Scholierenweekend Someren!
‘Volg mij!’ Het thema van HGJB-Kerstconferentie
Praten over de Bijbel
Hoe lezen we de Bijbel met jongeren?
Zien wij de jongere?
Over het belang van jeugdpastoraat
Bidgroeien! dat ze
‘Wat mooi om zo een jeugdwerkseizoen met elkaar te kunnen beginnen. We mochten veel leren over elkaar, over geloofsontwikkeling van kinderen, tieners en jongeren. Maar ook over het belang van geloofsvoorbeelden en hoe je zelf tot voorbeeld kunt zijn. Het was een inspirerende en waardevolle avond!'
- Anja de Romph, Hervormde Gemeente Elim, ‘t Harde
Startavond jeugdleiders
In gemeenten door het hele land zijn HGJB-trainers te gast geweest om met jeugdleiders het seizoen te openen. Aan de hand van het startthema ‘Dat je groeien mag’ was er ruimte voor verdieping, inspiratie, ontmoeting en gezelligheid.
Dichtbij is een uitgave van de HGJB en wordt twee keer per jaar verzonden naar mensen die de HGJB steunen en naar onze contactpersonen voor het jeugdwerk in de gemeenten.
HGJB
Het kopiëren of overnemen van artikelen is toegestaan, met bronvermelding:
HGJB-Dichtbij, jaargang 33, nummer 1, december 2024.
Redactie
Gerrina Bakker, André Groenendijk, Herman van Wijngaarden
Foto voorpagina
HGJB-Scholierenweekend, 25-28 oktober in Someren
Vormgeving
Reprovinci creative industries, Schoonhoven
Druk
BDU, Werkendam
Oplage
10.000
Contact
Reacties op de inhoud van Dichtbij: dichtbij@hgjb.nl
Bezorging en administratie: info@hgjb.nl
HGJB-kantoor Silvosa
Prins Bernhardlaan 1
3722 AE Bilthoven
Tel.: 030-2285402
E-mail: info@hgjb.nl
Giften
De vereniging HGJB is voor haar inkomsten grotendeels afhankelijk van vrijwillige bijdragen van gemeenten en donateurs. Giften zijn van harte welkom op NL35 RABO 0308 3168 35 / BIC: RABONL2U.
Wilt u informatie over de mogelijkheid om de HGJB testamentair te gedenken, neem dan even contact met ons op. Zie N hgjb.nl/steun
Lees je Bijbel, bid elke dag
Op de zondag dat in mijn eigen gemeente de opening van het winterwerk was, speelde de organist het bekende kinderlied “Lees je Bijbel, bid elke dag...’. In veel gemeenten zal dit lied gezongen zijn op deze zondag. Een toepasselijker (kinder)lied is er dan ook niet te vinden bij ons startthema ‘Dat je groeien mag’. Het vat kernachtig samen wat we de jonge generatie willen leren (en niet alleen voor de jonge generatie is dit van belang): lees je Bijbel en bid elke dag.
Over het belang van aandachtig bijbellezen schrijft Herman van Wijngaarden in deze Dichtbij. Praten over de Bijbel zonder erin te lezen is funest voor onze omgang met het Woord. Daarom stimuleren we jongeren, catecheten en jeugdleiders om steeds weer de Bijbel open te doen in het jeugdwerk. Ook leest u in deze Dichtbij over de waarde van het gebed. Het is goed om onze jongeren te leren bidden. Als HGJB vragen we echter ook om gebed vóór onze jongeren. Het is zó belangrijk om biddend om de jonge generatie heen te staan, opdat ze Christus leren kennen, vertrouwen en navolgen. Met 30.000 gietertjes, verspreid in gemeenten door het hele land, vroegen we nog eens extra aandacht voor het gebed voor jongeren (zie pagina 16 en 17). We hebben vele enthousiaste reacties op deze actie ontvangen!
Wat is het mooi om te zien dat God een hoorder is van de gebeden en dat levens veranderen door het werk van de Heilige Geest. ‘Een krachtig gebed van een rechtvaardige brengt veel tot stand.’ Blijft u ook aan ons denken in uw gebeden?
In Christus verbonden,
Inhoud
Interview Pieter Veerman
‘Groter denken over God’
DJ Sefa op de HGJB-Kerstconferentie
Op de HGJB-Kerstconferentie zal Sefa Vlaarkamp te gast zijn. Sefa combineert in zijn muziek klassieke invloeden met hardere stijlen in de dancemuziek en staat daarmee op de grootste podia. Over zijn zoektocht naar God ging hij, naar aanleiding van de Heidelbergse Catechismus, in gesprek met vijf predikanten. Wij spraken met een van hen, ds. Pieter Veerman.
Wat dacht u toen u de vraag kreeg om aan de podcast mee te werken?
‘Ik heb eerst eens gekeken wat de bedoeling en de insteek van het gesprek zou zijn. Dat was een pastoraal-catechetisch gesprek met Sefa over zijn vragen rondom muziek en het zoeken van God. Dat is iets waar ik graag aan meewerk. Ik heb voorafgaand aan het gesprek zijn muziek beluisterd en wat teksten opgezocht. Ik deed een aantal ontroerende ontdekkingen, maar ik werd ook wel bevestigd in mijn vragen bij deze scene en stijl.’
Hoe was het om met Sefa in gesprek te gaan?
‘Het was een heel open gesprek. Ik vond het ook heel verrassend dat hij zeer nieuwsgierig was naar hoe ik als predikant naar zijn wereld kijk en wie ik denk dat God is. Hij was op zoek naar het “waarom” van mijn kritische houding, maar bleef daarin ook gewoon stevig staan in zijn eigen wereld. Dat maakt het een volwaardig gesprek, waarin je van gedachten kunt wisselen, maar ook wel ergens bij elkaar komt: wij ervaren allebei een spanning hierin. Hij legde die vraag heel scherp neer. Ik dacht op dat moment: volgens mij zijn er best wel veel jongeren waar ik mee spreek die deze vragen wellicht niet zo scherp aan mij stellen, maar wél met dezelfde vragen zitten.’
Bent u door het gesprek anders tegen dingen aan gaan kijken?
Pieter Veerman
Pieter Veerman (1979) is als universitair docent verbonden aan de Theologische Universiteit Apeldoorn en de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij promoveerde op een onderzoek naar het gebedsonderwijs in de Heidelbergse Catechismus. Tot 2023 was hij gemeentepredikant in Lopikerkapel, Wilnis en Katwijk aan Zee.
‘Dat is heel dubbel. Toen ik zelf twintig was ben ik meegegaan met Naar House om juist bij het soort festivals waar Sefa nu draait het evangelie proberen te brengen. Ik heb me er destijds in verdiept en dat standpunt is niet veranderd: ik zie daar dingen gebeuren die botsen met het volgen van Jezus. In het gesprek met Sefa heb ik gezegd: het is een wereld waarin het lijkt alsof het nooit Pasen is geweest. Er is iets van dood, verderf, je vandaag uitleven. Er lijkt ook wel iets van een vlucht uit de wereld in te zitten—en Sefa ziet dat trouwens zelf ook.
‘Wat wel veranderd is, is dat ik weer groter over God ben gaan denken. Wat is het gaaf dat Hij Sefa benadert en weet aan te spreken, gewoon op de bank tijdens coronatijd, waar ik hem nooit zou hebben ontmoet. Het gesprek bepaalde mij dus ook bij de vraag waar onze roeping ligt voor de vele zielen die wij als kerk nooit bereiken.
Interview Pieter Veerman
Daarmee snap ik zijn worsteling: het podium waar hij staat is misschien wel de enige plek waar deze mensen te bereiken zijn. Wij zagen ook allebei dat er iets religieus gebeurt, daar op dat podium. Ik denk zelf dat die religiositeit eerder donker gekleurd is. Mijn vraag is of zijn fans in staat zijn om Sefa’s boodschap te onderscheiden van al die andere, duistere, religieuze taal in deze muziek.’
Zit daar dan de spanning?
Zie je een aanknopingspunt in dat religieuze, waarop je aan kunt haken, of wijs je het juist af?
‘Ik heb tegen Sefa gezegd: Het is niet aan mij om te bepalen wie waar geroepen is. Dat moet hij aan de Here God vragen. Ik denk zelf dat je het op een gegeven moment als christen niet in deze wereld uithoudt. Neem Daniël en zijn vrienden, aan het hof van Nebukadnezar. Die zeiden: ik eet niet mee, we knielen niet voor het beeld. Ik denk dat dit de spanning is die Sefa voor zichzelf en voor Gods aangezicht uit mag maken.
Sefa Vlaarkamp (2000) combineert in zijn muziek en zijn optredens klassieke muziek met de hardere dance-stijlen. Sinds een paar jaar is hij bezig met een zoektocht naar God, geloof en de spanning die dat op kan leveren met de wereld waarin hij zich als muzikant beweegt. Op de aanstaande HGJBKerstconferentie zal hij in gesprek gaan met een predikant en de aanwezige jongeren. Daarnaast ging hij voor een podcastserie in gesprek met vijf predikanten naar aanleiding van vragen uit de Heidelbergse Catechismus. Sefa
Wanneer dien ik God en wanneer kniel ik voor dit beeld? Het is niet aan mij te zeggen wanneer het tijd is voor Sefa om, komend vanuit die wereld, daar ook geheel afscheid van te nemen.’
Jullie zijn met elkaar in gesprek gegaan naar aanleiding van vragen uit de Heidelbergse Catechismus. Denkt u dat dit project en deze podcasts bij kunnen dragen aan de ontsluiting van de Catechismus voor jongeren vandaag?
‘Ja, ik vond de insteek van het gesprek mooi. Het was voor mij ook wel een reden om hieraan mee te doen, omdat ik van de Catechismus houd. Ik denk dat de Catechismus een prachtige samenvatting geeft, op grond van de Bijbel, van het christelijk geloof.
Vlaarkamp
De kernpunten daarvan staan ook vandaag nog. Mijn ervaring is dat de Catechismus de relevante vragen stelt, ook voor de jongeren van vandaag.
‘Sefa vertelt dat hij op een gegeven moment op de bank zit, alles lijkt te hebben, en toch denkt: Is dit het nou? En daarin ervaart hij iets van ellende. Letterlijk uit-landig zijn: niet in het paradijs. Als hij dat verhaal—ik zit op de bank en ik voel mij ellendig—zou willen vertellen, dan heb je een heel mooie intro voor een catecheseles.’
Luister de podcasts hier
André Groenendijk
Het thema van de HGJBKerstconferentie is ‘Volg Mij’. Wellicht heeft niemand indringender over het navolgen van Jezus geschreven dan Dietrich Bonhoeffer (1906-1945). Zoals bekend belichaamde hij die radicale navolging zelf: zijn verzet tegen het kwaadaardige naziregime heeft hem zijn leven gekost.
VOLG MIJ Dietrich Bonhoeffer
Thema van de Kerstconferentie
1 Voor een uitgebreide beschrijving hiervan, zie Andrew Root, Bonhoeffer as Youth Worker: A Theological Vision for Discipleship and Life Together, Grand Rapids, MI: Baker Academic, 2014.
2 Dietrich Bonhoeffer, Navolging, Utrecht: Uitgeverij Kok, 2014, 57.
Een stuk minder bekend is dat Bonhoeffer een groot deel van zijn leven actief was als jeugdwerker.1 Zijn eerste werk in de kerk was als leider van een zondagsschoolgroep. De jonge Bonhoeffer bleek een begaafd jeugdwerker te zijn, en zijn zondagsschoollessen waren een groot succes.
Zijn talent om het evangelie aan jongeren over te brengen kwam het duidelijkst aan het licht bij de belijdenisgroep in Wedding, een wijk van Berlijn. De opstandige groep opgeschoten jongens hadden Bonhoeffers voorganger letterlijk het leven gekost: enkele weken na het overdragen van zijn werk stief hij aan een hartaanval. Bonhoeffer krijgt evenmin een warm welkom, maar weet met zijn verhalen de jongens al snel tot bedaren te brengen. Hij sluit de jongens in zijn hart, en besluit zelfs om in dezelfde wijk te gaan wonen, zodat zijn leerlingen ook doordeweeks bij hem kunnen aankloppen.
Navolging
Bonhoeffer deelt het leven van de jongeren. Het leven delen: dat is niet alleen de kern van Bonhoeffers werk onder de jongeren, maar
ook de kern van zijn hele theologie. Christus is gekomen om Zijn leven met ons te delen. De oproep tot navolging is dan ook een oproep om hetzelfde te doen: niet langer voor onszelf leven, maar voor God en de naaste. Het christelijke leven bestaat niet uit het aanhangen van religieuze overtuigingen of ideologieën, of het uitoefenen van vrome praktijken. Dat komt omdat Christus niet slechts een historisch personage is dat ons mooie woorden en een inspirerend voorbeeld heeft nagelaten – nee, Christus is de levende, die ons vandaag ontmoet en tegen ons zegt: ‘Volg Mij!’ Hij vraagt absolute gehoorzaamheid.
Die gehoorzaamheid mogen we ook van jongeren vragen, juist in een tijd waarin er van alles op hen afkomt. Die gehoorzaamheid zal er in ieders leven anders uitzien, maar betekent in elk geval dat je leven niet meer om jezelf draait, maar om Christus en de naaste. Over de mens die het juk van Christus niet op zich neemt, schrijft Bonhoeffer: ‘Hij wordt daarmee niet van de last op zichzelf vrij, maar hij draagt nu een veel zwaarder, ondraaglijker last. Hij draagt het zelfgekozen juk van zijn eigen ik.’ 2
HGJB-Kerstconferentie
Dicht
op de huid van jongeren zitten
Een paar vragen over het thema ‘Volg Mij’ aan Menno Hanse, jongerenwerker bij de HGJB, die samen met anderen heeft nagedacht over de inhoudelijke invulling van de HGJB-Kerstconferentie.
Uitdaging
Dat ‘juk van [ons] eigen ik’, dat kennen we allemaal, en onze jongeren zeker: de eis om iets van je leven te maken, om je te ontwikkelen, om een leven te leiden dat Insta-waardig is. Wanneer we jongeren niet oproepen om Christus te volgen, maken we het hun niet gemakkelijk, maar juist heel zwaar. Het is de taak van de gemeente om de jongeren te leren wat het betekent om Jezus na te volgen en daarin ook om hen heen te staan.
Christus aanvaardt ons en geeft zijn leven voor ons uit liefde – maar daarin is Hij ook de levende, die ons oproept tot navolging en ons in een gemeente plaatst. Bonhoeffer daagt ons uit om een gemeente te zijn waar kinderen en jongeren een volwaardige plaats innemen, zodat zij de roep van de levende Christus kunnen horen: ‘Volg Mij!’.
André Groenendijk
HGJB-Kerstconferentie
Jongeren hebben christelijke events nodig. Stimuleer jongeren in jouw omgeving om naar de HGJB-Kerstconferentie te gaan. Deel de link: N hgjb.nl/kerstconferentie.
Waarom hebben jullie voor het thema Volg Mij gekozen?
‘In gesprekken met jongeren komen we veel praktische vragen tegen over hoe je Jezus volgt. Dat kan bijvoorbeeld gaan over relaties, of andere keuzes waar ze voor staan. Deze Kerstconferentie wilden we met de samenkomsten en workshops meer dan ooit dicht op de huid van de jongeren zitten: bij vragen en thema's die ze misschien wel dagelijks of wekelijks tegenkomen.’
Wat gaan jullie op de Kerstconferentie doen rond dit thema?
‘De Kerstconferentie is opgedeeld in drie dagen met drie thema's: “Jezus volg je helemaal” over hoe compromisloos Jezus volgen is, “Jezus volg je samen” over de kerk en relaties, en “Jezus volg je struikelend” over het volgen van Jezus met vallen en opstaan. Deze dagthema's komen terug in de samenkomsten en tijdens allerlei verschillende workshops.’
Het volgen van Jezus kan heel veel van je vragen.
Waarom zou je het dan toch doen als jongere?
‘Door het volgen van Jezus geef je je leven uit handen en leg je het in Zijn handen. Dat geeft zoveel rust in een tijd waarin je voortdurend hoort dat je zelf iets van je leven moet maken. Jezus is de enige weg naar het ware, vervulde leven. Dat leven, die vervulling en vrede gunnen we elke jongere, beseffend dat dat niet altijd het makkelijkste of ogenschijnlijk aantrekkelijkste leven is.’
Hoe kun je als jongere weten waartoe Jezus je oproept?
Met andere woorden: hoe kan ik weten wat Jezus van mij vraagt, in mijn omstandigheden?
‘Ik denk daarbij als eerste aan de Bijbel als Gods Woord, en aan het grote gebod om God lief te hebben boven alles en je naaste als jezelf. Dat gebod is de basisoproep voor iedereen. We roepen elke jongere op om zo dicht mogelijk bij God te leven. Als het gaat om concrete situaties in iemands leven is de uitdaging om vanuit het Woord van God en de omgang met Hem te zoeken, tasten en kiezen.’
Goede gesprekken en gezelligheid
Het unieke van de HGJB-vakanties
Ieder jaar gaan er zo’n duizend kinderen, tieners en jongeren op reis met een HGJB-vakantie, in binnen- en buitenland. Deze vakanties worden geleid door tientallen vrijwilligers. Waarom zou je reisleider worden, en wat maakt de HGJB-vakanties uniek? We spraken erover met Nick de Blois, die afgelopen zomer voor het eerst een vakantie leidde.
NickBloisde
Zeven jaar lang ging Nick (18) mee als deelnemer op de HGJBvakanties. Al een aantal jaar zweefde de gedachte door zijn hoofd om misschien eens een vakantie te gaan leiden. Toen een goede vriend met wie hij belijdenis deed hem hiervoor meevroeg, was hij om. Samen gingen ze op zoek naar een mooie vakantie om te leiden. Uiteindelijk meldden ze zich aan voor Survival Kids. Hij koos bewust voor de HGJB-vakanties: ‘Het geloof staat duidelijk op de voorgrond. Dit heeft een waardevol effect op de jongeren.’
Een vakantie leiden begint al bij de voorbereiding. ‘Het was al voor de vakantie leuk. Met het team spraken we een aantal keren online af om elkaar alvast wat beter te leren kennen en de praktische zaken door te nemen. We hebben zelfs een gezellig avondje in een restaurant gehad met een laptopje erbij.' Voor Nick had dit een grote meerwaarde: ‘de gezelligheid, positiviteit, maar ook de goede gesprekken met elkaar maken de groep bijzonder.’
Op vakantie
Vanuit deze goede momenten ging Nick met goede moed de dagen tegemoet. ‘Aan het begin was het wat zoeken, een groep tieners en leider die elkaar niet kennen, natuurlijk was dit iets terughoudend.’ Gelukkig bleef het hier niet bij: ‘Al snel begonnen de tieners elkaar op te zoeken. Door middel van de mooie introducties van de dag, de stille tijd en de mooie groepsmomenten werd de groep snel hecht. dit is iets unieks aan de HGJB-vakanties.’ De hechtheid was zichtbaar in hoe de tieners met elkaar optrokken en hoe ze hierin gesprekken met elkaar aangingen. Ook waren er allerlei leuke activiteiten: ‘we hebben zeskamp gedaan, zijn naar een trampolinepark geweest en de tieners hebben vuur leren maken. Daarnaast was er een prachtig veldje waar we veel op hebben gevoetbald.’
Ook reisleider worden?
Word je enthousiast van Nicks verhaal en zou je ook als reisleider mee willen met een HGJB-vakantie?
Scan de qr-code voor meer informatie of stuur een mailtje naar vakanties@hgjb.nl.
Iedereen in het team kreeg een specifieke rol aangewezen; Nick kreeg de rollen fotograaf en EHBO’er. Daarnaast mocht hij ook een dag voorbereiden. Dit betekent onder andere de dagopening verzorgen, de invulling van de liturgie bedenken en de stille tijd vormgeven. ‘Op mijn opleiding Sport & Bewegen had ik al geleerd om activiteiten voor te bereiden, daardoor ging me dit makkelijk af. Maar het was ook geen probleem geweest als ik deze opleiding niet zou hebben gehad. Er was een heel fijn document met info en tips, ook stonden er activiteiten in die aansloten bij de liturgie van die dag.’ Het was een mooie kans om de tieners, naast veel gezelligheid en sport, ook iets inhoudelijks mee te kunnen geven.
Mooie herinneringen
Door de week heen kreeg Nick al veel positieve reacties van de tieners. Ze hadden het erg naar hun zin. De activiteiten waren leuk en de momenten daaromheen waren goed. ‘Aan het einde van de week wilden de tieners niet vertrekken, we kregen een dikke knuffel toen ze uiteindelijk toch vertrokken, misschien was dit wel het hoogtepunt van de week. Natuurlijk is dit fijn om te horen, je hoort graag terug dat het gewaardeerd wordt wat je doet. Ook is dit brandstof om door te gaan en terug te komen. ’Voor Nick was het een positieve, fijne week. Zo positief, dat hij moeite heeft gedaan om nog een reis te gaan leiden als stage. ‘Ik ga dit met veel enthousiasme doen.’
Aan het einde van de week wilden de tieners niet vertrekken, we kregen een dikke knuffel
Dat hij nog een reis gaat leiden is zeker, wat voor kamp mag nog wel wat verschillen. Wel wordt het waarschijnlijk weer een soortgelijke reis, iets outdoor. En dan deze keer met tieners tussen de 12 en de 14 jaar oud. Dat wordt weer een nieuwe uitdaging. ‘Ik raad het iedereen aan om dit te gaan doen. Het is een mooie, leerzame ervaring.’ Als team ben je verantwoordelijk voor de veiligheid en de invulling van de week, en dat brengt je zelf ook veel: ‘Ik heb geleerd zelfstandiger en verantwoordelijker te worden. Daarnaast houd je aan het team een mooie groep mensen om je heen over.’
Als antwoord op de vraag wat hij de lezer nog mee wil geven, zegt Nick: ‘Ga, als het maar even kan, een HGJB-vakantie leiden! Doe het samen met een vriend, vriendin of vriendengroep. Het is een supermooie ervaring die ik iedereen sterk aanraad. Naast de mooie herinneringen en leerzame ervaringen hou je aan het team ook een hele mooie groep mensen over.’
Wijnand Hak
Praten over de Bijbel
We praten te veel ‘naar aanleiding van’ de Bijbel
Er is een verschil tussen praten naar aanleiding van de Bijbel en praten over de Bijbel. Om jongeren en onszelf te leren bijbellezen, zullen we vooral het tweede meer moeten doen: praten en nadenken over de Bijbel.
Als je meedoet aan een bijbelstudiegroep, zul je het bijna zeker herkennen: het bijbelgedeelte wordt gelezen, vervolgens geeft de inleider toelichting (eventueel aan de hand van het bijbelstudieboekje) en dan komen de gespreksvragen. De kans is groot dat de Bijbel inmiddels in letterlijke zin al terzijde is gelegd, want het zijn vooral vragen naar aanleiding van – en niet over – het bijbelgedeelte. Om de vragen te kunnen beantwoorden, hoef je niet eens meer in de Bijbel te kijken. Ik heb er ter voorbereiding van dit artikel
verschillende bijbelstudieboekjes op nageslagen: voor de beantwoording van heel veel (misschien wel de meeste) vragen, kun je de Bijbel dichtlaten. Het zijn vragen in de trant van: ‘Herken je wat de inleider heeft gezegd over groeien in geloof?’ en ‘Wat zijn voor jou belemmeringen om te getuigen van je geloof?’ Dat zijn op zich heel goede vragen, waard om te bespreken. Maar ze stimuleren niet om zelf in het bijbelgedeelte te duiken. En juist dát moeten we met elkaar veel meer oefenen.
Persoonlijk
Een voorbeeld uit de catechese. Stel, het onderwerp is ‘leren geloven’ en de bijbelstudie gaat over 2 Timotheüs 3:14-17 (‘Blijft u echter bij wat u geleerd hebt...’). Vragen naar aanleiding van dit gedeelte zijn bijvoorbeeld: ‘Van wie heb jij het geloof geleerd?’, ‘Hoe vaak lees jij in de Bijbel?’ Opnieuw: dat zijn vragen waar je goede gesprekken over kunt hebben. Maar het nadeel is dat je tieners er niet mee uitdaagt om zelf nog eens goed het bijbelgedeelte te bestuderen. Dat doe je wél door hen bijvoorbeeld de vier B-vragen van Luther voor te houden: Wat wil je leren van dit gedeelte (Bedenken), Waarvoor wil je – naar aanleiding van deze verzen – God Bedanken? Wat wil je aan God als schuld Belijden? En waarvoor wil je Bidden? Dat zijn vragen over het bijbelgedeelte, vragen die je niet serieus kunt beantwoorden als je het bijbelgedeelte er niet bij houdt. Let wel: met vragen over het bijbelgedeelte bedoel ik dus niet in de eerste plaats weet-
vraagjes. Soms zijn die ook nodig, om helderder te krijgen wat er nu precies staat. Maar het gaat erom dat de tiener of jongere uitgedaagd wordt om het bijbelgedeelte toe te passen op zichzelf, het persoonlijk te verwerken.
Ik ben ervan overtuigd dat waar ik in bovenstaande voorbeeld op doel, funest is voor de omgang met de Bijbel. Er is onder ons een cultuur ontstaan van praten naar aanleiding van de Bijbel zonder hem zelf te lezen. Zo helpen we jongeren niet om geïnteresseerd te raken in de Bijbel. Waar ze behoefte aan hebben, zo hoor ik telkens weer, zijn bijbelstudies die hen helpen en stimuleren om nieuwe dingen te ontdekken in de Bijbel. Ze horen té veel verhalen die weliswaar een vage link hebben met de Bijbel, maar die hen niet leren om kritisch te onderzoeken ‘of die dingen zo waren’, zoals de joden in Berea deden (Hand. 17:11).
Schatten
vinden waren. Zo leerde hij de hoorder een
Dat geldt ook voor de preken in de zondagse erediensten. Ook daar bespeur ik een verschil tussen beschouwingen naar aanleiding van en over het bijbelgedeelte. Recent hoorde ik een preek van een voorganger die het (volgens mij) begrepen heeft. Voortdurend stimuleerde hij om de Bijbel al luisterend open te houden: ‘Kijk maar in vers 4...’ en ‘Moet je eens zien wat er in vers 8 staat.’ Hij was als een gids in een museum die de aandacht vestigde op allerlei schatten die in het bijbelgedeelte te vinden waren. Zo leerde hij de hoorder een actieve bijbelleeshouding aan.
Maar ik ben bang dat té veel preken toch uiteenzettingen zijn naar aanleiding van een bijbelgedeelte, of zelfs maar een enkele gedachte daaruit (de bekende ‘kapstokpreken’). Ik ontken niet dat deze preken bijbels en zegenrijk kunnen zijn. Maar als we willen dat jongeren leren bijbellezen, zullen we dat ook in de zondagse eredienst meer met ze moeten oefenen. ‘Lees maar met me mee, dan zul je hopelijk ontdekken welke schatten er ook in dit bijbelgedeelte verborgen zitten.’
Gehoorzamen
Waar het dus op aankomt, is dat we jongeren (en ouderen) méér laten nadenken over de Bijbel. Dat kun je doen door vragen te stellen als: Wat leer je in dit gedeelte over God?, Welke tekst spreekt je het meest aan (of juist tegen)?, Hoe zou jij gereageerd hebben als je hierbij was geweest? Wat zijn kernwoorden in dit gedeelte en welke gedachten roepen die bij jou op? In ieder geval minder vragen waarvoor je de Bijbel eigenlijk niet eens open hoeft te houden...
Herman van Wijngaarden
Bijbelleesonderzoek
Het thema ‘bijbellezen’ is een van de kernpunten uit het beleidsplan van de HGJB, ‘Hoopvol voorsorteren’. In 2025 zal de HGJB daarom, net als in 2005 en 2015, een groot bijbelleesonderzoek uitvoeren onder jongeren.
Barthil
student leraar wiskunde
‘Als docent kun je verschil maken in het leven van jongeren’
‘In klas 4 bleef ik zitten, omdat ik voor wiskunde gemiddeld een 4,1 stond. Bijna vier jaar later studeer ik voor leraar Wiskunde aan Driestar hogeschool. Het jaar nadat ik was blijven zitten, kreeg ik zo’n goede wiskundedocent, dat ik dacht: hem wil ik na gaan doen. Uiteindelijk ging ik met afgerond een 10 voor dit vak van school. Deze ervaring helpt: nu weet ik waarom en waarop leerlingen bij wiskunde kunnen vastlopen.
‘Ik heb eerst een jaar wiskunde gestudeerd op de universiteit, maar ik merkte al snel dat ik het liefst meteen leraar wilde zijn. Toen kwam ik in contact met Driestar hogeschool. Hier werd met mij meegedacht en gezorgd voor een passend traject. Dankzij de universiteit hoef ik wat minder wiskundevakken te volgen. Zodoende kan ik drie dagen werken op de Pieter Zandt in Staphorst, en een dag leren.
De eerste maanden voor de klas vond ik pittig. Ik heb weinig begeleiding; er zit meestal niemand achter in mijn klas. Ook de werkdruk vond ik wennen. Nu ik een paar maanden voor de klas sta, kan ik zeggen: als je het voor jezelf leuk houdt en streng en rechtvaardig blijft, is het goed te doen. Elke dag leer ik weer nieuwe dingen. Ik denk dat dit m’n hele schoolcarrière blijft. Dat maakt leraar zijn zomooi.
De eerste vijf minuten van de les reserveer ik voor een gezellig gesprekje. Ik merk dat je minder aan klassenmanagement hoeft te doen als je leerlingen persoonlijk kent. Je kunt grappen met ze maken, en – nog mooier – je kunt ze ook iets meegeven voor het leven.
Ik geef vooral les aan vmbo-basis- en kaderklassen. Daar vind ik omgangsvormen erg belangrijk. Net had iemand een etui afgepakt. Dan bespreek ik dat met de betrokken leerlingen. Het kan niet dat er in mijn lokaal iets van je afgepakt wordt.
Ik wil leerlingen leren dat de Bijbel een leerboek is voor het leven. Tijdens de dagopening doe ik m’n best om een open sfeer te creëren. Ik verbaas me er soms wel over dat ik nog maar drie maanden voor de klas sta en nu al bijzondere groepsgesprekken voer. Daar helpen de colleges in Gouda en Kampen mij ook bij.
Het is voor mij best een afstand naar Gouda, maar ik heb het er wel voor over. Je wordt hier echt opgeleid tot christelijke docent. Driestar hogeschool is klein, en daardoor persoonlijk. Er is altijd iemand beschikbaar voor een gesprekje; de sfeer is erg goed. Ik leer veel van hoe de docenten lesgeven. Wat ik bij hen zie, kan ik zelf ook uitproberen in mijn lessen. Een ander voordeel is dat het slagingspercentage hoog is.
Ik vind het een uitdaging om m’n lessen gezellig én ordelijk te laten verlopen. Als leerlingen me op een fout betrappen, dan noteer ik dat in een Excel-document. Bij vijf fouten trakteer ik op taart. Pas waren er een aantal leerlingen die ik twee uur achter elkaar had. Toen ze na de pauze terugkwamen voor het tweede uur, hadden ze ijs voor me meegenomen. Dat leerlingen zoiets spontaan voor me doen, doet me ontzettend goed.’
Wil jij net als Barthil leraar worden? Kom kijken of studeren bij Driestar hogeschool wat voor jou is. Scan de QR-code en meld je aan voor de open dag op 8 februari!
Gebed voor jongeren
Bid dat ze groeien!
Tips
1. Wees concreet
Noem de namen van concrete jongeren in je gebed. In de gemeente kunnen de namen van de jongeren verdeeld worden onder gemeenteleden (zie het kader op de volgende pagina voor een voorbeeld). Zo wordt er voor elke jongere gebeden.
2. Doe het met elkaar
Kom als jeugdleiders of ouders regelmatig bij elkaar om voor jongeren, het jeugdwerk en de geloofsopvoeding te bidden. Wanneer je samen bidt, vind je steun bij elkaar.
3. Kom in beweging
Gebed spoort ook aan tot handelen. Maak eens een praatje met de jongere voor wie je bidt. Het kan voor de jongere een enorme steun zijn om te horen dat er voor hem of haar gebeden wordt. Ook hoor je zo wat de jongere bezighoudt en dat kun je dan weer meenemen in je gebed. Zo bouw je een band op met de jongere.
Het jeugdwerkseizoen is inmiddels in volle gang. Met hart en ziel zet je je in voor jongeren: als jeugdouderling, jeugdleider, ouder, of gewoon als betrokken gemeentelid. In alle drukte zou je zomaar kunnen vergeten dat gebed het fundament is onder al het werk.
Bidden is niet vanzelfsprekend, en zeker niet in onze tijd. Volle agenda’s en een haast onafgebroken stroom berichten op de telefoon slokken onze tijd op. Even stil zijn, je gedachten tot rust laten komen, je aandacht op God richten en met Hem in gesprek gaan: het lijkt haast tijdverspilling. Er moet nog zoveel gedaan worden!
Toch gaat er dan iets mis. De befaamde theoloog K.H. Miskotte begint zijn boekje over het gebed met de zin: ‘De gemeente van Christus is een biddende gemeenschap.’ Het gebed is volgens Miskotte hét kenmerk van de gemeente. Met andere woorden: een gemeente die niet meer bidt, houdt op gemeente te zijn. Daarnaast is het goed om, wanneer je zo druk bent (en dat is zeker ook in de kerk een gevaar!), je eens de vraag te
stellen: verwacht ik het nog wel van God? Het zou zomaar kunnen dat we ongemerkt vergeten zijn dat God de wereld en de kerk in de hand heeft. Je ziet jongeren om je heen afhaken en je denkt: wíj moeten iets doen! Het gebed is dan de plek waar je ontdekt dat het God niet uit de hand loopt. Hij zorgt voor Zijn gemeente en voor de jongeren van de gemeente. Dat geeft rust. Vertrouwend op God kun je dan je werk doen, als jeugdleider, ouder of gemeentelid.
Bidden is bovendien de mooiste vorm van aandacht. Je brengt de jongere in gedachten terwijl je voor het aangezicht van God staat. Je mag hem of haar aanbevelen in Gods liefdevolle zorg, en ontdekt de liefde van God voor de jongere. Daarmee groei je zelf ook in liefdevolle betrokkenheid op de jongere.
Dan blijft het niet bij gebed: je gaat handelen! Bijvoorbeeld door eens een praatje te maken met een jongere en interesse te tonen in zijn of haar leven.
In gemeenten horen we met enige regelmaat dat ouderen zich niet betrokken lijken te voelen bij het jeugdwerk of de geloofsopvoeding. Vaak is er ook verlegenheid onder ouderen: wat kan ik doen? Het zijn vaak echter juist ouderen die de meeste tijd en rust hebben om te bidden. Zij kunnen in hun dagelijkse gebeden de jongeren van de gemeente bij God brengen. Op die manier vervullen ouderen de belangrijkste taak in het jeugdwerk. Zo vorm je, al biddend, een gemeente van alle generaties met hart voor jongeren.
André Groenendijk
Bid dat ze groeien!
We verlangen naar geloofsgroei; dat de kinderen en jongeren in jouw kerk
Jezus Christus meer en meer leren kennen.
Daarvoor hebben ze jouw liefde, aandacht en gebed nodig!
Voor welk kind of welke jongere bid jij dit jeugdwerkseizoen?
Bestel gratis kaartenset op de andere kant!
Tip: Hang deze gieter thuis op en blijf volharden in gebed!
Zo verbind je generaties aan
elkaar
In veel gemeenten zijn de gietertjes uitgedeeld die de HGJB heeft verspreid in het kader van het startthema ‘Dat je groeien mag’. Hiermee is een beweging van gebed voor jongeren op gang gebracht. Ook in de Ichthuskerk te Alblasserdam is de actie enthousiast ontvangen. Een paar vragen aan ds. Michel van Heijningen, predikant van de Ichthuskerk.
Hoe hebben jullie de gietertjes gebruikt?
‘Toen ik de actie zag, dacht ik direct: wat gaaf! Zo verbind je de generaties aan elkaar en breng je als gemeente in praktijk dat kinderen en jongeren erbij horen. Onze wijkgemeente telt veel kinderen en jongeren. Op ieder gietertje hebben we twee namen gezet. Daarnaast zijn de namen van twee gezinnen van overleden kinderen/jongeren op een gietertje geplaatst. Aan het einde van de dienst in het startweekend heb ik de actie uitgelegd en kinderen de gietertjes laten uitdelen in de kerk.’
Hoe waren de reacties?
‘In de dienst was het sowieso een vrolijk moment toen de kinderen door de kerk liepen. We kwamen gietertjes tekort! Mensen reageerden ook na afloop van de dienst enthousiast, en ze zijn begonnen met het regelmatig bidden voor twee kinderen of jongeren uit de gemeente. Via de beamer en de nieuwsbrief wordt er af en toe een gietertje getoond om de mensen te herinneren aan de actie.’
Wat is volgens u de waarde van gebed voor kinderen en jongeren?
‘Jongeren vandaag de dag hebben het zwaar. Er wordt veel van hen verwacht, het toekomstbeeld is somber; en dat raakt hen. In de dienst heb ik het ook tegen hen gezegd: er zijn ouderen die voor jou bidden. Wij zijn en blijven afhankelijk van Gods Geest, en Jezus heeft beloofd dat de Geest gegeven wordt aan hen die bidden. Ooit zei een oudere tegen me: er gaat geen dag voorbij of ik bid voor de gemeente. Zulke senioren zijn onmisbaar! Je laat je betrokkenheid niet zien door te klagen over wat anders gaat, maar door te bidden voor wat anders moet.’
ZIEN WIJ DE JONGERE?
HGJB-training jeugdpastoraat
Voor iedereen die zich wil verdiepen in de pastorale zorg aan tieners en jongeren bieden we een training jeugdpastoraat aan. Deze kan online worden gevolgd, maar wordt op aanvraag ook in de plaatselijke gemeente gegeven. De training bestaat uit twee avonden. De eerstvolgende training zal online plaatsvinden op dinsdag 7 en 21 januari.
Scan de qr-code voor meer info!
Regelmatig horen we in de media dat het niet zo goed gaat met onze jongeren. Diverse onderzoeken laten zien dat veel jongeren al op jonge leeftijd worden geconfronteerd met prestatiedruk, keuzestress en hoge verwachtingen.
Het gebeurde zomaar tijdens een gemeenteavond in het land. De vraag was of de nadruk in het jeugdwerk moet liggen op inhoud of op relatie. Een van aanwezige jongeren verzuchtte: ‘Het is voor mij belangrijk dat ik gezien word.’ De andere aanwezige jongeren beaamden dit volmondig: de hartenkreet riep herkenning op.
De verzuchting van deze jongere is niet uniek. Iedereen verlangt immers naar erkenning, om van betekenis te zijn. Iedereen heeft het nodig dat dat er mensen om hem/haar heen staan bij wie je terecht kunt met vragen of gewoon om de alledaagse dingen van het leven te delen. Dit geldt in het bijzonder voor jongeren. Zij zijn nog volop in ontwikkeling. Zij hebben te maken met onzekerheid. Ze zijn op zoek naar hun identiteit en hun plek in de gemeenschap, en ook zoekende in het geloof. De wereld om hen heen is complex en biedt niet altijd evenveel perspectief.
Jeugdtrends
De in het voorjaar van 2024 gepubliceerde jeugdtrends geven aan dat jongeren verlangen naar een eenvoudige wereld waarin de problemen opgelost zijn. Ze willen gewoon een ‘burgerlijk’ leven leiden, uitzicht hebben op een gezin, een huis en een leefbare omgeving. Door alles wat er speelt in deze de tijd is dit echter lastiger te bereiken dan voorheen. Jongeren merken dat sommige verworvenheden die hun ouders hadden voor hen niet zijn weggelegd.
Ondanks een onzekere toekomstverwachting, groeien ze op in een samenleving waarin al het goede hun toeblinkt. Ze worden geconfronteerd met ideale lichamen en uitgelezen kansen. Dit alles lijkt voor iedereen bereikbaar met een beetje inzet en goede wil. Kreten als ‘geluk dwing je af’ en ‘succes maak je zelf’ suggereren dat alles wat je meemaakt één op één te herleiden is naar het eigen kunnen en de eigen mogelijkheden. Alles moet er bovendien mooi, optimaal en aantrekkelijk uit zien, terwijl veel jongeren heel onzeker zijn over hun uiterlijk.
Daarbij komt dat jongeren het idee hebben voortdurend online te moeten zijn, omdat er anders iets gemist wordt. Het gevaar is dat wat jongeren online krijgen aangeboden zomaar als waarheid wordt aangenomen.
Uit onderzoek blijkt dat jongeren (door hun ouders) steeds minder worden begrensd. Op het eerste gezicht lijken ze hier blij mee te zijn,
maar jongeren worstelen met de ruimte die ze krijgen en zoeken naar houvast. Ze hebben kaders en zekerheden nodig.
In het jeugdwerk
Ook de jongeren in onze kerkelijke gemeenten hebben te maken met onzekerheid, stress en overbelasting. Christelijke jongeren wijken daarin niet af van hun niet-christelijke leeftijdgenoten.
Wat zou het mooi zijn wanneer de christelijke gemeente een gemeenschap is waar jongeren zich thuis weten. Dat het een haven is waar mensen om hen heen staan die hen echt zien in al hun kwetsbaarheid en bravoure. Een gemeente waar aandacht is voor de zorg van jongeren, waar jongeren tot rust mogen komen en waar ze een luisterend oor vinden voor hun vragen en verhalen. Heeft de Heer, als de Pastor bij uitstek, niet juist oog voor de lammeren (Jesaja 40:11)?
Zou Zijn gemeente niet daarin Zijn voorbeeld volgen?
Het is zo waardevol wanneer jongeren hun vreugde en vragen kunnen delen met iemand die ze vertrouwen
Kinderen, tieners en jongeren maken volwaardig deel uit van de gemeente en hebben in deze tijd van verwarring medemensen hard nodig op de weg van het geloof. Mensen die hen zien, naar hen omkijken. Het is zo waardevol wanneer jongeren hun vreugden en vragen kunnen delen met iemand die ze vertrouwen. Denk daarom als gemeente serieus na over hoe je kunt investeren in extra zorg aan jongeren. Dit kan bijvoorbeeld door het opzetten van jeugdpastoraat.
De kerk heeft zoveel te bieden als het gaat om de betekenis en de waarde van de mens. Deze ligt niet in prestaties, looks of likes, maar in het feit dat hij/zij een beelddrager is van God. In Genesis in lezen we dat God de mens schiep naar Zijn beeld en Zijn gelijkenis. Na de zondvloed herhaalt God deze boodschap aan Noach. Het vergieten van iemand bloed wordt zwaar aangerekend, juist omdat hij naar het beeld van God is geschapen. Dat maakt ieder mens waardevol.
Daarnaast laat de Bijbel zien dat er geen perfecte mensen bestaan. Zelfs de grootste heiligen worden beschreven als onvolmaakte schepselen. Dit wordt in de Bijbel niet verbloemd. Wij worden door God geliefd, niet omdat we perfect zijn of altijd de goede keuzes maken. We worden door Hem uitgenodigd om met al onze gebreken en fouten bij Hem te komen. Met vallen en opstaan mogen we achter Jezus aan gaan en vol verwachting uitzien naar Zijn grote toekomst. Laat jongeren beseffen dat ze niet alleen staan. Investeer in de zorg aan jongeren.
Anneke van Maanen
Bedankt!
De HGJB heeft een (financieel) uitdagend jaar gehad. Toch zien we aan het einde van het jaar vooral 10.000 redenen tot dankbaarheid. Jij bent er daar er één van.
Om je te bedanken voor je steun en gebed is er een korte boodschap van onze tieners. Bekijk de video!
N hgjb.nl/bedankt
Denk met jongeren na over
‘Ik geloof, ik deel’
Speciaal voor het Diaconaal project ‘Ik geloof, ik deel’ is er een jongerenbijeenkomst ontwikkeld. Nodig een HGJBspreker uit in jouw gemeente die de verhalen uit Albanië dichtbij brengt! Samen duiken we de Bijbel in.
Er zijn interactieve werkvormen en jongeren worden in beweging gezet om te delen van wat zij hebben. Deze avond maakt inzichtelijk waarom meedoen aan het Diaconaal project van toegevoegde waarde is!
N Meer weten? Kijk op HGJB.nl/Spreker
Nieuwe uitgave Op Toonhoogte
Er komt een nieuwe uitgave van Op Toonhoogte! Deze liederenbundel wil jongeren en ouderen in de gemeente samenbrengen door het zingen van liederen waarmee God geloofd wordt en het geloof geleerd en gedeeld wordt.
De huidige uitgave van Op Toonhoogte telt 568 liederen in 21 categorieën. We hebben het voornemen om deze categorieën te handhaven, maar wel kritisch te kijken naar de samenstelling ervan. Dat betekent dat we sommige liederen niet meer opnemen in de nieuwe uitgave. Daardoor ontstaat er ruimte voor nieuwe liederen. De nieuwe uitgave van Op Toonhoogte verschijnt in de zomer van 2025.
Alles over het Vakantie Bijbel Werk
Ontdek alles over het nieuwe Vakantie Bijbel Werk-thema tijdens het VBW-toerustingsmoment. Dit moment is op 8 februari in Houten. Een afwisselend programma vol inspiratie staat voor je klaar. In het programma zit natuurlijk uitgebreide informatie over het thema en een bijbelstudie. Ook zijn er inspirerende workshops, waarbij jij kunt kiezen wat jij het meest interessant vindt.
N Meld je, samen met je commissieleden, aan via HGJB.nl/VBW
Geven en nalaten aan de HGJB
De één praat er makkelijker over dan de ander. Maar als je ouder wordt en je denkt aan de waardevolle dingen die je in je leven hebt mogen verwerven, kan de gedachte zomaar in je opkomen: ‘Aan wie laat ik dat dure horloge na?’
En ook: ‘Welke geestelijke erfenis laat ik eigenlijk na?’ Zou die erfenis ook doorgegeven kunnen worden in de vorm van een legaat aan de HGJB?
Kleinkinderen
Al meer dan honderd jaar is het de missie van de HGJB om jongeren toe te rusten om voor Gods aangezicht te leven. Om daarmee door te kunnen gaan, zoeken we naar betrokken gemeenteleden, ouders en grootouders die hier – samen met ons – werk van willen maken.
Bij het maken van een testament denkt u misschien niet direct aan de HGJB. De tijd dat u jongere was, ligt ten slotte ver achter u. Maar welke christelijke grootouder maakt zich geen zorgen over de kerk van de toekomst? Zullen de (achter-) kleinkinderen daar nog deel van uitmaken?
Via notaris
Nalaten aan een goed doel kan alleen via een officieel testament dat door een notaris is opgemaakt. Een eigen handgeschreven verklaring (codicil) is niet voldoende. Een testament is een persoonlijk document dat u te allen tijde kunt laten wijzigen. Voor het opstellen van uw testament kunt u terecht bij uw notaris. De HGJB is bereid mee te dragen in de kosten van het opstellen van een notariële akte.
Andere manieren
Uiteraard zijn er ook andere manieren om ons werk financieel te steunen! Graag wijzen wij u op de volgende mogelijkheden:
· Gift - U kunt natuurlijk ‘gewoon’ een gift overmaken op NL35RABO0308316835 t.n.v. HGJB te Bilthoven.
· Periodieke gift - Hierbij schenkt u minimaal vijf achtereenvolgende jaren een vast bedrag aan de HGJB. Deze afspraak wordt schriftelijk vastgelegd. Het bedrag mag volledig van het belastbaar inkomen worden afgetrokken.
Meer informatie?
Heeft u behoefte aan meer informatie? Graag staan we u te woord. Neem contact met ons op via N 030-2285402 of aklop@hgjb.nl. Het zou mooi zijn als u op deze manier een erfenis kunt nalaten aan de kinderen van de gemeente, die immers ook úw kinderen zijn!
Blijf op de hoogte!
Elke maand verstuurt de HGJB een e-mail met het laatste nieuws. Wil je op de hoogte blijven van de activiteiten van de HGJB? Meld je dan aan voor deze mail via N HGJB.nl/nieuwsbrief.
Gaan jullie de uitdaging aan? Vader Zoon Survival 2025
Van 1 tot en met 3 mei 2025 organiseren de HGJB en Outback Explorers weer de Vader Zoon Survival. Vaders beleven met hun zonen (13-15 jaar) drie geweldige dagen in de Belgische Ardennen. Een actief programma staat voor ze klaar. Denk hierbij aan high ropes parcours, een bivak bouwen en een potje koken. Naast deze activiteiten is er ook veel ruimte om met elkaar te praten over dingen waar je thuis niet zo snel over praat. Drie dagen lang ‘survivallen’, om er samen sterker uit te komen.
N Meld je aan op HGJB.nl/VZSurvival
