekpaden en lange afstandswandelpaden. Wandelt u liever met de smartphone? Er zijn twee gratis app-wandelingen: ‘Voetsporen van Von Plettenberg’ en ‘Vakwerk’. Gulpen-Wittem is natuurlijk aangesloten op het zogenaamde fietspadenknooppuntensysteem, waarmee u zelf een onbeperkt aantal rondritten kunt samenstellen. Voor mountainbikers zijn drie mountainbikeroutes van elk 25 km uitgezet. En mocht u voor de glooiende heuvels een duwtje in de rug willen, dan zijn er genoeg oplaadpunten waar u de accu van uw elektrische fiets kunt opladen.

Voordelig reizen

terrasjes uw hart ophalen. Ook de weekmarkt op donderdagochtend van 8.30-12.30 uur in het centrum van Gulpen zorgt voor een gezellige drukte.

Kunstzinning Cultureel

Gulpen-Wittem heeft één van de hoogste dichtheden aan cultuurhistorische elementen van

Onbezorgd met de bus en trein rondreizen in heel Zuid-Limburg? Dat kan met de OV-ToerPas, Er zijn verschillende mogelijkheden. Vraag ernaar bij uw logiesverstrekker of bij een van de VVV-kantoren, want alleen daar kan u een voordelig E-ticket kopen.

www.ontdekgulpenwittem.nl

met gastkunstenaars, ook van buiten de gemeente, op mooie gemeenschappelijke locaties. Maar ook het kerkje in Wahlwiller met de bekende en pas gerestaureerde muurschilderingen van Aad de Haas en de Buitenplaats kasteel Wijlre zijn het bezoeken zeker waard.

Te doen

In Gulpen-Wittem zijn tal van mogelijkheden en attracties om uw dag een goede invulling te geven. Het hele jaar door is er van alles te beleven. Voor jong en oud, binnen of buiten, actief of passief, educatief of onderhoudend: u hoeft zich geen moment te vervelen! Zo bevindt zich in Gulpen het Subtropisch Zwemparadijs Mosaqua waar u een spetterend dagje uit kunt beleven. Kijk voor alle informatie over evenementen en overige dag attracties op: www.ontdekgulpenwittem.nl

Shoppen

Gaat u liever ‘shoppen’, dan kunt u in het levendige centrum van Gulpen met winkels en gezellige

Kortom, Gulpen-Wittem biedt u vakwerk in alle opzichten. U bent van harte welkom. Alle toeristische informatie vindt u op

Slapen en Opstaan

Nederland. Zo zijn er bijna 300 rijksmonumenten, meer dan 850 karakteristieke panden, 4 rijks beschermde stads- en dorpsgezichten en 5 beschermde buitenplaatsen. Gulpen-Wittem biedt ook veel op cultureel gebied. Regelmatig vinden er culturele en muzikale evenementen plaats, bijvoorbeeld het tweejaarlijks evenement Kunstroute Gulpen-Wittem dat dit jaar tijdens het Pinksterweekend van 8, 9 en 10 juni plaatsvindt. Tijdens dit evenement stellen vele kunstenaars, die wonen en werken in Gulpen-Wittem, hun atelier open. Zij exposeerden, veelal samen

Gulpen-Wittem heeft een zeer groot en divers aanbod aan overnachtingsmogelijkheden. Of u nu voor een hotel, een appartement of bed en breakfast kiest; de verblijfsaccommodaties zijn kleinschalig en met aandacht voor de gast. En dat geldt natuurlijk ook voor de campings of voor het nog kleinschaliger kamperen bij de boer. En zelfs bij het huren van een groepsaccommodatie kunt u kiezen tussen uiterst sober tot zeer luxueus. Dit zeer gevarieerde aanbod maakt dat u altijd een overnachtingsmogelijkheid vindt die past bij uw wensen voor een lange of korte vakantie, weekend of ander verblijf. Op www.ontdekgulpenwittem.nl vindt u een overzicht van de meeste accommodaties.

Info: www.ontdekgulpenwittem.nl


25

bijzondere vakantiehuizen

Hoeve de Plei Gun jezelf iets heerlijks! Kom logeren en genieten in Hoeve de Plei.

Zooo bijzonder

dat we het willen delen

De meest bijzondere herinneringen hebben een bijzonder vakantiehuis nodig. En de meest karakteristieke en monumentale vakantiehuizen

+31 (0)43 455 9075

|

zoals vakwerkboerderijtjes, kastelen en landhuizen op de mooiste plekjes van Limburg en België, die vind je bij Beaujean Vacances.

www.geuldal.com

|

info@geuldal.com

Hotel Appartementen Hoeve de Plei www.hoevedeplei.nl | Tel. 043-4551294

TAXI VAN LOO is er voor al uw (groeps)vervoer t/m 19 personen Mocht u meer informatie hierover willen dan staan wij u graag te woord!

Telefoon 043 450 40 50 bus@taxivanloo.nl WWW.TAXIVANLOO.NL

GULPEN

Rijksweg 41, 6271 AC Gulpen Tel. 043 450 19 85 Maandag Dinsdag t/m vrijdag Zaterdag

10 - 18 uur 9 - 18 uur 9 - 17 uur

Weetjes over de Nederlandse vakantieganger… Wist je dat: - 53% van de Nederlanders met de auto op vakantie gaat? - mannen de auto inpakken? - de vakantiestress van mannen veel lager is dan die van vrouwen? - 82 % een checklist maakt voor het inpakken? - het favoriete drankje om mee te nemen (oplos)koffie is? - we ons voornemen om op vakantie te lezen, wat door de helft ook daadwerkelijk wordt gedaan? - we op de camping gluren naar de buren en er vaak bijnamen worden verzonnen voor de buurman/vrouw? - ondanks de opkomst van navigatie de route een oorzaak van ruzie blijft?

- de 3 grootste angsten bij vakantiegangers zijn: bestolen worden/paspoort verliezen, in het ziekenhuis terecht komen, op een slecht vakantieadres terecht komen? - 4 op de tien Nederlanders thuisblijven verkiest boven op vakantie gaan met de schoonouders? - we allemaal roepen ‘goed insmeren met zonnebrand’ maar dat toch meer dan de helft verbrandt? En als we dan toch met de schoonfamilie op vakantie gaan, dan wil 45% geen huisje delen met de schoonmoeder.


26


27

NOORBEEK: ter ere van hun beschermvrouw Sint Brigida vindt op de 2e zaterdag na Pasen in Noorbeek het denhalen plaats. Een reusachtige den wordt gekapt, van zijn takken ontdaan en vervolgens met paarden op de dennewagen naar de Pley gebracht en rechtop gezet. Een traditie die al plaatsvindt sinds 1634.

n te n e d UW nnem aan 99 E NI bo r m 6 99 a lf 0 pe - 35 o 5 3 G rt 21, : 04 o Sh v.a € info er me

En n u 4 vo or de p ri van js 3!

Vanaf € 12,50 per persoon Reserveren? Bel 043-3569999 Je bent van harte welkom! www.golfenophetrijk.nl/ margraten/short-golf

Short Sh or tGolf Go Golf lfisisvoor vooriedereen, iede re reen, en, Short ontdekhet het plezier! plezier ! ontdek

SHORT GOLF

MARGR AT EN

Een indrukwekkend eerbetoon aan onze bevrijders

De Amerikaanse Begraafplaats in Margraten

Indrukwekkend en mooi tegelijk is de prachtig gelegen Amerikaanse Begraafplaats in Margraten, langs de rijksweg tussen Maastricht en Vaals. Rijen vol met witte marmeren kruizen en Davidsterren herinneren ons aan de vaak veel te jonge jongens die hier streden voor onze vrijheid. Niet minder dan 8.031 Amerikaanse bevrijders liggen hier begraven. In de muren uit marmersteen van het Ereplein staan bovendien de namen gebeiteld van 1722 vermisten van de land- en luchtstrijdkrachten. Een rozet bij een naam geeft aan

dat de stoffelijke resten van deze gesneuvelde bevrijder op een later tijdstip alsnog gevonden zijn. De begraafplaats is door de Nederlandse overheid in eeuwigdurende bruikleen gegeven aan de Verenigde Staten en wordt beheerd door de American Battle Monuments Commission (ABMC). De begraafplaats ligt er dan ook het hele jaar door prachtig bij, tot in de puntjes verzorgd. Adopteren van een graf “Americans gave their lives to

defeat the Nazis. The Dutch have never forgotten.” Zo prijkte de kop van een artikel op de voorpagina van de Washington Post op 25 mei 2015. En dat is ook eigenlijk precies wat de inwoners van deze regio voelen en uitdragen. We zullen nooit vergeten dat de Amerikaanse strijders hebben gevochten voor onze vrijheid en we eren hen en dragen onze dankbaarheid uit door hun graven te verzorgen. Het initiatief om de graven te adopteren werd in 1945 opgepakt door het Burger Comité Margraten. Het Comité werd in 2002 overgenomen door de daarvoor in het leven geroepen Stichting Adoptie Graven Amerikaanse Begraafplaats Margraten. Momenteel zijn alle graven geadopteerd en bestaat er een wachtlijst. Het adopteren van een graf op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten is officieel opgenomen in de inventarislijst van Nederlands Cultureel Erfgoed. Memorial Day Op 26 mei 2019 is Memorial Day en zijn er op de Amerikaanse Begraafplaats

ook diverse eerbetuigingen. De adoptanten komen naar de begraafplaats om bloemen te leggen bij “hun” soldaat. De Nederlandse Luchtmacht en Landmacht zullen een grote rol spelen bij de herdenking. Zo worden er kransen gelegd, is er een erewacht en is muziek aanwezig. Ook de overvliegende F-16 vliegtuigen ontbreken niet, waarbij ze vliegen in de ‘missing man’ formatie. Hierbij verlaat één F-16 de formatie door steil naar boven te vliegen als symbool voor de gesneuvelden. Het officiële programma begint om 15 uur.

Meer info: www.adoptiegravenmargraten.nl. De begraafplaats is het gehele jaar dagelijks geopend van 9-17 uur. Er is een bezoekersgebouw voor meer informatie. Honden zijn niet toegestaan.


EU NI EU W

Wij bezorgen NI EU nu bij jou thuis W EU NEIUW NI

Wij bezorgen nu bij jou thuis nu bij jou thuis JUMBO Meerssen, Beekstraat 2, Tel: 043-4086160

Download de app en bestel Download Download de de app app en en bestel bestel Download de app en bestel

W EU NI

Wij Wijbezorgen bezorgen nu bij jou thuis Wij nu bij joubezorgen thuis W

n

28


29

DISCOVER THE GOOD LIFE CAPITAL

t Je ontdekas écht ht p Maastric n official met ee tricht Maas ... Guide

EXPLORE MAASTRICHT Ontdek Maastricht met een official Maastricht Guide. Zij vertellen je de mooiste verhalen over Maastricht en laten je hun Maastricht zien. Ontdek wat er achter de muren schuilgaat. Wat er onder de grond verborgen ligt. Onze gidsen wijzen je de weg door de stad en brengen je op plekken waar je anders niet zou komen. Met een stadsgids ontdek en zie je meer. Letterlijk. Onze official Maastricht Guides hebben sleutels en toegang tot de plekken in Maastricht waar niemand anders komt. Zowel boven, als onder de grond. Als geen ander weten de gidsen van Maastricht bruggen te bouwen tussen mensen, verhalen, tijdperken en locaties. En ook: hoe ze het goede leven en de ‘Mestreechter Geis’ voelbaar kunnen maken. Boeken kan via het Maastricht Visitor Center (Kleine Staat 1) of het Maastricht Underground verkoopkantoor (Luikerweg 71). Online kan natuurlijk ook via exploremaastricht.nl 365 dagen per jaar nemen onze gidsen je mee op pad. Via allerlei (thema)rondleidingen, op diverse locaties boven- en ondergronds, op verschillende tijdstippen gedurende de dag.

Elke dag zijn er rondleidingen in het Nederlands en Engels met een Official Maastricht Guide.

WELKOM AAN BOORD BIJ REDERIJ STIPHOUT IN MAASTRICHT

Uw bezoek aan Maastricht is pas echt compleet als u gaat varen op de Maas. De passagiersschepen van Rederij Stiphout liggen afgemeerd in hartje Maastricht zodat u onze boottocht goed kunt combineren met deze bruisende stad. Er is een ruime keuze uit verschillende boottochten en tijdens alle boottochten is de scheepsbar en de kombuis geopend.

GENIETEN OP HET WATER

Tijdens verschillende tochten van Rederij Stiphout kunt u niet alleen genieten van het prachtige uitzicht maar ook van bijvoorbeeld een heerlijk diner of brunchbuffet. Saturday Night Dinner Cruise Op zaterdagavond is er aan boord bij Rederij Stiphout een sfeervolle avondcruise op de Maas. Tijdens deze 2,5 uur durende cruise presenteert de bemanning een uitgebreid diner.

1229), de nieuwe stadswijk Céramique” met het Bonnefantenmuseum en het Gouvernementsgebouw (bekend van het “Verdrag van Maastricht”) passeert. U kunt deze boottocht ook combineren met een bezoek aan de Sint Pietersberg voor bijvoorbeeld een wandeling of een rondleiding door de grotten, want de boot maakt daar een korte stop. City-Tours Als u niet van varen houdt biedt Rederij Stiphout u toch de mogelijkheid om de stad te verkennen. Met een stoere Amerikaanse schoolbus maakt u een circa 45 minuten durende rondrit waarbij u op een comfortabele wijze en originele manier kunt kennismaken met zowel het historische als moderne Maastricht.

LIEVER EEN EIGEN BOOT?

De luxe passagiersschepen van Rederij Stiphout zijn natuurlijk ook te charteren voor uw bedrijfs- of familiefeest. Maar ook voor kleine gezelschappen, maximaal 8 personen, is er nu de mini-cruiser. Een mooie sloep waarmee u onder het genot van een glas champagne en heerlijke hapjes kunt “cruisen” zonder dat u daarbij gestoord wordt door andere passagiers.

BELEEF DE SENSATIE VAN EEN SLUISPASSAGE

Een leuk dagje varen in of rondom Maastricht, maar dan wilt u ook geschut worden in een sluis. Dat kan tijdens een van de volgende tochten. Maastricht – Luik vv Een gezellige dagtocht naar de boeiende stad Luik. De boot passeert zowel op de heen- en terugweg de bekende sluis van Ternaaien met een verval van maar liefst 15 meter. 4-sluizentocht Een 4 uur durende variërende tocht die u voert over de Maas, Zuid-Willemsvaart en het grote Albertkanaal. De boot passeert tijdens deze tocht 4 sluizen. Historische vaarroute door Binnenhaven ’t Bassin Tijdens deze 2 uur durende tocht laat Rederij Stiphout u oude tijden herleven. Via de sluis van Bosscherveld komt de boot op de Zuid-Willemsvaart en passeert vervolgens sluisje 19. Deze handbediende sluis is onlangs gerestaureerd. Daarna vaart de boot door een tunnel die onderdeel uitmaakte van de voormalige vestingswerken van de stad. Via binnenhaven ’t Bassin komt de boot bij sluis 20 om zo weer terug te komen op de Maas.

Brunchboottocht Elke 2e en 4e zondag van de maand is er aan boord bij Rederij Stiphout een gezellige brunchboottocht. Tijdens deze 2 uur durende tocht presenteert de bemanning een uitgebreid brunchbuffet. Pannenkoekenboottocht En ook elke 2e en 4e zondag van de maand is er in de middag een leuke pannenkoekenboot. Onbeperkt pannenkoeken die u zelf mag garneren met gebakken spek, appelschijfjes, warme kersen en ijs.

ONTDEK DE MOOISTE PLEKJES VAN MAASTRICHT De binnenstad van Maastricht verkennen doet u natuurlijk met de rondvaartboot of de stoere Amerikaanse schoolbussen van Rederij Stiphout

Rondvaart op de Maas De boot vaart ca. 1 uur op de Maas langs de stad waarbij deze onder andere de historische St. Servaasbrug, de Onze Lieve Vrouwen basiliek, een gedeelte van de eerste omwalling van Maastricht (uit

Meer informatie over onze boottochten vindt u op stiphout.nl of bel gerust met onze reserveringsafdeling 043 351 53 00

Kortingsbon Tegen inlevering van deze kortingsbon ontvangt u

10% korting op de boottocht naar Luik w, 4-sluizentocht, rondvaart op de Maas of de City-Tour A Maximaal 4 personen per bon, niet geldig i.c.m. andere kortingen, aanbiedingen of arrangementen. Geldig t/m 30 december 2019

www.stiphout.nl


30

Pareltjes in het landschap: vakwerkhuizen

De schoonheid van ons heuvellandschap wordt onder andere gekenmerkt door de prachtige en eeuwenoude witte vakwerkhuizen en vakwerkboerderijen die je her in der in het landschap ziet verspreid. Tijdens wandelingen of fietstochten kom je ze veelvuldig tegen. In de vele weidse panorama´s herrijzen ze als charmante merkmalen van de prachtige Euregiostreek. Oorsprong van vakwerkhuizen De eerste vakwerkbouw zou terug te leiden zijn naar de

Bandkeramiekers die zich omstreeks 6000 v. Chr. in de Maasvallei vestigden en zogenaamde paalwoningen bouwden. Zij stichtten dorpen in de Maasvallei. Het grote verschil tussen hun bouwstijl en het vakwerkhuis was dat de houten stijl huizen van de Bandkeramiekers in de vochtige bodems werden geplaatst. Het vakwerkhuis staat echter net boven de grond en rust op een bodem van stenen. Zo is het mogelijk dat het houtwerk van de vakwerkhuizen niet aangetast werd en de vakwerkhuizen ook nu nog te bewonderen zijn. De voormalige bewoners van het huidige Heuvelland bouwden huizen met daken van stro en wanden die opgetrokken werden uit leem. In de Euregio tref je nog veel vakwerkhuizen aan die drie à vierhonderd jaar oud zijn. De stedelijke vakwerkhuizen uit andere Europese landen werden lang niet zo stabiel gebouwd als de vakwerkhuizen uit ZuidLimburg. Hier hebben ze, met name door hun sterke en zware stijlen en posten de invloeden van buitenaf goed weten te doorstaan.

De Limburgse vakwerkbouwers, boeren die ook eigen bouwmeester waren, hebben bij hun huizenbouw met opzet gekozen voor matigheid. Kijk maar eens goed, de vakwerkhuizen ogen sober. De enige tekens van decoratie vindt je boven de hoofdingang in de vorm van spreuken en aanvangletters van namen als initialen en bouwjaren. Bij de vakwerkbouw gebruikte men uitsluitend grondstoffen van eigen bodem. Deze waren gemakkelijk verkrijgbaar en bovendien was het goedkoop. De voornaamste bestandsdelen waren klei, stro en hout. Aan het degelijke essen- en eikenhout hadden de voorouders uit deze streek geen gebrek. Het “gebint”, een samenstelling van balken, werd opgebouwd uit van tevoren nauwkeurig vervaardigde en door ingebeitelde Romeinse cijfers gemerkte delen. De man die het raamwerk voor zijn rekening nam werd de zogenaamde “raammaker” genoemd. Deze zeer zware constructies werden met veel kracht overeind gezet. De raamen deurkozijnen waren in dit houten geraamte reeds aangebracht. Hierna begon het vlechtwerk in de vakken. Hiervoor gebruikte men stevige en buigzame twijgen, die aan beide kanten bepleisterd werden met een brei van klei en gehakt stro. Na het drogingproces werden deze vlakken glad gemaakt en witgekalkt. Bij de vloeren en de woon- en schuurruimte kwam runderbloed te pas. Vette leem was hier de hoofdgrondstof. Het dak werd aanvankelijk van stro gemaakt. Later gebruikte men pannen. De buitenmuren werden bij de grond tegen water beschermd

door het aanbrengen van een dikke teerlaag. De lemen wanden zijn ondanks hun dikte van maar 10 cm dik genoeg isoleerd. Zij zijn in deze te vergelijken met een baksteenmuur van 35 cm dikte. In latere tijden werden de vakken soms dichtgemetseld met bakstenen.

Bakhuizen Naast vakwerkhuizen tref je ook bakhuizen aan in ZuidLimburg. Al hebben alle nog bestaande bakhuizen in deze regio hun oorspronkelijke functie verloren. In deze kleine huisjes werd vroeger regelmatig brood en vlaai gebakken. Vandaar de naam “bakkes” (bakhuis). In het zuiden van Limburg was het normaal dat het overgrote deel van de bevolking per dorp of buurtschap een eigen bakhuis bezat. Wegens brandgevaar werden de bakhuizen vrijstaand en een stuk uit de buurt van het woonhuis gebouwd. Het was keizer Karel de Grote, die al in de 9e eeuw bepaalde dat op alle huizen met strodaken huislook geplant moest worden, een

belangrijke brandpreventieve maatregel. Een andere maatregel was de verplichting om het bakhuis ca 18 meter van het woonhuis af te bouwen. Het stookhuis, op z´n Limburgs het “Stoakes” genoemd, werd voor verschillende doeleinden gebruikt. In een bakhuis werd om de 2 tot 3 weken brood gebakken. De ovens werden op temperatuur gebracht met 10 à 12 “sjansefakge” (takkenbossen). Dit kostte veel tijd en daarom werd bij de oven een verhoogd gedeelte gebouwd, het stookhuis. Hierin bevonden zich de brood- en vlaairekken en de fruithorren, een zogenaamde multifunctionele ruimte. Men bewaarde er de “oameren” (houtresten) in een afgedankte voerketel. Wegens de aangename temperatuur was het een geliefde speelplek voor kinderen en ouderen hielden er de “ungere” (middagdutje). Bij slecht weer diende het als werkruimte; men repareerde er het paardentuig en manden, kloofde er brandhout en vlocht bijenkorven. De bak- en vakwerkhuizen worden gekoesterd en staan ook nu nog voor het vakmanschap en de leefwijze van de voorouders van deze regio.


31

Kasteeltuin Oud-Valkenburg

Op de grens van het dorp Oud-Valkenburg, in het prachtige dal van de Geul ligt deze Kasteeltuin in de schaduw van de “Sjloensmeule”. Het was vroeger een weide die ooit hoorde bij het naburige kasteel Schaloen. In 1969 kwamen beheer en onderhoud van de toen verwaarloosde tuin en watermolen in handen van het Instituut voor Natuureducatie (IVN), afdeling Valkenburg. Nu geeft deze tuin niet alleen een beeld van het Zuid-Limburgse landschap in de vorige eeuw, maar is ook een afspiegeling van flora en fauna in het hedendaagse Geuldal. Een moestuin, oude veldgewassen, een boomgaard met hoogstamfruitbomen, imkerij, bakhuis, mergelgrotje, watermolen en kruidentuin zijn enkele van de vele bezienswaardigheden. Informatie vindt men op naambordjes, in het boekje over de tuin en via de medewerkers die in de tuin aanwezig zijn. Kinderen kunnen een speurtocht aan de hand van foto’s lopen. Geopend: laatste zondag april t/m eerste zondag oktober, elke week van dinsdag t/m zondag van 10.30u. tot 16.30 u. Voor meer info over entreeprijzen en evenementen zie website : www.ivn.nl/afdeling/valkenburg of mail naar ivnvalkenburgadgeul@gmail.com. Alleen tijdens openingsuren telefonisch bereikbaar via 043-4592684.

Daalhemerweg 27 6301 BJ Valkenburg a/d Geul +31 (0)43 820 00 40

www.kasteelruinevalkenburg.nl info@kasteelruinevalkenburg.nl


32

33 Brunssummerheide / Gangelt

Zutendaal

Kasteel Hoensbroek

Maa s

Rooierheide

Opgrimbie

N77

Hoensbroek

Itteren

N730

Gellik

N2

A76

N298

N76

Diepenbeek

N78

N299

Ulestraten

Woonboulevard Heerlen

E314

ul

Millen

Rijckholt

Eijsden

Noorbeek

Visé

lp

Neufchâteau

A25

Fexhe-Slins

Dalhem

s Maa

Hermalle

N627

Trembleur

A3

Steenkolenmijn Blégny

E40

Herstal

Kasteel Vaals Vaalsbroek

A3

Battice

Herve

Namen

St.Nicolas

E42

Fléron

Dison

N644

Chaudfontaine

Pepinster

Obermaubach

258

Hürtgenwald

D

D e u t s c h -

N a t u r p a r k

Bf

Vossenack

Raeren

Roetgen

Rurstaustee Heimbach

H o g e

n e V

e

Simmerath

n

Kesternich

Rurseeschifffahrt

Mützenich

Kloster Mariawald

Rurberg

Obersee

Urftsee

Einruhr

Dedenborn

Konzen

Bf

Wasserkraftwerk Heimbach

Woffelsbach

N67

Limbourg

Rur

Schmidt

Töpfereimuseum

Eupen

Lac de la Gileppe

Nideggen

Mullartshütte B e l g i s c h e r -

Eynatten

Lammersdorf

N68

Bf

399

Venwegen

Lichtenbusch

N67

Ville Historique

Olne

Untermaubach

E i f e l

Kornelimünster

Membach

Verviers

Gey

Zweifall

Walhorn

N61

Soumagne

Seraing

Breinig

E40

Dolhain

264

Wehebachtalsperre

Wesertalsperre

B Flemalle

zwembad

A4

Baelen

N3

BeyneHeusay

station Rurtalbahn

Bf

Schaal 1:150.000 (1cm = 1,5 km)

Düren

Welkenraedt

Bilstain A15

mil. begraafplaats

Schlich

Ober-Forstbach

N68

Henri-Chapelle Hoof

Luik

Golfbaan

Bf

Brand

Eyneburg

Lontzen

Blégny

uitzichtpunt

Tierpark Aachen

Hergenrath

Julémont ThimisterClermont

Attractie

Bf

Glasblazer

Gemmenich

Aubel

Bolland

kasteel

Bf

Labyrint

N3

Val Dieu

Park and Ride

Stolberg

P+R

Mortroux

E25

Aken

Plombières “Kruisweg” Chapelle Calvaire Hombourg Kelmis / Moresnet La Calamine Montzen

Remersdaal

P+R

Langerwehe

Lemiers

Holset

Sippenaeken

Sint-Pieters-Voeren

meer

Carolus Thermen

Drielandenpunt Vaalserberg (322,5 m)

Teuven

schaapskooi

Eschweiler

ul

Glons

N3

Slenaken

SintMartensVoeren

‘s-Gravenvoeren

A601

Eperheide Epen

N-wegnummer

Würselen

N278 Oud-Lemiers

Vijlen

Mesch

Vreren

N20

Heijenrath

N300

264

Vetschau

Ge

Wonck

Tongeren

Mheer

bebouwing

Rurtalbahn

Fort EbenEmael

Mamelis

station Miljoenenlijn

Herzogenrath

Nijswiller

Mechelen

56 E-wegnummer

Rur

Eckelrade St. Geertruid

N79

Zichen

Wittem

Gronsveld

Kanne

nne e o j Mil ijn Wahlwiller l N281 Bocholtz

Gulpen

AldenhovenE314

E40

Eys

Gu

Herderen

N20

Wijlre

vliegveld

landaanduiding

Simpelveld

Ge

Schalkhoven

Othée

N595

Margraten

N278

waterloop

57

NL

© AnyWay Productions / tel. +31 6 29391595

Maastricht Golfbaan N L Margraten

A44

miljoenenlijn

Ubachsberg

A-wegnummer

bos / woud

landsgrens

Spekholzerheide

A76

ANWB Mergellandroute

lokale weg

Kerkrade

GaiaZOO

Valkenburg

Cadier en Keer

N300

Heerlen Klimmen

E313

autosnelweg hoofdweg

Schin op Geul

A13

Jülich

Legenda Euregiokaart

Alsdorf

A79

Wintershoven

221

Hulsberg

Borgharen Geulhem

Baesweiler

Landgraaf

266

Imgenbroich

Anlage Vogelsang

Hammer

N61

Dreiborn H e r t o g e n w a l d

N640

Jalhay

N672

Monschau

Rohren

Schleiden

A27 N63

St. Severn

Belle Croix

Theux

Gomzé N62

E42

258

Monde Sauvage

Spa

N30

Grotten

N697

Hockai

Remouchamps

N683

Modave

Durbuy

Harzé / Vieux Ville

265

N68

Reifferscheid Elsenborn

N62

Basse-Desnié

Robertville

Francorchamps

Malmédy

Hellenthal

Olef Stausee

N676

E25

Limont

Kalterherberg

Tour Baraque Michel

A26


32

33 Brunssummerheide / Gangelt

Zutendaal

Kasteel Hoensbroek

Maa s

Rooierheide

Opgrimbie

N77

Hoensbroek

Itteren

N730

Gellik

N2

A76

N298

N76

Diepenbeek

N78

N299

Ulestraten

Woonboulevard Heerlen

E314

ul

Millen

Rijckholt

Eijsden

Noorbeek

Visé

lp

Neufchâteau

A25

Fexhe-Slins

Dalhem

s Maa

Hermalle

N627

Trembleur

A3

Steenkolenmijn Blégny

E40

Herstal

Kasteel Vaals Vaalsbroek

A3

Battice

Herve

Namen

St.Nicolas

E42

Fléron

Dison

N644

Chaudfontaine

Pepinster

Obermaubach

258

Hürtgenwald

D

D e u t s c h -

N a t u r p a r k

Bf

Vossenack

Raeren

Roetgen

Rurstaustee Heimbach

H o g e

n e V

e

Simmerath

n

Kesternich

Rurseeschifffahrt

Mützenich

Kloster Mariawald

Rurberg

Obersee

Urftsee

Einruhr

Dedenborn

Konzen

Bf

Wasserkraftwerk Heimbach

Woffelsbach

N67

Limbourg

Rur

Schmidt

Töpfereimuseum

Eupen

Lac de la Gileppe

Nideggen

Mullartshütte B e l g i s c h e r -

Eynatten

Lammersdorf

N68

Bf

399

Venwegen

Lichtenbusch

N67

Ville Historique

Olne

Untermaubach

E i f e l

Kornelimünster

Membach

Verviers

Gey

Zweifall

Walhorn

N61

Soumagne

Seraing

Breinig

E40

Dolhain

264

Wehebachtalsperre

Wesertalsperre

B Flemalle

zwembad

A4

Baelen

N3

BeyneHeusay

station Rurtalbahn

Bf

Schaal 1:150.000 (1cm = 1,5 km)

Düren

Welkenraedt

Bilstain A15

mil. begraafplaats

Schlich

Ober-Forstbach

N68

Henri-Chapelle Hoof

Luik

Golfbaan

Bf

Brand

Eyneburg

Lontzen

Blégny

uitzichtpunt

Tierpark Aachen

Hergenrath

Julémont ThimisterClermont

Attractie

Bf

Glasblazer

Gemmenich

Aubel

Bolland

kasteel

Bf

Labyrint

N3

Val Dieu

Park and Ride

Stolberg

P+R

Mortroux

E25

Aken

Plombières “Kruisweg” Chapelle Calvaire Hombourg Kelmis / Moresnet La Calamine Montzen

Remersdaal

P+R

Langerwehe

Lemiers

Holset

Sippenaeken

Sint-Pieters-Voeren

meer

Carolus Thermen

Drielandenpunt Vaalserberg (322,5 m)

Teuven

schaapskooi

Eschweiler

ul

Glons

N3

Slenaken

SintMartensVoeren

‘s-Gravenvoeren

A601

Eperheide Epen

N-wegnummer

Würselen

N278 Oud-Lemiers

Vijlen

Mesch

Vreren

N20

Heijenrath

N300

264

Vetschau

Ge

Wonck

Tongeren

Mheer

bebouwing

Rurtalbahn

Fort EbenEmael

Mamelis

station Miljoenenlijn

Herzogenrath

Nijswiller

Mechelen

56 E-wegnummer

Rur

Eckelrade St. Geertruid

N79

Zichen

Wittem

Gronsveld

Kanne

nne e o j Mil ijn Wahlwiller l N281 Bocholtz

Gulpen

AldenhovenE314

E40

Eys

Gu

Herderen

N20

Wijlre

vliegveld

landaanduiding

Simpelveld

Ge

Schalkhoven

Othée

N595

Margraten

N278

waterloop

57

NL

© AnyWay Productions / tel. +31 6 29391595

Maastricht Golfbaan N L Margraten

A44

miljoenenlijn

Ubachsberg

A-wegnummer

bos / woud

landsgrens

Spekholzerheide

A76

ANWB Mergellandroute

lokale weg

Kerkrade

GaiaZOO

Valkenburg

Cadier en Keer

N300

Heerlen Klimmen

E313

autosnelweg hoofdweg

Schin op Geul

A13

Jülich

Legenda Euregiokaart

Alsdorf

A79

Wintershoven

221

Hulsberg

Borgharen Geulhem

Baesweiler

Landgraaf

266

Imgenbroich

Anlage Vogelsang

Hammer

N61

Dreiborn H e r t o g e n w a l d

N640

Jalhay

N672

Monschau

Rohren

Schleiden

A27 N63

St. Severn

Belle Croix

Theux

Gomzé N62

E42

258

Monde Sauvage

Spa

N30

Grotten

N697

Hockai

Remouchamps

N683

Modave

Durbuy

Harzé / Vieux Ville

265

N68

Reifferscheid Elsenborn

N62

Basse-Desnié

Robertville

Francorchamps

Malmédy

Hellenthal

Olef Stausee

N676

E25

Limont

Kalterherberg

Tour Baraque Michel

A26


34

Opmaak-11-3-19_Opmaak 1 15-3-2019 9:39 Pagina 1

Simpelveld, dáár begint het! Simpelveld, dáár begint je... reis met de stoomtrein Simpelveld is de thuishaven van de bekende Miljoenenlijn. Stap in de stoomtrein voor een onvergetelijke rit langs de allermooiste plekjes van het Limburgse Heuvelland! En stap weer uit op station Simpelveld, met zijn mooie brasserie en gezellige terras aan het perron. www.miljoenenlijn.nl

Simpelveld, dáár begint je... ontdekkingstocht naar de Romeinen Dat er in Simpelveld en Bocholtz Romeinen hebben geleefd is zeker. Vele waardevolle vondsten, zoals askisten en een muntschat bevestigen dit. Ook nieuwsgierig naar hoe zij hier woonden en leefden? Loop dan een van de wandelroutes, die het Romeins verleden zichtbaar maken. Of bezoek in de zomermaanden op zondagen de Romeinse expositie. www.viabelgica.nl

Simpelveld, dáár begint je... ontdekkingstocht naar het Rijke Roomse leven In het immense klooster Loreto heeft een nieuw museum haar deuren geopend: de Schat van Simpelveld. Hier wordt een blik geboden in het leven in een klooster in de vorige eeuw. Het hoogtepunt zijn de bijzondere kerkschatten, die door de zusters werden gemaakt. www.deschatvansimpelveld.nl

Simpelveld, dáár begint je... vakantie Simpelveld nodigt je uit om te komen logeren in een van haar vakantieadressen, van hotel en B&B, van appartement tot bungalowpark, die door de gasten hoog gewaardeerd worden. In het gezellige centrum van Simpelveld en Bocholtz liggen diverse cafés en restaurants, met ’s zomers terrassen, waar het goed toeven is onder het genot van een Limburgs bier of wijn en heerlijke streekproducten.

Simpelveld, dáár begint het... winkelen Voor de dagelijkse boodschappen kun je hier terecht; we hebben speciaalzaken en supermarkten en enkele bekende ketens. Parkeren is gratis, voor de deur. In het centrum van Simpelveld is ook een VVV-Infopunt gevestigd.

Agenda zomer 2019 • Romeinenweek - 4 t/m Zondag 12 mei • Bikenight Challenge - 18 mei • Stoomvrijmarkt - 10 juni • Eroica (Wielerronde) - 29 juni • MTB Steamrace - 18 augustus • Zommertref - 1 september • Sprookjesevenement 27 september Kijk voor alle evenementen, horeca en attracties op www.toeristischsimpelveld.nl


35

1979 - 2019 | 40 jaar bewezen gastvrijheid


u thuis 36

MEER JACKPOTS ----------- MEER CASH RODA JC RING 91, KERKRADE 18+ I SPEEL BEWUST I GRATIS ENTREE I FAIRPLAY.NL

Sprookjesachtig bostafereel Je hebt er vast wel eens van gehoord: vuurvliegjes. Maar heb je ze ook al eens gezien? Ze bestaan echt, maar slechts weinigen hebben ze in Nederland gespot want ze zijn zeldzaam en komen in ons

pp en bestel

land alleen nog in Zuid-Limburg en het Rijk van Nijmegen voor. Ze worden ook wel glimwormen genoemd, maar eigenlijk zijn beide benamingen niet goed, want het zijn kevers.

Vuurvliegjes zijn slechts een korte periode actief, namelijk eind junibegin juli en dan ook nog alleen kort na zonsondergang. Het is een sprookjesachtig tafereel. Je ziet ineens een zwerm van lichtjes in de

WW EUEU NINI

Wij bezorgen Wij bezorgen nu bij bij jou jou thuis thuis nu

JUMBO Kerkrade West, Carboonplein 6, Tel: 045-5412291

NXT-XXX-X [nxt:codering]

NXT-XXX-X [nxt:codering]

Download de app en bestel Download de app en bestel

duisternis die vrolijk door de lucht danst. Ze horen bij het Heuvelland, net zoals de korenwolf, de geelbuikvuurpadden en de oehoes. Hoe kan het eigenlijk dat de glimworm licht kan geven? Dat licht maken ze aan in de specifieke cellen van hun lichtorgaan, waar een bijzondere, biochemische reactie plaatsvindt. Tijdens deze reactie komt energie vrij in de vorm van fotonen, licht dus. Vooral ’s nachts laten glimwormen hun lichtkunsten zien. Dit doen ze niet zomaar, want middels hun lichtjes proberen de glimwormvrouwtjes de overvliegende mannetjes te lokken.

Vuurvliegjes spotten Hoewel je een grote portie geluk nodig hebt om daadwerkelijk vuurvliegjes te zien, kun je natuurlijk wel de omgeving opzoeken waar de glimwormen het liefste vertoeven. In mijn geval was dat aan de bosrand, direct na zonsondergang. Heel veel geluk en je weet niet wat je ziet!


37

IN GaiaZOO ERVAAR JE HOE BIJZONDER ONZE AARDE IS

Oog in oog met ’s werelds mooiste dieren Een bezoek aan GaiaZOO is een complete wereldreis in één dag! Spot op de Afrikaanse savanne een sierlijke giraffenfamilie en reis door naar Zuid-Amerika waar de doodshoofdapen boven je hoofd door de takken klimmen. In Taiga wacht een bijzondere ervaring. Tijdens je wandeling door een prachtig landschap bewonder je de meest unieke diersoorten. Zo maak je kennis met o.a. rode panda’s, muskusossen, berberapen, veelvraten en de indrukwekkende monniksgieren. NIEUW IN 2019 400 flamingo’s, de grootste flamingo kolonie binnen een Europese dierentuin!

Muziek Cocktails

BBQ

Kijk op GaiaZOO.nl/events voor meer informatie!

OPEN TOT 21 UUR!

Beleef in GaiaZOO een heerlijk dagje uit voor jong én oud > ANWB: Leukste uitje van Nederland 2018! > Uniek: De DinoDome, Europa’s grootste indoor Dino Speelpark > Doodshoofdapen en brulapen klimmen boven je hoofd door de takken > Bezoek 1.500 unieke dieren op één dag! > limburgHUIS: maak kennis met bijzondere en bedreigde diersoorten van eigen bodem.

Elke dag van het jaar geopend vanaf 10.00 uur Dentgenbachweg 105 Kerkrade

GaiaZOO adv ErOpUitRegio 260x375 0219 v3.indd 1

Volg ons via

22-02-19 - wk 8 16:49


39

Eén van de mooiste en best bewaarde kastelen van Europa In dit sprookjesachtige kasteel met prachtige slotgracht ga je terug in de tijd en komen avonturen uit verre verledens tot leven. Dankzij de meer dan veertig authentiek ingerichte kamers waan je je even in een andere wereld. Dwaal rond met ons rondleidingsboekje. Maak een dansje in de weelderige balzaal. Beklim de Middeleeuwse toren. Zoek de geheime kamer en bibber in de eeuwenoude kerker. Ontdek verhalen uit zeven eeuwen geschiedenis. Plezier voor jong en oud.

& BELEEF

S PA N N E N D E AVO N T U R E N !

kasteelhoensbroek.nL

Er hangt archeologie in de lucht! BEZOEK ‘DE NACHTWACHT’ VAN ARCHEOLOGISCH NEDERLAND Ga je mee? 2000 jaar terug in de tijd! Toen de Romeinen Coriovallum, het huidige Heerlen, stichtten. In Heerlen vind je uniek Romeins erfgoed: de indrukwekkende restanten van het Romeinse badhuis, de thermen. Het is het best bewaarde Romeinse (publieke) badgebouw van Nederland: met maar liefst 2500 m2 historie. Waar je het verleden voelt! Verwonder je bij de expositie Romeins Zuid-Limburg, ontdek de badrituelen van de Romeinen in de expositie Open & Bloot. Speel Romeinse spellen of bezoek de 3D-presentatie.

KOM LANGS!

THERMENMUSEUM.NL

Duik in de wereld van de Romeinen

Thermenmuseum Heerlen, Coriovallumstraat 9, Heerlen Open di. t/m zo.:10-17 uur, za. & zo.: 12-17 uur. (maandag gesloten)


40

Heb jij hem al gespot? De maretak Je ziet ze in de hoogste boomtoppen verspreid door het Zuid-Limburgse heuvelland: kleine vogelnestjes. Maar als je goed kijkt blijken het geen nestjes te zijn maar een beschermde plant: de Maretak, ook wel Mistletoe genoemd. In Nederland komt de Maretak met name in Zuid-Limburg voor. De Maretak komt in veel sagen en mythes voor. Het is een half- parasietplant, wat zoveel betekent dat hij op andere bomen moet groeien om daar zijn voeding uit te krijgen. Je kunt de Maretak dus niet zelf in je tuin kweken. De plant is onder een reeks van namen bij ons bekend. Voorbeelden zijn: mistel, misteltak, mistletoe, maretak, vogellijm, donderbezem (in dialect: donderbèssem), heiligkruishout

(hèlliesjkrütshoolts), albrank, kenster en nistel. Bij meerdere volken stond en staat de Mistletoe bekend als toverkruid en geniet hij bekendheid door zijn geneeskrachtige werking. Vruchtbaarheid en toverkruid Bij de Kelten en Germanen was de “viscum album” verheven tot heilige plant. Een zekere Plinius verkondigde bijna 2000 jaar geleden dat de vogellijm onvruchtbare vrouwen vruchtbaar kon maken. Een Maretak die op een eik groeide werd als toverkruid beschouwd en werd zelfs op rituele wijze geoogst. In de donkerste winterdagen, wanneer alle bomen hun bladeren verliezen en bijna dood lijken, blijft de Maretak groen en daarom staat hij met zijn witte doorschijnende besjes symbool voor het eeuwige leven, de wedergeboorte en

de overwinning op de winter. Niet zo vreemd dus dat we tegenwoordig een takje Mistletoe ophangen gedurende de donkere winterdagen. In al deze overleveringen zal wel een kern van waarheid zitten, want ook vandaag de dag nog worden substanties van deze halfparasiet aangewend in medicijnen en voorschreven voor een positieve invloed op o.a. hoge bloeddruk, voor de regulatie van de hormoonhuishouding, bij storingen in de stofwisseling en de overgangsjaren, bij epilepsie, kanker en arteriosclerose. De plant kan niet leven zonder een zogenaamde gastheer (meestal appelbomen, populieren en linden) en is wat voortplanting betreft afhankelijk van vogels die de vruchten en zaden transporteren. De vogels eten de witte besjes en verspreiden vervolgens de zaadjes met hun snavel aan de takken of deponeren deze op een tak via hun uitwerpselen. De kleverige vruchtenlijm zorgt ervoor dat de zaadjes stevig aan de boom worden vastgehecht. Het zaadje boort vervolgens een zuigorgaan in de bast, waardoor water en zouten gezogen worden. Heeft de zuignap de bast doorboord en is de voeding

op de plaats van bestemming aangekomen, dan stopt de Mistletoe met parasiteren. Zoals reeds gezegd zorgt hij dan voor zichzelf. Gelukkig leeft de Mistletoe in de hoogste takken van de bomen en komt de mens daar moeilijk bij. Eigenlijk beschermt de Maretak zichzelf en kan soms wel zo’n 70 jaar oud worden. De kleine groene blaadjes voelen leerachtig aan en zijn boven het midden het dikst. De plant groeit door voortdurende vertakking. Zij is bolvormig en kan 90 tot 100 cm lang worden. Hij bloeit van februari tot april. De bloemen zijn niet gesteeld en hebben 3 – 5 kransen. Ieder takje eindigt in één bloemkopje en twee zijknoppen. De kleverige besjes, die in de periode van september tot januari op de plant groeien,

zijn doorschijnend. Deze besjes smeerde men vroeger op takken en zo ving men kleine zangvogeltjes, vandaar de naam vogellijm. Plant van de liefde De Maretak staat ook voor liefde en vriendschap en komt voor in veel Noorse en Scandinavische sprookjes. In deze verhalen staan de witte besjes namelijk symbool voor de tranen van Frigg, de godin van de liefde, die treurt om de dood van haar geliefde zoon Baldr. Zij doopte de plant om tot de plant van de liefde. Wij nemen deze verhalen graag over en ook vandaag de dag staat de Maretak voor romantiek en traditie. Daar komt het gebruik dus vandaan dat je elkaar kust wanneer je elkaar treft onder de Mistletoe!

Er valt zoveel te ontdekken in de natuur

Kijk daar: een paddenstoel! Wat is er leuker om je wandelschoenen of laarzen aan te trekken en samen de natuur te ontdekken. De bossen hebben zoveel moois te bieden, maar je moet wel goed kijken, want als je écht kijkt, dan zie je heel veel. Vroeger gingen we als kinderen vaak de Vaalser bossen ‘verkennen’: besjes plukken, noten rapen of hutten bouwen. Het bos is eigenlijk één grote openluchtspeeltuin en mijn favoriete spel was paddenstoelen spotten. Wie ziet hem het eerst en wat is het voor een paddenstoel? Destijds hadden we nog geen mobieltjes dus dat werd netjes opgezocht in boekjes uit de bieb. De roodmet-witte-stippen-

paddenstoel was natuurlijk de topper. In de Vaalser bossen mag je geen paddenstoelen plukken, in tegenstelling tot het Akense bos. Let op, want het verzamelen van wilde paddenstoelen is in onze streek niet ongevaarlijk. De kans op het verwisselen van eetbare soorten met giftige dubbelgangers is groot. Onkundig plukken, of eigenlijk afrukken, kan de eigenlijke plant (de zwamvlokken) dusdanig beschadigen dat hier geen paddenstoel meer zal groeien. Daarom moet je paddenstoelen met een mesje afsnijden.

Na een regenbui schieten ze “als paddenstoelen” uit de grond De beste tijd om paddenstoelen te spotten is na een fikse herfstbui. Dan is de grond vaak nog warm en vol met water. Omdat een paddenstoel groeit door zich vol te zuigen met water, zijn dit ideale omstandigheden voor paddenstoelen om te groeien! Ook komt er in de herfst veel organisch materiaal beschikbaar. Je kunt de paddenstoel zien als een stofzuiger: deze eet al de organische reststoffen van het bos.

Sprookjes De namen van bepaalde paddenstoelen kunnen zo in een sprookjesboek: Heksenboleet, Elfenschermpje, Koningsmantel, Mosklokjes, Eekhoorntjesbrood, de kleine stinkzwam of het Duivelsei. In een wei waar paarden zijn (en dus mest is) zijn vaak paddenstoelen te vinden. Dan zie je zogenaamde heksenkringen. Vroeger dacht men dat heksen op die plek in de wei hadden gedanst; waar hun voeten de grond hadden geraakt schoten de zwammen uit de grond.


41

Hou van je thuis!

7 dagen per week open

ook op zon- en feestdagen

INSPIRATIE / DESIGN EN INNOVATIE

De grootste woonboulevard van Europa!

WOONWINKELEN / GRATIS PARKEREN GOED BEREIKBAAR / 50 SPECIAALZAKEN

woon boulevard heerlen inspireert woonboulevardheerlen.nl

WBH adv Euregio Leisure 2019 260x185 NL v1.indd 1

28-02-19 - wk 9 11:38


42

42

Carnavalsoptochten, je moet het mee beleven! Wat betekent carnaval? De meest voor de hand liggende verklaring is dat ‘carnaval’ is afgeleid van het Latijnse ‘carne vale’, wat betekent: vaarwel aan het vlees. Waarom het getal 11? Het getal 11 is van oudsher het getal van de dwazen en de narren. Elf wordt ook wel het ‘gekkengetal’ genoemd. Het wordt zo genoemd, omdat het tussen de 10 (het getal van perfectie) en de 12 (het heiligengetal) staat. Waarom wordt carnaval met name in het zuiden gevierd? Carnaval is een katholiek feest en tijdens de hervorming in de zeventiende eeuw werd het feest een tijd in de ban gedaan door de opkomst van de protestanten. Die waren tegen losbandigheid en dat maakte dat carnaval in veel plaatsen decennialang verboden was.

za 22 februari 2020 12:30 uur za 22 februari 2020 13:00 uur za 22 februari 2020 13:11 uur za 22 februari 2020 13:33 uur za 22 februari 2020 14:00 uur za 22 februari 2020 14:00 uur za 22 februari 2020 14:11 uur za 22 februari 2020 14:11 uur za 22 februari 2020 14:33 uur za 22 februari 2020 20:11 uur za 22 februari 2020 19.11 uur zo 23 februari 2020 12:11 uur zo 23 februari 2020 12:11 uur zo 23 februari 2020 12:11 uur zo 23 februari 2020 13:11 uur zo 23 februari 2020 13:11 uur zo 23 februari 2020 13:11 uur zo 23 februari 2020 13:30 uur zo 23 februari 2020 13:33 uur zo 23 februari 2020 14:00 uur zo 23 februari 2020 14:00 uur zo 23 februari 2020 14:00 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:11 uur zo 23 februari 2020 14:12 uur zo 23 februari 2020 14:30 uur zo 23 februari 2020 14:33 uur zo 23 februari 2020 15:11 uur zo 23 februari 2020 18:30 uur ma 24 februari 2020 11:11 uur ma 24 februari 2020 11:11 uur ma 24 februari 2020 13:11 uur ma 24 februari 2020 13:45 uur ma 24 februari 2020 14:00 uur ma 24 februari 2020 14:00 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:11 uur ma 24 februari 2020 14:33 uur ma 24 februari 2020 15:11 uur di 25 februari 2020 13:11 uur di 25 februari 2020 14:00 uur di 25 februari 2020 14:11 uur di 25 februari 2020 15:11 uur di 25 februari 2020 19:00 uur di 25 februari 2020 19:00 uur di 25 februari 2020 19:30 uur di 25 februari 2020 20:00 uur di 25 februari 2020 20:11 uur

Waar komt de carnavalsgroet “Alaaf” vandaan? De kreet ‘Alaaf’ stamt af van de Keulse carnavalstraditie. Het is een vreugdekreet of begroeting tijdens carnaval. Als kinderen gilden we altijd heel hard Alaaf richting de carnavalsstoet want dan gooiden ze veel snoep. Ga je een carnavalsoptocht kijken? Let dan op: wanneer de grote Prins (want er is ook een kleine kinder-prins) in zicht is weet je dat de optocht gauw ten einde is, want de Prins sluit de bonte stoet altijd af. Daarna wordt nog even op straat gevierd om vervolgens het feest in de cafés tot in de late uurtjes voort te zetten. TIP: neem een zak voor de kinderen mee, want er worden snoepjes gegooid. Een heerlijke traditie! Alaaf!

Jeugdoptocht van Landgraaf Jeugdoptocht van Kerkrade Jeugdoptocht van Simpelveld Jeugdoptocht van Heerlen Jeugdoptocht van Gulpen Jeugdoptocht van Vaals Optocht van Maastricht Jeugdoptocht van Hoensbroek Jeugdoptocht van Brunssum Verlichte optocht van Mechelen Lempkesoptocht Simpelveld Grote Optocht van Kerkrade Grote Optocht van Heerlen Optocht van Spekholzerheide Grote Optocht van Reijmerstok Grote Optocht van Eckelrade Jeugdoptocht van Mheer Grote Optocht van Noorbeek Grote Optocht van Maastricht Grote Optocht van Eys Grote Optocht van Partij Grote Optocht van Sibbe Grote Optocht van Eijsden Grote Optocht van Oost-Maarland Grote Optocht van Nijswiller Grote Optocht van Wahlwiller Grote Optocht van Wijlre Grote Optocht van Eygelshoven Grote Optocht van Ubach over Worms Grote Optocht van Simpelveld Grote Optocht van Vijlen Grote Optocht van Schin op Geul Optocht van Slenaken Grote Optocht van Margraten Optocht van Berg en Terblijt Jeugdoptocht van Mechelen Grote Optocht van Gulpen Jeugdoptocht van Valkenburg Verlichte optocht van Beek Grote Optocht van Kerkrade Grote Optocht van Bleijerheide Grote Optocht van Valkenburg Grote Optocht van Brunssum Grote Optocht van Heugem Grote Optocht van Cadier en Keer Optocht van Meerssen Optocht van Bocholtz Grote Optocht van Vaals Optocht van Banholt Grote Optocht van Epen Grote Optocht van Mechelen Grote Optocht van Ubachsberg Jeugdoptocht van Maastricht Kleine Optocht van Simpelveld Grote Optocht van Landgraaf Grote Optocht van Eijsden Grote Optocht van Slenaken Grote Optocht van Lemiers Verlichte optocht van Geulle Verlichte optocht van Oud-Valkenburg Verlichte optocht van Partij Verlichte optocht van Eckelrade Verlichte optocht van Heerlen


43

Schattig slaapmuisje: de Hazelmuis Je zou dit kleine knaagdiertje met recht de meest schattige bewoner van het Zuid-Limburgse bos kunnen noemen: de Hazelmuis. Ze zijn echter zeldzaam, dus kleine kans dat je dit muisje tijdens een boswandeling tegen komt. De hoogste tijd om wat meer te weten te komen over de hazelmuis. Het slaapmuisje komt voor in de natuurlijke bosranden en hagen in Zuid-Limburg waar hij in kleine populaties leeft. De hazelmuis (Muscardinus avellanarius) kwam vroeger voor in heel Limburg, maar tegenwoordig komt dit slaapmuisje alleen nog voor in het uiterste zuidoosten van Limburg en de aangrenzende delen van Duitsland en België. Dat komt doordat hun favoriete leefgebied steeds minder geschikt werd. Hazelmuizen zijn afhankelijk van rijke bossen en bosranden, struweelrijke graslanden en weelderige verbindingen tussen verschillende leefgebieden. Deze overgangen werden steeds scherper en eenvormiger.

dat dit knaagdiertje een lange, diepe winterslaap houdt die soms wel zeven maanden duurt! Om deze lange periode door te kunnen komen bouwen ze aan het einde van de zomer onderhuids een vetreserve op. Daarnaast gaan ze tijdig op zoek naar voedsel en leggen ze voedselvoorraden aan in hun nest. Hazelmuisjes zoeken in het struikgewas naar voedsel en bescherming. Als behendige acrobaten bewegen ze

veel minder snel uit dan bijvoorbeeld huismuizen. De hazelmuis stelt hoge eisen aan het landschap. Komt hij er voor dan is het ook voor veel andere dieren geschikt. In het voorjaar eten hazelmuizen vooral bloesem, insecten en bladknoppen. De naam van de hazelmuis verraadt echter ook zijn favoriete najaarsvoedsel: hazelnoten. In de herfst eet hij ook veel bessen en zaden. Zo kweekt hij een goede vetvoorraad voor zijn winterslaap.

zich via takken en twijgen door bomen en struiken. De lange behaarde staart komt dan ook goed van pas om het evenwicht te bewaren. De ronde kraalogen verraden zijn nachtelijke activiteit. Met hun grote ogen, harige grijpstaart en grijpgrage vingertjes en teentjes zijn zij de aapjes van het zuiden. Overdag slaapt hij in zijn beschut nestje. Anders dan veel andere muisachtigen krijgen slaapmuizen maar één of twee nesten per jaar. Ze breiden zich dan ook

Klein aapje De hazelmuis behoort tot de familie van de slaapmuizen wat zoveel betekent als

Door intensieve landbouw verdwenen en verdwijnen natuurlijke bosranden en hagen. Daardoor verdween de hazelmuis bijna helemaal. Door onder andere grote grazers (zoals Schotse Hooglanders bijvoorbeeld) in te zetten ontstaat er aan de bosrand een brede overgang met struiken en bomen waar veel dieren graag leven. Ook de Hazelmuis vertoeft hier graag. ARK Natuurontwikkeling zet zich met vele partners in om natuurgebieden waar nog hazelmuizen leven met elkaar te verbinden. Daar profiteren ook andere zoogdieren, reptielen, vogels en insecten van. (Meer info: www.ark.eu)

Mooie plekjes van bezinning: weg- en veldkruisen

Je hebt ze vast wel eens gezien tijdens een wandeling door Zuid-Limburg: de weg- of veldkruisen. Op bijzondere plekjes vaak tot in de puntjes verzorgd. Soms met een bankje erbij om even bij te komen en te genieten van een stil moment. Ik heb ze nooit als iets bijzonders beschouwd: ze waren er gewoon en dat ze

verzorgd worden leek ook heel gewoon. Toch is het eigenlijk heel bijzonder, want het is typisch iets voor deze regio. Het is een uiting van het Christelijke geloof om ons eraan te herinneren dat christus aan het kruis is gestorven. Ze worden van gietijzer, hout of steen gemaakt. In eerste instantie wordt al

een verschil gemaakt tussen en weg- en een veldkruis. Wegkruisen staan in de bebouwde kom, en veldkruisen buiten de bebouwde kom. Kruisen worden echter nog verder onderverdeeld. Zo is er het vroomheidskruis dat is geplaatst uit dankbaarheid, zoals bijvoorbeeld het devotiekruis of het processiekruis. Het Memoriekruis is geplaatst naar aanleiding van een gebeurtenis zoals bijvoorbeeld een noodlottig ongeval of een moord. Het rechtskruis is een kruis waar recht wordt gesproken, met andere woorden het geeft de grens aan tussen twee plaatsen of landen. De eigenaar van een kruis is in principe de eigenaar van het land waar het kruis op staat. Dit kan bijvoorbeeld de gemeente of de provincie zijn maar ook particulier eigendom. Ook zie je vaak dat verenigingen of stichtingen eigenaar zijn van een kruis. Vaak wordt gevraagd: wat betekenen de letters INRI op een kruis? Dit is de afkorting van de Latijnse opschrift: Jezus Nazarenus Rex Iudaeorum (Jezus van Nazareth, koning der Joden). Mocht je tijdens een wandeling een

kruis tegen komen, kijk dan eens goed en neem even de tijd om het verhaal achter het weg- of veldkruis te ontdekken. Wil je meer informatie over kruisen in Zuid-Limburg? Kijk dan op www.veldkruus.nl


45

Rursee-Schifffahrt: de natuurvriendelijke vloot

Laat ons uw braderie, uw dorpsfeest of uw familiefeestje tot een onvergetelijke belevenis maken! Onze adelaars brengen zelfs trouwringen en of cadeaubonnen! Dé cadeautip – Valkenier voor een dag! – laat u informeren!

Komt u bij ons langs in Hellenthal!

Vliegdemonstraties om 11.00 uur – 14.30 uur – *16.00 uur (*alleen in de zomer) Restaurant en snackbar dagelijks geopend, groepen aub even aanmelden. Tel. 0049 2482 7240 Mobiel: 0049 2482 2292 info@greifvogelstation-hellenthal.de

www.greifvogelstation-hellenthal.de

Historische Mosterdmolen Monschau Breng een bezoek aan de bekende

historische mosterdmolen uit 1882. Tussen oude molenstenen wordt, net als in vroegere tijden „Moutarde de Montjoie“, de Monschauer mosterd ook vandaag de dag nog ambachtelijk vervaardigd. Bezichtigingen voor individuele personen van april tot oktober. Nederlandstalige rondleiding is op aanvraag mogelijk. Groepen vanaf 12 deelnemers worden verzocht een afspraak te maken. Historische Senfmühle Mosterdwinkeltje, wijnkelder en restaurant Schnabuleum Laufenstraße 118 Proef in het mosterdwinkeltje, dat dagelijks geopend is, welke van de 52156 Monschau 22 verschillende soorten uw lievelingsmosterd is. De wijnwinkel beschikt naast een nationaal en internationaal assortiment aan wijnen ook streek Tel. 0049/2472/2245 specialiteiten. Geniet van de heerlijke mosterdgerechten in ons restaurant Fax 0049/2472/5999 Schnabuleum met haar behaaglijke ambiance. info@senfmuehle.de Openingstijden warme keuken: `s middags 12.00 tot 14.30 en `s avonds 18:00 tot 21:30 uur. Ons restaurant is maandag en dinsdag gesloten. www.senfmuehle.de Reserveren kan via Tel: 0049/2472/909840.

Aan de voet van het Nationalpark Eifel ligt de “Eifeler Seenplatte” met de drie stuwdammen: Rursee Schwammenauel, Obersee en Urftsee. Hier staat de witte vloot van de Rurseeschifffahrt op u te wachten. Kom aan boord en beleef van hieruit de bijzondere schoonheid van de “Eifeler Seenplatte”, van de nog volledig ongerepte natuurgebieden van dit Nationalpark. De bewegwijzerde wandelroutes rond de meren en in het Nationalpark, kunt u naar believen met de bootvaarten combineren. Aanlegplaatsen zijn onder andere in Rurberg, Schwammenauel, Woffelsbach, Einruhr en aan de Urfstseestuw. Op de Obersee varen de boten Sehnsucht en de nieuwe boot St. Nikolaus. Beide boten zijn elektrisch aangedreven, geruisloos en gemakkelijk toegankelijk. Er zijn versnaperingen aan boord te krijgen en er zijn toiletten. Alle ingrediënten voor een aangename boottocht!

Bijzondere evenementen: Rursee in Flammen 27 juli 2019 20.00 uur Muziek-Dans-Groots vuurwerk boven Rursee, € 33,Wibbelstetz 31 augustus 2019 Eiffeler dialect liedjes 20.00 uur, € 29,Sinterklaas vaartochten 1 december 2019 11.00 en 15.00 uur Volwassenen € 16,- Kinderen € 15,Vaarseizoen van 13 april 2019 tot 27 oktober 2019 Schwammenauel 1, 52396 Heimbach Tel. 0049 2446 479 Fax 0049 24461267 info@rursee-schifffahrt.de De kapitein en zijn crew heten u alvast hartelijk welkom aan boord.

Wij verheugen ons op uw komst! Vanaf Schwammenauel rijdt de Rursee Bahn naar Heimbach. Op de een uur durende rondrit, langs de Burg Hengebach, de stuw Heimbach, Jugendstil – Kraftwerk en Rursee, wordt u geïnformeerd over de stad en het Nationalpark. De “Rursee Bahn” biedt ook de gasten uit België en Nederland een directe treinverbinding (Rurtalbahn) met het traject Aachen-Düren-Heimbach, ook op doordeweekse dagen. De dienstregelingen van trein en boten zijn op elkaar afgestemd.


46

Baden in de tijd van Jugendstil:

Keizerstad Aken staat bekend om haar wellnesscultuur. Dat is ook niet zo vreemd met haar talrijke minerale bronnen. De Romeinen noemden Aken al ‘Aqua Granni’ wat zoveel betekent als de bronnen van Grannus, waarmee ze refereerden naar de Keltische God van water en gezondheid. Tot het begin van de 19e eeuw stond Aken bekend als een kuurstad voor de allerrijksten. Pas nadat Napoleon de slag bij Waterloo verloor, omstreeks 1820, kreeg de keizerstad een wat volkser karakter. Houd je van een baantje trekken? Bezoek dan dit prachtige, openbare zwembad in Aken: De Elisabethhalle. Geen thermaal water, maar zeker een bijzondere ervaring. Vlakbij de Elisenbrunnen waan je je in dit zwembad in vroegere tijden. Let op: het is geen zwembad waar je veel lawaai of bom-

Fotografie: Andreas Hermann

Reis-tip: Wilt u per openbaar Vervoer vanuit Vaals naar Aken reizen? Parkeer dan uw auto op parkeerplaats West-Friedhof. Dit is een gratis Pplaats U rijdt vanaf de NL grens rechtdoor (Vaalserstrasse) na het 3e stoplicht ligt hij links van de weg bij bloemenzaken. Vanaf hier, dit is de Halte West-Friedhof, Rijden ieder dag om de 5 en 10 minuten Duitse bussen naar het centrum van Aken heen en weer, uitstappen bij halte Elisenbrunnen. Lijnen 5- 25- 35- 45 – 55. Terug vanuit Aken: instappen tegenover waar u bent uitgestapt! www.aseag.de Richting Vaals Vaalserstrasse Richting Centrum

eitend

d

De Elisabethhalle metjes kunt maken: men gaat respectvol om met het gebouw en haar badgasten. Het zwembad werd van 1908 tot 1911 in Jugendstil gebouwd voor 900.000 Mark. Het ontwerp is van de Akense stedenbouwkundige Joseph Laurent. Het is een van de weinige zwembaden uit de periode van de Jugendstil in Duitsland die ook vandaag de dag nog in gebruik is. In het Keizerrijk van Wilhelm II werden de geslachten gescheiden, daarom zijn er twee baden aangelegd: een voor mannen en een voor vrouwen. De kleine hal met een zwembad van 17,5m x

Fotografie: Andreas Hermann

8m was oorspronkelijk alleen voor dames bestemd. Het grote bad met een afmeting van 27,5m x 12,5m was bedoeld voor de mannen. Dit zwembad heeft een Neptunes-fontein waardoor je even denkt dat je hoort bij de elite die vroeger in Aken kwam kuren. Beide baden beschikken over twee etages met ruime omkleedcabines. Elke badgast krijgt een eigen cabine: omkleden in een zwembad was nog nooit zo bijzonder! De Elisabethhalle beschikte vroeger ook nog over douches en badkuipen, een Romeins-Iers stoombad en een hondenbad.

Fotografie: Andreas Hermann

In 2011 werd het mooie, monumentale pand nog

volledig gerenoveerd ter ere van haar 100-jarig bestaan. TIP: als je met de bus naar Aken gaat, stap dan uit bij de Elisenbrunnen. Het zwembad is vanaf hier op loopafstand (Reistip Aken: pagina 49). Openingstijden: Ma 06.30-18.00 uur Di 06.30-21.00 uur Wo 12.00-20.00 uur Do 06.30-21.00 uur Vrij 06.30-21.00 uur Zat 07.00-14.00 uur Zon gesloten Elisabethstraße 10, Aachen Tel.: +49-(0)241 432-5216 www.aachen.de-elisabethhalle

Fotografie: Andreas Hermann


47

Kom mee, ik laat u Aken zien Om 9.40 uur vertrekken we vanaf (gratis) Parkeerplaats West Friedhof, (1,8 km over de NL/D-grens), per Duits openbaar vervoer naar centrum van Aken. In Aken neem ik u gedurende 2 uur mee naar de tijd van de Romeinen en Karel de Grote; waar men kan proeven van het gezonde bronwater van de warme zwavelhoudende termen, enz. Het is een boeiende, maar vooral vrolijke rondleiding in een aantrekkelijke, intieme en toch zo levendige stad, met kostbaarheden uit rond twintig eeuwen en zoveel attractieve dingen van deze tijd; met als afsluiting een bezoek aan de 1219 jaar oude Akense Dom. Deze historische wandeling is geschikt voor alle leeftijden. Rond de klok van half een is de keuze aan u: met mij weer terugkeren of in een sfeervolle Kaffeestube een kopje koffie of op een van vele terrasjes een koel glas bier drinken. Houdt u van shoppen? Dan bent u goed in Aken. Er zijn gezellige winkelstraatjes waar u doorheen kunt slenteren om zo de sfeer van deze oude sympathieke stad te proeven. Er heerst meestal een gezellige drukte.

Aken is een studentenstad waardoor er een levendige jonge sfeer heerst. Op korte afstand van elkaar zult u heden en verleden ontmoeten. U vindt er namelijk een aaneenrijging van elegante boetieks, overblijfselen van Romeinse zuilen en gezellige kroegen (hier zijn de meeste kroegen van heel Duitsland, gerekend per hoofd van de bevolking….) De mogelijkheid om het Krantenmuseum, het Centre Charlemagne, de schatkamer, het Couvenmuseum, of een van de andere musea te bezoeken, heeft u dan eveneens nog. Ik zal u wegwijs maken! De laatste week van november tot de Kerst is er in het historische centrum van Aken een sfeervolle Kerstmarkt. Warmer Apfelstrudel, Reibekuchen, Glühwein en Aachener Printen smaken daar op zijn best. Wilt u, moe maar voldaan van de vele indrukken weer naar Vaals terug? Het Duits openbaar vervoer rijdt iedere 10 minuten vanuit het centrum, halte Elisenbrunnen, naar het vertrekpunt terug: uitstappen halte West-Friedhof. Dat vertel en wijs ik u alles duidelijk in Aken.

Foto: Katschhof Aken Wanneer? Bij een minimale deelname van 10 personen. Op de volgende woensdagen: 8, 15, 22 en 29 mei 5, 12, 19 en 26 juni 3, 10, 17, 24 en 31 juli 7, 14, 21 en 28 augustus 4, 11, 18 en 25 september 2, 9, 16, 23 en 30 oktober 2019 Hoe laat? 9.30 uur melden bij gids op gratis Parkeerplaats West-Friedhof: Vaalserstrasse (1,8 km over de Duitse grens) Waar? Hoe vindt u deze parkeerplaats? Door in Vaals over de NL/D grens te rijden. Hierna 1,8 km rechtdoor ligt aan de linkerkant van de weg een grote, gratis P+R parkeerplaats (bij grote bloemenzaken). Hier komen we samen en vertrekken we per bus naar het centrum van Aken. Aanmelden? Ja! Bij de gids Riet Vermeeren tel. +31 (0)06-2245 0833 Kosten? Tot 6 jaar gratis; van 6 t/m 11 jaar € 2,50; vanaf 12 jaar € 12,50 p.p. inclusief historische wandeling en buskaartje retour, (als het kan gepast betalen aub.) Wie mag mee? Alle dikke, dunne, lange, kleine, oude, jonge, stokoude, mooie, lelijke, met of zonder rimpeltjes, iedereen die een goed humeur heeft mag mee! Ook mensen met rolstoel, rollater, hoed, pet en wandelstok zijn welkom. Chagrijnen aub thuis blijven….of achteraan lopen. Honden die de gids niet bijten mogen ook mee; alleen als wij, mensen, de Dom bezoeken moeten ze in de frisse lucht blijven. Voor groepen het hele jaar op afspraak. Wilt u een andere dag of tijd een gezellige historische wandeling door Aken maken, met bv vrienden, vriendinnen, een schoolklas, familie of collegae. Belt u even en ik geef u alle nodige informatie.


49

www.zum-goldenen-einhorn.com | tel. +49 - 241 326 93

KARREE

RATSKELLER AACHEN

Laat u verrassen door onze culinaire gerechten uit de mediterrane en internationale keuken.

Ratskeller, Postwagen, Tonne – Das ist die Rathaus-Gastronomie! Immer wieder anders!

- Midden in hartje Aken - Gezellig terras in historische ambiance - 140 zitplaatsen - Geopend vanaf 10 uur - open end

»Jut iss, hier sein!«

Markt 40 . 52062 Aachen . Deutschland . T 02 41 . 35 00 1 . F 02 4 1 . 30 44 2 info@ratskeller-aachen.de . www.ratskeller-aachen.de az_jutiss_2015_125x90_ly02.indd 1

• Lavazza-koffiespecialiteiten • Pasta, pizza en salades • Heerlijke cocktails • Gezellige lounges Alter Posthof 13 | www.kaiserwetter-ac.de | Tel. +49-241 943 799 50

25.11.15 11:06

Reis-tip: Wilt u per openbaar vervoer vanuit Vaals naar Aken reizen? Parkeer uw auto dan op parkeerplaats West-Friedhof. Dit is een gratis P+R parkeerplaats, u rijdt vanaf de NL-grens rechtdoor (Vaalserstrasse), bij het 3e stoplicht ligt hij links van de weg (Bloemenzaken). Vanaf hier, dit is halte West-Friedhof, rijden iedere dag om de 5 en 10 minuten Duitse bussen naar het centrum van Aken heen en weer; uitstappen halte Elisenbrunnen. Lijnen 5 - 25 - 35 - 45 - 55. ( Zondags om het half uur.) Terug vanuit Aken: instappen halte Elisenbrunnen aan de overkant waar u uitgestapt bent in Aken. U kunt alle bussen nemen waar Vaals of Unikliniek op staat, die rijden allemaal langs halte West-Friedhof. Reistijd ca. 13 minuten. Andere P+R parkeerplaats vindt u bij Tivoli-Parkhaus. Indien u op een van deze parkeerplaatsen parkeert, vraagt u bij de chaufeur een Park and Ride ticket, dit is een ticket tot 5 personen retour voor € 5,- totaal Voor alle reistijdinformatie kunt u kijken op www.avv.de Of u kunt bellen met de klantenservice van Aseag 0049-241-1688 30 40.


50

Aachener Tierpark Obere Drimbornstrasse 44 52066 Aachen Telefoon: +49-241- 5 93 85 Telefax: +49-241- 57 26 96 E-Mail: kontakt@euregiozoo.de Entreeprijzen Volwasssenen: € 6,40 Kinderen vanaf 3 jr: € 3,20 65+ en Studenten: € 5,30 Jaarkaarten Kinderen: € 13,50 Volwassenen: € 32 ER WA

CH SE

NE N

skart

Ta g e

e

6

ONTDEK DE AACHENER TIERPARK OPNIEUW!

HEIN GUTSC GUTSCHEIN GUTSCHEIN GUTSCHEIN

40

ERW ACH SEN

EN

Jahreskar

te

32 KINDER

Jahreskar te

13

50

KIN DE R

3

Ta g e s k a r t e

20

Nóg meer spannende diersoorten en heel veel speeltuintjes voor nog meer speelplezier voor onze allerkleinste bezoekers. Bezoek het Tierpark met onze voordelige Jaarkaart. Die is voor kinderen al verkrijgbaar voor slechts € 13,50. Wij verheugen ons op uw bezoek!

Openingstijden 16.02. - 15.10.: 9:00 - 18:30 uur 16.10. - 15.11.: 9.00 - 17:30 uur 16.11. - 15.02.: 9.00 - 16:30 uur TIP: u kunt uw auto ook parkeren in de parkeervakken op de Adenauer Allee op 2 min. loopafstand van het Tierpark. Of neem de bus met het gunstige Pinguinticket van de ASEAG! Meer informatie: ➔ www.aseag.de

www.euregiozoo.de Mit freundlicher Unterstützung: GERMAX media Werbeagentur, Fotos: ©Lutz Kupferschläger

Bak zelf een Limburgse vlaai Als je in Zuid-Limburg bent, moet je toch minimaal één keer Limburgse vlaai eten. En wees gerust, er is geen reden nodig, het is altijd tijd voor een stuk vlaai. Er zijn diverse soorten vlaaien en de meesten hebben een vruchtenvulling: kruisbessen, kersen, abrikozen, appel of pruimen. Een vlaai verschilt wezenlijk van een taart, want een vlaai heeft geen slagroom, is in zijn geheel gebakken én de deeg verschilt. De Limburgse vlaai is van gistdeeg gemaakt. Een uitzondering hierop is de linzenvlaai: een kneeddeeg met bakammoniak. Overigens is een linzenvlaai niet gemaakt van linzen, waarschijnlijk kom de benaming van Linzerdeeg wat in Oostenrijk gemaakt wordt en erop lijkt. Kenmerkend voor de linzenvlaai is dat je hem wat langer kunt bewaren (een dag later is hij vaak nóg lekkerder). Dus als je een echte Limburgse vlaai wilt bakken, probeer dan eens een linzenvlaai. Hier het recept: Ingrediënten: 400 gram bloem ½ eetlepel bakammoniak (1 eetlepel bakpoeder kan ook) 200 gram witte basterdsuiker 200 gram boter 1 zakje vanillesuiker 1 ei 400 gram jam b.v. pruimen of abrikozen Voor de afwerking: ei suiker

Bereiding: doe de bloem, bakammoniak, basterdsuiker, boter, vanillesuiker en het ei bij elkaar en kneed het tot een bol. Leg deze afgedekt op een koele plek. Neem vervolgens 2/3 van het deeg en rol dit uit. Leg dit deeg in een ingevette vlaaivorm en verdeel hierover de vruchten. Neem het andere stuk deeg, rol het uit en snijd hier streepjes van. Leg de streepjes als een vlechtwerk over de vruchten heen (niet te dicht bij elkaar). Klop het ei los meng een beetje water erbij en strijk de vlaai hiermee af. Suiker er overheen. Bak de vlaai op 175˚C gedurende een half uur, tot deze mooi bruin is. Haal de vlaai uit de vorm en laat deze op een rooster afkoelen. En voilà, je eigen Limburgse vlaai.

Wildpark Gangelt Het mooiste en het voordeligste alternatief voor een Zoo-bezoek! Net even over de Duitse grens bij grensovergang Schinveld of Sittard-Wehr, vindt u op een heuvelachtig bosrijk terrein een van de grootste en mooiste wildparken van Europa. U kunt hier gedurende een wandeling de Europese dierenwereld in haar natuurlijke omgeving ontdekken en meebeleven. - Elanden, wisenten, herten, bruine beren, lynxen, wolven, steenbokken,

-

gemzen, adelaars, valken, wouwen, buizerds... Dagelijks roofvogelshow, uitgezonderd vrijdag’s Bezoek de voedertijden van de roofdieren Kinderdierentuin Avonturenspeelplaats Veel jonge dieren Natuurkundige en natuurpedagogische rondleidingen

Dagelijks roofvogelshows en roofdierenvoedering

19 – 22 april: Paasfeest met kinderprogramma 30 mei – 02 juni: 50 jarig jubileum, gratis entree voor kinderen en programma 12 – 27 oktober: Gratis entree voor kinderen in de herfstvakantie Meer info zie onze website

Openingstijden: dagelijks van 9.00 tot 19.00 uur Entree: Volwassenen € 8,50 Kinderen vanaf 4 jaar t/m 15 jaar € 5,00 Jongere kinderen gratis, gezinskaart € 25,00 GRATIS PARKEREN

Bon voor GRATIS entree

voor 1 persoon tot 15 jaar Wildpark Gangelt Schinvelder Strasse, 52538 Gangelt Tel. 0049 2454 2459 www.wildpark-gangelt.com info@wildpark-gangelt.com


51 51

in n i

l e EN EN EN I S ER I S IESR ER AT RK AT RAKT RK GR PA GR GPAR PA TO TO TO AU AU

I E ga ou AT RK dse ze c GR PA rgronan de 2020 e v t TO o n d r i n g m a a r AU onzenleve t/m

AU

g . . . Ge ge n ge nge n te ra po ra proa po ga cou ga cogua cou se e se ese e nd ez nd enzd ez ro d ro20 rdo d20 20 rg an rg20 arng an20 20 de g v daert gdve gavrt art on rin omna rionn rimna ma ze ve zme vzee vme m on nle ont/ nolen nlet/ t/ in n i idnig niin ndiig dig l l l ge Ge ege egGee Ge te t t

di

g

Carolus Thermen Bad Aachen: CarolusThermen Thermen Aachen: Carolus BadBad Aachen: Carolus Thermen Bad Aachen:

Even ontsnappen aan alledag Rust en ontspanning, lichaam en geest in balans brengen. Het wordt steeds belangrijker om afstand te nemen van de waan van alledag en om nieuwe energie te tanken. De Carolus Thermen Bad Aachen – gelegen in het hart van de keizerstad Aken en aan de rand van het kuurpark – biedt ideale mogelijkheden om de wereld voor een dag, of wellicht een paar uur, te ontsnappen.

Premium gecertificeerd De Carolus Thermen behoort tot de top 10 van ongeveer 2350 openbare sauna bedrijven in heel Duitsland en is daarom onderscheiden met het certificaat “Premium”

“Sanus per Aquam” – gezond door het Akense thermaal water

Kosteloze extra’s

Het Akense mineraal-thermaal water is sinds de Romeinse tijd niet alleen bekend vanwege haar ontspannende werking, maar ook vanwege haar genezende kracht. Het is daarom niet verwonderlijk dat door de eeuwen heen veel beroemde kuurgasten in Aken verbleven, zoals bijvoorbeeld de schilder Albrecht Dürer, tsaar Peter de Grote, Napoleon Bonaparte of Koning Willem I.

Mocht u uw geest willen verwennen, dan kunt u in het Meditarium deelnemen aan een meditatie van klankschalen waarbij u mindfulness oefeningen kunt volgen of uw fantasie kunt laten gaan. Wie zijn lenigheid wilt verbeteren kan op maandag gratis deelnemen aan Yoga. Ook bieden wij meerdere keren op een dag Aquagym aan, waar u aan mag deelnemen.

Prachtige wereld van thermaal met diverse activiteiten en aanbiedingen

Even helemaal ontspannen in onze vernieuwde Saunawereld

De Carolus Thermen zet de traditie van de Akense badhuizen in haar beste vorm voort en biedt prachtige thermaal- en badgelegenheden die nergens anders worden geëvenaard. Er zijn zeven verschillende binnen – en buitenbaden variërend in temperatuur en elk met diverse extra’s zoals een warm- en koud water grot, watervallen, douches voor de nek, stroomversnellingen, een bubbelbad of ligbedden om te ontspannen. In het Sole-Stoombad “Strokkur”, een nabootsing van een IJslandse geiser, zult u goed zweten en uw bronchiën goed doen. Wat ook goed is voor uw bronchiën en het immuunsysteem is een bezoek aan het Oceanum, een inhalatieruimte met pekel nevel. Maak hier een dag mee zoals aan het strand, waar je 40 minuten lang gezonde, zoute zeelucht kunt inademen.

De saunawereld in de Carolus Thermen is een ideale plek om de alledaagse stress te ontvluchten, eens volledig te ontspannen en om in alle rust nieuwe energie op te doen. In de drie saunagebieden Baltisch Saunalandschap, Oriëntaalse Badwereld en de Saunatuin nodigen maar liefs twaalf verschillende stoombaden en sauna’s, met diverse temperaturen, uit tot zweten en ontspannen. Het omvangrijke programma van diverse opgietingen heeft voor ieder wat wils – zelfs de voedingrijke inwrijvingen met premium-huidverzorgingsproducten van de Akense Cosmeticaproducent BABOR zijn kosteloos. Tussen uw saunabezoeken door kunt u heerlijk ontspannen in meerdere, verschillend ingerichte, rustruimtes en zonterrassen. Natuurliefhebbers kunnen bij een bezoek aan de grote, met thermaal water gevulde Saunasee, een wandeling maken door de Saunatuin of vanaf een ligstoel genieten van het mooie uitzicht op het aangrenzende botanische kuurpark.

Bij mooi weer kunt u buiten op het terras genieten van de zon en op het mooie Carolus Beach kunt u heerlijk relaxen en zonnebaden. Baden zoals in het oude Rome: het Balneum

Talrijke behandelingen in CAROLUS SPA Gasten die op zoek zijn naar nóg meer ontspanning kunnen zich rijkelijk laten verwennen in onze CAROLUS spa. U mag in ons CAROLUS spa weldoende behandelingen verwachten uit diverse landen en culturen. Ons uitgebreide Wellness- en Beauty-programma wordt volledig op de wensen en behoeftes van onze gasten afgestemd. Daarbij kunt u denken aan ontspannende massages, originele Turkse Hamam behandelingen, verzorgende gezichts- en lichaamsbehandelingen, zachte peelings, vitaliserende pakkingen of exclusieve SPA-pakketten samengesteld voor twee personen.

De Saunasee nodigt uit te baden tussen uw saunabezoeken door

Een plaatje van 1001 Nacht: Stoombad Halvet in de Oriëntaalse Badwereld

Genieten kent vele facetten Met alle zintuigen genieten- dat komt in alles tot uiting in de Carolus Thermen. Met maar liefst drie restaurants bieden wij onze gasten gevarieerde en culinaire verwennerijen. Het openbaar toegankelijke restaurant KOCHKULTUR, de bistro ESSERIA en het restaurant AUSZEIT zorgen met hun grote aanbod aan vers bereide gerechten voor bijzondere momenten van genot.

Meer informatie

www.carolus-thermen.de Openingstijden: dagelijks van 9.00 tot 23.00 uur

Zowel in de zomer als in de winter een genot: baden in het buitenbad bij Carolus Beach


52

Neutraal Moresnet, een klein stuk land met een unieke geschiedenis

Tot 100 jaar geleden was het drielandenpunt nog een vierlandenpunt De boeken Zink van David Van Reybrouck, en Niemandsland/Moresnet van Philip Dröge, hebben bijgedragen tot de grote bekendheid van de merkwaardige geschiedenis van Neutraal Moresnet. En toch is het moeilijk te geloven dat dit vreemde volkenrecht daadwerkelijk bestond en dat de sporen van die tijd nog te zien zijn nabij de Belgische grens! Maar hoe zit het nou eigenlijk? Niemand kon deze vreemde politieke constructie voorspellen. Deze bijzondere situatie ontstond door een gebrek aan een goede oplossing en uiteindelijk duurde het tijdelijke compromis meer dan 100 jaar…. Laten we teruggaan in de tijd. 1814-1816. Napoleon is verslagen en de heroverde gebieden worden verdeeld. Het Wiener Congres deelt de Belgische provincies in bij het Koninkrijk der Nederlanden, een oostelijk gebied wordt echter bij Preusen gevoegd. Waar moet nou precies de grens lopen? Dat wordt in 1816 het twistpunt van nieuwe onderhandelingen in Aken. De diplomaten moeten creatief zijn om de gemeente Moresnet te verdelen: in het midden ligt namelijk de belangrijkste zinkmijn van Europa, de Altenberg. Gaan deze grondstoffen naar Nederland of naar Pruisen? Loopt de grens ten oosten of ten westen van de Altenberg? Een blik op de kaart laat zien hoe de grenzen destijds loodrecht bepaald werden. Het grensverdrag

van Aken is eigenlijk de oorsprong van het omstreden gebied: het wordt door beide koninkrijken gezamenlijk beheerd en mag niet militair bezet worden. Al gauw wordt het gebied „Neutraal-Moresnet” genoemd. Neutral-Moresnet ontstaat door de politieke situatie, ook al zijn er tegen het einde van de 19e eeuw geen grondstoffen meer om te winnen. Ondertussen groeit de bevolking explosief: mensen komen naar dit gebied om de militaire diensttijd te ontvluchten of om bij de AG Vieille-Montagne (een maatschappij die zinkmijnen exploiteerde) hun geld te verdienen. Ook het smokkelen viert hoogtijdagen in dit grensgebied. De bevolking bestaat uit een bonte verzameling van mensen die dialect, Duits, Frans of zelfs Esperanto spreekt. Sommige inwoners dromen ervan om een onafhankelijke staat op te richten – Amikejo, een plaats van vriendschap. In 1914 komt er echter vanwege de oorlog een einde aan deze neutrale, uitzonderlijke positie. 1919-1920. De inwoners van Neutraal-Moresnet komen uit een 4-jarige bezetting. Ze ervaren dat ze in navolging van het Verdrag van Versaille tot België gaan horen en dat hun taartvormig gebied nu de gemeente „La Calamine“ is. In 2020 viert de gemeente Kelmis-La-Calamine dat ze 100 jaar deel uit maken van België. De geschiedenis van Neutraal Moresnet was tot 2017 in het Göhltalmuseum te zien. Sinds 2018 is het mogelijk om deze geschiedenis en het neutrale leven in een vaste tentoonstelling te bekijken in het Museum Vieille Montagne. Het gebouw kijkt uit over de voormalige Neutrale Strasse (vandaag de dag Lütticherstrasse): de grens liep langs deze straat. Aan de overkant van het gebouw lag Neutraal Moresnet. Wandelliefhebbers kunnen nu nog het spoor van de oude grensmarkering volgen. Op deze grensmarkering, die in het bos op het vierlandenpunt samen kwam, liggen nog steeds grensstenen. De stille getuigen van een neutrale tijd. Smokkelpraktijken op het Vierlandenpunt


Een mooie dag in volle natuur !

Le Monde Sauvage in Aywaille, op 25 km van Luik, is een dierenpark dat werd aangelegd in 1973. Het telt vandaag meer dan 1.286 dieren, gespreid over 273 verschillende soorten die afkomstig zijn van de 5 continenten. Langs de 16 km aangelegde paden die tussen de bomen het groene gebied van 84 ha doorkruisen, komt u terecht in de fascinerende wereld van de wilde dieren. De Afrikaanse safari, uniek in die België, biedt bezoekers de kans om een echte safari te ervaren in een gebied waar de dieren in halve vrijheid leven. Zowel met uw eigen voertuig als met het safaritreintje komt u terecht in een wereld van vrijheid, met grote vlaktes (o minder) waarin u op enkele meters (of van de wilde dieren passeert. Een onvergetelijke ervaring ! Le Monde Sauvage is echter meer dan een leuke safari. Wandel rond en ontdek ook de volières, de Jungle Dome met zijn Mayatempel, het Noord-Amerikaanse woud met zijn laan van sequoia’s, het apen- en lemureneiland, het bos van de uilen, het roofvogelcentrum en tal van nieuwigheden.

www.mondesauvage.be 04/360.90.70 mondesauvageaywaille

Fange de Deigné 3 4920 AYWAILLE


55

Onze Openingsuren

Foto‘s: Geoffrey Coonen & Martin Röhn

Woe. – Za.: 10 uur – 17 uur Iedere eerste en 3 e zondag van de maand van 10 uur – 17 uur geopend. Op feestdagen, zoals op 26.12. en op 20.02. gesloten.

ONTDEK INTERACTIEVE GESCHIEDENIS In het voormalige stations - en managementgebouw van de Vieille Montagne is tegenwoordig een goed toegankelijk museum van bijzondere aard gevestigd. Laat u inspireren door de geschiedenis van Neutraal Moresnet en Kelmis. Op twee verdiepingen kunt u, onder begeleiding van een audioof persoonlijke gids, naar het verleden reizen. Van Altenberg tot Zink - interactief en spannend voor zowel jong als oud.

TARIEVEN Volwassenen: 6€ Senioren, PBM & studenten: 5 € Kinderen (6-17 jaar): 4€ Groepen (min. 8 pers.) 4€ Families: 18 € Schoolgroepen: Persoonlijke gids (vooraf reserveren)

Lütticherstraße 278 4720 Kelmis

RZ_V3_MVM_Anzeige_28x20_mh.indd 1

Gratis + 50 €

www.mvm-kelmis.be T. +32(0) 87 65 75 04

18.03.19 09:09


56

Pottenbakkerijmuseum Raeren Even over de Nederlands-Belgische grens ligt het idyllische plaatsje Raeren, op ruim 15 km afstand van Vaals. In dit Belgische dorpje vindt men o.a. de schilderachtige ‘Burcht Raeren’, waarin sinds 1963 het ’ Pottenbakkerijmuseum Raeren’ gevestigd is. Een museum dat een uitgebreide kollektie bevat uit de pottenbakkerijkunst. Van de 15e tot de 19e eeuw was Raeren en zijn omgeving befaamd door zijn pottenbakkerijnijverheid. Een belangrijke industrietak voor die streek waarin veel mensen hun brood verdienden. Vooral in de jaren van 1560 tot 1620 was er sprake van een enorme bloeiperiode, een grootschalige industrie voor dit tijdvak. Naast de massale standaardprodukties werden er in die jaren ware kunstwerken vervaardigd. De produkten werden eeuwen geleden reeds geexporteerd naar landen in West-, Midden-en Noordeuropa en vooral naar de zogenaamde Lage Landen.

de 15e tot de 17e eeuw en bovendien Romeinse en uit het Rijnland afkomstige keramiek. Ter plaatse gevonden stukken en gerestaureerde stukken, meestal gebruiksvoorwerpen, echter ook fijn uitgewerkte sierkunsten met wapens, medaillons, buikfriezen en baardmannen. Waardevolle stukken, reikende tot aan de renaissance. Een totaal overzicht dat in de nostalgische ambiance van de fraai gerestaureerde middeleeuwse waterburcht, de bezoeker iets vertelt over de pottenbakkerijkunst. Een samengaan van schoonheid en strenge wetenschappelijke orde. Doorlopende tentoonstelling Sinds geruime tijd is de doorlopende tentoonstelling nieuwe vorm gegeven en biedt onderdak aan meer dan 2.000

Waardevolle collektie Een vrij rijke verzameling toont als zwaartepunt Raerens aardewerk van

waardevolle stukken. De uitgebreide documentatie en verschillende media zorgen voor een duidelijk overzicht over de Raerener Pottenbakkerskunst. Ook moderne eigentijdse Keramiek heeft sinds jaren een plek in het museum in verband met de Euregio-Keramiekmarkt die het museum sinds 25 jaar organiseert, telkens het 2e weekend in september. Raeren dat aan de uitlopers van de Hoge Venen en de Duitse Eifel ligt, is vanaf Vaals gemakkelijk te bereiken. Het allerbeste kan men vanaf het plaatsje Gemmenich (direct na de grensovergang) de bewegwijzerde kastelenroute volgen, die oa. Raeren aandoet. Bij het bezoek aan het Pottenbakkerijmuseum kan men

dan twee attraktieve vakantiebezigheden verenigen. Op 7 en 8 september 2019 25e Euregio-Keramiekmarkt bij de Burcht Raeren met 70 moderne keramistes uit heel Europa en keramische activiteiten. Vrije toegang: van 10 tot 18 uur. NIEUW: Mobiele app “mGuide TĂśpfereimuseumâ€?

Openingstijden: Dagelijks (behalve maandag) van 10.00 tot 17.00 uur. Volwassenen ₏ 3,00 / jeugd, 65 plus en groepen: ₏ 2,00 Kinderen tot 12 jaar vrije entree. Voor groepen zijn ook rondleidingen mogelijk; hiervoor een afspraak maken. Burgstrasse 103 B – 4730 Raeren. Tel. 0032 87 850 903 Fax 0032 87 850 932 info@toepfereimuseum.org www.toepfereimuseum.org

Vraag naar de nieuwe groepsfolder met stadswandeling, bezoek aan het parlement, de waterzuiveringsinstallatie, het nieuwe stadsmuseum en vele andere interessante plaatsen!

HIGHLIGHTS 2019 19.05. Bloemenmarkt 18. + 19.05. Eupen Musik Marathon 21. – 25.06. Kermis in de bovenstad 21.07. Groot volksfeest ter gelegenheid van de Nationale Feestdag 26. – 28.07. Tirols feest 30.08. – 01.09. Foodtruck – Festival Ostbelgien 15.09. Lambertusmarkt & 3de Bierfeest 29.09. Dankzeggingsfeest, stoet, regionale markt

TOURIST INFO 

ONTDEK EUPEN!

s.be

eupenlive

Maandag: 9:00-12:00 & 13:00-17:00 Di-Vr: 9:00-17:00 Za: 9:00-13:00 Juli en augustus ook open op zondag van Zo: 9:00-13:00


57


Onder de Poort Koffie & Brocante Onthaasten in de Voerstreek!

ed & rocante • Hoeveterras • Lunch • Koffie & Vlaai • Streekbieren • Fietsoplaadpunt orpsstraat

onderdepoort be

oelin en •

• info onderdepoort be

LAAT JE VERRASSEN 20 musea, 17 theaters, 448 bezienswaardigheden, 2900 bars en restaurants, … Luik heeft zoveel te bieden. Wil je volop van de stad en zijn culturele aanbod, erfgoed en feestelijke activiteiten genieten? En hou je ook van lekker eten en shoppen? Laat je dan leiden én verrassen door de tips van de toeristische dienst en zijn medewerkers. De dienst is zeven dagen per week geopend in het oudste gebouw van de stad. Het team ontvangt je met open armen om je een onvergetelijke citytrip te bezorgen.

VISITLIEGE.BE/NL


60

Het viaduct van Moresnet

Even over de grens bij Vaals op Belgisch grondgebied ligt dit viaduct in het plaatsje Moresnet. Deze heeft een korte maar bewogen geschiedenis. Het werd in de oorlog van 14-18 gebouwd en moest de oorlogsinspanningen ondersteunen door een snelle aanvoer van troepen en materieel naar de fronten in Vlaanderen mogelijk te maken. Met dat doel werd vanaf 1916 de spoorlijn van Aken via Montzen en Visé naar Tongeren aangelegd. Vanwege de ongunstige terreinomstandigheden werd het viaduct hierin een zeer belangrijke schakel. De sterke glooiing van het Geuldal dwong de ingenieurs tot de bouw van deze gigantische constructie, die met zijn lengte van meer dan een kilometer een voor die tijd enorme technische uitdaging vormde. Terwijl Duitse ingenieurs het project uitwerkten en de werkzaamheden aanstuurden, werd het handwerk gedaan door grote aantallen Russische krijgsgevangenen die in Duitsland waren geïnterneerd. Ze werden ondergebracht in plaatselijke kampen en moesten van daaruit ver weg van huis de gevaarlijkste en moeilijkste werkzaamheden uitvoeren.

Spoorlijn Aken/Tongeren

Het viaduct, dat de dag na de wapenstilstand nog geheel intact in Belgische handen kwam, werd beschouwd als een soort herstelbetaling. Het droeg in de loop der jaren bij aan de economische wederopbouw van het land. Maar de tweede wereldoorlog diende zich al gauw aan. De aanwezigheid van het bouwwerk en het goederenstation van Montzen werden een voortdurende last voor de omringende dorpen. Hun strategisch belang in tijden van oorlog maakte ze tot een begeerd doelwit voor de geallieerde luchtstrijdkrachten. De plaatselijke bevolking leefde met constante angst voor luchtaanvallen en vluchtte bij het kleinste alarm naar de schuilplaatsen, die hen door de Duitse B.B. (Bescherming Burgerbevolking) werden toegewezen. Het massale bombardement van Aken en weinig later van het station van Montzen in juni 1944 veroorzaakte een ware shock onder de bevolking van Moresnet en de omringende gebieden. Het ergste vrezend verlieten ze hun minder veilige kelders en zochten ze toevlucht in grottenstelsels. In het bijzonder in de onderaardse

steengroeve van het Château d’Eulembourg, niet ver van de spoorlijn gelegen. Na de landing van de geallieerden in Normandië in 1944 probeerden de Duitsers de oprukkende Amerikanen te stoppen door het viaduct op te blazen, twee dagen voor de intocht van de Amerikanen in Moresnet. Drie steunpijlers en een gewone pijler werden daarbij verwoest. Er volgden diverse explosies die veel schade toebracht, ook aan de omringende huizen. De wederopbouw heeft 5 jaar geduurd, waarbij ook veel ongelukken gebeurden. Een 39-jarige arbeider uit Kelmis-La-Calamine viel 50 meter naar beneden en ter nagedachtenis is een eenvoudig kruis bevestigd aan een van de pijlers. Het viaduct is ook vandaag de dag nog een stille getuige van een tragisch tijdperk dat zich hopelijk nooit zal herhalen. (Bron: www.trois-frontieres.be)


62

Kerkdiensten en processies * Protestantse Gemeentes Maas-Heuvelland /Kern Vaals Gulpen: Vaals, Kerkstraat 47 / Gulpen, Rosstr. 5 (06 2028 0345) Ds. Harrie de Reus. Wisselend in Gulpen of Vaals: ’s zondags 10.00 uur. www.maasheuvelland.nl * Christelijke Gemeente Zuid-Limburg, Protestantse Gemeente Bunde/ Meerssen. Gemeenschapshuis “De Koel” Pastoor Geelenplein 6 in Rothem. Elke zondag om 10.00 uur. www.stemvandegoedeherder.nl Tel.: 06 40466498 * Dom te Aken (Duitsland): Aken, Münsterplatz Maand. t/m vrijd. 07.00 en 10.00 uur; zat. 07.00, 08.00, 10.00; zondag 07.00, 08.00, 10.00 uur (Hoogmis met het Akens Domkoor) en 11.30 uur. * Gemmenich (België) R.k. St. Hubertparochie: Gemmenich, Rue de l’Ecole * R.k. St. Paulusparochie Vaals: Vaals, Kerkstraat 27a (Pastoor Broekhoven 043-3061323) Ma., wo. en vrij. 19.00 uur;

di. en do. 08.30 uur; za. 18.30 uur; zo. 08.30 en 11.15 uur. Processie/ Bronk zondag 30 juni; 9.00 uur H. Mis aansluitend processie. Donderdag 15 aug: 18.30 uur vanaf Viergrenzenweg bij Schutterswei (rand van het Vaalser-bos) processie door het bos naar de Lourdesgrot alwaar H. Mis. * R.k. St. Catharinaparochie Lemiers: Lemiers, Rijksweg 85 Dinsdag. 19.00 uur; van Pasen tot 1 okt. op donderdag 9.00 uur. Zaterdag 1800 uur. Processie 7 juli om 9.30 uur aansluitend H. Mis op Kasteelplein. * R.k. St. Lambertuskerk Holset Zondag H. Mis 11.15 uur en ma. 13.45 uur. Processie 16 juni * R.k. St. Martinusparochie Vijlen: Vijlen, Vijlenberg 133 Do. 19.00 u vrijdag en zaterdag 9.00 uur; zo. 10.00 u. Processie 23 juni, Pastoor T. van Galen (043-3061500) (is pastoor voor Lemiers, Holset en Vijlen.) * R.k. Klooster Redemptoristen Wittem:

Wittem, Wittemer Allee 043-4501741 Di en Do H. Mis 08.00, (ma, woe en vrij ochtendgebed 8.00 uur). Zaterdag 19.00 uur: Kringviering. Zondag 9.00, 11.00 en 18.00 uur H. Mis. Dagelijks geopend. 7.45 -18.15 uur. Winkel 10 16.30 uur open; ma vanaf 12 uur * R.k. H. Petrusparochie Gulpen: Burg. Teheuxweg 25 (043-4501226) Zaterdag 19.00 uur; zondag 11.00 uur Zondag 30 juni Bronk/processie na H. Mis van 8.30 uur * R.k. St Gertrudisparochie Wijlre Zaterdag 17.30 uur en zo 9.30 uur (043-4501226) Processie 16 juni na de H. Mis van 8.30 uur * R.k. H. Margaritaparochie Margraten: Margraten, Pastoor Brouwersstraat 21 (043-4581251) Zaterdag 19.00 uur; zondag 10.30 uur. Processie: 30 juni, na H. Mis van 9.00 uur. * R.k. H. Johannes de Doperparochie Mechelen: Heerenhofweg 4 (043-4573234) Za. 18.00 uur; zo. 9.15 uur; do. 19.00 u. Processie 23 juni om 09.30 uur (openluchtmis) * R.k. H. Paulus Bekeringparochie Epen: Epen, Julianastraat 1 (043-4573234)

Vrijdag 19.00 uur Oneven weken op: za. 19.30 uur; even weken op zo. 10.45 uur. Processie 25 augustus om 9.00 uur. * R.k. H. Remigiusparochie Slenaken: Slenaken, Dorpstraat 12 (043-4573234) Even weken op Za. 19.30 uur; oneven weken op zo. 10.45 uur. Processie 28 juli, 9.30 uur; tijdens processie H. Mis. * R.k. H. Brigidaparochie Noorbeek: Noorbeek, Klompestraat 9 Zaterdag 4 mei: Brigida-den inhalen Processie 30 juni na de H. Mis van 9.00 uur Info www.clusterterlinden.nl (pastoor 043-4571221) In Banholt en Noorbeek: 27, 28 en 29 mei om 19.00 uur Kruisdagen-processie *Banholt 8 juni: 19.00 uur Gerlachus-den inhalen Pinksteren: Processie 9 juni na de H. Mis van 9.30 u. Info www. clusterterlinden.nl (pastoor 0434571221) *Reijmerstok: H. Franciscuskerk Processie 14 juli na H. Mis van 9.30 uur. ansluitend gezellig “Frühshoppen” in tent. Info www.clusterterlinden.nl (pastoor 043-4571221) * R.k. H. Remigiusparochie

Religieuze stoeten: processies

Van alle Limburgse feesten nemen de kermissen in de diverse dorpen een apart plekje in. Om specifiek te zijn de zomerkermissen, omdat deze vrijwel in alle plaatsen samengaan met de Processies, in de volksmond “Brónk” genoemd. Het dialectwoord brónk komt van pronken. De zogenaamde Limburgse “Brónkkermissen” zijn van kerkelijke oorsprong. Het woord kermis is ontstaan uit “Kerkmis” en betekende: de mis die jaarlijks bij het naamfeest van de patroonheilige van kerk werd opgedragen. Zo´n feest begon met een plechtige H. Mis, die de aanzet vormde voor festiviteiten buiten de kerk. Daar waren marktkraampjes met o.a. rozenkransen, kruisjes, bidprentjes, enz. en in latere jaren ook andere spullen te koop. Dit marktgebeuren trok veel publiek en daardoor ook straatmuzikanten en artiesten. De aantrekkingskracht bleek zo groot te zijn dat de markt

zich uitbreidde met schommels en carrousels. Op deze wijze ontstonden geleidelijk aan de kermissen zoals wij die vandaag de dag kennen. Het drie dagen durende kermisgebeuren wordt ingezet op zondagmorgen met het uittrekken van de Kermisprocessie. Aan weerszijden van de straten worden op de stoepen vlaggenstokken geplaatst met speciale vlaggen in de kerkelijke geelwitte kleuren. Rustaltaren Een rustaltaar wordt gebruikt tijdens een processie, en is een altaar ingericht in de buitenlucht of binnen, waar de priester tijdens een processie de monstrans even kan laten “rusten”. Er zijn verschillende buurtschappen die jaarlijks de rustaltaren verzorgen. Het ene altaar is nog mooier ingericht dan het andere, mooi versierd met brandende kaarsen en prachtige bloemenlopers. De Brónk doet op haar route deze rustaltaren aan. De goedgevulde

wierookvaten worden door de misdienaars flink gezwaaid. Het Mannenkoor brengt bij het altaar enkele liederen ten gehore, waarna de zegen wordt gegeven. Tijdens dit ceremonieel presenteren de schutters het geweer, laten de tamboers de trommels roffelen en vervolgens schiet men een geweersalvo af. In de processie wordt door de plaatselijke Harmonie prachtige processiemarsmuziek gespeeld. Vaak worden tussen het bidden door de laatste nieuwtjes uitgewisseld. Limburgers gaan zo vertrouwelijk om met God en de Heiligen, omdat ze weten dat Onze Lieve Heer een oogje zal dichtknijpen…. De bedoeling is immers goed en de rest nemen hun favoriete patroonheiligen wel voor lief. De Brónk is een sacraal en cultureel gebeuren, dat hopelijk nog in lengte van jaren in het Limburgse bewaard mag blijven. Een van de meest bekende en nog in ere gehouden

processie vindt plaats in het oudste kerkdorpje van de Gemeente Vaals: Holset. Deze processie trekt als stoet op de eerste zondag na Pinksteren. Ook hieraan nemen diverse verenigingen en muziekgezelschappen deel. Er is dan onder andere een rustaltaar op het binnenplein van Kasteel Vaalsbroek opgebouwd. Na afloop wordt in de tuin van de pastorie een gezellige middag met alle verenigingen gevierd. Vooral voor vakantiegasten afkomstig uit gereformeerde gebieden is deze folklore onbekend. Dit komt ook omdat in reformatorische gebieden sinds 1848 een processieverbod van kracht is. De wet schrijft voor: alleen daar waar dit gebruik reeds vóór 1848 bestond, wordt het nog toegestaan. Pas in 1989 is dit verbod weer opgeheven.

Simpelveld: Pastoriestraat 15 (045-5441818) Za. 17.30 uur; zo. 11.00 uur; di en do. om 19.00 uur. Processie zondag 16 juni 09.30 uur. Vrijdag 4 oktober 19.00 uur H. Mis ter ere van Maria Sterre der Zee; aansluitend lichtprocessie naar Kapel Rode Put. * R.k. Onze Lieve Vrouwe Basiliek Maastricht, OLV-plein ( 043 321 3854) Dagelijks 9.10 uur: Lauden; 9.30 H.Mis. Zaterdag: 17.00 uur Engelstalige mis. Zondag: 9.00 uur H. Mis, 10.00 uur (Hoogmis) 11.30 uur gezongen H. Mis. Processie: Paasmaandag na Hoogmis van 10.00 uur * R.k. Sint Servaas Basiliek Vrijthof Maastricht Maandag t/m zaterdag 09.00 uur H. Mis Dinsdag: 19.00 uur Duitstalige H. Mis Woensdag en Donderdag: 19.00 uur Engelstalige H. Mis. Zondag: 10.00 uur (Hoogmis) - 11.30 uur H. Mis met samenzang Zondag 12 mei Bronprocessie start Theresiaplein om 9.30 uur Zondag 19 mei Stadsprocessie na Hoogmis van 10.00 uur Deken en Pastoor: John Dautzenberg Tel. 043 321 2082 * St. Jan (protestant): Vrijthof (06 1390 6203) Zondag: 10.00 uur


64

Wandelend in de heuvels van Zuid-Limburg vergeet u bijna dat u in Nederland bent. Een verblijf op één van onze parken nodigt uit tot mooie wandeltochten en uitdagende fietstochten. Bovendien zijn ze een geweldige uitvalsbasis voor een bezoek aan Duitsland en België.

Landal Hoog Vaals

Landal Reevallis

Landal De Waufsberg

Geniet van het prachtige uitzicht van het terras van Timber’s Brasserie. Voor de kinderen is er eindeloos veel te doen. Zo is er een speeltuin, een bowlingbaan of kunnen de kids zwemmen in het zwembad met glijbaan. Natuurlijk bent u ook voor een dagje uit van harte welkom. • 355 vrijstaande of geschakelde bungalows • Indoorspeelparadijs • 9-holes par 3 golfbaan

Vier vakantie op het hoogstgelegen park van Nederland, op steenworp afstand van Duitsland en België. Op deze plek komt u helemaal tot rust. Wanneer u vakantie op Landal Reevallis viert mag u gebruik maken van de faciliteiten van Landal Hoog Vaals. • 69 vrijstaande bungalows • Uitzicht over het glooiende landschap • Diverse restaurants en winkels op loopafstand van het park

Op Landal De Waufsberg kunt u het beste van twee landen ontdekken. Dit prachtige park ligt 2 kilometer van het pittoreske Noorbeek. Het glooiende landschap geeft een grenzeloos vakantiegevoel. • 62 moderne vrijstaande villa’s • Restaurant/Brasserie met overdekt terras • In de omgeving van Maastricht, Tongeren en Hasselt

COMBI-COUPON LANDAL HOOG VAALS

KORTINGSBON LANDAL REEVALLIS

KORTINGSBON LANDAL DE WAUFSBERG

Heerlijk zwemmen en daarna plezier beleven in het indoorspeelparadijs? Dan is ons combi-ticket, voor slechts € 6,50 per kind (van 3 t/m 12 jaar) en € 7,- per volwassene, precies wat u zoekt. Voor actuele informatie kunt u contact opnemen via tel. +(31) 043-306 8377.

Ontdek de drielanden regio met de prachtige en zeer gedetailleerde Landal Drie Landenpunt kaart. Verkrijgbaar uitsluitend op de receptie van Landal Reevallis. Van € 6,95 nu voor slechts € 2,50.

Ontdek het vijfsterrenlandschap met een gratis wandelroute vanaf Landal De Waufsberg. U kunt kiezen uit de volgende afstanden: 7.8, 9.2 of 10.4 kilometer.

Deze actie is geldig t/m april 2020 bij inlevering van deze bon.

Deze actie is geldig t/m april 2020 bij inlevering van deze bon.

Maximaal vijf personen per coupon. Geldig t/m 31 december 2019 en niet i.c.m. andere acties.

Interesse?

Download de app!

Kijk op landal.nl/limburg of bel 0900-8842 (€ 1,- per gesprek)

U vindt de Landal GreenParks App in de App Store & Google Play Store en is beschikbaar voor iOS en Android

Ontdek wat groen kan doen

Profile for kimberley_frenken

Opstap in de drielandenregio 2019  

Opstap in de drielandenregio 2019  

Advertisement