Dichtbij - mei 2024

In gesprek over jongeren en de eredienst

Dat je groeien mag

Startthema 2024-2025

Ervaringen en tips delen

De waarde van een opvoedkring

Samen God ontmoeten

Onderzoek jongeren en de eredienst

HGJB-Jongerenavond Krimpen a/d IJssel

Op 15 maart kwamen meer dan zeventig jongeren bij elkaar op een HGJB-Jongerenavond in Krimpen a/d IJssel. Zij dachten na over het thema ‘Don’t worry, be happy?!’ Naast een overdenking en samen zingen met band ‘Elin’ was er ruimte voor ontmoeting en verdiepende gesprekken. Ook jeugdleiders gingen met elkaar in gesprek. Een deelnemer vertelt:

'Normaal zeg ik niet zoveel in groepen, maar nu was er echt contact en was iedereen heel open! Ook heb ik genoten van het samen zingen'

Dichtbij is een uitgave van de HGJB en wordt twee keer per jaar verzonden naar mensen die de HGJB steunen en naar onze contactpersonen voor het jeugdwerk in de gemeenten.

HGJB

Het kopiëren of overnemen van artikelen is toegestaan, met bronvermelding: HGJB-Dichtbij, jaargang 32, nummer 2, mei 2024.

Redactie

Alice de Graaf, André Groenendijk, Herman van Wijngaarden

Foto voorpagina

Predikantenlunch op 25 april in de Broederkerk te Kampen

Vormgeving

Reprovinci creative industries, Schoonhoven

Druk

BDU, Werkendam

Oplage

9200

Contact

Reacties op de inhoud van Dichtbij: dichtbij@hgjb.nl

Bezorging en administratie: info@hgjb.nl

HGJB-kantoor Silvosa

Prins Bernhardlaan 1

3722 AE Bilthoven

Tel.: 030-2285402

E-mail: info@hgjb.nl

Giften

De vereniging HGJB is voor haar inkomsten grotendeels afhankelijk van vrijwillige bijdragen van gemeenten en donateurs. Giften zijn van harte welkom op NL35 RABO 0308 3168 35 / BIC: RABONL2U.

Wilt u informatie over de mogelijkheid om de HGJB testamentair te gedenken, neem dan even contact met ons op. Zie N hgjb.nl/steun

‘Bedank mij niet... bedank God!’

In deze Dichtbij vindt u op pagina 6 en 7 een paar highlights uit ons jaarverslag. Dat we het jaar 2023 af konden sluiten met een positief resultaat was niet vanzelfsprekend. Halverwege het jaar werden we overvallen door een forse cao-loonstijging en dat leidde ertoe dat we afstevenden op een negatief resultaat. We stuurden een oproep tot steun en u heeft ons niet teleurgesteld!

Veel particuliere giftgevers dachten aan ons, maar ook ondernemers verrasten ons met mooie giften. Eén van de ondernemers zei tegen me: ‘Bedank mij niet, bedank God. Hij zorgt ervoor dat ik genoeg geld heb verdiend, ik deel van de rijkdom die ik van Hem heb ontvangen.’ Hartverwarmend! Als organisatie zijn we onze Hemelse God en Vader dankbaar voor de financiële steun vanuit onze achterban. Ook voor 2024 zijn er weer genoeg (financiële) uitdagingen. We vragen u dan ook om ons niet te vergeten in uw gebeden en met uw giften.

In deze Dichtbij leest u ook over ons onderzoek ‘Jongeren en de eredienst’. De afgelopen periode organiseerden we rond dit onderwerp een drietal predikantenlunches. Het is waardevol om met predikanten na te denken over dit toch wel spannende onderwerp. Predikanten stelden zich in de gesprekken over dit onderwerp kwetsbaar op. Door zulke ontmoetingen leren we van elkaar en dat helpt ons weer om ons werk goed te blijven doen.

In deze Dichtbij leest u ook over de plannen die we hebben voor de komende tijd. Vol verwachting kijken we uit naar een mooi vervolg van 2024! En... mag ik u ontmoeten op onze ALV op 6 juni?

In Christus verbonden, Jan Kranendonk

Geloofsopvoeding

Opvoeden is voorleven

De waarde van geloofsopvoedingskringen

It takes a village to raise a child, je hebt een heel dorp nodig om een kind op te voeden. Veel ouders zullen het gezegde beamen: het is fijn om mensen om je heen te hebben die je ondersteunen in het opvoeden van kinderen.

Bij opvoeding hoort ook geloofsopvoeding. Niet als apart onderdeel, zo van ‘dat moet er ook nog bij’, maar verweven in het alledaagse van opvoeden. Vanaf het begin samen de Bijbel lezen, erover praten, zingen en bidden: dat is geloofsvorming. Maar ook: hoe gaan jullie met elkaar om? Hoe praten jullie over anderen? Wat doe je als je boos bent, gefrustreerd of verdrietig? Hoe gaan jullie om met lastige fasen in het gezin? Zien de kinderen dat jullie je laten opbouwen én corrigeren door de Bijbel? Welke keuzes maak je als christen in onze samenleving? Wat betekent het om gelovig te zijn, anno 2024, voor jou als opvoeder en voor jullie kinderen? Kortom: geloofsopvoeding gaat over voorleven!

Ouders hoeven geloofsopvoeding niet alleen vorm te geven: it takes a church to raise a child. In veel kerkelijke gemeenten zijn er ‘opvoedkringen’, om samen, vanaf de geboorte en doop van een kind, door te spreken over hoe je het geloof voorleeft; en om te delen in de blijdschap en de spanningen die bij geloofsopvoeding horen en van elkaar te leren. Zo ook in de Hervormde Gemeente Lunteren. Lees de bemoedigende interviews hieronder maar eens. Doen jullie al mee in een opvoedkring?

Gert en Carolien van de Vliert

Gert (42) en Carolien (40) zijn de ouders van Ilse (17), Jurn (15), Inge (13), Jade (levenloos geboren in 2012) en Jord (10). Ze zijn al sinds 2017 aangesloten bij twee opvoed- kringen (8 – 11 jaar en 12 – 16 jaar). ‘We hadden voor deze kringen gekozen om ervaringen uit te wisselen met mede-gemeenteleden en van elkaar te leren. Als ouders van kinderen in dezelfde leeftijdsfase zit je toch een beetje in hetzelfde schuitje. Je vraagt je soms af waar je goed aan doet en dan zijn tips of ervaringen van anderen soms helpend. We ervaren deze avonden als waardevol, verbindend en gezellig. In een vertrouwde en open sfeer

delen we dingen met elkaar. Door dit met elkaar te delen, kom je er ook achter dat opvoeden bij iedereen met val- len en opstaan gaat.’ Gert en Carolien leren veel op deze avonden, maar natuurlijk ook in het opvoeden van hun eigen kinderen. Als ze een tip mogen geven aan andere ouders dan zou dat de volgende zijn: ‘Het streven naar het perfecte plaatje veroorzaakt vaak krampachtigheid. Besteed vooral aandacht aan de dingen die fundamenteel zijn. Uiteindelijk zijn je daden belangrijker dan je woor- den. Als dit niet met elkaar rijmt, dan hebben je woorden geen kracht.’

Mariska Buitink en Aron Bruins

Theo en Jolanda Beukhof

Theo (39) en Jolanda (32) zijn de ouders van Bram (5) en Evi (3). Zij sloten zich een paar jaar geleden aan bij een opvoedkring. ‘Een paar jaar geleden was er een bijeenkomst met informatie over geloofsopvoeding. Omdat wij net twee kleine kinderen hadden, vonden wij het interessant om tips te krijgen op het gebied van de christelijke opvoeding van een (jong) kind. Daarnaast vonden we het mooi om op deze manier meer jonge ouders uit onze gemeente te ontmoeten. Op een praktische manier helpen we elkaar. Bijvoorbeeld met tips voor wat een mooie manier is om met je kind te bidden en over God te vertellen, welke kinderbijbels fijn zijn om te lezen en hoe de ervaringen zijn met kinderen meenemen naar de kerk.’ Naast dat ze een paar keer per jaar samenkomen met andere ouders, leren ze in het opvoeden ook van hun kinderen. ‘Om te geloven als een kind, letterlijk. Als we ze vragen waar we voor moeten bidden, komen de meest uiteenlopende zaken van die dag naar boven. Van een kind dat ze kennen waarvan een opa of oma is gestorven, tot de vriendin van Nijntje uit het filmpje die ziek was, tot de brandweer die de branden moet blussen en of de Heere God wil zorgen dat ze genoeg water hebben. Echt álles mag je aan God vragen.’

Zelf ook aan de slag met Voorleven?

Siska en Robert van der Zouwen

Siska (36) en Robert (32) zijn de ouders van Sara (6) en Jonas (4). Ze zijn aangesloten bij een opvoedkring die ze als heel positief ervaren: ‘Fijne, gezellige avonden waarin je veel herkenning hebt, van elkaar kunt leren en je je betrokken voelt bij anderen in de gemeente. Je ziet dat je niet de enige bent met bepaalde uitdagingen, vooral ook in het voorleven van het geloof.’ Het boekje Voorleven, dat gebruikt wordt op die avonden, sluit heel goed aan bij de leeftijd en is ontzettend leerzaam, zo zeggen Siska en Robert. ‘Het voorleven van het geloof is het meest belangrijk als ouders zijnde, en het samen hiermee bezig zijn met andere ouders, met kinderen van ongeveer dezelfde leeftijd, kan echt een fijn hulpmiddel zijn om ook als ouders samen over dingen te praten.’ In het voorleven van het geloof leren Siska en Robert ook van hun kinderen. ‘Het simpele geloven en het makkelijke schaamteloze zingen over Jezus, gewoon in de supermarkt bijvoorbeeld.’

kunt je uitdagingen, zo en hun supermarkt

Jaarverslag 2023

In 2023 heeft de HGJB weer veel gedaan, op deze pagina’s lichten we een paar dingen uit. Meer weten? Lees het gehele (verkorte) jaarverslag hier: N hgjb.nl/verkort-jaarverslag.

Financieel

Inkomsten

€ 2.230.000

Totaal 2022: € 2.020.000

2022 2023

Giften particulieren

Nalatenschappen

Collectes gemeenten

Giften ondernemers

Opbrengst activiteiten 'Voor Jongeren’

Opbrengst activiteiten 'Werken met jongeren’

Opbrengst diaconaal project

Overige opbrengsten

Kosten activiteiten voor jongeren

Uitgaven

€ 2.245.000

Totaal 2021: € 1.929.000

2022 2023

Kosten activiteiten ‘Werken met jongeren’

Kosten diaconaal project

Studiedag Catechese

Op donderdag 11 mei vond de Studiedag Catechese plaats. Dr. Elsbeth Vogel en Herman van Wijngaarden hielden twee inspirerende lezingen over de identiteitsontwikkeling van tieners en jongeren en het voeren van het geloofsgesprek. 's Avonds kon er gekozen worden uit vier workshops: van een meepraatsessie over eigen ervaringen tot het ontvangen van handvatten voor een po-

sitieve groepsvorming. De deelnemers en de HGJB kijken terug op een zinvolle dag vol ontmoeting en inspiratie.

Tip: naar aanleiding van deze studiedag biedt de HGJB een training aan over groepsdynamiek. Vraag deze aan voor jouw gemeente! N hgjb.nl/ toerustingsavond-groepsdynamiek

Jaarverslag 2023

Onderzoek ‘Jongeren en de eredienst’

Hoe betrekken we jongeren meer bij de eredienst? Die vraag stelden veel gemeenten aan de HGJB. Daarom is er onderzoek gedaan in vier gemeentes. De HGJB vroeg jongeren naar hun kijk op de eredienst. De predikanten kregen dezelfde vragen gespiegeld.

Uit het onderzoek blijkt dat de jongeren de eredienst meer waarderen dan gedacht werd. Ook geven ze aan de liturgische elementen in de eredienst zeer te waarderen.

Meer weten? Lees verder op pagina 14 of download het volledige onderzoek hier: N hgjb.nl/eredienst.

Groeiplan

In 2023 waren de gemeenteadviseurs van de HGJB in elf gemeenten actief met het Groeiplan, een traject waarin de gemeente een visie op het jeugdwerk formuleert en onderzoekt hoe die in de praktijk kan worden gebracht in alle facetten van het gemeente-zijn.

 Andel

 Sliedrecht

 Hien-Dodewaard

 Polsbroek-Vlist

 Harmelen

 Mijdrecht

 Almkerk

 Vinkeveen

 Enter

 Waardenburg

 Emmeloord

Ook interesse in het Groeiplan? Vul ter voorbereiding de jeugdwerkscan in op N hgjb.nl/jeugdwerkscan.

Verbinding met jongeren

Als HGJB investeren we veel in de verbinding tussen jongeren en de gemeente, maar we vinden het ook belangrijk om zelf met jongeren in contact te staan. Zo bereikten we jongeren in 2023:

Social media: 4065

Pit: 1060

Podcast: 990

Kerstconferentie: 578

Jongerenavonden: 284

Scholierenweekenden: 383

Tienertour: 139

Vakanties: 985

Startthema seizoen 2024-2025

Verschillende uitgaven

Rond het startthema ‘Dat je groeien mag...’ zijn verschillende uitgaven (gratis) te downloaden op: N hgjb.nl/startthema.

• Basiskatern – Hierin worden de hoofdlijnen van het startthema geschetst, ter inspiratie om er in de gemeente mee aan de slag te gaan.

• Katern startweekend – Dit katern staat vol met creatieve, actieve en bezinnende ideeën voor een startof gemeentedag rond het thema.

• Katern startzondag – Dit bestaat uit een exegese en preekschets over Johannes 15:1-12 en is bedoeld ter voorbereiding van de startzondag. Inclusief gratis ‘groeiflyer’ voor alle gemeenteleden, die hen helpt om zelf aan de slag te gaan met het thema!

• Programma’s methodeplatform

– Voor HGJB-kinderwerk, -tienerwerk en -jongerenwerk verschijnt in september een programma over het onderwerp ‘Dat je groeien mag!’ op N hgjb.nl/methode.

1 Zie hgjb.nl/spreker voor onderwerpen waarvoor een HGJB-spreker uitgenodigd kan worden.

Dat je mag... groeien

‘Waar zou je het liefst méér zekerheid over willen hebben?’ Die vraag stelde een HGJB-medewerker aan een groep tieners waarmee hij in gesprek was over het onderwerp twijfel.1 In de clubruimte hingen tien stellingen over het geloof, zoals: ‘God leidt mijn leven’, ‘God bestaat’, ‘God houdt van mij’, ‘Eens zal alles vrede zijn’ en ‘Mijn zonden zijn vergeven’. De opdracht was: ga staan bij de stelling waarover je het liefst meer zekerheid zou willen hebben. Het resultaat was opvallend: bijna de helft van de tieners ging staan bij: ‘God houdt van mij’!

Daar twijfelden ze dus aan, of in ieder geval: daar zouden ze meer zekerheid over willen hebben. Natuurlijk zou in een andere groep de ‘score’ anders kunnen uitvallen. Maar gezien onze contacten met tieners in het algemeen, zou dit voorval ook heel goed een signaal kunnen zijn van wat breder leeft onder christelijke tieners. Velen van hen vragen zich af of God wel echt van hen houdt.

Hoe komt het?

Je kunt hier op verschillende manieren naar

kijken. Aan de ene kant kun je zeggen dat Gods liefde voor hen blijkbaar geen spanningsloze vanzelfsprekendheid is, zo van: ‘Natuurlijk houdt God van mij, waarom zou

Hij niet van mij houden?’ Dat heeft iets positiefs. Aan de andere kant kun je je afvragen hoe het komt dat het onderwijs over Gods liefde bij deze tieners nog niet echt binnen is gekomen.

Het wijst hoe dan ook op de noodzaak om kinderen, tieners en jongeren hierin blijvend en steeds opnieuw te onderwijzen. In het

geloof gaat het om een werkelijkheid die je je zomaar niet eigen hebt gemaakt. Geloof behoort bij de vrucht van de Geest (Gal. 5:22). Het is iets dat mag en moet groeien! Hoe kan die groei plaatsvinden? Wat is daarvoor nodig en hoe kunnen we daar in het jeugdwerk aan bijdragen? Met deze vragen willen we het seizoen 2024-2025 starten:

(op)dat je groeien mag...!

In Zijn liefde

De noties van liefde, vrucht en groei komen bij uitstek samen in het onderwijs dat de Heere Jezus aan Zijn discipelen geeft in Johannes 15:1-12. We kennen dat als het gedeelte over de ware Wijnstok en de ranken. Jezus geeft hier aan dat geloof iets levends is, dat het groeit en dat het vrucht voortbrengt. Daarvoor is het nodig dat wij als rank verbonden zijn aan de Wijnstok Jezus. We moeten ‘in Hem’ blijven, zegt Hij in vers 4. En volgens vers 9 is dat hetzelfde

als ‘in Zijn liefde blijven’: ‘Zoals de Vader Mij liefgehad heeft, heb ook Ik u liefgehad; blijf in Mijn liefde.’ Daarmee zijn we terug bij de tieners uit het voorbeeld aan het begin: dit is het evangelie dat zij nodig hebben en waarin zij mogen groeien. Zodat ze weten dat God echt van hen houdt.

Als het gaat om voorwaarden voor die groei noemt Jezus in Johannes 15:1-12 vier dingen, die in het startthema worden uitgewerkt. Het gaat erom (1) dat we in Hem blijven; (2) dat we in de gemeente blijven; (3) dat we in het Woord blijven; en ten slotte (4) dat we onze gebeden daardoor laten bepalen. Zo blijkt ook uit Johannes 15:1-12 hoe waar het bekende kinderliedje is:

Lees je Bijbel, bid elke dag, dat je groeien mag!

Herman van Wijngaarden

We komen graag langs!

In september staan meerdere HGJB-collega’s klaar om inspirerende avonden over het startthema te verzorgen in de gemeente. Er zijn twee mogelijkheden:

• een avond voor tieners en/of jongeren N hgjb.nl/spreker

• een avond voor iedereen in de gemeente die met kinderen, tieners en jongeren werkt N hgjb.nl/ startavond-jeugdleiders-2

VOOR JEUGDWERK MET GROEI!

Bereid je voor op het nieuwe seizoen

STARTAVOND JEUGDLEIDERS

Het nieuwe jeugdwerkseizoen staat voor de deur en dat wil je vol inspiratie beginnen! Daarom bieden we je de mogelijkheid om met elkaar en onder begeleiding van een HGJB-trainer jullie seizoen af te trappen.

hoe je zelf als jeugdleider mag groeien in geloof!

krijgen En ontdekt seizoen

Wat is dat eigenlijk, ‘groeien in geloof’? Groeien gaat in verschil- lende stappen, met vallen en opstaan. Op deze avond ontdek je hoe het groeiproces van kinderen, tieners en jongeren eruitziet en krijgen jullie tips om hun geloofsgroei te stimuleren. En je ontdekt

De perfecte start van je jeugdwerkseizoen!

hgjb.nl/startavond-jeugdleiders-2

Vraag de avond vóór 1 september aan voor slechts €100!

Ga naarhgjb.nl/toerustingsavonden voor meer informatie over deze en alle andere toerustingsavonden en dat

ONLINE TRAININGEN

Catechese

• Voor iedereen die betrokken is bij catechese in de gemeente

• Twee avonden online

• Ideaal voor startende (mentor)catecheten!

Tiener- en jongerenwerk

• Voor iedereen die met tieners en jongeren werkt

• Twee avonden online

• Leg een goede basis voor het jeugdwerk!

Jeugdpastoraat

• Voor iedereen die zich wil verdiepen in pastorale zorg aan tieners en jongeren

• Twee avonden online

• Mix van theorie en praktische toepassing

Meld je nu aan en ontvang €5 korting!

Bij aanmelding vóór 1 september betaal je slechts €45.

Ga voor meer informatie naar:

N hgjb.nl/online-trainingen

Laurene

student leraar Nederlands

IK DOE HET VOOR DE LEERLINGEN, VOOR HEN WIL IK EEN GOEDE DOCENT ZIJN

“Mevrouw, hoe oud bent u?” Die vraag krijgt Laurene Aarnoudse (18) uit Goes regelmatig van haar leerlingen. Niet vreemd, want twee jaar geleden liep ze zelf nog als leerling rond op het Calvijncollege in Goes. Inmiddels geeft ze er als stagiair les aan havo 3 en 4. “Ook de teamleider van wie ik vroeger straf kreeg, is nu mijn collega, haha.”

‘Als je me vraagt of ik leraar ben om het vak of om de leerling, dan zeg ik meteen dat ik het doe voor de leerlingen. Het contact met leerlingen vind ik het allerleukst aan het lesgeven. Onlangs heb ik mijn rijbewijs gehaald. Toen ik de klas binnenkwam, riepen de leerlingen meteen: “Mevrouw, gefeliciteerd met uw rijbewijs. Mogen we een keertje meerijden?” Dat soort kleine interacties vind ik zo leuk. Daar doe ik het voor. Ik houd niet van nonchalante leerlingen. Pas moest ik aan een aantal leerlingen werkwoordspelling uitleggen. Er was er een bij en hij zei: “Dit boeit me niet.” Dan denk ik: doe even mee, ik zit hier voor jou, hoor.

Overgestapt

Ik heb altijd gedacht dat ik lerares wilde worden, ik weet niet waarom. Ik houd van uitleggen en ik neem graag het voortouw. Op de middelbare school vond ik het vak wis-

kunde heel leuk en ik was er ook goed in. Daarom besloot ik me in te schrijven voor de opleiding tot docent wiskunde, maar ik vond de opleiding echt heel moeilijk. Als je een wiskundeknobbel hebt, is het vast goed te doen, maar ik kwam erachter dat ik die blijkbaar toch niet heb. Ik haalde mijn toetsen niet en dat motiveert niet. Het lesgeven vond ik wel heel leuk. Ik heb aan mijn studieleider gevraagd of ik over kon stappen naar de opleiding voor docent Nederlands. Gelukkig kon dat. Ik merk dat dit veel beter bij me past.

Goede docent

Elke donderdag ga ik naar de hogeschool. Vaak heb ik van vijf uur in de middag tot tien uur ’s avonds colleges. Omdat ik in Goes woon, ben ik dan pas om half een thuis. Mensen vragen me weleens waarom ik helemaal uit Goes naar Driestar hogeschool in Gouda ga. Ik wilde buiten Zeeland kijken, zonder op kamers te gaan, want dat kost veel geld. Daarnaast is Driestar hogeschool bekend en christelijk. En misschien wel de belangrijkste reden waarom ik voor Driestar hogeschool koos, is dat je hier een duale opleiding kunt volgen...

Benieuwd naar het hele verhaal?

Scan de QR-code!

Dankbaar terugkijken –hoopvol vooruitzien

Na twee jaar Diaconaal Project Costa Rica onder de titel ‘ik zie, ik zie’ blikken we terug op een mooie periode vol acties, bewustwording en hoopvolle verhalen. We kijken ook vooruit naar het volgende project, waarvan de voorbereidingen in volle gang zijn.

Christiaan Trommel

Anders kijken

Het vizier lag twee jaar lang op Costa Rica; het ultieme vakantieland. Een land waar je niet zo 1, 2, 3 aan denkt bij een Diaconaal Project. Toch bleek dat anders zijn. Tenminste als je goed kijkt. Verder kijkt dan de mooie stranden en palmbomen. Je ziet de achterbuurten met complexe drugsproblematiek die gezinnen verscheurt en een overheid die het vaak laat afweten in de zorg voor de armen in de samenleving. Het zijn de christenen van onder andere Fundacion Genesis die juist daar kerk zijn, daar waar de kerk nodig is, daar waar Jezus nodig is.

Gemeenten in actie

Het werk gaat door

Tijdens het project zijn er diverse hoopvolle verhalen gedeeld. In materialen zoals de preekschets en tienerprogramma’s kwam dit steeds naar voren. Enerzijds om de nood te laten zien en bewogenheid op te wekken met de kerk daar, anderzijds om ook zelf in actie te komen, in de eigen wijk, schoolklas of sportclub. Ongeveer 70 kerken hebben zich in die twee jaar ingezet om dit te realiseren. Ze hielden collectes, actiedagen, een foodtruckfestival of een pannenkoekenrestaurant. Alle creativiteit werd benut om de gemeente, maar vooral ook kinderen, tieners en jongeren te activeren. Geld ophalen voor de projecten, en ondertussen anders leren kijken naar de mensen en de wereld om ons heen.

Als HGJB kijken we dankbaar terug! De teller staat op het moment van schrijven op ruim €230.000,-. Een prachtig bedrag waarmee de projecten in Costa Rica en breder in LatijnsAmerika bekostigd kunnen worden. Veel werk dat al gaande was kan door dit project doorgaan. Zo blijft Bella Flor in La Tabla elke week honderden maaltijden uitdelen aan de kinderen en krijgen ze spullen voor hun schoolwerk. Ook heeft de inzet en bijdrage van de gemeenten ervoor gezorgd dat het project Hogar de Ancianos Mayor doorgang kon vinden. Het project biedt ouderen die op straat leven een plek om tot rust te komen en basisbehoeften te voorzien, zoals voedsel, onderdak en medische en mentale zorg.

'Een psycholoog vertelde mij over deze plek (Fundación Genesis). Ik was mijn identiteit kwijt, en voelde me nog minder dan een beest. Ik pakte zelfs het voedsel van de beesten af, die in de vuilnisbakken aan het zoeken waren. Nu woon ik hier al 7 jaar.

En ik ben heel dankbaar voor uw hulp, want dankzij uw hulp kan ik hier wonen.'

Meer informatie hierover is te vinden op N gzb.nl/landen/costa-rica.

Hoopvol vooruitzien

In het nieuwe seizoen staat er een totaal vernieuwd diaconaal project klaar. De blik gaat naar Albanië. Naar mensen in armoede en met gebrek aan medische zorg. Maar ook naar tieners en jongeren in Albanië die met hun kerk en vanuit hun geloof hun handen uit de mouwen steken. We komen samen met hen in actie; voor Albanië én voor onze eigen context. We leren van hen dat diaconale nood ook dicht bij huis is en dat je met je gemeente geroepen bent om daarin aanwezig te zijn.

Vanaf juni 2024 is er informatie over het project te vinden op de website zodat iedereen in het nieuwe seizoen aan de slag kan gaan!

Jongeren en de eredienst

HGJB-onderzoek ‘Jongeren en de eredienst’

Op zondag samen God ontmoeten

Hoe kritisch zijn jongeren over de eredienst? Moeten we de liturgie veranderen om hen erbij te houden? Een onderzoek dat de HGJB recent gedaan heeft, laat zien dat jongeren positiever over de eredienst zijn dan weleens wordt gedacht. Maar stof tot nadenken geeft het onderzoek wél. We geven een selectie van de resultaten, met daarbij een reflectie van HGJB-bestuursleden ds. G.C. Bergshoeff en ds. B. Jongeneel.

Dat er reden is om na te denken over de betrokkenheid die jongeren ervaren bij de eredienst was al bekend. Veel predikanten en kerkenraden worstelen ermee hoe ze tieners en jongeren ‘aangehaakt’ kunnen houden. De kloof tussen wat er in de eredienst gebeurt en wat jongeren in hun dagelijkse leven tegenkomen, lijkt groter te worden.

Eredienst als geheel

• Jongeren waarderen de kerkdienst (gemiddeld) met een 6,7. De mate waarin ze de kerkdienst waarderen ‘als iets van en voor jou’ scoort lager, namelijk 6,4. Gegeven het feit dat het gaat om de meer gemotiveerde jongeren, is dat dus niet hoog.

• Opvallend is dat de jongeren geen wensenlijstje hebben voor veranderingen van de eredienst. Ze snappen heel goed dat de eredienst niet alleen voor hen is. Ze hebben er begrip voor dat andere gemeenteleden andere wensen hebben.

Programma voor gemeente

Bij de HGJB is (gratis) een programma verkrijgbaar om de eredienst – met ouderen en jongeren samen –te bespreken. Doel daarvan is vooral wederzijds begrip voor verschillende behoeften en verlangens. Ook de vragenlijsten die bij het HGJB-onderzoek gebruikt zijn, zijn beschikbaar. Aan de hand hiervan kan een gemeente een vergelijkbaar onderzoek doen. Er wordt een handreiking bij gegeven voor het bespreken van de resultaten. Zowel het programma als de onderzoeksvragen zijn te downloaden op N hgjb.nl/eredienst.

Om hier meer zicht op te krijgen, heeft de HGJB een kwalitatief onderzoek gedaan onder predikanten en jongeren in vier verschillende gemeenten. Samen zijn deze gemeenten representatief voor het achterland van de HGJB. Jongeren en predikanten zijn afzonderlijk van elkaar gesproken en geënquêteerd.

Gezegd moet worden dat de jongeren die meededen aan het onderzoek, doorgaans trouw naar de kerk gaan. Ze zijn dus niet representatief voor de gemiddelde jongere in de gemeente. Aan de ene kant is dat een beperking. Aan de andere kant geeft dat sommige resultaten juist extra gewicht. Je kunt de resultaten niet terzijde schuiven met de opmerking: ‘Jongeren zijn nu eenmaal altijd kritisch.’

• Bij de vraag welke mensen of zaken een rol spelen om naar de kerk te gaan, scoren ze het hoogst op ‘ouders’ en ‘God ontmoeten’, direct gevolgd door ‘ervaren dat je deel uitmaakt van een gemeenschap’ en ‘een (goede) gewoonte.’

De preek

• De preek krijgt van jongeren gemiddeld een 7. Predikanten denken dat jongeren hun preken hoger waarderen: een 7,4.

• Jongeren waarderen een bijbelse en inhoudsvolle preek. Ze vinden het goed dat je iets kunt leren van een preek, al denken ze dat het leerelement meer tot z’n recht komt in het jeugdwerk en de catechese. Ze klagen erover dat de preek soms té verstandelijk wordt ingestoken. Belangrijker vinden ze dat de preek ingaat op vragen die in het gewone leven spelen. Wat dat betreft, valt er nog wel wat te winnen: voorbeelden die gebruikt worden, staan soms ver van hun leefwereld vandaan, zeggen ze.

Jongeren en de eredienst

Gemeentezang

• Van alle onderdelen van de liturgie waarderen de jongeren de gemeentezang het laagst: de liederen krijgen een 6,3 en de muzikale begeleiding scoort een 6,5.

• In de gesprekken geven de jongeren aan dat ze het zingen heel belangrijk vinden, omdat ‘er gevoel bij komt’ en omdat ‘je het met elkaar doet.’ Maar erg enthousiast zijn ze er dus niet over. De liederen vinden ze vaak niet aansprekend en doorgaans houden ze niet van orgelmuziek.

Overige onderdelen

• Opvallend positief zijn jongeren over wat we ‘overige onderdelen van de liturgie’ noemen: de collecte, de mededelingen, en het votum en de zegen. Terwijl predikanten denken dat ze hieraan hoogstens een 6- geven, is dat in werkelijkheid minimaal een 7. Het votum en de groep blijken zelfs het hoogst gewaardeerde onderdeel van de eredienst te zijn (cijfer 7,6).

• Vanwaar deze hoge waardering? In de gesprekken blijkt dat de collecte en de mededelingen voor hen onderdeel zijn van het ‘samen gemeente zijn.’ De waardering van het votum en de zegen zal ermee samenhangen dat de ontmoeting met God voor hen een belangrijke reden is om naar de kerk te gaan.

Anneke van Maanen, Niek van der Wiel en Herman van Wijngaarden

Doordachte openheid

In De Waarheidsvriend van 7 maart geven HGJB-bestuursleden ds. Gerco Bergshoeff en ds. Bas Jongeneel een relflectie op het onderzoek. Daarin gaan ze onder andere in op de liturgie.

‘Het is mooi dat jongeren aangeven dat een van de redenen om naar de kerk te gaan, de ontmoeting met God is. Dat is ook precies de kern van de samenkomst. Daar mag de gemeente op bijzondere wijze tot ontmoeting met God komen. Dat vraagt dus van de samenkomst dat die ook een geestelijk gehalte heeft en houdt. Samenkomsten zijn geen politieke bijeenkomsten of cursussen “omgaan met het klimaat”. Het zijn in de eerste plaats godsdienstoefeningen; plaatsen waar we getraind worden in de omgang met God.

‘Daar moet de liturgie (welke vorm we ook kiezen) altijd aan beantwoorden. Dat is ook het doel van de Orde van de dienst; een geleiding naar een ontmoeting met God. Wanneer jongeren aangeven dat het votum en groet en ook de zegen voor hen waardevol zijn, noemen ze momenten die ook echt uniek zijn voor een eredienst. Alleen dáár gebeuren die. Ze vormen momenten van ontmoeting met en spreken van God in het leven hier en nu.’

Kritische vragen

‘Dat de eredienst een ontmoeting met God is, moet aan jongeren worden uitgelegd. Maar dan moet ook de liturgie bijdragen aan die ontmoeting met God. In hoeverre is er ruimte dat die aangepast wordt als die niet voldoende bijdraagt aan die ontmoeting met God? We moeten ervoor oppassen dat we berijmingen of melodieën niet heilig gaan verklaren. Met goede redenen wordt in de hervormd-gereformeerde traditie het zingen van de Psalmen hoog gewaardeerd. Maar is de huidige gebruikte taal en melodie écht in alles dienstbaar aan de ontmoeting met de Heere? Geef ruimte aan eerlijke en kritische vragen en doordenking. Laat de discussie rond de liturgie niet alleen om ‘beleving’ gaan, maar juist om dit verlangen naar ontmoeting met de Heere. Dan past ook doordachte en ontspannen openheid naar nieuw initiatieven.’

Het complete onderzoeksverslag is te vinden op N hgjb.nl/eredienst

HOE ZIET DE MUZIKALE WERELD VAN JONGEREN ERUIT?

Muziek is een tijdloos fenomeen. Het komt voor in alle culturen, talen, tijden en situaties. Toch kent ook elke generatie zo zijn eigen muziek. Dat geldt zeker voor jongeren. Daarom is muziek niet altijd een makkelijk onderwerp om over te praten. Hoe kijken christelijke jongeren naar muziek en hoe praat je erover met hen?

Wellicht zie je dat muziek veel invloed op je kind heeft. Het lijkt soms alsof jongeren hier geen erg in hebben en dit ook niet graag willen horen. Ze luisteren het liefst naar de ‘populaire nummers’ en hebben geen boodschap aan een bezorgde ouder, die soms liever heeft dat ze hier niet naar luisteren. De vraag is of dit beeld wel klopt.

Hoe kijkt de jeugd naar muziek?

kant vindt Daniëlle dat je wel moet kijken naar het gedrag van de artiest online: ‘Soms doen ze spottende dingen en dat is niet goed.’ Op dit punt mogen de meningen dan wel verschillen, maar de jongeren hebben in ieder geval goed nagedacht over hun keuze, door zich in te lezen over de artiest of band waarnaar ze luisteren.

Het is mooi om te zien dat deze christelijke jongeren zich over het algemeen heel bewust zijn van wat ze luisteren, waarom ze dit luisteren en welke keuzes ze maken omtrent de artiest of band. Ze kiezen bewust voor muziek die past bij hun geloof.

Een steekproef onder Nijkerkse jongeren gaf een inkijkje in de wereld van christelijke jongeren en hun muziek. ‘Christelijke muziek’, luidt het antwoord op de vraag naar welke muziek ze luisteren. Het is niet onverwacht dat christelijke jongeren veel naar christelijke muziek luisteren. Qua genre is er echter veel meer variatie. ‘Ik luister graag naar christelijke rap’, zegt Daniëlle. ‘Vooral worshipmuziek’, antwoordt Nina. Het geeft aan dat de christelijke boodschap is verspreid over het brede scala van muziekgenres. Pop, rock, reggae, metal, r&b, hip-hop, klassiek, alternative, jazz, dance, house, blues, country, electro en hardcore: in elk genre is wel een christelijke boodschap te vinden. In hun zoektocht naar christelijke muziek nemen jongeren allemaal een andere afslag naar hun favoriete genre.

Het merendeel van de jongeren vindt het heel belangrijk om te weten wat ze luisteren. ‘Het is niet alleen belangrijk om te kijken naar de tekst bij niet-christelijke muziek, maar ook bij christelijke muziek’, vertelt Jeanique. Zelfs als de artiest christelijk is, vindt ze het nog wel belangrijk om te kijken naar de inhoud van de tekst, zodat ze geen teksten luistert die niet in lijn zijn met haar geloof. Er zijn veel verschillende zangers, zangeressen en bands waar de jongeren uit Nijkerk naar luisteren. Daar zitten een heleboel christelijke tussen. ‘Het gaat mij eigenlijk meer om God, dan om wie de artiest is’, merkt Sylvie op. Ze vindt het belangrijk dat ze niet te veel focust op wie de artiest is, omdat dat niets verandert aan boodschap van het nummer. Aan de andere

electro en hardcore: in elk genre is wel een met haar geloof. Er zijn veel verschillende jongeren uit Nijkerk naar luisteren. Daar boodschap van het nummer. Aan de andere

Als je weet dat christelijke jongeren zich over het algemeen bewust bezig houden met hun muziekkeuze, is het wellicht al makkelijker geworden om het gesprek over muziek te starten. Aan de andere kant is het misschien wel zo dat jouw kind zich hier helemaal niet mee bezig lijkt te houden. In beide gevallen kunnen onderstaande tips helpen om het gesprek aan te gaan.

1. Geniet samen van muziek

Om het gesprek te starten is het goed om eerst verbinding te zoeken. Deze tips zijn niet bedoeld om een oordeel te vellen over de muziekkeuze van jongeren, maar om in verbinding met je kind een gesprek te hebben over muziek. Zoek daarom eens een paar nummers uit die jullie allebei leuk vinden en luister er samen naar. Muziek is immers een geschenk van God om van te genieten. Door muziek uit te kiezen waar jullie sámen van kunnen genieten, wordt het doel van muziek—mensen samenbrengen—bereikt.

2. Maak een muzieklijst

Wat luistert uw kind nu precies? Maak samen eens een lijst met artiesten, nummers en genres die hij/zij luistert. Zo maak je een soort muziekpersoonlijkheid. Met deze informatie op een rijtje kun je de andere tips gemakkelijker uitvoeren.

3. Zoek naar het doel of de betekenis

Elk nummer heeft een doel en een betekenis. Welke betekenis hebben de nummers die je kind luistert? Vertaal ze eens naar het Nederlands of zoek samen online naar de betekenis van de nummers. Misschien

komen jullie er wel achter dat een nummer nog mooier is dan jullie dachten of juist minder. Op basis daarvan kunnen jullie samen een bewuste muziekkeuze maken.

4. Kijk samen naar de artiest

Er zijn allerlei soorten mensen op de wereld en dus ook ontzettend veel verschillende artiesten. Het is goed om je samen eens te verdiepen in de artiest. Wie is deze artiest? En waar staat hij of zij voor?

Eigenlijk is deze tip verbonden met de vorige tip. Wie de artiest is en waar hij of zij voor staat, bepalen deels ook waar zijn of haar nummers inhoudelijk over gaan. Door je samen te verdiepen in de artiest, kan je kind de muziek misschien beter begrijpen en zodoende meer genieten—of eens op zoek gaan naar andere artiesten.

5. Zoek samen naar christelijke alternatieven

Als jullie naar aanleiding van de tweede tip een muzieklijst hebben samengesteld, dan zouden jullie gemakkelijk eens kunnen gaan zoeken of er binnen de favoriete genres van je kind ook christelijke nummers te vinden zijn. En die zijn er ongetwijfeld! De christelijke boodschap is te vinden van hardcore tot klassiek, en alles ertussenin.

Aron Bruins

Nieuwe Jongerenbijbel NBV21

Op de EO-Jongerendag (1 juni) zal de nieuwe NBV21Jongerenbijbel gepresenteerd worden. De HGJB is een van de partners bij de verschijning van deze bijbel.

De Jongerenbijbel is ontwikkeld door het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG), de extra inhoud is geschreven door theologen, jongerenexperts en jongerenwerkers uit Nederland en Vlaanderen.

Uitnodiging: 6 juni Algemene Ledenvergadering HGJB

Op donderdag 6 juni houden we onze Algemene Ledenvergadering in ‘De Schakel’ in Nijkerk. Al onze leden en donateurs nodigen we hierbij van harte uit om deze bij te wonen.

NBV21. De HGJB maakt hierin geen

In het jeugdwerk van de HGJB wordt vooral gebruik gemaakt van de Herziene Statenvertaling (HSV), maar in ons achterland zijn ook gemeenten die bij voorkeur werken met de NBV21. De HGJB maakt hierin geen exclusieve keuze en brengt daarom graag ook de nieuwe Jongerenbijbel bij de NBV21 onder de aandacht.

N Lees verder op hgjb.nl/Nieuwe-Jongerenbijbel

GZB,

HGJB en IZB organiseren inspiratiebijeenkomst

over geloofsvoorbeelden

Tijdens de Algemene Ledenvergadering van de HGJB zal de voorzitter het gevoerde beleid toelichten en presenteert de penningmeester de jaarcijfers van de HGJB. Daarnaast nemen we afscheid van ledenraadsleden en worden nieuwe personen voorgedragen. Ook stellen we ons nieuw bestuurslid ds. Rien Teeuw voor.

We hebben allemaal mensen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van ons geloof. Dat geldt ook voor voormalig EO-presentator Andries Knevel. Hij spreekt tijdens een inspirerend avondprogramma - na de ledenvergaderingen van de GZB, HGJB en IZB - over het onderwerp ‘geloofsvoorbeelden’. Deze avond vindt op 6 juni plaats in ‘De Schakel’ in Nijkerk.

Andries Knevel is theoloog met kennis van de media, maar ook christen, vader, opa, vriend en iemand die ook gewoon zijn boodschappen bij de lokale supermarkt haalt. Tijdens zijn verhaal komen er vragen aan de orde zoals: Wat is het belang van geloofsvoorbeelden voor geloofsoverdracht? In hoeverre ben je zelf een geloofsvoorbeeld? Durven we het zelf te zijn, willen dat eigenlijk wel en zo ja, hoe doe je dit dan? Wat gebeurt er als geloofsvoorbeelden ‘vallen’?

Andries zegt: ‘Het gaat in onze tijd – voor een groot deel - om betrouwbaarheid van de boodschapper. Dit is van essentieel belang. Wij, als christenen, dienen in ons handelen en in onze uitstraling hiervan bewust te zijn. Tegelijkertijd moeten we niet in kramp schieten.’ Na de lezing is er tijd om met Andries hierover van gedachten te wisselen.

N Meld je gratis aan via hgjb.nl/alv

De Algemene Ledenvergadering begint om 18.15 uur. Vooraf is er een gezamenlijke maaltijd en ruimte voor ontmoeting.

gezamenlijke maaltijd en ruimte voor ontmoeting.

Kijk voor meer informatie en om aan te melden op hgjb.nl/alv

Reisleiders gezocht!

Deze zomer gaan er meer dan 800 kinderen, tieners en jongeren met de HGJB op vakantie. Alleen… daarvoor is ook reisleiding nodig. Daarom zoekt de HGJB enthousiaste jongeren die deze zomer een weekje met de deelnemers op stap willen. Ken of ben jij een jongere die dit goed zou kunnen?

Het leiden van een reis is niet alleen leuk, maar ook leerzaam en verdiepend voor het geloof. Reisleiders geven aan dat het bijzonder is om een vakantie te leiden. Ze krijgen er namelijk veel voor terug: ontwikkeling in leiderschap, groei in (het uitdragen van) je geloof en een onvergetelijke ervaring.

N Meer weten?

Ga naar hgjb.nl/reisleiding

Klaar voor het nieuwe seizoen?

Het club- en catechesewerk ligt even stil. Daarom is dit de ideale periode om even uit te zoomen en na te denken over de materialen voor het komende seizoen. Zorg dat je de materialen op tijd bestelt!

De HGJB heeft diverse methodes voor (mentor)catechese. Eind augustus verschijnt er een geactualiseerde versie van Follow Me oranje en van Follow Me Next ‘Brandende kwesties.’ De werkboeken krijgen in plaats van een hard kaft een slappe cover, zodat we de prijs kunnen verlagen. Ook eerder geactualiseerde delen van deze methodes blijven verkrijgbaar, zij het voorlopig nog met een harde cover.

Naast Follow Me is er ook de methode Leer & Leef. Als u wilt overwegen om van de ene methode over te stappen op de andere, kunt u een proefles downloaden op onze website

Ook bieden we veel programma's voor het clubwerk via het methodeplatform. Download een proefles en ontdek of het materiaal aansluit bij jouw gemeente, of neem contact op met Erwin den Hertog om te sparren over de mogelijkheden.

N Meer info op methode.hgjb.nl en hgjb.nl/webshop

Nodig een spreker uit

De jongerenwerkers van de HGJB komen graag langs op jouw club- of catecheseavond om met jongeren na te denken over thema's als ‘Is het allemaal wel waar?’ (over twijfelen en geloven) en ‘Groeien in geloof’ (bij het HGJB-startthema). Ook voor jeugddiensten zijn onze jongerenwerkers beschikbaar. Alle thema's en meer informatie vind je hier: N hgjb.nl/spreker

Vernieuwing belijdenismethode

Hou(d)vast

De HGJB-belijdenismethode Hou(d)vast heeft inmiddels zeven drukken gehad en wordt, zo blijkt uit een enquête, nog steeds erg positief gewaardeerd. Toch is de methode toe aan vernieuwing, zodat deze blijft aansluiten bij de belijdeniscatechisanten. Op dit moment werken dezelfde schrijvers als die van de eerste editie aan de methode. Ook voegen we een nieuwe schrijver toe: ds. C.J. Overeem. Hij schreef een hoofdstuk over Israël.

N De vernieuwde belijdenismethode is vanaf het komende seizoen te bestellen via hgjb.nl/belijdeniscatechese-houdvast

Nieuwe uitgave Opvoedingsbron

De nieuwe uitgave van Opvoedingsbron is uit! Deze editie heeft als thema ‘In de leer’. In het magazine staat een bijbelstudie over ‘De loffelijke daden van de Heere’, geschreven door ds. J.J. ten Brinke. Herman van Wijngaarden (HGJB) schrijft over de belangrijke rol van ouders als het gaat om het leren geloven van kinderen. Verder staan er praktijkvoorbeelden en zeven praktische handvatten in het magazine.

N voedingsbron is digitaal te lezen via hgjb.nl/opvoedingsbron. Ook is het mogelijk een gedrukt exemplaar te bestellen voor € 1,- via vrouwtotvrouw.nl

Jeugdleidersprogramma

EO-Jongerendag

Voor jeugdleiders wordt tijdens de EO-Jongerendag een eigen programma georganiseerd. Er is een ruimte voor ontmoeting met andere jongerenwerkers en er wordt een inspirerende, praktische workshop aangeboden. Het jeugdleidersprogramma wordt aangeboden door de Protestantse Kerk, Youth for Christ, Alpha Nederland, HGJB en BEAM.

N Aanmelden voor dit speciale jeugdleidersprogramma kan via het bestelformulier waarmee ook tickets voor de EO-Jongerendag worden verkocht.

Ga je mee?

Als deelnemer of als reisleider...