Page 1

38 rubriek

Prenatale diagnostiek voor een optimale

B

innen

de

gynaecolo-

gengroep van het Jessa

Ziekenhuis hebben dr. Hilde Vandecruys

en

dr.

Christel

Dens een bijzondere expertise in prenatale diagnostiek. “De echografie op 12 weken gecombineerd met een bloedtest blijft het belangrijkste screeningsmoment in de zwangerschap. Dan kunnen we bepalen of het om een hoog- of laagrisico zwangerschap gaat”, zegt dr. Vandecruys. “De informatie die we hieruit halen in combinatie met de andere screeningsmomenten zorgt ervoor dat we ouders optimaal kunnen begeleiden tijdens de zwangerschap. Zo hebben we binnen Jessa bijvoorbeeld een goed uitgebouwde multidisciplinaire aanpak bij foetale hart- of nierproblemen en werken we op andere vlakken samen met het UZ Gasthuisberg in Leuven.”


39 prenatale diagnostiek

zwangerschapsbegeleiding Aanstaande ouders willen liefst zoveel

moeder. De combinatietest heeft een ge-

mogelijk weten over hun nog ongeboren

voeligheid van ongeveer 90%. Van de 100

kind. “Ze gaan er meestal van uit dat de

baby’s met trisomie 21 zal de test er dus

baby gezond zal zijn, wat jammer genoeg

90 opsporen. In 2% is de combinatietest

niet altijd het geval is”, vertelt dr. Hilde

vals positief. Aan 2 op 100 vrouwen wordt

Vandecruys. “Indien er een echografisch

dus een verhoogd risico gegeven terwijl de

probleem bij de foetus wordt vastgesteld,

baby geen trisomie 21 heeft.”

is het belangrijk om de ernst ervan in te schatten. We proberen de ouders zo goed mogelijk te begeleiden met de nodige

Trisomie 21

informatie, een multidisciplinaire aanpak

Maar wat als de gecombineerde risicobere-

en verwijzing naar de juiste experten.”

kening op 12 weken een probleem toont? “Als je bijvoorbeeld een verdikte nekplooi van de foetus meet is er onder meer een

Hoog of laag risico

verhoogd risico op trisomie 21, het Down-

De echografie op 12 weken, gecom-

syndroom. We stellen de zwangere vrouw

bineerd met een bloedonderzoek, is

dan voor om een NIPT (niet-invasieve

volgens dr. Vandecruys nog steeds het

prenatale test) te doen of een vlokkentest

belangrijkste screeningsmoment in de

of vruchtwaterpunctie om zekerheid te

zwangerschap. “Tijdens deze echogra-

krijgen. De vlokkentest of vruchtwater-

fie meten we de nekplooidikte, kijken

punctie biedt 100% zekerheid, maar geeft

we naar de verkalking van het neusbot

wel een risico op miskraam van ongeveer

en naar de werking van de hartklep.

1 op 200. Een NIPT brengt geen risico mee

Bovendien worden ook de vorming van

en geeft meer dan 99% zekerheid. Deze

de schedel, de ledematen, de positie

nieuwe test heeft heel veel potentieel, op

van de maag en de blaasvulling grondig

voorwaarde dat ze correct gebruikt wordt.”

bekeken. Indien de nekplooimeting goed is, het neusbotje aanwezig en de bloedname goed, spreken we van een

NIPT correct gebruiken

zwangerschap met een laag risico op

De NIPT test, die uitgevoerd wordt op

trisomie 21 ongeacht de leeftijd van de

het bloed van de moeder, screent naar


40 prenatale diagnostiek

DR. hilde vandecruys en dr. christel dens

trisomie 21, 18 en 13. “De NIPT heeft

zijn. Deze test kost 460 euro en wordt nog

waardoor we het gezichtje niet kunnen

een gevoeligheid van meer dan 99 %:

niet terugbetaald door het ziekenfonds.

zien.”

dan 1% is de NIPT vals positief. Hiervoor

2e en 3e echografie

Multidisciplinair begeleiden

is deze test dus een bijzonder veilig en

Een tweede belangrijke screening gebeurt

Voor de meeste zwangere koppels is een

betrouwbaar instrument. Maar zoals ik

tijdens de 20-weken echografie. “Dan kij-

echografie een bijzonder fijn moment.

zei, onderzoeken we tijdens de echogra-

ken we onder meer naar de orgaanontwik-

Jammer genoeg is dat niet voor ieder-

fie heel wat meer dan risico op trisomie

keling, het hart en naar afwijkingen zoals

een het geval. “Wanneer ik tijdens de

21, 18 en 13. Indien de nekplooimeting

spina bifida of schisis. De echografie op

echografie een afwijking zie, zeg ik dat

groter is dan 3,5 mm of indien er echo-

30 weken dient vooral om de groei en het

meteen aan de ouders en geef ik hen

grafische afwijkingen gevonden worden

vruchtwater te controleren. Ook de hersen-

na het onderzoek alle nodige uitleg. Bij

bij de foetus, verdient een invasieve test

structuren, het hart en de nieren worden

ernstige afwijkingen breng ik de huisarts

(vlokkentest of vruchtwaterpunctie) de

op dat ogenblik opnieuw beoordeeld.”

steeds op de hoogte. Daarnaast neem ik

van de 100 baby’s met trisomie 21 zal de test er minimum 99 opsporen. In minder

zo snel mogelijk contact op met de nodige

voorkeur. Een verdikte nekplooimeting kan namelijk ook wijzen op andere afwij-

Doen alle gynaecologen deze echogra-

experten zodat we de zwangerschap ver-

kingen, onder meer hartafwijkingen en

fieën zelf bij hun patiënten of verwijzen

der multidisciplinair kunnen opvolgen met

andere genetische syndromen. De NIPT

ze hiervoor naar dr. Vandecruys en dr.

maximale ondersteuning voor de ouders.

mag dus niet de echografie op 12 weken

Dens? “Voor de echografie op 20 weken

Binnen Jessa hebben we zo bijvoorbeeld

vervangen. Als aanvullend onderzoek bij

verwijzen onze collega’s vrijwel altijd naar

een zeer goede multidisciplinaire werking

een echografie geeft deze test wel een

dr. Dens of mezelf. Voor de screening op

met kindercardiologe dr. Derize Boshoff

grotere zekerheid over trisomie 21 en

12 weken verwijzen ze als er een ver-

en met kindernefrologe dr. Elke Van Hoy-

is ze vaak een goed alternatief voor de

hoogd risico is: leeftijd van de zwangere

weghen. Zij volgen mee de echografieën

vlokkentest of vruchtwaterpunctie. We

vrouw, voorgeschiedenis, meerlingzwan-

en zien het zwangere koppel voor alle

zien trouwens dat het aantal invasieve

gerschap, een echografie of bloedname

mogelijke verdere informatie: wat is het

testen sinds de introductie van de NIPT

met een verhoogd risico, … Ik vind het

probleem, wat kunnen we hieraan doen,

sterk gedaald is en dat is een goede

belangrijk om voldoende tijd te nemen

kan de mama in Jessa bevallen of gaat ze

evolutie. De puncties die ik nu nog doe

voor een echografie. Soms laat ik vrouwen

voor de bevalling naar UZ Leuven, is er

zijn vooral bij zwangere vrouwen waar

even gaan wandelen en na een half uurtje

een operatie nodig,… Het geeft voor het

we echografische afwijkingen gevonden

terugkomen omdat ik op dat ogenblik te

zwangere koppel een enorme meerwaar-

hebben.” Voor sommige vrouwen kan de

weinig kan zien. Soms heeft de baby zich

de om deze informatie al tijdens de zwan-

kostprijs van een NIPT een struikelblok

bijvoorbeeld weggedraaid van de echo

gerschap te krijgen en contact te hebben


41 prenatale diagnostiek

nieuwe

met degene die hun kindje achteraf gaat

kans gehad om na mijn opleiding 2,5 jaar

behandelen en opvolgen.”

te werken in het King’s College Hospital in Londen bij professor Nicolaides. Hij is

arts

dr. agnes meersman Chirurg-urgentiearts

de uitvinder van de nekplooimeting en de Foetale chirurgie

‘vader’ van de prenatale diagnostiek. Hij

Bij andere ernstige problemen is er

begon al in 1992 de eerste studies rond

Dr. Agnes Meersman studeerde

multidisciplinair overleg met experten

nekplooimeting in Londen. Ik heb me bij

geneeskunde aan de KULeu-

uit het UZ Leuven. “Zo is er bijvoor-

hem zowel op de eerste als de tweede

ven. Aansluitend specialiseerde

beeld bij sommige kindjes onmiddellijk

trimester screening kunnen toeleggen.

zij zich in de algemene heel-

na de bevalling een operatie nodig. Bij

King’s College Hospital is nationaal en

kunde in de UZ Leuven onder

andere aandoeningen is foetale chirurgie

internationaal een gerenommeerd cen-

leiding van prof. dr. J. Gruwez en

mogelijk zoals het plaatsen van shunts

trum op het vlak van prenatale screening.

prof. dr. P. Broos.

bij long- of nierproblemen of een foetale

We zagen er dagelijks foetussen met

ingreep bij gecompliceerde monochoriale

allerhande problemen. Het is ook daar dat

Na 16 jaar in Nederland te heb-

tweelingzwangerschappen en foetussen

ik invasieve technieken zoals vlokkentest

ben gewerkt als chirurg, keerde

met een hernia diaphragmatica. Sinds

en vruchtwaterpunctie geleerd heb en

zij in 2012 terug naar België

kort is foetale chirurgie ook mogelijk bij

ik heb er regelmatig geholpen bij foetale

om de bijkomende erkenning

foetussen met een spina bifida. Zo’n ope-

chirurgie. Een enorme leerschool!”

van geneesheer-specialist in

ratie is experimenteel en zeer ingrijpend,

de

urgentiegeneeskunde

te

ook naar toekomstige zwangerschap-

Dr. Dens is sinds 2002 als gynaecoloog

behalen na een opleiding aan

pen toe. Voor een koppel letterlijk de

aan het Jessa Ziekenhuis verbonden. In

het UZAntwerpen onder leiding

moeilijkste beslissing die ze in hun leven

2001 volgde ze een intensieve opleiding

van prof. dr. K. Monsieurs (stage

moeten nemen.”

in de verloskundige echografie bij prof.

Intensieve Zorgen prof. dr. Jo-

dr. Luc De Catte, destijds diensthoofd

rens) en ZNA Antwerpen bij dr.

prenatale echografie en diagnostiek aan

Stroobants.

Enorme leerschool

het UZ Brussel en sinds 2007 kliniek-

Dr. Vandecruys heeft intussen in de

hoofd foetale geneeskunde aan het UZ

Sinds 1 februari 2014 zet dr.

gynaecologenpraktijk 10 jaar ervaring

Gasthuisberg in Leuven. Prof De Catte is

Meersman als chirurg-urgentie-

in prenatale diagnostiek opgebouwd.

een autoriteit op het vlak van prenatale

arts vol enthousiasme mee de

“Maar de belangrijkste leerschool heb

diagnostiek. Van 2002 tot 2007 was

schouders onder de spoedge-

ik doorlopen aan het begin van mijn

dr. Dens als resident verbonden aan zijn

vallendienst van het Jessa Zie-

carrière”, blikt ze terug. “Ik heb de unieke

dienst in het UZ Brussel.

kenhuis.

Prenatale diagnostiek optimale zwangerschaps-begeleiding  

Jessa Ziekenhuis

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you