TERUGBLIQ 2022 - Jaarverslag InnovationQuarter

TERUGBLIQ INNOVATIONQUARTER JAARVERSLAG 2022

“In 2028 moet het eerste commerciële passagiersvliegtuig op waterstof opstijgen.”

SAMEN MET ONZE PARTNERS WERKEN WE AAN STERKE ECOSYSTEMEN EN CLUSTERS IN ONZE REGIO

€ 2.2 MLD. ADDITIONEEL PRIVAAT VERMOGEN AANGETROKKEN

5.752 NIEUWE ARBEIDSPLAATSEN GECREËERD

Inhoudsopgave

Missie, visie, profiel en kernwaarden

4

Voorwoord

6

Samenvatting resultaten 2022

8

1. Terugblik

10

Verslag van de RvC

10

Financiële realisatie

14

Interview / VSPARTICLE

18

TerugblIQ1

20

2. Relevante ontwikkelingen

22

Trends en ontwikkelingen in 2022

23

Interview / Proeon

26

TerugblIQ2

28

3. Onze strategie en impact

30

Integrale inzet van kennis en netwerken

31

Sturen op impact vanuit een

40

Innoveren

41

Internationaliseren

47

Investeren

53

Strategie, secretariaat EBZ en Human Capital

60

Communicatie & Events

63

Interview / Whiffle

66

TerugblIQ3

68

5. Onze organisatie

70

Hoe zijn we georganiseerd?

70

Organisatieontwikkeling & HRM

74

Interview / Canopus

82

TerugblIQ4

84

6. Onze governance

86

Effectief bestuur en toezicht

86

Onafhankelijk toezicht

87

Algemene vergadering

87

ecosysteembenadering

32

Beloningen

88

Sectorstrategieën

36

Audit

88

Interview / HAPSS

38

Risicobeheersing en verantwoording

88

Bijlagen

94

De Jaarrekening 2022 is integraal onderdeel van de TERUGBLIQ 2022

2

4. Onze resultaten

Financiёle kengetallen

95

Aandeelhouders

98

Personalia directeur en leden van de RvC

101

Toelichting belangrijkste indicatoren

104

In dit jaarverslag laten we in een vijftal interviews ondernemers aan het woord met wie wij afgelopen jaar hebben gewerkt. Ondernemers die ieder op hun eigen manier een bijdrage leveren aan maatschappelijke uitdagingen in de regio.

18

26

“De NanoPrinter brengt de ontwikkeltijd van nieuwe soorten nanodeeltjes terug van jaren naar dagen of zelfs uren.”

“Onze missie was vanaf dag één glashelder. We willen voedsel duurzamer maken.”

Proeon

VSPARTICLE

38

66

“We verwachten vanaf 2028 vijfhonderd tot duizend nieuwe banen te creëren en zo’n € 15 miljard aan exportpotentieel.”

“Hoe beter de weersvoorspelling, hoe lager de kosten van groene stroom.”

Whiffle

HAPSS

82 “Door aardwarmte rendabel te maken, beperken we onze afhankelijkheid van Russisch gas.”

Canopus

3

Missie, visie, profiel en kernwaarden

In 2018 hebben we in nauw overleg

Missie /

Visie /

De economische structuur van de regio duurzaam versterken en het innovatief vermogen van Zuid-Holland ontsluiten.

InnovationQuarter werkt samen met partners aan een bruisend innovatief ecosysteem.

Dit doen we door de maatschappelijke

plaatsvindt tussen sectoren, waarin

vraagstukken op het gebied van Duurzaam

bedrijven kunnen (door)groeien en waar

& Schoon, Slim & Veilig en Groen & Gezond te

innovatieve buitenlandse bedrijven toe

vertalen in businesskansen voor vandaag en

worden aangetrokken.

met onze stakeholders een nieuw meerjarenplan voor de periode 2019-2022 opgesteld. Hierbij zijn onze missie, visie, strategie, profiel en kernwaarden als volgt vastgesteld:

Een ecosysteem waarin kruisbestuiving

morgen.

Strategie /

Profiel /

InnovationQuarter is de aanjager van economische vernieuwing.

InnovationQuarter is een onderneming met publieke aandeelhouders, gericht op het versterken van de economie en werkgelegenheid in Zuid-Holland.

Dit doen we door onze kennis en expertise, ons uitgebreide regionale, nationale en internationale netwerk en onze brede regionale focus.

Onze platte organisatie kenmerkt zich door korte lijnen en een ondernemende en

Kernwaarden / Professioneel, ondernemend, samenwerkend en betrokken zijn onze kernwaarden.

Deze kernwaarden zijn leidend bij ons dagelijks opereren en zijn geborgd in onze HRM-cyclus.

4

professionele cultuur. Samenwerking is voor ons een voorwaarde om onze missie en visie te verwezenlijken.

5

Voorwoord

InnovationQuarter kijkt terug op een zeer

mkb’ers te ondersteunen in hun internationale

succesvol jaar. We hebben onze ambities voor

ambities, door buitenlandse bedrijven aan te

2022 ruimschoots gerealiseerd en daarmee

trekken naar onze regio en door een centrale rol

bijgedragen aan de verdere versterking

te spelen in de economische samenwerking in

van het Zuid-Hollandse ecosysteem voor

onze regio.

ondernemerschap en innovatie.

De medewerkers van InnovationQuarter

Met trots presenteren wij dan ook onze

hebben hier, samen met onze partners, met

resultaten voor 2022:

veel ambitie, plezier en passie aan gewerkt.

▶ We hebben 72 innovatieprojecten en business cases gerealiseerd met een waarde van

De omslag die we afgelopen jaren hebben

€ 55 miljoen aan uitgelokte investeringen.

weten te maken van een focus op kwantitatieve

Daarnaast hebben we samen met onze

economische doelstellingen naar kwaliteit en

partners o.a. het SMITZH-programma

impact is verder doorgezet. Dit doen we steeds

succesvol afgerond, voerden we het

meer vanuit een integrale samenwerking

innovatieprogramma Energie & Klimaat

tussen onze business units Innoveren,

uit, is het ZorgTech-programma doorgezet,

Investeren en Internationaliseren. En deze

waren we de trekker van Maritime Delta en

impact maken we ook samen met de vele

is het Protein Port initiatief gelanceerd. Ook

bedrijven, kennisinstellingen, overheden,

leverden we dit jaar weer een substantiële

clusterorganisaties en financiers met wie

bijdrage aan de totstandkoming en uitvoering

we dagelijks werken. Bovendien werken we

van diverse voorstellen voor het Nationaal

bovenregionaal steeds actiever samen met de

Groeifonds.

andere regionale ontwikkelingsmaatschappijen.

▶ We assisteerden 51 buitenlandse bedrijven

In 2022 zijn hierin opnieuw mooie stappen gezet.

bij de vestiging dan wel uitbreiding in onze regio. De meeste van deze bedrijven zijn

6

Het is juist die steeds intensievere samenwerking

een belangrijke aanwinst voor de sterke

die Zuid-Holland schoner, slimmer en gezonder

ecosystemen in onze regio. Gezamenlijk

maakt. Wij richten ons hierbij vooral op het

verwachten deze bedrijven binnen drie

versterken van de innovatiekracht van de

jaar bijna € 2,1 miljard te investeren en

regio. Door te bouwen aan programma’s,

ongeveer 2.000 arbeidsplaatsen te creëren.

innovatieprojecten en business cases, door te

Ook voerden we 147 Investor Relations

investeren in vernieuwende bedrijven, door onze

gesprekken met hier reeds gevestigde

buitenlandse bedrijven en 82 Trade Relations

Bij elkaar hebben onze activiteiten geleid tot

gesprekken met innovatieve mkb’ers

een additioneel geïnvesteerd privaat vermogen

over hun internationale ambities. 178

van € 2,2 miljard en de creatie van 5.752 nieuwe

innovatieve bedrijven namen deel aan onze

arbeidsplaatsen in de regio. Daarnaast waren

diverse internationaliseringsactiviteiten en

eind 2022 bij onze portfoliobedrijven (excl. COL)

-programma’s.

3.769 mensen werkzaam; een verschil van 366 fte

▶ We deden afgelopen jaar 37 investeringen in

ten opzichte van 2021.

vernieuwende, snelgroeiende bedrijven vanuit de fondsen (in beheer) IQCapital, UNIIQ,

Vanaf de zomer van 2022 - na het vertrek van de

ENERGIIQ en het Energietransitiefonds

directeur, Rinke Zonneveld -, heeft het zittende

Rotterdam (ETF-R). Afgelopen jaar haalden

MT verder gebouwd aan de organisatie. Onder

onze portfoliobedrijven bijna € 85 miljoen aan

meer is de aandacht uitgegaan naar de integrale

additionele financiering op. Zelf investeerden

samenwerking, verdere professionalisering en de

we € 28 miljoen in deze bedrijven. Bij onze

interne processen. Tegelijkertijd blijft werkdruk

portfoliobedrijven werken inmiddels ruim

een aandachtspunt. De organisatie is onder

3.700 medewerkers. Naast onze reguliere

leiding van het MT goed gepositioneerd voor

investeringsactiviteiten voeren wij de

komend jaar, waarin we onder leiding van onze

Corona-OverbruggingsLening (COL) voor de

nieuwe directeur, Nathal van Rijn, zullen werken

regio Zuid-Holland uit.

aan de nieuwe meerjarenstrategie.

▶ We ondersteunden de Economic Board ZuidHolland (EBZ) vanuit het EBZ-secretariaat en

Nathal van Rijn

werkten aan de uitvoering van de regionale

Directeur InnovationQuarter

Human Capital Agenda met inmiddels

Lies van Kralingen

meer dan 15 projecten. De EBZ richtte zich,

Hoofd Finance & Operations

samen met een coalitie van meer dan tachtig

Linco van Nieuwenhuyzen

bedrijven, kennisinstellingen, overheden en

Hoofd Innoveren a.i.

regionale samenwerkingspartners, op de

Chris van Voorden

verdere uitwerking van de Groeiagenda

Hoofd Internationaliseren

Zuid-Holland via o.a. de Circulaire

Liduina Hammer

Actieagenda en een propositie voor het

Hoofd Investeren

versterken van de campussen in de regio.

Ida Bastiaansen Manager Strategie & Communicatie 7

Samenvatting resultaten 20221

8

Innoveren

Internationaliseren

Investeren

72

51

37

Business cases en innovatieprojecten

Bedrijven geland

Nieuwe investeringen

€55,0

€2.085,3²

€84,9³

Uitgelokte investeringen (mln.)

Uitgelokte investeringen (mln.)

Uitgelokte investeringen (mln.)

147/82

€27,7

Investor Relations bezoeken / Trade Relations gesprekken

Verstrekte financieringen (mln.)

1.983

3.769

Arbeidsplaatsen

Arbeidsplaatsen

1

In de bijlage is een toelichting op bovenstaande indicatoren opgenomen.

2

Door een investering van het Finse bedrijf Neste van € 1,9 mld. is het uitgelokte investeringsbedrag hoger dan initieel verwacht.

3

In een aantal bedrijven wordt vanuit meerdere fondsen geïnvesteerd. Eventuele dubbeltellingen worden gecorrigeerd in de totalen.

4

17

10

7

3

Nieuwe investeringen

Nieuwe investeringen

Nieuwe investeringen

Nieuwe investeringen

€ 34,0 € 22,6

€ 24,1

€ 4,2

Uitgelokte investeringen (mln.)

Uitgelokte investeringen (mln.)

Uitgelokte investeringen (mln.)

Uitgelokte investeringen (mln.)

€ 14,1

€ 2,6

€ 5,8

€ 5,2

Verstrekte financiering (mln.)

Verstrekte financiering (mln.)

Verstrekte financiering (mln.)

Verstrekte financiering (mln.)

2.345

583

737

104

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar 4

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

Jaarlijks worden door ENERGIIQ aan haar aandeelhouders de verwachte arbeidsplaatsen bij nieuwe portfoliobedrijven gerapporteerd. Het getoonde cijfer is een optelsom van de verwachte fte per jaar sinds de start van het fonds. Per ultimo 2022 zullen voor ENERGIIQ ook de daadwerkelijke fte’s gerapporteerd worden.

9

1. Terugblik Verslag van de RvC In 2022 heeft het team van InnovationQuarter

managementteam hun functioneren besproken.

met grote ambitie en volharding gewerkt aan

De uitkomsten van de werkzaamheden van de

het versterken van de Zuid-Hollandse economie.

commissies en het functioneren zijn besproken

Daarvoor past een woord van waardering voor

tijdens de reguliere vergaderingen van de RvC.

alle collega’s binnen InnovationQuarter.

Vanzelfsprekend heeft de RvC het Jaarverslag Als Raad van Commissarissen (RvC) is het onze

2021, het Jaarplan 2022 inclusief begroting,

taak om toezicht te houden op de onderneming

en de kwartaalrapportages vastgesteld.

en te adviseren bij het uitvoeren van de

Hierbij werden ook tussentijds de (financiële)

activiteiten en de strategische vraagstukken

resultaten van zowel InnovationQuarter als de

die daarbij komen kijken. De RvC heeft, naast

investeringsportefeuille besproken.

haar toezichthoudende rol, ook de functie van klankbord voor de directie.

Ook heeft de RvC, na zorgvuldige afweging en met inachtneming van het advies van de

Afgelopen jaar is daarbij onze bijzondere

investeringscommissie, ingestemd met een

aandacht uitgegaan naar de verdere

financieringsvoorstel van de directie. Dit ging

professionalisering van de interne organisatie

om Pieter Pot.

en naar de uitdagingen om te komen tot een duurzame meerjarenfinanciering. Daarbij kwam

In 2022 is door zowel de Audit Commissie als de

de zoektocht naar een nieuwe directeur voor

RvC veel aandacht besteed aan de voortgang van

InnovationQuarter na het vertrek van Rinke

verschillende professionaliseringstrajecten die

Zonneveld.

intern zijn geïnitieerd. Een groeiende organisatie vraagt om strakkere processen ondersteund

Net als voorgaande jaren was de samenwerking

door de juiste IT-systemen. Momenteel

tussen management en RvC uitstekend vanuit

lopen hiertoe meerdere trajecten binnen

een hoog wederzijds vertrouwen en met een

InnovationQuarter.

constructieve dialoog over dilemma’s.

In een gezamenlijke strategiesessie met het Bijeenkomsten

management van InnovationQuarter heeft

Er hebben in 2022 twee

de RvC vooruitgekeken naar de volgende

aandeelhoudersvergaderingen plaatsgevonden.

meerjarenperiode (2023-2026). Hierbij is ook

De RvC heeft in 2022 zevenmaal vergaderd,

expliciet stilgestaan bij de niet-duurzame

waarvan viermaal in aanwezigheid van de

meerjarenfinanciering van de organisatie.

directeur en driemaal in aanwezigheid van het managementteam.

Vertrek directeur InnovationQuarter Rinke Zonneveld, directeur vanaf de oprichting

10

De Audit Commissie heeft zesmaal vergaderd.

van InnovationQuarter in 2013, is per 1 september

De Remuneratiecommissie heeft tweemaal

2022 gestopt. Deze datum markeerde de

vergaderd en met de leden van het

start van zowel een interimperiode als de

zoektocht naar een nieuwe directeur. Het

Tot slot

managementteam is naar voren gestapt

We kijken met gepaste trots naar de resultaten

om gezamenlijk zorg te dragen voor de

die InnovationQuarter heeft geboekt over

organisatie en heeft Chris van Voorden, Hoofd

2022 en we bedanken de aandeelhouders en

Internationaliseren, aangewezen als voorzitter

financiers voor de constructieve dialoog en het

van het managementteam. Lies van Kralingen,

gestelde vertrouwen in InnovationQuarter.

Hoofd Finance & Operations, is benoemd tot

Ook danken we graag alle medewerkers en het

statutair-bestuurder voor de periode tot de

managementteam van InnovationQuarter voor

benoeming van een nieuwe directeur. Op

hun enorme inzet afgelopen jaar.

deze wijze is gezorgd voor continuïteit van de bedrijfsvoering.

De RvC stelt de Algemene Vergadering van Aandeelhouders voor de jaarrekening 2022 vast

Inmiddels is Nathal van Rijn in de

te stellen.

aandeelhoudersvergadering van februari 2023 benoemd tot nieuwe directeur. Hij is

Den Haag, 20 maart 2023

gestart per 1 maart 2023. We kijken uit naar de samenwerking en hebben er vertrouwen in

Raad van Commissarissen

dat hij de organisatie naar de volgende fase

Leo Brand (voorzitter)

kan leiden.

Ellen de Kreij Margot Weijnen

Wisselingen in de RvC

Onno Paymans

In 2022 is de samenstelling van de RvC gewijzigd.

Benno van Dongen

Eind 2022 hebben na vier jaar de voorzitter mevrouw Marike van Lier Lels en na acht jaar de heer Kees de Koning afscheid genomen van de RvC. De RvC is beiden zeer dankbaar voor de waardevolle inbreng die ze hebben gebracht voor de ontwikkeling van de organisatie. De heer Leo Brand heeft de voorzittersrol a.i. op zich genomen. In de aandeelhoudersvergadering van februari 2023 is zijn benoeming tot voorzitter van de RvC bekrachtigd. In deze vergadering zijn ook twee opvolgers benoemd: de heer Benno van Dongen en de heer Onno Paymans. Met hun achtergrond, ervaring, netwerk en competenties vullen zij de RvC uitstekend aan in deze nieuwe fase van InnovationQuarter.

11

Realisatie versus doelstellingen (KPI’s) Innoveren Begroting 2022

Businesscases en innovatieprojecten

160

40 Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

72

Realisatie 2019 - 2022

Uitgelokte investeringen (mln.)

131

€80

€20,0 Begroting 2022

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

€55,0 Realisatie 2019 - 2022

€175,6

Internationaliseren

Foreign Investments

Begroting 2022

Bedrijven geland

160

40

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

51

Realisatie 2019 - 2022

€320

€80,0

Begroting 2022

Investeringsvolume (mln.)

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

€2.085,3 Realisatie 2019 - 2022

€3.379,3 1.600

800

Begroting 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

1.9835

Arbeidsplaatsen

Realisatie 2022 Realisatie 2019 - 2022

Investor Relations bezoeken

Begroting 2022

140 147

8.5446 480

Meerjarenplan 2019 - 2022

Realisatie 2022

Realisatie 2019 - 2022

12

201

5

Het aantal arbeidsplaatsen is inclusief retentie van 129 arbeidsplaatsen.

6

Het aantal arbeidsplaatsen is inclusief retentie van 713 arbeidsplaatsen.

540

Internationaliseren Internationalisering

Begroting 2022

Trade Relations gesprekken

75

Realisatie 2022

82 Realisatie 2019 - 2022

Opzetten, uitvoeren en inbedden van bestaande en nieuwe hub-to-hub samenwerkingen

Begroting 2022 Realisatie 2022

8 8 Realisatie 2019 - 2022

26 16

8 Organiseren Begroting 2022 eigen missies of buitenlandse activiteiten Aantal bedrijven dat deelneemt aan eigen missies of buitenlandse activiteiten

262

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

18

Realisatie 2019 - 2022

Begroting 2022

38

160

80 178

Meerjarenplan 2019 - 2022

Realisatie 2022

Realisatie 2019 - 2022

485

Investeren

Investeren - Resultaten van IQCapital en de fondsen in beheer UNIIQ, ENERGIIQ en ETF-R (exclusief COL)

Begroting 2022

Nieuwe investeringen

100

27

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

37

Realisatie 2019 - 2022

Uitgelokte investeringen (mln.)

IQ

Verstrekte financiering (mln.)

Begroting 2022

€104,0

€39,5

Realisatie 2022

Meerjarenplan 2019 - 2022

€84,9 Realisatie 2019 - 2022

Begroting 2022 Realisatie 2022

133

€301,4 €70,0

€27,0 €27,7

Meerjarenplan 2019 - 2022

€85,6

Realisatie 2019 - 2022

13

Financiële realisatie De activiteiten van InnovationQuarter worden

Zuid-Holland, MRDH en de gemeente

qua financiering, en daarmee ook de begroting

Rotterdam).

en realisatie, als volgt onderverdeeld: ▶ Ontwikkelingsbedrijf, de kosten worden

De personeelskosten van het

gefinancierd door de exploitatiebijdragen van

Ontwikkelingsbedrijf zijn hoger dan begroot

onze publieke financiers;

vanwege het inhuren van externen, veroorzaakt

▶ Participatiebedrijf (IQCapital), wordt

door niet/verlaat invullen van vacatures en

gefinancierd door het beschikbaar gestelde

vanwege wervingskosten voor het aantrekken

aandeelhouderskapitaal en (toekomstig)

van een nieuwe directeur. Daarnaast zijn

rendement op de investeringsportefeuille;

de algemene kosten onder meer gestegen

▶ en uitvoering fondsbeheer en aanvullende

door een stijging van de huisvestingskosten.

ontwikkelingsactiviteiten, namens of ten

De bedrijfskosten zijn lager uitgevallen,

behoeve van onze publieke financiers. Deze

ondanks een stijging van de kosten dit jaar bij

activiteiten worden additioneel gefinancierd

Internationaliseren vanwege het bezoeken

en zijn minimaal kostendekkend.

van meer events. Dit wordt echter volledig gecompenseerd door de business unit Innoveren,

Het Ontwikkelingsbedrijf kent een nihil

waar de out-of-pocket uitgaven fors lager

resultaat. Voor de ontwikkelingsactiviteiten

zijn dan begroot, onder andere door beperkte

ontvangt de vennootschap exploitatiebijdragen

managementaandacht vanwege langdurige

van de participanten die kostendekkend

uitval, wat heeft geresulteerd in een wat lager

zijn. Een eventuele onderbesteding van de

activiteitenniveau.

ontvangen exploitatiebijdragen hoeft niet direct terugbetaald te worden aan de participanten

Over boekjaar 2022 is er een onderbesteding van

gedurende de eerste tien jaar van het bestaan

€ 14.000. Het voorstel is deze onderbesteding

van de organisatie en zolang een vooraf

toe te voegen aan de balanspost ‘nog te besteden

bepaald bedrag niet wordt overschreden.

exploitatiebijdragen’, ter besluitvorming aan

Een overbesteding wordt hiermee verrekend.

de aandeelhoudersvergadering. Daarmee zou de stand van deze post ultimo 2022 € 1.067.000

14

De financiële realisatie van het

bedragen. Deze buffer zou de vennootschap

Ontwikkelingsbedrijf over 2022 is beter

met toestemming van de financiers ruimte

uitgevallen dan begroot. Dit wordt met name

geven om te investeren in een verdere

veroorzaakt door een hogere exploitatiebijdrage

professionaliseringsslag van de organisatie de

(extra bijdrage door het ministerie van

komende jaren en om eventuele tegenvallers

Economische Zaken en Klimaat (EZK) ten

op te vangen. Nadat er initieel sprake zou zijn

behoeve van het Groeifonds, vrijval van een

van een begrotingsverlies over 2023 is er nu,

reservering bij de Metropoolregio Rotterdam

door indexatie exploitatiebijdragen door alle

Den Haag (MRDH) en indexatie door een aantal

financiers en aanvullende maatregelen, sprake

participanten). Daarnaast is in de begroting

van een sluitende begroting.

van 2022 de bijdrage voor het Zuid-Hollands

De meerjarenfinanciering wordt op dit moment

Investeringsplatform (ZIP, ad € 0,4 miljoen) nog

verder uitgewerkt. Belangrijkste uitgangspunt

opgenomen onder de aanvullende activiteiten.

voor meerjarenperiode 2024-2026 is een

In 2022 is deze opgenomen als vast onderdeel

sluitende meerjarenbegroting. Vanwege naar

van de exploitatiebijdrage (voor de provincie

verwachting jaarlijks stijgende kosten en

Financiële kerngegevens (in duizenden euro’s)

Begroting 2023

Realisatie 2022

Begroting 2022

Realisatie 2021

Ontwikkelingsbedrijf

6.600

6.735

6.001

6.014

Participatiebedrijf

1.034

10.236

2.094

1.786

Aanvullende activiteiten

7.733

5.501

5.727

4.874

Totaal opbrengsten

15.367

22.472

13.822

12.674

Ontwikkelingsbedrijf

(6.600)

(6.735)

(6.440)

(6.014)

Participatiebedrijf

(3.855)

(8.725)

(3.231)

(5.413)

Aanvullende activiteiten

(7.733)

(5.480)

(5.727)

(4.870)

(18.188)

(20.940)

(15.398)

(16.297)

0

0

(439)

–

(2.821)

1.511

(1.137)

(3.627)

0

21

-

4

(2.821)

1.532

(1.576)

(3.623)

Totaal kosten Ontwikkelingsbedrijf Participatiebedrijf Aanvullende activiteiten Totaal Resultaat

Nog actieve bedrijven in portfeuille per jaar

1

2014

2015

2 2016

2017

2018

6 6 2019

2020

2021

2022

9

7

5 5 5 15

vrijwel gelijkblijvende exploitatiebijdragen

De cumulatieve kosten van het

dient er waar nodig gericht afgeschaald te

Participatiebedrijf worden na de opbouwfase

worden op onze dienstverlening op algemene

naar verwachting gedekt door de (toekomstige)

ontwikkelactiviteiten. De meerjarenstrategie

rendementen van de investeringen.

geeft daarbij richting voor scherpere keuzes met meer ImpaQt.

Eind 2022 hebben we 46 bedrijven in portefeuille (2021: 46). Vooralsnog is de verwachting dat de

Over het boekjaar 2022 heeft het

gemiddelde looptijd van een portfoliobedrijf vijf

Participatiebedrijf een positief resultaat van

tot acht jaar is, voordat het realistisch is dat er

€ 1.511.000 behaald.

een exit plaatsvindt. De portfoliobedrijven zijn eind 2022 gemiddeld 5,6 jaar in portefeuille.

Het resultaat wijkt af van de begroting, omdat voorzieningen, afboekingen en exits, niet

Het aantal investeringen gedaan door de

kunnen worden begroot. In 2022 heeft dat per

Participatiemaatschappij InnovationQuarter

saldo een positief effect teweeggebracht.

bestaat uit doorinvesteringen in bestaande portfoliobedrijven en investeringen in nieuwe

Vanwege het risico van de aangegane

bedrijven, In 2022 hebben we in vijf nieuwe

investeringen worden tijdig voorzieningen

bedrijven geïnvesteerd welke alle vijf ook nog

genomen. De eindstand van voorzieningen

actief zijn.

2022 is € 10.235.000 (2021: € 6.378.000). Deze post wordt geüpdatet na toepassing van onze

De aanvullende activiteiten laten over 2022

waarderingsprocessen. Ultimo 2022 is er voor

een positief resultaat zien van € 21.000. De

17 portfoliobedrijven (2021: 15) een voorziening

verschillende aanvullende activiteiten kennen

gevormd, variërend van een voorziening van de

(minimaal) een kostendekkende (subsidie)

investering van 25% tot 100%. In 2022 hebben

vergoeding. De opbrengsten en kosten van de

er twee afboekingen plaatsgevonden van onze

aanvullende activiteiten zijn lager dan begroot

portfoliobedrijven van in totaal € 1.512.000.

o.a. door verschuiving van de ZIP-bijdrage naar

De investering in deze bedrijven hadden we

de exploitatiebijdragen gedurende het jaar 2022.

in het verleden al voorzien. De teller van faillissementen stijgt daarmee tot vier sinds de

Bij een aantal aanvullende activiteiten is het

start van InnovationQuarter in 2014.

activiteitenniveau geïntensiveerd, bijvoorbeeld bij het Internationaal Talent Programma, het

De nog niet gerealiseerde fair market value

programma EEN en Maritime Delta, waardoor

van de participaties ontwikkelde zich in 2022

er ook meer opbrengsten zijn gerealiseerd.

wederom positief. Ultimo 2022 bedraagt

De kosten zijn lager dan begroot, dit wordt

de fair market value ten opzichte van de

mede veroorzaakt doordat projecten later zijn

boekwaarde € 11,9 miljoen (2021: € 7,5 miljoen).

opgestart en trager verlopen dan oorspronkelijk

In dit boekjaar hebben er daarnaast een aantal

gedacht.

(gedeeltelijke) exits plaatsgevonden, waarbij er een transactieresultaat gerealiseerd is van € 6,0

Voor verdere details wordt verwezen naar

miljoen. In totaal zijn er nu zes volledige exits en

de bijlage ‘Financiële kengetallen’ en de

één gedeeltelijke exit gerealiseerd sinds de start

Jaarrekening 2022 die integraal onderdeel

van InnovationQuarter. Dat is een verdubbeling

uitmaakt van dit jaarverslag.

ten opzichte van het totaal van vorig jaar en we zien daarmee dat het verkoopproces langzaamaan op stoom begint te komen.

16

17

Aaike van Vugt: “De NanoPrinter brengt de ontwikkeltijd van nieuwe soorten nanodeeltjes terug van jaren naar dagen of zelfs uren.”

Interview / VSPARTICLE maakt opschaling waterstofproductie sneller, goedkoper en duurzamer met NanoPrinter Groene waterstof is essentieel om de klimaatdoelen te behalen en de energietransitie te laten slagen. TU Delft-spin-off VSPARTICLE ontwikkelde een goedkoper, duurzamer en eenvoudiger productieproces voor elektro-katalytische membranen: het hart van de productie van groene waterstof. De scale-up versnelt en verduurzaamt daarmee de waterstofproductie op grote schaal, en belooft duurzame innovaties voor tal van sectoren. Dat maakt Zuid-Holland koploper in de wereldwijde waterstofeconomie. Andersom profiteert VSPARTICLE van de kennisontwikkeling in de provincie, met de TU Delft en de Rotterdamse haven om de hoek.

18

Elektrolyse is de meestgebruikte methode om

kleinere structuren aanbrengen in materialen,

groene waterstof te maken. Hierbij worden

waardoor materiaaleigenschappen exponentieel

elektro-katalytische membranen ingezet om

veranderen’, legt Aaike uit. ‘Die enorme

water te splitsen in waterstof en zuurstof.

verandersnelheid biedt veel potentie, onder meer

De membranen zijn voorzien van een coating

voor het klimaat.’ De printer werkt bovendien

van nanodeeltjes. Het vervaardigen van die

volledig op elektroden gevoed door windstroom,

membranen gebeurt al meer dan vijftig jaar

wat schadelijke afvalstromen voorkomt en de

met dezelfde zeven processtappen. Dat kan

CO2-footprint van waterstofproductie verlaagt.

efficiënter en eenvoudiger, vond Aaike van Vugt, CEO van VSPARTICLE. ‘Iedere stap voegt kosten

De rol van InnovationQuarter

toe en vergroot de kans op een productiefout.

VSPARTICLE ontving twee jaar op rij een voucher

Daarnaast vergt het proces veel schadelijke

vanuit het innovatieprogramma Energie &

vloeistoffen en chemicaliën, die het extra

Klimaat, in 2021 en 2022. Via het programma

complex maken. En je bent afhankelijk van

kwamen de ondernemers in contact met Fieldlab

iridium: een van de meest schaarse en kostbare

Industrial Electrification (FLIE), opgezet door

elementen op aarde.’

InnovationQuarter en partners. FLIE bood VSPARTICLE samen met andere ambitieuze

De innovatiekracht

en innovatieve bedrijven labruimte om hun

De NanoPrinter maakt de productie van

technologie te testen. ‘Zonder FLIE zouden we

nanodeeltjes schoner, goedkoper en sneller.

stagneren bij de toepassing in pilotprojecten’,

‘Zoals een inktjetprinter met vier basiskleuren

erkent Aaike. ‘FLIE geeft ons de mogelijkheid om

duizenden kleuren print, zo kan de NanoPrinter

de robuustheid en stabiliteit van de NanoPrinter

van 62 basiselementen – zoals zink, aluminium

aan te tonen in een industriële setting. Met dat

en titaan – bijna elk materiaal maken’, vergelijkt

bewijs verkorten we onze weg naar de markt.’

Aaike. ‘En die bovendien omvormen tot

De scale-up heeft inmiddels bij diverse

nanodeeltjes. De flexibiliteit maakt andere

investeerders vervolgfinanciering opgehaald.

vormen van elektrolyse mogelijk, bijvoorbeeld het omzetten van CO2 in nieuwe bouwstenen

De toekomstplannen

voor de chemische industrie.’ De unieke

Het businessmodel van VSPARTICLE is gericht

technologie belooft een enorme innovatieslag

op het verkopen van tools voor onderzoek en

voor tal van sectoren, van logistiek tot de

productontwikkeling, zoals de NanoPrinter.

gezondheidszorg. ‘Denk aan duurzamere

Ze verkochten de tools wereldwijd al aan

brandstof voor vliegtuigen of schepen. Of een

technische universiteiten, researchorganisaties

sensor in je smartphone die ziektekiemen in je

en industriële partijen. In de toekomst

adem herkent.’

verwachten ze daar chemiebedrijven aan toe te voegen. Om de printtechnologie

De maatschappelijke waarde

klaar te maken voor massaproductie en

Traditionele, chemische productiemethoden

bredere toepassing, investeren Aaike en zijn

van elektro-katalytische membranen zijn erg

collega’s in samenwerkingsverbanden met

kostbaar en tijdrovend, wat massaproductie

universiteiten, onderzoeksinstellingen en

moeilijk maakt. De NanoPrinter lost dat op

regionale maakbedrijven. Als de opschaling en

door de ontwikkeltijd van nanodeeltjes terug

commercialisatie slagen, verwacht VSPARTICLE

te brengen van jaren naar dagen of zelfs uren.

een enorme impact op ons dagelijks leven.

En doordat er veel minder iridium nodig is, wordt

‘We staan aan de vooravond van een

de productie ook goedkoper. ‘We kunnen steeds

paradigmashift.’

19

TerugblIQ1 / 1 februari Tijdens de Dare2Cross bijeenkomst zetten bedrijven en regionale zorginstellingen de volgende stap in innovaties op het gebied van zorg en welzijn.

Er stonden zes concrete zorginnovatiecases centraal.

Start Dare2Cross Let’s Tech Care

/ 2 februari TU Delft spin-off Whiffle heeft een technologie voor zeer nauwkeurige weersvoorspellingen ontwikkeld.

Whiffle ontvangt een kapitaalinjectie van € 3 mln. van impactinvesteerders ENERGIIQ en SHIFT Invest. € 3 mln. voor Whiffle (ENERGIIQ)

/ 11 februari TheyDo helpt bedrijven hun Customer Experience te structureren. De startup groeit sinds 2020 explosief en ontvangt een investering van € 1,7 mln. van InnovationQuarter (IQCapital) en Arches Capital. € 1,7 mln. voor TheyDo (IQCapital)

/ 23 februari Portfoliobedrijf en succesvolle Haagse scale-up Cybersprint, dat met AI IT-systemen beschermt tegen hacking, wordt overgenomen door het wereldleidende Darktrace. Darktrace is koploper in op AI-gebaseerde cyberbeveiliging.

Cybersprint overgenomen door Darktrace

/ 3 maart De investering in Valley Optics markeert de 50e investering voor UNIIQ en tevens de eerste investering vanuit de VroegeFaseFinanciering Powered by UNIIQ regeling. € 350k voor Valley Optics (UNIIQ)

20

/ 9 maart De vierde editie van het Business Innovation Program Food gaat van start. Ondernemers in de agrofoodsector worden in tien modules geholpen om een kansrijk idee om te zetten naar een duurzaam verdienmodel.

Start Business Innovation Program Food

/ 11 maart Minister Mark Harbers ontvangt de Regionale Maritieme Agenda. Deze heeft als doel om door intensievere samenwerking de huidige voorlopers positie van de regionale maritieme sector te Maritieme Agenda Zuid-Holland

versterken.

/ 21 maart Dertien projectconsortia dienden een aanvraag in voor een gezamenlijk innovatieproject in het innovatieprogramma AgriTech. Met een mooie diverse opbrengst: van ketenoptimalisatie tot energiebesparing.

13 aanvragen AgriTech

/ 21 maart Bedrijven kunnen weer subsidie aanvragen bij het innovatieprogramma Energie & Klimaat. In totaal heeft de provincie Zuid-Holland deze derde ronde € 1,25 mln. beschikbaar gesteld.

Derde ronde Energie & Klimaat van start

/ 24 maart Sinds de start van het Human Capital Akkoord is er tot nu € 1,9 mld. aan toegevoegde waarde gerealiseerd. Er lopen 18 verschillende projecten in diverse fases.

Human Capital Akkoord levert € 1,9 mld. op

21

2. Relevante ontwikkelingen

22

InnovationQuarter is de regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM) voor Zuid-Holland: een publiek gefinancierde onderneming gericht op het duurzaam versterken van de regionale economische structuur en het ontsluiten van het innovatief vermogen van Zuid-Holland. Dit doen we sinds onze start in 2014 onder andere samen met bedrijven, kennisinstellingen, cluster- en deltaorganisaties, incubators, financiers en investeerders, topsectoren en overheden.

Trends en ontwikkelingen 2022 De oorlog in Oekraïne heeft een grote impact

een vestiging van enige omvang kunnen

gemaakt op ons allemaal. Naast het enorme

realiseren. Daarnaast hebben bedrijven

persoonlijke leed dat dit conflict veroorzaakt,

specifieke wensen of eisen die voortvloeien

is de economische impact zowel wereldwijd als

uit hun kernactiviteiten. Denk aan bedrijven

in de Zuid-Hollandse economie goed voelbaar

die actief zijn in een hoge milieucategorie of

geweest in 2022. Dit betreft onder andere een

behoefte hebben aan laboratoria. Hiervoor

aanzienlijke stijging van de energiekosten,

is geen of nauwelijks ruimte beschikbaar.

een stijging van kosten van materialen en

Daarnaast zorgde de stikstofcrisis voor een grote

onderdelen, een verder oplopende inflatie en

rem, vooral op projecten rond energietransitie

de verstoring van diverse toeleveringsketens.

en circulaire economie.

Veel van deze problematiek had al in 2021 haar effecten op de Zuid-Hollandse economie, mede

Hieronder gaan we dieper in op een aantal voor

als gevolg van de coronapandemie. In april 2022

Zuid-Holland relevante ontwikkelingen in 2022,

publiceerde InnovationQuarter in samenwerking

te weten: de Groeiagenda Zuid-Holland, het

met de EBZ de Oekraïnemonitor, waarin de

Nationaal Groeifonds en de positieve evaluatie

gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de

van de ROM’s.

Zuid-Hollandse economie werden geanalyseerd.

Uit de monitor bleek dat deze gevolgen erg

Groeiagenda Zuid-Holland

goed voelbaar zijn in met name de voor Zuid-

De Groeiagenda Zuid-Holland is de gezamenlijke

Holland belangrijke sectoren zoals (hightech)

actie- en investeringsagenda van tachtig

maakindustrie, tuinbouw en chemie.

overheden, bedrijven en kennisinstellingen uit Zuid-Holland. De regionale partners investeren

Hiernaast kampten bedrijven in 2022 ook in

tot 2031 ieder jaar in kennis en innovatie,

toenemende mate met ruimtegebrek. Zuid-

de maakindustrie, energie-infrastructuur,

Hollandse bedrijven slagen er onvoldoende in

mobiliteit en human capital. Om de Groeiagenda

om geschikte kavels te vinden om doorgroei

te kunnen realiseren, is het belangrijk dat de

mogelijk te maken. Ook leidde ruimtegebrek

activiteiten van InnovationQuarter zoveel

er in sommige gevallen toe dat buitenlandse

mogelijk aansluiten bij deze vijf pijlers.

bedrijven besloten zich niet in Zuid-Holland, maar daarbuiten te vestigen, zo bleek ook uit

Nationaal Groeifonds biedt kansen voor

eigen analyses. Hiervoor zijn verschillende

Zuid-Holland

oorzaken. In het algemeen zijn er weinig vrij

In 2020 is het Nationaal Groeifonds van start

uitgeefbare kavels (greenfield) waar bedrijven

gegaan, een in 2019 aangekondigd fonds van 23

€ 20 miljard om in vijf jaar tijd grootschalige

Aandachtspunten blijven het daadwerkelijk

publieke investeringen in infrastructuur,

binnenhalen van financiële middelen en het

kennisontwikkeling en onderzoek, ontwikkeling

realiseren van de concrete projecten in onze

en innovatie te financieren. De investeringen

regio. Daarnaast is er ruimte om meer vanuit

moeten bijdragen aan het toekomstig

de eigen strategie en ambities, vastgesteld in

verdienvermogen van Nederland en bieden veel

de Groeiagenda Zuid-Holland, aan proposities

mogelijkheden om de Zuid-Hollandse economie

te werken. Hiertoe werkt InnovationQuarter

te vernieuwen.

nauw samen met onder meer de provincie Zuid-Holland en de kennisinstellingen.

In 2022 is er aan de tweede en derde tranche van het Nationaal Groeifonds gewerkt. In

Positieve evaluatie van de ROM’s

de tweede tranche is er geld toegekend aan

Sinds 2021 vormen de ROM's een landsdekkend

NEXTGEN, een grootschalig tech-programma.

netwerk. De gezamenlijke ROM’s zijn hiermee

InnovationQuarter zal een grote rol spelen in

een nationale speler in het Nederlandse

de uitvoering van NEXTGEN in het ecosysteem

innovatie-ecosysteem geworden. Binnen het

rondom Horticulture & Food. We zullen vier

netwerk van ROM’s is de intrinsieke motivatie

use cases begeleiden en input leveren op de

om meer samen te werken groot. In 2022

verschillende hightech-onderdelen. Daarnaast

is, in opdracht van het ministerie van EZK,

is InnovationQuarter nauw betrokken geweest

het eindrapport Evaluatie ROM's 2016-2020

bij de totstandkoming van het Hydrogen Aircraft

gepubliceerd. Dit onderzoek werd uitgevoerd

Powertrain and Storage System (HAPSS), dat

door Buck Consultants International. Het

een aanzienlijk deel uit het groeifondsproject

eindrapport toont aan dat de ROM's hun drie

Luchtvaart in Transitie zal ontvangen. Als

kerntaken, te weten Innoveren, Investeren

laatste heeft ook de ontwikkeling van de

en Internationaliseren, doeltreffend en

Einstein Telescoop geld toegekend gekregen.

doelmatig uitvoeren. Niet alleen slaagden de

Dit is een door LIOF geleid consortium, waarin

ROM's in het versterken van de innovatie- en

verschillende ROM’s met een stevig techcluster

concurrentiepositie van hun regio, ze vervulden

helpen bij het uitvoeren van de validatie en het

bovendien een belangrijke rol in het ontwikkelen

verbinden met bedrijven uit hun regio’s.

van ecosystemen en het versnellen van maatschappelijke transities. De ROM’s worden

Voor de derde tranche in februari 2023 is er aan

erkend als belangrijke uitvoeringspartner van

verschillende projecten gewerkt op het gebied

het ministerie van EZK op diverse vlakken,

van onder andere het Maritiem Masterplan,

waaronder financiering van het innovatief mkb,

diagnostiek & preventie, batterijopslag,

business development, ecosysteemontwikkeling

carbon capture utilisation (CCU), hightech

en internationalisering. De verbindende rol en

maakindustrie en duurzame luchtvaart.

de kennis van het fungeren van het regionaal

InnovationQuarter is partner in de aanvraag

innovatie-ecosysteem vormen een belangrijke

voor het waterstofconsortium, met als doel het

meerwaarde van de ROM's.

realiseren van (een toeleveranciersketen voor) de massaproductie van elektrolysers met een kern in de haven van Rotterdam. Als laatste is er ook een ROM-breed valorisatieplan, waar InnovationQuarter een rol zal spelen in het begeleiden van bedrijven naar en in Investor Readiness Programma’s (IRP’s).

24

Steeds vaker weten de ROM's elkaar te vinden in de vorm van bovenregionale samenwerking.

Met name binnen grote programma's onder de vlaggen van het missiegedreven innovatiebeleid, de voorbereidingen van programma's en projecten voor het Nationaal Groeifonds en verschillende Europese programma's, is de afgelopen jaren de bovenregionale samenwerking toegenomen.

25

Interview / Proeon ontwikkelt volgende generatie plantaardige eiwitten De afgelopen dertig jaar verdubbelde de wereldwijde consumptie van dierlijke producten en de Verenigde Naties verwachten voor 2030 een toename van nog eens 14%. Om de groeiende wereldbevolking van voedsel te blijven voorzien, zijn duurzame eiwitbronnen noodzakelijk. Het Indiase Proeon Foods versnelt de eiwittransitie door zuivere eiwitten uit plantaardige grondstoffen te extraheren. Met support van InnovationQuarter openden ze afgelopen jaar een dochteronderneming bij Planet B.io op de Biotech Campus Delft.

Oprichters Ashish Korde en Kevin Parekh,

De innovatiekracht

allebei met tientallen jaren ervaring in de

‘Onze missie was vanaf dag één glashelder’,

voedingsindustrie, merkten de internationale

deelt Ashish. ‘We willen voedsel duurzamer

trend al in een vroeg stadium op. ‘De wensen

maken. Daarom ontwikkelen we de volgende

en voorkeuren van de consument zijn enorm

generatie plantaardige eiwitten.’ Die moet beter

verschoven’, licht Kevin toe. ‘De meeste mensen

toepasbaar zijn in nieuwe voedingsproducten

willen geen afstand doen van de smaak van

en bovendien beter smaken dan bijvoorbeeld

dierlijke producten, maar wél gezonder,

soja- of tarwe-eiwitten. ‘Neem de mungboon’,

duurzamer en diervriendelijker eten.’ Met

zegt Kevin. ‘Daar kunnen wij een zeer zuiver eiwit

de uitbreiding naar Delft vormt Proeon een

van maken, dat we vervolgens gebruiken voor

belangrijke aanwinst voor de internationale

de productie van plantaardige eiproducten.’ De

Protein Port die Zuid-Holland wil worden:

scale-ups waarmee ze de lunchtafel bij Planet B.io

een gevestigde hub voor de wereldwijde

delen, vormen waardevolle sparringpartners.

eiwittransitie.

Ook de faciliteiten op de campus versnellen hun groei. Ashish: ‘Planet B.io maakt het mogelijk om onze R&D-processen snel op te schalen naar commercieel niveau. We kunnen in deze markt écht innoveren en het verschil maken.’

26

Ashish Korde: “Onze missie was vanaf dag één glashelder. We willen voedsel duurzamer maken.”

De maatschappelijke waarde

Ashish. ‘De steun van verschillende instellingen,

Nederland heeft een unieke uitgangspositie

de Nederlandse overheid en natuurlijk

om koploper te worden in de eiwittransitie.

InnovationQuarter maakte het eenvoudig om

Internationale spelers als Proeon zijn daarbij

ons hier te vestigen.’

onmisbaar, zo blijkt uit een verkenning van TNO en InnovationQuarter. Om die potentie te

De toekomstplannen

benutten startte Zuid-Holland een regionale

Ashish ziet Zuid-Holland als de perfecte

samenwerking voor het ontwikkelen van een

uitvalsbasis voor R&D en de marktintroductie

internationale Protein Port. De ideale thuisbasis

van Proeon in Europa en Amerika. ‘Nederland

voor Proeon, volgens Ashish. ‘Nederland

steekt met kop en schouders boven andere

biedt een uitstekend ecosysteem, zowel op

landen uit vanwege het aanwezige talent

wetenschappelijk als commercieel gebied. Met

en het hoge kennisniveau, én de continue

zulke rijke kennis en ondersteuning was de keuze

uitbreiding daarvan.’ Het bedrijf ontwikkelt zich

voor Planet B.io een gemakkelijke. De grote

in sneltreinvaart, en verschillende Europese

hoeveelheid organisaties, bedrijven, faciliteiten

bedrijven en organisaties meldden zich al

en eiwitclusters onderscheidt Nederland – en

voor een samenwerkingsverband. Zo werken

met name de metropoolregio Rotterdam Den

Kevin en Ashish inmiddels nauw samen met

Haag – van de rest van de wereld.’

Wageningen University en verwachten ze hun eigen onderzoeksteam de komende jaren

De rol van InnovationQuarter

flink uit te breiden. Ashish concludeert: ‘Als je

InnovationQuarter bracht de Indiase

diepgaand technologisch en wetenschappelijk

ondernemers in contact met consultants voor

onderzoek wilt doen, en nog snel ook, dan moet

het opzetten van hun dochterbedrijf en hielp

je in Nederland zijn.’

ze aan hun unieke plek op de Biotech Campus Delft. Daarnaast ontvingen ze informatie over belastingzaken, ondersteuning bij het openen van een bankrekening en werden ze uitgenodigd voor Protein Port-events. ‘Daar ontmoetten we relevante bedrijven binnen onze sector’, vertelt 27

TerugblIQ2 / 13 april EBZ en InnovationQuarter ontwikkelen een monitor die inzicht verschaft in de economische impact van de oorlog in Oekraïne op de economie van Zuid-Holland.

Oekraïnemonitor: impact op Zuid-Holland

/ 14 april Zestien consortia waarbij Zuid-Hollandse organisaties betrokken zijn, werden kansrijk geacht en krijgen geld uit het Nationaal Groeifonds.

De projecten worden ontwikkeld in heel diverse sectoren.

Nationaal Groeifonds investeert in Zuid-Holland

/ 10 mei Zuid-Holland start regionale samenwerking om internationale Protein Port te worden. Samen met Planet B.io wordt een community van regionale koplopers gevormd.

Start Protein Port

/ 16 mei MIDA Biotech, een bedrijf actief in stamceltherapie en regeneratieve geneeskunde, vestigt zich op het Leiden Bio Science Park.

Het bedrijf is verbonden aan Orgenesis, een baanbrekend wereldwijd biotechbedrijf.

MIDA Biotech opent stamcellab in Leiden

/ 2 juni De autonome teelt komt dichterbij. De toekomst staat dus voor de deur, zo bleek tijdens RoboCrops, hét jaarlijkse terugkerende internationale roboticaevent vanuit World Horti Center.

RoboCrops

28

/ 8 juni Begin juni is het Zuid-Hollands Job Board gelanceerd. Het Job Board is een tool die internationaal talent ondersteunt in het vinden van vacatures binnen de innovatieve sectoren die onze regio kent.

Lancering Zuid-Hollands Job Board

/ 10 juni Een grote delegatie van meer dan veertig cybersecurity ondernemers, bureaus en organisaties uit het Nederlandse cybersecurity cluster nam deel aan de Cybersecurity Handelsmissie naar San Francisco (RSA).

Handelsmissie Cybersecurity RSA

/ 12 juni Een grote Nederlandse samenwerking bouwt een waterstofsysteem voor vliegtuigen, helemaal groen, van brandstof tot aandrijving. Het systeem is opschaalbaar naar grotere vliegtuigen en vollédig van Nederlandse bodem.

HAPSS project eerste waterstofvliegtuig

/ 13 juni Na twee jaar pauze door corona, mochten we voor onze 750 belangrijkste stakeholders weer het IQJaarevent organiseren in de Fokker Terminal Den Haag. Het thema dit jaar: ‘impact maken doen we samen’.

IQ Jaarevent Fokker Terminal

/ 14 juni De negen ROM’s vormen de motor achter maatschappelijke & economische uitdagingen.

Gezamenlijk presenteerden zij hun jaarlijkse resultaten aan de minister van Economische Zaken en Klimaat Micky Adriaansens.

Presentatie resultaten ROM Nederland

29

3. Onze strategie en impact

30

InnovationQuarter is de aanjager van economische vernieuwing en versterkt ecosystemen in de regio. Met ons waardecreatiemodel laten we zien hoe we met onze mensen, middelen, netwerken en kennis werken aan resultaten en impact voor de regio en daarbuiten.

Integrale inzet van kennis en netwerken De regio kan haar prestaties verbeteren door

Zuid-Hollandse ondernemers bij het

nauwere samenwerking tussen overheden,

opschalen van hun internationale activiteiten,

kennisinstellingen en bedrijven; meer

onder andere door samenwerkingen met

kruisbestuiving tussen de sterke regionale

buitenlandse regio’s op te zetten en door

clusters; gerichte inzet om het innovatieve mkb

missies en ondersteuningsprogramma’s te

te versterken; het aantrekken van buitenlandse bedrijven; en het investeren in vernieuwende

organiseren. ▶ Investeren: Omdat bedrijven kapitaal

ondernemers. Vanuit die opdracht is

nodig hebben om te kunnen (door)groeien,

InnovationQuarter als ROM sinds 1 januari

helpen we vernieuwende en snelgroeiende

2014 actief.

bedrijven met onze fondsen (in beheer) aan financiering, onder meer door zelf

InnovationQuarter opereert hierbij vanuit de

risicodragend in deze bedrijven te investeren.

volgende activiteiten:

Ook zetten we in op het vergroten van het

▶ Innoveren: Door het organiseren van

aanwezige investeringskapitaal in de regio.

samenwerking gericht op het versterken van ecosystemen en clusters en door het bouwen

Daarnaast voert InnovationQuarter het

aan baanbrekende programma’s, projecten

secretariaat van de EBZ. Hiermee werken we aan

en business cases, werken we aan een

de versterking van de samenwerking binnen de

toekomstbestendige economie voor

triple helix van overheden, kennisinstellingen

Zuid-Holland. We spannen ons in om de

en bedrijven. De EBZ mobiliseert de netwerk-,

regionale strategie op de diverse sectoren

denk- en lobbykracht van de belangrijkste

om te zetten naar concrete en financierbare

partners in de regio, zowel op de algemene

acties.

economische strategie als op diverse belangrijke

▶ Internationaliseren: Omdat buitenlandse

thema’s voor de regio. In veel gevallen draagt

bedrijven economische groei, directe en

InnovationQuarter zorg voor de executiekracht.

indirecte werkgelegenheid genereren, de

Vanuit het secretariaat van de EBZ wordt tevens

innovatiekracht versterken en aansluiting

zorggedragen voor de uitvoering van het Human

geven op internationale netwerken en

Capital Akkoord Zuid-Holland.

bedrijvigheid, assisteren we internationale bedrijven die zich in Zuid-Holland willen vestigen. Ook investeren we substantieel in het onderhouden van relaties met de al in Zuid-Holland gevestigde internationale bedrijven, zodat we (pro)actief kunnen inspelen op ontwikkelingen, zoals uitbreiding, krimp en verhuizing. Tevens helpen we 31

Sturen op impact vanuit een ecosysteembenadering In het verlengde van de ambities uit

Daarbij worden de teams ondersteund door de

het Meerjarenplan 2019-2022 heeft

staf van InnovationQuarter (Communicatie &

InnovationQuarter in 2020 een eigen

events, Operations en Strategie).

ecosysteemmodel en een strategisch afwegingskader (impactkader) ontwikkeld.

De inzet van de verschillende teams leidt

Voor elke van de negen sectoren van

tot concrete en herleidbare resultaten. Zo

InnovationQuarter is in afstemming met de

resulteert het analyseren van investeringsleads

belangrijkste stakeholders een zogenoemde

(activiteit team Investeren) uiteindelijk tot

‘sectorstrategie’ opgesteld met de prioriteiten

een aantal investeringen (resultaat team

voor een sector. De sectorstrategie

Investeren). Resultaten van de andere teams

stimuleert een integrale inzet vanuit al onze

zijn onder andere: consortiavorming, uitgelokte

organisatieonderdelen. Naast het feit dat we

investeringen en reuring. De resultaten én

ondernemers faciliteren met de kennis, expertise

activiteiten van de teams versterken het

en netwerken die binnen de totale organisatie

regionale ecosysteem voor innovatie en

aanwezig zijn, genereren de verschillende

ondernemerschap (de strategisch-economische

activiteiten kansen voor elkaar. En door de

impact van InnovationQuarter). De activiteiten

aanwezige netwerken en kennis onderling te

en resultaten van InnovationQuarter kunnen

delen kunnen we – los van de projecten die

echter niet in isolatie worden beschouwd. De

we doen en los van onze KPI’s – ondernemers

aanwezigheid en acties van veel andere partijen

bijvoorbeeld snel koppelen aan een netwerk

hebben ook invloed op de kwaliteit van het

van potentiële klanten, kennisinstellingen en

ecosysteem.

investeerders. We zijn zo méér dan een verbinder en aanjager, méér dan een acquisitieorganisatie,

Een sterk ecosysteem stimuleert innovatie en

méér dan een investeerder.

faciliteert het ontstaan en doorgroeien van productief ondernemerschap. Ondernemende en

Ons ecosysteemmodel, impactkader en onze

innovatieve individuen, organisaties en bedrijven

sectorstrategieën bieden ons een handvat om

ontwikkelen er nieuwe producten of diensten.

scherper te sturen op impact en resultaten, en

De introductie van nieuwe en/of verbeterde

beter beargumenteerde keuzes te kunnen maken

producten en diensten leidt uiteindelijk tot

over de integrale inzet van mensen en middelen.

economische groei (de economische impact van InnovationQuarter), bijvoorbeeld omdat ze de

De activiteiten van InnovationQuarter resulteren

productiviteit vergroten, en tot oplossingen voor

in drie vormen van impact (direct economische,

maatschappelijke vraagstukken in Zuid-Holland

strategisch-economische en maatschappelijke

en/of elders in de wereld (de maatschappelijke

impact). De financiële middelen, netwerken en

impact van InnovationQuarter).

kennis van InnovationQuarter en individuele collega’s worden ingezet om vanuit vier teams (Investeren, Innoveren, Internationaliseren en het EBZ-secretariaat) resultaten te boeken.

32

In samenspraak met de andere Nederlandse

▶ SDG 8: Waardig werk en economische

ROM’s is maatschappelijke impact

groei, omdat economische

geoperationaliseerd met de Sustainable

structuurversterking de kern vormt van de

Development Goals (SDG’s). Het

missie van InnovationQuarter en we streven

ondernemerschap en de innovaties die door

naar economische groei waarvan breed wordt

InnovationQuarter worden gestimuleerd

geprofiteerd.

dragen in potentie bij aan alle SDG’s, maar als

▶ SDG 9: Industrie, innovatie en

organisatie committeren we ons in het bijzonder

infrastructuur, omdat innovatievermogen

aan drie organisatiebrede SDG’s die goed passen

centraal staat in onze missie en

bij de rolopvatting van InnovationQuarter en

InnovationQuarter in nauwe samenwerking

uitdagingen waar Zuid-Holland voor staat:

met bedrijven werkt aan het moderniseren van de Zuid-Hollandse industrie. ▶ SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie, omdat Zuid-Holland voor een grote verduurzamingsopgave staat en vanuit veel teams wordt gewerkt aan duurzame oplossingen. Bovendien past de actiegerichtheid van SDG 12 goed bij het karakter van InnovationQuarter.

33

Waardecreatiemodel Impactambitie InnovationQuarter

Impact

Economische en maatschappelijke impact regio

Maatschappelijke impact wereld

Ondernemerschap en innovatie

Strategisch-economische impact versterking ecosysteem voor ondernemerschap en innovatie

Infrastructuur

Financiering

Project Wet- en regelgeving

Outcome

Netwerken

Pilot

Pilot

Programma Leiderschap

Intermediaire diensten

Programma Project

Project Pilot Vraag

Nieuwe kennis

Talent

Cultuur

Invloedsfeer InnovationQuarter

Resultaten consortia en netwerkvorming, investeringen, uitgelokte investeringen, landingen, gezamenlijke agenda’s, reuring

Output

Activiteiten Innoveren

Activiteiten Investeren

Activiteiten Internationaliseren

EBZ-Secretariaat & team HCA

Throughput Ecosysteemanalyse, sectorstrategieën en jaarplan

Input 34

middelen,NETWERKEN netwerken en kennis MENSEN,mensen, MIDDELEN, EN KENNIS

Het waardecreatiemodel in de praktijk: werken met een impactkader

Het organisatiebrede impactkader helpt om de juiste balans te bewaren tussen strategisch-economische impact (geoperationaliseerd met het ecosysteemmodel en de sectorstrategieën), economische impact (onze primaire KPI’s op het gebied van gecreëerde banen en geïnvesteerd vermogen) en maatschappelijke impact (opgehangen aan de SDG’s).

Strategisch-economische impact is het belangrijkste impactniveau voor InnovationQuarter. Voor de teams Investeren en Internationaliseren betekent dat concreet dat we ernaar streven dat minimaal 80% van de activiteiten en resultaten (respectievelijk investeringen- en landingen) in lijn zijn met de betreffende sectorstrategie en daarmee ecosysteemversterkend zijn. In 20% van de gevallen mogen de interventies enkel gedreven zijn door economische impact, mits ze niet in strijd zijn met de SDG’s (de SDG’s als knock-out criterium).

Investeringen, landingen of innovatieprojecten die niet passen binnen één van de sectorstrategieën, maar bovengemiddeld bijdragen aan één van de SDG’s én economisch renderen, passen ook bij InnovationQuarter (de SDG’s als knock-in criterium).

35

Sectorstrategieën De inzet van InnovationQuarter is gericht op

Zeker niet in alle gevallen is InnovationQuarter

negen sectoren op het snijvlak van technologie,

de meest geëigende partij voor een interventie.

maatschappelijke opgaven en de sterktes

Naast integraliteit is samenwerking

van Zuid-Holland, en die kansen bieden voor

daarom een belangrijk uitgangspunt voor

toekomstige bedrijvigheid in de regio.

InnovationQuarter. We staan dagelijks in contact met bedrijven, kennisinstellingen,

▶ Energie

incubators, clusterorganisaties, intermediaire

▶ Circulair

organisaties, financiers en overheden en werken

▶ Maritiem & Haven

met deze partners samen aan het realiseren van

▶ High Tech Systemen & Materialen (HTSM)

onze doelstellingen.

▶ Aerospace ▶ Digital Technology ▶ Cybersecurity ▶ Life Sciences & Health (LSH) ▶ Horticulture & Food Voor elk van deze sectoren is een strategie opgesteld met input van externe stakeholders.

Hierbij hebben we onze inhoudelijke focus binnen de verschillende sectoren verder aangescherpt en gekeken naar een integrale inzet vanuit al onze organisatieonderdelen.

Deze sectorstrategieën worden jaarlijks geactualiseerd en waar nodig aangescherpt.

Door per sector focus aan te brengen, zorgen we dat onze inzet maximaal rendeert. Tien ecosysteemelementen7 vormen de kern van het model en bieden een handelingsperspectief om het ecosysteem te versterken.

De elementen hangen sterk met elkaar samen; effectieve interventies vereisen dan ook dat er oog is voor de interactie tussen de elementen.

Zo brengt het model het gesprek tussen InnovationQuarter en haar partners op gang over rolverdeling en inzet. De ene stakeholder is immers beter gepositioneerd dan de andere om invloed uit te oefenen op de ‘knoppen’ waaraan we kunnen draaien.

7

36

Financiering; infrastructuur; netwerken; intermediaire diensten; marktvraag; cultuur; talent; nieuwe kennis; leiderschap en wet- en regelgeving.

37

Michel van Ierland: “We verwachten vanaf 2028 vijfhonderd tot duizend nieuwe banen te creëren en zo’n € 15 miljard aan exportpotentieel.”

Interview / Nederland ontwikkelt waterstof-elektrisch systeem voor eerste emissievrije vlucht met passagiers in 2028 Met het allereerste passagiersvliegtuig op groene waterstof heeft Nederland een wereldprimeur die de transitie naar duurzame luchtvaart versnelt.

Samenwerkingsverband HAPSS (Hydrogen Aircraft Powertrain and Storage System) ontwikkelt een waterstof-elektrisch systeem, waarmee we straks volledig emissievrij vliegen. Het systeem is schaalbaar en bovendien helemaal made in Holland.

Daarmee verduurzaamt HAPSS de luchtvaart in sneltreinvaart én maakt het ons land wereldwijd de belangrijkste speler in vliegen op waterstof. In 2025 moet het systeem op labschaal werken. De eerste commerciële passagiersvlucht vertrekt in 2028 vanaf Rotterdam The Hague Airport.

38

HAPSS werd in 2020 opgezet door

kunde, en een uitstekende infrastructuur.’

InnovationQuarter en consultancybureau

De innovatie maakt de vliegtuigbouw bovendien

Unified International. Het programma verenigt

een aantrekkelijke branche om in te werken.

de TU Delft, de Rijksoverheid, het Koninklijk

Het bewijs daarvoor heeft Conscious Aerospace

Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum,

nu al. ‘We kregen laatst ruim driehonderd

Fokker Technologies en nog dertien

reacties op vier technische vacatures, ondanks

maakbedrijven van binnen en buiten de

de enorme krapte op de arbeidsmarkt.’

luchtvaart. Het Nationaal Groeifonds kende € 383 miljoen toe aan het programma Luchtvaart

De rol van InnovationQuarter

in Transitie, waarvan HAPSS ruim een kwart

InnovationQuarter speelde een doorslaggevende

ontving. Vanuit het samenwerkingsverband

rol bij het samenstellen van het HAPSS-

ontstond eind 2022 de bv Conscious Aerospace.

consortium. ‘Dankzij hun grote netwerk

Als tier 1-systeemleverancier bouwt Conscious

kwamen we snel tot een shortlist’, blikt Michel

Aerospace toestellen om en stoomt het

terug. Zijn bedrijf en het Aerospaceteam van

luchtvaartmaatschappijen klaar voor de

InnovationQuarter delen dezelfde visie op de

innovatieve waterstoftechnologie.

betekenis van de luchtvaart voor Zuid-Holland.

‘We kijken hetzelfde naar de verduurzaming van

De innovatiekracht

de luchtvaart en zien in die transitie een uniek

De technologie zet vloeibare waterstof om

verdienpotentieel voor de metropoolregio.

in elektriciteit die het vliegtuig aandrijft en

Op het gebied van groene waterstofproductie

reduceert zo de CO2-uitstoot van een vlucht tot

heeft de regio een unieke positie en er is

nul. ‘We versnellen de verduurzaming van de

veel kennis aanwezig bij maakbedrijven en

luchtvaart door bestaande vliegtuigen om te

onderzoeksinstellingen. Die gedeelde visie

bouwen’, vertelt Michel van Ierland, oprichter en

resulteerde in het commitment om hier een

directeur van Unified International en Conscious

succes van te maken.’

Aerospace. ‘Op compleet nieuwe vliegtuigen zouden we nog zo’n tien jaar moeten wachten.’

De toekomstplannen

De elektriciteit opslaan in accu’s ziet Michel niet

De HAPSS-partners werken in eerste instantie

als volwaardig alternatief. ‘Die zijn relatief zwaar

aan een klein waterstofvliegtuig voor zo’n

voor lange vluchten met veel passagiers. Op

veertig passagiers, dat tot 800 kilometer kan

kleine schaal kunnen batterijen uitkomst bieden,

vliegen. In 2025 wordt het op laag vermogen

bijvoorbeeld voor general aviation en op korte

getest bij Rotterdam The Hague Airport. Het

vluchten met een beperkt aantal passagiers.’

vliegveld is al gestart met de voorbereidingen, met onder meer aanpassingen aan de

De maatschappelijke waarde

grondinfrastructuur. In 2028 moet het eerste

Als belangrijkste leverancier van

commerciële passagiersvliegtuig op waterstof

waterstofsystemen staat Nederland, en met

opstijgen. Naar verwachting gaan nog eens

name Zuid-Holland, een enorme positieve

vijf jaar later toestellen met een vermogen tot

impact op de economie te wachten. ‘Vanaf 2028

duizend passagiers in productie. ‘Met Conscious

zullen we zo’n vijfhonderd tot duizend nieuwe

Aerospace zetten we de stap naar de volgende

banen creëren, van ontwikkeling tot productie’,

generatie vliegtuigen’, stelt Michel. ‘Als tier

verwacht Michel. ‘En zo’n € 15 miljard aan

1-systeemleverancier creëren we een geheel

exportpotentieel.’ Andersom biedt de regio een

nieuw verdienvermogen in de transitie naar een

gunstig vestigingsklimaat voor HAPSS. ‘Zuid-

duurzamere luchtvaart.’

Holland beschikt over ontzettend veel kennis en 39

4. Onze resultaten We zijn trots op de in 2022 behaalde resultaten. Onze activiteiten hebben geleid tot een additioneel geïnvesteerd privaat vermogen van € 2,2 miljard en de creatie van 5.752 nieuwe arbeidsplaatsen in de regio. Daarnaast waren eind 2022 bij onze portfoliobedrijven (excl. COL) 3.769 mensen werkzaam.

Noordwijk

Leiden Alphen aan den Rijn Den Haag

Gouda

Rotterdam

Nissewaard

Internationaliseren (landingen)

Dordrecht

Investeren (investeringen) Innoveren (projecten)

Sommige activiteiten zijn verspreid over twee steden; in dit geval zijn beide steden in de kaart opgenomen. Daarnaast zijn diverse activiteiten niet toe te wijzen aan één of meer specifieke locaties; deze zijn derhalve niet opgenomen in deze kaart.

40

Impact projecten, programma's en business cases Innoveren op SDG's

5%

3% 1% 1%

5%

SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur SDG 7: Betaalbare en duurzame energie

5%

SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie 5%

SDG 13: Klimaatactie SDG 3: Goede gezondheid en welzijn

9%

SDG 8: Eerlijk werk en economische groei SDG 2: Geen honger 66%

SDG 10: Ongelijkheid verminderen SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen

Innoveren InnovationQuarter heeft in 2022 72 projecten

Deze cijfers laten zien dat het realiseren van

gerealiseerd met een waarde aan uitgelokte

maatschappelijke impact hand in hand gaat met

investeringen van € 55 miljoen. Zowel qua

strategische en direct economische impact. Hoe

aantal gerealiseerde projecten als qua

de business unit dit doet en welke projecten en

investeringsbedrag zijn we hiermee ruim boven

programma’s er zijn opgezet, is op de volgende

de gestelde targets uitgekomen en hebben we

pagina's per team uitgewerkt. Bij deze projecten

ook een grotere direct economische impact

is InnovationQuarter altijd één van de partners

gerealiseerd dan in 2021. Van deze 72 projecten

en doet dus maar een gedeelte van het werk.

zijn er 28 in 2022 gestart en uit voorgaande jaren liepen er 44 door in 2022.

De projecten, programma’s en business cases die achter deze cijfers schuilgaan, dragen ook bij aan het versterken van ecosystemen en clusters en aan maatschappelijke impact op andere SDG’s.

41

Duurzaam en Schoon

aan Decom Cockpit, een consortium voor het

Het team Duurzaam & Schoon werkt aan de

recyclen van windmolenparken, waarvan de

ambities van de sectoren Energie en Circulair.

financiering is toegekend via de Horizoncall en

Juist in onze regio met een relatief hoge uitstoot

toeleiding van het Just Transition Fund (JTF).

van CO2 zijn er op dit vlak grote uitdagingen, maar ook veel economische kansen.

Daarnaast is er begeleiding geboden aan bedrijven die activiteiten hebben laten landen in

Energie

de regio. Voorbeelden zijn:

Binnen het Innovatieprogramma Energie &

▶ De pilotplant van Vertoro bij Plant One

Klimaat zijn 32 projecten van start gegaan met

Rotterdam, waaronder toewijzing van een

een totaal projectbudget van € 3,2 miljoen

subsidie voor onderzoek naar hoogwaardige

(waarvan € 1,6 miljoen subsidie) waarbij circa 56 mkb’ers betrokken zijn en vijf samenwerkingen

verwerking van cellulose. ▶ Een pilotplant van Deep Branch

tussen fieldlabs zijn gerealiseerd. De komende

Biotechnology in het Westland voor de

tijd ligt de focus op de daadwerkelijke uitvoer

biokatalytische productie van eiwitten voor

van projecten en de vormgeving van het van het vervolg van het programma.

feed & food. ▶ De eerste commerciële productiefabriek van DMC Bio, voor de productie van aminozuren

Samen met de sector HTSM is er onderzocht

en sweetener.

wat de kansen voor Zuid-Holland op de waterstoftransitie zijn. Het bleek dat er al veel

Het programma gericht op het benutten van

initiatieven worden ontwikkeld in de gehele

CO2 (CCU) heeft geleid tot de identificatie van

keten, maar ook nog genoeg kansen liggen in de

kansrijke CCU-waardeketens en prioriteiten

ontwikkeling van bedrijven en het ecosysteem.

in Zuid-Holland en er is bijgedragen aan een

Primair wordt gekeken naar verduurzaming van

groeifondsvoorstel voor CCU, FutureCarbonNL.

de (proces-)industrie en zwaardere transport en

Als laatste worden vanuit het Industry

logistieke middelen. Concreet wordt er gewerkt

Transformers Platform 19 business cases

aan vier projecten: 1) Een groeifondsvoorstel voor

ondersteund door de business units Innoveren

een elektrolyse innovatiehotspot in Rotterdam,

en Internationaliseren voor landingen

2) Het realiseren van waterstofopwekking- en

en financieringen van o.a. Coval Energy,

verbruik in Sliedrecht en Rotterdam, 3) Het

Neocarbons en Kiverdi.

realiseren van een kalibratiefaciliteit voor industrieel waterstoftransport in Rotterdam en

Financial Business Development

4) een kennis-, test- en opleidingshub die de vele

De financial business developers

bestaande faciliteiten verbindt en versterkt.

hebben afgelopen jaar een centrale rol vervuld bij het gefinancierd krijgen van

42

Circulair

duurzaamheidsprojecten en -bedrijven via o.a.

De Circulaire Actieagenda Zuid-Holland op basis

subsidies. Zo zijn vier projecten begeleid voor

van onderzoek van CE Delft en TNO is ontwikkeld

Kansen voor West III en zijn er drie bedrijven

en omarmd door de EBZ. De financiering en

succesvol geleid naar het EnergieTransitieBudget

opening van Umincorp (‘Urban Mining Corp’) is

(ETB) van de gemeente Rotterdam. Daarnaast

gerealiseerd. Ook is er een consortium gevormd

hebben de financial business developers

met deelneming van Shell, Vopak, Umincorp,

geadviseerd over de business case van de

Renewi en TNO, genaamd DEMO Plastics, met

projecten ‘Walstroominstallatie voor de Cruise

als doel om plastic feedstock aan te trekken,

Terminal’ (€ 11,25 miljoen bijdrage door de

te sorteren en te verwerken. Er is bijgedragen

gemeente Rotterdam) en ‘Walstroom DFDS

Vlaardingen’ (€ 700.000 bijdrage door de

programma vindt plaats onder leiding van het

provincie Zuid-Holland).

nieuw opgerichte bedrijf Conscious Aerospace, dat zich heeft gevestigd op Technology Park

Verder zijn er twee edities van het IRP

Ypenburg in Den Haag. Om dit te ondersteunen,

georganiseerd. Hierin zijn ongeveer twintig

is er op Rotterdam The Hague Airport een start

Zuid-Hollandse ondernemers door business

gemaakt met het ontwikkelen van een nieuwe

developers en investment managers begeleid

propositie om de noodzakelijke infrastructuur

bij het valideren en aanscherpen van hun

op orde te krijgen om elektrisch en waterstof

proposities.

vliegen mogelijk te maken.

Slim & Veilig

HTSM

Onze regio kent een zeer sterk cluster rondom

Veel aandacht is uitgegaan naar de

de technologische maakindustrie en vele kansen

digitalisering, automatisering en robotisering

op het gebied van digitale sleuteltechnologieën.

van de technologische (maak)industrie in Zuid-

Het team Slim & Veilig richt zich op de sectoren

Holland. Het SMITZH-programma is succesvol

Maritiem & Haven, HTSM, Aerospace en Digital

afgerond. Meer dan vierhonderd bedrijven

Technology (inclusief Cybersecurity).

zijn geholpen, meer dan duizend werknemers zijn opgeleid in digitale skills en er zijn zeven

Aerospace

nieuwe opleidingen/modules opgezet. De negen

De aerospacesector in onze regio kent diverse

hotspots hebben zich verder ontwikkeld, door

‘hotspots’ waarmee een nauwe samenwerking

succesvolle innovatieprojecten met de (lokale)

is gecontinueerd en op specifieke onderwerpen

industrie en door sterkere verbinding met

verder is verstevigd. Zo is met Unmanned Valley

verwante ecosystemen. Belangrijk is ook dat een

(UMV) in Valkenburg gewerkt aan de uitbreiding

infrastructuur van opleidingen, testfaciliteiten

van het cluster met nieuwe partijen en het

en een ‘hub’loket is opgebouwd. Dat krijgt een

uitbreiden van de testfaciliteiten. Een belangrijke

direct vervolg in de European Digital Innovation

ontwikkeling is de realisatie van een Beyond-

Hub (EDIH), die zich richt op de volle breedte van

Visual-Line-Of-Sight-corridor naar zee om met

de industrie in Zuid-Holland.

langeafstandsdronevluchten te kunnen vliegen.

De eerste langeafstandsvlucht buiten het zicht

Dit hele cluster heeft een stevige boost gekregen

van de piloot is inmiddels door het MavLab van

door het NXTGEN HIGHTECH groeifondsvoorstel

de TU Delft uitgevoerd.

(€ 470 miljoen subsidie). Daarbinnen zijn diverse Zuid-Hollandse deelplannen gehonoreerd

Daarnaast is eind 2022 op de Space Tech Expo in

waaraan InnovationQuarter een kleine of grote

Bremen de nieuwe ‘merknaam’ Aerospace Delta,

bijdrage heeft geleverd.

Zuid-Holland gelanceerd. Een overkoepelende branding voor alle aerospace-activiteiten in de

Digital Technology

regio.

In samenwerking met de provincie ZuidHolland, Quantum Delft, Quantum Leiden, de

In 2022 heeft het HAPSS-project een bijdrage

MRDH en diverse gemeenten is een regionaal

mogen ontvangen ter grootte van ca. € 100

quantum actieplan opgesteld, dat vanaf 2023

miljoen uit het groeifondsproject Luchtvaart

wordt uitgevoerd met € 400.000 budget.

in Transitie. Begin 2023 zal een start worden

Quantum Delta heeft het projectvoorstel voor

gemaakt om een vijftigzits turbopropvliegtuig

een onaftapbaar, multi-user quantumnetwerk

uit te rusten met een waterstof-brandstofcel-

voor kritieke communicatiesystemen van

elektromotor-aandrijflijn. De uitvoering van het

het Havenbedrijf en hun partners (denk aan 43

Portbase en douane) goedgekeurd en dit project

het groeifondsprogramma AiNed.

is in september 2022 gelanceerd. Met Quantum for Business is gewerkt aan quantumcourses

Maritiem & Haven

voor het bedrijfsleven. Een eerste roundtable

In maart 2022 is de Regionale Maritieme

is georganiseerd met geïnteresseerde partijen

Agenda overhandigd door Jeannette Baljeu aan

zoals Philips. Ook is een voorstel voor een

Minister Mark Harbers van I&W. De agenda

Quantum Fieldlab uitgewerkt met de vijf

is een omvangrijke visie en strategie voor

startups van Impaqt, Demcon en Quantum

het regionale maritieme cluster in 2030. De

Delft. Het projectvoorstel is in het vierde

agenda wordt ondersteund door tientallen

kwartaal van 2022 ingediend bij Quantum Delta.

bedrijven, onderwijsinstellingen, intermediaire organisaties en overheden uit de sector. Vanuit

In 2022 heeft InnovationQuarter een

het Maritime Delta-programma monitoren

succesvolle pilot uitgevoerd van het digitaal

we de agenda en voeren we verschillende

innovatieprogramma De Datawerf. De

activiteiten uit, zoals Duurzame Toer, waarbij

doelstelling was om met minimaal vijf

we duurzame startups aan reders verbinden en

innovatieve mkb en midcap bedrijven uit de

intermediair overleggen waarbij we samen met

maritieme sector een gerichte aanpak die hen

andere intermediairs versplintering tegengaan.

ondersteunt bij het uitwerken van een data

Maar ook kennissessies rond energietransitie

gedreven business case, te testen en te valideren.

en digitalisering met focus op de Datawerf en

De resultaten zijn gepresenteerd tijdens een

SMASH!. Met SMASH! zijn de mogelijkheden tot

bijeenkomst met bestuurders en deelnemende

een 'digital and green corridor’ tussen Oslo en de

bedrijven die plaats vond bij Hatenboer in

Maritime Delta-regio verkend.

Schiedam. De vervolgstap is opschaling van dit programma in 2023.

De inzet op human capital vanuit Maritime Delta was dit jaar groot, we hebben samen

Dit jaar heeft InnovationQuarter samen met de

met de Human Capital Council van Nederland

TU Delft een vervolg gegeven aan de coördinatie

Maritiem Land de strategie vormgegeven.

van de regionale AI-hub "Zuid-Holland AI". Een

Daarnaast hebben we voor de regio de human

aantal hoogtepunten waren de oplevering van

capital initiatieven in kaart gebracht, dit inzicht

een regionale AI-agenda en de pitchvideoserie

wordt gebruikt om de strategie van Maritime

met tien veelbelovende AI-pioniers uit de regio.

Delta voor 2023 te bepalen. Daarnaast werkt

Ook is er een online portal gerund via een eigen

Maritime Delta samen met de human capital

website en LinkedIn, dat gegroeid is naar meer

coalitie energietransitie in de haven en TNO om

dan 1.600 volgers. Hier zijn alle nieuws, event en

diversiteit en inclusie bij bedrijven te versnellen.

achtergrondartikelen - uit zowel bedrijfsleven als

Daarnaast zijn er verschillende projecten

de wetenschap - op het gebied van AI gedeeld.

begeleid naar realisatie en financiering, bijvoorbeeld Circulaire Werf en Offshore

Onder leiding van InnovationQuarter en

testlocatie Scheveningen.

ROM Utrecht is landelijk een nieuwe MIT-

44

regeling ontwikkeld die zich richt op AI R&D

Groen & Gezond

samenwerkingsprojecten. Vanuit Zuid-Holland

LSH

zijn de meeste aanvragen ingediend (21) en vijf

Om zorginnovatie in Zuid-Holland te

van de twaalf gehonoreerde projecten hadden

stimuleren, lopen meerdere initiatieven. Zo is

een Zuid-Hollandse indiener. Vanwege het

het innovatieprogramma ZorgTech doorgezet.

succesvolle verloop van deze MIT-regeling, zal

De innovatieprojecten die in 2021 een voucher

deze de komende jaren herhaald worden vanuit

toegekend hebben gekregen, zijn succesvol

afgerond en in 2022 is specifiek aandacht

toe 66 Nederlandse bedrijven gebruik gemaakt

gegaan naar het thema ‘gezond oud worden’.

van uiteenlopende services in Europa, zoals o.a.

De samenwerking van tech-bedrijven met

het valideren van hun technologie op unieke

zorgorganisaties wordt gestimuleerd door

biobankmaterialen, meet&match sessies met

subsidievouchers aan projectconsortia toe te

grote farmaceutische bedrijven en trainingen

kennen. Acht projectconsortia zijn van start

over Europese regelgeving en intellectueel

gegaan en ontwikkelen hun zorgtechnologische

eigendom door gerenommeerde experts.

oplossing in de praktijk. Daarnaast zet ZorgTech in op de uitdaging van startups en scale-ups

Horticulture & Food

om tot structurele financiering te komen.

In 2022 vond de tweede call plaats om

Verschillende bijeenkomsten zijn hiervoor

subsidievouchers aan te vragen voor

georganiseerd. Een Health Tech Accelerator

ontwikkeling van innovaties op het

(IRP) is in samenwerking met Gritd opgezet,

gebied van hightech glastuinbouw in

waarin vijf bedrijven in hoog tempo richting

het innovatieprogramma AgriTech. Vijf

een financieringsronde ontwikkelen. En binnen

innovatieprojecten hebben een subsidievoucher

Kansen voor West 2 is een voucherregeling

toegekend gekregen. Hiermee is in totaal

geopend waar bedrijven subsidie kunnen

€ 607.000 beschikbaar gekomen voor

aanvragen om expertise in te huren om te

innovatieprojecten.

adviseren op vraagstukken waarmee ze hun financierbaarheid verhogen.

Het RoboCrops-ecosysteem heeft tot doel de digitalisering en benodigde innovaties

Regionaal hebben we extra effort kunnen plegen

t.b.v. autonoom telen in de glastuinbouw te

voor zorginnovatie, in de Drechtsteden via de

versnellen. Het biedt een loket waar bedrijven en

innovatieroadmap binnen de regiodeal en in Den

kennisinstellingen terecht kunnen met vragen,

Haag is er extra aandacht voor zorginnovaties

het aanbieden van diensten, het opstellen

in het sociaal domein. De gemeente Den Haag

van een roadmap richting automatisering en

heeft een tweede ronde van de SocialTech

hierbij het ontwikkelen, stimuleren en inzetten

Startup Network Series samen met Yes!Delft

van talent, onderzoek en bedrijven. In 2022 is

georganiseerd om innovatieve technologie te

er een tweedaags event georganiseerd, dat

stimuleren waarmee het Haagse sociaal domein

de start vormt van de verdere uitbreiding van

slimmer en betaalbaarder wordt en bewoners

het ecosysteem. Ook speelt RoboCrops een

langer zelfstandig kunnen wonen. SocialTech

belangrijke rol binnen het innovatiepakket

is een programma waarmee startups toegang

handsfree telen binnen de gehonoreerde

krijgen tot het Haagse sociale ecosysteem en

groeifondsaanvraag NXTGEN HIGHTECH.

het netwerk van InnovationQuarter. In 2022 is er gewerkt aan het vullen van de funnel voor

Eind 2021 rondde InnovationQuarter samen

investeren in proposities in het sociaal domein.

met TNO een verkenning af naar de potentie van de eiwittransitie voor onze regio. Eén van

Daarnaast is InnovationQuarter partner in

de belangrijkste conclusies van deze verkenning

het meerjarige, Europees gesubsidieerde

was dat Nederland een unieke uitgangspositie

samenwerkingsverband Codex4SMEs

heeft om internationaal koploper in de

dat mkb’ers ondersteunt bij het versneld

eiwittransitie te worden. Hiertoe is samen

ontwikkelen van hun innovaties in medische

met Planet B.io het initiatief genomen om een

diagnostiek en personalised medicine.

community van regionale koplopers te vormen

Dankzij de gezamenlijke inspanningen van

onder de noemer Protein Port. Deze community

InnovationQuarter en de BOM hebben tot nu

zal zich richten op alternatieve eiwitten 45

waarvoor Zuid-Holland sterk gepositioneerd is:

Zo wordt er in de Refit Alliantie Binnenvaart

gecultiveerde eiwitten, fermentatie, aquatische

gewerkt aan een gestandaardiseerde,

planteneiwitten en insecteneiwitten. In 2022 is

opschaalbare en flexibele oplossing voor

dankzij de RINZ-regeling van de provincie Zuid-

kleine en grote vaarafstanden. Hierbij wordt

Holland een mooie start gemaakt met de Protein

geëlektrificeerd in combinatie met een range

Port. Inmiddels bestaat er een actief netwerk

extender. Een ander voorbeeld is het in 2022

en ligt er een gezamenlijke versnellingsagenda

opgerichte INNOW, een technologieplatform ter

voor de komende vier jaar. Meer dan 90

bevordering van het delen en kennismaken met

bedrijven, kennis- en educatieinstellingen,

toegepaste zorgtechnologie in de Drechtsteden.

overheidsorganisaties en NGO’s hebben zich

De connecties zijn gelegd tijdens een Dare2Cross

aangesloten bij dit initiatief. Ook is er een start

evenement en hebben geleid tot een positieve

gemaakt met het identificeren van de behoeften

verkenning voor experimenten door onderwijs,

van bedrijven en organisaties om succesvol te

overheid en zorg/welzijnsinstellingen.

zijn in het realiseren van de eiwittransitie. Op

Verder hebben er twee bijeenkomsten voor

basis hiervan worden plannen voor 2023 -2027

zorgprofessionals op het thema toegepaste

verder uitgewerkt.

zorginnovatie plaatsgevonden.

Innovatieroadmaps Drechtsteden

Realisatie versus doelstellingen Innoveren

In de Drechtsteden werken we aan vijf

Zoals afgesproken in onze verantwoording telt

innovatieroadmaps samen met Deal Drecht

een innovatieprogramma net zo zwaar als een

Cities en Economic Development Board

klein project (allebei als één gerealiseerd project),

Drechtsteden (EDB) in het kader van de

terwijl er onder een innovatieprogramma vele

regiodeal. Dit gebeurt op vijf thema’s: digital

projecten vallen. Hierdoor, en door de beperkte

mainport, smart manufacturing, duurzaam

contactmogelijkheden tijdens corona, is het

varen, deltatechnologie en zorginnovatie.

target 2019-2022 op de KPI ‘aantal businesscases en innovatieprojecten’ niet gehaald (target is 160, realisatie is 131). De doelstelling op uitgelokte investeringen is wel ruimschoots gehaald.

Realisatie versus doelstellingen Innoveren

Business cases en innovatieprojecten

40

Begroting 2022

72

Realisatie 2022

Uitgelokte investeringen (mln.)

46

€20 Begroting 2022

€55

Realisatie 2022

Internationaliseren Vanuit Internationaliseren wordt er teruggekeken op een succesvol jaar. Er is in de loop van het jaar veel van het werk genormaliseerd, na de twee jaar van (reis)beperkingen door de coronapandemie.

Dit zien we zeker terug in de resultaten van 2022, die over de hele linie goed te noemen zijn. Zowel op het gebied van Foreign Investments als Internationalisering zijn de KPI's gehaald, danwel (ruim) overschreden. Ook kwalitatief gezien zijn de resultaten van toegevoegde waarde voor de regio.

Herkomst landingen naar sector

Herkomst landingen naar land China Verenigde Staten

8

1

Circulair

7

India

5

Australië

3

Verenigd Koninkrijk

3

Duitsland

2

Japan

2

Singapore

2

Zuid-Afrika

2

10

6

2

Energie

Aerospace

Life Sciences & Health

6

Cybersecurity

6

Horticulture & Food

10 7

High Tech Systemen & Materialen

Digital Technology

3

Anders

Turkije

2

Israël

2

Brazilië

1

Foreign Investments heeft in 2022 enorm mooie

Zwitserland

1

resultaten behaald. Het investeringsvolume

Canada

1

Frankrijk

1

Georgië

1

Ierland

1

regio, waarmee 1.983 arbeidsplaatsen en € 2,1

Kenia

1

miljard aan investeringen gerealiseerd worden in

Koeweit

1

Servië

1

Zuid-Korea

1

Zweden

1

Mooie voorbeelden zijn het Amerikaanse Bristol

Finland

1

Myers Squibb (BMS), dat Leiden Bio Science

Taiwan

1

Resultaten Foreign Investments

is hoger dan in alle voorgaande jaren. De doelstellingen van 40 investeringscases, 800 arbeidsplaatsen en € 80 miljoen investeringen zijn ruimschoots behaald. In totaal hebben 51 (internationale) bedrijven zich gevestigd in de

de komende drie jaar.

De projecten zijn in toenemende mate strategisch van aard, waardoor buitenlandse investeerders het lokale ecosysteem verrijken.

Park koos voor de bouw van een Europees productiecentrum voor celtherapie, en Deep 47

Branch, een bedrijf dat werkt aan de productie

Mede dankzij deze bezoeken hebben we elf

van proteïne op basis van koolstofdioxide, dat

(internationale) bedrijven kunnen ondersteunen

met een vestiging op de Biotech Campus Delft

bij uitbreidingsprojecten in de regio.

aansluiting zoekt op het innovatieve ecosysteem in Delft.

Het afgelopen jaar hebben we een verschuiving gezien in de herkomst van de landingen in de

Verder zijn enkele andere grote projecten het

regio: de zogenaamde geomix. Er is een flinke

vermelden waard. Het Finse Neste investeert

daling te zien in de bedrijven afkomstig uit het

€ 1,9 miljard in de uitbreiding van de raffinaderij

Verenigd Koninkrijk. In 2021 waren dit nog 9

in Rotterdam. Met deze investering wordt de

landingen en in 2022 nog 3. De top twee bestaat

totale productiecapaciteit voor hernieuwbare

wederom uit de Verenigde Staten (7) en China (8).

producten verhoogd met 1,3 ton. Daarnaast

Op enige afstand gevolgd door India (5). We zien

heeft het bedrijf Proeon een locatie geopend

verder een stabiel aantal projecten uit India (5),

bij Planet B.io op de Biotech Campus in Delft.

als resultaat van het softlanding programma dat

Proeon werkt aan de volgende generatie

we in samenwerking met The Hague Business

alternatieve eiwitten en gaat samenwerken met

Agency hebben opgezet.

de Universiteit van Wageningen.

De bedrijven die zich in 2022 gevestigd hebben, Twee andere mooie voorbeelden zijn Ajar

zijn actief in verschillende sectoren. De meeste

Technologies dat beveiligingsoplossingen voor

bedrijven zijn actief binnen de sector Digital

kritieke transportinfrastructuur levert en Gecko

Technology (10) en LSH (10), gevolgd door HTSM

Robotics dat gespecialiseerd is in robotica-

(7). De meeste van de LSH-bedrijven hebben zich

oplossingen.

in Rotterdam gevestigd. Het merendeel van de bedrijven koos Den Haag (20) en Rotterdam (14)

De bedrijven die in het afgelopen jaar zijn

als vestigingslocatie.

ondersteund bij vestiging of uitbreiding, zijn ook dit jaar over het algemeen innovatief en

Dit jaar kon er weer volop gereisd worden.

technologisch geavanceerd. Extra waardevol

Zo zijn we bijvoorbeeld afgereisd naar de

zijn de bedrijven die in onze regio R&D en/of

cybersecuritybeurzen RSA in San Francisco en de

productieactiviteiten zijn gaan uitvoeren.

IT-SA in Duitsland, Fruit Logistica in Duitsland,

Dit is het geval bij elf projecten.

Agritech in Tel Aviv, Web Summit in Lissabon, ENLIT in Frankfurt en BIO US in San Diego.

In 2022 is er naast de acquisitie van nieuwe

Met als resultaat dat de leadsportefeuille nog

projecten ook sterk ingezet op het Investor

altijd stabiel is rond de 380 leads.

Relations programma, waarmee relaties worden onderhouden met de huidige internationale bedrijven met een vestiging in de regio. Er zijn in totaal 147 Investor Relations bezoeken afgelegd, waarmee de (interne) doelstelling van 140 Investor Relations bezoeken is gehaald. Daarnaast zijn ook de aanvullende resultaatafspraken met de NFIA en de MRDH in 2022 behaald.

48

Realisatie versus doelstellingen Foreign Investments

40

Begroting 2022

Bedrijven geland

51

Realisatie 2022

€80

Investerings Begroting 2022 volume (mln.)

€2.085,3 Realisatie 2022

Arbeidsplaatsen

800

Begroting 2022

1.983⁸ Realisatie 2022

Investor Relations bezoeken

140 147

Begroting 2022

Realisatie 2022

49

Internationaal Talent Programma

Er is dit jaar ook gewerkt aan het verder

In 2022 heeft InnovationQuarter de uitvoering

ontwikkelen van onze ambitie om dé regionale

van het Internationaal Talent Programma voor

go-to partij voor ondersteuning van bedrijven

de regio op zich genomen. Dit programma is

en samenwerking met partnerorganisaties op

een spin-off van de Human Capital Agenda en

het gebied van Internationalisering te worden,

richt zich op het aantrekken en behouden van

vanuit een sectorale aanpak. We helpen Zuid-

internationaal talent voor de regio en daarnaast

Hollandse bedrijven bij het internationaal

het ondersteunen van bedrijven op dit thema. In

ondernemen met objectieve, transparante en

het tweede kwartaal is de kwartiermakersfase

betrouwbare kennis. En geven hen toegang

van het programma afgerond. In het derde

tot relevante netwerken, informatie en

en vierde kwartaal is de uitvoering van het

dienstverlening. Ook hebben we dit jaar

programma op volle gang gekomen. Zo is onder

gekeken naar het aanscherpen van onze KPI's

andere het Zuid-Hollandse Job Board gelanceerd.

op internationalisering. In 2023 zullen deze

Hiermee worden de baankansen vanuit

aangepast worden, zodat ze beter in lijn zijn met

innovatieve sectoren beter zicht- en vindbaar bij

de gestelde ambitie en strategie.

internationaal talent. Daarnaast zijn er diverse initiatieven georganiseerd voor hoogopgeleide

In 2022 hebben er tal van nieuwe activiteiten

inkomende Oekraïense vluchtelingen. Om

plaatsgevonden om het internationaliserend

bedrijven beter te kunnen assisteren op het

bedrijfsleven de mogelijkheden te bieden

thema Internationaal Talent en om regionale

zich te oriënteren op nieuwe markten en hun

en lokale talentinitiatieven verder te kunnen

activiteiten op bestaande markten verder vorm

ontwikkelen zodat de talent pool groter

te geven. Zo bleven we met onze internationaal

wordt, is er meer inzicht in de internationaal

georiënteerde ondernemers nauw in contact

talentbehoefte van mkb’ers. Daarom is in het

door het Trade Relations programma. In

derde kwartaal een werkgeversonderzoek over

2022 hebben we in totaal 82 Trade Relations

dit onderwerp ontwikkeld en uitgevoerd. In

gesprekken gevoerd. Hiermee hebben we onze

het vierde kwartaal zijn de uitkomsten van dat

KPI (70) voor dit jaar ruimschoots behaald.

onderzoek breed gedeeld.

Ook in 2023 zal dit door het Ministerie van Buitenlandse Zaken gefinancierde programma

Internationalisering

doorgang vinden.

InnovationQuarter heeft ook in 2022 het innovatieve bedrijfsleven actief ondersteund

Sinds begin van 2021 voert InnovationQuarter

bij hun internationale expansie op buitenlandse

samen met The Hague Business Agency

markten. Internationalisering richt zicht hierbij

namens de gemeente Den Haag het MKB-deal

op vijf focussectoren, te weten Cybersecurity,

programma ‘Internationaal ondernemen voor

Energie, Circulair, HTSM en Horticulture & Food.

en door mkb’ers’ uit. Het tweejarige programma richt zich onder de naam International Market Entry Coaching op het brede Haagse mkb.

In 2023 zal het programma in opdracht van gemeente Den Haag worden voortgezet.

50

EEN

Dit jaar is er weer volop gereisd. Zo zijn we

In 2022 is InnovationQuarter van start gegaan

onder meer met ondernemers afgereisd

met het Enterprise Europe Network (EEN),

naar de cybersecuritybeurs RSA in San

een wereldwijd matchmakingprogramma dat

Fransico, de Hannover Messe in Frankfurt,

gefinancierd wordt door de Europese Commissie.

een verkenningsmissie cybersecurity naar

InnovationQuarter voert dit programma

Zweden, de energiebeurs ENLIT en de

samen met de andere ROM's en RVO uit. 2021

tuinbouwmissie naar India. Al deze activiteiten

heeft in het teken gestaan van het opstarten,

zijn mogelijk gemaakt door de inzet en kennis

coördineren en promoten van het programma.

van personen uit het netwerk, onze TINL-

Dit jaar zijn er vooral weer veel fysieke

partners, sectorspecialisten, landenexperts van

internationaliseringsactiviteiten uitgevoerd.

bijvoorbeeld RVO en clusterorganisaties in het

Denk hierbij aan missies, netwerkevenementen,

binnen- en buitenland.

webinars, ‘Partners in Business’ (PIB’s) en andere internationaliseringsprogramma’s. Een voorbeeld van zo’n programma is de Globaliser, die we organiseren in samenwerking met Dutch Basecamp. Tijdens de Globaliser realiseert een bedrijf een gedegen internationaliseringstrategie gericht op een nieuwe markt. Dit jaar zijn er twee Globaliser-programma’s in samenwerking met partners uitgevoerd, met verschillende thema’s: Cybersecurity en Sustainable Urban Development.

In 2022 zijn de volgende internationaliseringsactiviteiten gerealiseerd: ▶ Het opzetten, uitvoeren en inbedden van

▶ Het organiseren van 18 eigen missies met

zeven bestaande en één nieuwe hub-to-

deelname van 178 Nederlandse bedrijven

hub samenwerkingen. Het gaat hierbij om

(begroot 2022: 8 eigen missies en 80

samenwerkingen met de State of Maryland

bedrijven).

op cybersecurity, Cleantech Scandinavia,

▶ Het ondersteunen van 8

Boston (energie en circulair), en meewerken

internationaliseringsactiviteiten van partners

aan vier PIB’s (cyber & offshore wind op de

uit het Trade & Innovate NL netwerk, binnen

Verenigde staten, en twee Horticulture &

en buiten de regio.

Food PIB’s op de Golfregio & India. Daarnaast is er een nieuwe PIB DUI Cybersecurity goedgekeurd.

51

Realisatie versus doelstellingen Internationalisering

8 8

Opzetten, uitvoeren en inbedden van bestaande en nieuwe hub-to-hub samenwerkingen

Begroting 2022

Realisatie 2022

8

Organiseren van eigen missies of ander soortige buitenlandse Begroting 2022 activiteiten

18

Realisatie 2022

80

Aantal bedrijven dat deelneemt Begroting 2022 aan eigen missies of andersoortige buitenlandse activiteiten

178

Realisatie 2022

75

Begroting 2022

Trade Relations Gesprekken

82

Realisatie 2022

Aansprekende voorbeelden van de internationaliseringsactiviteiten in 2022 zijn: ▶ Het Nederlandse paviljoen op de beurs ENLIT met 12 deelnemende bedrijven. ▶ Twee Duurzame Bouw en Energiesystemen missies naar de Nordics. In juni naar Zweden

deelnemers. ▶ De hightech missie naar de IMTS in Chicago met 12 deelnemers.

en Denemarken en in november nog een

▶ De Tuinbouwdagen Expo in Dubai.

keer naar Copenhagen. Met in totaal 20

▶ Het opzetten en/of bijdrage leveren aan twee

deelnemers. ▶ Een PIB-verkenningsmissie naar India met 8 deelnemers.

52

▶ De Cybersecuritybeurs RSA in juni met 32

Globaliser programma’s. ▶ Het mede-organiseren van twee International Readiness programma’s.

Investeren Overall resultaten

failliet gegaan of hebben hun bedrijf beëindigd.

We hebben in 2022 mooie resultaten laten zien

Met de groei van de organisatie en de

en onze targets overall ruimschoots behaald. In

investeringsportefeuille is gewerkt aan de

de huidige marktomstandigheden is het extra

verdere professionalisering van de organisatie.

belangrijk dat wij er als investeerder zijn voor

De keuze is gemaakt voor een workflow-

innovatieve startups en scale-ups in onze regio.

en fondsmanagementsysteem dat onze

Met de teams van onze vier fondsen dragen we

kernprocessen bij investeren ondersteunt.

bij aan een schoner, slimmer en gezonder Zuid-

Dit systeem is in 2022 geïmplementeerd. Alle

Holland en daarmee een sterk en innovatief

fondsen werken nu met dit systeem. Komend

Nederland.

jaar zullen verdere aanpassingen gemaakt worden om het systeem te optimaliseren voor

In totaal zijn er dit jaar 37 investeringen

onze processen.

gerealiseerd vanuit de vier fondsen. Dit is ruim boven ons target van 27. Vanuit IQCapital zijn 17

IQCapital

investeringen gedaan, vanuit UNIIQ 10, vanuit

IQCapital heeft in 2022 in totaal zeventien

ENERGIIQ 7 en 3 vanuit ETF-R. Een stevig deel

investeringen gedaan, voor een totaalbedrag van

van de investeringen betroffen vervolgrondes

€ 15,3 miljoen. Hiermee hebben we significant

of brugfinancieringen voor bestaande

meer gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot.

portfoliobedrijven.

Als gevolg hiervan is ook dit jaar een flink bedrag aan uitgelokte investeringen gerealiseerd van

Vanuit al onze fondsen hebben wij in 2022 de

in totaal € 30,4 miljoen. De bedrijven waarin

meeste investeringen gedaan in de sectoren

wij investeerden, bevinden zich in verschillende

Energie en HTSM. Het totaal aangetrokken

levensfasen en in verschillende sectoren.

kapitaal voor onze portfoliobedrijven, € 84,9

Het gaat hier om vijf initiële investeringen

miljoen, ligt mede door onze inzet sterk boven

en twaalf vervolginvesteringen in bestaande

het gestelde target van € 39,5 miljoen. Het

portfoliobedrijven. De nieuwe bedrijven in onze

totale gecommitteerde vermogen van alle vier

portfolio zijn Qualinx, Denoize, SyncVR, Sensius

de fondsen samen ligt iets hoger dan begroot

en Capricorn Industrial Biotech Fund.

(€ 27,7 miljoen om € 27 miljoen). Voorheen rapporteerden we ook de verwachte groei in

Dit jaar stond in het teken van een aantal

werkgelegenheid bij de bedrijven waarin we als

succesvolle exits. Zo is het portfoliobedrijf

InnovationQuarter investeren. Vanaf Jaarplan

Cybersprint overgenomen door Darktrace

2019 hebben we afgesproken dat anders te doen,

voor € 47,5 miljoen, een wereldleider op het

namelijk het totale aantal arbeidsplaatsen bij de

gebied van AI-gebaseerde cybersecurity. Het

ondernemingen waarin is geïnvesteerd; ultimo

portfoliobedrijf Quantib is overgenomen door

2022 staat de stand op 3.769 arbeidsplaatsen.

het diagnostiekbedrijf RadNet. En OneWelcome werd voor € 100 miljoen verkocht aan Thales,

Naast onze reguliere investeringsactiviteiten

wereldleider op het gebied van digitale

voeren wij de COL voor de regio Zuid-Holland

beveiliging. Daarnaast waren er ook kleinere

uit. In 2022 zijn er in totaal 32 leningen vervroegd

exits, zo is IQCapital door IRM Systems zelf

afgelost en zijn er nog 151 leningen in beheer,

uitgekocht en Doculayer overgenomen door

32% van het bedrag aan verstrekte leningen is al

ProcessMaker.

terugontvangen. In totaal zijn 7 leningnemers 53

Het zwaartepunt van de IQCapital-portfolio

beschikking gestelde kapitaal (kapitaal, agio

blijft liggen op LSH en op HTSM. Uit deze

en de per 1 januari 2016 aanwezige reserves)

sectoren, die goed vertegenwoordigd zijn bij

verminderd met de per 1 januari 2016 aanwezige

de Zuid-Hollandse kennisinstellingen, komt de

liquide middelen. Het meerjarig perspectief

grootste kwalitatieve dealflow naar ons fonds.

betreft een periode van vijf jaar. De (vigerende)

Bijzonder om op te merken is dat ondernemers

periode vangt aan per 1 januari 2016 en betreft

van snelgroeiende ondernemingen steeds vaker

dus de periode 1 januari 2016 tot en met 31

door marktpartijen gewezen worden op de

december 2020.

bijzondere positie van IQCapital als partner voor slim kapitaal. Bij verschillende portfoliobedrijven

Kijkend naar de toekomst, hebben de gunstige

is de toegevoegde waarde van de andere

resultaten in het jaar 2022 een groot positief

InnovationQuarter business units merkbaar:

effect gehad op het beschikbaar gestelde

contacten met potentiële klanten worden gelegd

vermogen. Door deze ‘inloop’ achten we

en ondernemingen die willen schalen naar het

het behalen van de doelstellingen van het

buitenland worden bediend.

doelvermogen voor de volgende vijfjaarperiode (1 januari 2021 tot en met 31 december 2025)

De markt voor venture capital (voor jonge

reëel.

innovatieve bedrijven) is na de zomer van 2022 sterk afgekoeld. Ondernemers laten ons weten

UNIIQ

dat het moeilijker is om nieuwe investeerders

UNIIQ investeert in de proof-of-concept

te vinden en dat het langer duurt voordat

fase van jonge innovatieve bedrijven. Veel

bestaande aandeelhouders nieuw groeikapitaal

investeerders blijven uit die vroege, risicovolle

verschaffen. Niettemin is de liquiditeit in de

fase weg, waardoor er weinig tot geen privaat

markt aanhoudend groot en de arbeidsmarkt

geld beschikbaar is. Dit zorgt ervoor dat UNIIQ

voor investment managers onveranderd gunstig.

veelal de eerste en grootste investeerder in het

Het blijft daarom uitdagend senior investment

bedrijf is. Nagenoeg alle bedrijven waarin UNIIQ

managers aan ons te blijven binden.

investeert hebben additioneel geld nodig voor de verdere ontwikkeling en verkoop van hun

Eind augustus is een ervaren fondsmanager op

technologie. Het ondersteunen van bedrijven in

interimbasis aangetrokken om het team van

hun zoektocht naar vervolgfinanciering is dan

IQCapital te professionaliseren, de dealflow te

ook een belangrijke taak van het UNIIQ-team.

versnellen en om systemen te implementeren zodat de fondsuitbreiding zo optimaal mogelijk

In 2022 is weer volop geïnvesteerd door UNIIQ

uitgezet kan worden. Als gevolg hiervan is

en werden tien jonge innovatieve startups

de dealfow in het derde en vierde kwartaal

gefinancierd. De helft van die investeringen

toegenomen, de rust teruggekeerd en is de

zijn gedaan vanuit het nieuwe fonds

prestatie van het team verbeterd. Over geheel

Vroegefasefinanciering (VFF) en de andere helft

2022 heeft IQCapital zo’n 370 leads behandeld.

uit het bestaande EFRO-fonds. Met de komst van dit tweede fonds is een onderscheid gemaakt in

54

Voor het beschikbaar stellen van kapitaal is door

doelgroepen. Het lopende EFRO-fonds financiert

de aandeelhouders van InnovationQuarter de eis

academische spin-offs en het nieuwe VFF-fonds

gesteld dat de koopkracht van het doelvermogen

financiert regionale innovatieve startups die niet

van het Participatiebedrijf in meerjarig

aan een universiteit zijn verbonden. De eerste

perspectief in stand blijft. Onder ‘koopkracht

aanvraag en toekenning van de VFF betrof

van het doelvermogen’ wordt verstaan de

€ 4,8 miljoen. Met de support van de gemeente

koopkracht van het door de aandeelhouders ter

Rotterdam, die nu voor de co-financiering

zorgdraagt, is in 2022 de uitbreidingsaanvraag

Een andere belangrijke activiteit van UNIIQ

voor de VFF ingediend ter grootte van € 5,2

is het helpen van ondernemers met hun

miljoen. De verwachting is dat begin 2023

businessplannen en het doorverwijzen naar het

toestemming volgt, zodat in totaal de maximum

juiste financieringsloket als het niet passend

fondsgrootte voor drie jaren van € 10 miljoen is

is voor UNIIQ. Daartoe worden onder andere

bereikt.

spreekuren en pitchmiddagen georganiseerd.

Gelukkig kon en mocht dat afgelopen jaar

In totaal zijn in 2022 163 leads binnengekomen.

weer live plaatsvinden. Team UNIIQ heeft

De meeste van deze leads bevinden zich in

zich actief laten zien op de vele incubators en

de sectoren HTSM (33) en LSH (28). In 2022

broedplaatsen die Zuid-Holland rijk is. Van

investeerde UNIIQ in: IPD, ValleyOptics, Kalpana,

YES!Delft tot Apollo14 en van ECE en BlueCity in

Magneto, Reefy, Villari, SoundCell, Infix, Spatium

Rotterdam tot ESA-BIC in Noordwijk. In 2022 zijn

en Vortice. Begin 2022 was de vijftigste UNIIQ-

hierbij zo’n zeventig ondernemers geholpen.

investering een feit. Een mooi moment om over de uitstekende resultaten van het fonds

Sinds de start van UNIIQ is in 57 bedrijven

naar buiten te treden. Niet alleen met getallen,

geïnvesteerd en voor bijna € 16,5 miljoen

maar vooral om te laten zien dat UNIIQ-

gecommitteerd. Ruim vijfendertig

portfoliobedrijven bijdragen aan een schonere,

portfoliobedrijven hebben vervolgfinanciering

slimmere en gezondere wereld.

opgehaald en er is daarmee meer dan € 130 miljoen additioneel kapitaal aangetrokken.

Het ophalen van vervolgfinanciering is cruciaal

Daarnaast zijn meer dan 350 ondernemers

voor de jonge, hoogtechnologische en daarmee

geholpen via het proces ‘toeleiden kapitaal’

kapitaalintensieve bedrijven waar UNIIQ in

en zijn nog altijd slechts twee ondernemingen

investeert. Het team van UNIIQ werkt daar

failliet gegaan. Het belangrijkste resultaat is dat

met de ondernemers hard aan. Ondanks de

innovatieve technologieën in allerlei sectoren

lastig wordende economische en geopolitieke

versneld succesvol naar de markt worden

omstandigheden, hebben veertien bedrijven

gebracht.

vervolgfinanciering opgehaald voor in totaal ruim € 15 miljoen. Maar liefst tien hiervan

ENERGIIQ

haalden voor de eerste keer vervolgfinanciering

ENERGIIQ beheert elf actieve investeringen, in

op. Er waren in 2022 geen faillissementen. Met

tien ondernemingen en één investeringsfonds

de toekenning van de VFF kwamen er voorlopig

(fund-in-fund). In 2022 zijn zeven nieuwe

weer voldoende fondsmiddelen beschikbaar om

investeringen gedaan, met een totaal

te investeren en ging de maximale omvang van

geïnvesteerd vermogen van € 5,8 miljoen en ruim

de converteerbare leningen naar € 350.000.

€ 24 miljoen aan uitgelokte investeringen.

Daarnaast hebben inmiddels acht UNIIQ-

De aantallen investeringen zijn in 2022 relatief

portfoliobedrijven hun lening volledig afgelost.

hoog. Dit heeft te maken met meerdere

Dit is een belangrijk resultaat, omdat dit laat

vervolgfinancieringen van de bedrijven in de

zien dat, wanneer bedrijven succesvol groeien

portefeuille en met het feit dat vervolgrondes in

en passende financiering ophalen, er voldoende

onze portfoliobedrijven substantieel zijn.

ruimte ontstaat om UNIIQ af te lossen. Met dat

Dat geeft aan dat er meer dan voldoende

geld kunnen weer nieuwe jonge innovatieve

interesse in onze portfoliobedrijven is vanuit

bedrijven ondersteund worden.

de markt. Het geïnvesteerd vermogen, een weergave van onze nieuwe commitments, is dit jaar ruim boven de target. Gezien de afgelopen 55

jaren kunnen we concluderen dat het nieuwe

ETF-R

geïnvesteerd vermogen per jaar steeds rond de

Het ETF-R heeft in 2022 in twee nieuwe bedrijven

€ 5 miljoen cirkelt. We vinden dit passend bij

geïnvesteerd en één vervolginvestering

een investeringsfonds zoals ENERGIIQ met een

gerealiseerd in een bestaand portfoliobedrijf.

totaal kapitaal van € 35 miljoen.

Een derde investering vindt begin januari 2023 plaats, net over het jaareinde heen. Het

In 2022 hebben we geïnvesteerd in twee

doel is om per jaar in drie nieuwe bedrijven

nieuwe portfoliobedrijven te weten Fibersail

te investeren. In totaal is er € 8,2 miljoen

en Canopus. Beiden zijn in hun deelgebied

geïnvesteerd in twee nieuwe bedrijven en

koplopers, met innovatieve technologie in

één portfoliobedrijf. Barge Master en Rift zijn

respectievelijk de windindustrie en geothermie.

de twee nieuwe ondernemingen die aan de

Het betreffen twee vooral op hardware gerichte

portfolio zijn toegevoegd. De co-investeringen

investeringen, die de energietransitie kunnen

die gegenereerd zijn door onze deals komen op

versnellen. We zien dat het voor ondernemers

€ 4,2 miljoen, maar als we de grants en subsidies

nog steeds een uitdaging is om nieuwe hardware

meetellen is dit bedrag € 13 miljoen. Ook grants

technologie naar de markt te brengen. Met ons

en subsidies komen niet tot stand indien er geen

fonds kunnen we deze belangrijke innovatieve

equity investments worden gedaan.

investeringen wel realiseren.

Barge Master ontwikkelt met succes Eén portfoliobedrijf, Plotwise, is verkocht aan

bewegingcompenserende oplossingen voor

Coolblue. Het bedrijf Involtum is samengegaan

de offshore industrie. Door middel van in

met het beursgenoteerde bedrijf Ease2Pay. Een

Rotterdam ontwikkelde machines kan er op

mooi resultaat.

open zee met significante golfslag toch secuur en veilig worden gewerkt. Door recente innovatie

De portefeuille groeit in aantallen en de

op de bestaande technologie, biedt de oplossing

bedrijven in de portefeuille zelf groeien ook.

nu ook grote toegevoegde waarde voor de bouw

Dit vraagt veel aandacht van het team. Het

van offshore windparken en levert het daarmee

versterken van managementteams met

een belangrijke maatschappelijke bijdrage aan

nieuwe leden is altijd een punt waar we veel

de energietransitie.

energie in steken, vooral in 2022. Tevens zijn we enthousiast over de grote vervolgrondes, waar

RIFT ontwikkelt een ‘circulaire ijzerbrandstof’-

we actief aan hebben bijgedragen.

technologie voor industriële productieprocessen en elektriciteitscentrales. Door ijzerbrandstof

In 2022 is het aantal leads vrijwel gelijk gebleven.

te verbranden, ontstaat energie in de vorm

We zien dat dit aantal de afgelopen jaren rond

van duurzame warmte. De roest die daarna

de 160 (kwalitatief goede leads) fluctueert. In

overblijft, kan met duurzame waterstof weer

2022 zijn diverse trajecten gestart waarvan

omgezet worden naar ijzerpoeder. Naast het

we hopen dat deze in 2023 tot investeringen

CO2-vrije karakter van de technologie, komen

leiden. De verwachting is dat in 2023 de private

er minder stikstofemissies vrij dan bij fossiele

investeringsmarkt terughoudend zal zijn door

brandstoffen. Een mooi alternatief voor gas,

de neerslachtige prognoses op de financiële

waterstof en warmtepompen die afhankelijk

markten. Hierdoor zou ENERGIIQ in hogere

zijn van infrastructuur.

mate leads moeten tegenkomen die niet door de markt worden opgepakt.

56

57

57

Het portfoliobedrijf Umincorp, dat actief is in het

zijn er bij InnovationQuarter nog 151 leningen in

recyclen van plastics, heeft in Rotterdam een

beheer en bedraagt de uitstaande portefeuille

nieuwe rPET fabriek geopend. Daarnaast heeft

van InnovationQuarter € 45,8 miljoen.

Umincorp een tweede MDS (magnetic density

Inmiddels is € 21,5 miljoen (32% van het bedrag

seperator) geïnstalleerd en is deze operationeel.

aan verstrekte leningen) al terugontvangen.

Dit is het hart van de ontwikkelde technologie.

Medio 2022 zouden alle leningnemers met een

Aan de afnemerkant zijn successen geboekt

kleine COL aan het aflossen moeten zijn. In de

met Albert Heijn (gerecyclede fruitbakjes) en

praktijk blijkt regulier aflossen voor veel van

ontwikkelingen met andere grote merken.

deze ondernemers nog lastig en heeft 55% op

Uiteraard zijn de uitdagingen in de huidige

dit moment een vorm van uitstel van aflossing.

economie (onder meer dalende afzetprijzen

Dit kan een extra periode uitstel van aflossing

en vertraagde onderdelen leveringen) en

zijn, een verhoging van het aantal termijnen of

energiemarkten ook voelbaar binnen Umincorp.

een maatwerkoplossing voor ondernemers met

De dealflow van het fonds is in 2022 flink

ernstige liquiditeitsproblemen.

gestegen ten opzichte van 2021. De verwachting was dat de lancering van het fonds in 2021 tot

De oorzaken voor de aflossingsproblemen zijn

een piek in aantal leads zou leiden en dat in 2022

vaak in twee categorieën te verdelen:

het aantal leads zou stagneren. Het aantal leads

▶ Veel COL-ondernemers hebben last van

is in 2022 117.

de diverse crises; ze hebben te maken met een hoge inflatie (hoge energie-

Het ETF-R team is door werving van mensen

en grondstofprijzen), een tekort aan

in 2022 per 2023 uitgebreid met twee senior

grondstoffen en/of personeel, ervaren hoge

investment managers. Daarmee is de slagkracht

transportkosten en/of gesloten afzetmarkten

van het team gegroeid. Er zal ook aan de

door de Rusland-Oekraïne oorlog. Sommige

juniorkant nog versterking worden gezocht.

(internationale) ondernemingen, bijv. met een afzetmarkt in China, ondervinden nog

COL De COL is een speciale overbruggingsfinanciering

58

steeds negatieve gevolgen van corona. ▶ Daarnaast is er een steeds grotere groep

die begin 2020 tot stand is gekomen om het

waarbij de oorzaak gerelateerd is aan

innovatieve bedrijfsleven in de coronacrisis voor

onvolkomenheden in het businessmodel.

Nederland te behouden. In totaal hebben de

Er is geen goede product-market-fit waardoor

ROM’s 974 leningen verstrekt aan innovatieve

de omzet stagneert en de verliezen steeds

startups, scale-ups en innovatieve mkb’ers.

groter worden.

InnovationQuarter heeft in 2020 en 2021 in

In 2022 zijn er 13 leningen vervroegd afgelost,

totaal 183 Corona-Overbruggingsleningen

waardoor in totaal nu 32 leningen voortijdig zijn

verstrekt aan ondernemingen in Zuid-Holland.

afgelost. De redenen voor vervroegd aflossen zijn

In totaal ging het om € 83,8 miljoen, waarvan

bijvoorbeeld een bedrijfsovername of een grote

€ 67,8 miljoen verstrekt door InnovationQuarter

investeringsronde, waarbij de rol van de COL als

en € 16 miljoen door co-financiers. Eind 2022

overbruggingsfinanciering is uitgespeeld.

8

Getallen tussen haakjes zijn de doelstellingen zoals vastgesteld in de begroting en Jaarplan 2022. In een aantal bedrijven wordt door meerdere fondsen geïnvesteerd. Eventuele dubbeltellingen worden gecorrigeerd in de totalen.

9

Jaarlijks worden door ENERGIIQ aan haar aandeelhouder de verwachte arbeidsplaatsen bij nieuwe portfoliobedrijven gerapporteerd.

Het getoonde cijfer is een optelsom van de verwachte fte per jaar sinds de start van het fonds. Per ultimo 2023 zullen voor ENERGIIQ ook de daadwerkelijke fte’s gerapporteerd worden.

Totaal

Realisatie versus doelstellingen8

17

€ 34,0

€14,1

2.485

(12)

(€ 20,0)

(€ 12,0)

(n.v.t.)

Nieuwe investeringen

Uitgelokte investeringen (mln.)

Verstrekte Financieringen (mln.)

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

10

€ 22,6

€ 2,6

418

(10)

(€ 8,0)

(€ 3,5)

(n.v.t.)

Nieuwe investeringen

Uitgelokte investeringen (mln.)

Verstrekte Financieringen (mln.)

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

7

€ 24,1

€ 5,8

737

(4)

(€ 4,0)

(€ 4,0)

(n.v.t.)

Nieuwe investeringen

Uitgelokte investeringen (mln.)

Verstrekte Financieringen (mln.)

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar 9

3

€ 4,2

€ 5,2

104

(1-3)

(€ 7,5)

(€ 7,5)

(n.v.t.)

Nieuwe investeringen

Uitgelokte investeringen (mln.)

Verstrekte Financieringen (mln.)

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

37

€ 84,9

€ 27,7

3.403

(27)

(€ 39,5)

(€ 27,0)

(n.v.t.)

Nieuwe investeringen

Uitgelokte investeringen (mln.)

Verstrekte Financieringen (mln.)

Arbeidsplaatsen ultimo boekjaar

59

Strategie, secretariaat EBZ en Human Capital Team Strategie ondersteunt de processen van InnovationQuarter en werkt aan de economische strategie voor de regio. Het team voert het secretariaat van de EBZ, dat inhoudelijk wordt aangestuurd door het dagelijks bestuur van de EBZ. Het team verbindt vanuit deze rol de netwerk-, denk- en lobbykracht van de EBZ aan de strategische opgaven van de regio waar ook de collega’s van InnovationQuarter uit de verschillende business units aan werken. De ondersteuning van de EBZ-taskforces en het programmateam dat in opdracht van provincie Zuid-Holland het Human Capital Akkoord Zuid-Holland uitvoert, maken deel uit van het team Strategie.

De inhoudelijke aansturing van het Human Capital team vindt plaats vanuit de EBZ-taskforce Human Capital.

Strategie

In 2022 zijn er verschillende initiatieven

Naast het uitvoeren van het huidige

uitgevoerd en opgestart om de

meerjarenplan en het professionaliseren

intelligencepositie van de organisatie te

van interne processen, zijn in 2022 verdere

versterken:

voorbereidingen getroffen voor het nieuwe

▶ InnovationQuarter verkende in 2022 samen

Meerjarenplan 2023-2026 dat in 2023 zal

met de andere ROMS’s de mogelijkheden

worden gepresenteerd. Ter voorbereiding

om gezamenlijk de intelligencepositie van

op het nieuwe meerjarenplan zijn in 2022

de ROM’s te verbeteren. Concreet wordt

stakeholderconsultaties gedaan die hebben

er gekeken naar het delen en gezamenlijk

geleid tot de contouren van het Meerjarenplan

inkopen van data.

2023-2026. In 2022 heeft het team zich

▶ Begin 2022 is de Oekraïne-monitor opgesteld.

daarnaast gericht op het implementeren

Deze verschaft inzicht in de economische

van de in voorgaande jaren ontwikkelde

impact van de oorlog in Oekraïne op de

agenda’s en strategie binnen zowel EBZ als InnovationQuarter.

economie van Zuid-Holland. ▶ InnovationQuarter was mede-indiener van een onderzoeksvoorstel in de NWO-call

In 2022 had team Strategie de projectleiding over

‘Missiegedreven innovatiesystemen in een

een onderzoek naar fieldlabs in Zuid-Holland.

regionale context’. Het voorstel richt zich op

Ook is een stevige bijdrage geleverd aan de

de vraag welke intelligence er nodig is om een

ROM 3.0 pilot, die zorgt voor samenwerking

innovatie-ecosysteem te kunnen monitoren

tussen de ROM’s onderling en tussen de ROM’s

en versterken. Er is bijzondere aandacht voor

en nationale partners. Er is toegewerkt naar

het stimuleren van bedrijvigheid die bijdraagt

afspraken met het ministerie van EZK over de rol

aan het oplossen van maatschappelijke

van de ROM’s bij de groeifondsvoorstellen.

uitdagingen. Het voorstel is voorbereid door hoogleraar Erik Stam (Universiteit Utrecht),

Intelligence Intelligence vormt het fundament voor de strategische keuzes van InnovationQuarter.

60

in samenwerking met de andere ROM’s, het Rathenau Instituut en de Haagse Hogeschool. ▶ InnovationQuarter was actief betrokken bij

de voorbereiding van één van de pilots van de

randvoorwaarden die iedere sector en iedere

Learning Community O&I-ecosystemen, die

ketenspeler nodig heeft om succesvol mee te

wordt ontwikkeld door Rathenau Instituut en

kunnen in de digitale transitie.

RVO. Samen met de provincie Zuid-Holland en

Het gaat om:

een aantal andere ROM’s is een learning lab

▶ mensgerichte transitie

rond het thema ‘afbakening van ecosystemen’

▶ connectiviteit: digitale infrastructuur

vormgegeven. Daarnaast participeert team

▶ innovatie: valorisatie van hier ontwikkelde

Strategie actief in andere learning labs, bijv. rondom het thema ‘ecosysteem metrics’. ▶ Tot slot is de jaarlijkse regiomonitor

kennis en kunde ▶ cyberveiligheid: universeel vangnet voor ondernemers

opgesteld.

Energietransitie Secretariaat EBZ

In opdracht van de provincie Zuid-Holland is een

Het jaar 2022 stond in het teken van de

onderzoek gedaan naar het energie-innovatie-

Groeiagenda Zuid-Holland en de Circulaire

ecosysteem van Zuid-Holland. Een belangrijke

Actieagenda Zuid-Holland. In 2022 heeft een

conclusie is dat het aantal gerapporteerde fte

wisseling van de secretaris plaatsgevonden,

in de energietransitie sterk is gegroeid sinds

waardoor veel aandacht is besteed aan een

2018, toen dit onderzoek ook werd gedaan.

zorgvuldige overdacht. Zo is er gestart met de

Regelgeving is complex en een obstakel. Ook de

herijking van de koers en prioriteiten van de EBZ.

organisatie van het netwerk kan veel beter, blijkt uit de gehouden interviews.

Na drie jaar heeft ook Het Diner weer plaatsgevonden. In Naturalis ontmoetten

Er zijn/worden sandpits geïnitieerd over

zo’n 130 sleutelspelers uit Zuid-Holland en de

transport en opslag van waterstof. In de sandpits

landelijke politiek elkaar om te spreken over

worden meerjarige innovatieprogramma’s

de grote opgaven van de regio. De conferentie

gesmeed met kennisinstellingen en bedrijven.

voorafgaand aan Het Diner had als thema: hoe zorgen we dat grote projecten uit de

Technologische Industrie

Groeiagenda Zuid-Holland écht gaan renderen

Met de lancering van de ActieAgenda

voor de regio? Minister Hugo de Jonge gaf tijdens

Technologische Industrie, die de taskforce in

het event een keynote speech. In 2022 zijn vier

nauwe samenwerking met InnovationQuarter,

nieuwe leden toegetreden tot de EBZ: Stefan

netwerkorganisatie Hi Delta, bedrijven en

Sleijfer, voorzitter Raad van Bestuur van het

andere betrokkenen heeft opgesteld, is de

Erasmus MC, Michel van Agthoven, hoofd van

taskforce een nieuwe fase ingegaan. Voor de

Janssen Campus Nederland, Tjark Tjin-A-Tsoi,

uitvoering van deze agenda trok de taskforce

CEO van TNO en Bouke Arends, burgemeester

samen op met Hi Delta.

van de gemeente Westland.

Circulaire Economie Taskforces EBZ

De taskforce circulair heeft de Circulaire

Hieronder worden de belangrijkste activiteiten

Actieagenda Zuid-Holland opgesteld, op

per taskforce benoemd.

basis van de Groeiagenda Zuid-Holland. De scope is beperkt tot circulaire grondstoffen op

Digitale Economie

industriële schaal, omdat de regio daarmee

De taskforce richtte zich in 2022 op het aanjagen

de grootste impact kan realiseren. De agenda

en ondersteunen van de uitvoering van de

kent drie inhoudelijke actielijnen: waste-

Digitale Agenda. Deze richt zich op vier sporen,

to-value; biobased grondstoffen; en CO2 als 61

grondstof. Daarnaast richt de agenda zich op

gezamenlijk plus een aantal belangrijke

het realiseren van een groen-witte loper (fast

stakeholders, waaronder verschillende collega’s

track) voor impactvolle mkb-innovatieprojecten,

vanuit InnovationQuarter. Doel was te komen

‘challengers’, die zich bezighouden met het

tot een beperkte lijst van punten waarop de

vervangen van fossiele grondstoffen; ruimte

campussen samen willen optrekken. Deze

en milieuruimte voor circulaire grondstoffen

worden komende periode verder uitgewerkt in

en groene chemie; én wet- en regelgeving. Op

een gezamenlijke agenda.

de diverse actielijnen zijn portefeuillehouders benoemd.

Human Capital Mede op basis van de tussenevaluatie is de

Life Sciences & Health

Human Capital Agenda 2.0 gelanceerd. Deze

De taskforce richtte zich in 2022 op drie thema’s

heeft een looptijd tot en met 2025. Het is geen

waarin wij in de regio een sterke positie hebben

volledig nieuwe agenda, maar een aanscherping

en waarop nu heel veel gebeurt in nationaal

van het in 2019 afgesloten Human Capital

verband (zoals rond de groeifondsvoorstellen):

Akkoord. Er zijn drie routes toegevoegd:

medtech, biotech en data & AI. In afwachting

meer mensen naar techniek, inclusiviteit en

van de uitslagen van de groeifondsvoorstellen

aanpassing van landelijke wet- en regelgeving.

heeft in het eerste kwartaal vooral informatieuitwisseling en afstemming plaatsgevonden

De volgende deelakkoorden zijn in 2022

op de verschillende thema’s. Daarnaast zijn

afgesloten en hebben subsidie gekregen:

verschillende kansen die de taskforce ziet op

▶ Campus Gouda: bijscholing van werkenden

vooral het thema biotech verder uitgewerkt.

rondom zorg, technologie en bodemdaling; ▶ WIJIJ Holland Rijnland: vaardigheden

Impulsprogramma campussen Onder de vlag van de EBZ is gestart met de uitwerking van het impulsprogramma campussen uit de Groeiagenda Zuid-Holland om de (potentiële) topcampussen in de regio - TU Delft, LBSP, NL Space Campus, Biotech

en motivatie van mensen koppelen aan vacatures; ▶ Young Professional Programma Zuid-Holland: events waar young professionals zich ontwikkelen; ▶ Van Bank naar Bouw en Techniek:

Campus Delft en Square (Erasmus MC campus)

werknemers uit de financiële, verzekerings-

- nog beter te laten renderen voor de regio en

en fossiele sector worden begeleid naar een

Nederland. Ondersteund door Buck Consultants wordt samen met de campusorganisaties en betrokken bestuurders gewerkt aan een

baan in de bouw of techniek; ▶ Crest: bijscholing van professionals in de maritieme en offshore windindustrie;

campuspropositie en agenda. Deze richt zich op

▶ WE IT 2.0: een tweede deelakkoord voor WE

de thema’s: scouting, screening en financiering

IT met als doel om 3.000 mensen op te leiden

van startups en scale-ups, gebiedsontwikkeling,

in de richting van IT en digitalisering.

incubatorgebouwen, innovatiefaciliteiten en de interactie met bedrijven op en buiten de

Ook zijn er kwartiermakers gestart voor

campussen.

cybersecurity- en techniekpromotie en –instroom. Tot slot zijn we druk bezig

62

Buck is eind 2021 gestart met het inventariseren

geweest met de verdere uitwerking van de

van de uitdagingen van elk van de campussen

Groeifondspropositie Nationale LLO Katalysator

en de bereidheid tot samenwerking. Vervolgens

en hebben we samen met Katapult de volgende

zijn op bovengenoemde thema’s eind maart

vier publiek-private samenwerkingen (PPS’en)

workshops georganiseerd met de campussen

geselecteerd voor de groeifondspropositie

‘Opschalen PPS’en Beroepsonderwijs’: ▶ IT-samenwerking Zuid-Holland (WE IT en Dutch Innovation Factory); ▶ Smart Campus Leerpark (SCALE); ▶ Greenport Horti Campus (World Horti Center, Horti Science Park en Dutch Fresh Port); ▶ PPS RDM.

Communicatie & Events Het team Communicatie & Events richt zich

team Strategie, heeft Communicatie ook een

op het positioneren van InnovationQuarter.

belangrijke rol gespeeld in de presentatie en

Ook draagt het bij aan het versterken van

evaluatie van innovatieprogramma's en het

ecosystemen door strategische inzet van

fieldlabonderzoek.

bijvoorbeeld storytelling of events om bedrijven, partners en stakeholders te mobiliseren en te

Events

informeren. Regiobranding en (internationale)

In 2022 hebben we na een lange coronastilte

marketing zijn ook belangrijke onderdelen van

weer een succesvol jaarevent mogen

onze activiteiten richting innovatief mkb en

organiseren.

(internationaal) talent.

Op 5 september 2022 nam Rinke Zonneveld na In 2022 is het team een strategischere weg

bijna negen jaar afscheid als directeur op de plek

ingeslagen, om zowel vanuit de business units

waar het startevent van InnovationQuarter

als overkoepelend communicatieadvies en

plaatsvond: Lijm & Cultuur in Delft. Zo'n

-activiteiten uit te voeren. Ook is het team nu

140 personen uit ons netwerk waren hierbij

vertegenwoordigd in het MT.

aanwezig.

Het team is aan de slag gegaan met

Ook de World Hydrogen Summit was een succes

contentmarketing en is bezig met het

en ‘Het Diner’ kon weer plaatsvinden. Zo'n 140

ontwikkelen van een contentstrategie met

topspelers uit de regio gingen in het prachtige

thematische richtingen, die aansluiten op onze

Naturalis in gesprek met elkaar over de grote

strategische thema's en focussectoren. Door

uitdagingen die deze regio heeft.

middel van storytelling en interviews willen we onze doelgroep informeren en inspireren met

Ook hebben we onze energie gestoken in het

waardevolle en relevante content die aansluit bij

versterken van onze interne communicatie en

hun interesses.

het organiseren van een uniek ‘No-Stresstival’ in september. Onze medewerkers hebben

Afgelopen jaar heeft het team gewerkt aan

kunnen genieten van een ontspannen week vol

het vervolgen van de communicatiestrategie

activiteiten en teambuilding, waardoor we als

en -uitvoering van de innovatieprogramma’s

organisatie weer konden opladen.

SMITZH, ZorgTech, Energie & Klimaat en AgriTech. Daarnaast is gekeken naar

Pers

het stroomlijnen en standaardiseren

Ten aanzien van de pers hanteren we twee lijnen:

van de communicatie over de vier

we pitchen mooi nieuws over onze activiteiten

innovatieprogramma’s heen. Samen met

actief bij landelijke, regionale en online media.

63

Landelijke media zijn bijvoorbeeld FD, BNR en NRC; regionale media zijn o.a. AD, Omroep West of RTV Rijnmond. Relevante online media zijn

▶ VSPARTICLE story over energieproject Innoveren ▶ Artikel over de Hydrogen hub

voor ons o.a. Sprout, Silicon Canals en Emerce.

Daarnaast profileren we ons als onafhankelijke

Online

kennispartner voor journalisten: we voorzien

Via het platform

hen van relevante achtergrondinformatie over

www.investinrotterdamthehaguearea.org

regio en werkveld en koppelen hen snel aan de

wordt de regio Zuid-Holland sinds een paar

juiste partners binnen de regio.

jaar gepromoot bij internationale bedrijven (Foreign Investments). In 2022 hebben we dit

Dat heeft ook in 2022 weer mooie persaandacht

kanaal verder ontwikkeld voor het aantrekken

opgeleverd. We bereikten een all-time highscore

van buitenlandse investeerders, startups en

met het nieuws over een unieke Nederlandse

talent. We hebben onze focus gelegd op analyse,

innovatie in het vliegen op groene waterstof;

optimalisatie en consolidatie van de voorlopige

niet alleen haalden we een ruime selectie aan

resultaten van dit platform. Vorig jaar hebben

Nederlandse dagbladen en tv-programma's,

we een significante groei van 56% in het aantal

maar we bereikten voor het eerst ook de

LinkedIn volgers op dit kanaal kunnen realiseren

internationale pers (The Guardian & The BBC).

en we zullen blijven werken aan het versterken

Het LinkedIn-bericht over waterstofvliegen

van onze online aanwezigheid en het vergroten

behaalde met 7.600 het hoogste aantal likes

van onze community.

ooit.

LinkedIn leent zich goed voor het verhogen van Daarnaast schoof onze woordvoerder een week

onze naamsbekendheid, daarom zetten we

lang aan als tafeldame bij BNR Nieuwsradio.

primair in op views. En met succes: via LinkedIn-

Daar deed ze de rijkheid van de activiteiten van

ads is onze regio meer dan 800.000 keer in

InnovationQuarter en de EBZ uit de doeken.

de tijdlijn van onze doelgroepen verschenen.

Hoogtepunt was een artikel over de toekomstige

We haalden de (inter)nationale media met onderstaand nieuws: ▶ Primeur: ’s Werelds eerste commerciële waterstofvliegtuig is ‘made-in-Holland’ en zero emission (The Guardian, BBC, RTL Nieuws, EenVandaag, FD, Op1, Telegraaf, Algemeen Dagblad, WNL, Sprout, BNR, Het Parool, Silicon Canals) ▶ Rinke Zonneveld verlaat InnovationQuarter (FD, AD Haagsche Courant, Sprout) ▶ Landelijke evaluatie: Rijk, versterk positie ROM’s (Telegraaf, Dagblad van het Noorden, Link Magazine) ▶ € 1 miljoen Voor Delftse startup Magneto dat duurzaam alternatief ontwikkelt voor koelsystemen (Silicon Canals) ▶ € 1,1 miljoen Voor DeNoize vanuit IQCapital voor ‘slimme’ ramen met active noise cancellation (Silicon Canals) 64

Erasmus MC Campus.

2021

2021

9.350

IQ LinkedIn volgers

IQ site bezoekers

IQ Nieuws abonnees

FI LinkedIn volgers

2021

1.627

2.960

2021

650

2022

1.156

2022

6.920

7.690

2022

2022

9.051

2021

11.155

14.777

2022

Mediadashboard

FI site bezoekers

cijfers in gemiddelden per maand

65

Interview / Whiffle geeft vaart aan energietransitie met nauwkeurigste weersvoorspelling ter wereld TU Delft-spin-off Whiffle ontwikkelt een innovatief weermodel dat het weer honderd keer fijnmaziger voorspelt dan traditionele modellen. Dit biedt voordelen voor tal van sectoren, maar in de eerste plaats willen oprichters Harm Jonker en Remco Verzijlbergh er de energietransitie mee versnellen. ‘Hoe beter de weersvoorspelling, hoe lager de kosten van groene stroom’, legt Harm uit. ‘De energie van morgen wordt vandaag al verhandeld. Als er morgen minder zonne- en windenergie beschikbaar is dan verwacht, moeten kolen- en gascentrales bijstoken. Als er meer is dan verwacht, levert het minder op dan mogelijk was geweest.’

Het weermodel van Whiffle is op twee manieren

De innovatiekracht

winstgevend voor de groene-energiemarkt.

Traditionele weermodellen werken met

Naast de kostenbesparing door betere

rasterblokken van 10 bij 10 kilometer.

voorspellingen biedt het windparkbouwers

Satellietbeelden tonen al meer detail, maar

inzicht in de optimale configuratie van turbines.

alleen van de bewolking. Met blokken van 100

‘Welk type is het meest geschikt, en op welke

bij 100 meter creëert Whiffle honderd keer meer

hoogte en in welke richting is de opbrengst

informatiedichtheid in alle weersbepalende

het grootst?’ concretiseert Harm. ‘Ons model

factoren. ‘We werken toe naar 50 bij 50 meter’,

berekent het effect van zulke keuzes over

vult Harm aan. ‘Ons model houdt bovendien

een bepaalde termijn.’ Uit gesprekken met

rekening met omgevingselementen, zoals

verschillende spelers in de energiesector bleek

gebouwen, heuvels en bomen. Daardoor

een grote behoefte aan die informatie. Om

krijg je veel betere voorspellingen.’ Zo’n

daarin te voorzien, was een flinke opschaling

grote hoeveelheid data vraagt om enorme

en commercialisatieslag nodig. Energie-

rekenkracht. Whiffle maakt dit als eerste

innovatiefonds ENERGIIQ en SHIFT Invest

ter wereld mogelijk door videokaarten

investeerden gezamenlijk € 3 miljoen in Whiffle

uit computergames in te zetten en die te

om de transitie naar scale-up mogelijk te maken.

combineren met AI en machinelearning.

‘Daarmee optimaliseren we de resultaten,

66

Harm Jonker: “Hoe beter de weersvoorspelling, hoe lager de kosten van groene stroom.”

die we vervolgens weergeven in een dynamische,

te maken voor verschillende markten

driedimensionale presentatie.’

en industrieën.’ In internationaliseringsen verkenningsprogramma’s van

De maatschappelijke waarde

InnovationQuarter deden de uitvinders

De weersvoorspellingen van Whiffle zijn breed

bovendien relevante inzichten op over het

inzetbaar, maar in de eerste plaats wil de

betreden van nieuwe markten. ‘En via het

scale-up een positieve bijdrage leveren aan

netwerk van InnovationQuarter kwamen we

de energietransitie. ‘In de energiemarkt is de

in contact met relevante partners in binnen- en

relatie tussen de kwaliteit van ons model en de

buitenland. Daar hebben we veel aan gehad.’

opbrengst ervan het duidelijkst aanwijsbaar’, licht Harm toe. ‘Door betere voorspellingen dalen

De toekomstplannen

de kosten van weerrisico’s, en wordt groene

Whiffle groeide dankzij de investering naar

stroom goedkoper en efficiënter opgewekt.

ruim dertig medewerkers en bedient inmiddels

Bovendien hoeven fossiel gestookte centrales

klanten in de VS en verschillende West-Europese

minder bij te springen: een flinke milieuwinst.’

landen. ‘We werken intensief aan het voldoende

Het model brengt ook de ontwikkeling van

schaalbaar maken van de infrastructuur en

de luchtkwaliteit nauwkeurig in kaart. ‘Dat is

tegelijkertijd aan het verder vergroten van ons

interessant voor tal van sectoren. Van de lucht-

klantenbestand’, deelt Harm. ‘Daarbij focussen

en scheepvaart tot logistiek en landbouw.’

we op zowel grote als kleinere partijen in de energiemarkt.’ Timing is belangrijk, want

De rol van InnovationQuarter

met hun uitvinding doet ook de concurrentie

De scale-up zet het groeikapitaal van

z’n voordeel. ‘We willen profiteren van onze

SHIFT Invest en ENERGIIQ in om hun model

voorsprong en marktleider worden in Europa

schaalbaar te maken en zo meer klanten te

en daarbuiten. Vanuit die positie willen we

bedienen. ‘De commerciële interesse in onze

de kosten van renewables verlagen, en zo de

oplossing neemt snel toe’, merkt Harm. ‘Met

wereldwijde transitie naar groene energie

de investering kunnen we de vraag beter

makkelijker en aantrekkelijker maken.

beantwoorden en ons team uitbreiden. Dat is

Ondertussen verkennen we onze kansen in

hard nodig om de software te optimaliseren,

andere sectoren.’

het model te blijven verfijnen en het geschikt 67

TerugblIQ3 / 13 juli De pilots van de Datawerf zijn in volle gang en de eerste pilot bij MSA-Service is succesvol afgerond. Het doel van de Datawerf is om bedrijven sneller van ‘data-idee’ naar concreet product te helpen.

Eerste pilot Datawerf afgerond

/ 16 augustus Gradyent haalt € 10 mln. op vanuit bestaande investeerders Capricorn Partners, ENERGIIQ en Helen Ventures en nieuwe investeerder Eneco Ventures, om warmtenetten efficiënter en duurzamer te maken.

Investering Gradyent (ENERGIIQ)

/ 26 augustus Vanaf 1 september kunnen zorgtechnologiebedrijven uit Zuid-Holland gebruikmaken van Europese subsidiegelden via Kansen voor West. Het innovatieprogramma ZorgTech helpt bedrijven bij deze regeling.

Nieuwe vouchers voor zorgtechnologiebedrijven

/ 31 augustus Rotterdamse primeur: de eerste watertaxi op waterstof. Het icoonproject dat via een launching customership ontwikkeld werd, is een belangrijke stap in de transitie naar emissieloos varen.

Rotterdamse primeur: watertaxi op waterstof

/ 2 september Australische fintech FIN-PAY vestigt haar Europese hoofdkantoor in CIC Rotterdam.

De verhuizing onderstreept de ambitie om met zijn innovatieve betaaltechnologie de Europese markt aan te boren.

Landing FIN-PAY in Rotterdam

68

/ 6 september Glastuinbouwbedrijven worden steeds vaker ontdekt door Nederlandse en buitenlandse investeerders. Dit blijkt uit een quickscan uitgevoerd door Buck Consultants in opdracht van InnovationQuarter, Westland en Lansingerland.

Resultaten quickscan glastuinbouwcluster

/ 11 september InnovationQuarter, de Koninklijke Metaalunie, BOM en het Nederlands Consulaat Generaal in Chicago organiseerden gezamenlijk een ondernemersreis naar de IMTS, International Manufacturing Technology Show in Chicago.

Ondernemersreis IMTS Chicago

/ 14 september Canopus ontvangt een kapitaalinjectie van € 2,6 mln., onder andere van SHIFT Invest en ENERGIIQ, voor hun disruptieve boortechniek die wereldwijd duurzame en betrouwbare warmtevoorziening substantieel goedkoper maakt.

Investering Canopus (ENERGIIQ)

/ 15 september De Haagse scale-up Exasun ontvangt € 9 mln. van ABN Amro Sustainable Investment Fund, Invest NL, Wienerberger en bestaande aandeelhouders ENERGIIQ, Dockpoint en No Such Ventures.

Investering Exasun (ENERGIIQ)

/ 26 september Tijdens de derde editie van Het Diner waren zo’n 130 spelers uit de regio te gast. Deze vraag stond centraal: ‘Hoe zorgen we dat grote projecten uit de Groeiagenda Zuid-Holland écht gaan renderen voor de regio?’

Het Diner

69

5. Onze organisatie Hoe zijn we georganiseerd?

InnovationQuarter is een besloten vennootschap

De partijen die de organisatie InnovationQuarter

(Regionale Ontwikkelingsmaatschappij

financieren (operationele kosten exclusief

InnovationQuarter B.V.) en kent statutair twee

kosten IQCapital, welke ten laste komen van

soorten financieel betrokken stakeholders:

de Participatiemaatschappij) zijn ambtelijk

aandeelhouders en participanten.

verenigd in het publieke stakeholdersoverleg (participanten).

Participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. is een 100% dochteronderneming

Het publieke stakeholdersoverleg

van InnovationQuarter. Er is een

heeft geen formele status vis-à-vis de

investeringscommissie ingesteld, die de

aandeelhoudersvergadering en dient dus

directeur van InnovationQuarter adviseert

niet als voorportaal daarvan. Ieder kwartaal

omtrent het investeringsbeleid en de concrete

vindt een publiek stakeholdersoverleg

investeringsaanvragen.

plaats waar naast de kwartaalrapportage andere relevante economische regionale

De vennootschap wordt aangestuurd door de

ontwikkelingen en toelichting op activiteiten

directeur en zijn managementteam en heeft een

van InnovationQuarter geagendeerd staan.

RvC, die toezicht houdt: alle commissarissen zijn onafhankelijk zoals bedoeld in de Nederlandse Corporate Governance Code.

De verantwoordelijkheidsverdeling tussen directeur, RvC en aandeelhouders en de rol van de investeringscommissie zijn uitgewerkt in de statuten. Aandeelhouders van InnovationQuarter zijn die partijen, die het kapitaal bijeen hebben gebracht ten behoeve van de Participatiemaatschappij.

70

Corporate Governance Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter B.V.

UNIIQ B.v. / ENERGIIQ Energie-innovatiefonds Zuid-Holland B.V. / Energie Transitiefonds Rotterdam B.V. i.o Fondsen en beheer -separate statutaire structuren-

Aandeelhouders/ Vergadering van Aandeelhouders

EBZ

Economic Board Zuid-Holland

Raad van Commissarissen Remuneratiecommissie

Dagelijks Bestuur EBZ

Auditcommissie

Participanten / Participantenraad

Bestuurder / Directeur

EBZ Secretaris

100% dochtermaatschappij

Participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V.

Investerings commissie

Bestuurder / Directeur

71

Organogram InnovationQuarter Per november 2022 Algemeen Directeur Vacature

Strategie Manager Strategie & Communicatie Ida Bastiaansen

Directiesecretaresse

Planning & Control

ICT / Facilitair

Hoofd Innoveren a.i.

Linco Nieuwenhuyzen

Team Duurzaam & Schoon Team Gezond & Groen

72

Human Capital Agenda

Hoofd Finance & Operations / Statutair bestuurder a.i.

Lies van Kralingen

HRM

Managementassistentie

Secretariaat EBZ

Team Slim & Veilig

Communicatie & Events

Hoofd Internationaliseren Chris van Voorden

Team Gezond & Groen, Duurzaam & Schoon

Team Slim & Veilig

Managementassistentie

Team IQCapital

Hoofd Investeren Liduina Hammer

Managementassistentie

Team UNIIQ

Team Experts

Team ENERGIIQ / ETF-R

Team Futures

Team COL-Beheer

Binnen InnovationQuarter kennen we een organisatie-indeling op basis van inhoudelijke competenties, te weten de business units Innoveren, Internationaliseren, Investeren en Finance & Operations en Strategie & Communicatie.

Daarnaast werken we binnen InnovationQuarter integraal samen op sectorniveau binnen sectorteams. Dit om maximale samenwerking, kennis- en expertisedeling te bevorderen.

73

Organisatieontwikkeling & HRM Van onze organisatie wordt veel verwacht, zeker ook gezien de complexiteit van het speelveld waarin we opereren en de ambitieuze doelstellingen. Dit vergt voortdurende aandacht voor organisatieontwikkeling, cultuur, collega’s en interne communicatie. Bij het aannemen van nieuwe medewerkers streven we naar een evenwichtige samenstelling en diversiteit van ons personeelsbestand in termen van leeftijd, man-vrouwverhouding en maatschappelijke afspiegeling.

InnovationQuarter wenst een organisatie te zijn waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf kan zijn in een inclusief werkklimaat.

Medewerkerstevredenheid

Belangrijke aandachtspunten voor de gehele

Medewerkerstevredenheid nemen we bij

organisatie zijn het hoge werktempo/

InnovationQuarter zeer serieus. Onze mensen

hoeveelheid, de organisatie van het werk

zijn immers onze belangrijkste asset. Er wordt

en de onduidelijkheid over werkzaamheden

dan ook heel veel gedaan om de betrokkenheid

en werkdoelen. Meer dan de helft van de

bij en van onze mensen vast te houden en te

werknemers ervaart in zekere zin beperkingen

vergroten. Normaal gesproken wordt er jaarlijks

en/of een verminderd functioneren in het werk

een medewerkerstevredenheidsonderzoek

door werkdruk/werkstress. In 2023 worden

(MTO) gedaan. In 2022 is dit niet gedaan,

de resultaten uitgewerkt tot adviezen op

aangezien er in april een uitgebreid

organisatie- en businessunitniveau.

onderzoek is gedaan over de antecedenten en

Om de medewerkerstevredenheid te blijven

consequenties van werkdruk. Hierbij zijn ook

toetsen, zal in het eerste kwartaal van 2023 het

een groot aantal zaken met betrekking tot

eerstvolgende MTO worden uitgevoerd.

medewerkerstevredenheid geadresseerd.

Programma Eén IQ

74

Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat

Mede op basis van de uitkomsten van het MTO

er zowel aandachtspunten zijn ten aanzien

2021 hebben we vanuit de “Eén IQ”-gedachte vijf

van werkdruk voor geheel InnovationQuarter

organisatiebrede prioriteiten voor 2022 bepaald.

als specifieke aandachtspunten voor de

Hierop zijn de volgende stappen gezet:

verschillende business units. Met het hoofd en de

▶ Expliciteren en bekrachtigen van de

teams worden deze laatstgenoemde resultaten

cultuur We willen onze cultuur expliciteren

verder uitgediept.

en verder uitdragen gezien de verdere

Voor InnovationQuarter breed laten de

doorgroei van de organisatie, mobiliteit

resultaten zien dat we veel plezier, afwisseling

en lange periode thuiswerken. Er zijn in

en autonomie ervaren in ons werk, hoog

het tweede kwartaal cultuurworkshops

scoren op bevlogenheid en dat de organisatie

gehouden waarin met elkaar is gesproken

de medewerker ter harte gaat. Daarnaast

over onze normen en waarden en welke

wordt ervaren dat de organisatie geeft om de

cultuur we met nu elkaar hebben. We

medewerker. Werkgeluk wordt met een 7,5

zien dat de prioriteiten sterk met elkaar

beoordeeld, overeenkomstig met de scores van

samenhangen. Zo speelt cultuur een

het MTO 2021.

belangrijke rol in hoe wij met elkaar

werken,wat we van onszelf en elkaar

tussen business units plaatsgevonden om

verwachten, op welke manier er wordt

samenwerkingskansen te verkennen. Hier

aangestuurd, hoe wij elkaar aanspreken. Dit

komen concrete vervolgacties uit, zoals een

heeft een directe relatie met werkdruk en

overzicht met talentprogramma’s waaraan

professionaliseren, maar ook met onderlinge

startups kunnen meedoen vanuit het HCA-

(integrale) samenwerking. In het najaar

programma.

is hier follow-up aan gegeven, o.a. in een heisessie met het MT en de teamleads.

Om integrale samenwerking te verankeren

Hierna is een werkgroep samengesteld die in

in de dagelijkse gang van zaken, hebben we

diversie sessies aan de slag is gegaan met het

ervoor gezorgd dat dit thema extra aandacht

uitwerken van gedragingen die horen bij onze

heeft gekregen bij activiteiten die we toch

vier kernwaarden. In het eerste kwartaal van

al deden. Zo was dit een rode draad bij alle

2023 zullen de uitkomsten worden gedeeld

activiteiten rond het IQJaarevent, zoals de

met het MT en zal nagedacht worden over de

voorprogramma’s, diverse onderdelen van

inbedding hiervan in onze organisatie.

het hoofdprogramma en de werkgroepen van

▶ Aanscherpen van de positionering

collega’s die tijdens de dag allerhande klussen

richting ondernemers Onze

deden.

waardepropositie richting ondernemers en de communicatie hierover, kan en moet

Ook hebben we de samenwerking rond de

scherper. Ten behoeve hiervan hebben we

sectorstrategieën verder geïntensiveerd

onze dienstverlening in kaart gebracht en

via de jaarlijkse presentaties in het MT.

deze op een beknopte, eenduidige wijze

Daarnaast hebben er sessies plaatsgevonden

verwoord. Op basis hiervan zijn voor elk van

tussen verschillende business units om

de business units ‘menukaarten’ opgesteld.

samenwerkingskansen te identificeren en

Zo kunnen business units nog actiever

daar actie op te zetten. Zo zullen collega's uit

doorverwijzen naar elkaars diensten en

het team Innoveren vaker dan nu het geval is,

benutten we de kracht van ‘Één IQ’. Deze

betrokken worden bij investeringscases en

teksten zullen we ook gaan gebruiken in onze

gaan we meer samen optrekken bij het laten

externe communicatie.

groeien van startups via bijv. IRP’s.

Ook heeft de werkgroep een concept-

We zien dat de aandacht voor integrale

positionering opgeleverd voor heel

samenwerking en het onderstrepen van het

InnovationQuarter op basis van het

belang ervan leidt tot meer daadwerkelijke

OGSM-model (objectives, goals, strategies,

samenwerking op de werkvloer. Voorbeelden

measures). Deze wordt verwerkt in het

hiervan zijn de al genoemde IRP’s, RoboCrops,

Meerjarenplan 2023-2026.

International Trade Facility met Invest

▶ Verbeteren van de integrale samenwerking Voor de ‘One Company’ pilot,

International en het Internationaal Talent Programma.

die al eerder in de sectorteams Energie en

▶ Analyseren van mogelijke oorzaken van

Circulair was opgestart, zijn diverse stappen

en bieden van handvatten bij werkdruk

gezet. Zo is afgesproken hoe Investeren vanuit

Meer focus, eerder nee zeggen, maar ook

de diverse fondsen bij deze pilot is aangehaakt

competenties van collega’s verbeteren om

en zijn er integrale intakeformulieren met

werkstress hanteerbaar te houden. Er is

input van de drie business units ontwikkeld,

het afgelopen jaar veel aandacht besteed

die in de praktijk bij enkele bedrijven zijn

aan een goede personeelsbezetting, wat

toegepast. Ook hebben verschillende sessies

gezien de krappe arbeidsmarkt nog een flinke 75

uitdaging is. Ook is er een start gemaakt

Ondersteunend aan bovenstaande punten, is

met verbetering van werkprocessen om

er gewerkt aan een meer strategisch HR-beleid

efficiënter te werken. Daarnaast zijn er

en is onze (externe) communicatiestrategie

diverse workshops en tools aangereikt om

verder aangescherpt. Met deze thema’s zijn

medewerkers handvatten te bieden hoe

we continu bezig, in gezamenlijkheid met onze

werkstress hanteerbaar te houden en is er

commissarissen die ons scherp houden om de

geïnvesteerd in het welzijn en de vitaliteit

juiste stappen in te zetten.

van onze mensen. In de uitwerking van het Meerjarenplan 2023-2026 wordt de focus

Medezeggenschap

aangescherpt en zullen meer keuzes gemaakt

De ondernemingsraad (OR) heeft zich ten doel

worden waar we onze tijd en middelen op

gesteld om vanuit een positieve grondhouding

inzetten. Er is een uitgebreid onderzoek

met de directeur en het management mee

gedaan naar de oorzaken en achtergrond van

te denken over de ontwikkelingen van

de ervaren werkdruk. Begin 2023 wordt een

InnovationQuarter. Door verloop is de OR in

deepdive per team gemaakt, om hier concrete

de loop van 2022 afgeslankt naar vier vaste

vervolgacties op te ondernemen. Speciale

leden. Deze werden bijgestaan door een

aandacht voor dit thema wordt in 2023 dan

interne adviseur. Begin volgend jaar treden er

ook doorgezet.

drie nieuwe leden toe tot de OR en treedt er

▶ Verbeteren van processen en

één lid af, waardoor we in ieder geval weer zes

implementatie van tooling

leden hebben en een mooie afspiegeling van de

Een groeiende organisatie vraagt om

organisatie zijn. Er zijn diverse onderwerpen aan

strakkere processen ondersteund door

bod geweest dit jaar, waaronder:

de juiste IT-systemen. Om collega’s te

▶ De opvolging van de directeur en de ad

ontlasten, maar ook om betere real time sturingsinformatie te hebben. Er is een goede

interim-periode met het MT. ▶ Diverse HR-gerelateerde onderwerpen zoals

start gemaakt met dit veelomvattende

verzuim, verloop, werkdruk en employer

programma, maar o.a. door krapte aan de

branding.

budget en personele kant hebben we hier wat vertraging opgelopen. Primaire focus heeft gelegen op het implementeren van een nieuw systeem (Venture Plan) voor de business unit

▶ De begroting en de aanloop naar de meerjarenstrategie en meerjarenfinanciering. ▶ Verschillende (interne) speerpunten van het MT voor 2022.

Investeren, waarin alle investeringen, met bijbehorende documentatie en koppelingen

Huisvesting

naar de financiële administratie, goed

InnovationQuarter is gehuisvest in het WTC Den

gemanaged en gerapporteerd kunnen

Haag. Ook heeft InnovationQuarter een kantoor

worden. Dit is gerealiseerd. Daarnaast zijn

in het Cambridge Innovation Center (CIC) in

een aantal werkprocessen geëxpliciteerd en

Rotterdam.

geoptimaliseerd. In 2023 pakken we door op dit thema met een verdere verbetering van

Sinds februari 2022 konden we weer steeds meer

werkprocessen en bijbehorende tooling en

op (ons nieuwe) kantoor werken. In goed overleg

IT-systemen. Daarnaast zal een start worden

met de OR is de overgang naar hybride werken

gemaakt met kennismanagement en digitale

soepel verlopen en inmiddels heeft iedereen een

reporting.

goede balans gevonden tussen het werken thuis en op kantoor en is ons kantoor voor iedereen ook weer een beetje een ‘thuis’ geworden.

76

Loopbaan- en organisatieontwikkeling

In 2022 zijn 32 medewerkers uitgestroomd,

We willen graag een organisatie zijn en blijven

tegenover instroom van 29 medewerkers.

waar het behalen van mooie resultaten voor de

De focus van HR is daardoor met name gericht

economie van Zuid-Holland hand in hand gaat

geweest op recruitment, employer branding

met het zijn van een goede werkgever die ruimte

en ontwikkeling en behoud van medewerkers.

biedt aan ondernemerschap, samenwerking,

Een aantal strategische HR-projecten is in de

initiatief en betrokkenheid. En die bovendien

stijgers gezet en zal in 2023 verder worden

zo is ingericht dat persoonlijke ontwikkeling,

uitgewerkt, zoals een nieuwe pensioenregeling,

het benutten van talent en het nemen van

een beter bij deze tijd passende personeelscyclus

verantwoordelijkheid zo veel mogelijk worden

en het verder vormgeven van de groei- en

gefaciliteerd.

ontwikkelpaden.

InnovationQuarter is een organisatie van

Met de medewerkers zijn individuele

professionals. Onze belangrijkste interne

arbeidsovereenkomsten aangegaan.

opgave is om deze professionals in staat

De gehanteerde opzegtermijnen zijn

te stellen om maximaal waarde te kunnen

overeenkomstig de geldende regelgeving.

toevoegen in hun rol. Een scherper

Op alle medewerkers, inclusief de directeur,

afwegingskader (mede door inzet van het

zijn algemene arbeidsvoorwaarden van

meerjarenplan en de daarop gebaseerde

toepassing. Er is geen sprake van een

sectorstrategieën, impactkader en

collectieve arbeidsovereenkomst.

ecosysteemmodel) en, binnen die scherpere kaders meer autonomie, is een breed gedeelde

De hoge uitstroom in combinatie met lange

wens van het grootste deel van de organisatie.

doorlooptijd van vacatures en gestegen verzuimcijfers, hebben ook zijn weerslag op de

Door de krappe arbeidsmarkt en de post-corona

teams. In een aantal teams is sprake van een

situatie hebben we voor het eerst sinds onze

stijging van de werkdruk door ondercapaciteit.

oprichting te maken gehad met een flink verloop.

Deze ondercapaciteit kon deels ondervangen worden door inhuur van externen.

77

Opleiding en scholing

Duurzaamheid

Er zijn individuele trainingen gevolgd in het

Als ROM voor Zuid-Holland heeft

verlengde van organisatiedoelstellingen en er

InnovationQuarter duurzaamheid hoog in het

zijn collectieve trainingen gevolgd om ofwel

vaandel. Het is evident dat er bijzonder veel

kennis op een bepaald terrein aan te scherpen

potentieel ligt voor InnovationQuarter om

ofwel competenties verder te ontwikkelen en

invloed uit te oefenen op de uitstoot zowel

het integraal werken te faciliteren.

binnen Zuid-Holland als internationaal via producten en innovaties van Zuid-Hollandse

InnovationQuarter investeert op verschillende

bedrijven. Dit doen we onder andere via onze

manieren in interne kennisdeling en

inzet op de energietransitie en de transitie naar

teambuilding. Niet alleen belangrijk omdat

een circulaire economie.

onze medewerkers in hun externe contacten ambassadeurs van de gehele organisatie

Hoewel onze eigen CO2-voetafdruk niet is

zijn, maar ook om het integrale werken

aangemerkt als een materieel onderwerp,

vanzelfsprekend en makkelijker te maken.

hebben we als organisatie de ambitie

InnovationQuarter wil een organisatie zijn

geformuleerd om CO2-neutraal te zijn wat

waarin de volgende kernwaarden leidend zijn:

interne processen betreft. Om dit doel te

ondernemend, samenwerkend, professioneel en

bereiken, wordt sinds 2019 gewerkt volgens de

betrokken.

lijn: reduceren waar mogelijk, compenseren waar nodig.

In 2022 is € 267.000 besteed (2021 € 293.000) aan individuele en collectieve opleidingen,

Veruit de grootste bron van CO2-uitstoot – meer

trainingen en ontwikkeling van medewerkers

dan 90% – is de mobiliteit van medewerkers.

van InnovationQuarter.

Zowel zakelijk als woon-werk, zowel autogebruik als internationaal vliegen. We

Door de ROM's is in het najaar van 2022

spannen ons in de CO2-voetafdruk zoveel als

de werving voor een landelijk Jong

mogelijk te beperken. Dit door het stimuleren

Talentenprogramma gestart voor Trainees

van flexwerken, werken op locatie, openbaar

Investeren. Het Jong Talentenprogramma

vervoer (ook voor buitenlandse reizen voor zover

richt zich op net afgestudeerden en starters

redelijk), het ter beschikking stellen van een NS

op de arbeidsmarkt met maximaal twee jaar

Business Card 1e klas, een dienstfiets op onze

werkervaring. InnovationQuarter biedt in 2023

twee locaties en één deelauto voor zakelijke

twee plaatsen voor trainees aan.

afspraken, een leasefiets, de beperking van gebruik van papier en recycling van papier en chemisch afval.

Als onderdeel van de nieuwe huurovereenkomst met het WTC Den Haag hebben we een greenlease overeenkomst gesloten met diverse duurzaamheidsthema’s.

Ook zijn we overeengekomen om gezamenlijk het verbruik van energie, water, afval, CO2 en warmte te monitoren en op basis van deze gegevens verbeteringen door te voeren om een reductie van 2% per jaar te bereiken.

78

Greenlease overeenkomst WTC Den Haag Asset

Beheer

Gebruik

Gezondheid

Gezondheidsklasse A

▶ Periodieke en permanente monitoring en visualisatie onderhoudsplan installaties

Clean Desk Policy

Energie

Energielabel in 2018 naar min. Label A (hoogbouw)

▶ Beleid 2% reductie per jaar

▶ Inkoopbeleid duurzame apparaten min. Label A

▶ Periodieke en permanente monitoring en visualisatie onderhuidsplan

▶ Actief beleid op reduceren energiegebruik in het gehuurde

Transport

Plaatsen van elektrische laadpalen voor auto’s en fietsen

Communicatie over OV in algemene ruimtes gebouw

Stimuleren van OV gebruik onder medewerkers

Materialen

Duurzaam inkoopbeleid interieur

Duurzaam inkoopbeleid schoonmaak

Papierloos werken

Klachtenprocedure

Klokkenluidersregeling

InnovationQuarter kent een klachtenprocedure

InnovationQuarter heeft een

en klantvriendelijkheid is het uitgangspunt van

klokkenluidersregeling, die in het eerste

ons handelen. Wanneer ons klachten van externe

kwartaal van 2017 formeel is vastgesteld door

stakeholders bereiken, zullen we daar per geval

de RvC. Vanaf de start van InnovationQuarter

zorgvuldig op reageren. In het afgelopen jaar zijn

zijn vertrouwenspersonen aangesteld, zowel

er geen klachten ingediend.

intern als extern. In 2022 zijn er twee meldingen binnengekomen bij deze functionarissen. Enkele keren is er geïnformeerd of er doorverwezen kon worden naar een vertrouwenspersoon, maar daar is uiteindelijk geen gebruik van gemaakt.

79

HRM-dashboard Gegevens ultimo 2022

41 Aantal medewerkers (excl. stagiairs)

Gemiddelde leeftijd

Gemiddeld aantal fte

(2021: 38)

98/108 92,2/92 2022

2021

2022

63,4% Vast contract (2021: 65,1%)

2021

4,8% M/V in de organisatie

48/49 Man

Vrouw

(2021: 55/53)

M/V in het management

2/3 Man

Vrouw

Management t.o.v. werknemers (2021: 6,5%)

7,6% Ziekteverzuim (gemiddels) (2021: 4,0%)

(2021: 4/2)

Personeelsbestand naar activiteiten Gemiddeld aantal fte’s

24,5

80

21,1

(2021: 23,9)

(2021: 26,1)

Innoveren

Staf (Directie, Strategie & Communicatie, Finance & Operations, Specials)

25,7

19,2

(2021: 29,3)

(2021: 17,4)

Investeren (incl. UNIIQ, ENERGIIQ, COL en ETF-R)

Internationaliseren

Om het groeiende activiteitenniveau op

is aangewend voor additioneel gefinancierde

te vangen, was voor 2022 ook een groei in

opdrachten, zoals innovatieprogramma’s.

capaciteit begroot. Organisatiegroei is hierbij

Daarnaast is de capaciteit voor

geen doel op zich, maar een logisch gevolg van

fondsmanagement verder versterkt in verband

het grote beroep dat bedrijven, overheden en

met de uitbreiding van het fondsvermogen.

kennisinstellingen op onze dienstverlening doen.

Zeker gezien de uitdagingen die onze regionale

Het ziekteverzuimpercentage is in 2022 gestegen

economie kent. Deze groei is echter niet direct

ten opzichte van 2021. Dit is een combinatie van

terug te zien in het aantal medewerkers ultimo

kortdurend verzuim en langdurend verzuim,

2022. Dit komt door krapte op de arbeidsmarkt

waarbij de grootste stijging te zien is bij de

en een lange doorlooptijd van een aantal

meldingen van kortdurend verzuim (minder dan

vacatures. Meer externen zijn ingehuurd om zo

negen dagen), maar het langdurende verzuim

ondercapaciteit tijdelijk te ondervangen.

de grootste bijdrage heeft in het gestegen percentage. Er wordt beleid uitgewerkt om als

De extra capaciteit over 2022 is voor een relatief

organisatie actiever in te zetten op de preventie

klein deel gerelateerd aan autonome groei

van kortdurend verzuim. De begeleiding

van de organisatie in verband met versterking

van langdurend verzuim verloopt in nauwe

van de interne organisatie. Het overgrote deel

samenwerking met de arbodienst.

81

Interview / Duurzame én betaalbare warmtevoorziening dankzij unieke boortechnologie Ongeveer de helft van de energie in Europa wordt gebruikt voor het opwekken van warmte. Daarvoor zijn nog altijd vervuilende en steeds duurdere kolen en gas nodig.

Aardwarmte, ook wel geothermie, is een emissievrij en betrouwbaar alternatief.

Hierbij wordt warm water van een halve tot vier kilometer diepte omhoog gepompt.

Maar zo diep boren vraagt grote investeringen en is daardoor vaak onrendabel. De nieuwe gestuurde steel-shotboortechnologie van startup Canopus Drilling Solutions zorgt dat aardwarmteboringen meer opbrengen tegen aanzienlijk lagere kosten per energie-eenheid. De innovatie kan een doorbraak betekenen in de energietransitie.

82

Oprichters Diederik Wawoe en Jan Jette

De innovatiekracht

Blangé, allebei met tientallen jaren ervaring

Canopus maakt het mogelijk om op kilometers

in de energiesector, zien geothermie als de

diepte bochten van 90 graden te maken

ideale oplossing voor de huidige energiecrisis.

en lange horizontale vertakkingen in een

‘Aardwarmte is overal beschikbaar’, zegt Jan

aardlaag te boren. De Haagse startup voegt

Jette. ‘Je kunt op iedere plek ter wereld boren

hiervoor herbruikbare stalen korrels toe aan

naar de warmte onder je voeten. Op dit moment

de boorspoeling, wat de boortechniek lichter,

telt Nederland zo’n dertig diepe geothermische

soepeler en wendbaarder maakt. Met gestuurd

boorputten. Dat zouden er veel meer kunnen

boren is de opbrengst aan warm water tot wel

zijn, maar helaas zijn de boringen op veel

drie keer zo hoog. Diederik en Jan Jette zijn

plekken nog te duur om daarmee woningen

wereldwijd de enigen die aan deze technologie

te verwarmen of de industrie van energie te

werken. ‘Er wordt wel onderzoek gedaan naar

voorzien. Om de opbrengst van een boorput te

bijvoorbeeld water- en laserboren, maar nog met

maximaliseren, is horizontaal boren essentieel.

weinig resultaat voor gestuurd boren’, vertelt Jan

Maar met conventionele boortechnieken is dat

Jette. ‘Onze oplossing heeft zich al bewezen in

erg kostbaar.’

het laboratorium en is zeer kostenefficiënt.’

Diederik Wawoe: “Door aardwarmte rendabel te maken, beperken we onze afhankelijkheid van Russisch gas.”

De maatschappelijke waarde

Drie jaar eerder, toen ze net bestonden, deed

De steel-shotboortechnologie biedt uitkomst

Canopus al mee aan het Investor Readiness

voor energiebedrijven als Eneco en Shell, maar

Program van InnovationQuarter. ‘Dat was voor

ook voor kleinere spelers die de horizontale

ons het kantelpunt’, blikt Diederik terug. ‘We

secties van aardwarmteputten aanleggen.

wisten ons verhaal daardoor te verhelderen

Diederik: ‘Door onze toevoeging kan een boorput

en begrepen beter wie onze klanten zijn, wat

straks op grote schaal woonwijken voorzien

zij nodig hebben en hoe we onze propositie

van betaalbare warmte. Erg belangrijk in de

interessant maken voor investeerders. Zonder

huidige warmtecrisis en het helpt om sneller

dat programma waren we er niet gekomen.’

onafhankelijk te worden van conventionele warmtebronnen, zoals Russisch gas.’ De

De toekomstplannen

werkgelegenheid in de regio profiteert eveneens.

De ondernemers gebruiken het opgehaalde

‘We hebben straks techneuten nodig om de

kapitaal voor uitbreiding van het team en

techniek toe te passen, maar ook managers

systeemtesten bij het Rijswijk Center for

om het bedrijf te helpen leiden. Daarnaast zijn

Sustainable Geo-Energy van TNO. Een ander

er specialisten nodig voor de warmtenetten

deel wordt dit jaar ingezet voor de eerste

die de duurzame warmte naar woningen en

veldtestboringen in Ede, Delft en Zwitserland.

bedrijfspanden transporteren.’

In 2024 wil Canopus commercieel operationeel zijn in meerdere Europese landen en de kansen

De rol van InnovationQuarter

in andere werelddelen verkennen. ‘Rond 2030

In 2022 ontving Canopus een investering van

faciliteren we wereldwijd honderd boorunits

ENERGIIQ en SHIFT Invest, gekoppeld aan een

voor rendabele aardwarmte’, verwacht Diederik.

subsidie uit het programma GEOTHERMICA

‘Met zo’n zestien fte plus flexibele schil maken

van de Europese Unie. Bijelkaar bedroeg de

we dan een grote impact op de energiesector.

kapitaalinjectie € 2,6 miljoen. In datzelfde jaar

Door geothermie rendabel te maken, reduceren

begeleidde InnovationQuarter de ondernemers

we het gebruik van vervuilende brandstoffen en

bij hun subsidieaanvraag voor Kansen in West,

beperken we onze afhankelijkheid van Russisch

waarmee ze nog eens € 400.000 ophaalden.

gas. Uiteindelijk zorgen we zo dat er minder mensen in de kou zitten.’

83

TerugblIQ4 / 3 oktober Een quantumcommunicatie-infrastructuur verzekert een onaftapbare verbinding in de haven van Rotterdam. QuTech’s spin-off Q*Bird uit Delft is de eerste die een nieuw type beveiligd kwantumnetwerk inzet.

Oprichting Q*Bird

/ 4 oktober De Bicycle Repair Man (TBRM) Group breidt haar internationale engineering-tak uit met een nieuw kantoor in Delft, waarmee ze zich naar eigen zeggen in het midden van technologische vooruitgang plaatsen.

TBRM landt in Delft

/ 12 oktober De EBZ-taskforce Circulaire economie heeft de circulaire ambities uit de Groeiagenda Zuid-Holland uitgewerkt in de ‘Circulaire Actieagenda Zuid-Holland’, en overhandigd Circulaire Actieagenda

aan Jaap Smit.

/ 2o oktober Startup RIFT heeft € 2 mln. opgehaald bij Rubio Impact Ventures, BOM en ETF-R voor hun game-changing technologie voor hogetemperatuurverwarming voor de industrie. €2 mln. voor RIFT (ETF-R)

/ 8 november Een belangrijke stap in de transitie naar een circulaire industrie: de opening van de fabriek van Umincorp. Umincorp recyclet plastics uit huishoudelijk afval tot nieuwe PET-producten en met 80% minder CO2-uitstoot.

Opening Umincorp

84

/ 9 november De Economische Monitor Zuid-Holland werd gepresenteerd. De monitor draagt eraan bij dat alle sleutelspelers in de regio een gedeeld beeld hebben waar Zuid-Holland staat en welke uitdagingen er op de regio afkomen.

Economische Monitor 2022

/ 30 november urban-gro, een wereldleider in Controlled Environmental Agriculture, vestigt in Dordrecht en werkt samen met regionale partners om innovatieve oplossingen voor wereldwijde uitdagingen mogelijk te maken. urban-gro landt in Dordrecht

/ 7 december 22 partijen ondertekenen WE-IT 2.0. Een krachtige samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheden om door middel van om- en bijscholing 3.000 mensen op te leiden in IT en digitalisering.

Vervolg WE-IT

/ 7 december Het door InnovationQuarter en TNO geleide SMITZH stopt, maar krijgt een direct vervolg in EDIH, waarbij deze succesvolle aanpak wordt verbreed van de maakindustrie naar alle industriële bedrijven in Zuid-Holland.

SMITZH stopt, door in EDIH

/ 13 december De provincie Zuid-Holland en Rotterdam subsidiëren met Kansen voor West III voor € 6 mln. vier projecten die een belangrijke bijdrage leveren aan regionale doelstellingen op het gebied van verduurzaming en circulariteit. € 6 mln. voor 4 circulaire projecten

85

6. Onze governance De governancestructuur van InnovationQuarter is gebaseerd op Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, de corporate governance code, de statuten, de aandeelhoudersinstructie en diverse interne reglementen. InnovationQuarter werkt continu aan goed en verantwoord bestuur van de vennootschap en de inbedding in de maatschappij. Daarbij nemen we de Nederlandse corporate governance code als richtlijn. Hoewel de code primair van toepassing is op beursgenoteerde bedrijven, vinden wij het belangrijk om deze als uitgangspunt te nemen bij de inrichting en vormgeving van InnovationQuarter, temeer omdat wij met een publieke doelstelling en met publieke middelen werken.

Effectief bestuur en toezicht Het instrumentarium voor het bewerkstelligen

Periodiek wordt hierover gerapporteerd aan

van een deugdelijk en transparant stelsel van

de Audit Commissie en de RvC. Ten aanzien van

checks and balances dat de directeur, RvC en de

de financiële verslaglegging houdt de RvC, en

organisatie hanteert, bestaat met name uit het

in meer detail de Audit Commissie, meerdere

meerjarenplan, jaarplan, de begroting, kwartaal-

malen per jaar (in de reguliere vergaderingen)

en jaarrapportages over de activiteiten en de

toezicht op het volgen van de interne procedures

financiën inclusief waardeontwikkelingen in het

die verband houden met het opstellen en de

investeringsportfolio en een op de organisatie

publicatie van het jaarverslag, de jaarrekening

toegesneden administratieve organisatie en

en andere (periodieke) rapportages.

interne beheersing.

86

Onafhankelijk toezicht De RvC is verantwoordelijk voor het toezicht

De investeringscommissies voor IQCapital,

op de directie. Daarnaast heeft de RvC een

ENERGIIQ en ETF-R adviseren de directie en het

raadgevende en adviserende taak. In de

fondsmanagement over investeringsvoorstellen.

samenstelling van de RvC wordt aansluiting

Na een positief advies van de commissie,

gezocht bij het publiek-private werkterrein;

beslist de directie. Bij investeringen door

moet men over een voor InnovationQuarter

IQCapital boven een bedrag van € 2,5 miljoen

relevant netwerk beschikken; en vertrouwd zijn

is goedkeuring vereist van de RvC en bij

met de taken van een ROM en het bedrijfsleven

investeringen boven een bedrag van € 5 miljoen

in Zuid-Holland. De leden bezitten specifieke

is bovendien goedkeuring vereist van de

ervaring, kennis en competenties, zodat zij de

aandeelhouders. De investeringscommissies

kwaliteit van de directie in alle opzichten kunnen

bestaan momenteel uit ieder vijf leden. De

beoordelen. De leden van de raad opereren

leden van de commissies zijn onafhankelijk en

onafhankelijk van elkaar en ten opzichte van

worden op voordracht van de respectievelijke

het bestuur van InnovationQuarter. De raad

RvC’s benoemd in de respectievelijke algemene

heeft een rooster van aftreden ingesteld om

vergaderingen van aandeelhouders. In het

zoveel mogelijk te voorkomen dat meerdere

geval van het fonds IQCapital betreft dit

commissarissen tegelijk aftreden. Leden van

de RvC en aandeelhoudersvergadering van

de RvC worden benoemd voor een periode

InnovationQuarter.

van maximaal vier jaar en zijn eenmaal herbenoembaar voor een periode van maximaal vier jaar

Algemene vergadering In 2022 hebben twee aandeelhoudersvergaderingen plaatsgevonden

▶ Goedkeuring van volledige décharge van zowel de directie als de RvC.

(op 12 april 2022 en op 2 december 2022).

▶ Akkoord met de herbenoeming van EY als

De vergadering heeft in 2022 de

▶ Akkoord met de herbenoeming van een RvC-

externe accountant voor het boekjaar 2022 volgende besluiten genomen: ▶ Vaststelling van de agenda’s en verslagen van de algemene vergadering. ▶ Vaststelling van het Jaarverslag 2021 inclusief jaarrekening vast. ▶ Vaststelling van de jaarrekening van de Participatiemaatschappij InnovationQuarter B.V. vast. ▶ Akkoord met het toewijzen van het negatieve resultaat ad € 3.623.000 aan de algemene

lid voor de periode van 4 jaar. ▶ Benoeming van de investeringscommissie van IQCapital. ▶ Goedkeuring van de overdracht van aandelen door GR Drechtsteden (of Gemeenschappelijk Regeling Drechtsteden, nu genaamd Sociaal) aan de publiekelijke rechtspersoon: gemeente Dordrecht. ▶ Goedkeuring van het aftreden van twee leden van de RvC.

reserve.

87

De vergadering heeft daarnaast de volgende onderwerpen besproken: ▶ het Jaarplan 2023 (inclusief conceptbegroting); ▶ begrotingsproblematiek en

Audit Met betrekking tot de rol, benoeming, beloning en beoordeling van het functioneren van de

oplossingsrichtingen 2023 e.v. financiering

externe accountant worden de bepalingen uit de

ontwikkelingsactiviteiten;

code nageleefd. De externe accountant wordt

▶ aanloop naar het meerjarenplan en de meerjarenfinanciering; ▶ het IQCapital exit-beleid.

in de Audit Commissie, RvC en vergadering van aandeelhouders bevraagd over zijn verklaring omtrent de getrouwheid van de jaarrekening. Voorts wordt door de directeur

Buiten de vergadering, via een schriftelijk besluit,

en RvC een weloverwogen voordracht tot

is besloten tot de benoeming van de ad interim

(her)benoeming van een externe accountant

statutair bestuurder en verlening decharge aan

uitgebracht. De Audit Commissie bespreekt

de vertrekkend directeur per 19 augustus 2022.

het auditplan met de externe accountant voorafgaand aan de controle. De externe

De externe accountant woonde de vergadering

accountant rapporteert datgene wat hij met

op 12 april 2022 bij waar de bespreking en

betrekking tot zijn controle van de jaarrekening

vaststelling van de jaarrekening 2021 was

en de daaraan gerelateerde controles onder

geagendeerd.

de aandacht van de directeur en de raad wil brengen. De externe accountant krijgt ook de

Beloningen

gelegenheid van de Audit Commissie en RvC

InnovationQuarter past vrijwillig de Wet

constateert of vermoedt. Bevindingen worden

normering bezoldiging topfunctionarissen

opgenomen in het accountantsverslag aan

publieke en semipublieke sector (WNT) toe.

de directie, de Audit Commissie en de RvC.

De directeur had een contract voor onbepaalde

Door de externe accountant wordt tijdens de

tijd en de bezoldiging is niet afhankelijk

aandeelhoudersvergadering een presentatie

van de prestaties van de organisatie, noch

gegeven over de belangrijkste bevindingen.

om te melden of hij bij de uitoefening van zijn opdracht een misstand of onregelmatigheid

zijn er aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen opgenomen in de beloningsstructuur. De RvC stelt de beloning vast op basis van de door de remuneratiecommissie voorgestelde beloning, na een functionerings- en beloningsgesprek met de directeur.

Risicobeheersing en verantwoording De scope van het risicomanagement van

De (systematiek van de) bezoldiging

InnovationQuarter omvat alle risico’s die

van de commissarissen is door de

verband houden met de continuïteit van de

aandeelhoudersvergadering goedgekeurd.

onderneming en/of de risico’s die het behalen

In de jaarrekening is de bezoldiging van de

van de organisatiedoelstellingen sterk kunnen

directeur, de ad interim statutair bestuurder en

beïnvloeden. Dit betekent dat de focus ligt op

de commissarissen opgenomen. De bezoldiging

strategische en tactische risico’s.

valt zowel binnen de WNT-normering als de

88

gestelde voorwaarden en kaders vastgesteld

De beheersing van alle operationele risico’s,

door de aandeelhoudersvergadering.

die geen sterke bedreiging vormen voor de

Impact doelstellingen

Kans

0-5%

Zeer geringe impact op de organisatiedoelstellingen, bijsturen mogelijk (0-5% van KPI)

5-10%

Beperkte impact op de organisatiedoelstellingen, bijsturen (deels) mogelijk (5-10% van KPI)

€ 50-100

10-25%

Aanzienlijke impact op de organisatiedoelstellingen, niet volledig corrigeerbaar/niet compenseerbaar (10-25% van KPI)

€ 100-250

25-50%

Grote impact op de organisatiedoelstellingen, niet corrigeerbaar/niet compenseerbaar (25-50% van KPI)

€ 250-500

> 50%

Zeer grote impact op de organisatiedoelstellingen, niet corrigeerbaar/niet compenseerbaar (> 50% van KPI)

> € 500

< € 50

Impact

(in duizenden euro’s)

continuïteit van de onderneming en het behalen

verschillende organisatiedoelstellingen te

van de organisatiedoelstellingen, valt onder

prioriteren op basis van kwalitatieve en

‘gedelegeerde verantwoordelijkheid’ aan de

kwantitatieve beschouwingen. Voor de

betreffende hoofden en -managers van de

risicowaardering wordt onderscheid gemaakt

verschillende business units. Het beheersen

tussen kans en impact volgens hierna genoemde

van risico’s van InnovationQuarter maakt

onderverdeling.

deel uit van de dagelijkse werkzaamheden van InnovationQuarter. Zo is bijvoorbeeld

Om het identificeren van risico’s gestructureerd

risicobeheersing rondom het investeringsproces

te laten plaatsvinden en ervoor te zorgen dat

feitelijk core business. Een set van

potentiële risico’s systematisch geïdentificeerd

beheersmaatregelen is ingevoerd met een

kunnen worden, is een aantal deelverzamelingen

groot aantal checks and balances voordat

gedefinieerd dat tezamen de ruimte biedt om

wordt overgegaan tot investering. Met de

alle relevante ondernemingsrisico’s in onder te

implementatie van Ventureplan en het nieuwe

brengen. De belangrijkste deelverzamelingen

procuratiereglement is dit proces nog verder

worden gevormd door de business units omdat

aangescherpt.

zij direct gerelateerd zijn aan de geformuleerde organisatiedoelstellingen. Naast de risico’s

InnovationQuarter maakt gebruik van een

die specifiek van toepassing zijn op (of

risicoregister om de ondernemingsrisico’s te

binnen) de business units worden ook een

identificeren, te analyseren en te beheersen.

aantal organisatiebrede risico’s onderkend,

De uitdaging daarbij is om risico’s (ongewenste

voornamelijk gerelateerd aan ondersteunende

gebeurtenissen) die op uiteenlopende

processen binnen Directie, Strategie &

wijze gerelateerd zijn aan (het behalen van)

Communicatie en Finance & Operations.

89

Risicomatrix In onderstaande risicomatrix hebben we de belangrijkste risico’s uit het risicoregister opgenomen, waarbij we rekening houden met de genomen beheersmaatregelen.

Kans → Zeer gering

Laag

Middel

Hoog

Zeer hoog

ii

vi

Impact →

Zeer groot Groot Aanzienlijk

v, xii

Beperkt

viii

Zeer gering

Belangrijkste risico's

90

i, xi

iv, vii, x iii

ix

Trendrisico

Toelichting

Beheersmaatregelen

i

Samenwerkingsverbanden, portfoliobedrijven en internationale bedrijven presteren en ontwikkelen niet volgens verwachting.

Gestegen

Vanwege de coronaperiode en economische omstandigheden zoals toegenomen instabiliteit en inflatie neemt de kans op dit risico toe.

▶ Portefeuille en organisatie analyse n.a.v. Oekraïne situatie en energiecrisis ▶ Oekraïne monitor (EBZ)

ii

Structuur en organisatie ontwikkelen zich niet passend met omgeving en activiteiten.

Gestegen

Door het achterblijven van het professionaliseren van de organisatie nemen zowel de kans als de impact van dit risico toe.

▶ Diverse professionaliseringsinitiatieven opgestart (zie ook prioriteit 2022) ▶ Versneld doorpakken in 2023

iii

Negatieve berichtgeving over InnovationQuarter.

Gestegen

Door een steeds groter wordend bereik van de activiteiten van InnovationQuarter neemt de kans op dit risico toe.

▶ Pro-actieve persvoorlichting ▶ Stakeholdermanagement ▶ (Juridisch) advies inwinnen waar nodig

iv

Niet voldoen aan wet-, en regelgeving en richtlijnen (compliance).

Gestegen

InnovationQuarter doet vaker grotere opdrachten (met name vanuit Innoveren) waar ook vaker strengere regelgeving (o.a. vanuit EC) op van toepassing is.

▶ Toets door externe adviseurs

v

Inzet middelen (tijd/geld) in trajecten zonder perspectief.

Gelijk gebleven

Het risico blijft gelijk, doordat projecten tussentijdse evaluatiemomenten met go/ no-go’s kennen.

▶ Aanscherping beslissingsproces en afwegingskader (implementatie 2023)

vi

(Gedeeltelijk) wegvallen van exploitatiebijdragen.

Gestegen

De kans dat exploitatiebijdragen gedeeltelijk wegvallen, waarbij uitblijvende indexering ook als zodanig wordt aangemerkt, is gestegen, bovendien heeft één participant opgezegd.

▶ Intensieve dialoog met financiers

Belangrijkste risico's

Trendrisico

Toelichting

Beheersmaatregelen

vii

Politieke invloed op besluitvorming.

Gestegen

De positie van InnovationQuarter in de regio is de afgelopen jaren verstevigd. Dit heeft tot gevolg dat InnovationQuarter vaker benaderd wordt om zaken voor elkaar te krijgen.

▶ Stakeholdermanagement

viii

Relatie financiering en uitkomst (impact) wordt complexer te leggen door stakeholders waardoor financiering achter(wege) blijft.

Gelijk gebleven

Directe impact o.a. op maatschappelijke thema's en SDG's lastig meetbaar

▶ Uniformiteit en meetbaarheid impact en KPI's wordt uitgewerkt in ROM overstijgend project

ix

De impact van de coronamaatregelen op de activiteiten en de organisatie van InnovationQuarter als geheel.

Gedaald

Door het geleidelijk opheffen van de coronamaatregelen in 2022 is de kans op dit risico afgenomen.

x

Personeelsverloop en verzuim en afhankelijkheid van sleutelpersonen ten aanzien van kennis en capaciteit.

Gestegen

Door de krappe arbeidsmarkt en het hoge verloop is dit risico toegenomen.

▶ Intensivering wervingsactiviteiten en employer branding ▶ Actief (preventief) verzuimbeleid ▶ Expliciteren en structureren informatie en processen (professionaliseringsslag ▶ Informatiemanagement (opstart 2023) ▶ Externe inhuur

xi

Stijgende kosten door inflatie.

Nieuw

De oplopende inflatie in 2022 heeft direct gevolgen voor kosten die InnovationQuarter moet maken.

▶ Inzet jaarlijkse indexatie exploitatiebijdragen en aanvullende activiteiten ▶ Kostenbewustzijn

xii

Frauderisico.

Nieuw

Bewuste vervreemding van InnovationQuarter middelen resp. omzeilen van interne processen

▶ Aangescherpt procuratiereglement met vier-ogen principe voor extern commitment en betalingen ▶ Adequate functiescheiding en controls

91

Voor elke deelverzameling is de

In de risicomatrix hebben we de belangrijkste

risicomanagementcyclus van toepassing.

risico’s uit het risicoregister opgenomen en in

Het te volgen proces is daarbij telkens hetzelfde.

een risicomatrix geplaatst, waarbij we rekening

De verschillende stappen zijn:

houden met de genomen beheersmaatregelen.

▶ Risico-identificatie: identificatie van

Hoewel niet uitputtend zijn de belangrijkste

risico’s met oorzaak, gebeurtenis en

geïmplementeerde beheersmaatregelen:

gevolg. In deze activiteit worden de risico’s

▶ Toepassing van het vierogenprincipe (of

geïnventariseerd die het behalen van de

meer) bij (fraude)gevoelige processen, het

organisatiedoelstellingen negatief kunnen

procuratiereglement is hiertoe in 2022

beïnvloeden. Deze risico’s kunnen een verstorende werking hebben die direct

aangescherpt. ▶ Effectieve inrichting van de administratieve

ingrijpt op een van de kerntaken of indirect

en bedrijfsprocessen, budgettering,

via een van de ondersteunende processen.

monitoring van afspraken en (voortgang)

Na de identificatie is het belangrijk de

rapportages.

ongewenste gebeurtenis en zwakte in detail

▶ Uitvoerige en actieve uitvoering van due

te analyseren en de oorzaken en gevolgen

diligence en beheer van investeringen

goed te formuleren. Een voorwaarde om de

en screening van ondernemingen en

juiste beheersmaatregelen te kunnen bepalen is het precies formuleren van risico’s wat betreft oorzaken en gevolgen. ▶ Risico-beoordeling: hierbij gaat het om het

samenwerkingspartners. ▶ Expliciteren en voorwaardelijk maken van de stappen in het investeringsproces door implementatie van Ventureplan en

bepalen van de verwachtingswaarde van

inbedden van expliciete controlestappen door

risico’s. Dit is het product van de kans van

fondscontrol in het investeringsproces.

optreden en impact als een risico optreedt.

▶ Analyse van impact op onze organisatie en

Aan de hand van de beoordeling kunnen

onze portfoliobedrijven bij events, zoals de

de risico’s worden geprioriteerd; welke zijn

volatiele marktsituatie als gevolg van de

de belangrijkste om als eerste verder te

Oekraïnesituatie; actieve, open en proactieve

beheersen door de organisatie.

communicatie met aandeelhouders, publieke

▶ Plannen beheersmaatregelen: identificeren en selecteren van beheersmaatregelen aan

partners en financiers, stakeholders en medewerkers.

de hand van de keuze van de risicorespons (vermijden/uitsluiten, reduceren,

InnovationQuarter maakt geen gebruik van

noodvoorziening treffen, overdragen/

financiële instrumenten ter afdekking van

transfer, delen of accepteren van het risico).

risico’s ten aanzien van activa, passiva, financiële

Hoe wordt omgegaan met eventuele kosten

toestand en resultaat en schat de prijs-, krediet-,

voor het uitvoeren van beheersmaatregelen.

liquiditeits-, valuta- en kasstroomrisico’s in als

▶ De gekozen beheersmaatregelen worden aan

zeer gering. Wel zijn we in 2021 geaccrediteerd

een persoon gekoppeld (actiehouder) die

voor schatkistbankieren, waardoor we de

vervolgens verantwoordelijk is voor het tijdig

renterisico's voor het aanhouden van liquide

uitvoeren van beheersmaatregelen (acties).

middelen drastisch hebben kunnen verlagen.

▶ Implementeren beheersmaatregelen: uitvoeren van beheersmaatregelen (acties). ▶ Evaluatie beheersmaatregelen: evalueren of maatregelen ingevoerd en effectief zijn. ▶ Communicatie: periodieke rapportages.

92

93

Bijlagen

Financiële kengetallen (realisatie versus begroting) Aandeelhouders Personalia directeur en leden van de RvC Toelichting belangrijkste indicatoren

94

Financiële kengetallen Financiële kerngegevens (in duizenden euro’s)

Realisatie 2022

Begroting 2022

Realisatie 2021

PARTICIPATIEBEDRIJF Opbrengst verkoop participaties

18.535

1.531

Af: Aanschaf waarde verkochte Participaties

(4.165)

Toevoegen aan hergebruiksreserve

(8.383)

(1.279)

Liquidatie/ faillissementen

-

Transactieresultaat Afboeking openstaande leningen

5.987

252

5.987

252

-

(1.166)

5.987

(914)

Dotaties aan voorzieningen

(5.791)

(4.012)

Vrijval a.g.v. afboeking i.v.m. verkoop, liquidatie, etc.

48

2.415

Mutaties voorzieningen

(5.743)

(1.597)

Ontvangen dividend

1.150

50

266

Ontvangen rente leningen u/g

423

600

550

Rente liquide middelen

103

Overige vergoedingen

2.575

(46) 1.444

764

Overige opbrengsten

4.251

2.094

1.535

Opbrengsten P-bedrijf

4.495

2.094

(976)

Personeelskosten

1.816

2.662

1.922

Algemene kosten

362

419

349

Bedrijfskosten

806

150

379

Kosten P-bedrijf

2.984

3.231

2.651

Resultaat P-bedrijf

1.511

(1.137)

(3.627)

95

Financiële kerngegevens (in duizenden euro’s)

Realisatie 2022

Begroting 2022

Realisatie 2021

ONTWIKKELINGSBEDRIJF Exploitatiebijdragen

6.735

6.001

6.014

Personeelskosten

5.091

4.718

4.485

Algemene kosten

998

886

819

Bedrijfskosten

646

836

710

Kosten O-bedrijf

6.735

6.440

6.014

-

(439)

-

Resultaat O-bedrijf

Financiële kerngegevens (in duizenden euro’s)

Realisatie 2022

Begroting 2022

Realisatie 2021

AANVULLENDE ACTIVITEITEN Opbrengsten

5.727

4.874

Personeelskosten

3.553

3.815

3.324

Algemene kosten

290

323

261

Bedrijfskosten

1.637

1.579

1.285

Kosten overige activiteiten Resultaat aanvullende activiteiten

Totaal resultaat InnovationQuarter

96

5.501

5.480

5.727

4.870

21

0

4

1.532

(1.576)

(3.623)

97

Aandeelhouders InnovationQuarter heeft als organisatie

van de uitgifte van aandelen volgestort, de

een bijzondere structuur doordat we

resterende middelen ad € 15.792.351,69 worden in

privaatrechtelijk georganiseerd zijn, maar door

2023 opgevraagd. Aan de stortingsplicht voor de

publieke partijen zijn opgericht en worden

uitgegeven aandelen wordt uiterlijk 31 december

gefinancierd. Wij werken op dagelijkse basis met

2023 voldaan door de aandeelhouders.

en voor het innovatieve bedrijfsleven en worden dankzij onze governance in staat gesteld dit

Daarnaast heeft 1 wijziging plaatsgevonden

met een hoge mate van professionele vrijheid te

in aandeelhouders, gemeente Dordrecht

doen. Dit laat onverlet dat we ons zeer bewust

heeft de aandelen op 6 juli 2022 overgenomen

zijn van de publieke context waarin we opereren

van Gemeenschappelijke Regeling Sociaal

en welke verantwoordelijkheden dit met zich

(Drechtsteden).

meebrengt. Met regelmaat bespreken we intern de dilemma’s die kunnen voortvloeien uit onze bijzondere positie.

De aandeelhouders van de vennootschap ultimo 2022 zijn:

InnovationQuarter kent aandeelhouders, financiers ten behoeve van de

Aandeelhouders

Aantal aandelen

% Aandelenbelang

Ministerie van EZK

56.793.036

45,133%

hebben gestort ten behoeve van het fonds

Provincie Zuid-Holland

39.679.000

31,532%

IQCapital (Participatiemaatschappij

Gemeente Rotterdam

10.679.000

8,486%

Stichting Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag (HEID)

5.680.000

4,514%

de exploitatiekosten te dekken van de

Gemeente Leiden

3.700.000

2,940%

ontwikkelingsactiviteiten. In opdracht van

Gemeente Delft

3.243.960

2,578%

Gemeente Den Haag

500.000

0,397%

Gemeente Westland

926.846

0,737%

Technische Universiteit Delft

926.846

0,737%

Libertatis Ergo Holding (Universiteit Leiden)

926.846

0,737%

Erasmus MC Holding

926.846

0,737%

€ 1,00. De akte is gepasseerd op 19 januari 2022.

Leids Universitair Medisch Centrum

926.846

0,737%

Met de fondsuitbreiding van in totaal

Gemeente Dordrecht

926.846

0,737%

125.836.072

100%

ontwikkelingsactiviteiten en financiers ten behoeve van de aanvullende activiteiten.

Aandeelhouders zijn de partijen die kapitaal

InnovationQuarter). Participanten zijn de partijen die jaarlijks een bijdrage aan InnovationQuarter verstrekken om

onze aandeelhouders en participanten verrichten we ook diverse aanvullend gefinancierde activiteiten.

Op 26 november 2021 hebben de aandeelhouders het besluit genomen tot fondsversterking van InnovationQuarter. Er is besloten om 63.586.072 extra aandelen uit te geven, elk nominaal groot

€ 63.586.072 is het kapitaal gestegen naar € 125.836.072. Per ultimo 2022 is € 47.793.7201

98

Totaal

De ontwikkelingsactiviteiten kennen een kostendekkende subsidievergoeding. Een eventueel overschot van de ontvangen exploitatiebijdragen hoeft niet direct terugbetaald te worden aan de participanten zolang een vooraf bepaald bedrag niet wordt overschreden10 . Deze middelen worden als alsnog te besteden exploitatiebijdragen per participant verantwoord.

De onderverdeling van de betaalde/ toegezegde exploitatiebijdragen en de nog te besteden exploitatiebijdragen en de onderverdeling van de exploitatiebijdragen over 2022 is als volgt:

Participanten

2022

Toerekening langlopende verplichting

Betaalde/ toegezegde bijdragen

Ministerie van EZK

1.272

(3)

1.275

Provincie Zuid-Holland

2.207

(5)

2.212

Gemeente Rotterdam

823

(2)

825

Gemeente Den Haag

505

(1)

506

MRDH

849

(2)

851

Gemeente Delft

199

(1)

200

Gemeente Leiden

195

-

195

Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden

185

-

185

Technische Universiteit Delft

150

-

150

Erasmus Universiteit Rotterdam

100

-

100

Gemeente Westland

100

-

100

Gemeente Zoetermeer

100

-

100

Universiteit Leiden

50

-

50

6.735

(14)

6.749

(in duizenden euro’s)

Totaal

10 Het ministerie van EZK heeft deze toezegging ingetrokken per 8 juli 2022.

99

100

Personalia directeur en leden van de RvC Peildatum 31-12-2022

Statutair bestuurder (ad-interim)

L.C. (Lies) van Kralingen Geboortejaar

1969

Nationaliteit

Nederlandse

Benoemd

19 augustus 2022 voor ad-interim periode

Eind huidige termijn

1 maart 2023

Voorgaande functie

Hoofd Finance & Operations

Nevenfuncties

Lid Raad van Toezicht en voorzitter Audit Commissie NLR

101

Raad van Commissarissen

L.J.A. (Leo) Brand Geboortejaar

1965

Nationaliteit

Nederlandse

Benoemd Eind huidige termijn

Lid Raad van Commissarissen (per 23-03-2018) 2026 (niet herbenoembaar)

Commissies

Lid Audit Commissie, voorzitter RvC a.i.

Huidige positie/ loopbaan

Chief Information Officer (CIO) VOPAK

(Neven)functies

Lid Raad van Commissarissen en Lid Audit Commissie Auto-binck

M.E. (Ellen) de Kreij Nationaliteit Benoemd Eind huidige termijn Commissies Huidige positie/ loopbaan (Neven)functies

Nederlandse Lid Raad van Commissarissen (per 09-04-2021) 2025 (herbenoembaar) Voorzitter Audit Commissie Lead advisor ESG & Impact, APAX Partners Lid Raad van Commissarissen Greenback Recycling Technolo-gies Lid Algemeen Bestuur en Audit Commissie Leids Universiteits Fonds Lid Bestuur Level20 Nederland

M.P.C. (Margot) Weijnen Geboortejaar

1957

Nationaliteit

Nederlandse

Benoemd Eind huidige termijn Commissies Huidige positie/ loopbaan

Lid Raad van Commissarissen (per 09-04-2021) 2025 (herbenoembaar) Lid Remuneratiecommissie Hoogleraar Process & Energy Systems Engineering Technische Universiteit Delft Lid Raad van Bestuur Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en voorzitter domeinbestuur Toegepaste en Technische Wetenschappen (NWO-TTW)

(Neven)functies

Lid Raad van Commissarissen Shell Nederland B.V. Voorzitter adviesraad Netherlands Aerospace Centre (NLR) Lid Adviesraad Nouryon Nederland Lid Adviesraad Wilgenhaege Investments Lid Adviesraad Nobian Netherlands Lid bestuur Schuurman Schimmel-van Outeren stichting Lid Algemeen Bestuur Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT)

102

103

Toelichting belangrijkste indicatoren In ons jaarverslag communiceren we over onze prestaties (indicatoren) voor het boekjaar. De realisatie van de indicatoren zetten we af tegen de verwachte prestaties zoals gepresenteerd in ons jaarplan. De uitgangspunten van hoe we deze prestaties meten en vastleggen zijn hieronder opgenomen.

Innoveren: Business Development

geweest zijn voor het slagen van het project.

Met ingang van 2017 gelden voor de ROM’s

Voor bepaalde projecten nemen we op basis

geharmoniseerde resultaatafspraken:

van onze inzet een afslag op het resultaat.

▶ Aantal business cases en innovatieprojecten: Projecten worden

Internationaliseren: Foreign Investments

onderverdeeld naar de herkomst van de

De indicatoren van Foreign Investments

middelen. Innovatieprojecten zijn projecten

worden conform de richtlijnen van de NFIA

waarin zowel private als publieke middelen

gemeten en gepresenteerd. Als bewijs van

beschikbaar zijn. Projecten met alleen private

onderstaande indicatoren geldt een getekende

financiering noemen we business case. Als

confirmation letter van de betreffende

bewijs voor een succesvol innovatieproject

ondernemingen, waarin zij een indicatie geven

geldt een subsidiebeschikking, al dan niet

van de te verwachten nieuwe arbeidsplaatsen en

met de verwijzing naar het achterliggende

geïnvesteerd vermogen.

projectplan. Voor de business case geldt een

▶ Aantal bedrijven geland.

getekende confirmation letter, naar analogie

▶ Investeringsvolume (€ mln.): Totale

van de werkwijze bij Foreign Investments.

investeringsomvang, dat volgens de

▶ Uitgelokte investeringen (€ mln.): Voor innovatieprojecten worden de totale projectkosten van gefinancierde projecten, gebaseerd op projectvoorstellen, gedeeld

onderneming binnen maximaal drie jaar na het moment van vestiging of uitbreiding is gerealiseerd. ▶ Aantal arbeidsplaatsen: Additionele

door de verwachte looptijd van het project,

arbeidsplaatsen, dat volgens de onderneming

verantwoord als uitgelokte investeringen

binnen maximaal drie jaar na het moment

Zo wordt bijvoorbeeld een EFRO-project van

van vestiging of uitbreiding is gerealiseerd.

€ 4 miljoen met een looptijd van vijf jaar voor

Bij de gecreëerde arbeidsplaatsen (fte) wordt

€ 800.000 meegeteld in het betreffende jaar.

uitgegaan van een tijdspanne van drie jaar.

Voor een business case worden de

Verder geldt nog dat we op bepaalde projecten

totale projectkosten van gefinancierde

een afslag nemen op het aantal fte of

projecten, gebaseerd op projectvoorstellen,

Investeringen. Indien de genoemde getallen

verantwoord als uitgelokte investeringen.

onrealistisch worden geacht (in samenspraak met NFIA) wordt deze naar beneden bijgesteld.

104

Voor projecten waar meer ROM’s tegelijk aan

Ook wordt conform de richtlijnen van de NFIA

werken, wordt het resultaat verdeeld over

het aantal bedrijven dat is behouden voor de

de betreffende ROM’s. We nemen alleen een

regio met bijbehorende investeringen en fte

resultaat op als we belangrijk of bepalend

meegenomen in het resultaat.

▶ Voor de IR-bezoeken wordt een lijst

▶ Uitgelokte investeringen: Betreft de

bijgehouden en gezamenlijk met Rotterdam

gedurende de rapportageperiode de

Partners en The Hague & Partners jaarlijks

toegezegde investeringen door derden bij

een additioneel rapport opgesteld.

de portfoliobedrijven van IQCapital, UNIIQ, ENERGIIQ of ETF-R. Bij UNIIQ betreft dit

Investeren

niet de toegezegde investeringen vanuit de

▶ Aantal nieuwe investeringen: Als bewijs

projectpartners Erasmus MC, Universiteit

van aantal (nieuwe) investeringen (IQCapital,

Leiden en TU Delft. Het bewijsstuk zijn de

UNIIQ, ENERGIIQ en vanaf 2021 ETF-R) geldt

investeringsovereenkomsten van derden.

een getekende investeringsovereenkomst

Deze indicator is exclusief het ingelegd fund-

binnen de rapportageperiode.

in-fund vermogen door derden.

▶ Verstrekte financieringen: Deze indicator betreft de toegezegde investeringen van eigen middelen van IQCapital, ENERGIIQ, ETF-R en UNIIQ gedurende de rapportageperiode. De onderbouwing is gebaseerd op investeringsovereenkomst(en);

105

Voorheen rapporteerde InnovationQuarter

In 2020 en in het eerste halfjaar van 2021

op de verwachte groei in werkgelegenheid bij

hebben we uitvoering gegeven aan de Corona-

de ondernemingen waarin zij investeert. Deze

OverbruggingsLeningen faciliteit, gefinancierd

indicator past niet bij de vaak dynamische

door het ministerie van EZK. Deze tellen niet mee

ontwikkelingen binnen een startup of scale-up.

in onze overall KPI’s, maar we maken deze wel zichtbaar in de cockpits.

Met ingang van 2019 rapporteert Investeren over het totale aantal arbeidsplaatsen bij de

Omdat de COL een noodkrediet is, wordt de

ondernemingen waarin wordt geïnvesteerd.

COL-lening niet meegeteld als ‘uitgelokte

Dit getal is een indicatie van de impact van

investeringen’. Indien IQCapital, UNIIQ en

onze investeringen op de regionale economie.

ENERGIIQ wel een deel van de co-financiering

Hier wordt geen kwantitatieve doelstelling aan

voor haar rekening heeft genomen wordt dit

gekoppeld.

deel en het deel van de private investeerders wel meegenomen in de reguliere KPI's.

106

COLOFON Druk: Van de Sande Het InnovationQuarter Jaarverslag 2022 is gedrukt op 100% gerecycled papier. Vanaf 2023 zal het jaarverslag enkel nog digitaal worden uitgegeven. © InnovationQuarter IQ042023

WTC The Hague Prinses Margrietplantsoen 41 2595 AM den haag +3188 4747 255 info@innovationquarter.nl www.innovationquarter.nl