გმირები საქართველოდან (Heroes from Georgia)

გმირები საქართველოდან (ორენოვანი ჟურნალი)

პროექტის ავტორები: პედაგოგები: მაკა თაბაგარი; ქეთევან კობახიძე. სსიპ ქალაქ თბილისის N207 საჯარო სკოლის მე-7 კლასის მოსწავლეები.

1

წინასიტყვაობა გმირობა ჩვენი ცხოვრების შემადგენელი ნაწილია. გმირებზე დგას ჩვენი წარსული. აწმყო თავის გმირებს ჭედავს, რომელთა ღვაწლითაც მომავალი უნდა გაბრწყინდეს. გმირობა სულის მდგომარეობაა, როდესაც კეთილშობილმა ადამიანმა არც კი იცის, რომ მასში გმირი ცოცხლობს და მხოლოდ შესაფერის დროს ელოდება, რომ მთელი თავისი სიდიადით ნათელ მაგალითად წამოიმართოს ეპოქალური სიტყვის სათქმელად. ასეთი გმირები ბევრნი იყვნენ ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში. ჩვენ მიზნად დავისახეთ, ამ უდიდესი გალერეადან წარმოვადგინოთ მცირე ნაწილი, რათა არ მივცეთ დავიწყებას მათი სახელები და გავაცნოთ ჩვენს უცხოელ თანატოლებსაც.

2

სარჩევი: 1. შალვა (თორელი) ახალციხელი, ავტორი მათე ახალაძე 2. Shalva (Toreli) Axaltsikheli, by Mate Akhaladze 3. გიორგი მაზნიაშვილი, ავტორი გიორგი ლასარეიშვილი 4. Giorgi Mazniashvili, by Giorgi Lasareishvili 5. მარო მაყაშვილი, ავტორი ელენე ქვრივიშვილი 6. Maro Makashvili, by Elene Kvrivishvili 7. შინდისის გმირები - ალექსანდრე ონიანი, ავტორი მარიამ ნაჭყებია 8. The Heroes of Shindisi – Alexandre Oniani, by Mariam Nachkebia 9. ჩემი გმირი - ცოტნე დადიანი, ავტორი ანა ნინიაშვილი 10. My hero – Tsotne Dadiani, by Anna Nininashvili 11. მარაბდის გმირები - ცხრა ძმა ხერხეულიძე, ავტორი ნინი ჩიქოვანი 12. The Heroes of Marabda – Nine Kherkheulidze Brothers, by Nini Chikovani 13. დემეტრე თავდადებული, ავტორი სოფიო პატარკაციშვილი 14. Demetre Tavdadebuli (Self - secrificer), by Sophio Patarkatsishvili

3

შალვა (თორელი) ახალციხელი

„კაცი შუენიერი და სრული ყოვლითა კეთილითა, ბრძენი, გონიერი, მშვიდი, უშურველი, სიმართლის მოქმედი, მოწყალე, საწადელი და საყვარელ მოყვარეთა და ერთგულთა და საზარელი და საშინელ ურჩთა და წინააღმდგომთა. ხოლო იყო ჭაბუკი ასაკითა და უბრძნეს მოხუცებულთა სათნოებითა. ბრძოლასა შინა გამომრჩევი ქებული, მოშიში ღვთისა“ - ამ სიტყვებით ახასიათებს მემატიანე შალვა ახალციხელს. და მართლაც, გამორჩეული იყო შალვა ახალციხელი თავისი ვაჟკაცობით, სიმამაცით, საბრძოლო ხელოვნებით თავგანწირვით, სამშობლოსა და მეფეთა ერთგულებით, პრინციპულობით. სწორედ ამ ღირსებებისთვის უძღვნა მას შთამომავლობამ სიმღერა „შავლეგო“, რომელიც გმირობისთვის აანთებს მსმენელს და გმირების მიმართ მოწიწების გრძნობით განაწყობს. შალვა ახალციხელი თამარ მეფის დროს გამორჩეული მეომარი იყო, თამარმა ის სიმამაცის, ერთგულებისა და თავგანწირვისთვის ახალციხის მთავრად დანიშნა. მის სახელს უკავშირდება შამქორის და ბასიანის ბრძოლები, ლაშქრობა ირანში. შამქორის ბრძოლაში გამარჯვების შემდეგ შალვამ მტერს გამოსტაცა დროშა 4

და თამარ მეფეს ფერხთით დაუგო, შემდეგ კი ეს დროშა შესწირა ხახულის ღვთისმშობელს. ამ უანგარო მსახურებისთვის თამარ მეფე შალვა მანდატურთუხუცესად დანიშნა. თამარ მეფის ბრძანებით, ბასიანის ბრძოლას მანდატურუხუცესი (შალვა) და მისი ძმა ივანე ახალციხელი წინამძღოლობდა. თამარ მეფის ასულის, რუსუდანის, მეფობის დროს საქართველოში შემოიჭრა ჯალალედინი, რუსუდანმა ქართველ მეომართა მთავრად დანიშნა ივანე ათაბაგი. ივანემ მოწინავე ჯარს სიმამაცით გამორჩეული ძმები ახალციხელები (შალვა და ივანე) უსარდლა. ბრძოლა მოხდა სოფელ გარნისთან. 6 000 ქართველი დადგა 200 000 მუსულმანის წინააღმდეგ. მეომრები არ დანებდნენ და თავგანწირვით იბრძოდნენ და თან დამხმარე რაზმს ელოდებოდნენ. თუმცა, როგორც ჟამთააღმწერელი გადმოგვცემს, შურის გამო გაიმეტა ივანე ათაბაგმა ახალციხელები და დამხმარე ჯარი არ მიაშველა. დამარცხდნენ ქართველები და, სამწუხაროდ, ბრძოლაში 4 000 ქართველი დაიღუპა, ივანე ახალციხელი მოკვდა და შალვა ტყვედ ჩაიგდეს. როდესაც შალვა ჯალალედინს მიჰგვარეს, მას ძალიან გაუხარდა ის, რომ ქართველთა მანდატურუხუცესი ჩაიგდო ხელში. მან იცოდა შალვას ფასი და ამიტომ მის გადაბირებას ცდილობდა. ის შალვას დიდი პატივით დახვდა და ქალაქებიც კი უბოძა სამმართველოდ და დიდ პატივსაც დაჰპირდა იმის სანაცვლოდ, თუ რჯულს შეიცვლიდა. შალვა ცივ უარზე იყო: „ჭეშმარიტისა ღმრთისა უარყოფაჲ შეუძლებელ არს ჩემგან. დააცხრუე ჩემდა აღთქმანი ეგე არად საჴმარნი ჩემნი, რამეთუ სურვილმან საღმრთომან განმაწესა მე მჴედრად ქრისტესა“, - მხნედ უპასუხა შალვამ. ბევრი თხოვა ჯალალედინმა მაგრამ ის მაინც უარყოფდა, ამის შემდეგ მან ურჩი ქართველი ციხეში გამოჰკეტა. იქედანაც არ წყვეტდა შალვა სამშობლოს მსახურებას, როგორც აღმოჩნდა, ის ცდილობდა ჯალალედინის სამხედრო შესაძლებლობებისა და გეგმების შესახებ ინფორმაცია გადაეცა ქართველებისთვის.ჯალალედინი მიხვდა, რომ ის არ გატყდებოდა, ასე რომ გადაწყვიტა წამებით მოეკლა. ის აწამეს და შემდეგ მოკლეს. აი ასე გასწირა შალვა ახალციხელმა თავი სამშობლოსა და სარწმუნოებისთვის და თაობებს დაუტოვა ნათელი მაგალითი ვაჟკაცობისა, ერთგულებისა, გმირობისა და სამშობლოს უპირობო სიყვარულისა. ეკლესიამ შალვა ახალციხელი წმინდანად შერაცხა.

მათე ახალაძე, მე-7 ბ კლასი

5

Shalva (Toreli) Akhaltsikheli

"A man who is elegant and full of all good things, wise, intelligent, calm, fearless, doing justice, merciful, lovable and beloved and faithful and terrible and terrible disobedient and rebellious. And he was young with age and wise with the virtues of the elderly. In battle, you stand out in praise, fear God" - these are the words of chronicler about Shalva Akhaltsikheli. And indeed, Shalva Akhaltsikheli was distinguished by his courage, bravery, self-sacrifice in martial arts, loyalty to the homeland and kings, principledness.

It is for these virtues that posterity dedicated to him the song "Shavlego", which ignites the listener for heroism and inspires a sense of awe towards the heroes.

Shalva Akhaltsikheli was an outstanding warrior during the reign of King Tamar, Tamar appointed him as the ruler of Akhaltsikhe for his bravery, loyalty, and selfsacrifice. His name is associated with the battles of Shamkori and Bassiani, the campaign in Iran.After the victory in the battle of Shamkhori, Shalva snatched the flag from the enemy and laid it near King Tamar’s feet, and then took this flag to the Khakhuli Ghvtismshobeli (Mother of God). For this hearty service, Tamar appointed Shalva as a minister of court. By the order of King Tamar, the Battle of Basiani was led by Shalva and his brother Ivane Akhaltsikheli.

During the reign of King Tamar's daughter, Rusudani, Jalaleddin invaded Georgia,

6

Rusudani appointed Ivane Atabag as the chief of the Georgian warriors. Ivane Akhaltsikheli appointed the Akhaltsikheli brothers as commanders of the army (Shalva and Ivan), who were distinguished by their bravery. The battle took place near the village of Garni. 6,000 Georgians stood against 200,000 Muslims. The warriors did not give up and fought selflessly, waiting for the support team. However, as the chronicler tells us, out of jealousy, Ivane Atabag got angry and did not help the Akhaltsikhelis with the additional army. Georgians were defeated and, unfortunately, 4,000 Georgians died in the battle, Ivane Akhaltsikheli died and Shalva was captured.

When Shalva was taken to Jalalledin, he was really happy since he captured the minister of the court of Georgia. He knew the value of Shalva and that's why he tried to win him over. He greeted Shalva with great honor and even gave the cities to govern and promised great honor in return if he would change his religion. Jalaleddin asked a lot, but Shalva coldly refused, after that, he locked the disobedient Georgian in prison. Even from there, Shalva did not stop serving his country, as it turned out, he tried to convey information about Jalaledin's military capabilities and plans to Georgians. Jalaledin then realized that he would not give up, so he decided to torture him to death. He was tortured and then killed.

The church canonized him as a saint.

Mate Akhaladze, Class 7b

7

გიორგი მაზნიაშვილი

გიორგი მაზნიაშვილი დაიბადა 1870 წელს დღევანდელი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთში. სათანადო სამხედრო განათლების გავლის შემდეგ რუსეთის არმიაში დააწინაურეს და მისცეს გენერლის ჩინი. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში 1904-1905 წლებში იგი გამოირჩეოდა მხედრული მამაცობით. მიღებული ჭრილობის შედეგად გიორგი აღმოჩნდა ლაზარეთში, სადაც მას ემსახურებოდნენ თვით ნიკოლოზ ll-ის ქალიშვილები, რაც დიდ პატივად ითვლებოდა მაშინდელ რუსეთის იმპერიაში.

1918 წლის ბრესტის ზავის თანახმად, თყრქებმა დაიკავეს ბათუმი და შეუტიეს გურიას. საფრთხე დაემუქრა ოზურგეთს. გიორგი მაზნიაშვილი მნიშვნელოვანი დარტყმა მიაყენა ოსმალებს ჩოლოქის ბრძოლაში. 1918 წელს დაინიშნა აფხაზეთის გენერალ-გუბერნატორად, სადაც ივნისის თვეში წარმატებული დარტყმა მიაყენა რუსეთიდან შემოჭრილ ძალებს. დაიკავა ქალაქები გაგრა, სოჭი, ტუაფსე, რომლებზეც პრეზენტაციას აცხადებდნენ როგორც თეთრი, ისე წითელი რუსეთი.

1918 წლის ოქტომბერში მაზნიაშვილი დაინიშნა თბილისის ოლქის გენერალგუბერნატორად, ხოლო 1918 წლის ნოემბერში ის იყო საქართელო-სომხეთის ომის შულავერის ფრონტის სარდალი. 1919 წლის აპრილში იყო ახალციხისა და ახალქალაქის გენერალ-გუბერნატორი, ხოლო 1920 წლის ოქტომბერში დაინიშნა თბილისის გარნიზონის მეთაურად. 1921 წლის თებერვალში გიორგი მაზნიაშვილი მეთაურობდა სოღანლუღის სიმაღლეებს თბილისის მისადგომებთან. გიორგი მაზნიაშვილი დასახლდა თავის მამაპაპურ სოფელ სასირეთში და ხელი მიჰყო გლეხურ მეურნეობას. 1937 წელს, რეპრესიების დროს დაიჭირეს მისი ვაჟი და დახვრიტეს. ძალიან მალე თავად გიორგი მაზნიაშვილიც დახვრიტეს. მისი საფლავი დღემდე უცნობია. რუსულ წყაროებში იგი ცნობილია სახელწოდებით გიორგი მაზნიევი. 2013 წელს 26 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა. თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა. იგი იყო დაუმარცხებელი გენერალი. გიორგი ლასარეიშვილი, მე-7 ბ კლასი

8

Giorgi Mazniashvili

Giorgi Mazniashvili was born in 1870 in the village of Sasireti of today’s Kaspi municipality.

After getting proper military education, he was promoted to the rank of general in the Russian army. He took part in the Russo-Japanese War in 1904-1905 and was distinguished by his cavalry bravery. As a result of the wound, Giorgi ended up in the infirmary, where he was served by the daughters of Nicholas II himself, which was considered a great honor in the Russian Empire at that time.

According to the Treaty of Brest in 1918, the Turks occupied Batumi and attacked Guria.

Ozurgeti was in danger. Giorgi Mazniashvili dealt a significant blow to the Ottomans in the Battle of Choloki. In 1918, he was appointed as the General- Governor of Abkhazia, where in June he successfully dealt a blow to the invading forces from Russia. He occupied the cities of Gagra, Sochi, and Tuapse, which were claimed by both White and Red Russia.

In October 1918, Mazniashvili was appointed General - Governor of Tbilisi District, and in November 1918, he was the commander of the Shulaveri Front of the Georgian-Armenian War. 1919 in April, he was the General - Governor of Akhaltsikhe and Akhalkalaki, and in October 1920 he was appointed the commander of the Tbilisi garrison. In February 1921, Giorgi Mazniashvili commanded the military units of Soghanlughi and participated in the fight against the Soviet army. It protected the heights of Soganlughi near the borders of Tbilisi.

Giorgi Mazniashvili settled in his father’s village of Sasireti and started farming. In 1937, during the repressions, his son was caught and shot. Very soon Giorgi Mazniashvili himself was also shot. His grave is still unknown. According to the Russian sources, he is known as Giorgi Mazniev.

On September 26, 2013, the President of Georgia, Mikheil Saakashvili, awarded him the National Hero of Georgia title. There is a street named after him in Tbilisi. He was an invincible General.

Giorgi Lasareishvili, Class 7b

9

მარო მაყაშვილი

გმირი - ფიზიკური და სულიერი ღირსებებით გამორჩეული პიროვნება - ასე წერია ლექსიკონში. ჩემთვის გმირი არის ადამიანი, რომელიც რაღაც მნიშვნელოვანს სწირავს სამშობლოსა თუ საყვარელი ადამიანის გადასარჩენად, ხშირ შემთხვევაში ეს ,,რაღაც“ ღვთისგან ნაბოძები სიცოცხლეა. საქართველო მრავალჭირგადანახადი ქვეყანაა. ქართველებს გვყოლია ბევრი გმირი და, სამწუხაროდ, ასევე ბევრი მოღალატე, გამცემი ადამიანი. გვყოლია გმირები, რომლებიც ქვეყანას საკუთარი სიცოცხლის ფასად იცავდნენ. ერთ-ერთი ასეთი გმირია მარო მაყაშვილი, რომელსაც დამსახურებულად მიენიჭა ეროვნული გმირის სტატუსი. იგი დაიბადა წარჩინებულ ოჯახში. მამა, კონსტანტინე მაყაშვილი პოეტი და საქართველოს მწერალთა კავშირის ერთერთი დამაარსებელი იყო; დედა, თამარ გაბაშვილი კი — მწერალ ეკატერინე გაბაშვილის ასული. წითელი არმიის შემოჭრის დღეებში, 19 წლის სტუდენტი მოხალისედ წავიდა ფრონტზე, წითელ ჯვარში ჩაეწერა მოწყალების დად და შეუერთდა კოჯრისკენ მიმავალ სანიტარულ რაზმს. მარო 1921 წლის 19 თებერვალს, ყუმბარის ნამსხვრევით სასიკვდილოდ დაიჭრა კეფაში. სამშობლოს 10

დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პირველი მსხვერპლი ქალის დაღუპვა მძიმედ განიცადა ქართველმა საზოგადოებამ, მაროს ქართველი ჟანა დარკი უწოდეს. დღეს მარო მაყაშვილი, ჩვენი თავისუფლების სიმბოლო, ოკუპაციის მსხვერპლი და საქართველოს ეროვნული გმირია. იგი თინეიჯერობის ასაკში დღიურს წერდა, რომლის ფურცლებზე არაერთი აუხდენელი ნატვრა დარჩა. ყვებოდა ემოციებზე, სწავლაზე, წიგნებზე, მოგზაურობასა და მომავალ პროფესიაზე. ფიქრობდა პოლიტიკაზე და ქალების უფლებებზე, გვიზიარებდა წუხილს საქართველოს ბედზე. მომავალი ისე ჰქონდა დაგეგმილი, რომ დამოუკიდებლად ცხოვრება შესძლებოდა — თუ დავოჯახდები, ქმრის კისერზე არასგზით არ ვიქნებიო, აღნიშნავდა მარო. გოგონა ოცნებობდა ენების კარგად შესწავლაზე, რადგან მოგზაურობა, ახალი ადგილების ნახვა სურდა. „მითხრეს, კაცი ქალში კარგ დიასახლისს ხედავს და ბავშვების გამზრდელს მარტოო. ტყუილია. ქალსაც აქვს უფლება ისეთივე ცხოვრებაზე, როგორც კაცს. ამისთანა ვიწრო შეხედულებანი ეკუთვნით გაუწვრთნელ, დაბალ, და, თუ შეიძლება ითქვას, სუსტი ჭკუის მქონე ადამიანებს — ვიტყვი ამას ყოველთვის,ახლაც და მერეც“- წერდა მარო. სამშობლოზე ძალიან წუხდა. ამბობდა, ალბათ, სხვები ამას ვერ ხედავენ, მაგრამ მე ისეთი გრძნობა მაქვს, რომ ამ ბედშავ ერს თავისუფლება ნამდვილად ეღირსებაო. გმირებად არ იბადებიან, გმირები ხდებიან. ქართველებს განსაკუთრებული დაუფასებლობა გვახასიათებს და ვერ ვაფასებთ ადამიანებს, რომლებიც ამას იმსახურებენ. მათ მხოლოდ მაშინ თუ ვაფასებთ, როდესაც ისინი ცოცხლები აღარ არიან. მარო მაყაშვილი ნათელი მაგალითია იმისა, როგორ უნდა გიყვარდეს სამშობლო, როგორ აენთო მოქალაქეობრივი პასუხისმგებლობითა და სიამაყით სავსე უშიშრად დადგე იქ, სადაც სამშობლო და თანამემამულეები გიხმობენ. ეს საოცარი გოგონა დასტურია იმისა, რომ: „ლეკვი ლომისა სწორია, ძუ იყოს, თუნდა ხვადია.“ ელენე ქვრივიშვილი, მე-7 ა კლასი

11

Maro Makashvili

Hero – a person distinguished physical and spiritual dignity – That’s how it’s written in the dictionary. For me, a hero is a person who sacrifices something important to save his homeland or a loved one, mostly, “something” is life given by god Georgia has gone through many hard times. Georgians have had many heroes and, unfortunately, also many traitors, betrayer people. We have also had heroes who protected their country at the cost of their lives.

One of these heroes is Maro Makashvili who was entitled to the status of a national heroine. She was born to a well-educated family. Dad, Konstantine Makashvili was a poet and one of the founders of Georgia’s writers’ union. Mother, Tamar Gabashvili was the daughter of the writer Ekaterine Gabashvilli During the days of the invasion of the Red Army, the 19-year-old student volunteered for the front, signed up as a Sister of Mercy in the Red Cross, and joined the sanitary squad on its way to Kojori. On February 19, 1921, Maro was mortally wounded in the back of the head by a grenade fragment. The death of the first woman victim who was fighting for the independence of the motherland was deeply sensitive for Georgian people, Maro was called the Georgian Jeanne d'Arc. 12

Today Maro Makashvili is the symbol of our freedom, a victim of occupation, and a national heroine of Georgia. She was writing a diary in her teenage years, on the pages of which there stayed many unfinished wishes. She talked about emotions, studies, books, travel, and future profession. She thought about politics and women's rights and shared her concerns about the fate of Georgia. She had planned her future in such a way that she could be able to live independently - if I get married, I will not be a burden to my husband, Maro noted. This girl dreamed of learning languages well because she wanted to travel and see new places.

"I was told that a man sees only a good housewife and a child-raiser in a woman. that's a lie. A woman also has the same right to life as a man. This kind of narrow views belong to uneducated and, if I may say so, people with weak intelligence - I will always say this, now and then" - wrote Maro.

She was very worried about his homeland. She said, maybe others don't see it, but I have a feeling that this unfortunate nation will really get freedom.

People are not born as heroes, they became ones. Georgians are characterized by a special lack of appreciation and we cannot appreciate people who deserve it. We appreciate them only when they are no longer alive.

Maro Makashvili is a clear example of how to love our motherland and how to stand fearlessly full of civic responsibility and pride where the motherland and compatriots call you.

Elene Kvrivishvili, Class 7a

13

შინდისის გმირები - ალექსანდრე ონიანი

ჩვენ არაერთი ომი გადაგვიტანია და მაინც მედგრად, ამაყად ვდგავართ. ბევრი ვაჟკაცი დავკარგეთ, რომლებმაც საქართველოსთვის თავი გასწირეს და ამავე დროს დაგვიტოვეს ისტორიები. გვეამაყება თითოეული მათგანი. ჩემთვის განსაკუთრებით ამაღელვებელი და დასამახსოვრებელი იყო შინდისის ბრძოლა, რომელიც, სამწუხაროდ, ჩვენს ახლო წარსულში მოხდა. შინდისის ბრძოლა ერთი მხრივ საქართველოს შეიარაღებულ ძალებს, ხოლო მეორე მხრივ ე.წ სამხრეთ ოსეთისა და რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებულ ძალებს შორის გაიმართა 2008 წლის 11აგვისტოს სოფელ შინდისთან. ბრძოლის დროს დაიღუპა 17 ქართველი ჯარისკაცი. ერთ-ერთი კი აქედან ალექსანდრე ონიანი აღმოჩნდა. ალექსანდრე ონიანი 1981 წლის 9 მარტს, ლენტეხის რაიონის სოფელ ჯახუნდერში, ვალოდია ონიანისა და რუსუდან გელოვანის მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა. საშუალო განათლება მშობლიური სოფლის სკოლაში მიიღო, მოიხადა სავალდებულო სამხედრო სამსახური და 2006 წელს, ძმის მაგალითით, საკონტრაქტო სამხედრო სამსახური დაიწყო.

2008 წლის 11 აგვისტოს უმცროსი სერჟანტი ალექსანდრე ონიანი, მე-2 ქვეითი ბრიგადის საინჟირნო ქვედანაყოფთან ერთად, საავტომობილო კოლონით, გორის რაიონის სოფელ შინდისის ტერიტორიაზე გადაადგილდებოდა, რა დროსაც შინდისის რკინიგზის სადგურზე, ქართული ქვედანაყოფი რუსული მოტომსროლელი ბატალიონის ჩასაფრებაში მოყვა. ონიანი მყისიერად ჩაერთო უთანასწორო დაპირისპირებაში, რომელიც საქართველოს სამხედრო ისტორიაში „შინდისის ბრძოლის’’ სახელით არის ცნობილი. ქართველმა გმირებმა ისეთი წინააღმდეგობა გაუწიეს ჩასაფრებულ რუსებს, რომ მათ დამატებითი ძალების გამოძახება დასჭირდათ, ქართველი ჯარისკაცების წინააღმდეგ გამოიყენეს ყველა შეიარაღება, რაც კი გააჩნდათ. მტერმა მათი დამარცხება მას შემდეგ შეძლო, რაც ქართველებს ტყვია-წამალი გაუთავდათ.

14

„შინდისის ბრძოლაში’’ 17 ქართველი სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა. საბოლოოდ, მათგან ალყაში ორნი - უფროსი სერჟანტი ალექსანდრე ონიანი და მისი ნათლული, კაპრალი რომან ზოიძე, დარჩნენ. კაპრალი ზოიძე დაჭრილი იყო და სისხლისგან იცლებოდა, თუმცა ონიანმა, რომელიც ამ დროს სრულიად უვნებლად იყო, თანამებრძოლის მოთხოვნის მიუხედავად, ის არ მიატოვა. უფროსმა სერჟანტმა ალექსანდრე ონიანმა, ტყვედ აყვანის საშიშროებისთანავე, ხელყუმბარით თავი აიფეთქა, მოწინააღმდეგეს არ ჩაბარდა და მისი ცოცხალი ძალა დააზიანა. თავიანთი საარაკო სიმამაცით, თავგანწირვით და შეუპოვრობით ისტორიაში საპატიო ადგილი დაიკავეს შინდისის გმირებმა. აი ისინიც: ალექსანდრე ონიანი, ემზარ წილოსანი, ვეფხვია ჯიშკარიანი, ზვიად კაცაძე, თეიმურაზ ბერიძე, ილია გაბუნია, ილია შეყლაშვილი, ირაკლი ჯანელიძე, კახა კოშაძე, ლევან მელქაძე, მარლენ ბარამია, მიხეილ დვალიშვილი, ნიკოლოზ ფორჩხიძე, რომან ზოიძე, რუსლან წულაძე, ფელიქს კაკაურიძე, შმაგი კუპატაძე.

2021 წლის 11 აგვისტოს, „შინდისის ბრძოლიდან“ მე-13 წელს, უფროს სერჟანტ ალექსანდრე ონიანს საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა. ის ასევე დაჯილდოებულია „ ვახტანგ გორგასლის“ I ხარისხის ორდენით და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს უწყებრივი მედლით „სამშობლოსათვის თავდადებული“. დაკრძალულია ლენტეხის რაიონის სოფელ ჯახუნდერის სასაფლაოზე.

მე ამაყი ვარ, რომ ისინი ჩემი წინაპრები არიან.

მარიამ ნაჭყებია, მე-7 გ კლასი 15

The Heroes of Shindisi - Alexandre Oniani

We have gone through many wars and yet we stand strong and proud. We lost many brave men who sacrificed themselves for Georgia and at the same time left us stories. We are proud of each of them. Especially exciting and memorable for me was the fight of Shindisi, which, unfortunately, took place in the recent past.

The Battle of Shindisi took place on August 11, 2008, near the village of Shindis between the armed forces of Georgia on the one hand, and the armed forces of the so-called South Ossetia and the Russian Federation on the other hand. 17 Georgian soldiers died during the battle. One of them turned out to be Alexandre Oniani.

Alexandre Oniani was born on March 9, 1981, in the village of Jakhunderi, Lentekhi district, in the family of Valodia Oniani and Rusudan Gelovani, who had many children.

He received his education in the school of his native village, served the mandatory military service, and in 2006, following the example of his brother, he started to contract military service.

On August 11, 2008, junior sergeant Alexandre Oniani, together with the engineering unit of the 2nd infantry brigade, was moving in a motor convoy to the territory of the village of Shindisi in the Gori district, when the Georgian unit was ambushed by a Russian motorized rifle battalion at the Shindisi railway station. Oniani immediately got involved in an unequal confrontation, which is known as the "Battle of Shindisi" in the military history of Georgia. The Georgian heroes resisted the ambushed Russians to such an extent that they had to call in additional forces, using all the weapons they had against the Georgian soldiers. The enemy was able to defeat them after the Georgians ran out of ammunition.

16

17 Georgian military person were killed in the "Battle of Shindisi". In the end, two of them - Senior Sergeant Alexandre Oniani and his godson, Corporal Roman Zoidze, remained in the siege. Corporal Zoidze was wounded and bleeding, but Oniani, who was completely unharmed at that time, did not leave him, despite his comrade's request. Senior Sergeant Alexander Oniani, upon the danger of being captured, blew himself up with a hand grenade, did not surrender to the opponent, and killed himself.

The heroes of Shindis have taken an honorable place in history with their bravery, sacrifice and fearlessness. Which are: Alexandre Oniani, Emzar Wilosani, Vefxvia Jishkariani, Zviad Kacadze, Teimuraz Beridze, Ilia Gabunia, Ilia Sheylashvili, Irakli Janelidze, Kakha Koshadze, Levan Melqadze, Marlen Baramia, Mikheil Dvalishvili, Nikoloz Forchkhidze, Roman Zoidze, Ruslan Wuladze, Felix Kakauridze, Shmagi Kupatidze.

On August 11, 2021, in the 13th year since the "Battle of Shindisi", Senior Sergeant Alexander Oniani was awarded the title of National Hero of Georgia. He is also awarded the Vakhtang Gorgasli Order of the first degree and the departmental medal of the Ministry of Defense of Georgia "Dedicated to the Motherland". He is buried in the cemetery of Jakhunderi village of Lentekhi district.

I am proud that they are my ancestors.

Mariam Nachkebia, Class 7g

17

ჩემი გმირი - ცოტნე დადიანი

გმირები ერთი შეხედვით უბრალო ადამიანები არიან დიდი გულით. მათ სტკივათ, განიცდიან და ეშინიათ კიდეც, მაგრამ შიში ყველა ნორმალური ადამიანის თვისებაა.გმირებად არ იბადებიან, გმირები ხდებიან. ადამიანი შეიძლება გმირი ისე გახდეს, რომ ვერც კი ხვდებოდეს რომ გმირობას ჩადის. გმირობაა, მაგალითად, სამშობლოს, მეგობრის, ოჯახის დაცვა, თუნდაც ვიღაც უცხოსთვის თავის გაწირვა. ნათქვამია:“სულის სიმტკიცე ის კი არაა, არასდროს დაეცე, არამედ დაცემულმა წამოდგომის ძალა იპოვოო” ამის მაგალითია ცოტნე დადიანი. ცოტნე დადიანის დაბადების წელი უცნობია — გარდაიცვალა დაახლოებით 1260 წელს — საქართველოს დიდგვაროვანი ფეოდალი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა XIII საუკუნის I ნახევარში. ის მონღოლთა ბატონობის უღელქვეშ იტანჯებოდა. მონღოლებმა აღწერეს 11-დან 60 წლამდე ასაკის ყველა მამაკაცი. ყოველგვარი პირუტყვი, ყანა, ბაღი, ბოსტანი, ვენახი და ყველაფერზე ცალ-ცალკე დიდი გადასახადი დააწესეს. ყაენმა ფულადი სახით 50 ათასი ოქროს გადახდაც მოითხოვა. დაწესდა სამხედრო ბეგარაც, რაც ყოველწლიურად მრავალი ათასი ქართველი ჭაბუკის მონღოლთა ომებში მონაწილეობას ითვალისწინებდა. მონღოთა ბატონობა დიდხანს გაგრძელდა, მაგრამ ქართველობა მაინც არ გატყდა. ქვეყნის ერისთავები კოხტასთავზე შეიკრიბნენ და გადაწყვიტეს გაერთიანებული ძალებით შებრძოლებოდნენ მტერს. კოხტასთავიდან 18

ყველაზე ადრე ცოტნე დადიანი და კახაბერ კახაბერის ძე გამოემგზავრნენ, რათა დასავლეთ საქართველოში დროულად შეეკრიბათ ლაშქარი და ჯავახეთში გადაეყვანათ. შეთქმულები მოღალატემ გასცა… თათრები ქართველ დიდებულებს თავს დაესხნენ, შეიპყრეს და სომეხთა ქალაქ ანისში წაიყვანეს. შეკრების მიზეზად ქართველები მონღოლთათვის ხარკის აკრეფას ასახელებდნენ. მონღოლებმა კი მათ არ დაუჯერეს: მთავრები გააშიშვლეს, ხელ-ფეხი შეუკრეს, ტანზე თაფლი წაუსვეს და მშიერ-მწყურვალნი, პაპანაქება სიცხეში დატოვეს. ასეთი დამამცირებელი სასჯელით ცდილობდა მტერი შეთქმულების მხილებას. როდესაც დადიანმა შეთქმულების მონაწილეთა ამბავი გაიგო, ანისში ჩავიდა და ნებაყოფლობით გაიზიარა თანამებრძოლების ხვედრი — ტანზე გაიხადა და მეგობრებთან ერთად დაწვა. ცოტნე დადიანის გმირულმა საქციელმა მონღოლები დაარწმუნა ქართველთა სიმართლეში და ყველანი გაათავისუფლეს. ცოტნე დადიანის რწმენა, სიყვარული და თავდადება თითოეული ქართველისთვის გმირობისა და ერთგულების მაგალითია. მისი საქციელით ჩვენ შეგვიძლია ვისწავლოთ ის, რომ ყველაზე წინ არ უნდა დავაყენოთ ჩვენი თავი და სხვებზეც უნდა ვიზრუნოთ, მას რომ შეშინებოდა მონღოლებისა, სხვებიც ვერ გადარჩებოდნენ და არც მას გაუხანგრძლივდებოდა უსაფრთხოდ ყოფნა. მისი გმირობა სწორედ ამ მიზეზების გამო არის ჩემთვის გამორჩეული და, ჩემი აზრით, ის მისაბაძი პიროვნებაა. ცოტნე დადიანს ქართველი ერი ყოველთვის წმიდანის ტოლფას პატივს მიაგებდა. მისი გმირობა ყოველთვის იყო მაგალითი -სარწმუნოების სიყვარულისა.

1999 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოს ეკლესიის სინოდმა ცოტნე დადიანი წმიდანად შერაცხა. ანა ნინიაშვილი, მე-7 ბ კლასი

My Hero - Tsotne Dadiani The heroes are simple people with big hearts. They hurt, suffer, and are even afraid, but fear is a characteristic of all normal people. They are not born as heroes, they become ones. A person can become a hero without even realizing that he is becoming a

19

hero. Heroism is, for example, protecting one's homeland, friends, family, even sacrificing own life for a stranger.

It is said: "The strength of the soul is not to never fall, but to find the strength to get up when you fall." Tsotne Dadiani is an example of this. Tsotne Dadiani's year of birth is unknown - he died around 1260. He lived in the first half of the 13th century. He suffered under the rule of the Mongols. The Mongols recorded all males between the ages of 11 and 60. A large tax was imposed on all kinds of livestock, fields, gardens, vineyards and everything separately. Shah also demanded a cash payment of 50,000 gold. Military conscription was also established, which included the participation of many thousands of young Georgians in the Mongol wars every year.

The rule of the Mongols lasted for a long time, but still, Georgians did not break. The army commanders of the country gathered at Kokhtastavi and decided to fight the enemy with united forces. Tsotne Dadiani and Kakhaber son of Kakhaberi left Kokhtastavi first to gather the army in time in western Georgia and take it to Javakheti.

The conspirators were betrayed by the traitor... The Tatars attacked the Georgian nobles, captured them, and took them to the Armenian city of Anisi.

The reason for the gathering was the collection of tribute for the Mongols by the Georgians. The Mongols did not believe them: they stripped the nobility, tied their hands and feet, smeared honey on their bodies, and left them hungry and thirsty in the heat. With such a humiliating punishment, the enemy tried to expose the conspiracy.

When Dadiani heard the story of the conspirators, he went to Anis and voluntarily shared the fate of his comrades - he undressed and lay down with his friends. The heroic behavior of Tsotne Dadiani convinced the Mongols of the truth of the Georgians and they were all released.

The faith, love, and dedication of Tsotne Dadiani is an example of heroism and loyalty for every Georgian. From his behavior, we can learn that we should not put ourselves first and take care of others, if he was afraid of the Mongols, others would not have survived and he would no longer be safe after that. These are reasons why his heroism stands out to me and, in my opinion, he is a role model. The Georgian nation always respected Tsotne Dadiani as a saint. His heroism was always an example of love for faith. On October 26, 1999, the Synod of the Church of Georgia canonized Tsotne Dadiani as a saint.

Anna Niniashvili, Class 7b

20

მარაბდის გმირები - ცხრა ძმა ხერხეულიძე

საქართველოს მტერი ოდითგანვე ესეოდა, გვიომია, გვიშრომია და გადავქცეულვართ „ახალ ბიზანტიად“. მამულისთვის დაღუპულ ვაჟკაცებს რა გამოლევს. დიახ, გვევალება ვიცოდეთ მათი სახელები და მათი გმირობის ამბავი. დღეს, შესაძლოა ბევრმა ბევრი რამ არ იცოდეს,თუმცა უნდა ვიცოდეთ, უნდა ვიცნობდეთ, უნდა გვახსოვდეს, უნდა ვადიდებდეთ. ამჯერად ცხრა ძმა ხერხეულიძის საოცარი გმირობის ამბავს გავიხსენებ. ვინ იყო ცხრა ძმა ხერხეულიძე? ძმები - მარაბდის ბრძოლაში გმირულად დაღუპული მეომრები 1625 წლის 1-ლ ივლისს. მათი მამაცური თავდადების ამბავი ფართოდ არის გავრცელებული ქართულ ზეპირსიტყვიერებაში. ქართველთა მცირერიცხოვანმა ჯარმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწია ყიზილბაშებს. მას შემდეგ რაც ბრძოლის ველზე დაეცნენ ქართველთა მეფე თეიმურაზ მუხრანბატონი და სხვა გმირები, შეთხელდა ქართველთა რიგები, ცხრა ძმის ხელში გადაინაცვლა ქართულმა დროშამ, ცხრა ძმა გმირულად დაეცა მარაბდის ველზე, შემდეგ ნაბოლარამ, ერთადერთმა დამ, იპყრა ხელთ დიდგორსა და ბასიანში გამოვლილი დროშა და როდესაც მანაც ჩაიმუხლა, დედამ აღმართა ქართველთა უკვდავების სიმბოლო. გარიჟრაჟზე დაწყებული ბრძოლა გვიან ღამით დამთავრდა ქართველთა მარცხით. ბრძოლის ველზე მკერდგანგმირული იწვა ქრისტესა და მამულისათვის თავდადებული ცხრა ათასი ქართველი, მათ შორის ძმები ხერხეულიძეები, მათი ერთადერთი და და გმირი დედა. ქართულმა ეკლესიამ ისინი წმინდანებად შერაცხა, როგორც რჯულისა და მამულისთვის თავდადებული მამულიშვილები...

21

მე რომ მკითხოთ, როგორც მამავალი თაობის წარმომადგენელს, ვიტყოდი, როგორც მაჭავარიანი ამბობდა, საქართველოს სისხლი ბევრგან დაღვრილა, მაგრამ მოვაღწიეთ აქამდე, სადაც დღეს ვიმყოფებით. თვალები მევსება ცრემლით, როდესაც ვიგებ, რამდენი ადამიანი დაიღუპა აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს ომებში. ეს პატარა საქართველო ვერ გაიყო მტერმა, ვერ დააჩოქა, ვერ გააქრო, სწორედ ამგვარი გმირების თავგანწირვის გამო. მათ შეგვინახეს მამული, მათ გააჯერეს ჩვენი მიწა თავიანთი სისხლით, მათ გვაჩვენეს ვაჟკაცობისა და სამშობლოს სიყვარულის მაგალითები. ცხრა ძმა ხერხეულიძისა და მათი დის აღმზრდელი დედა გვიჩვენებს დედობისა და გმირობის ბრწყინვალე მაგალითს. ახლა ჩვენი ჯერია. საუბედუროდ, ჩვენს თაობასაც აქვს გამოწვევები, ჩვენი მოუშუშებელი ჭრილობა: აფხაზეთი და სამაჩაბლო. მე, ერთი რიგითი ქართველი, ვინატრებდი საქართველოს ერთიანს და მთლიანს. ეს გზა გასავლელია, მთლიანობა დარღვეული და აღსადგენია, ამიტომ გვმართებს კარგად ვიცნობდეთ ჩვენს გმირებს, კარგად ვიცოდეთ მათი გმირობის ამბავი, გავმხნევდეთ და დავდგეთ მამულის სადარაჯოზე.

ნინი ჩიქოვანი, მე-7ა კლასი

The Heroes of Marabda Nine Kherkheulidze Brothers

Georgia has been attacked by enemies long since, we have fought, worked, and turned into a “New Byzantium”.

22

It’s our duty to know the names of the men who died for our country and know the story of their heroism. Nowadays, many may not know about them but we should get to know them and admire them This time, we will remember the story of the heroism of the nine brothers of Kherkheulidze.

Who were the nine brothers of Kherkheulidze?

Brothers - warriors who died heroically in the battle of Marabda on July 1, 1625.

The story of their brave dedication is widely spread in Georgian folklore.

A small army of Georgians resisted the Kizilbashes. After the Georgian king Teimuraz Mukhranbatoni and other heroes fell on the battlefield, the ranks of Georgians thinned, the Georgian flag passed into the hands of nine brothers, nine brothers heroically fell on the Marabda field, then the youngest, then the only sister, took the flag after she died the mum took the flag “the symbol of Georgian’s immortality”. The battle that started at dawn ended late at night with the defeat of the Georgians. Nine thousand Georgians, dedicated to Christ and the motherland, including the Kherkheulidze brothers, their only sister and heroic mother, lay on the battlefield. The Georgian Church canonized them as saints, as family members devoted to the religion and the homeland...

If you ask me, as a representative of the future generation, I would say, as Machavariani said, Georgia's blood was spilled in many places, but we have reached where we are today. My eyes filled with tears when I learn how many people died in the wars of Abkhazia and Samachablo.

This little Georgia could not be divided by the enemy, could not be brought to its knees, could not be disappeared, precisely because of the self-sacrifice of such heroes. They saved our land, they saturated our land with their blood, and they showed us examples of bravery and love for the country. The foster mother of the nine brothers of Kherkheulidze and their sister shows a brilliant example of motherhood and heroism. Now it's our turn. Unfortunately, our generation also has challenges, our unhealed wound: Abkhazia and Samachablo. I, an ordinary Georgian, would wish for the unity and integrity of Georgia. This path is to be followed, integrity is broken and needs to be restored, so we should know our heroes well, know their story of heroism well, be encouraged and stand on guard of the motherland.

Nini Chikovani, Class 7a

23

დემეტრე თავდადებული

მე ქართველ გმირთა შორის ჩემთვის ერთ-ერთ ძვირფას გმირად გამოვარჩევ მეფე დემეტრე თავდადებულს. მან საქართველოსთვის თავი დადო და მამულის აოხრებას სიკვდილი არჩია. მიუხედავად იმისა, რომ თავადები და აზნაურები მას სთავაზობდნენ მთაში გახიზვნას, მან გაქცევას, მტერთან პირისპირ მისვლა ამჯობინა. მეფემ იცოდა, რა ელოდა, მაგრამ ქვეყნის მოსპობას და ხალხის დახოცვას სხვაგვარად თავს ვერ აარიდებდა. ამიტომ გმირმა მეფემ თავის გაწირვა განიზრახა. დემეტრე მე-2 დაიბადა 1259 წელს. მეფე დემეტრეს ძალიან აწუხებდა ქვეყნის სიღარიბე, ამიტომაც ის ღამღამობით ობლებს და გაჭირვებულებს ეხმარებოდა და ყველაფერს აკეთებდა, რომ ქვეყანა უმძიმესი მდგომარეობიდან გამოეყვანა. შეთქმულებაში ეჭვმიტანილი დემეტრე მე-2 ყაენმა თავის კარზე დაიბარა და ყველამ იცოდა, რომ იქ წასვლა სიკვდილს ნიშნავდა, ამიტომ მთაში გახიზვნას და საფრთხისგან გარიდებას ურჩევდნენ. მეფე დემეტრემ მტკიცედ განაცხადა,რომ სამშობლოსთვის სულს დადებდა და დამალვას არ აპირებდა. მას მართლაც დასდეს ბრალი ღალატში და თავიც მოჰკვეთეს. სწორედ ამიტომ შეარქვეს მას - თავდადებული. იგი წამებით აღესრულა 1289 წლის 12 მარტს. გმირი მეფე საქართველოს ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.

სოფიო პატარკაციშვილი, მე-7 ბ კლასი

24

Demetre Tavdadebuli (Self-Sacrificer)

Among the Georgian heroes, I single out King Demetre as one of my precious heroes. He devoted himself to Georgia and chose to die rather than let his homeland be destroyed. Although he was offered to be sent to the mountains safely, he preferred to stay and face the enemy. The king knew what was waiting for him but could not avoid destroying the country and killing the people otherwise. Therefore, the heroic king decided to sacrifice himself. Demetre II was born in 1259. King Demetre was very worried about the poverty of the country, that's why he helped the orphans and the poor at night and did everything to get the country out of the worst situation. Suspected of conspiracy, Demetre II was called to his door by Khan, and everyone knew that going there meant death for him, so they advised him to hide in the mountains and avoid danger. King Demetre firmly stated that he would give his life for his homeland and was not going to hide. He was indeed accused of betrayal and beheaded. That is why they called him – “Tavdadebuli” (Self-Sacrificer). He was executed with torture on March 12, 1289. The hero king was canonized by the Church of Georgia as a saint.

Sophio Patarkatsishvili, class 7b

25