iMaintain 08, 2012

www.i-maintain.nl

08 12 NEGENDE JAARGANG – LOSSE VERKOOPPRIJS e 16,-

imaintain Nr. 08 - 2012

Risicomanagement haalt dRuk van de ketel 001_cover.indd 2

25-09-12 09:03

be bright be sure

7613 aw advertentie Nsecure A4 industrieel.indd 1 002_nsecure.indd 1

19-01-2012 10:57:34 19-09-12 11:44

inhoud 3

10 Interview: Irna van der Molen Wetenschappers van de Universiteit Twente buigen zich al langer over veiligheid, maar sinds kort wordt dit onderzoek gebundeld in het Kenniscentrum Risicomanagement en Veiligheid. ‘Wetenschappers moeten het risico zichtbaar maken en in het juiste perspectief plaatsen.’

75 Regiospecial Zeeuws-Vlaanderen 2012 In Zeeuws-Vlaanderen is er grote bedrijvigheid. De regio ontwikkelt zich op het gebied van samenwerking, innovatie en groei van een duurzame industrie. In de regiospecial beschrijven we een aantal van de initiatieven.

5

COMMENTAAR

6

ACTUEEL

16 RISICOANALYSES ZORG LEGGEN ZWAKKE PLEKKEN BLOOT 21 UNDER CONSTRUCTION 23 PRODUCTEN 26 WHAT’S NEXT 31 VOLGEND NUMMER

Maint

NL

Het magazine van de NVDO

33

Ditmaal te lezen in MaintNL: de Maintenance Manager van een papierfabriek vertelt hoe bij hem de liefde voor het onderhoudsvak is ontstaan, hoe VolkerRail voor tevreden klanten zorgt met behulp van root cause analysis en de waarde van 55-plussers voor de technische arbeidsmarkt: want op machines schrijf je af, maar op mensen schrijf je bij.

Kartonfabriek wendt data aan voor onderhoud NEN 3140 zorgt voor ‘goede’ veiligheidsinstructie Maintenance houdt agro & food gezond Samen met de werkvloer op zoek naar de werkelijke oorzaken Oorzaak trillingen gebouw Westraven gevonden Life cycle costing bereidt Waterschapsbedrijf voor op toekomst Column Frans Stokbrood Ouderen doen niet onder voor de jongere werknemer Ieder zijn vak: Monteur helpt boeren uit de brand Bezuinigingsplannen Rijkwaterstaat uitdaging voor infrasector

36 40 44 54 57 58 63 64 68 71

08

iMaintain 12

003_inhoud.indd 3

24-09-12 16:06

VED BY O R

PR

NA

LS

AP P

Havep moe.t. TEL MAAR OP! je hebben.

OFESS

IO

Patrick Senior engineer

Bescherming Duurzaam Draagcomfort Visitekaartje voor bedrijf Voor ons is er geen twijfel mogelijk als het om werkkleding gaat. Wij werken er elke dag in, dus wij weten waar we het

Frank

Service monteur

over hebben. Als je alle kwaliteiten van HaVeP bij elkaar optelt en je kijkt ook naar prijs, service en levering, kom je tot maar één conclusie: HaVeP moet je hebben.

MEER WERKKLEDING OPLOSSINGEN ?

KIJK OP WWW.HAVEP.COM/MAINTENANCE

T NL +31 (0)13 531 32 56 BE +32 (0)14 30 07 37 E verkoop@havep.com

004_havep.indd 1

19-09-12 11:44

COMMENTAAR 5

Soft skills De eurocrisis is nog niet onder controle en daar merkt bijna iedereen de gevolgen van.

Niet dat de industrie nu zozeer stil is komen te vallen. Integendeel, de mensen die ik spreek binnen de onderhoudswereld hebben het vaak drukker dan ooit. Veel bedrijven hebben de crisis aangegrepen om te reorganiseren en waar mogelijk te bezuinigen en om de organisatie te stroomlijnen. Dat laatste is synoniem voor ontslagen, iets wat overigens vreemd klinkt naast de geluiden van dreigende arbeidstekorten. Daarbij komt nog dat er maar weinig bedrijven sterk genoeg zullen zijn om op dit moment opdrachten te weigeren. En dus wordt er zoveel mogelijk werk verzet, tegen kleinere marges en met een steeds krappere workforce.

Laten we het dan vooral veilig houden, is het eerste dat in me opkomt. Want onder hoge druk vergeet men nog wel eens nut en noodzaak van persoonlijke beveiligingsmiddelen en taak-risicoanalyses. En door stress worden potentieel onveilige situaties vaak over het hoofd gezien. Wat dat aangaat is de mens een behoorlijk imperfect systeem.

Nu heb ik afgelopen tijd ook veel mensen gesproken die in mijn ogen heel veel lef hebben. Wat ze onderscheidt van de rest, is dat ze toegeven nog niet op het hoogste veiligheidsniveau te zitten. De ladder van Hudson heeft, zo heb ik mij laten vertellen, vijf treden. En de vertegenwoordiger van het bedrijf dat ik sprak zat op trede drie. Dat betekende zeker niet dat het bedrijf een potentieel risico vormde. Nee, verre van dat.

Maar men wist wel heel goed waar nog aan moest worden gewerkt. Want om die twee hogere treden te bereiken, moest vooral aan de zogenaamde soft skills worden gewerkt: cultuur, gedrag, intermenselijke contacten, communicatie. Typisch dingen waar technici nu niet direct bekend om staan. En toch zijn juist die eigenschappen onderscheidend voor de echt leidende bedrijven. Wellicht dekt de naam soft skills dan ook niet helemaal de lading, de resultaten zijn namelijk wel degelijk keihard. Dus hoe afgeslankt uw bedrijf ook is: blijf werken aan de zachte kant. Zo houden we het veilig.

David.vanbaarle@industrielinqs.nl

HOOfdREdACTiE

Mark Oosterveer 020 3122 793 mark.oosterveer@industrielinqs.nl NUMMER 08 - 2012

David van Baarle 020 3122 082 david.vanbaarle@industrielinqs.nl

UiTgAvE vAN

EiNdREdACTiE

Industrielinqs pers en platform Veembroederhof 7 1019 HD Amsterdam Postbus 12936 1100 AX Amsterdam

PARTNER

Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud (NVDO) Postbus 138, 3990 DC Houten

Elise Quaden 020 3122 084 elise.quaden@industrielinqs.nl

MEdEwERkERS

Evi Husson, Liesbeth Schipper, Erik te Roller, Renske van den Berg, Ingrid Rompa, Pieter Pulleman, Jeroen Akkermans, Teus Molenaar

COvER

Emerson

LAy-OUT

Gabriele Köbbemann

AdvERTENTiEvERkOOP Ahoy Rotterdam NV Ahoy-weg 10 3084 BA Rotterdam Postbus 5106 3008 AC Rotterdam Organisator van

UiTgEvER

Wim Raaijen 020 3122 081 wim.raaijen@industrielinqs.nl

Jetvertising BV Arthur Middendorp T: 070 399 00 00 F: 070 390 24 88 arthur@jetvertising.nl

TRAffiC

Breg Schoen 020 3122 088

dRUkkERij

DeltaHage, Den Haag

AbONNEMENTEN (iNCL. bTw)

Nederland/België e 93,Introductie NL/België 25% e 69,75 Overig buitenland e 117,Losse verkoopprijs e16,Studenten e40,Proefabonnement (3x) e 27,50

OPzEggEN

Dit magazine hanteert de opzegregels uit het verbintenissenrecht. Wij gaan er van uit dat u het blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een jaar verlengd.

Proef- en kennismakingsabonnementen worden niet automatisch verlengd en stoppen na het aantal aangegeven nummers. Opzeggen kan via www. aboland.nl, per post of per telefoon.

De opzegtermijn is 8 weken voor het einde van uw abonnementsperiode.

Als opzegdatum geldt de datum waarop uw opzegging door Abonnementenland is ontvangen. Indien u hierom verzoekt, ontvangt u een bevestiging van uw opzegging met daarin de definitieve einddatum van uw abonnement. Adreswijzigingen kunt u doorgeven via www.aboland. nl, per post of per telefoon. Overige vragen kunt u stellen op www.aboland.nl of neem telefonisch contact met Abonnementenland op.

AbONNEMENTENLANd

Postbus 20 1910 AA Uitgeest Tel. 0900-ABOLAND of 0900-226 52 63 € 0,10 per minuut Fax 0251-31 04 05 Site: www.bladenbox.nl voor abonneren of www.aboland.nl voor adreswijzigingen en opzeggingen.

Abonnementenland is ook bereikbaar via Twitter. Stuur uw tweet naar: @Aboland_klanten.

Prijswijzigingen voorbehouden.

ISSN: 2211-6826

© Industrielinqs pers en platform BV Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd zonder toestemming van de uitgever.

08

iMaintain 12

005_commentaar.indd 5

24-09-12 16:41

6 actueel

BeDRIJVeNNIeuWS Belgische kernreactor tot eind november stilgelegd

De reactor van de kerncentrale van Doel zal tot eind november stilliggen.

Een woordvoerster van energiemaatschappij GdF Suez bevestigde berichtgeving in andere media hierover. Eerder had GdF Suez aangegeven dat ‘Doel 3’ zeker niet voor eind september opgestart zou worden. Het bedrijf denkt dat onderzoekers langer de tijd nodig hebben voor hun analyses. Er is geen andere reden dan een verfijning van de tijdsduur voor het verschuiven van de datum, aldus de zegsvrouw.

tMS onderhoudt suikerraffinaderij tijdens bietencampagne

TMS Industrial Services, het vroegere ISS Industrial Services, neemt dit najaar een deel van het onderhoud aan de Tiense Suikerraffinaderij in België op zich. Dat is nodig, omdat op dat moment de activiteiten van de plant hun hoogtepunt bereiken tijdens de bietencampagne.

In zijn nieuwsbrief stelt TMS dat zijn medewerkers in die periode de machines 24 uur per dag en zeven dagen per week ‘in continu systeem’ bemannen, onderhouden en herstellen. De Groep Tiense Suiker produceert jaarlijks 500.000 tot 600.000 ton aan suiker. De externe onderhoudsploeg zal onder andere het raspen van de suikerbieten op zich nemen en het nafilteren van de kalkmelk.

08 12 iMaintain

006_7_9_D_actueel.indd 6

Dupont stoot jarenlang te veel uit Chemiebedrijf DuPont de Nemours in Dordrecht zou al twintig jaar lang te veel van het gas hexafluorpropeen hebben uitgestoten. Deze stof wordt in de Viton-fabriek van het bedrijf gebruikt voor het maken van kunstrubber, dat wordt toegepast in auto’s en vliegtuigen.

Door de lekkage, op een plek waar nooit werd gemeten, is de wettelijk toegestane uitstoot overschreden. Hoe lang dat al gaande was, is niet bekend.

Door de ontdekking van dit lek mag de Viton-fabriek, die door een storing buiten bedrijf was, voorlopig niet meer worden opgestart. Eerst moet duidelijk worden hoe dit heeft kunnen gebeuren en wat de gevolgen zijn van de emissieoverschrijding.

De storing werd geconstateerd door medewerkers van het bedrijf. ‘Een leiding zorgt ervoor dat de emissie van de stof hexafluorpropeen de maximaal toegestane uitstoot in de vergunning met vijftig procent op jaarbasis overschrijdt’, aldus de provincie.

Geen aanwijzingen voor brandmeldingen tunnel Nieuwe inspecties van ProRail hebben geen oorzaak opgeleverd voor de brandmeldingen van treinmachinisten die door de Schipholtunnel reden.

Onlangs werd meermaals minutieus gezocht naar een mogelijke aanleiding, maar zonder resultaat.

De drie meldingen over rook of een brandlucht die uit dezelfde tunnelbuis kwam, bleken telkens loos alarm. ‘We zijn ervan overtuigd dat er geen brandgevaar is’, aldus de woordvoerster. ProRail gaat geen extra inspecties meer doen ‘omdat we vermoedelijk niks nieuws meer tegenkomen.’

Wel houdt de spoorbeheerder de situatie de komende periode scherp in de gaten.

De tunnel is schoongemaakt om opwaaiend stof uit te sluiten als oorzaak. Ook is met een warmtesensor tevergeefs gezocht. De brandweer heeft eveneens niks gevonden.

Onlangs werd het treinverkeer in de spoortunnel onder de luchthaven tot drie keer toe stilgelegd, omdat machinisten een brandmelding deden.

Shell zegt contract met Odfjell op Shell heeft het contract met tankopslagbedrijf Odfjell opgezegd. Dat heeft het olieconcern bekendgemaakt. Odfjell kon volgens een woordvoerder van Shell niet aan zijn contractuele verplichtingen voldoen.

Shell liet Odfjell op 1 augustus weten dat het in gebreke was gebleven en gaf het bedrijf nog één maand de tijd om alsnog aan de verplichtingen te voldoen. Shell heeft volgens een verklaring nu ‘geen reden om aan te nemen dat er op korte termijn een verbetering in de prestatie en het contact zal optreden’ en zegt het contract per direct op.

Het Noorse Odfjell kwam in juli in de problemen. Na een reeks van incidenten werd het bedrijf vrijwel stilgelegd in overleg met onder meer Milieudienst Rijnmond. Inmiddels zijn negentien tanks weer in gebruik genomen. Op het terrein van Odfjell staan 283 tanks.

Kijk voor meer nieuwsberichten op www.i-maintain.nl

24-09-12 16:38

actueel 7

Uitbreiding metrowerkplaats GVB Diemen gestart

BeDRIJVeNNIeuWS Imtech: 45 miljoen euro aan maintenance-orders in uK

Met het slaan van de eerste paal heeft algemeen directeur van het GVB Bart Schmeink samen met Strukton directeur Gert Jan Vos het startsein gegeven voor de uitbreiding van de metrowerkplaats in Diemen. Deze uitbreiding van de werkplaats is nodig voor de komst van de nieuwe metroserie M5 en is medio 2013 gereed.

Door de komst van de nieuwe, langere metrovoertuigen is het noodzakelijk om de bestaande onderhoudslocatie waarbij de werksporen een lengte hebben van tachtig meter aan te passen. De nieuwe metro M5 is 116 meter lang, een stuk langer dan de huidige voertuigen. Naar verwachting kunnen reizigers einde dit jaar, begin volgend jaar gebruikmaken van de nieuwe metro.

Het gehele project, waarvan de uitbreiding van de metrowerkplaats onderdeel is, bestaat uit meerdere aanpassingen. Begin volgend jaar wordt een nieuw gebouw voor het onderhoud aan metrowielen in gebruik genomen. Het gehele project wordt gerealiseerd in opdracht van de Gemeente Amsterdam, Dienst Metro en de Stadsregio Amsterdam.

Ouders zien baanzekerheid in technieksector Ouders hebben een positief beeld van de technieksector. Zij zien hierin grote baanzekerheid, het maatschappelijk nut, een grote diversiteit aan functies en de internationale carrièremogelijkheden. Dat blijkt uit onderzoek dat is gedaan onder ouders met kinderen tussen de acht en achttien jaar. Dit positieve beeld dat ouders hebben van de technieksector komt echter nog onvoldoende tot uiting in het keuzegedrag van hun kinderen. Te weinig jongeren overwegen een technische opleiding te gaan volgen. De komende decennia wordt een enorm tekort verwacht als het gaat om technisch geschoold personeel.

Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs KIVI NIRIA en het Platform Bèta Techniek lieten in augustus 2012 door Bureau Consumenten Onderzoek een onderzoek uitvoeren onder ouders met kinderen tussen de acht en achttien jaar. Het is bekend dat ouders een belangrijke rol spelen in het keuzegedrag van hun kinderen.

Geen rekening naar Odfjell voor inspecties De provincie kan de torenhoge kosten van de inspecties bij tankopslagbedrijf Odfjell niet op het bedrijf verhalen. Daarvoor moet eerst de wetgeving worden aangepast, bleek onlangs tijdens een debat over het omstreden bedrijf in de Botlek.

Een aantal partijen wilde Odfjell een rekening sturen voor de inspecties en strengere straffen opleggen. Gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland Rik Janssen (Milieu) antwoordde dat die oproep aan het verkeerde adres was, aangezien de provincie daar niet over gaat.

In het debat schrokken politici van de mededeling dat er een paar jaar ‘inspectievakanties’ zijn geweest bij Odfjell, omdat het bedrijf bepaalde certificaten had gehaald.

Volgens Janssen zal zoiets niet meer gebeuren in Zuid-Holland. Er wordt nu consequent gehandhaafd en de veiligheid staat voorop, aldus de gedeputeerde.

Royal Imtech heeft bekend gemaakt dat het in de UK nieuwe maintenanceorders heeft verworven ter waarde van 45 miljoen euro. In de UK is Imtech actief op het gebied van gepland, proactief en correctief technologisch onderhoud in de diverse marktsegmenten, waaronder luchthavens, publieke en private gebouwen, industriële- en productiegebouwen, retail, datacenters en waterzuiveringsinstallaties. Lange termijn onderhoudscontracten werden onlangs verworven of vernieuwd bij klanten als General Medical Council, Capital Shopping Centres, Suffolk County Council, Manchester Airport Group, Land Securities Retail en de Trinity Mirror Group.

Vopak: geen interesse in overname Odfjell Tankopslagbedrijf Vopak is niet uit op een overname van de in problemen geraakte Rotterdamse concurrent Odfjell. Dat heeft Vopak gezegd in een toelichting op de halfjaarcijfers.

‘Dat is helemaal niet ter sprake gekomen. Ik denk dat het op dit moment geen passende situatie is om daarover van gedachten te wisselen, omdat Odfjell zelfstandig door wil gaan. Het bedrijf is goed gepositioneerd om met behulp van deskundigen de attentiepunten op te lossen’, zei topman Eelco Hoekstra van Vopak.

‘Minder vraag naar bouw & infraspecialisten’ In het derde kwartaal van 2012 is de vraag naar professionals op het gebied van bouw, civiel en ruimtelijke ordening (RO) gekrompen met 35 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2011. Dit blijkt uit de analyse ‘Trends en ontwikkelingen op de Bouw, Civiel & RO arbeidsmarkt, 3e kwartaal 2012’ van Yacht. Het perspectief op middellange en lange termijn blijft echter goed doordat de beroepsbevolking krimpt, de instroom bij bouwopleidingen stagneert en er een uittocht is van oudere werknemers. Daardoor zijn er nog steeds goede toekomstmogelijkheden in de bouwnijverheidssector.

08

iMaintain 12

006_7_9_D_actueel.indd 7

24-09-12 16:18

FK_advertentie_maintenance_september_2012_185x267.pdf 1 9/11/2012 10:09:20 AM

Maintenanceopleiding.nl “De docent ging goed op de stof in met veel praktijkvoorbeelden.”

Dé Maintenance opleider!

C

M

Terug van nooit weggeweest.

Y

CM

Voor veel industriële bedrijven is het machinepark het hart van de onderneming. Het uitvallen van een installatie leidt direct tot stagnatie van het productieproces, onverwachte onderhoudskosten én omzetderving. Geen wonder dat steeds meer bedrijven een uitgekiend onderhoudsplan naleven en het onderhoud overlaten aan vakbekwame maintenance technicians. Of het nu gaat om: Rotating, Static, Instrumentation of Electrical. Voor zowel voor de engineer als de technician hebben wij de juiste opleidingen!

MY

CY

CMY

K

Schrijf u nu in voor de opleiding Maintenance Engineer en ontvang een iPad3!

Startdata zijn 2,3 en 4 oktober!

MTE opleiding nu met gratis iPad3!

Ruim 40 jaar ervaring leren in eigen tempo Losse modules volgen mogelijk zowel incompany als open te volgen Eerstvolgende opleidingen Maintenance Engineer: 2, 3 en 4 oktober Root Cause Analysis: 2, 4 en10 oktober Spare Part Management: 10 oktober, 14 november Pomptechniek: 1, 4 en10 oktober Turbinetechniek: 12 en15 november Compressortechniek: 14, 16 en 17 januari (2013)

Persoonlijk advies nodig?

078 - 62 53 888 (Van 8:00 tot 22:00 uur)

Voor beschikbaarheid en inschrijven ga naar www.maintenanceopleiding.nl FK_advertentie_maintenance_september_2012_185x267.indd 1

008_reed.indd 1

Patrick Hagenstein patrick.hagenstein@reedbusiness.nl

9/10/2012 4:24:00 PM

19-09-12 11:44

actueel 9

BeDRIJVeNNIeuWS campus Industry connection versterkt netwerk regio eindhoven High Tech Campus Eindhoven en Mikrocentrum hebben een nieuw initiatief opgericht dat het netwerk tussen industrie- en R&D-partijen verdergaand moet versterken: Campus Industry Connection (CIC).

Het nieuwe initiatief is een uitbreiding op reeds bestaande netwerken op en rondom High Tech Campus Eindhoven omdat het onderlinge verbanden beter zichtbaar maakt, contact laagdrempelig maakt en onderlinge samenwerking aanjaagt.

Na groei ook somberheid in zakelijke diensten Zakelijke dienstverleners hebben in de eerste helft van dit jaar beter geboerd dan vorig jaar. Reisbureaus en dienstverleners op het gebied van keuring en inspecties deden de beste zaken. Uitzendbureaus en de schoonmaakbranche noteerden ook een plus. Maar de zakelijke dienstverleners zijn wel somber over de toekomst door de onzekere economische situatie.

Dat blijkt uit de monitor ‘zakelijke diensten’ van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De omzet van zakelijke dienstverleners is in het tweede kwartaal met 1,3 procent gegroeid ten opzichte vorig jaar. De gemiddelde omzetgroei over de eerste helft van 2012 bedroeg 0,7 procent.

Zakelijk dienstverleners ervaren steeds meer een verslechtering in het economisch klimaat. Voor het derde kwartaal wordt gemiddeld genomen nog gerekend op een gelijkblijvende omzet en prijzen, maar wel met een krimp van het personeelsbestand.

Rijkswaterstaat verlengt levensduur brug Grote stations krijgen facelift

In september zijn de renovatiewerkzaamheden aan de bestaande brug over de Waal in de A50 nabij Ewijk gestart. Door deze renovatie wordt de levensduur van de brug met dertig jaar verlengd. Het werk wordt in opdracht van Rijkswaterstaat uitgevoerd door de Combinatie Versterken Bruggen, een samenwerking van Strukton en Ballast Nedam.

Het gaat om een opdracht van 68 miljoen euro die is gegund op basis van Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI).

air France-KlM: ook onderhoud in china Air France-KLM breidt zijn onderhoudsactiviteiten uit naar China.

Dat liet de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie onlangs weten. Air France-KLM start begin volgend jaar met de bouw van twee locaties voor de onderhoudsactiviteiten in China.

Die moeten in 2014 operationeel zijn.

De 85 grootste en drukste treinstations in Nederland ondergaan een facelift. Ze krijgen poefjes, nieuwe banken en afvalbakken en ook vernieuwde windschermen en wachtruimtes.

Volgens ProRail is het huidige meubilair aan vervanging toe. Het is twintig jaar of ouder. De perrons krijgen zwarte en koperkleurige poefjes. Een proef daarmee op Leiden Centraal en Amsterdam Bijlmer is volgens ProRail geslaagd.

Verder krijgen de stations windschermen met leunsteunen: dikke randen op zithoogte. ‘Bij het ontwerp hebben we als uitgangspunt genomen dat de meubels comfortabel zijn, goed ogen, maar ook duurzaam zijn. Ze zijn makkelijk te onderhouden en hebben een lange levensduur’, zegt een woordvoerder. De eerste stations die in een nieuw jasje worden gestoken, zijn de nieuwe stations Hoevelaken en Groningen Europark, die eind dit jaar open gaan. Daarna volgen al snel Arnhem, Breda, Rotterdam-Centraal en Den Haag Centraal. ProRail heeft voor de metamorfose van de 85 stations 125 miljoen euro uitgetrokken. De operatie moet in 2020 voltooid zijn.

Defensie lokt jongeren met 10.000 euro Het ministerie van Defensie lokt jong personeel met een bonus van 10.000 euro als ze na een speciale ROC-opleiding vier jaar in dienst blijven. Defensie heeft dringend jong technisch personeel nodig.

Duizenden militairen verliezen de komende tijd hun baan, maar ondertussen heeft het ministerie de komende jaren wel duizenden nieuwe jonge technische mensen nodig. Er is vooral vraag naar jonge automonteurs, bouwvakkers en ICT’ers. In deze categorie is goed personeel schaars, aldus Defensie.

Als studenten de opleiding Veiligheid en Vakmanschap aan een ROC-opleiding voltooien en daarna vier jaar bij Defensie blijven werken, krijgen ze een bonus van 10.000 euro.

Defensie wil zo de concurrentie met bedrijven aangaan.

Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp beseft dat het een moeilijke boodschap is, in financieel zware tijden: ‘Het is pijnlijk dat we voor mensen met staf- en kantoorfuncties geen plek meer hebben en nu nieuw technisch personeel zoeken.’

08

iMaintain 12

006_7_9_D_actueel.indd 9

24-09-12 16:18

10 interview

wetenschap moet risico zichtbaar

irna van der Molen: ‘Je kunt risico’s nooit helemaal uitsluiten, maar je kunt wel met elkaar afspreken welke gevolgen nog acceptabel zijn.’

08 12 iMaintain

010_11_12_13interview.indd 10

Abonnees lezen meer op www.i-maintain.nl

24-09-12 16:29

interview 11

maken Hoewel risico’s nooit helemaal zijn uit te sluiten, is het wel mogelijk ze te verkleinen of in ieder geval de gevolgen ervan te beperken.

Wetenschappers van de Universiteit Twente buigen zich al langer over veiligheidskwesties en sinds kort wordt dit onderzoek gebundeld in het Kenniscentrum Risicomanagement en Veiligheid. Irna van der Molen, coördinator Risicomanagement en Veiligheid, ziet in de maatschappelijke discussie rondom veiligheid een duidelijke rol weggelegd voor de wetenschap: ‘Wetenschappers moeten het risico zichtbaar maken en in het juiste perspectief plaatsen.

Of het nu komt omdat er meer risico wordt genomen of omdat de burger mondiger is geworden: veiligheid staat weer in de belangstelling. Een aantal grote incidenten heeft het opgebouwde vertrouwen van veel industrietakken een behoorlijke knauw gegeven. Bovendien worden ook kleinere incidenten of bijna ongelukken breed uitgemeten in de pers of via de social networks. Toevallig of niet, de Universiteit Twente startte onlangs met het Kenniscentrum Risicomanagement en Veiligheid, geinitieerd door Pieter van Vollenhoven. Dit Kenniscentrum werkt nauw samen met de wetenschappers

“

David van Baarle

binnen de Universiteit Twente, die zich buigen over technische, maar zeker ook over gedragswetenschappelijke aspecten van veiligheid en risico.

Irna van der Molen is coördinator Risicomanagement en Veiligheid en medeverantwoordelijk voor het programma van het kenniscentrum. Het werkterrein van het kenniscentrum wordt bepaald door de grote diversiteit van expertise binnen de universiteit die aanwezig is bij de verschillende faculteiten en onderzoeksinstituten. Specifieke problemen worden aangepakt vanuit een interdisciplinair perspectief. Want dat

Ik denk niet dat Nederland per se onveiliger is geworden, maar ik denk wel dat met name de politiek incidenten meer onder de aandacht brengt.

08

iMaintain 12

010_11_12_13interview.indd 11

24-09-12 16:29

12 interview

het onderwerp vele maatschappelijke thema’s raakt, mag duidelijk zijn. Zo wordt cyber security met de toenemende invloed van het internet steeds belangrijker. Maar ook bij toepassingen van nano- en biotechnologie wordt nagedacht over mogelijke risico’s en hoe we hier op een zorgvuldige manier mee om kunnen gaan. Om nog maar niet te spreken over terroristische dreigingen met alle veiligheidsmaatregelen die daar bij komen kijken. Om die bedreigingen te adresseren, is een cocktail van oplossingen nodig. Technische systemen, regels en veiligheidsprocedures alleen zijn niet meer genoeg, aangezien de factor mens een belangrijke rol speelt in de uitvoering van veiligheidsbeleid. En die factor is best onberekenbaar.

Is het nu zo dat er meer ongelukken in Nederland gebeuren, of is er iets anders aan de hand?

‘Ik denk niet dat Nederland per se onveiliger is geworden, maar ik denk wel dat met name de politiek incidenten meer onder de aandacht brengt. Ook de media hebben een rol in de perceptie van het publiek. Bovendien hebben zij

steeds meer middelen om het nieuws te verspreiden. Datzelfde geldt voor de rest van Nederland. Iedereen kan in principe een incident filmen of melden via twitter en razendsnel verspreiden. En dat letterlijk over de hele wereld. Onze Universiteit zit in Enschede en enkele uren nadat het dak van de Grolsch Veste ingestort was, belde een collega uit Libanon me om te vragen of alles goed met ons was. Hij wist via de social media wat er gebeurd was.’

Is de acceptatiegrens dan misschien verlegd?

‘Ik denk dat het er vooral mee te maken heeft dat systemen en processen steeds complexer worden. Innovatie brengt onzekerheden met zich mee en met het voortschrijden van de technologie zijn risico’s moeilijker in te schatten. Dat zie je bij nieuwe onderzoeksgebieden als nanotechnologie. Op zich een mooie ontwikkeling met nieuwe mogelijkheden, maar ook met risico’s. Het is aan ons wetenschappers om die risico’s te herkennen, ze te kwantificeren en ze vervolgens in begrijpelijke taal te communiceren.

De kans dat een dijk eens in de tiendui-

zend jaar kan doorbreken klinkt als zeer veilig. Maar als de kans groot is dat dat de komende dertig jaar gebeurt, maken mensen zich terecht meer zorgen. Het gaat er vooral om dat je met de juiste cijfers rekent en de juiste simulatiemodellen gebruikt. Dat is de opdracht aan de wetenschap. Maak het risico zichtbaar en plaats het in het juiste perspectief.’

Risico’s horen er gewoon bij.

Je kunt risico’s nooit helemaal uitsluiten, maar je kunt wel met elkaar afspreken welke gevolgen nog acceptabel zijn. Dat zijn vaak politieke keuzes. Niet heel lang geleden was het normaal dat vuurwerk midden in woonwijken werd opgeslagen.

Na de vuurwerkramp in Enschede zijn de regels en procedures opnieuw tegen het licht gehouden en zal men niet zo snel meer een vuurwerkloods in de bebouwde kom neerzetten.’

Nu proberen we al langer te leren van incidenten. Toch is er recent weer een aantal bijgekomen. De brand bij Chemie-Pack schudde de industrie weer wakker en de situatie bij Odfjell heeft ook het vertrouwen geschaad. Wat ging er mis?

08 12 iMaintain

010_11_12_13interview.indd 12

24-09-12 16:29

“

interview 13

De directies van met name de risicobedrijven zullen zich moeten beseffen dat een goed veiligheidsbeleid en een daarop aansluitende cultuur meer winst oplevert dan het kost.

‘Uit de rapporten die de Onderzoeksraad voor de Veiligheid opstelde naar aanleiding van een aantal incidenten binnen de industrie valt op dat veel is te herleiden tot een gebrekkige communicatie en coördinatie. Bedrijven maken wel afspraken met de instanties rondom de veiligheid, maar bij uitloop van werkzaamheden, onverwachte tegenvallers, of een te krappe tijdsplanning ontstaat er flink wat druk op de ketel. Dit kan ertoe bijdragen dat er minder zorgvuldig met veiligheid wordt omgegaan. Bovendien zijn er nogal wat instanties die op een of andere manier betrokken zijn bij de handhaving van de veiligheidsregels. Hoe meer mensen zich met een bedrijf bemoeien, hoe meer gefragmenteerd de informatie wordt. Als iedereen maar een stukje van de puzzel ziet, krijgen ze nooit een goed beeld van de daadwerkelijke situatie.

Daarbij ontstaat dan nog het gevaar dat de eindverantwoordelijkheid voor veiligheid niet altijd helder is.

De rol die de toezichthouders zich tot nog toe hebben aangemeten, staat ook nog ter discussie. Zo moet een toezichthouder wel sterk genoeg zijn om te durven ingrijpen als het mis dreigt te gaan.

Chemie Pack kreeg bijvoorbeeld wel veel waarschuwingen, maar in de opvolging daarvan was men, achteraf, te coulant.

Daar kwam bij dat inspecties vaak van tevoren werden aangekondigd, waardoor een rooskleuriger beeld ontstond van de daadwerkelijke situatie. Als partijen dan ook nog activiteiten uitvoeren waar geen vergunning voor is verleend, is het hek van de dam. Als er onduidelijkheid ontstaat, ontstaat er ruimte voor eigen interpretatie. En dat zal niet altijd gunstig zijn voor de veiligheid.’

Wat zou er dan moeten veranderen?

‘In ieder geval moet er één regisseur worden aangewezen die het overzicht houdt als het gaat om veiligheid. Zo’n regisseur zou niet alleen de bedrijven die onder een veiligheidsregime werken goed

moeten kennen, maar ook weten welke toezichthouder voor welk deel van de veiligheidsorganisatie verantwoordelijk is. Een regisseur kan de overige partijen aansturen en de beschikbare informatie bundelen en verspreiden.

Communicatie is daarbij een extra aandachtspunt. Niet alleen om elkaar op de hoogte te houden van de daadwerkelijke situatie, maar ook om angst bij overheden en burgers weg te nemen, wanneer deze ongegrond is. Als burgers geen informatie krijgen, of de informatie die ze krijgen fout interpreteren, ontstaat soms het beeld van een falende overheid. Soms is dit terecht, maar in andere gevallen niet: sommige procedures en beslissingen worden juist genomen in crisissituaties om zo adequaat mogelijk in te grijpen. Dat is een delicate balans. Het is dus zaak zo open en helder mogelijk te communiceren en het liefst in voor de burger begrijpelijke taal.’

Maar bedrijven zullen toch zeker ook de hand in eigen boezem moeten steken.

‘Veel heeft te maken met de cultuur binnen organisaties. De bedrijven waar het in het verleden mis ging, hadden vaak een verstoorde veiligheidscultuur.

Vaak zie je dat werknemers in dat soort bedrijven vinden dat risico’s er nu eenmaal bijhoren. Dat veiligheidsbesef, of eigenlijk de veiligheidsurgentie, kun je wel veranderen, maar dat is wel een lastig en tijdrovend proces. Het begint met de betrokkenheid van de leidinggevenden. Zij hebben een grote invloed op de cultuur binnen bedrijven. Maar met een topdown-benadering alleen red je het niet. Werknemers zullen ook vanuit hun intrinsieke waardes veilig moeten willen werken. Ze moeten zich bewust moeten zijn van de risico’s die gepaard gaan met hun werkzaamheden en adequate maatregelen nemen om die risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten. Daarbij horen ook simulaties van crisissituaties, evaluaties van bijna-ongelukken en een

terugkoppeling daarvan naar de procedures. Kortom: veiligheid moet geborgd zijn in de organisatie.

Bedrijven die dit niet voor elkaar hebben, reageren vaak defensief en zien risicomanagement als kostenpost. De directies van met name de risicobedrijven zullen zich moeten beseffen dat een goed veiligheidsbeleid en een daarop aansluitende cultuur meer winst oplevert dan het kost.

Of als je het omdraait: er is meer te verliezen dan de fysieke kosten. Een ongeluk leidt immers ook tot reputatieschade en bedrijven lopen zelfs het risico de license to operate te verliezen.’

Zou het helpen om een klokkenluiderregeling voor de industrie in te stellen?

‘Bij bedrijven met een open veiligheidscultuur zouden werknemers incidenten zonder sancties moeten kunnen melden.

Bij bedrijven waar dit niet het geval is, zou je erover kunnen nadenken om andere middelen te gebruiken. In het verleden is dit soort misstanden wel eens anoniem via de media naar buiten gekomen. Of een klokkenluidersregeling voor bedrijven met een minder goed veiligheidsregime zou werken? Dat lijkt me een interessante vraag voor toekomstig onderzoek. Een open cultuur en transparantie lijken in ieder geval wel bij te dragen aan veiligheid binnen de bedrijven die dit toepassen. Dit is een van de onderwerpen waar we, samen met het bedrijfsleven, kunnen zoeken naar wetenschappelijk gefundeerde oplossingen voor praktische veiligheidskwesties.’ n

08

iMaintain 12

010_11_12_13interview.indd 13

24-09-12 16:29

Nu ook ge誰ntegreerde Lange Termijn Asset Planning module Uniek in de markt!

Alle assets onder controle

De voor uw organisatie belangrijke assets vertegenwoordigen een grote waarde. Door het professioneel beheren van de installaties, transportmiddelen, gebouwen, IT-middelen of infra assets vergroot u het overzicht, beheerst en bespaart u kosten, verhoogt u de levensduur en toont u aan dat u aan normen en wet- en regelgeving voldoet.

Ultimo is een gebruiksvriendelijke Asset Management oplossing. Dankzij de modulaire opbouw, flexibiliteit en waar nodig branchespecifieke eigenschappen is de software geschikt voor elke organisatie en branche.

SO F T WAR E SO LU TI O NS | W W W.U LTI M O. N E T

ultimo_adv_nl_29052012_297x210_01_proef.indd 1 014_ultimo.indd 1

04-06-12 17:50 19-09-12 11:42

THEMA 15

Risicomanagement

Na het uitvoeren van een gedegen risicoanalyse blijkt vaak pas hoe nodig die analyse was.

Gevaren die nooit eerder aan de orde zijn geweest, komen boven drijven. Als het gaat om mensenlevens, zoals bij zorginstellingen, geen overbodige luxe dus. Zeker nu medische apparatuur en gebouwen steeds complexer worden. De nieuwe inzichten die de vruchten zijn van goed risicomanagement kunnen de praktijk overzichtelijk maken. Bijvoorbeeld met een stoplicht in de operatiekamer dat in één oogopslag laat zien of het in de OK wel goed gesteld is met de ventilatie en medische gassen: ‘Groen betekent dat alles in orde is, en de arts aan de slag kan. Oranje duidt op een storing, en rood houdt in dat er absoluut niet geopereerd mag worden.’

08

iMaintain 12

015_themaspread.indd 15

24-09-12 16:06

16 RisicoManageMent

Risicoanalyses zorg leggen zwakke plekken bloot Medische apparatuur en gebouwen worden steeds complexer. tegelijkertijd stelt wet- en regelgeving steeds strengere eisen aan de betrouwbaarheid en veiligheid van processen en installaties. Voor goed onderhoud en beheer lijkt goed risicomanagement meer en meer onontbeerlijk.

Jeroen Akkermans

Een arts die werkt met apparatuur waar de Technische Dienst niets van afweet.

Vijf jaar geleden gebeurde dat met enige regelmaat, vertelt Johan de Feijter, hoofd Techniek bij Zorgsaam, een zorginstelling met vier ziekenhuizen en 1300 medewerkers in Zeeuws-Vlaanderen. ‘Dan kwam je een spiksplinternieuw apparaat tegen, en vroeg je je af: hoe lang staat dit hier al?

Wat doet het eigenlijk? Hoeveel onderhoud heeft het nodig?’

De praktijk van de plotseling opduikende apparaten werd blootgelegd door een risicoanalyse uitgevoerd samen met adviesbureau Promaint. Helemaal onverwacht was de vondst niet. Wel drong goed door dat alle nieuwe apparaten eerst de afdeling Techniek moeten passeren. Artsen die ‘ongezien’ nieuwe apparaten inzetten, nemen een risico, stelt De Feijter. ‘Stel dat een ‘onbekend’ apparaat door gebrekkig onderhoud tijdens een operatie de geest geeft en de patiënt schade oploopt? Wie draagt dan de verantwoordelijkheid?’

Beheerplan De nieuwe aanpak is gebaseerd op de regels van het risicomanagement. Er is nu in de eerste plaats een link met Inkoop, stelt De Feijter. ‘Die legt vast wat er binnenkomt, en informeert ons daarover. Wij testen vervolgens het apparaat van binnen en buiten, stellen een onderhoudsplan op en doen er een identificatiesticker op.’ Als een arts toch ongezien een nieuw apparaat binnensmokkelt, dan doet hij dat op eigen risico. ‘Ook dit is netjes vastgelegd.

Gevolg is dat artsen zich aan het nieuwe protocol houden.’

Het beheerplan van nieuwe apparaten is een van de vruchten die het risicomanagement dat Zorgsaam vijf jaar geleden inzette heeft afgeworpen. De zorginstelling nam alle medische apparatuur onder de loep. Door intensieve testen werd onder meer vastgelegd hoe vaak een instrument onderhoud behoeft en hoe dat moet

08 12 iMaintain

016_17_19_L_artikel.indd 16

gebeuren. Met de nieuwe onderhoudsplannen wordt een thermometer niet vaker gecontroleerd dan nodig is en krijgt een levensreddend middel als de defibrillator de aandacht die het verdient. ‘Voorheen kon het gebeuren dat er te weinig ratio zat achter de onderhoudsfrequentie.’ Ook zijn er handleidingen en checklists opgesteld. Bovendien documenteren externe

‘De analyses maakten duidelijk dat we hier en daar tekort schieten om zelf goed onderhoud te kunnen plegen.’ en interne partijen alle onderhoudshandelingen volgens een standaardprotocol.

De onderhoudshistorie is bijvoorbeeld een middel om patronen op te sporen, aldus De Feijter. ‘Je komt er zo snel achter of de onderhoudsfrequentie omhoog moet. Of het maakt inzichtelijk dat er iets niet goed gaat. Het onderhoudsplan wordt zo geregeld bijgesteld.’ Op dit moment loopt een soortgelijk project om de gebouwen en gebouwgebonden installaties te beheren.

De risicoanalyses legden, en leggen, soms onverwachte dingen bloot. Zo was het verrassend dat bijvoorbeeld de capaciteit van het waterreservoir anders in elkaar steekt dan gedacht. Tijdens het brainstormen over ‘hoe te handelen’ bij een waterleveringscrisis, bleek dat de twee grote waterreservoirs van het ziekenhuis onderling gekoppeld zijn. Tot de analyse heerste de gedachte dat ze los van elkaar stonden. ‘Maar in feite zijn het communicerende vaten. Als het ene reservoir halfvol is, is het andere reservoir ook halfvol.

Wij dachten: als een reservoir halfvol is, resteert er nog een vol reservoir. Omdat we op dit gebied nooit een calamiteit hebben gehad, is dit niet aan het licht

Abonnees lezen meer op www.i-maintain.nl

24-09-12 16:05

RisicoManageMent 17

Risicomanagement vormt de basis van de onderhoudsplannen van de gelre ziekenhuizen: ‘De gebouwgebonden installaties hebben we beoordeeld met de FMeca-methode. Hiermee wordt de kans op falen en het effect daarvan bepaald, en afgewogen of dit acceptabel is. Zo niet: dan treffen we maatregelen.’

gekomen. Dat is dus de kracht van de risicoanalyse.’

Inventarisatie Ook Gelre ziekenhuizen, met ziekenhuizen in Apeldoorn en Zutphen en 3500 medewerkers, is sinds 2006 volop in de weer met het risicomanagement van gebouwgebonden installaties en de medische techniek. Er is onder meer een omvangrijke inventarisatie gemaakt van de aanwezige installaties, vertelt Gerrit Plasman, senior technisch beheerder van de afdeling Gebouwen en Techniek.

‘Ons verantwoordelijkheidsgebied zijn de gebouwen, de terreinen en de gebouwgebonden installaties. De gebouwgebonden installaties hebben we beoordeeld met de FMECA-methode. Hiermee wordt de kans op falen en het effect daarvan bepaald, en afgewogen of dit acceptabel is. Zo niet: dan treffen we maatregelen.’ Voor de medische apparatuur is de zogenaamde ASHE-methodiek toegepast. ‘Dat gebeurde onder verantwoordelijkheid van de collega-afdeling Medische Technologie. De risico-indelingen vormen de basis van al onze onderhoudsplannen.’

Gelre ziekenhuizen stuitte in dit traject eveneens op onverwachte resultaten. Neem bijvoorbeeld de condensaatpomp in het stoomsysteem, een systeem dat essentieel is voor het steriliseren van medische instrumenten. De analyses toonden aan dat het hele systeem platligt als de pomp uitvalt.

Verder bleek uit gegevens van de leverancier dat de kans op falen van de pomp veel groter is dan verwacht. ‘Het risico pakte dan ook navenant hoger uit.’

Gelre ziekenhuizen boog zich ook over de watervoorziening. Een van de rampscenario’s die werd overdacht: een besmetting

tijdje toe met het waterreservoir. Bij een besmetting van het reservoir, kan het water buiten via een bypassleiding om het reservoir heen worden geleid. Probleempje: de risicoanalyse leerde dat Gelre ziekenhuizen maar één medewerker telde die in staat was om alle afsluiters correct om te zetten. ‘We hebben nu meerdere medewerkers hierin getraind en herhalen deze training jaarlijks.’

Een ander noodscenario is een langdurige uitval van de waterlevering. Het bassin is na een dag leeg getrokken. Wat dan?

‘Ook hier hebben we een plan voor

‘Groen betekent dat alles in orde is, en de arts aan de slag kan.

Oranje duidt op een storing, en rood houdt in dat er absoluut niet geopereerd mag worden.’ van het waterreservoir met een gevaarlijke bacterie. Het waterreservoir is een bassin dat wordt gevuld door het openbare net en waaruit het water voor het ziekenhuis wordt gepompt. Als de waterlevering in de problemen komt, kan het ziekenhuis een

gemaakt. Het idee is om met tankwagens van de waterleverancier en de brandweer water aan te voeren.’ Op deze manier zijn tal van risico’s in kaart gebracht. ‘Alle stappen die moeten worden gezet, zijn uitgeschreven.’

08

iMaintain 12

016_17_19_L_artikel.indd 17

24-09-12 16:05

we design we engineer we manufacture we repair we install we coordinate

We don’t think problems, we think solutions. So whatever your needs are, we will deliver. And if we have not thought of it already, our innovation takes over and we invent it. We are here to ensure that you can do business and excel at what you do best. Just like us.

P.O. Box 48 1723 ZG Noord-Scharwoude The Netherlands T F E I

018_willteco.indd 1

+31 (0) 226 313 054 +31 (0) 226 320 222 info@willteco.com www.willteco.com

19-09-12 11:42

RisicoManageMent 19

De analyse had nog een ander gevolg: een toename van het aantal externe partijen voor onderhoud. Dat komt volgens Plasman onder meer door de toenemende complexiteit van de techniek en de vergaande wetgeving. ‘De analyses maakten duidelijk dat we hier en daar tekort schieten om zelf goed onderhoud te kunnen plegen. Daarnaast is er meer werk bijgekomen. Het beheer van en waken over onderhoud en de bedrijfsvoering is nu veel omvangrijker.’

Stoplicht Het Medisch Centrum Haaglanden (MCH) is net begonnen aan een gestructureerde aanpak van onderhoud en beheer. Het volgt min of meer dezelfde route als de Gelre ziekenhuizen en Zorgsaam, en mikt op soortgelijke beheerplannen en risicoanalyses.

De nieuwe inzichten die zijn verkregen zijn ondertussen geïmplementeerd. Zo is de operatiekamer inmiddels uitgerust met een stoplicht, vertelt Jan-Martien Touw, hoofd Techniek bij het MCH. Het stoplicht laat in één oogopslag zien of het in de OK wel goed gesteld is met de ventilatie en medische gassen. ‘Groen betekent dat alles in orde is, en de arts aan de slag kan.

Oranje duidt op een storing, en rood houdt in dat er absoluut niet geopereerd mag worden.’

Het stoplicht is een alternatief voor het telefoontje naar de OK. Volgens Touw is het waarschuwingssysteem veel prettiger voor zowel de artsen als de technische dienst.

‘Het systeem werkt simpel en biedt duidelijkheid voor de artsen, hierdoor draagt het bij aan de patiëntveiligheid.’

Het MCH, dat ziekenhuiszorg levert in MCH Westeinde in Den Haag en MCH Antoniushove in Leidschendam, maakt voor het beheren van het onderhoud steeds meer gebruik van een centraal onderhoudsbeheersysteem. ‘Dat is een soort manusje-van-alles’, zegt Touw. ‘Van storingen tot lekkages: alles wordt vanuit dit breed opgezette informatiesysteem geregistreerd en gecoördineerd.’

De staat en geschiedenis van alle medische apparatuur en installaties zijn ook opgeslagen in het onderhoudsbeheersysteem. Via een sticker met een uniek nummer zijn de gegevens van elk individueel apparaat op te vragen. ‘Artsen en onderhoudsmensen hebben zo inzicht in de onderhoudshistorie.

In protocollen is verder vastgelegd dat het personeel op de zorgafdelingen ook verantwoordelijkheid draagt voor medische appa-

ratuur.’ Naast het unieke inventarisnummer is er ook een sticker met de datum van het komende onderhoud. ‘Hierdoor is het voor de gebruiker direct helder wanneer de volgende onderhoudsbeurt op stapel staat en of het nog verantwoord is om het apparaat te gebruiken.’

Ook het MCH liep tegen verrassingen aan.

De risicoanalyse bracht aan het licht dat er een zwakke plek zat in de noodstroomvoorziening. Zo bleek MCH Westeinde weliswaar te beschikken over drie noodstroomaggregaten, maar werd de diesel hiervoor door slechts één opvoerpomp geleverd. Als deze pomp zou uitvallen, zouden de drie aggregaten ook stil komen te liggen. ‘Uiteraard is het niet haalbaar om alle systemen redundant te maken. Maar die noodaggregaten hebben natuurlijk alleen maar zin als de pomp minimaal dubbel is uitgevoerd. Deze aanpassing is dus inmiddels doorgevoerd.’

Het MCH neemt ook de organisatie voor de uitbesteding van onderhoud onder de loep. Een analyse van de contracten bleek bijvoorbeeld zinvol. ‘Het bleek dat we onderhoudscontracten hadden voor installaties die we niet meer in huis hebben.’

Touw stipt ook aan dat de rol van de interne techneut aan het verschuiven is. In plaats van onderhoudsmonteur wordt hij meer en meer installatiebeheerder. Dat is onvermijdelijk. ‘Installaties en apparatuur worden steeds complexer. Gevolg is dat we steeds meer onderhoud uitbesteden. Onze rol zit hem met name in het toezicht hierop, en het plannen van het onderhoud. Ook stellen we samen met de contractpartijen vast waar de risico’s zitten en hoeveel onderhoud er nodig is. Trends worden met behulp van een goed ingericht onderhoudsbeheersysteem heel goed zichtbaar.’

Touw kijkt ook naar de toekomst. Het menselijk falen zou volgens hem verder teruggedrongen kunnen worden als de systemen gebruiksvriendelijker zouden zijn.

Het bedienen vereist vaak veel training en inzicht. ‘Neem de buizenpost. Een foutje is snel gemaakt. Er zijn regelmatig storingen aan de installatie door verkeerd gebruik en door foute bediening van het systeem. Als techniek meer zou gaan werken met pictogrammen kunnen veel fouten voorkomen worden. Als Apple het kan, dan moet het ook elders kunnen. Daar is nog een slag te maken.’ n

08

iMaintain 12

016_17_19_L_artikel.indd 19

24-09-12 16:05

Adv_2_Opmaak 1 27-06-12 08:50 Pagina 1

Een ongeval zit in een klein hoekje.

SafetyFlyer.nl biedt u: ’de kleine hoekjes’ Vele gevaarlijke handelingen Het aantal gevaarlijke handelingen bij onderhouds- en productiebedrijven verschilt van enkele tientallen voor kleine bedrijven tot vele tienduizenden voor grote industriële ondernemingen. Duizenden medewerkers worden dagelijks blootgesteld aan grote veiligheidsrisico’s.

Er valt nog veel winst te behalen Ondanks voorzorgsmaatregelen belanden jaarlijks 85.000 werknemers voor eerste hulp in een ziekenhuis en worden 4.000 werknemers opgenomen. Elk jaar overlijden 70 werknemers aan de gevolgen van een arbeidsongeval. De kosten en overige gevolgen van risicovolle handelingen zijn vaak niet te overzien.

Samenwerking maakt sterker Onder het motto: ‘Voorkomen is beter dan genezen’ delen bedrijven op SafetyFlyer.nl vele incident-oorzaken (met of zonder bedrijfsnaam). Op deze manier worden medewerkers continu getriggerd op latent aanwezige risico’s en leren ze direct veiliger te werken. SafetyFlyer.nl werkt meteen kosten besparend. Makkelijker kunnen wij ongevalspreventie niet maken. Bezoek de website en profiteer van de tijdelijke actiekorting!

sharing learning prevention

012_sipress.indd 1

19-09-12 11:43

UNDER CONSTRUCTION 21

Tandenborstel redt ISS Astronauten hebben een belangrijke reparatie aan het internationale ruimtestation ISS uitgevoerd met behulp van een tandenborstel.

Omdat het juiste gereedschap niet aanwezig was, moesten de ruimtevaarders improviseren.

De bewoners van het ISS hadden de afgelopen dagen minder elektriciteit omdat een stroomverdeler van de zonnepanelen kapot was gegaan. Daardoor konden twee van de acht panelen niet worden gebruikt. Bovendien viel ook een derde paneel uit door een ander probleem. De astronauten probeerden de verdeler te vervangen, maar dat mislukte doordat er ijzerslijpsel en ander materiaal in een moer terecht was gekomen. Het lukte daardoor niet het apparaat aan het station vast te maken. Voordat een tweede ruimtewandeling kon worden gemaakt om de stroomverdeler te vervangen, moesten de astronauten daarom een manier vinden om het slijpsel te verwijderen. Een tandenborstel waaraan provisorisch een handvat was getapet bood uitkomst.

In zes en een half uur wisten een Amerikaanse astronaute en haar Japanse collega de klus te klaren. Daarna kon de verdeler weer in gebruik worden genomen. Als dat niet was gelukt, hadden de astronauten flink moeten bezuinigen op stroom en hadden ze mogelijk zelfs enkele experimenten moeten stopzetten.

Explosieven in Oss onschadelijk gemaakt De Explosieven Opruimingsdienst (EOD) heeft onlangs drie explosieven gedemonteerd bij bandenbedrijf Joop Arts aan de Rijnstraat in Oss. Het bedrijf had een hoeveelheid materialen van het Engelse leger binnengekregen.

Personeel ontdekte in banden van legervoertuigen drie voorwerpen die op explosieven leken. De politie heeft bevestigd dat het inderdaad om een explosief zou kunnen gaan.

Volgens eigenaar Bas Arts waren er drie explosieven ontdekt in de Engelse legerbanden.

Een Poolse werknemer heeft vervolgens zelf de ontstekingen verwijderd en de explosieven mee naar het kantoor van het bedrijf genomen. Daarna is er contact opgenomen met het Engelse leger waar de banden van afkomstig waren. Die hebben via via de Nederlandse Explosieven Opruimingsdienst ingeschakeld. De EOD heeft alle drie de explosieven gedemonteerd. Die zijn door de EOD afgevoerd en naar het Nederlands Forensisch Instituut gebracht waar ze worden onderzocht.

NS-monteur met verlof na oppakken zwaan Een storingsmonteur van NS-dochterbedrijf NedTrain is met betaald verlof gestuurd nadat hij een gewonde zwaan van het spoor had gehaald. De man zou het veiligheidsprotocol hebben geschonden en NS doet daar nu onderzoek naar.

Door de zwaan op de rails was het treinverkeer bij Amsterdam Centraal verstoord. In de krant zegt de monteur dat hij na een belletje met de verkeersleiding met een oranje hesje het spoor opliep naar het gewonde dier, dat tweehonderd meter van het perron lag. Hij droeg de zwaan over aan de dierenambulance. Volgens NS had dit echter ‘tot een groter gevaar voor hem en anderen kunnen leiden’. Het spoorbedrijf zegt dat door de strikte protocollen over veiligheid op de baan sinds 2004 geen ongelukken met medewerkers aan het spoor meer zijn gebeurd. De inspecties zien streng toe op naleving.

De man kwam twee jaar geleden al met zijn werkgever in problemen toen hij tegen de regels in een in de sneeuw gestrande trein met reizigers bestuurde omdat er geen machinist was. Dierenrechtenorganisatie Een Dier Een Vriend liet weten de monteur een bloemetje te geven voor zijn optreden.

Zijn u curieuze berichten opgevallen in het nieuws voor onze under construction-rubriek? Stuur deze dan naar redactie@industrielinqs.nl 08

iMaintain 12

021_under_construction.indd 21

24-09-12 16:06

Tijdelijk of semi permanent behoefte aan extra warmte en/of energie?

Uw bron van informatie bij het kopen of huren van ketelinstallaties voor stoom, warm en heet water.

Verhuur

• warmwaterketels tot 8 MW • heetwaterketels tot 12 MW • automatische expansie-inrichtingen • stoomketelunits tot 28 barg van 400 kg/hr tot 16.000 kg/st • ontgassers, voedingswatertanks, ontharders • olietanks 3, 5, 10 en 20m3 • in container, buitenopstelling of romneyloodsen

Services

• 24 uurs storingsdienst • leidingwerkmontage • onderhoud • engineering

Milieuzorg

• Low-NOx installaties • geluidsbesparende omhuizingen • CE normering

www.ecotilburg.com Postbus 899, 5000 AW Tilburg - Hectorstraat 23, 5047 RE Tilburg - Tel: 013 5839440 - Fax: 013 5358315 - E-mail: info@ecotilburg.com

022_deg_eco.indd 1

19-09-12 11:42

PRODUCTEN 23

Producttrends op www.i-maintain.nl

1

Sensor voor de levensmiddelenindustrie

2

I ♥ dirty hands campagne

3

Duct tapes

4

Efficiëntie op de werkvloer

Phoenix Contact heeft het productprogramma sensor/actorbekabeling uitgebreid. De speciaal voor toepassing in de levensmiddelenindustrie ontworpen varianten kenmerken zich onder andere door een bijzonder glad oppervlak alsmede het gebruik van roestvaststaal 1.4404 in Hygienic Design. Met Hygienic Design voldoet het nieuwe programma voor de levensmiddelenindustrie aan alle eisen. De gebruikte materialen voldoen daarbij ook nog eens aan de eisen van de Amerikaanse Food And Drug Administration FDA. www.phoenixcontact.nl

Met genoegen presenteert Dreumex de internationale campagne ‘I ♥ dirty hands’.

De campagne is gericht op de hard werkende professional, die dagelijks met zijn handen werkt. Het belang van een goede handverzorging wordt nog steeds onderschat en kan niet genoeg aandacht krijgen.

Met deze campagne wil Dreumex hier de aandacht op vestigen. www.dreumex.com

Delta Tape komt met een compleet nieuwe lijn duct tapes, speciaal ontwikkeld voor de bouw en industrie. Deze nieuwe lijn bestaat uit drie hoogwaardige duct tapes, waarmee de professionele vakman voor iedere klus de juiste tape in kan zetten. De absolute topper is de Delta Duct Tape 300; deze sterke - maar toch eenvoudig met de hand te scheuren - duct tape laat geen lijmresten achter. Daarnaast is deze all weather tape bestand tegen de meest extreme weersinvloeden en hierdoor zowel binnen als buiten inzetbaar. ww.deltatape.nl

Overal waar productielijnen operationeel zijn, is het voor de operator van belang dat de capaciteit en snelheid nauwkeurig bijgehouden wordt. Hiervoor biedt Intercontrol het ProducTVity Station (PTV) van Red Lion Controls. Dit is een kant-en-klaar oplossing voor de exacte weergave van productie-informatie op de werkvloer. De PTV maakt het mogelijk om op afstand berichten te ontvangen op een smartphone of via een pc-netwerk. www.intercontrol.eu

5

Switches voor on-board netwerken

6

Storingscontourvrije stop binnen seconden

7

Kledinglijn voor de chemische industrie

8

Lekdetectie met tracergas

Om te voldoen aan de groeiende vraag naar communicatienetwerken aan boord van rollend spoorwegmaterieel, introduceert Westermo twee compacte en robuuste Power-overEthernet (PoE) switches die communicatie met bijvoorbeeld camera’s, lcdschermen en draadloze LAN access points ondersteunen. De apparaten versterken verder het Westermo IP Train concept, dat een complete Ethernet switch- en routingoplossing biedt voor een robuuste netwerkinfrastructuur voor het ontwerpen van intelligente netwerken aan boord van treinen en ander rollend materieel. www.westermo.com

In de laserberwerking van ferromagnetische werkstukken telt binnen de magnetische spantechniek alleen de meest efficiënte spanoplossing. Binnen een paar seconden kunnen onderdelen met verschillende geometrieën worden gespannen en storingscontourvrij van vijf zijden bewerkt worden. Afgestemd op specifieke toepassingen levert SCHUNK magneet klem-oplossingen in verschillende uitvoeringen. Voor grotere delen adviseert Schunk het gebruik van ronde of rechthoekige Magnos parallelpoolplaten, die ook handmatig geactiveerd kunnen worden. www.schunk.nl

Berendsen heeft een eigen collectie ontworpen speciaal voor de chemische industrie: de Ara-mid.

De kledinglijn is wat meer basic dan de andere collecties veiligheidskleding en daardoor lucratiever. Door de specifieke reiniging, onderhoud en controle door Berendsen, behoudt de kleding zijn normeringen en blijft het voldoen aan de veiligheidseisen. De Ara-mid collectie voldoet aan de normen: vlamvertragend, chemicaliën resistent en anti-statisch. De kleding is zeer geschikt voor chemische industrie, de olie- en gasbranche en voor servicemonteurs. www.berendsen.nl

Lekdetectie in ondergrondse pijpleidingen met behulp van tracergas stelt hoge eisen aan de toegepaste meettechniek. De Sewerin VarioTec 460 tracergas is speciaal voor dit doel ontwikkeld en biedt hoge nauwkeurigheid en veelzijdigheid. Het instrument is in staat bijzonder kleine concentraties waterstof te meten, maar biedt tevens de mogelijkheid tot 100 Vol.% te meten. Hiermee kan de VarioTec 460 tracergas naast lekdetectie ook worden toegepast bij het gasvrij verklaren van leidingen. www.euro-index.nl

Kijk voor meer productinnovaties op www.i-maintain.nl

023_F_producten.indd 23

08

iMaintain 12

24-09-12 16:05

ui

HeT énige nedeRlands en BelgisCH PlaTfoRM vooR sHUTdowns & TURnaRoUnds

10

v t d erh e al pr en ak tij k

Risicomanagement van shutdowns & turnarounds

Aa

“

Gr pla an he ris DN pre

In

sta

Houd grip op de kwaliteit, voortgang en het budget van uw stop door dé perfecte voorbereiding PRakTijkCase Beheersing van grote onderhoudsstops bij Teijin Aramid

PRakTijkCase

Inm

cer

wa

cer

uitb

PRakTijkCase

Onderhoudsstop kerncentrale Borssele april 2011

al j

En

een

Lessons learned steiger ongeval Amercentrale Geertruidenberg

M

Be

“D

ver

voor meer informatie of om u aan te melden bezoek www.iir.nl/shutdowns.

voo

dan

een

kom

van

Va

her

Media partners:

Pr

Event partner:

Pre

we

pro

–e

‘No

cer

vak

uite

aan

Conferentiedata: 11 en 12 december 2012

Co

Locatie: Van der Valk Hotel Princeville Breda

Eve e-m

ww

Meld u nú aan! bel: 020 - 580 5400 e-mail: inschrijving@iir.nl fax: 020 - 580 5454 www.iir.nl/shutdowns 1431 advertentie.indd 1-2 024_25_iir.indd 2

19-09-12 11:42

0

en

Aart den Boer (DNV) over onderhoudsstops:

“Bredere prekwalificatie is nodig om veiligheid te waarborgen”

s

Grote aantallen ingehuurd personeel bevolken industriële plants tijdens shutdowns. Tijdelijke krachten met een andere kwaliteitscultuur, mentaliteit, zonder binding met het bedrijf en visie op veiligheid. “Een groot veiligheidsrisico, zo niet het grootste”, aldus Aart den Boer, DNV Business Assurance. Hij pleit daarom voor verdere prekwalificatie van de arbeidspool.

et

Aart den Boer

ijk

In 2003 is de ISO 17024-norm opgesteld. Het is een wereldwijde

Ondanks de zware eisen merkt hij dat professionals het certificaat niet

al jaren als een van de weinige bedrijven aan deze norm.

“Mensen vertellen me dat ze blij zijn dat ze het certificaat hebben.

standaard voor het uitvoeren van personeelscertificatie. DNV voldoet Inmiddels is de database zo’n 300.000 certificaten groot. Deze

certificaten zijn beschikbaar voor meer dan 100 beroepsprofielen,

waaronder steigerbouwers en isolatiespecialisten, maar Den Boer zou

als lastig obstakel ervaren, maar als een waardevol document:

Het onderscheidt ze van minder vaardige – en minder veilig werkende collega’s. Het geeft ze aanzien terug.”

certificering van de zogenaamde Professional WorkForce liever

Toezicht

En juist dat is belangrijk, zeker bij risicovolle stops. Ik vind het ook

DNV alles heeft getoetst om het beroep vakbekwaam en veilig te kunnen

uitbreiden: “Wij certificeren ook lassers, maar niet op hun gedrag.

Een houder van een DNV Certificaat moet erop kunnen vertrouwen dat

een voorwaarde van het professional zijn.”

uitvoeren. “Onze verantwoordelijk stopt niet na het uitreiken van een

Meerwaarde Bedrijven zetten steeds vaker tijdelijk personeel in. Den Boer: “Deze mensen hebben geen relatie met het bedrijf, komen uit

verschillende culturen en weten hoogstens voor wie ze werken. En

voor het bedrijf zijn deze ingehuurde arbeidskrachten vaak niet meer dan een naam, cv en tarieflijst. Dit zorgt voor een blinde vlek tussen een vaste bedrijfsrelatie, cultuur en continuïteit. Ook de veiligheid

komt in het geding. Het kan toch niet zo zijn dat iemand bij bedrijf X

van het terrein wordt gezet bij bedrijf Y weer gewoon aan de slag gaat?

Vandaar dat wij werknemers prekwalificeren. Zo zijn goede mensen

certificaat. Verkeersregels hebben geen zin als er niemand op toeziet.

Gecertificeerde professionals komen bij ons in een database.

Als er een probleem is, toetsen wij of de ‘niet naleving’moet leiden tot het schorsen of intrekken van het certificaat. De toetsnorm wordt

bepaald in een waarborgcommissie van belanghebbenden. Zij vormen het maatschappelijk draagvlak en zijn betrokken bij de actualisering van de toetsnorm en het sanctiebeleid. Dit is één van de redenen

waarom DNV zo succesvol is. Iedereen kan in drie maanden een

certificeringsinstantie oprichten, maar de waarde van onze certificatie en toezicht is van een ander niveau.”

herkenbaar. En wie zich niet aan de regels houdt is niet meer welkom.”

Uitbreiding

Professionals

ficeerd worden. “Heel veel beroepsgroepen zijn nu nog ongezien. Je ziet

Prekwalificatie is kan zowel toetsing van vakbekwaamheid als van werkhouding. Volgens Den Boer is dat nodig wil je van een

professional kunnen spreken. “Hierbij is je handelen - en niet-handelen – erg belangrijk. Als je collega geen helm draagt kun je niet zeggen ‘Nou en, ik wel, dus ik zit goed’. Veiligheid gaat verder dan een

certificaat met een geldigheid van 10 jaar. Je beschikt over actuele

vakbekwaamheid, je bent je bewust dat de naleving van voorschriften uiterst belangrijk is en je durft je collega’s en zelfs leidinggevenden aan te spreken op eventueel ‘onprofessioneel’ gedrag.”

Den Boer zou het liefst zien dat de arbeidspools breder geprekwali-

bedrijven waar maandagmorgen ineens 300 man ingehuurd personeel

het terrein op komt. De een heeft een certificaat, de ander niet. De een heeft een pas, de ander niet. In die consternatie gaan veel arbeidsuren verloren. En dan nog komen er mensen binnen die eerder al

weggestuurd zijn.” Hij wil hierover in gesprek gaan met deelnemers

van de conferentie ‘Risicomanagement van shutdowns & turnarounds’.

“Ik ben benieuwd hoe zij over bredere prekwalificatie denken. Wat mij

betreft zijn de voordelen voor veiligheid en continuïteit overduidelijk.”

Conferentie ‘Risicomanagement van shutdowns & turnarounds’ Event partner DNV biedt u 20% relatiekorting. Om hiervan gebruik te maken; e-mail Dominique Caron (d.caron@iir.nl) o.v.v. Shutdowns/DNV. www.iir.nl/shutdowns

024_25_iir.indd 3

17-9-2012 13:58:47 19-09-12 11:42

26 WHAT’S NEXT

De federatie van technologiebranches (FHI) ziet mogelijkheden voor het nieuwe kabinet om de kenniseconomie te versterken. ‘Met beleidsaanpassingen kunnen belemmeringen worden weggenomen en het perspectief op groei worden hersteld’, stellen FHI-voorzitter Eric van Schagen en FHI-beleidsdirecteur Kees Groeneveld.

Federatie van technologiebranches stelt Technologiemanifest op ‘Van ons Technologiemanifest 2010 hebben we een aantal pun­ ten teruggezien in de formulering van het Topsectorenbeleid van de overheid. Nu kunnen we ons concentreren op obstakels in de praktische uitvoering en op de punten die in dat beleid nog niet zijn aangepakt’, stelt de federatie van technologiebranches.

Voorstellen Met het oog op de afgelopen verkiezingen en het daaropvolgen­ de regeerakkoord, heeft het federatiebestuur van FHI een nieuw Technologiemanifest 2012 opgesteld. FHI doet een aantal voor­ stellen in de nieuwe versie van haar Technologiemanifest, gericht op de periode 2012 tot en met 2014. Op vier punten doen de technologiebranches suggesties ter stimulering van de kennis­ economie: onderwijs en arbeidsmarkt; onderzoek en wetenschap; topsectorenbeleid; ondernemerschap en exportstimulering.

Onderwijs en arbeidsmarkt vormen samen het eerste en nog steeds belangrijkste aandachtspunt. Het tekort aan jonge, adequaat opgeleide mensen wordt steeds nijpender als gevolg van de uit­ stroom van ouderen en gebrek aan instroom. Andere prikkels in de organisatie van het mbo+ en hbo ziet FHI als oplossingsrichting.

De financiering zou gekoppeld moeten worden aan het aantal gekwalificeerde afgestudeerden. Zo lang scholen betaald krijgen voor het werven van leerlingen in plaats van voor het afleveren van gewenste arbeidskrachten, zal het onderwijs zich blijven richten op wat bij jongeren populair is in plaats van wat de kenniseconomie vraagt en nodig heeft. Dat moet en kan veranderen.

FHI

De federatie van technologiebranches heeft een Technologiemanifest 2012 uitgebracht waarin het de nieuwe regering suggesties doet voor het stimuleren van de kenniseconomie.

FHI is het collectief van technologiebedrijven die in de Nederlandse markt actief zijn als aanbieders van Industriële Elektronica, Industriële Automatisering, Laboratorium Technologie en Medische Technologie. Het collectief functioneert als netwerk en richt zich tot externe partijen, zowel publiek als privaat, het bedrijfsleven en (semi­)overheidsinstellingen. In totaal zijn ruim 700 bedrijven bij FHI aangesloten. De gezamenlijke omzet bedraagt ongeveer 6,5 miljard euro per jaar.

08 12 iMaintain

026_27_28_29_Q_whatsNEXT.indd 26

24-09-12 17:08

WHAT’S NEXT 27

Zoals elke treinreiziger weet, heeft Nederland een zeer druk bereden spoorwegnet, met name in de Randstad. Het is van belang dat sto­ ringen voorkomen of snel gelokaliseerd en opgelost kunnen worden.

ProRail heeft hiertoe wetenschappelijke vragen aangedragen. Deze zijn omgevormd tot het onderzoeksprogramma ExploRail waarin een aantal cruciale onderwerpen wordt benoemd.

TopSEcTorENbElEiD iN HiSToriScH pErSpEcTiEF Het drukke Nederlandse spoornet is gevoelig voor storingen. Een nieuw onderzoeksprogramma gaat hier oplossingen voor bedenken.

2 MiljoEN Euro voor DElFTS rAiloNDErzoEk TU Delft heeft twee miljoen euro binnengehaald voor onderzoek naar spoorinfrastructuur uit het nieuwe wetenschappelijke deel­ programma ‘Intelligent Rail Infrastructure’ van ExploRail. Dit is een samenwerking tussen ProRail en STW waarin tot en met 2016 vijf miljoen euro beschikbaar wordt gesteld voor wetenschappelijk onderzoek op het gebied van spoorinfrastructuur. .

Het Nederlandse wetenschapslandschap is steeds ingewikkelder geworden. Dat blijkt uit een historische analyse van Harry Lintsen en Evert­Jan Velzing. De analyse is gedaan om het huidige Topsectorenbeleid in historisch perspectief te plaatsen.

Uit dit rapport blijkt dat er sinds 1945 veel organisaties en regie­ organen zijn opgericht die de contacten tussen wetenschap en bedrijfsleven moeten bevorderen. De auteurs adviseren om juist minder organen te hebben, en die langere tijd te laten bestaan.

Pas dan kunnen ze echt effect hebben.

Eind 2012 verschijnt er een groot rapport over coördinatie van onderzoek, waarin een samenvatting van de historische analyse zal worden opgenomen.

DigiTAlE ‘STETHoScoop’ coNTrolEErT MAcHiNES

Vibraties

Met een digitale stethoscoop, ontwikkeld door Siemens, kan de toestand van machines gecontroleerd worden door alleen de geluiden ervan te analyseren. De sensoren van het systeem luisteren naar de machinegeluiden, zoals een arts met zijn stethoscoop naar het hart en de longen van een patiënt luistert. Het systeem leert het verschil horen tussen normale en gebrekkige werking door geluiden en vibraties te analyseren.

De benodigde sensoren zijn eenvoudig en het systeem kan op veel verschillende soorten machines en apparatuur wor­ den gebruikt. Momenteel worden drie prototypes van ‘Steve’ (Siemens Tremor Evaluation Equipment) getest in elektriciteits­ centrales in Marokko en de VS en in het gasturbinetestcentrum van Siemens in Berlijn.

Steve detecteert ruis, of liever structuurgedragen geluiden, met een snelheid van bijna een miljoen metingen per seconde. Dat is 25 keer sneller dan het menselijk oor. Daarnaast is het zo geprogrammeerd dat het leert welke machinegeluiden en vibra­ ties kenmerkend zijn voor de verschillende bedrijfstoestanden.

Na een fase van ongeveer een week waarin gegevens worden verzameld kan Steve het onderscheid maken tussen geluiden en vibraties die normaal zijn en die op een defect duiden. Het systeem is mobiel, weerbestendig en gemakkelijk van de ene naar de andere machine over te brengen, zodat het periodiek veel apparaten kan meten. Omdat Steve kan leren, kan men het installeren op praktisch elke machine die vibraties uitzendt.

Defecten Veel technische installaties, zoals elektriciteitscentrales, zijn zo complex dat het niet mogelijk is om voortdurend alle werkende machines te controleren zonder onderbrekingen in het bedrijfs­ proces. Als er dan ergens een storing optreedt, is de vervan­ ging van essentiële onderdelen zoals turbines, generatoren, transformatoren en belangrijke hulpsystemen zeer ingewikkeld en kan dit honderdduizenden euro’s kosten.

Siemens Energy en de onderzoeksafdeling Corporate Technology (CT) in Princeton ontwikkelden daarom het mobiele controlesysteem Steve. Het registreert defecten voordat ze bedrijfsonderbrekingen kunnen veroorzaken, waardoor de uitvaltijd korter is. Steve maakt gebruik van sensoren ter groot­ te van een munt die op verschillende plekken op vrijwel elke machine kunnen worden bevestigd. Wanneer het een afwijking vaststelt, kunnen specialisten van Siemens de operators van de centrale via de mobiele telefoon assisteren bij hun analyse.

De stethoscoop ‘Steve’ detecteert defecten aan installaties voordat stillegging noodzakelijk is.

08

iMaintain 12

026_27_28_29_Q_whatsNEXT.indd 27

24-09-12 17:09

28 WHAT’S NEXT

glASvEzElSENSor HElpT MET plANNiNg oNDErHouD WEgEN Een verbeterde glasvezelsensor meet op de A12 bij hectometer­ paal 88.0 de aslasten van het verkeer. De sensor van het type ‘weigh in motion fibre optic’ is de eerste in zijn soort.

Dat melden ontwikkelaars VanderHoekPhotonics en BAM

Met sensoren in de deklaag van het wegdek kan de belasting erop worden gemeten. Dit helpt bij het plannen van het onderhoud aan de weg.

Infratechniek Mobiliteit (ITM), BAM Wegen Technologie & Ontwikkeling, Materieel en Asfalt (TMA) en BAM Infraconsult.

De gepatenteerde sensor is over de hele breedte van een rijstrook onder de deklaag aangebracht. ‘Bestaande weigh in motion sen­ soren worden in de deklaag aangebracht. Dat maakt de metingen gevoeliger voor afwijkingen’, zegt hoofd technische ondersteuning en productontwikkeling Roland van Niekerk van verkeerstechnisch bedrijf BAM ITM. ‘Langs de randen van de ingebouwde sensor ontstaat gemakkelijk schade in het zoab, zodat meer onderhoud nodig is. Het wegdek loopt nu ononderbroken door en beschermt de sensor. Die gaat daardoor langer mee en vergt ook minder onderhoud.’ De sensor is verdeeld in segmenten. Die geven uit­ sluitsel over druk en breedte van de passerende wiellasten. Het gewicht wordt afgeleid uit faseverschuivingen in het licht dat tijdens de belasting op de sensor valt.

Eind dit jaar moet de programmatuur gereed zijn die de meetgege­ vens analyseert. De metingen moeten de wegbeheerder helpen bij het bepalen van de verkeersbelasting en het onderhoud. Mogelijk gebruikt de politie de bevindingen om te zwaar beladen vracht­ wagens van de weg te halen. Op hoofdwegen zijn inmiddels negen aslastsensoren gemonteerd.

.

coluMN: ruiMTE voor vErbETEriNg De publieke opinie lijkt te zijn dat partnerschapscontracten een structureel betere basis bieden om overall de onderhoudskos­ ten te verlagen. Toch zien we in de praktijk nog (te) weinig van dergelijke contractvormen. Een recente enquête onder VOMI­leden toont aan dat meer dan tachtig procent van de contractvormen bij de uitbesteding van onderhoud in de pro­ cesindustrie bestaat uit ‘klassieke contracten’ zoals: lump­sum, regie of op basis van unit rates. Dat is ouderwets en biedt niet of nauwelijks een incentive om te verbeteren of te innoveren.

Maar ook vanuit een maatschappelijk oogpunt is het wat mij betreft zeer gewenst, zo niet noodzakelijk, dat we snel serieus werk maken van een slimmere wijze van uitbesteden.

Het zal niemand immers ontgaan zijn dat de er in de opkomende economieën veel geïnvesteerd wordt in raffinage­ capaciteit en petrochemie. Internationale concurrentie neemt toe en onrendabele en verouderde installaties worden met slui­ ting bedreigd. Voor de Nederlandse procesindustrie is het dus van groot belang dat onze installaties tiptop in orde zijn en, zeker wat betreft kostenefficiency, kunnen meedraaien in het internationale speelveld.

De arbeidsmarktproblematiek noopt ons ook tot meer en betere samenwerking. Het dreigend tekort aan vakmensen zal ons ertoe dwingen de schaarse resources die er zijn zo efficiënt mogelijk in te zetten. Er is wat mij betreft niet alleen een financiële maar ook een maatschappelijk drijfveer om tot meer samenwerking in de onderhoudsketen te komen. Want Who’s NEXT? In de sector van het industrieel onderhoud is en wordt de arbeidsmarktproblematiek zeer nijpend.

Onderhoudsmedewerkers vervullen een belangrijke rol binnen de Nederlandse industrie en een tekort aan deze vakmensen weerhoudt industriële bedrijven ervan om veilig, innovatief

en duurzaam te kunnen produceren. Profion, de branche­ vereniging voor bedrijven in het industrieel onderhoud, pleit voor een gecoördineerde én slagvaardige aanpak door de sector zelf. Bij deze aanpak moeten werkgevers, de overheid, het onderwijs, het CWI en brancheverenigingen betrokken zijn, bijvoorbeeld in een georganiseerd overleg. En deze sector komt bijeen op Maintenance NEXT. Dat biedt de kans om in te zetten op effectiever werken met een hogere Hands on Tool Time. Het maakt samenwerking voor innovaties moge­ lijk en kan de band tussen onderwijsinstellingen en bedrijven versterken. Maar dat gaat niet vanzelf. Dat moet u als branche zelf doen.

Mark Ammerdorffer Directeur VOMI

08 12 iMaintain

026_27_28_29_Q_whatsNEXT.indd 28

24-09-12 17:09

WHAT’S NEXT 39

EuroSkillS-kAMpioENScHAp TEST vAkkENNiS TEcHNiScHE joNgErEN Van 4 tot 6 oktober 2012 is het circuit van Spa­Francorchamps gastheer van de derde editie van EuroSkills. De inrichters van deze Europese kampioenschappen willen vooral de technische beroepen promoten, door de technische vaardigheden en vak­ bekwaamheid van jongeren op een ludieke manier in de spotlight te zetten. De competitie focust op de combinatie van werken en leren ­ de zogenaamde ’sandwich’­cursussen ­ en op stages.

‘We hechten grote waarde aan het ondersteunen en aanmoe­ digen van jonge mensen die cursussen of stages hebben afge­ rond. De jongeren van vandaag zijn de ingenieurs en managers van morgen’, aldus Bernard Echevard, Managing Director van Huron, één van de sponsors van het event.

In totaal zullen bijna 430 deelnemers uit 24 landen het gedu­ rende drie dagen tegen elkaar opnemen ten overstaan van een grote menigte, met slechts één doel voor ogen ­ de beste te zijn in hun vak.

Alle sectoren van de economie zijn vertegenwoordigd, van indus­ trie tot dienstverlening, van food tot auto’s, en van de bouw en aanverwante beroepen tot de landbouw.

De opleiding Installatietechniek kan tegenwoordig ondersteund worden door digitale lesstof. De materie wordt hierdoor actueler en de materialen zijn goedkoper om aan te schaffen.

kENTEq EN lEErWijzEr.iNFo biEDEN DigiTAAl lESSToF AAN

Op de EuroSkills-kampioenschappen kunnen jongeren hun technische kunsten vertonen op uiteenlopende vakgebieden.

.

Kenteq en Leerwijzer.info kunnen voortaan ROC’s die een oplei­ ding Installatietechniek geven, samen voorzien van een compleet digitaal lesstofaanbod op alle niveaus.

Techniekstad, het instrument voor digitale distributie van les­ materiaal van Kenteq voor de technische vakgebieden metaal, elektro­ en installatietechniek, is leverancier van content zoals film­ pjes, simulatie, praktijkopdrachten en toetsen. Leerwijzer.info biedt een leermethode aan waarbij leren in beroepssituaties van essen­ tieel belang is. Ze maken daarbij gebruik van theoretische kennis vanuit het bedrijfsleven en hun eigen content.

De afstemming tussen het aanbod levert behalve voor de klant ook voor beide partijen voordeel op. Overlap wordt voorkomen en les­ materiaal kan op een efficiëntere en goedkopere manier worden onderhouden. Daarnaast kan er sneller ingespeeld worden op de behoefte aan nieuw materiaal. Het voordeel voor de klant is dat zij bij beide organisaties hetzelfde complete pakket aan lesmate­ riaal kunnen aanschaffen tegen een voordeliger prijs en dus een betere prijs/kwaliteitsverhouding wordt gerealiseerd. .

TEcHNiEk TrooNrEDE: ‘TEcHNiEk NooDzAkElijk voor EcoNoMiScHE groEi’ Onderwijsmaatregelen die nadelig zijn voor techniekstudies, teruglopende onderzoeksbudgetten, de voorgenomen bezuiniging op de ruimtevaartsubsidie en het ontbreken van een krachtig industriebeleid zijn voorbeelden van politieke besluiten/discus­ sies die een effect hebben op de ontwikkeling van Nederland.

Dat waren de belangrijkste punten uit de Techniek Troonrede, die onlangs werd uitgesproken door de President van het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs KIVI NIRIA Martin van Pernis.

Tijdens deze alternatieve troonrede benadrukte Van Pernis het belang van techniek voor Nederland. ‘We hebben de komende jaren de ingenieurs hard nodig om ons land vooruit te helpen. In de groeiende wereldwijde concurrentie zullen we namelijk een situatie moeten creëren waarin onze multinationals groeien en nieuwe bedrijven ontstaan.’

Martin van Pernis, President van KIVI NIRIA: ‘We hebben de komende jaren de ingenieurs hard nodig om ons land vooruit te helpen.’

08

iMaintain 12

026_27_28_29_Q_whatsNEXT.indd 39

24-09-12 17:09

• • • • • •

NDO Stralen & Conserveren (De) montage Reiniging Rigging & lifting Rescue & Evacuatie

030_mekano_nord_rope.indd 1

Veilig, snel en efficiënt

19-09-12 11:42

volgend nummer 31

In HeT volgende nummer Benchmarking Stichting Rioned voert elke drie jaar een vergelijkingsonderzoek uit tussen de rioleringszorg van verschillende gemeenten. Deze prestatiemeting geeft onder meer inzicht in het functioneren, presteren en de financiele aspecten van de riolering in ons land, maar ook in basisgegevens als het aantal aansluitingen en soorten rioolsystemen. Wat worden de speerpunten voor het komende onderzoek?

Hoe houden we het veilig?

We doen verslag van Profion Maintenance Linqs met als thema ‘Hoe houden we het veilig?’ Sprekers zijn Dick Amesz van DCMR en Boudewijn Siemons, voorzitter van VOTOB. Zij vertellen hoe we veilig kunnen blijven werken, ondanks de hoge werkdruk, schaarste aan personeel en een publieke opinie die steeds zwaarder begint te wegen.

World Class Maintenance op eigen benen Het Dutch Institute World Class Maintenance is op zoek naar aansluiting met de markt.

Een verdienmodel moet de toekomst van het instituut veilig stellen, ook als de subsidiekraan wordt dichtgedraaid. Tijdens het Jaarcongres worden de plannen getoond.

THemA: BenCHmArKIng EN VERDER MaintNL De komende editie van MaintNL staat in het teken van het congres iMaintain Prestatiemanagement. Op deze dag staan de resultaten van de NVDO SUTO Benchmark 2012 centraal. Met thema’s als ‘Presteren van Contract naar Management’, ‘Presteren van de Onderhoudsorganisatie’, ‘Jouw Contract, Mijn Contract’ en het ‘Contract van de Toekomst’ zoeken we samen naar de succesfactoren van goed prestatiemanagement.

Thema’s 2012 iMaintain Nummer 9 verschijnt 2 november 2012

iMaintain 10-2012 duurzaamheid

08

imaintain 12

031_volgend nummer.indd 31

24-09-12 16:13

Rent your Hydraulics!

HydrauRent offers supporting equipment for conditioning of your hydraulic system and -fluids!

Flushing units up to 2.000 l/min @ 80 bar in 20ft offshore container Modular flushing units; flushing up to FLUSHING UP TO

10.000 L/MIN @ 80 BAR

10.000 l/min possible!

By-pass filtration rigs up to 1.200 l/min

Flexible Saving Quick

De-watering units for hydraulic systems, standard and ATEX applications Cooling units for hydraulic sytems Temporary oil reservoirs up to 4.500 litres Installed and commissioned by professional engineers Also diesel- and electrically driven hydraulic powerpacks up to 800 kW for Rent

Support

www.hydraurent.com

Advertentie index IMAINTAIN

PPG Protective & Marine Coatings .......................................... 34

Abonnement ......................................................................... 66

Reed Business Opleidingen ...................................................... 8

Aerzen International Rental .................................................... 48

Rope Access group ............................................................... 30

Ahoy Rotterdam ............................................................ bijsluiter

Sdu Uitgevers ....................................................................... 34

BetaPublishers....................................................................... 62

Sipress ................................................................................. 20

Coservices International ......................................................... 48

Sitech Services ..................................................................... 38

CSA Group Europe ............................................................... 76

Testo .................................................................................... 38

DEG Solutions ...................................................................... 22

Uitzendbureau Zuidgeest ....................................................... 56

Eco Steam Rental Solutions .................................................... 22

Ultimo Software Solutions....................................................... 14

GGB Benelux ....................................................................... 50

Vector Maintenance Management ........................................... 56

Hateha ................................................................................ 50

VNU Exhibitions Europe ........................................................ 60

Havep Workwear ................................................................... 4

Willteco ............................................................................... 18

Hydrauvision ........................................................................ 32 IIR .................................................................................24, 25

REGIOSPECIAL ZEEUWS-VLAANDEREN 2012

iMaintain Infra congres.......................................................... 52

Applus RTD .......................................................................... 18

LSB Sky Access ..................................................................... 48

Arentis ................................................................................. 24

Mainnovation Meeting House NL............................................ 75

Oiltanking Terneuzen............................................................. 24

Mekano Industrial ................................................................. 30

Provincie Zeeland ................................................................. 14

Nord-Lock Benelux ................................................................ 30

SPIE Nederland .................................................................... 22

Nsecure ................................................................................. 2

Zeeland Seaports .................................................................... 6

032_index_hydrauvis.indd 6

24-09-12 15:50

Maint

NL

Het magazine van de NVDO

Maintenance houdt agro & food gezond | Life cycle costing bij het Waterschapsbedrijf | Kartonfabriek wendt data aan voor onderhoud 033_NVDO_cover.indd 33

24-09-12 16:04

PROTECTIVE COATINGS

SIGMADUR™

DURABLE FINISH SOLUTIONS WITH EXCELLENT AESTHETICS

The innovative SIGMADUR durable finish range protects onshore and offshore structures throughout their lifetime offering excellent protection to the splash and spillage of mineral and vegetable oils, paraffins, aliphatic petroleum products and mild chemicals.

• Innovative durable finish coatings cure down to –5°C • Excellent colour and gloss retention • Resistant to aggressive atmospheres, abrasive and corrosive conditions

www.sigmacoatings.com/protective

Onmisbaar zakboek voor de KAM-coördinator KAM staat voor Kwaliteit, Arbo en Milieu. Het PT KAM-Zakboek geeft een uitgebreid overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van kwaliteits-, arbo-, milieu- en integratiemanagement.

In deze vakgebieden verandert veel en worden nieuwe standaarden gezet.

Het PT KAM-Zakboek is uniek omdat niet alleen de drie werkgebieden uitgebreid worden beschreven. Ook is er veel aandacht voor de integratie van kwaliteit, arbo en milieu. In het PT KAM-Zakboek zijn de meest actuele ISO 9001:2008-norm en ISO 9004:2009-richtlijn verwerkt.

Het PT KAM-Zakboek is in eerste instantie bedoeld voor kwaliteits-, arbo- en milieucoördinatoren.

Maar het is ook voor anderen die te maken hebben met kwaliteit, arbo of milieu een waardevolle informatiebron.

BESTELLEN? GA NAAR WWW.SDU.NL/KAM-ZAKBOEK

034_ppg_sdu.indd 1

19-09-12 11:46

van de voorzitter En nu beheer en onderhoud nog!

De topsector Agrofood wil de sterke concurrentiepositie van de agrofoodsector de komende jaren verder uitbouwen. In het innovatiecontract met de overheid zijn afspraken gemaakt over de koers van de topsector en over de financiering ervan. Eén van de middelen om de positie te versterken is het stimuleren van innovatie via publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS) met TNO en de onderzoeksinstituten van Wageningen UR. Op die manier krijgt de sector rechtstreeks invloed op de besteding van een deel van de publieke onderzoeksgelden van de instituten. De foodsector heeft inmiddels 212 projectvoorstellen ingediend. Het beschikbare budget van tien miljoen euro werd daarmee zevenmaal overschreden. De toetsingscommissie heeft de tachtig meest veelbelovende initiatieven uitgenodigd om hun voorstel nader uit te werken. Na de beoordelingsronde in oktober wordt definitief vastgesteld welke projecten door TNO of Wageningen UR in 2013 worden uitgevoerd.

Prachtig nieuws, vind ik. Vooral omdat het NVDO Visiedocument Food, Beverage & Farma hier zo goed op aansluit. Hoewel de publicatie van dit waardevolle document pas in december gepland staat, wil ik u toch een tipje van de sluier geven. En ik kan u nu bij voorbaat al mededelen dat het Visiedocument formeel zal worden aangeboden aan de voorzitter van de topsector Agrofood met het verzoek om ook beheer en onderhoud binnen deze topsector ruimschoots aandacht te geven.

De verschillende deelsegmenten van de Food, Beverage & Farma-sector vertegenwoordigen gezamenlijk een omzetwaarde van 70,6 miljard euro. De vervaardiging van voedingsmiddelen levert de grootste bijdrage met een jaaromzet van 55,1 miljard euro. De dranken-

en tabaksindustrie zijn elk goed voor ongeveer 4,5 miljard euro en de farmaceutische industrie zet meer dan zes miljard euro om. In totaal zijn ongeveer 150.000 mensen werkzaam binnen de sector Food, Beverage & Farma, waarvan het overgrote deel binnen de voedsel- en drankenindustrie. Op basis van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat de voedingsmiddelenindustrie van de drie hier behandelde sectoren Food, Beverage & Farma de grootste bijdrage levert aan de Nederlandse economie en werkgelegenheid.

Er is een beweging zichtbaar van correctief naar preventief onderhoud. De farmaceutische industrie en de tabaksproducenten zijn hier halverwege de jaren 90 mee begonnen en zijn verder dan de voedsel- en drankenindustrie, die zich hier pas sinds een paar jaar op richt. De toenemende aandacht voor asset management leidt ertoe dat asset owners in kaart brengen welke onderdelen van het productieproces zeer kritisch en welke onderdelen minder kritisch zijn. Voor elk type installatie worden in toenemende mate risicoanalyses uitgevoerd in het kader van een risicogestuurd onderhoudsconcept. Het doel van deze strategie is het optimaal en kosteneffectief beheersen van de geïdentificeerde risico’s. Hierdoor kan het voorkomen dat, na een dergelijke analyse, wordt besloten op bepaalde installaties een ander type onderhoud uit te voeren.

Dit en nog veel meer nieuws en toekomstperspectieven deelt de NVDO graag met de gehele sector middels het Visiedocument ‘Onderhoud binnen de Food, Beverage & Farma Sector in 2020’. Het kan niet anders dan dat de topsector Agrofood dit document straks integraal opneemt in haar programma!

En ik kan u nu bij voorbaat al mededelen dat het Visiedocument formeel zal worden aangeboden aan de voorzitter van de topsector Agrofood met het verzoek om ook beheer en onderhoud binnen deze topsector ruimschoots aandacht te geven.

Bas B. Kimpel, Voorzitter

MaintNL 08 – 2012 35

035_MB_NVDO-D_Voorzitter.indd 35

24-09-12 16:04

Maintenance Manager

Kartonfabriek wendt data aan voor onderhoud Enorm veel (meet)gegevens heeft Eska Graphic Board. Veel kennis ook over de machines in de hoofden van operators en monteurs.

Die wil maintenance manager Gerwin Luiken ‘op papier krijgen’ en dan die bak met data gebruiken om het onderhoud efficiënter in te richten en de milieudruk te verminderen. ‘We zijn al een heel eind op weg; mensen krijgen er plezier in.’

Teus Molenaar

Automatiseringsdeskundige wilde hij worden, maar Gerwin Luiken kwam een tiende punt te kort op wiskunde om naar een hboinstelling te gaan voor een ICT-studie.

Tijdens zijn mbo-opleiding elektrotechniek en IT had hij stage gelopen bij Eska Graphic Board dat twee kartonfabrieken heeft: eentje in Sappemeer en eentje vijf kilometer verder in Hoogezand. Luiken had een aantal projecten in gang gezet, dat nog niet was afgerond toen zijn stage klaar was.

Omdat de doorstroming naar hbo van de baan was, en Eska graag wilde dat hij de projecten zou afronden, werd hem een baan aangeboden. Hij ging er als allround elektrotechnicus aan de slag. In deeltijd deed Luiken de hbo-studie elektrotechniek. Gedurende een reorganisatie werd hem een andere functie aangeboden: hij werd verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van een machinegroep. De eerste stap naar het onderhoudsvak was gezet.

‘Ik wilde wel verder op dat pad, maar op dat moment waren er geen vacatures voorhan-

den bij Eska’, vertelt Luiken. Hij ging om zich heen kijken naar een geschikte baan.

In de tussentijd zetten collega’s hun loopbaan voort bij een ander bedrijf waardoor er toch ruimte kwam voor een maintenance engineer. Met die baan groeide hij door naar reliability engineer en uiteindelijk naar de functie van de maintenance manager die hij nu 2,5 jaar is bij Eska. Al met al werkt hij nu 12,5 jaar bij de kartonfabrikant.

Luiken heeft op beide vestigingen gewerkt en in al die jaren alle machines wel een keer onder handen gehad.

Liefde voor het vak Bij zijn functie als maintenance engineer was hij nog niet gegrepen door het onderhoudsvak. ‘Ik had nog steeds voor ogen dat ik iets met programmeren en elektrotechniek zou doen’, vertelt hij. De liefde voor maintenance kwam toen de directie besloot een reliability engineer aan te stellen. ‘Het management wilde iemand die los van de dagelijkse praktijk een langetermijnvisie

MAINTENANCE MANAGEr Naam: Leeftijd: Werkgever: Functie: Opleiding:

Gerwin Luiken 33 jaar Eska Graphic Board Maintenance Manager Elektrotechniek en automatisering; aangevuld met de masteropleiding maintenance engineer aan de University of Aberdeen, gevolgd aan de Hogeschool Utrecht

zou gaan ontwikkelen op het vlak van onderhoud. Iemand die structuur zou gaan aanbrengen in onderhoudsplannen en uitvoering. Natuurlijk werd er al onderhoud gepleegd. Dit gebeurde vaak op het onderbuikgevoel door mensen die de apparatuur van haver tot gort kennen, en deels vanuit ervaring en kennis van de leverancier die zijn vastgelegd in het onderhoud beheersysteem (OBS, red.). Wij willen die beslissingen kunnen onderbouwen met feiten. Heel veel storingen werden beschouwd als een incident, maar de vraag was of ze dat wel zijn. Misschien komt diezelfde storing vaker voor, misschien hadden we kunnen zien aankomen dat die hapering zou optreden. Welke maatregelen kun je treffen om te voorkomen dat een dergelijk incident optreedt? Met die vragen gingen we aan de slag. We, omdat er inmiddels drie reliability engineers aan het werk zijn bij Eska. De directie neemt de professionalisering van onderhoud serieus.’

‘Veel storingen werden beschouwd als een incident, maar de vraag was of ze dat wel zijn.’

Dit blijkt ook uit het feit dat Luiken de masteropleiding Asset Management en Maintenance Engineering van de University of Aberdeen mocht volgen aan de Hogeschool Utrecht. Hij heeft de opleiding in 2011 met succes afgerond.

Eigen KPI’s invoeren De kartonfabrieken dragen veel historie in zich. ‘Ja, ze zijn wel oud’, zegt Luiken, ‘maar in de loop der jaren is er wel veel gemoderniseerd. Het karton wordt niet meer van stro gemaakt, maar volledig van oud papier. Voor die omschakeling is geïnvesteerd in andere processen en machines.’

36 MaintNL 08 – 2012

036_37_39_ME_NVDO-artikel.indd 36

24-09-12 16:04

Gerwin Luiken: ‘Een goede informatievoorziening in de fabrieken is één van mijn stokpaardjes. Een databank met probleem, oorzaak en oplossing.’

Ook de gemiddelde leeftijd van de mensen die in het bedrijf werken, ligt vrij hoog. De medewerkers vinden het een prettig bedrijf en voelen vaak niet de behoefte te verkassen. Dit betekent dat het personeel bijzonder veel weet van alle apparatuur in de fabrieken. Dat is prettig, maar er schuilt ook een risico in. ‘Ik wil die kennis algemeen beschikbaar hebben; voor iedereen. Die wetenschap stoppen we nu onder andere in FMECA’s.’

Luiken is ook druk doende de samenstelling van het machinepark in FMECA’s vast te leggen. Eén installatie is inmiddels al tot aan het kleinste schroefje in kaart gebracht.

Softwarematig ondersteund door het onderhoudsbeheerplan Maximo van IBM. ‘Het voordeel van het werken met FMECA’s is dat je jouw eigen bedrijfs-KPI’s kunt invoeren’, legt Luiken uit. ‘Jouw eigen grenswaarden voor de productievoortgang.

Wat accepteert Eska als niet geplande downtime? Op welke machines? Tegelijk kun je analyses uitvoeren. Wat betekent het als ik wat minder preventief onderhoud ga

uitvoeren op een bepaalde machine? Welk effect heeft dat op de productie en is dat al dan niet aanvaardbaar? Het is voortdurend zoeken naar de balans tussen uitgaven en opbrengsten op fabrieksniveau. Het betekent wel dat je een gewogen onderhoudsplan kunt voorleggen aan de directie.’

Voor het doen van de analyses beschikt Luiken nu nog over een apart softwareprogramma. ‘Maar we zijn bezig om dat te integreren in Maximo, zodat we efficiënter kunnen werken en geen vertaalslagen meer hoeven te maken.’

5S doorgevoerd Dagelijks leggen de operators vast welke events plaatsvinden. Tevens dienen zij een verklaring mee te geven waarom iets is gebeurd. ‘In het downtime-overleg van productie, werkplaats, reliability engineer en maintenance manager gaan we dan na of we iets moeten ondernemen en wat. Alles wordt vastgelegd, zodat later is na te gaan welke storing er is geweest en hoe dat is opgelost. Uiteindelijk wil ik toe naar een

database waar iedereen uit kan putten. Een goede informatievoorziening in de fabrieken is één van mijn stokpaardjes. Een databank met probleem, oorzaak en oplossing.

Als we die helemaal op orde hebben, dan kunnen we een goede kwaliteitsslag slaan op het gebied van professioneel onderhoud.’

Maar hij heeft er meer. Zo wil hij een veilige en schone werkomgeving. Luiken is bezig het 5S-programma uit te voeren: Scheiden, Schikken, Schoonmaken, Standaardiseren, en Systematiseren. Een Lean-methode om te komen tot een opgeruimde, goed georganiseerde en overzichtelijke werkomgeving. Dit leidt vanzelf tot een veilige werkplaats. ‘We zijn met medewerkers naar fabrieken geweest die 5S al hebben doorgevoerd en iedereen staat erachter om hier ook op die manier te werken. Ze zien het nut ervan in.’

Een opgeruimde fabriek zorgt er tevens voor dat de OEE (Overall Equipment Efficiency) toeneemt. Wie immers niet steeds hoeft te zoeken naar gereedschap of onderdelen, kan meer tijd besteden aan het ‘echte’ werk.

MaintNL 08 – 2012

036_37_39_ME_NVDO-artikel.indd 37

37

24-09-12 16:04

12TI-28 adv iMaintain 280912

4-9-2012

11:17

Pagina 1

Verspil geen tijd met het zoeken naar hot spots.

Vind ze!

Met de testo 875i warmtebeeldcamera identificeert u thermische afwijkingen zeer precies.

• SuperResolution infraroodbeelden 320 x 240 pixels (160 x 120 pixel detector) • Weergave van hot spots direct in het grote 3.5” display • Grote Field of View dankzij de 32° groothoek lens

www.testo.nl/875i

De experts van Sitech verbeteren uw prestaties

De procesindustrie is een uitdagende werkomgeving, waar de focus ligt op optimaal en veilig produceren.

De experts van Sitech Services nemen u daarbij graag zorgen uit handen, zodat u zich volledig kunt richten op uw kerntaken. Zo organiseren we bijvoorbeeld het complete onderhoud van uw fabrieksinstallaties, van probleemanalyse tot scope en van planning tot uitvoering en borging. Maar wij ondersteunen u ook bij het verkrijgen van vergunningen of het managen van een crisissituatie. Hoe gevarieerd ook, al onze diensten zijn erop gericht de prestaties van uw bedrijf te verbeteren.

Postbus 18, 6160 MD Geleen Koestraat 1, 6167 RA, Geleen T: +31(0)46 - 476 60 66 E: sitech.communications sitech.communications@sitech.nl www.sitech.nl

038_sitech_testo.indd 1

19-09-12 11:46

Voorraadbeheer Op het vlak van standaardiseren heeft Luiken nog wel wat werk te verrichten. Tot voor vijf jaar geleden waren de twee fabrieken zelfstandig. Eska heeft ze toen onder één eigenaar gebracht. Het betekent wel dat machines, softwarepakketten en soms zelfs processen van elkaar afwijken. ‘Beide ondernemingen hebben wel altijd standaard machines ingekocht, maar je hebt natuurlijk altijd modificaties. We brengen

alles in kaart. En stellen daar vragen bij.

Waarom hebben we bijvoorbeeld in de ene fabriek een relais van Siemens en in de andere fabriek eenzelfde relais van een andere leverancier? Dat willen we op den duur gaan standaardiseren, want dan hoef je niet de kennis over twee verschillende relais te onderhouden. En dat geldt voor veel meer onderdelen.’

Het voorraadbeheer houdt Luiken samen met Hoofd Inkoop eveneens tegen het licht.

DE GrOENE KIKKEr Hooikes & Beukema was in 1869 de eerste kartonfabriek in Nederland.

Natuurlijk in het noorden van ons land; in Hoogezand. Die geschiedenis is overigens terug te vinden op de website van Eska (www.eskagraphicboard. com). Destijds was stro de grondstof om het bordpapier te maken. Stro is het restproduct van graanplanten die na het maaien en dorsen achterblijven op het land. In de aanvoer van dit landbouwmateriaal naar de fabrieken zaten steevast groene kikkers. Die werden er zoveel mogelijk uitgehaald, maar het kwam toch voor dat uiteindelijk een gedroogde kikkermummie tussen de kartonplaten werd gevonden.

Hoewel in de jaren zestig van de vorige eeuw stro in toenemende mate is vervangen door oud papier en Eska Graphic Board helemaal geen stro meer gebruikt, is de groene kikker wel het logo geworden van deze onderneming. Als eerbetoon aan die dagen van weleer. Sinds een paar jaar reikt het bedrijf de Green Frog Award uit aan klanten die een speciale toepassing van karton benutten.

‘Ik wil met cijfers kunnen staven of het zinvol is bepaalde onderdelen zelf op voorraad te hebben of dat de leverancier ze tijdig kan leveren. We zijn hierover in overleg getreden met de leveranciers. Als grondslag hebben we continueringsplannen. Wat betekent het voor productie als een bepaald onderdeel bijvoorbeeld een week niet beschikbaar is, omdat wij het niet op voorraad hebben en de leverancier een week nodig heeft om het hier te krijgen? En staat dat eventuele productieverlies in verhouding tot de kosten om iets zelf op voorraad te houden? Zijn er alternatieven? Kunnen we tijdelijk de productie op een andere locatie draaien? Als je dat allemaal inzichtelijk hebt, dan kun je afgewogen besluiten nemen.’

‘De directie neemt de professionalisering van onderhoud serieus.’

En zo komt zijn ICT-kennis toch van pas.

Want er zijn wel heel veel gegevens beschikbaar bij Eska; het gaat erom al die data te ontsluiten en nuttig toe te passen, opdat de fabrieken zo efficiënt mogelijk kunnen draaien. n MaintNL 08 – 2012

036_37_39_ME_NVDO-artikel.indd 39

39

24-09-12 16:04

Veiligheid en onderhoud

NEN 3140 zorgt voor ‘goede’ veiligheidsinstructie Volgens de wet moet iedereen die gevaarlijke werkzaamheden verricht aan elektrische installaties daarvoor geïnstrueerd en bevoegd zijn. In NEN 3140 is geregeld hoe vaak geïnstrueerd moet worden.

De installatieverantwoordelijke bepaalt welke onderwerpen aan de orde moeten komen. Maar wat is nu in de praktijk een goede instructie?

Richard E.M. Groenewegen

In het Arbobesluit is geregeld dat iedereen die werkt aan een elektrische installatie en daarbij gevaar loopt, geïnstrueerd en bevoegd moet zijn. Maar wat verstaat de wet onder gevaar? De wettekst zelf biedt daar geen antwoord op. De norm NEN 3140 doet dat wel. Lekenhandelingen vallen in de meeste situaties niet onder de gevaarlijke handelingen. Voor die werkzaamheden hoeft een medewerker meestal dus niet bevoegd te zijn. Gaat het verder dan de lekenhandelingen, dan is het noodzakelijk en wettelijk verplicht om personeel daarvoor te instrueren en bevoegd te verklaren.

Het bevoegd verklaren gaat meestal met een zogenaamde ‘aanwijzing’. De aanwijzing is een formele bevoegdheid die door de werkgever aan een werknemer wordt verstrekt. Voorwaarden voor het verstrekken van een aanwijzing zijn onder meer voldoende kennis van elektrotechniek en een passende veiligheidsinstructie.

om daar veilig mee om te kunnen gaan. Daar is geen keiharde meetlat voor. Het blijft een gevoelsmatige inschatting of iemand voldoende kennis heeft om goed en veilig in een installatie te kunnen werken. Het paradoxale

is dat technici vaak verdraaid goed weten of iemand voldoende kennis heeft voor zijn werk, maar als het aankomt op een aanwijzing dat niet goed kunnen onderbouwen.

Instructie Is het nodig om iemand die een vakopleiding gevolgd heeft ook nog eens een veiligheidsinstructie te geven? Het antwoord daarop is een volmondig ‘ja’. Technici hebben de focus liggen op het verhelpen van problemen en minder op de veiligheidsregels. Bovendien worden de veiligheidsregels ook nog eens regelmatig aangepast.

De meeste basale vorm van veiligheidsin-

Voldoende kennis Het begrip ‘voldoende kennis’ is voor technici lastig hanteerbaar. Waarom heeft de wetgever niet eenvoudig gekozen voor een bepaalde opleiding? Daar is het spanningsveld zichtbaar tussen juristen en technici. Toch is dat te kort door de bocht. Een opleiding is een goede basis, maar er moet steeds worden afgewogen of iemand met zijn opleiding voldoende van de bedrijfsinstallaties weet

40 MaintNL 08 – 2012

040_41_MR_NVDO-academy.indd 40

24-09-12 16:04

structie (NEN 3140) bestaat uit het behandelen van de veiligheidsregels in klassikale vorm. Een vorm die meer blijft hangen, is een theorie-instructie, aangevuld met een praktijkinstructie. Een nieuwe trend van opdrachtgevers van dienstverlenende bedrijven is de eis tot persoonscertificering volgens Stipel. Hierbij wordt een deelnemer door een onafhankelijk examenbureau geëxamineerd volgens onafhankelijk vastgesteld criteria.

NVDO STuDIEDAG NEN 3140 In een drieluik geeft de NVDO voorlichting over de NEN 3140norm en samenhangende elementen. Het laatste deel staat gepland op 29 januari 2013.

Reserveer deze datum alvast in uw agenda!

‘Best practice’ Hoe gaan dienstverlenende bedrijven daar in de praktijk mee om? Siemens Nederland is een goed voorbeeld. De uitvoerende medewerkers van Siemens krijgen allemaal periodiek een NEN-3140-training.

Deze training bestaat uit een theorie- en een praktijksessie. Deze training wordt aan elke uitvoerende medewerker gegeven, dus ook aan medewerkers die voor hun werk nauwelijks elektrische risico’s lopen. Medewerkers die ‘echte’ elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren, zoals inbedrijfstellers, krijgen een uitgebreide training.

Bij BAM Techniek - Industrie krijgen de medewerkers normaal al een NEN-3140training. Daar waar een opdrachtgever dat verlangt, krijgen medewerkers van BAM Techniek - Industrie een uitgebreide NEN3140-training die opleidt tot Stipelcertificering. Zo heeft recent een groep

technici het Stipel-certificaat behaald omdat de opdrachtgever - Rijkswaterstaat dat als eis had gesteld voor het uitvoeren van onderhoud aan hun installaties. Om het voor de BAM-medewerkers zo efficiënt mogelijk te maken, is de Ambitech-training en de Stipel-examinering op een BAMlocatie verzorgd.

Bij veel dienstverleners is een rode draad te ontdekken in het opleiden en certificeren: voor hoogspanning een Stipel-certificaat en voor laagspanning een NEN-3140-training.

Maar steeds meer opdrachtgevers vinden een Stipel-certificaat ook voor laagspanning zinnig en nodig. Het is geen vereiste in de wet of in de norm, maar biedt wel de extra zekerheid van onafhankelijke toetsing.

Richard E.M. Groenewegen is opleider bij Ambitech en betrokken bij de NVDO Studiedagen in het kader van de NEN 3140. n MaintNL 08 – 2012

040_41_MR_NVDO-academy.indd 41

41

24-09-12 16:04

Conditiebewaking Veiligheid Maintenance Expertise - Techniek Netwerk en?

aan! e j d l Me o.nl d v n . w ww schap at

> lidma

Deel kennis en ervaring >> word lid!

Ervaar netwerken in groter verband

De Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud

houdsprofessionals biedt de NVDO een ongeëvenaard

(NVDO) is de toonaangevende branchevereniging op het

netwerk van branchegenoten. De NVDO kent diverse bran-

gebied van onderhoud. Het overdragen van kennis en het

che- en aspectgerichte secties en regionale kringen. De

realiseren en in stand houden van het grootste onder-

vereniging draagt bij aan (wetenschappelijk) on-

houdsnetwerk van Europa, ziet de NVDO als belangrijke

derzoek en brengt trends, ontwikkelingen en visies

doelstelling. Met een groeiend aantal leden van onder-

binnen de branche in kaart.

Lidmaatschap van de NVDO biedt vele voordelen • • • • • • • • • •

Professioneel netwerk op het gebied van onderhoud Kringbijeenkomsten en seminars over specifieke thema’s Cursussen over onderhoudsmanagement Studiedagen met actuele thema’s Secties en werkgroepen gericht op specifieke onderhoudsaspecten Vacaturebank Lidmaatschap van de NVDO Group op LinkedIn (wetenschappelijke) Onderzoeken NVDO Corrosie Helpdesk Jongerenboard

• NVDO Onderhoudskompas • (wetenschappelijke) publicaties, waaronder Visiedocumenten • Kortingen op ons cursusaanbod van de NVDO Maintenance Academy • Korting op NVDO-studiedagen • (gratis) abonnement op de vakbladen iMaintain en MaintWorld Asset Management, Duurzaamheid en Veiligheid zijn belangrijke thema’s waaraan de NVDO regelmatig en in breder verband aandacht besteedt!

Ga naar www.nvdo.nl en meld je aan...

NVDO - Voorveste 2 - Postbus 138 - 3990 DC Houten Telefoon 030 - 634 60 40 | Fax 030 - 634 60 41 | E-mail info@nvdo.nl | www.nvdo.nl

042_wervingsadvertentie.indd 1

20-09-12 15:47

AGENDA

11 oktober Café IJ-Kantine, Amsterdam www.nvdo.nl Jongerenboard Netwerkborrel NVDO Jongerenboard heeft dit jaar een uniek programma. Onze activiteitenkalender is gecombineerd met masterclasses, bijeenkomsten en dan nu de netwerkborrel. De masterclass ‘Talent Management, vertrek vanuit het medewerkerperspectief’ ligt nog in het verschiet op 13 november. De netwerkborrel is een goed moment om onder het genot van een drankje samen terug te kijken op het tot nu toe behaalde resultaat, om je netwerk verder uit te breiden of om ideeën uit te wisselen voor het komende NVDO Jongerenboard-jaar.

11 oktober Nieuwegein’s Business Center, Nieuwegein www.n-b-c.nl STW-Jaarcongres Op donderdag 11 oktober 2012 organiseert Technologiestichting STW haar jaarlijkse congres. Het doel van dit congres is het samenbrengen van onderzoekers en potentiële gebruikers. Tijdens het jaarcongres kunnen STW-promovendi strijden om de Simon Stevin Leerlingprijs. Dit is een posterprijs en een geldprijs. Het onderwerp van de poster moet de maatschappelijke en/of economische relevantie van de onderzoeksresultaten zijn die uit het project verwacht worden. De call is bestemd voor STW-promovendi die in hun derde of vierde jaar van hun onderzoek zitten.

25 oktober 2012 Fokker Terminal, Den Haag campagne.arboineuropa.nl Conferentie ‘Samen sterk voor preventie’ De conferentie is onderdeel van de twee jaar durende Europese campagne ‘Samen sterk voor preventie’ van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk. In zowel de campagne als in de conferentie ligt de nadruk op leiderschap van het management en participatie van werknemers bij de bevordering van veilig en gezond werken. In Nederland worden de campagne en de conferentie georganiseerd door de officiële vertegenwoordiger van het Agentschap: het Nederlands Focal Point.

30 oktober NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven www.internelogistiekdag.nl Interne Logistiek De jaarlijkse logistieke dag voor klantorder- en voorraadgestuurde maakindustrie. Het thema van dit jaar is ‘Optimaliseer uw bedrijfsinformatiesysteem’. Met een inspirerend, informerend en interactief programma: een tabletop expositie, plenaire lezingen, pit-

ches, rondetafelsessies en een afsluitend netwerkdiner. Onderwerpen die onder meer aan bod komen: gebruiksvriendelijkheid van ERP/PDM, concurrentievoordeel met product- en sales configuratoren, faalkostenreductie door effectief inzetten van ERP/PDM, trends: cloud, mobility en business apps en integratie van ERP, PDM, PLM, PCF, CRM en LEAN Manufacturing.

31 oktober TNO, Eindhoven www.nvdo.nl Conditiebewaking á la Carte 2012: Materiaalkunde Tijdens deze bijeenkomst lanceert de NVDO met trots haar nieuwe Platform Materiaalkunde. Materiaalkunde is een interdisciplinair vakgebied dat zich bezighoudt met het verband tussen de samenstelling en structuur van materialen aan de ene kant en hun eigenschappen aan de andere kant. In het verlengde daarvan houdt materiaalkunde zich bezig met het ontwikkelen van nieuwe materialen, vernieuwde, sterkere of duurzamere materialen.

1 november Het Drijvend Paviljoen, Rotterdam www.i-maintain.nl/infra iMaintain INFRA Investeringen in infrastructuur nemen af. Er is minder geld voor bouwen en minder geld voor behouden. Maar is dat erg? Een veranderende markt biedt ook mogelijkheden om zelf te veranderen. De versobering van de inframarkt biedt kansen! Tijdens iMaintain INFRA wordt voor en met het publiek via lezingen en discussie gezocht naar die kansen. Industrielinqs stelt samen met de NVDO Sectie Infra een programma samen waarbij de hele waardeketen, van opdrachtgever tot en met instandhouder, wordt belicht. Het netwerk van sprekers en bezoekers zorgt daarbij voor nieuwe inzichten en vervolgacties. U maakt die discussie compleet! Reserveer daarom 1 november in uw agenda.

1 en 2 november Science Center NEMO, Amsterdam www.energy4nextgenerations.nl Energy for Next Generations II Duurzame keuzes hoeven niet noodzakelijk in te houden dat je inlevert op comfort, design en mogelijkheden.

Nieuwe technologie kan zo worden ontworpen dat duurzame producten ook op andere vlakken goed scoren.

Energy 4 Next Generations II wil voorbeelden naar voren brengen, waarbij goed ontwerp van beschikbare technologie leidt tot duurzame en comfortabele oplossingen. Daarbij heeft elke dag een andere invalshoek.

Op 1 november zal het om duurzame stedelijke ontwikkeling gaan, terwijl op 2 november duurzame productontwerpen met de x-factor centraal staan.

MaintNL 08 – 2012

043_MJ_NVDO_agenda.indd 43

43

24-09-12 16:04

Onderhoud in de topsectoren

Maintenance houdt agro & food gezond De topsector agro & food is een groeidiamant, zeggen de boegbeelden van de sector. Een nieuw rapport laat zien waar agro & food denkt te kunnen innoveren. Samenwerking met andere topconsortia en het bedrijfsleven is de rode draad. De waarde van onderhoud wordt hierbij niet vergeten.

David van Baarle Iedereen houdt van succesverhalen en wat dat betreft kan de Nederlandse agro & food-sector bogen op een roemrijk verleden. Multinationals zoals Unilever, Heineken en Royal FrieslandCampina, maar ook een keur aan kleinere bedrijven zorgen voor een totale toegevoegde waarde van 48 miljard euro. En dat is maar liefst tien procent van het totale Bruto Binnenlands Product. Ook internationaal slaan we geen gek figuur. Nederland verzorgt zo’n 7,5 procent van de totale wereldexport van agro & food-producten en is daarmee op de Verenigde Staten na de grootste exporteur ter wereld.

Toch bieden ook hier successen uit het verleden geen garantie voor de toekomst.

De opkomende economieën in Azië, ZuidAmerika en Oost-Europa investeren ook in agrarische en voedingsproducten en vormen serieuze concurrenten voor Nederlandse bedrijven. Dit is echter geen reden om bij de pakken neer te zitten.

Integendeel, de branche denkt met meer toegevoegde waarde de marges te verhogen en de posities verder uit te bouwen.

Het topsectorenbeleid van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie concentreert zich op de industriële sectoren waar Nederland sterk in is en waar innovatie de branche een stuk verder kan helpen. Dit geldt zeker voor de agro & food-sector. De sector heeft al een aardig trackrecord op dit gebied, met de Wageningen Universiteit en het Top Institute Food and Nutrition als onderzoekscentra.

Bovendien investeert de industrie behoorlijk veel in onderzoek en ontwikkeling. Nu de

overheid echter heeft aangegeven zich min of meer terug te trekken, zal de industrie de focus nog scherper moeten maken en waar nodig de samenwerking moeten opzoeken.

Daarbij is in het topsectorenbeleid ervoor gekozen om ook het midden- en kleinbedrijf bij de plannen te betrekken, omdat deze groep vaak moeite heeft innovatieve ideeën snel op de markt te brengen.

Onderhoud speelt een belangrijke rol bij productveiligheid, maar ook bij veiligheid in het algemeen.

Die focus is nu verwoord in het rapport ‘Topsector Agro & Food: de Nederlandse Groeidiamant’ dat aan de Tweede Kamer is overhandigd. Kort gezegd wil men meer met minder, een hogere toegevoegde waarde en internationaal leiderschap. Hoe ze dat precies gaan vormgeven wordt in het rapport verwoord door boegbeeld Cees ’t Hart, mkb’ers Jan van Rijsingen en Noud Janssen, wetenschapper Martin Kropff en politicus Hans Hoogeveen.

Strategie De komende decennia zullen worden gedomineerd door schaarste. Met de explosief toenemende wereldbevolking in met name de BRIC-landen, neemt de druk toe op natuurlijke voorraden zoals water, energie en grond en meststoffen. Ook voedsel zal

schaarser worden, net als het landbouwareaal. De opdracht aan de topsector agro & food is dan ook om deze uitdagingen te adresseren en zoveel mogelijk het hoofd te bieden. Het eerste uitgangspunt is om meer met minder te doen. Dat betekent dat men efficiënter zal werken en dat kan alleen door de keten intensiever te laten samenwerken en soms zelfs buiten de eigen keten naar samenwerking te zoeken.

De tweede strategische kans voor de agrofoodsector is het bieden van meer toegevoegde waarde. De link tussen voeding en gezondheid biedt mogelijkheden voor de Nederlandse voedingssector om zich te onderscheiden op de internationale markt.

Met de toenemende welvaart ontstaan namelijk ook hieraan gerelateerde ziekten.

Bovendien neemt de levensverwachting toe, waarmee ook andere eisen aan ons dieet worden gesteld. In het innovatiecontract wordt onder meer voeding genoemd in de strijd tegen hart- en vaatziekten en obesitas. De kosten voor het bestrijden van ziektes die ontstaan door ongezond eten of overconsumptie zijn vele malen hoger dan de kosten voor het voorkomen ervan, zo is de gedachte. En op die manier hoopt de sector fondsen vrij te maken voor specifiek onderzoek hiernaar. Ook voedselveiligheid in al zijn facetten biedt een kans voor de Nederlandse voedingssector.

Als derde ziet de sector een rol voor zichzelf in het veiligstellen van de voorraden in vooral de ontwikkelingslanden. Nederland heeft immers zeer veel kennis en kunde op het gebied van het verbouwen, veredelen en beschermen van gewassen. Het is tijd om die kennis te verwaarden zodat niet alleen de voorzieningszekerheid van voedsel wordt gewaarborgd, maar ook de Nederlandse economie kan groeien.

Innovatiethema’s De vraag hoe de sector de toekomst ziet, is hiermee wel beantwoord. Nu is het de vraag

44 MaintNL 08 – 2012

044_45ML_NVDO-artikel.indd 44

24-09-12 16:03

De ma Di nis De kin ne ga vo Zie

De topsector agro & food betrekt het midden- en kleinbedrijf bij de plannen, omdat deze groep vaak moeite heeft om innovatieve ideeën snel op de markt te brengen.

hoe ze de problemen gaat adresseren. Ook daar wordt een antwoord op gegeven in het rapport. Wat betreft het idee van meer met minder kijkt men hoe de keten efficiënter kan samenwerken. Zeker nu biomassa ook als energiebron wordt ingezet of als grondstof in bijvoorbeeld de chemie, zullen de ketenpartners elkaar meer moeten opzoeken. De reststromen van de een, kunnen immers een grondstof zijn voor de ander.

Door grondstoffen, maar ook hulpstoffen zoals water en energie, slim te delen, uit te wisselen of te hergebruiken, neemt de druk op het milieu af en zullen ook de kosten omlaag kunnen gaan.

Uiteindelijk is de sector op een elftal innovatiethema’s gekomen: valorisatie van zijstromen en grondstoffen, resource efficiency in de keten, duurzaamheid importstromen, dierengezondheid en -welzijn, markten keteninnovaties, gezondheid, producttechnologie, voedselveiligheid, duurzame

maaktechnologie, consument en internationaal.

De topsector agro & food zoekt ook de samenwerking met de andere topsectoren op. Dit werkt draagvlakvergrotend. De mate waarin de innovatiethema’s zijn gekoppeld aan technische processen is afhankelijk van de vraag.

Er zijn cross-overs met andere topsectoren, waarbij soms weer de ene dan weer de andere sector een leidende rol speelt. Dat kan zijn op het gebied van bijvoorbeeld eiwitchemie, resource efficiency of anderszins.

De laatste jaren is ingezet op het Food & Nutrition Delta (FND)-model, dat is gericht op het stimuleren van innovatieve koplopers. De nadruk hierbij ligt op het stimuleren. Binnen het FND is het gelukt om een kleine vierhonderd bedrijven te laten participeren in innovatietrajecten. FND maakt onder meer gebruik van kennis gegenereerd in het Top Institute Food & Nutrition in vraaggestuurde projecten en programma’s. Uiteindelijk zal de verant-

woordelijkheid voor opschaling bij de industrie moeten liggen.

Productveiligheid en onderhoud Volgens de topsector agro & food ligt de techniek aan de basis van een gezonde sector.

Onderhoud speelt een belangrijke rol bij productveiligheid, maar ook bij veiligheid in het algemeen. Veel incidenten uit het verleden hadden te maken met verkeerd onderhoud of te weinig hygiënische kennis bij onderhoudsbedrijven. Het thema heeft dan ook aandacht in de verschillende topsectoren, bijvoorbeeld als het gaat om het optimaliseren van controlesystemen en voedselveiligheid. Kennis en communicatie spelen daarbij een belang— rijke rol. De onderhoudsmarkt zal een actieve rol moeten vervullen en op thema’s als resource efficiency in de keten, voedselveiligheid of duurzame maaktechnologie samenwerkingen moeten aangaan met industrie, kennisinstellingen en overheid. n MaintNL 08 – 2012

044_45ML_NVDO-artikel.indd 45

45

24-09-12 16:03

NVDO Bedrijvengids Kennisuitwisseling staat centraal bij de NVDO. Daarbij hoort ook kennis over producten en diensten. In de afgelopen jaren ontving u als lid van de NVDO jaarlijks een gedrukt exemplaar van de NVDO Bedrijvengids. Daarin staat een keur van leveranciers van producten en diensten. Een selectie uit deze gids staat voortaan in MaintNL. De Bedrijvengids met alle contactgegevens is online te vinden op www.i-maintain.nl/nvdobg.

Afzuigsystemen

Dakleuningsysteem

Burgers Ergon Excelsum Industrial & Marine Services bv IBK Groep Nem- Standaard Fasel SPIE Nederland Vokes-Air bv

De Mennega Groep Z-Safety Services bv

Boltbehandeling

AHD Benelux bv RS Components bv T.H.M. Gaasbeek bv Technom Tools bv

Bakker Sliedrecht Electro Industrie bv Engiplast bv GBT Benelux bv MAVOM bv Métallisation Nord Industrie NMF Techniek bv Perspect Benelux bv Poly Products bv PPG Protective & Marine Coatings RS Components bv Sigmakalon Protective Coatings NL Smit Coating bv SynTherm TCI Cleaning Triflex bv Venko Schilderbedrijven Hoogeveen

Dakbedekkingssystemen

Filters voor luchtbehandeling

Perspect Benelux bv Triflex bv

AHD Benelux bv Amero Compressoren bv

Metesco Nederland bv Stork Industry Services Stork Technical Services Z-Safety Services bv

Boosters ABIRD Industrial Rental Services Atlas Copco Belgium Z-Safety Services bv

Clamp connectors

Databank gevaarlijke stoffen Q3 Concept bv

Epoxy

Burgers Ergon EUROFLUID GROUP / Hans van de Linden Agenturen GBT Benelux bv Geveke Energy Services HOBO Hydrauliek KAESER Compressoren bv Q Plus bv RS Components bv Stork Industry Services Stork Technical Services Vokes-Air bv Z-Safety Services bv

Galvaniseren Cilinder-repair Meta Croom bv Heijchroom bv MAVOM bv Meta Croom bv Metalas Cleaning Systems bv MRCONSULT bv Stichting Doelmatig Verzinken

Glijlagers (nieuw/reparatie) Brammer Nederland bv ERIKS bv HepcoMotion Metalas Cleaning Systems bv MRCONSULT bv RS Components bv Schaeffler Nederland bv SKF Benelux Stolk Transmission Services Stork Turbo Service bv TCI Cleaning Vatis Wegusta Holland bv

Gloeitechniek Chromin Maastricht bv WBT-Electron bv

Hangbrugsystemen AESA Nederland bv Konecranes bv Safe Site bv / Safe Maintain

46 MaintNL 08 – 2012

046_47_49_51_NVDO_bedrijvengids.indd 46

www.i-maintain.nl/nvdobg

24-09-12 16:03

Hardchroom Cilinder-repair Meta Croom bv Heijchroom bv Meta Croom bv Métallisation Nord Industrie Wegusta Holland bv

Hydraulische gereedschappen Enerpac bv ERIKS bv Holmatro Industrial Equipment bv Hydrauvision LGH Hijsmaterieel bv Patriot International bv RS Components bv SKF Benelux Swanenberg Hydrauliek bv Z-Safety Services bv

Keramische producten Brammer Nederland bv Ceratec Technical Ceramics bv Glynwed bv Martec-Nederland Métallisation Nord Industrie MRCONSULT bv SKF Benelux Smit Coating bv TCI Cleaning Vatis Venko Schilderbedrijven Hoogeveen Wegusta Holland bv

Koppelingen/transmissies AHD Benelux bv AZ Hollink bv BIS Both Industrial Services bv Brammer Nederland bv KTR Benelux bv Q Plus bv Reikon aandrijftechniek bv RS Components bv SKF Benelux Stolk Transmission Services Swanenberg Hydrauliek bv

Las- en snijapparatuur en -systemen 2rent bv ABIRD Industrial Rental Services ERIKS bv HaVeP Workwear/Protective wear Laskar Hardinxveld bv Linde Gas Benelux bv Mikrocentrum RS Components bv Swanenberg Hydrauliek bv Van Eyle & Ruygers - Schwartz Z-Safety Services bv

Lijmen Brammer Nederland bv

www.i-maintain.nl/nvdobg

046_47_49_51_NVDO_bedrijvengids.indd 47

KroTech, Droogijs Reiniging Machines MAVOM bv MRCONSULT bv Perspect Benelux bv RS Components bv Sika Nederland bv Smit Coating bv Van Eyle & Ruygers - Schwartz Venko Schilderbedrijven Hoogeveen

Load cells Cofely Experts bv Leuvenberg Test Techniek Metesco Nederland bv RS Components bv Wagenborg Nedlift bv

Mechanische asafdichtingen AHD Benelux bv Alfa Laval Benelux bv

Brammer Nederland bv ERIKS bv Linisol group Métallisation Nord Industrie MRCONSULT bv NedClad Technology bv NMF Techniek bv SKF Benelux Stork Industry Services regio Noordoost Netspanningsanalyse-apparatuur Alewijnse Zwolle Cofely Experts bv Croon Elektrotechniek bv Rotterdam (hoofdkantoor) L-A-P Specialty Products & Services Metesco Nederland bv RS Components bv Stork Industry Services Stork Technical Services Van Stratum Elektrotechniek MaintNL 08 – 2012

47

24-09-12 16:03

CONDITIE BEWAKING

ROPE ACCESS? SKY-ACCESS

Trilingsanalyse

Infrarood thermografie

Olieanalyse

Motordiagnose

Ultrasoon analyse

www.coservices.eu

info@coser vices.nl

NL: +31 46 702 23 61 BE: +32 16 400 136

lsb Sky-Access BV Hofdwarsweg 1, Geleen The Netherlands T. +31 (0)46 - 474 24 10 info@lsb-sky-access.com

Aerzen i n t e r n At i o n A l r e n tA l

www.LSB-SKY-ACCESS.COm

048_aerzen_coservice_sky.indd 1

19-09-12 11:46

Oil movement equipment HaVeP Workwear/Protective wear J. de Jonge flowsystems bv Swanenberg Hydrauliek bv

Olie-analyse (toestellen voor) Coservices International Hydrauvision Hydroflex Hydraulics Imtech Industrial Services bv Reikon aandrijftechniek bv RS Components bv SKF Benelux Swanenberg Hydrauliek bv Van Meeuwen Smeerbeheer bv

Oliebestrijdingsapparaten E.S. Supply NL Octrooicentrum

Oliën (beschermende) Anderol Europe bv Brammer Nederland bv MAVOM bv Metalas Cleaning Systems bv NL Octrooicentrum RS Components bv SKF Benelux Van Meeuwen Smeerbeheer bv VesCoLub bv

Oliën (snij) MAVOM bv NL Octrooicentrum RS Components bv SKF Benelux Van Meeuwen Smeerbeheer bv VesCoLub bv Ontbramen NL Octrooicentrum

Stork Industry Services Stork Technical Services TCI Cleaning

Ontgassen Linde Gas Benelux bv NL Octrooicentrum

Ontkalkingsmiddelen BIS Chem bv E.S. Supply NL Octrooicentrum

Perslucht ABIRD Industrial Rental Services Zuidwest Airconet bv Amero Compressoren bv Atlas Copco Belgium Burgers Ergon EUROFLUID GROUP / Hans van de Linden Agenturen Geveke Energy Services Grassair Compressoren bv KAESER Compressoren bv Linde Gas Benelux bv Nicoverken Industrial Services bv NL Octrooicentrum Q Plus bv RBC Stork Industry Services Stork Technical Services Swanenberg Hydrauliek bv Van Eyle & Ruygers – Schwartz Van Meeuwen Smeerbeheer bv Z-Safety Services bv

Remmen /materialen AHD Benelux bv

AZ Hollink bv NL Octrooicentrum

Rubberproducten AHD Benelux bv Bijl & de Jong bv ERIKS bv GBT Benelux bv NL Octrooicentrum Perspect Benelux bv RS Components bv Trelleborg Ede bv Troost aandrijftechniek, industrie- en scheepsbenodigdheden WBT-Electron bv Wegusta Holland bv

Slangen 2rent bv Amero Compressoren bv Bijl & de Jong bv ERIKS bv HOBO Hydrauliek Hydrauvision Hydroflex Hydraulics Ipar Industrial Partners bv Jetting System Europe KOOPAL compensatoren NL Octrooicentrum Q Plus bv RBC RS Components bv Salotech International bv Swanenberg Hydrauliek bv T.H.M. Gaasbeek bv Trelleborg Ede bv Van Eyle & Ruygers - Schwartz Zeevenhooven Air

Slanghaspels 2rent bv Ajax Chubb Varel Amero Compressoren bv Bijl & de Jong bv DiBO FIS - Food & Industrial Supplies DiBO Nederland bv ERIKS bv HOBO Hydrauliek Hydroflex Hydraulics J. de Jonge flowsystems bv Jetting System Europe NL Octrooicentrum NMF Techniek bv Q Plus bv RBC RS Components bv Salotech International bv Swanenberg Hydrauliek bv T.H.M. Gaasbeek bv Zeevenhooven Air

www.i-maintain.nl/nvdobg

046_47_49_51_NVDO_bedrijvengids.indd 49

MaintNL 08 – 2012

49

24-09-12 16:03

INNOVATIE MAAKT VAN GGB DE MARKTLEIDER The Global Leader in High Performance Bearing Solutions GGB luistert naar de response van zijn klanten. Het resultaat hiervan zijn superieure lagers die problemen vermijden. Meer weten? Surf dan naar onze website: www.ggbearings.be of scan de QR Code die u hieronder vindt.

GGB Benelux Fountain Business Park, Building 5 C. Van Kerckhovenstraat 110 B-2880 Bornem Tel.: +32-(0)3 890 46 70 Fax: +32-(0)3 890 46 71 benelux@ggbearings.com

Get a QR code reader at http://getscanlife.com Š2012 GGB. All rights reserved.

GGB_8949_BrndBenelux_iM_M.indd 1

Hensel DK-kabeldozen WP 190x130 Intech geen afloop.indd 4

050_ggb_hathea.indd 1

3/12/12 9:15 AM

14-8-2012 11:52:57

19-09-12 11:45

Slangkoppelingen/klemmen/haken Amero Compressoren bv Bijl & de Jong bv ERIKS bv HTT Industrial Systems bv Hydroflex Hydraulics NL Octrooicentrum NMF Techniek bv Q Plus bv RBC RS Components bv Swanenberg Hydrauliek bv T.H.M. Gaasbeek bv Westmark bv Z-Safety Services bv Zeevenhooven Air

Tandwielen/kasten AHD Benelux bv Bijlsma Hijs- en Heftechniek BIS Both Industrial Services bv Brammer Nederland bv Cofely Experts bv ERIKS bv Imtech Industrial Services bv NL Octrooicentrum Reikon aandrijftechniek bv RS Components bv Smit Coating bv

www.i-maintain.nl/nvdobg

046_47_49_51_NVDO_bedrijvengids.indd 51

SPM Instrument bv Stolk Transmission Services Stork Industry Services Stork Technical Services Stork Turbo Service bv Suurmond bv Troost aandrijftechniek, industrie- en scheepsbenodigdheden Van Meeuwen Smeerbeheer bv Venko Schilderbedrijven Hoogeveen Wegusta Holland bv

Ventilatoren Almeco nv BIS Both Industrial Services bv Burgers Ergon bv Installatietechniek Busch bv Cofely Experts bv Cofely Services bv Geveke Energy Services J. de Jonge flowsystems bv Martec-Nederland Metalas Cleaning Systems bv Nicoverken Industrial Services bv NL Octrooicentrum RS Components bv SPIE Nederland SPM Instrument bv Stork Industry Services

Stork Technical Services Swanenberg Hydrauliek bv

Verzinken Cilinder-repair Meta Croom nv Heijchroom bv Meta Croom nv NL Octrooicentrum Stichting Doelmatig Verzinken

V-snaren Brammer Nederland bv ERIKS bv NL Octrooicentrum Reikon aandrijftechniek bv RS Components bv SKF Benelux Stolk Transmission Services Troost aandrijftechniek, industrie- en scheepsbenodigdheden Van Eyle & Ruygers – Schwartz

Weegapparatuur Busch bv Cofely Experts bv Metesco Nederland bv NL Octrooicentrum Rijkers Procestechniek bv Stork Intermes bv MaintNL 08 – 2012

51

24-09-12 16:03

Kansen door versobering 1 november 2012 • Drijvend Paviljoen • Rotterdam nu in Schrijf u

Kansen door versobering

Programma

Investeringen in infrastructuur nemen af. Er is minder geld voor bouwen en minder geld voor behouden. Maar is dat erg? Een veranderende markt biedt ook mogelijkheden om zelf te veranderen.

De versobering van de inframarkt biedt kansen! Tijdens iMaintain INFRA op 1 november 2012 wordt samen met het publiek via lezingen en discussie gezocht naar die kansen. Industrielinqs stelt samen met de NVDO Sectie Infra een programma samen waarbij de hele waardeketen, van opdrachtgever tot en met instandhouder, wordt belicht. Het netwerk van sprekers en bezoekers zorgt daarbij voor nieuwe inzichten en vervolgacties. U maakt die discussie compleet! Reserveer daarom 1 november in uw agenda. ’s Avonds wordt alweer voor de derde keer het infra-projectteam van het jaar verkozen. Uit een aantal genomineerde teams wordt die groep mensen gekozen, die overall het best scoort op de toetsingscriteria van een vakkundige jury. U kunt zelf ook een team aandragen. Neem daarvoor contact op met de NVDO via info@nvdo.nl

11.00 uur Ontvangst en registratie 11.30 uur Opening ochtendprogramma 11.40 uur Wat is er aan de hand?

Twee lezingen waarin de huidige en toekomstige situatie wordt beschreven 12.30 uur Lunch 13.30 uur Kansen door versobering bij opdrachtgevers Twee lezingen uit de praktijk van de opdrachtgevers waarbij van de nood een deugd is gemaakt 14.15 uur Projectpitches De drie genomineerde Infra-projectteams presenteren hun eigen kans door versobering aan het publiek 15.00 uur Pauze 15.30 uur Kansen door versobering bij aannemers

Kijk op www.i-maintain.nl/infra voor meer informatie.

Hoe reageert de markt?

Twee inspirerende verhalen over kansrijke initiatieven 16.00 uur Kansen op de zeepkist 17.15 uur Afsluiting met borrel 18.15 uur Start avondprogramma

MEER INFORMATIE OVER LOGISTIEK, INHOUD EN/OF SPONSORING Congresinformatie: Kiki Nelson • 020-3122791 • kiki@industrielinqs.nl Sponsorinformatie: Anouk Bouwmeester • 020-3122797 • anouk@industrielinqs.nl INITIATIEFNEMERS

cursussen

Kennis is onze kracht! Inschrijven kan eenvoudig via de Maintenance Academy op www.nvdo.nl

Komende NVDO Cursussen Start 11 oktober Leergang Asset Management

11 en 12 oktober ‘Ondernemend handelen’ voor onderhoudsprofessionals Het doel van de training: de technicus kan ondernemend handelen. Ondernemend handelen wil zeggen dat de technicus zich bewust is van het belang van de klant en dat van de eigen organisatie en dat hij weet wat er nodig is om een onderhoudsbezoek ‘succesvol’ te noemen.

Asset management is in Nederland een begrip. Het omvat alle taken die gedurende de levenscyclus van een asset nodig zijn om op kosteneffectieve wijze het primaire proces te ondersteunen. De verantwoordelijkheid voor assets verschuift in sterke mate naar de eigenaar, de asset owner. Ongetwijfeld wordt u, in een tijd dat het economische tij aantrekt, geconfronteerd met vragen die betrekking hebben op het reduceren van kosten en het verhogen van onder andere de beschikbaarheid en betrouwbaarheid. Om een antwoord op deze vragen te geven, is het belangrijk dat u goed inzicht heeft in de risico’s en prestaties van uw bedrijfsmiddelen. Deze leergang biedt u de mogelijkheid om kennis op te bouwen van de asset management-methodiek en hoe u dit op een duurzame en verantwoorde wijze kunt invoeren en borgen binnen uw organisatie. Na het volgen van de leergang is de cursist in staat om antwoord te geven op de volgende vragen: • Wat is asset management – als gedachtegoed, de methodiek en principes • Welke plaats en positie neemt asset management in binnen het bestuurlijke kader • Wat is risicomanagement en hoe wordt dit binnen het gedachtegoed van asset management toegepast • Hoe wordt risicomanagement toegepast binnen de methodiek van asset management • Hoe kunnen ontwerpbeslissingen onderbouwd worden op basis van een life cycle cost-benadering • Hoe wordt wet- en regelgeving in het bedrijfsbeleid geborgd • Hoe kunnen bedrijfsprocessen worden gestroomlijnd, systeemeffectiviteit worden verhoogd en totale kosten over de levensduur worden verlaagd • Hoe bereik ik de optimale kosteneffectiviteit over de gehele levensduur • Welk werk kan (of wil) het bedrijf uitbesteden en wat is hiervoor de meest gunstige uitbestedingstrategie • Hoe word ik mij persoonlijk bewust van de meerwaarde van asset management voor mijn eigen functioneren en voor de bedrijfsvoering • Hoe word ik mij bewust van mijn rol bij de invoering en borging van asset management binnen de bedrijfsvoering • Hoe kan ik de methodiek en principes van asset management effectief binnen de keten van mijn organisatie uitdragen en communiceren • Hoe kan ik bijdragen aan het realiseren van een optimale samenwerking tussen alle partijen in de keten

Onderwerpen: • Een visie op voorraadbeheer en onderhoud • De organisatie van het voorraadbeheer • De relatie met andere bedrijfsfuncties • Inkoop van artikelen ten behoeve van het onderhoud • Criteria voor het op voorraad nemen en houden van artikelen • Het beheren van artikelen in het onderhoudsmagazijn • Voorraadstrategieën • Optimalisatie en kostenreductie • Administratie van de voorraad- en artikelgegevens • Uitgifte van onderhoudsmateriaal • Het meten van het effect van voorraadbeheer • Voorraadbeheer en informatiesystemen • Managementinformatie

Locatie: Hotel Zuiderduin, Egmond aan Zee

Locatie: NVDO Verenigingsgebouw, Houten

Onderwerpen: • De rol van de technicus als vertegenwoordiger van de organisatie • Succesfactoren voor een geslaagd onderhoudsbezoek • Adviesvaardigheden en gesprekstechnieken • Kansen signaleren en benutten Inhoud van de training: • Ondernemend handelen • Klantbenadering • Zichzelf en de organisatie representeren • Communicatie • Klachten signaleren en behandelen • Adviesvaardigheden • Weerstanden overwinnen • Kansen herkennen en benutten • Proactief relatiebeheer

Locatie: NVDO Verenigingsgebouw, Houten 29 en 30 oktober Voorraadbeheersing van het Onderhoudsmagazijn Deze tweedaagse cursus leert u een goed inzicht te krijgen in de technieken en methoden van magazijnbeheer.

Dat leidt ertoe dat de kosten worden beheerst en geminimaliseerd. De servicegraad blijft op het noodzakelijke niveau gehandhaafd.

MaintNL 08 - 2012

053_MK_NVDO_cursussen.indd 53

53

24-09-12 16:02

Maintenance Academy

Samen met de werkvloer op zoek naar oorzaken Prestatiegerichte contracten zijn steeds vaker de norm in onderhoudsland. De dienstverlener is vrij om het onderhoud uit te voeren naar eigen inzicht, zolang hij maar voldoet aan minimumeisen voor onderhoud, beschikbaarheid en betrouwbaarheid. De heilige graal is hierbij minder storingen en lagere kosten. ‘Wij betrekken de monteurs in de analyse.’

Pieter Pulleman

Te veel terugkerende storingen en onvoldoende technische verbeteringen. Dat was de onbevredigende stand van zaken bij een aantal contracten van VolkerRail. ‘Het was duidelijk dat het anders moest’, blikt maintenance engineer Sim Mensinga terug. Dankzij de root cause analysis-methode (RCA) boekt het bedrijf - dat onder andere werkt voor Rijkswaterstaat en ProRail - flinke progressie.

Must Vage probleemomschrijvingen, jumping to conclusions, slechte overdracht en symptoombestrijding zie je dankzij RCA vervagen, zegt Mensinga. ‘Door de methodische aanpak verbetert de omschrijving van de klacht en worden snelle conclusies in de kiem gesmoord. Omdat we in teams werken, zijn er geen overdrachtsproblemen en aan gevolgbestrijding doen we niet meer, tenzij het echt niet anders kan, bijvoorbeeld bij blikseminslag.’ VolkerRail startte in januari met de nieuwe aanpak voor ProRail op de Veluwe. Inmiddels loopt het ook in Zeeland en bij Rijkswaterstaat in Noord-Holland. De bedoeling is dat de methodiek straks in alle gebieden wordt toegepast. Mensinga: ‘Bij nieuwe aanbestedingen nemen we het al mee in de plannen. Wij zien het als een must. De klanttevredenheid gaat ermee omhoog. Als we ProRail nu bijvoorbeeld om een buitendienststelling vragen, loopt dat veel sneller omdat de klant beter begrijpt waarmee we bezig zijn.’

De mensen Een artikel van emeritus prof. ir. Klaas Smit over het besturen van onderhoud triggerde asset manager Jan van der Lee om RCA’s met de werkvloer in te voeren bij VolkerRail.

Smit beschreef - kort samengevat - dat het onderhoud in Nederland weliswaar van hoog niveau is, maar dreigt te verzanden in papier: sturen op KPI’s is goed, maar te veel KPI’s werkt averechts. Bovendien kloppen de onderliggende data niet altijd. Je moet op zoek naar de echte faaloorzaken en die kennis en kunde zit bij de mensen, schreef Smit. Van der Lee: ‘Ik herkende het beeld dat Smit schetste enorm. Wij neigen ernaar om het proces helemaal uit te werken, met veel rapportageverplichtingen. De valkuil hiervan is dat je werkt voor systeembevrediging. Daarmee komen we er niet. ‘Root cause analysis is echter geen nieuwe methode in het onderhoud. Mensinga: ‘Volgens mij zijn het vooral de grote bedrijven met een eigen technische dienst die de methode al langer toepassen. Wij zijn een

procesaannemer en hebben geen eigen assets, toch passen we nu RCA toe.’

Oorzaak zoeken De verbeteringen die VolkerRail het afgelopen jaar wist te bewerkstelligen, beginnen aan de voorkant van het proces. Als een klant een storing meldt, gebeurt dat nu aan de hand van een checklist waardoor alle benodigde informatie precies wordt genoteerd. Daarna analyseert een team het probleem. Mensinga: ‘Wij hebben ervoor gekozen niet alleen papieren analyses te doen.

Wij doen reliability en maintenance engineering samen. In een kernteam werken monteurs, installatiedeskundigen, uitvoerders en een maintenance engineer samen.’

De slagboom van de Velsertunnel die niet omhoog wilde, is een helder voorbeeld, zegt Mensinga. Een eerste probleemanalyse vond op kantoor plaats, samen met de monteurs. Hieruit bleven enkele mogelijke oorzaken over. Ter plaatse werd dat teruggebracht tot één. Na het doen van een structurele breakdown werd duidelijk dat de bediening van een schakelaar de oorzaak was. Mensinga: ‘Met een test konden we aantonen dat één van de schakelaars bleef hangen. Voorheen zouden we de schakelaar vervangen, maar nu kijken we verder en zoeken we naar de kernoorzaak.’

De oorzaak bleek te liggen in het verkeerde smeermiddel. ‘Er werd voorheen een vet gebruikt op waterbasis, terwijl de schakelaar niet tegen water kan.’ Na een check

RELIABILITy & MAINTENANCE ENgINEERINg Op 8 november start de Leergang Vaardigheden voor Reliability & Maintenance Engineering. Deelnemers worden ‘kampioen’ gemaakt in aanpak en methode en het faciliteren van teams bij het kritisch analyseren van vraagstukken en het zoeken naar creatieve oplossingen. Voor meer informatie: www.nvdo.nl

54 MaintNL 08 – 2012

054_55_MO_NVDO-artikel.indd 54

24-09-12 16:02

met de leverancier kwam naar voren dat het smeren niet nodig was. Hiermee werd de mogelijke kernoorzaak aangetoond.

Vervolgens werden de andere schakelaars preventief doorgemeten waardoor er storingen worden voorkomen. Een betere oplossing dus voor Rijkswaterstaat.’

‘De beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de systemen is toegenomen, omdat de klant een oplossing krijgt voor de kernoorzaak.’

Samen Voordat Mensinga met de RCA-methodiek aan de slag ging, volgde hij een cursus reliability engineering bij NVDO-partner CoThink. ‘Mijn kennis en kunde is natuurlijk toegenomen, maar de winst voor het bedrijf is veel groter. We hebben de omslag gemaakt van reactief naar proactief onderhoud. De klant is veel meer betrokken bij het proces. De beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de systemen is toegenomen, omdat de klant een oplossing krijgt voor de kernoorzaak. Er is ook minder discussie met de klant over oorzaken.’ Van der Lee: ‘Het goede van de training is dat je leert om samen objectief naar de kernoorzaken te zoeken. Als je in de materie duikt, blijkt er namelijk veel meer te spelen dan je aanvankelijk beseft. Het geeft openheid en duide-

lijkheid. Het is ook heel waardevol om de analyse samen met je opdrachtgever te doen. Het is een mooie manier van kennisdelen, maar waar ik erg enthousiast over ben, is dat we nu bij grotere problemen sneller en beter doordringen tot de werkelijke oorzaak. En als dat eens niet lukt, weet je dat het aan voldoende kennis en kunde ontbreekt en dat motiveert dan weer om die kennisachterstand of dat kennistekort aan te pakken.’

Oorzaak en gevolg Hoe breng je de theorie naar de praktijk?

Het begint met het analyseren van de data uit het veld. Mensinga: ‘Je moet de informatiechaos structureren en analyseren. Kun je dat, dan kun je oorzaak en gevolg beschrijven in een eventmap. In eerste instantie neem je bij de data-analyse alles aan voor waar. Bij de slagboom bijvoorbeeld, kregen we informatie dat de storing optrad telkens na een software-update. Na onderzoek bleek die update voor een ander deel van het systeem te zijn. Je moet het dus continu checken en dat kost wel veel tijd. Nadat je de kernoorzaak hebt bewezen, kun je samen met je klant een definitieve beheersmaatregel nemen. Oorzaken kunnen we bewijzen met een technische onderbouwing. Samen met de klant beslissen we dan welke definitieve beheersmaatregel we uitvoeren: modificatie, reparatie of vervanging. Dat relateren we aan FMECA (Failure Mode Effect & Criticality Analysis: een stappenplan voor de risicoanalyse en -beoordeling van bedrijfsmiddelen, red.) en Reliability Centered Maintenance (RCM,

red.) voor het vergroten van de betrouwbaarheid van de systemen. Ons voordeel is dat we maintenance en reliability engineering samenpakken en dus snel kunnen terugkoppelen op een FMECA-analyse.’

Meer werkplezier Intern heeft de organisatie er ook profijt van. Mensinga: ‘De kloof tussen werkvloer en kantoor is flink kleiner geworden.

Monteurs krijgen terugkoppeling over wat er met hun ideeën gedaan is, wat de betrokkenheid vergroot. Ze krijgen ook de vrijheid om hun ideeën uit te werken. Recidive storingen behandelen we samen, monteurs weten waar de zwakke plekken zitten, waardoor ze verder onderzoek kunnen doen.

Verder houdt het team een wekelijkse bespreking, waarin we de ideeën van de monteurs bespreken, maar ook die van de klant. Het resulteert in minder storingen, meer werkplezier bij de monteurs en dus ook bij het management.’ De mensen in de teams hebben een globale training achter de rug, zodat ze de methodiek op grote lijnen begrijpen. De reacties van de medewerkers over de nieuwe manier van werken zijn zonder meer positief. Mensinga noemt een paar citaten van zijn monteurs. Die variëren van: ‘er wordt naar ons geluisterd’, tot ‘dit is een toevoeging op het monteur-zijn’ en ‘o, dat wisten we niet’. Een van de succesfactoren bij het verhogen van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van assets ligt dan ook niet in de processen, zegt Mensinga: ‘Het succes hangt af van de proceseigenaren. Van hun betrokkenheid en gedrag.’ n MaintNL 08 – 2012

054_55_MO_NVDO-artikel.indd 55

55

24-09-12 16:02

MAINTENANCE ENGINEERING | RELIABILITY ENGINEERING | MAINTENANCE METHODS ENGINEERING “Let the compass of Vector Maintenance Management B.V. be your guide�

Voldoen aan kwaliteits- en veiligheidseisen: risico’s verlagen en kosten beheersen Risicoverlaging en kostenbeheersing worden steeds belangrijker in de industrie.

Bedrijven moeten zelf bepalen hoe zij (aantoonbaar) voldoen aan de hoge kwaliteitsen veiligheidseisen die gelden voor mens, milieu, middelen en productie.

In de hoofdrol: onderhoud en inspectie Op een verantwoordelijke manier maximale winst behalen kan alleen als de ongestoorde en veilige voortgang van het productieproces gewaarborgd is. De betrouwbaarheid en beschikbaarheid van technische installaties moeten dus optimaal zijn. Tegelijkertijd moeten de investeringen die nodig zijn voor een ongestoorde en veilige voortgang van het productieproces beheersbaar zijn. Ook op het gebied van onderhoud en inspectie.

Vector maakt beheersbaar Wij zijn als onafhankelijke adviespartner gespecialiseerd in het ontwikkelen van onderhoudsen inspectiestrategieĂŤn voor industriĂŤle bedrijven die werken met technische installaties. We begrijpen dat u, voor een uitgebalanceerd productieproces, uw onderhouds- en inspectietaken zo optimaal mogelijk op elkaar wilt afstemmen. Vanuit onze passie voor techniek en organisatie hebben we de kennis, ervaring, tools en methodieken ontwikkeld die dit mogelijk maken.

De aanpak van Vector Met de inrichting van uw managementsysteem zetten wij het laatste puntje op de i. Onze grootste uitdaging ĂŠn kracht ligt in het voortraject: inzicht krijgen in uw organisatie, uw organisatiedoelstellingen en de installaties waar u mee werkt. We luisteren goed naar u en kijken kritisch naar uw organisatie.

Na een grondige analyse formuleren we zorgvuldig uw onderhoudsfilosofie. Deze vormt de basis van een goed uitgedachte onderhouds- en inspectiestrategie waarbij we veel aandacht besteden aan de detaillering. De onderhouds- en inspectiestrategie vertalen we uiteindelijk naar uitgewerkte instructies in uw managementsysteem. De rapportagestructuur van uw managementsysteem richten we zodanig in dat het managementsysteem optimaal ten dienste staat van uw bedrijfsdoelstellingen.

XXX WFDUPSNN OM t JOGP!WFDUPSNN OM t

060_vector_uitzend.indd 1

19-09-12 11:45

Actueel

Oorzaak trillingen gebouw Westraven gevonden De oorzaak van de trillingen van het gebouw Westraven is gevonden. Uit het onderzoek naar de oorzaak van de trillingen en de daarmee samenhangende veiligheid van het gebouw is gebleken dat een combinatie van factoren, waaronder het gebruik en de wijze van bevestiging van de glaswasinstallatie, de specifieke bouwwijze en het meubilair, heeft geleid tot de trillingen die medewerkers van Rijkswaterstaat voelden.

David van Baarle

Het uitgebreide onderzoek aan het gebouw bracht ook nog een andere constructiefout aan het licht. Men onderzocht onder meer de gevel en daaruit bleek dat de bevestiging van de stalen stijlen van de vides in de voor- en achtergevel niet voldoet. De bevestigingen, die bestaan uit in het beton gelijmde ankers, zijn ontworpen om krachten door wind en temperatuurverschillen te kunnen opvangen. De huidige bevestiging kan volgens het onderzoek de krachten onvoldoende opnemen.

Herstel

Op donderdag 28 juni 2012 nam de locatiebeheerder van gebouw Westraven contact op met de objectmanager van de Rijksgebouwendienst. In het gebouw waren forse trillingen gevoeld en de directie was inmiddels bijeen om te besluiten het gebouw al dan niet te ontruimen. Kort daarop belde een huisvestingsadviseur van Rijkswaterstaat de asset manager van de Rijksgebouwendienst op. De asset manager nam onmiddellijk contact op met collegae van de Rijksgebouwendienst om experts in te schakelen die de situatie ter plaatse konden beoordelen.

Ongeveer een half uur na het eerste telefoongesprek is er wederom contact geweest met Rijkswaterstaat over de situatie. De objectmanager was inmiddels onderweg richting Westraven samen met een constructeur om zich bij het door Rijkswaterstaat

ingestelde crisisteam te voegen. De ontruiming was inmiddels na overleg met de Rijksgebouwendienst in gang gezet.

Sensoren Kort na de ontruiming zijn alle installaties inclusief de glazenwaslift in het gebouw onder de loep genomen. Ook werden er trillingsensoren geplaatst. Dit leverde echter niets op. De onderzoekers kregen de glazenwaslift opnieuw in het vizier na de ontdekking dat de bureaus gemakkelijk in trilling waren te brengen. De eigenfrequentie van vier hertz van het meubilair bleek bovendien gelijk aan die van de vloerdelen. Bij een nieuwe analyse van de installaties bleek ook de glazenwaslift ter plaatse van de hoeken en de hogere verdiepingen trillingen van vier hertz op te wekken. Door resonantie worden de trillingen aanzienlijk versterkt.

De trillingen die op 27 en 28 juni en tijdens de testen zijn opgetreden liggen minstens een factor tien onder de grenswaarde waarbij schade door trillingen aan het gebouw Westraven zou kunnen ontstaan. Gebleken is verder dat er ook geen andere trillingen zijn opgetreden die kunnen leiden tot schade aan het gebouw. Het bewegen van een gebouw is normaal en heeft geen gevolgen voor de veiligheid van het gebouw. Naast trillingen veroorzaakt door het gebruik van de glaswasinstallatie zijn er vele andere bronnen van trillingen, zoals die afkomstig van langsrijdend verkeer op de A12, die wel optreden in het gebouw maar niet door de medewerkers worden waargenomen. Het is waarschijnlijk dat in de toekomst deze trillingen soms merkbaar zullen zijn voor de medewerkers in het gebouw. Vanwege de herstelwerkzaamheden kunnen de medewerkers van Rijkswaterstaat nog niet terugkeren naar het pand. Deze herstelwerkzaamheden zijn naar verwachting op 1 januari 2013 afgerond. Zodra een meer gedetailleerde planning gereed is, wordt bekend gemaakt wanneer de medewerkers weer kunnen terugkeren naar het gebouw.

In totaal gaat het om 25 stijlen die moeten worden hersteld. Het kantoorgebouw Westraven heeft vijf vides, deze vides spelen echter geen rol in de constructieve veiligheid van het gebouw. n MaintNL 08 – 2012

057_MT_NVDO-artikel.indd 57

57

24-09-12 16:15

Best practices

Life cycle costing bereidt toekomst waterschap voor De waterschappen hebben van de staatssecretaris van Infrastructuur & Milieu opdracht gekregen om vanaf 2011 een bedrag van honderd miljoen euro te bezuinigen. Strategisch asset management op basis van life cycle costing (LCC) biedt concrete gereedschappen en handvatten om dit te realiseren. Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) heeft deze methodiek omarmd om verder vorm te geven aan kostenbesparend beleid, met ruim baan voor duurzaamheid en flexibiliteit.

Frank Verkuijlen en Olga van Kampen Het proactieve bezuinigingsplan van de overheid ‘Operatie Storm’ versterkt de tendens waarin waterschappen en uitvoeringsbedrijven nieuwe invalshoeken voor hun assetbeleid ontwikkelen. Waterschapsbedrijf Limburg bijvoorbeeld, de uitvoeringsorganisatie van Waterschap Roer en Overmaas en Waterschap Peel en Maasvallei, vervangt en investeert sinds 2011 kostenbewust met asset management gebaseerd op de life cycle costing-methodiek.

Frank Verkuijlen is maintenance engineer bij Waterschapsbedrijf Limburg en intensief betrokken bij het introduceren van de LCC asset management-methodiek aldaar.

Hij vertelt over de achterliggende gedachte: ‘Bij Waterschapsbedrijf Limburg is het einde van de economische en maatschappelijke levensduur van veel installaties in zicht: onderhoudskosten stijgen en omgevingseisen verscherpen. Dit biedt kansen voor de introductie van nieuwe zuiveringsen bouwtechnieken. Daarnaast kunnen we hierbij rekening houden met het introduceren van duurzame en flexibele oplossingen, die op basis van modulariteit worden toegepast. Uiteindelijk willen we kosten, prestaties en risico’s beter in balans brengen en houden. We willen niet meer voor de ‘eeuwigheid’ bouwen, zoals eens gebruikelijk was. Nu zijn ook levensduurverlenging en innovatieve vervangingen werkbare opties voor de toekomst, zeker in het licht van kostenbesparingen.’ Bij

life cycle costing komt veel rekenwerk kijken. Data over installaties is niet makkelijk om te zetten in betekenisvolle informatie. Verkuijlen: ‘Om de kostenpatronen te voorzien en de mogelijkheden in beeld te krijgen, maken we gebruik van LCCsoftware. Deze software combineert alle beschikbare gegevens en maakt het mogelijk geavanceerde analyses te maken op basis van verschillende toekomstscenario’s.’

Zuiveringsbeheer In het beheer van de afvalwaterketen, is het zuiveringsbeheer een belangrijk onderdeel. De afgelopen jaren zijn verschillende activiteiten ondernomen om het zuiveringsbeheer te verbeteren. Waterschappen en aanverwante organisaties gebruiken bedrijfsvergelijkingen, risicogestuurd onderhoud en meerjarenafspraken op het gebied van energiebesparing om te sturen en de te behalen resultaten te monitoren.

In het Bestuursakkoord Water staan de doelstellingen om de efficiëntie en de kwaliteit van het gemeenschappelijke beheer van de (afval)waterketen te verbeteren en de kwetsbaarheid te verminderen. Basis voor het bereiken van deze doelen is een krachtige samenwerking tussen gemeenten, drinkwaterbedrijven en waterschappen. In de samenwerking staat de juiste afweging centraal van zowel investeringsals uitvoeringsbeslissingen, waarbij zowel

verhoging van de duurzaamheid, als verhoging van de kosteneffectiviteit de uitdaging is. De afvalwaterketen bestaat uit kapitaalintensieve infrastructuur zoals rioleringen, gemalen, en zuiveringsinstallaties. Deze moeten samen voldoen aan de eisen die nu en in de toekomst daaraan gesteld worden.

Tot nu werden in het algemeen investeringsbeslissingen onderbouwd met traditionele business cases, opgesteld door vooral inhoudelijk deskundigen. Maar meer en meer zullen dit soort besluiten niet alleen op geld, continuïteit en kwaliteit worden afgewogen, maar spelen ook zaken als duurzaamheid, veiligheid, communiceerbaarheid en imago een rol.

Asset management biedt voor zuiveringsbeheerders een goede mogelijkheid om de uitdaging waarvoor het beheer van de afvalwaterketen zich gesteld ziet op te pakken.

De essentie van deze aanpak is om de effectiviteit van de kapitaals- en operationele uitgaven van de bedrijfsmiddelen te verbeteren in relatie tot het realiseren van vooraf gekozen doelstellingen. Deze zijn afgeleid van de bedrijfswaarden van de onderneming zoals veiligheid, beschikbaarheid en milieu. Voor de bedrijfsmiddelen wordt van een complete levenscyclus van ontwerp tot sloop van een object uitgegaan. De ervaringen met deze aanpak zijn positief: resultaten worden geboekt, de service is verbeterd, terwijl de kosten niet zijn toegenomen. Deze systematische asset management-aanpak biedt voor de zuiveringsbeheerders een goede mogelijkheid om de uitdaging, waarvoor

58 MaintNL 08 – 2012

058_59_61_MQ_NVDO-artikel.indd 58

24-09-12 16:02

De ma Di nis De kin ne ga vo Zie

Bij het Waterschapsbedrijf Limburg worden beslissingen genomen op basis van life cycle costing.

Het beheer van de assets is hierdoor een stuk goedkoper geworden. het beheer van de afvalwaterketen zich gesteld ziet, op te pakken. Naast het in kaart brengen van de technische mogelijkheden om de problemen op te lossen, is het gebruiken van kwantitatieve gegevens van bedrijfsmiddelen voor analyses over de levensduur een belangrijk hulpmiddel dat de transparantie en de kosteneffectiviteit van de te maken keuzes sterk bevordert.

Kostenbesparing Bij het gebruiken van kwantitatieve gegevens om het onderhouds- en vervangingsbeleid van assets te optimaliseren, ligt LCC als uitgangspunt voor de hand: een zeer concrete analysemethode die kosten en opbrengsten over de levensduur duidelijk in beeld brengt. Het WBL is in het afgelopen jaar gestart met het toepassen van deze methodiek, die berekent hoe geïnvesteerd geld zo efficiënt mogelijk besteed kan worden. Alle kosten over de levenscyclus van de installaties worden in kaart gebracht en deze informatie dient dan om beslissingen

op het gebied van investeringen en operationele kosten te ondersteunen. De kosten van bedrijfsmiddelen over de levensduur worden grotendeels (vaak tot tachtig procent) al bepaald bij de aanschaf of het ontwerp. Door in dit stadium met de LCCmethode te rekenen, kunnen veel kosten bespaard worden. LCC is een ‘design-tocost’-model waarin de kosten over de levensduur door een grafische weergave inzichtelijk worden gemaakt.

Verkuijlen: ‘Per project worden varianten doorgerekend. Bijvoorbeeld kortere of langere levensduren. Of veranderingen in onderhoudskosten bijvoorbeeld omdat levensduurverlengend onderhoud wordt toegepast. Ook wordt gekeken naar de kostengevolgen van toenemende belasting van de installaties en de beschikbare opties voor ‘slimmer bouwen’. Hierdoor wordt meer inzicht verkregen in de verwachte functionele levensduurkosten en opbrengsten van de installaties, hoe investeringskosten afgestemd kunnen worden op de exploitatiekosten en wat reële afschrijving-

en gebruikstermijnen zijn van installaties en installatiecomponenten.’

‘Wat als’-analyses Om gedegen kosten-batenberekeningen uit te voeren voor alle relevante investeringsalternatieven, is passend softwaregereedschap onmisbaar. Waterschapsbedrijf Limburg werkt met life cycle costing-software van S&G Asset Management. Voordelen hiervan zijn onder meer de mogelijkheid van weergave in de vorm van grafieken met betrekking tot onder andere kostprijs, investeringen, boekwaarde, afschrijvingen, onderhoudskosten en overige kosten per soort. ‘Wat als’-analyses kunnen eenvoudig uitgevoerd worden, waarbij bijvoorbeeld ook rekening gehouden kan worden met eigen vermogen.

Op dit moment zet het Waterschapsbedrijf voorzichtig een volgende stap naar meer complexe berekeningen, uitgevoerd met de geavanceerde functionaliteit in de software en gekoppeld aan de onderhoudsregistratie van het WBL. MaintNL 08 – 2012

058_59_61_MQ_NVDO-artikel.indd 59

59

24-09-12 16:02

DE VAKBEURS VOOR OPTIMAAL BESPAREN

• Dé nationale energiebeurs • Alles over energie inkopen, duurzame energie en energiebesparing • Laatste nieuws over regelgeving, energiezuinige bouwconcepten en duurzame oplossingen

W NT NIEUU E WEN EV

PASSIEF

BO

MMA PROGRA IE IT S O EXP SHOPS & WORK

EN LT.NL T.N NV EE NEEVN EW B WU F UO O IE B S F S IE A S AS WWWP.P

9 - 11 OKT 2012 BRABANTHALLEN ‘S HERTOGENBOSCH REGISTREER MET CODE 10001102 VIA WWW.ENERGIEVAKBEURS.NL VOOR GRATIS TOEGANG Energie vakbeurs & Energie 2012 @Energievakbeurs (#energievakbeurs)

075_vnu.indd 1

19-09-12 11:45

Roostergoedverwijdering Een concreet voorbeeld uit de praktijk van Waterschapsbedrijf Limburg waarbij life cycle costing van waarde bleek, is de roostergoedverwijdering. De installaties voor de roostergoedverwijdering uit de influentstroom, de verwijdering van roostergoed via twee harkroosters, en slibstroom, de verwijdering van roostergoed via een stepscreen van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) Maastricht-Limmel zijn technisch verouderd en moeten worden vervangen. Op deze rwzi wordt tevens de slibstroom van de installatie Maastricht-Heugem verwerkt.

Ook uit deze slibstroom wordt het roostergoed verwijderd. Met behulp van een LCCbenadering en gebruikmakend van software zijn door een projectgroep van vier oplossingsvarianten de kosten over de hele levenscyclus doorgerekend. In een van die vier varianten worden twee harkroosters in de waterlijn vervangen door nieuwe. In de sliblijn van de rwzi Maastricht-Limmel vervalt het stepscreen en in plaats hiervan worden twee versnijders geïnstalleerd.

Tevens wordt op de rwzi Maastricht-Heugem een tweetal versnijders in de sliblijn geïnstalleerd. In een tweede optie worden in de sliblijn van de rwzi Maastricht-Heugem twee nieuwe versnijders geïnstalleerd. De twee bestaande harkroosters worden vervangen door twee nieuwe harkroosters. De sliblijn van deze rwzi wordt voorzien van een nieuw stepscreen.

De waarde van de analyses staat of valt met de kwaliteit van de input.

Het WBL heeft de varianten met elkaar kunnen vergelijken. Daarbij is gelet op investeringskosten, onderhoudskosten, energieverbruik en kosten van de afvoer van roostergoed over de gehele levensduur van de verschillende varianten.

Na afweging van alle voor- en nadelen bleek dat het separaat afvoeren van roostergoed hogere kosten met zich meebrengt dan afvoeren met de slibstroom.

Desondanks is de voorkeur uitgesproken het roostergoed zoveel mogelijk uit het slib te verwijderen, omdat onvoldoende zicht bestaat op de gevolgen als dat niet gebeurt.

Praktijkervaring heeft namelijk aangetoond dat het roostergoed zich ophoopt in de slibgistingtanks en dit ontregelt het gistings-

proces op den duur. Dit heeft negatieve financiële gevolgen voor de eindverwerking van het slib en de opwekking en inkoop van energie. Het op termijn herstellen van deze procesverstoring is bovendien zeer arbeidsintensief en kostbaar. Verder zijn er, als gevolg van het niet uit de slibstroom verwijderen van het roostergoed, problemen te verwachten in het droogproces van het slib.

Het roostergoed/vezelmateriaal kan voor vervuiling en verstopping van diverse installatieonderdelen zorgen, waarbij men rekening moet houden met hoge kosten door stilstand en reiniging. Op basis van LCC is de keuze gemaakt voor de tweede optie; deze geeft jaarlijks 60.000 euro lagere kosten dan de eerste optie 1.

Informatie ordenen Werken met life cycle costing veroorzaakt een toename van de informatiebehoefte en verbetering van de betrouwbaarheid en validiteit van de te gebruiken data. De waarde van de analyses staat of valt met de kwaliteit van de input. Goed geordende en op elkaar aansluitende informatieprocessen en -systemen zijn derhalve onontbeerlijk. Je hebt immers te maken met toekomstscenario’s die zo goed mogelijk onderbouwd moeten worden op basis van historische ervaringen en informatie.

Er bestaat niet alleen een grote behoefte aan

gevalideerde basisinformatie voor alle gebruikers; ook het bijhouden en de kwaliteit ervan moeten goed geregeld en geborgd zijn. ICT maakt het mogelijk veel data te verzamelen. De kunst is om al die gegevensstromen op elkaar af te stemmen en te verbinden. Het is noodzakelijk dat een standaardnorm, waaraan op inhoudelijk gebied wordt voldaan, wordt toegepast. Hiermee worden de juistheid, volledigheid en beschikbaarheid van de gegevens geborgd.

Relevante vragen zijn: hoe betrouwbaar zijn de huidige data, wat ontbreekt nog en hoe kunnen we ervoor zorgen dat de gegevens aan de standaardnorm voldoen?

Bij het Waterschapsbedrijf Limburg wordt de informatie van de fysieke assets geregistreerd en vastgelegd. Tegelijkertijd met de implementatie van life cycle costing wordt gewerkt aan verbetering van de in dit systeem verzamelde informatie. Dit proces leidt ertoe dat onderhouds- en storingsgegevens eenduidig en consequent geregistreerd worden. Dit maakt het mogelijk nog beter onderbouwde life cycle costing-analyses uit te voeren. Nieuwe gegevens worden steeds beter, consequent en volgens vaste regels toegevoegd. De consequente inzet van de life cycle costing-methodiek waarborgt bij Waterschapsbedrijf Limburg het positieve economische effect. Ook op de langere termijn. n MaintNL 08 – 2012

058_59_61_MQ_NVDO-artikel.indd 61

61

24-09-12 16:02

LEES TECHNISCH WEEKBLAD MET 25% KORTING In Technisch Weekblad leest u elke week het laatste technische nieuws uit binnen- en buitenland, opinie, achtergrond, vacatures en nog veel meer! Bovendien verschijnt TW ook wekelijks in een online editie met extra foto’s en films. Abonnees hebben toegang tot deze online editie en het complete online archief.

Als u nu een abonnement neemt op Technisch Weekblad, ontvangt u het eerste jaar 25% korting. U betaalt geen € 81,50 maar slechts € 61,-. Kijk voor meer informatie op www.tw.nl/abonnement.

Vul de bon in of ga naar www.tw.nl/abonnement

JA, ik neem een abonnement op Technisch Weekblad en ontvang het eerste jaar 25% korting. Ik betaal € 61,Naam

m/v

Ik kies voor de volgende betaalwijze: ❑ Automatische incasso, ik machtig Abonnementenland/Bèta Publishers het abonnementsgeld van de volgende rekening af te schrijven:

❑ Acceptgiro (€ 2,95 administratiekosten)

Adres

Telefoon E-mail

Plaats

Datum

Handtekening

Abonnementen worden automatisch verlengd. Zie voor meer informatie: www.technischweekblad.nl/abonnement Stuur deze bon in een gesloten envelop zonder postzegel naar: Technisch Weekblad, Antwoordnummer 1822, 1910 VB Uitgeest

INDLQ12

Postcode

weten hoe het werkt!

066_betapub.indd 1 120_TW_abonnement_210x297.indd 1

19-09-12 11:52 19-09-12 09:03

Column De crisis in een sigarenkistje Het kan u bijna niet ontgaan zijn, maar het is crisis. Ook mijn branche, de machinebouw, kon niet ontsnappen aan de negatieve teneur die is begonnen toen de Amerikanen hun huizen niet meer konden betalen. En net toen we dachten dat we langzaam aan het opkrabbelen waren, kwam de volgende dolkstoot toen bleek dat de Grieken er eigenlijk ook niet zo heel florissant bij stonden. En ja, wat de Grieken kunnen, dat kunnen de Spanjaarden ook en wat de Spanjaarden kunnen, dat kunnen de Italianen nog beter. Kortom: heel Zuid-Europa staat op het randje van bankroet en wij betalen de rekening.

Maar ja, om nu zomaar uit die euro te stappen, is ook weer niet zo gemakkelijk. Ook wij exporteren toch erg veel naar Duitsland en Frankrijk en zelfs die rare Italianen kunnen we zo nu en dan verleiden onze kwaliteitsmachines aan te schaffen.

Dus dan toch maar zoeken naar andere oplossingen om met de crisis om te gaan. Efficiënter werken, hoor je dan. Even een rondje googelen levert al snel een oerwoud aan kwaliteitsverbeteringstrategieën op: total productive maintenance, Lean, Six Sigma en Lean Six Sigma (dat verzin je niet) om maar een paar termen te noemen. Dus heb ik maar zo’n boekje aangeschaft: Six Sigma voor Dummies. Klonk vrij eenvoudig … Dat was dus fout gedacht. Wat een tsunami aan informatie komt er dan op je af. Alles moet je meten en er vervolgens allerlei ingewikkelde berekeningen op los laten. Toen ik dat aan de oude Stokbrood probeerde uit te leggen, kon hij zijn afschuw maar moeizaam verbergen. ‘Wij deden vroeger dat soort berekeningen op de achterkant van een sigarenkistje. Denk je echt dat we intussen niet we-

ten hoe lang we erover doen om een machine te ontwerpen en te bouwen en wat dat vervolgens kost?’ Ik moest hem eerlijk bekennen dat ik niet precies wist waar we nu het meeste tijd en geld aan kwijt waren, maar dat het te veel was, dat was in ieder geval wel duidelijk geworden. Zeker omdat we heel wat machines terugkrijgen waar toch wat mis mee blijkt te zijn.

Dus toch maar een consultant ingehuurd. Je weet wel, zo’n veel te dure jongen die net van de Technische Universiteit komt en die na twee dagen in de papieren gedoken te zijn, je gaat vertellen dat je het helemaal fout doet. Nou, die van mij deed er drie dagen over. Waarschijnlijk omdat we de afgelopen jaren niet zo heel veel papieren hebben bijgehouden (crisis hè) en hij dus veel informatie op een andere manier bijeen moest zien te schrapen. En ja hoor, weet je wat wij moesten doen: we moesten Lean Six Sigma invoeren. Verkeerde boek gekocht dus. Natuurlijk kon hij ook nog wel helpen zo’n traject in te zetten, te implementeren in de organisatie en daar ook echt te laten landen. En zo ging hij nog wel even door, maar ik hoorde alleen het geluid van wegspoelend geld. Ik heb de brave jongeman hartelijk bedankt, zijn rapport in de la gegooid en belde daarna meneer Stokbrood senior. Gelukkig had hij nog een paar sigarenkistjes over: Agio Panter Blue, klinkt toch mooier dan Lean Six Sigma.

Ing. Frans Stokbrood Directeur FS Virtual Enterprise

MaintNL 08 – 2012

063_ML_NVDO-Column.indd 63

63

24-09-12 16:02

Arbeid en onderhoud

Ouderen doen niet onder voor de jongere werknemer ‘Het maakt ons niet uit hoe oud onze werknemers zijn. Wij vinden het veel interessanter hoe vitaal men is, en wat iemand kan toevoegen aan de dienstverlening aan onze klanten.’ Dat zegt Frank Snijders, algemeen directeur van de Numac Groep in Venray. Het bedrijf won een aantal jaren geleden de Senior Power Prijs voor hun baanbrekende werk de organisatie op alle fronten en in alle leeftijdsgroepen vitaal te houden. Tekenend is de uitspraak: ‘Op machines schrijf je af, op mensen schrijf je bij.’

Ingrid Rompa Snijders wil niet telkens worden geïdentificeerd als een bedrijf dat het met name met ouderen goed voor heeft, laat hij onmiddellijk weten. ‘Ik wil dat Numac een inspirerend voorbeeld is voor anderen op het gebied van oudere werknemers, maar ook voor jongere werknemers.’ Hij vindt het belangrijk dat er een goede mix van leeftijden in het bedrijf is vertegenwoordigd.

‘Maar dat is in het technische vak best lastig, want naast de vergrijzing hebben we keihard te maken met de ontgroening waardoor van de technische scholen maar kleine hoeveelheden potentiële medewerkers binnenkomen.’

Vandaar dat Numac heel actief is met het praktijk-leercentrum, de Numacademy, waar ervaren senioren in de mentorrol naast leerlingen staan. ‘We hebben hier het afgelopen schooljaar 35 stagiaires over de vloer gehad en dat werkt heel mooi’, knikt Snijders. ‘Het is een investering in de toekomst en dat werpt nu al zijn vruchten af in de vorm van een aantal nieuwe medewerkers.’

De gemiddelde leeftijd van het technisch personeel ligt rond de veertig. ‘Dat is nog relatief jong, maar we hebben wel een uitdaging naar de toekomst om de aanwas van onderaf op te vangen, want we raken er

binnenkort heel wat kwijt aan de pensioenkant. Het vooroordeel dat oudere sollicitanten de plek innemen van jongere werkzoekenden geldt niet voor onze branche. Bij Numac komt het regelmatig voor dat we met mensen - als ze vitaal zijn - na hun pensioen 0-urenovereenkomst afsluiten.’

Dat oudere werknemers duurder zouden zijn dan jongere medewerkers vindt Snijders niet belangrijk. ‘Je moet niet alleen 55-plussers aannemen, maar een goede mix maken van leeftijden, capaciteit et cetera. Ze hebben beide hun waarde en dat is veel belangrijker dan alleen maar over de kosten te gaan lopen zeuren. Dat doen we dus niet.’

‘Op machines schrijf je af, op mensen schrijf je bij.’

Machineonderhoud Numac is een middelgroot bedrijf, voornamelijk actief in machineonderhoud. De Numacgroep bestaat uit vier bedrijven met in totaal zo’n 750 mensen. Bij Numac werken zo’n vijfhonderd mensen. ‘Wij bieden dienstverlening aan industriële bedrijven in de vorm van technische mensen, automatisering en advies. Ervaring speelt hierbij een grote rol. We hebben gemerkt dat iemand van 50 die gepokt en gemazeld is in het vak veel waarde heeft in de dienstverlening naar onze klanten toe. Sterker nog, er zijn klanten die zeggen: onder de 45 jaar hoef je me niet eens iemand te sturen want die beschikt niet over de kennis en het vakmanschap van een 45-plusser. Dat geeft wel aan dat die mensen absoluut niet hoeven worden afgeschreven.’

Snijders vindt het wel heel belangrijk dat men, ongeacht de leeftijd, vitaal is. ‘Ik bedoel mentaal vitaal - dat hij zijn vak heeft bijgehouden - en fysiek vitaal. Dat onderwerp komt regelmatig naar voren tijdens

64 MaintNL 08 – 2012

064_65_67_MF_NVDO-artikel.indd 64

24-09-12 16:01

De ma Di nis De kin ne ga vo Zie

Het aantal werkloze 55-plussers groeit. Gelukkig zijn er bedrijven die de waarde zien van oudere werknemers.

‘Ouderen doen in ieder geval niet onder voor de jongere werknemer.’

persoonlijke ontwikkelingsgesprekken.

Onze technici hebben een relatief zwaar vak, en dat betekent dat als ze bij klanten niet fit genoeg zijn, ze bepaalde taken of werkzaamheden niet zouden kunnen doen.

We ondersteunen ze daarbij met diverse trainingen, eventueel ook fysieke trainingen. Er moet voor beide kanten een winwin-situatie zijn. Van de werknemer mag worden verwacht dat hij er alles aan doet om fit te blijven. Dat is een stukje eigen verantwoordelijkheid. Maar het begint bij het bespreekbaar maken. Ik vind dat je dat niet uit de weg moet gaan als werkgever’ Jongeren worden meestal als flexibeler en productiever gekenschetst. Snijders is het daar niet mee eens. ‘Doordat 55-plussers niet zoveel sociale verplichtingen hebben bijvoorbeeld kleine kinderen - vinden ze het vaak niet erg om in de ploegendienst te gaan. Ik ga het niet als plus of min kwalificeren, maar ouderen doen in ieder geval niet onder voor de jongere werknemer.

Gevoelsmatig ligt dat gelijk aan elkaar.’

Het maakt Numac dus niet uit of een werknemer oud is of jong, benadrukt Snijders nogmaals. ‘Wat mij opviel bij de nominatie voor die Senior Power Prijs is dat alle bedrijven waarmee we in de race waren projecten deden voor leeftijdsbewust personeelsbe-

leid. Daar werd veelal mee bedoeld: ouderenbeleid. Wij waren het enige bedrijf zonder deze projecten. Wij vinden het namelijk net zo normaal dat iemand van 59 op een cursus gaat om een stukje vaktechniek bij te leren als iemand van 38. Dat maakt niet uit. Als dat iets toevoegt aan de rugzak van de werknemer, waardoor die werknemer voor ons van meer waarde is, dan is leeftijd geen issue. Hetzelfde geldt voor aanname van personeel, mits ze allebei vitaal zijn.

Laten we nou alsjeblieft geen mensen tussen de 50 en 60 af gaan schrijven omdat ze niet meer waardevol zouden zijn voor deze maatschappij. Kom op zeg!’

Waardevol Anne Boerma, marketeer bij uitzendorganisatie en loopbaanspecialist Oudstanding is het helemaal met Snijders eens. ‘De oudere werknemers zijn wel degelijk waardevol voor de arbeidsmarkt’, knikt ze. De Oudstanding Groep investeert in de duurzame inzetbaarheid van de ‘ervaren generaties’. ‘Wij kijken onder meer naar vitaliteit en inzetbaarheid.’

De groep van 55-plussers is juist hard nodig, meent Boerma. ‘Om een voorbeeld te noemen; in bedrijven staan vaak wat oudere machines, omdat nieuwe gewoon-

weg te duur zijn in aanschaf. Als deze gerepareerd moeten worden, hebben oudere technici meer ervaring met dergelijke apparaten dan jongeren. Die hebben tijdens hun opleiding geen kennis gemaakt met die generatie machines.’

Nog een voordeel van een 55-plussers is, dat ze in een andere levensfase zitten dan jongeren. ‘Ze hebben vaak geen kinderen meer thuis wonen en daardoor zijn ze veel flexibeler. Er wordt ook gezegd dat oudere werknemers vaker ziek zijn dan hun jongere collega’s. Uit onderzoek blijkt dat ze over het algemeen wat langer ziek zijn, maar niet vaker.’ Ook het feit dat oudere werknemers duurder zijn dan jongere werkzoekenden ontkracht Boerma: ‘Ouderen nemen vaak genoegen met een lager salaris. Als ze maar aan de slag kunnen. Dat is de belangrijkste motivatie voor deze groep mensen.’

55-plussers kunnen met hun ervaring, flexibiliteit en loyaliteit een belangrijke bijdrage leveren op de werkvloer, meent Boerma.

‘Daarom willen wij ze zo lang mogelijk aan het werk houden. Dat doen we niet alleen door arbeidsbemiddeling, loopbaanbegeleiding en generatiemanagement. Maar vooral door de werkgevers ervan te overtuigen dat de oudere generatie werknemers MaintNL 08 – 2012

064_65_67_MF_NVDO-artikel.indd 65

65

24-09-12 16:01

i-Maintain.nl

geeft nog meer waarde voor uw geld

Meer nieuws dan ooit • Actuele berichtgeving over de gehele onderhoudssector • Alle productinnovaties overzichtelijk bij elkaar • Volledig evenementenoverzicht • Online catalogi met producten en diensten • Multimediale bedrijfspresentaties • Tweewekelijkse Nieuwsbrief • Live twitter updates • LinkedIn interacted

iMaintain-abonnees krijgen meer • De nieuwste iMaintain staat een week voor verschijnen online • Abonnees krijgen toegang tot alle eerder verschenen artikelen • Volg de status van nieuwe projecten en uitbreidingen in de projectendatabase • Ga naar www.i-maintain.nl en kies abonneren

i-maintain.nl

Ga direct naar i-maintain.nl en blijf iedereen voor

_adv_www_iMaintain.indd 43

18-06-12 13:57

echt niet is uitgerangeerd, maar een sterke schakel is in het hele proces. Zij verdienen een plek op de arbeidsmarkt om hun kennis en ervaring ten volle te benutten en door te geven aan jongere collega’s. Ervaren generaties zijn in onze optiek de verbindende factor.’

Werkzoekenden Momenteel staan zo’n 110.00 werkzoekende 55-plussers ingeschreven bij UWV Werkbedrijf. ‘En het aantal groeit gestaag’, waarschuwt Peter Stoks, landelijk arbeidsmarktprojectleider bij UWV Werkbedrijf. ‘De laatste drie maanden lieten een groei zien van zes procent in vergelijking met vorig jaar om deze tijd. Een groot deel van hen zit in de WW, maar de groep mensen van 55+ met een bijstandsuitkering is ook nog steeds groeiende.’

Het is sowieso lastig op de arbeidsmarkt, knikt Stoks. ‘Jongeren komen wat sneller aan de slag via uitzendorganisaties of detacheringbureaus. Bij ouderen is het op dit moment aan het stagneren.’ Volgens Stoks heeft dat vooral te maken met de beeldvorming van werkgevers over oudere werknemers. ‘En dat blijf ik een heel vreemd fenomeen vinden. Er zijn honderdduizenden 55-plussers die gewoon naar hun werk gaan, elke dag weer. Daar is niets mis mee.

Ze zijn zelfs een graag geziene loyale ‘gast’ binnen hun eigen organisatie. Maar op het moment dat ze zonder werk komen te zit-

ten, lijkt het alsof ze ‘dood’ zijn voor de arbeidsmarkt. Ook als je kijkt naar het aantal vacatures in Nederland – er zijn tussen de 600.000 en 700.000 vacatures – zie je dat maar twee procent wordt ingevuld door 55 plussers.’ Dat het lijkt alsof ze minder hard nodig zijn voor de arbeidsmarkt is zonde, meent Stoks. ‘Ze hebben jarenlang geïnvesteerd in zichzelf, en ook hun werkgevers hebben dat gedaan. Er zit hartstikke veel ervaring en vakmanschap. Het zijn heel bruikbare krachten.’

‘Ervaren generaties zijn in onze optiek de verbindende factor.’

Het vooroordeel dat ze te duur zijn, is een relatief begrip meent Stoks. ‘Ze hebben een heel korte inwerkperiode omdat ze zoveel ervaring hebben en het zijn geen jobhoppers, dus als een werkgever in ze investeert, is dat geen weggegooid geld. Ze zorgen bovendien voor een stabiele factor binnen het bedrijf.’

Trainingen Stoks is de drijvende kracht voor oudere werkzoekenden en voor instrumenten en methoden die UWV Werkbedrijf inzet om hen te bemiddelen. ‘We doen heel veel voor deze groep mensen. We houden inspiratie-

dagen en we geven diverse trainingen op het gebied van solliciteren, social media en netwerken.’ Voor 55-plussers is het aangaan van een gesprek bij een werkgever het allerbelangrijkste. Dat kost vaak moeite, maar als zo’n gesprek vrijblijvend is, zie je dat de werkgever een andere mindset krijgt.

Het leuke is, dat als we mensen vanuit zo’n netwerktraining bij een werkgever plaatsen, 98 procent goed blijft functioneren.

55-plussers zijn heel flexibel, moduleerbaar en loyaal. Ze doen graag water bij de wijn qua salaris, arbeidsinhoud en reisafstand. Voor ons is het een heel makkelijk bemiddelbare groep.’

Stoks ziet bovendien steeds meer ouderen in een ZZP-constructie schuiven. ‘Ze gaan vaak voor tijdelijke activiteiten en klussen; niet meer voor volledige functies. Die tendens zie je op dit moment ontstaan. Als een 55-plusser door middel van zo’n constructie uit de WW kan, begeleiden wij hem daar ook bij. Je ziet tegenwoordig maar weinig werknemers die een vast contract krijgen bij hun werkgever. Dat zie je bij jong én oud. Mensen boven de 55 hebben vaak zoiets van: als ik nu kan kiezen, dan wil ik iets doen waar mijn hart ligt. Ik vind het een stuk maatschappelijke verspilling als er geen gebruik wordt gemaakt van de ervaringen, talenten en ambities van de ouderen op de arbeidsmarkt. Deze mensen leveren nog steeds een goede bijdrage aan de maatschappij.’ n MaintNL 08 – 2012

064_65_67_MF_NVDO-artikel.indd 67

67

24-09-12 16:01

Ieder zijn vak

Boeren uit de brand helpen ‘Een bandje verwisselen op de snelweg zeker?’, meesmuilt Michel van de Loo op de vraag of hij dan niet bij de ANWB wil werken.

Nee, voor hem moet het groot zijn en veel herrie maken.

Landbouwwerktuigen onderhouden. Nadeel is wel dat hij tegelijkertijd storingsmonteur is. ‘Ja, dan moet je ’s nachts naar het land.’

Teus Molenaar

Het onderhoudsvak heeft talloze facetten.

En kent even zoveel functies. In deze serie paraderen mensen die beroepsmatig met onderhoud bezig zijn. Van hoogleraar tot onderhoudsmonteur. Van reliability engineer tot maintenance manager. Van de Loo had zich al in de kijker gespeeld door zich te kwalificeren als Nederlands kampioen tijdens de Vakkanjerwedstrijden dit jaar in de categorie landbouwmechanisatie.

We spreken de 24-jarige sleutelkampioen op de praktijkschool PTC+ in Ede. De Dungenaar heeft de hele dag zitten oefenen voor de Europese kampioenschappen voor jonge techneuten dat begin oktober plaatsvindt op het circuit van Francorchamps in België. ‘Dan moet ik het opnemen tegen acht andere kampioenen uit Europese landen. Leuk hoor; en spannend’, zegt hij.

Hij is al een week of acht bezig met de voorbereiding op de kamp. ‘Er gaat echt veel tijd in zitten’, verklaart hij. ‘Vooral veel basiskennis weer ophalen. Want als onderhouds- en storingsmonteur weet je van heel veel dingen een beetje; je moet immers van alle markten thuis zijn. Dan is het een kwestie van de puntjes op de i zetten en de bredere stof herhalen.’ Hij is er trouwens ook vol van dat een collega van hem de zilveren beker won tijdens de Nederlandse kampioenschappen. ‘Mooie reclame voor ons bedrijf’, lacht hij.

Als een magneet Die onderneming is Abemec, een landbouwmechanisatiebedrijf met achttien vestigingen in Zuid-Nederland dat machines importeert, verkoopt en onderhoudt. Tractoren van Fendt

en Massey Ferguson; ploegen, veldspuiten en dergelijke van Lemken; maaiers en opraapwagens en dergelijken van Krone; verschillende verreikers van Merlo; en onder meer bemesters en watertanks van Joskin.

Daarmee is meteen een inkijkje gegeven in het uiteenlopende materieel dat Van de Loo regelmatig onder handen krijgt.

Dat Van de Loo als zoon van een melkveehouder iets met landbouwmechanisatie zou gaan doen, was al snel duidelijk. De koeien konden hem niet veel boeien, maar die tractor in de schuur werd in zijn beleving steeds groter en mooier. Als een magneet stond hij op het erf. Toen hij klein was, kon opa hem geen groter plezier doen dan hem mee te laten sturen op de trekker. Op zijn twaalfde kreeg hij een skelter. Op zijn veertiende had hij er een bromfietsmotor in gebouwd. Voor hetzelfde geld was hij coureur geworden, maar de techniek trekt hem toch meer.

‘Ik moet het opnemen tegen acht andere kampioenen uit Europese landen. Leuk hoor; en spannend.’

Officieel is hij ‘monteur mobiele werktuigen’ bij Abemec. Het bedrijf waar hij stage liep toen hij op het Radius College in Breda de mbo-3-opleiding voor 2e monteur volgde. Inmiddels volgt hij op dezelfde school de mbo-4-opleiding voor 1e monteur. Eén dag in de week naar school; de rest leert hij in de praktijk Veel heeft hij opgestoken van een oudere monteur toen hij de eerste jaren bij zijn werkgever in de werkplaats stond.

Tegenwoordig ‘zit hij op de bus’, zoals Van de Loo het noemt. Hij gaat naar de boeren en loonwerkers toe als er een storing is aan een van hun machines.

68 MaintNL 08 – 2012

068_69_70_MD_NVDO-artikel.indd 68

24-09-12 16:01

De boer wil voort

De ma Di nis De kin ne ga vo Zie

FOTO: BuREAu TOP/OLIVIER HuISMAN COASTERSKETCH.CO

In de werkplaats vindt het reguliere, planbare onderhoud plaats aan de landbouwwerktuigen en tractoren. ‘Daar plegen we preventief onderhoud. Dat gaat met pieken en dalen. De komende weken is het oogstseizoen voor aardappelen, maïs en uien. Dan wil iedereen voordat de machines het land opgaan alles gecontroleerd hebben. Want als ze eenmaal aan het werk zijn, dan wil de boer voort. Zo snel mogelijk alles van het land en naar de opslag of rechtstreeks naar de tussenhandel. Als er een storing is, dan moeten we er met gezwinde spoed naar toe. Want het kost handen vol geld als een machine stil staat.

En ja, dat gebeurt ook wel eens ’s nachts.

Eigenlijk is dat het meest vervelende aspect van dit werk: dat je nooit weet hoe laat je klaar bent met werken. Je weet hoe vroeg je begint, maar je weet vaak niet hoe laat je weer thuis bent. De onvoorspelbaarheid van de werktijden vind ik het minst prettige.’

De koeien konden hem niet veel boeien, maar die tractor in de schuur werd in zijn beleving steeds groter en mooier.

Voor het overige ziet Van de Loo geen minpuntjes; eigenlijk alleen maar pluspunten.

Het mooiste vindt hij wel het opzoeken van een storing. De diagnose stellen en vervolgens natuurlijk een oplossing ter plekke verzinnen en uitvoeren. Eigenlijk wat een Wegenwachter doet, maar dan aan grote, zware machines met veel vermogen. Je moet hem niet wakker maken om een wiel te verwisselen.

Aantrekkingskracht Zijn werk is heel divers. Hoe uiteenlopend de werkzaamheden zijn, is af te leiden van de opdrachten die de Vakkanjers tijdens de wedstrijden krijgen. ‘Je krijgt altijd vijf opdrachten. Eentje betreft de motor. Die doet het niet, en dan moet je uitzoeken wat er aan de hand is en het probleem verhelpen. Zo snel mogelijk natuurlijk. De tweede gaat over de transmissie. De derde over de hydrauliek. De vierde over het elektrische gedeelte. Dan is de verlichting bijvoorbeeld stuk en moet je de oorzaak zien te achterha-

Michel van de Loo: ‘Als er een storing is, dan moeten we er met gezwinde spoed naar toe.

Want het kost handen vol geld als een machine stil staat. En ja, dat gebeurt ook wel eens ’s nachts.’

len. Ten slotte is er het echte sleutelwerk.

Dan moet je bij wijze van spreken tandwielen op elkaar afstellen of aandrijfassen uitlijnen’, vertelt de Vakkanjer 2012. Het zijn precies die dingen die hij in de dagelijkse praktijk ook tegenkomt. Alleen dan niet in een mooi overkapte ruimte, maar op het ruige veld, in weer en wind.

Tegelijk is die diversiteit de aantrekkingskracht van zijn beroep. ‘Ik houd van de uitdaging. We moeten echt van alle markten thuis zijn. Natuurlijk lukt het niet altijd om een boer meteen te helpen. Soms moet je onderdelen bestellen; soms kun je een oorzaak niet vaststellen. Ik kan overigens

altijd een beroep doen op mensen die meer weten dan ik; maar dan nog wil het niet altijd lukken.’ Hij moet dan ook als monteur goed overweg kunnen met mensen. Want ze zijn natuurlijk altijd in stress als hij met zijn bus aan komt rijden. Ze zien hem graag komen, maar liever nog gaan. ‘Daar is bij de opleiding ook wel aandacht voor, hoor. Over hoe je met mensen kunt omgaan.’

Steeds ingewikkelder Er is in de loop der jaren wel het een en ander veranderd, zegt hij. De machines worden steeds groter; en ingewikkelder.

MaintNL 08 – 2012

068_69_70_MD_NVDO-artikel.indd 69

69

24-09-12 16:01

Ieder zijn vak

Klanten sluiten een meerjarig onderhoudscontract af en betalen daar een bepaald bedrag voor per draaiuur. Zo hebben zij de zekerheid dat in geval van storing er meteen iemand komt om het euvel te verhelpen. Maar Abemec is er natuurlijk alles aan gelegen om te voorkomen dat er storingen optreden. De nadruk ligt dan op preventief onderhoud. Daarbij worden de intervaltermijnen gehandhaafd die de fabrikant voorschrijft. Het is nog niet zo dat sensoren in bijvoorbeeld een oliehuis meten hoeveel ijzerdeeltjes erin zitten om te bepalen wanneer tandwielen aan vervanging toe zijn. Bij machines in fabrieken begint dit fenomeen langzaam aan post te vatten. De fabrikanten van tractoren en andere landbouwwerktuigen zijn blijkbaar nog niet zo ver. Wellicht is de economische noodzaak daar nog niet.

Wel is het zo dat de machines en tractoren steeds ingewikkelder zijn geworden, aldus Van de Loo. ‘Ik heb toch regelmatig mijn laptop nodig om een machine uit te lezen.

Daar moet je ook mee overweg kunnen.

Weten wat je ziet op dat scherm, wat dat allemaal betekent. Er komen steeds meer sensoren in de motoren en andere machi-

neonderdelen. Dus krijg je steeds meer informatie.’

De machines worden groter, ingewikkelder en daarmee stukken duurder. Dat betekent dat ze zoveel mogelijk moeten draaien om de kosten eruit te halen. Een loonwerker zal het apparaat liefst dag en nacht aan de praat willen houden, want dan brengt het zijn geld op. ‘Dat betekent tegelijkertijd dat de tijd waarin we regulier onderhoud aan de machines kunnen plegen steeds korter wordt. En dat die verschuift naar de avond en nacht. Voor onderhoudsmonteurs heeft dat wel gevolgen’, vertelt Van de Loo. Om in IT-termen te spreken: de ‘onderhoudswindow’ wordt steeds kleiner en verschuift naar de ‘onrendabele’ uren; onrendabel voor de gebruiker.

Precisielandbouw Welke ontwikkelingen hij nog meer ziet?

Nou, als het over een periode van twintig jaar gaat, dan ziet hij de verbrandingsmotor in het museum belanden en de elektrische aandrijving de belangrijkste factor zijn. Of er nu al elektrische tractoren zijn? ‘Nee, niet dat ik weet. Dat zal ook nog wel een tijd duren, want je hebt het dan toch over moto-

ren met een enorm vermogen. Als je dat van een elektromotor vergt, dan heb je hele dikke accu’s nodig. Ik denk dat dat nog wel een tijdje op zich laat wachten. Maar je ziet al wel dat het wordt ingezet bij de hulpwerktuigen. Bijvoorbeeld knipmachines die buxussen in vorm brengen. Ook zien we dat

‘We zien dat de emissieeisen aan tractoren steeds strenger worden; dat is een nieuw werkveld.’ de emissie-eisen aan tractoren steeds strenger worden; dat is een nieuw werkveld.’

De precisielandbouw - nodig om de groeiende wereldbevolking te voeden - zet volgens hem door. Evenals de daarmee gepaard gaande automatisering en mechanisering. En de toenemende druk om uitval van machines zoveel mogelijk te beperken.

Nee, voorlopig zit Van de Loo niet zonder werk. Maar hij zal wel steeds meer kennis en ervaring moeten opbouwen om de machines door te laten draaien. n

70 MaintNL 08 – 2012

068_69_70_MD_NVDO-artikel.indd 70

24-09-12 16:01

iMaintain INFRA

Bezuinigingsplannen uitdaging voor infrasector De troonrede die traditioneel op Prinsjesdag wordt uitgesproken en de daaraan gekoppelde Rijksbegroting doet altijd veel stof opwaaien. Ook nu zien met name de bouw- en infragerelateerde organisaties weinig goeds komen van de bezuinigingsdrift van de overheid. Rijkswaterstaat wil maar liefst 1,64 miljard euro bezuinigen, met name op beheer en onderhoud.

David van Baarle

Kansen door versobering Rijkswaterstaat maakte zijn bezuinigingsplannen al een dag voor Prinsjesdag bekend. De Rijkswegbeheerder bezuinigt tot en met 2020 1,64 miljard op het beheer

en onderhoud van de wegen en vaarwegen.

Het beheer en onderhoud wordt waar mogelijk afgestemd op de intensiteit van gebruik van de weggebruiker. Alle maatre-

IMAINTAIN INFRA 2012 Investeringen in infrastructuur nemen af. Er is minder geld voor bouwen en minder geld voor behouden. Maar is dat erg? Een veranderende markt biedt ook mogelijkheden om zelf te veranderen. De versobering van de inframarkt biedt kansen!

Tijdens iMaintain INFRA op 1 november 2012 wordt voor en met het publiek via lezingen en discussie gezocht naar die kansen. Industrielinqs stelt samen met de NVDO Sectie Infra een programma samen waarbij de hele waardeketen, van opdrachtgever tot en met instandhouder, wordt belicht. Het netwerk van sprekers en bezoekers zorgt daarbij voor nieuwe inzichten en vervolgacties. ’s Avonds wordt alweer voor de derde keer het infra-projectteam van het jaar verkozen. Uit een aantal genomineerde teams wordt die groep mensen gekozen, die overall het best scoort op de toetsingscriteria van een vakkundige jury.

gelen worden opgenomen in nieuwe richtlijnen voor beheer en onderhoud en in de normen voor aanleg van nieuwe wegen.

Stilstaan In een eerste reactie op de begrotingsvoorstellen voor het jaar 2013, waarschuwen Transport en Logistiek Nederland (TLN) en verladersorganisatie EVO voor de kwalijke uitwerking van de bezuinigingen op de aanleg en onderhoud van infrastructuur op het economische herstel en de noodzakelijke groei. ‘De overheid moet bezuinigingen om het huishoudboekje weer op orde te krijgen. In de huidige bezuinigingsdrift is echter vooral gekeken naar quick wins om snel geld bij elkaar te krijgen, in plaats van structurele hervormingen. Ook de vertraging van de eerder genoemde wegprojecten vinden de vervoersorganisaties zeer onverstandig. Juist een goede infrastructuur is de smeerolie van onze economie en economisch herstel. Wanneer er op de korte termijn te veel wordt gesneden, lopen we een groot risico dat we over enkele jaren weer stil staan.

Tunneltegenvallers Gelukkig is er ook goed nieuws. Zo heeft minister Schultz honderd miljoen gereserveerd voor tunneltegenvallers. Een nieuwe wet Tunnelveiligheid moet afrekenen met discussie, vertraging en financiële dompers die de huidige regels met zich meebrengen.

De nieuwe wet is bijna klaar, maar moet nog langs de beide Kamers. Tol als financieringsbron voor het aanleggen van wegen is nog geen succes. Het ministerie houdt rekening met tegenvallers. Voor tal van potentiële tolprojecten boekt Schultz reserveringen in van miljoenen euro’s. Het betreft onder meer het project voor de oeververbinding in Rotterdam, de A13/A16 en de A12/A15. ‘Doel is dat bij een eventuele mislukte DBFMaanbesteding een klassieke aanbesteding mogelijk blijft’, aldus de minister. ■ MaintNL 08 – 2012

071_MS_NVDO-artikel.indd 71

71

24-09-12 16:33

NIEUWS

Beschikbaarheid managementinformatie bij veel bedrijven onvoldoende

De sector ziet klantgerichtheid als dé onderscheidende factor, maar beheert relaties vaak reactief. Men kijkt vooral naar klantbehoud en minder naar klanttevreden­ heid. Opmerkelijk is dat men wel aangeeft met klanten mee te denken over bijvoorbeeld productvarianten. Bij vrijwel alle bedrijven hebben medewerkers extern toe­ gang tot het bedrijfssysteem. Zo is ook bij de klant alle informatie voorhanden. Wat onderhoud betreft ontzorgen sommige bedrijven hun klanten volledig, terwijl andere totaal geen service leveren. Inkoop is bij de meeste bedrijven een gescheiden bedrijfstaak en leveranciers hebben vrijwel nooit toegang tot de voorraadhoogtes. Dit bemoeilijkt een verdere logistieke samenwerking met leveranciers. Geconcludeerd kan worden dat de basis bij de bedrijven vaak wel geregeld is. Veel ICT­mogelijkheden om kosten te besparen en klanten tevreden te stellen zijn ongezien en onbenut. Bezinning op dit punt is geboden, want de organisatie draait steeds meer op informatie.

Lectoraat verbindt Techniek, Omgeving en Mens

De markt van discrete productie en assemblage is uiterst competitief. Marges en levertijden worden krapper, maar de productkwaliteit en leverbetrouwbaarheid moeten omhoog. Om die uitdagingen succesvol aan te gaan, die­ nen bedrijven op elk moment te kunnen beschikken over betrouwbare informatie. Al worden bij de meesten de primaire processen wel ondersteund, de beschikbaarheid van managementinformatie blijkt vaak niet optimaal.

Bijna een kwart van de bedrijven kan geen verbanden tussen gegevens leggen, terwijl driekwart geen goede prognoses kan maken en niet in staat is om scenario’s voor de toekomst door te rekenen. Dat blijkt uit de bench­ mark Discrete Industrie 2012 die is uitgevoerd op initiatief van Qurius door Goals Marktbewerking.

Voor het onderzoek zijn financieel directeuren en IT­managers van driehonderd bedrijven in de branche benaderd. Uit het hoge responspercentage van twintig procent blijkt de grote interesse voor de bedrijfseconomi­ sche aspecten van ICT. Het management stuurt vooral op de eigen leversnelheid en veel bedrijven willen zich onderscheiden door de lever­ betrouwbaarheid te verhogen. Verder beseft men terdege dat toenemende druk op de marges dwingt tot efficiënter werken. Opvallend is dat het verkrijgen van meer inzicht in de workflow geen prioriteit heeft en er vaak geen real time informatie beschikbaar is over inkoop en logistiek.

Terwijl de hoeveelheid bedrijfsdata explosief groeit, is het steeds lastiger om snel de juiste gegevens te destilleren.

Dat geldt met name voor bedrijven die met aparte syste­ men per afdeling werken. Om dat probleem te tackelen, overwegen veel producenten de overstap naar een geïn­ tegreerd systeem voor primaire en ondersteunende pro­ cessen.

De transitie naar duurzame energie vormt de komende jaren een grote uitdaging voor Nederland. Voor NVDO­lid Hogeschool Utrecht (HU), is dit aanleiding om het lecto­ raat ‘Nieuwe Energie in de Stad’ op te richten.

De hogeschool wil bijdragen aan kennisontwikkeling en kennisdeling met bedrijven en regionale overheidsorga­ nen op het gebied van energie­efficiency en energietransi­ tie. De huidige programmaregisseur van het innovatiepro­ gramma Energiesprong, uitgevoerd door Platform 31, Ivo J. Opstelten wordt lector van het nieuwe lectoraat. Als boegbeeld van energietransitie in de gebouwde omgeving is hij de specialist bij uitstek die vorm zal geven aan de ambitie van het lectoraat.

Het lectoraat heeft als opdracht om door middel van onderzoek aan onder andere bouw­ en ingenieursbedrij­ ven handvatten te bieden bij het meer en meer werken

72 MaintNL 08 – 2012

072_73_NVDO_neuws.indd 72

24-09-12 16:00

met duurzame energiesystemen in de gebouwde omge­ ving. Dit is één van de speerpunten van onderzoek van de HU. ‘Het lectoraat zal in het teken staan van verbinding tussen techniek, omgeving en mens’, zegt Opstelten. ‘De snelle ontwikkelingen op het gebied van energie­efficien­ cy en energietransitie vereisen niet alleen meer kennis over interactie tussen technische systemen onderling. Het lectoraat gaat daarom ook in op de integratie daarvan in het gebouw, uiteraard in overeenstemming met de wen­ sen en het gedrag van de eindgebruikers.’

Het onderzoek wordt niet alleen voor de beroepspraktijk, maar ook in het onderwijs benut. Opleidingen in de domeinen engineering en gebouwde omgeving zullen gebruikmaken van de onderzoeksresultaten en deze incorporeren in het onderwijs. Zo levert de HU in de toe­ komst professionals af met ervaring in toepassingsgericht werken met duurzame energie in de gebouwde omge­ ving. Momenteel is Ivo Opstelten programmaregisseur bij Platform 31 en medeverantwoordelijk voor de uitvoering van het innovatieprogramma Energiesprong Gebouwde Omgeving, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Investeringsfonds aan het innovatiefonds MKB+ bij.

In zijn toespraak bij de opening van het academisch jaar pleitte Verhagen voor een herwaardering van de overleg­ economie. We moeten de polder opnieuw uitvinden, zei hij. Verhagen riep in herinnering dat het poldermodel Nederland in het verleden grote successen heeft gebracht.

Als grote opgave voor de toekomst ziet hij de opbouw van de kenniseconomie. ‘Want binnen één generatie dreigen wij in Nederland in alle sectoren handen te kort te komen.’

Technologische industrie vraagt politiek om stabiliteit en daadkracht

Extra geld voor investeren in topsectoren

Als bedrijven investeren in toponderzoek, doet het kabi­ net daar vanaf 1 oktober nog eens 25 procent bovenop.

Om ook kleine bedrijven te stimuleren, wordt de toeslag over de eerste 20.000 euro zelfs 40 procent.

Minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) heeft dat onlangs bekend gemaakt bij de opening van het aca­ demisch jaar in Leiden. Het kabinet trekt 90 miljoen euro extra uit om toponderzoek op deze manier te stimuleren.

Het kabinet nam al eerder initiatieven om te bereiken dat Nederland in 2020 tot de top 5 van kenniseconomieën in de wereld behoort. In april werden innovatiecontracten ondertekend waarin bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid afspraken gezamenlijk te investeren in innova­ tie. Ondernemers en wetenschappers gaan samenwerken in zogeheten topconsortia voor kennis en innovatie. De overheid legt daar dan geld bij.

Zo komt voor starters in enkele topsectoren dit jaar 32 miljoen euro aan risicokapitaal beschikbaar via het Innovatiefonds MKB+. Het geld is vooral bedoeld voor nieuwe media, entertainment en medische bedrijven.

Naast het kabinet draagt ook het Europees

De politiek moet volop inzetten op het vergroten van de verdienkracht van de industrie. Die moet kunnen innove­ ren en exporteren en moet kunnen beschikken over vol­ doende goed opgeleide technici. Het was de boodschap van FME­voorzitter Ineke Dezentjé Hamming­Bluemink tijdens het FME Verkiezingsdebat. ‘Wat we nodig hebben is een stabiel en daadkrachtig industriebeleid. Weet dat Nederland een sterke industrie nodig heeft om uit de cri­ sis te komen. Niet de zorgsector, maar wij verdienen het geld, wij zorgen voor de groei.’

Kandidaat­Kamerleden Ronald Plasterk (PvdA), Anne­Wil Lucas (VVD), Mustafa Amhaouch (CDA), Patrick van Lunteren (SP) en Eppo Bruins (CU) kruisten de degens met elkaar en met de ruim tachtig aanwezige onderne­ mers over hun plannen met de Nederlandse industrie.

Aan de orde kwam de vraag of de politici wel weten wat er moet gebeuren om onze concurrentiekracht te behou­ den. Den Haag lijkt zich vooral bezig te houden met koop­ krachtplaatjes in plaats van met het vergroten van de taart. Ook werd gedebatteerd over onderwijs: Nederland moet jongeren opleiden voor een baan in de technologi­ sche industrie; niet voor een uitkering. FME­voorzitter Dezentjé zei na afloop dat ze de vele mooie verkiezings­ beloften op prijs stelt, maar dat FME ‘er bovenop blijft zitten’ om te zien of de politici hun mooie woorden ook in daden omzetten.

MaintNL 08 - 2012

072_73_NVDO_neuws.indd 73

73

24-09-12 16:00

column BRZO: Bij Roken Zeker Ontslag!

Een chemisch specialiteitenbedrijf dat zich vooral richt op oppervlakte-actieve stoffen voor diverse industriële toepassingen stond in zijn recht toen het een werknemer die op het bedrijfsterrein rookte op staande voet ontsloeg. Oorspronkelijk vond de kantonrechter dat roken slechts een licht vergrijp was en dat ontslag op staande voet daarom een te zware sanctie vormde.

Het BRZO-bedrijf ging hiertegen in beroep om helder te krijgen wat het wel en niet mag doen om de veiligheid te garanderen.

Het betreffende bedrijf werkt met brandbare stoffen en hanteert daarom een streng rookbeleid. Omdat een werknemer op een plek rookte waar dat niet was toegestaan, werd hij op staande voet ontslagen. De ontslagen man ging hier niet mee akkoord en eiste via een kort geding zijn werk terug. Toen dit niet werd gehonoreerd, schikte hij daarin, maar eiste een schadevergoeding omdat hij ontslagen zou zijn op onredelijke gronden. De kantonrechter die hier uitspraak over deed, kende vervolgens een vergoeding toe omdat het vergrijp te licht zou zijn voor ontslag op staande voet. Wel vond hij het redelijk dat de arbeidsovereenkomst ontbonden werd.

Omdat de werkgever zeker wilde weten welke middelen

een bedrijf heeft om de veiligheid te garanderen (zoals het rookverbod met ontslag als sanctie bij overtreding), ging het in hoger beroep. Het Gerechtshof zag vervolgens het overtreden van het rookverbod wél als een zwaar genoeg vergrijp voor ontslag.

Het hof kwam tot deze uitspraak omdat de betreffende organisatie duidelijk genoeg heeft verteld dat er ontslag volgt op overtreding. Ook werkte de werknemer al lang in de chemie en moest daarom weten wat de gevaren zijn. Bovendien wist de persoon in kwestie dat zijn werkgever veel waarde aan veiligheid hecht en dat het verbod dus geen loze kreet was. Het gerechtshof stelt daarom: ‘De onderneming heeft als werkgever en ondernemer deze afweging gemaakt, en ook mogen maken, door duidelijk aan te geven waar wel en waar niet mag worden gerookt. Dit behoort tot de beleidsvrijheid van de ondernemer/werkgever.’

BRZO, wat voluit staat voor Besluit Risico’s Zware Ongevallen, kent vanaf nu een extra betekenis: Bij Roken Zeker Ontslag!

‘Omdat een werknemer op een plek rookte waar dat niet was toegestaan, werd hij op staande voet ontslagen. De ontslagen man ging hier niet mee akkoord en eiste via een kort geding zijn werk terug.’

colofon

Ellen den Broeder-Ooijevaar, Verenigings Manager

MaintNL is het verenigingsmagazine van de Nederlandse Vereniging voor Doelmatig Onderhoud. De naam MaintNL is eigendom van de NVDO.

Postbus 138 3990 DC Houten t +31(0)30 634 60 40 f +31(0)30 634 60 41

e info@nvdo.nl • www.nvdo.nl • www.nvdovac.nl

74 MaintNL 08 – 2012

074_MC_NVDO_Vmanager.indd 74

24-09-12 16:00

Discover the hidden treasure in maintenance

Gezocht:

Schatzoekers met internationale ambitie (m/v)

Mainnovation is een internationaal opererend adviesbureau, gespecialiseerd in maintenance & asset management. Met onze Value Driven MaintenanceÂŽ (VDM) methodologie helpen wij industriĂŤle bedrijven met het zoeken van de verborgen schat in hun onderhoudsorganisatie. Want doordat veel directies de technische dienst nog steeds benaderen als kostenpost, blijft de werkelijke waarde van het onderhoud onderbelicht: een hogere uptime, een betere veiligheid en een langere levensduur van de installaties. Met VDM wordt dit niet alleen zichtbaar gemaakt, wij helpen bedrijven ook met het realiseren van de prestatieverbetering. Wij doen dit met ons KPI Dashboard, benchmarkdata, moderne EAMsystemen en best practice werkprocessen en onderhoudsconcepten.

De vraag naar VDM-projecten is het afgelopen half jaar drastisch toegenomen in zowel binnen- als buitenland. Om die reden zijn wij op korte termijn op zoek naar onderhoudsadviseurs met een technisch bedrijfskundige opleiding op master-niveau. Je hebt 1 tot 5 jaar relevante werkervaring, of hebt onlangs een maintenance master-opleiding afgerond. Je hebt een bovengemiddeld analytisch vermogen en je bent communicatief sterk ontwikkeld. Je hebt passie voor onderhoud en bent in staat om anderen te overtuigen van jouw visie.

Ben jij die schatzoeker met internationale ambitie? Heb je altijd al willen werken in een jong en dynamisch team met hoogopgeleide professionals? Ben jij het toptalent dat Mainnovation helpt bij onze verdere groei? Neem dan contact met ons op via Corine Vervelde (corine.vervelde@mainnovation.com of 078-6146724). Kijk voor meer informatie op: www.mainnovation.com

CONTROLLING MAINTENANCE, CREATING VALUE.

imaintain 185x267mm-personeel-08-2012.indd 1

075_mainovation.indd 1

13-08-12 15:02

19-09-12 14:14

WE’LL GET YOU TO NORTH AMERICA. THE SAFER WAY. There are many ways to export your industrial control equipment to North America. Play it safe right from the start with the certification mark from CSA Group. For more than 90 years, we have developed safety standards for the North American market and have tested and certified products. The CSA Group global network provides you with local qualified testing and certification experts who will work through the entire process together with you.

For further info go to www.csagroup.org Tel.: +49 69 509 571 555 E-Mail: csa.europe@csagroup.org

076_csa.indd 1

Job-Nr.: 317-003712 • Kunde: CSA • Anzeige Industrie ENGLISCH • Motiv: Zwille 19-09-12 11:44 Farben: 4 fbg. ( 4c Euroskala) • Anlageformat = Endformat: B 210 x H 297 mm (+ 3 mm Beschnitt)