8/ח Bestel nu de geheel vernieuwde Joodse Agenda, de Loeach Bestel nu de geheel vernieuwde
RonddeBron
pagina
Uitgegeven door hetde Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap Joodse Agenda, Loeach Uitgegeven door het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap
Bestellen doet u zo: Maak 0 14,20 over op rekening nummer NL50 ABNA 0466 1793 32 tnv NIK, Amsterdam, onder vermelding van uw postcode en huisnummer.
COLOFON de geheel vernieuwde estelBestel nu de nu geheel vernieuwde (Leveringen uitsluitend naar L Agenda, O e ade c h Loeach 5 7 8de 3 Loeach oodseJoodse Agenda, Nederlandse adressen). Aan deze Rond de Bron hebben meegewerkt:
Geja Lahpor (hoofdredacteur)
door het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap gegeven Uitgegeven door het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap Meer dan 1 Loeach Voor Daniël Smitsbestellen? (redactie-assistent) iedere Loeach extra betaalt u 0 10,Gerrie Oosterhagen JOODSE AGENDA bovenop het genoemde (redactie-assistent) bedrag. 2 0 2 2 - 2 0 2 3 doet u zo: Bestellen doet uBestellen zo:
לוח לשנת תשפ"ג לפ"ק
Opperrabbijn B. Jacobs
(eindredactie) Maak 0 14,20 over op rekening nummer Maak 0 14,20 over op rekening nummer NL50 ABNA 0466 1793 32 tnv NIK, Rabbijn S. Evers NL50 ABNA 0466 1793 32 tnv NIK, BESTELLEN DOET U ZO: Amsterdam, onder Amsterdam, onder vermelding van vermelding vanS. Koppenhol De actie loopt totover 1 november 2022. Maak € 14,20 op rekening nummer postcode en huisnummer. uw postcode en uw huisnummer. NL50 ABNA 0466 1793 32 tnv NIK, Amsterdam, (Leveringen uitsluitend naar uitsluitend naar Stichting Joodse onder uw postcode en huisnummer. a c vermelding h 5 7 8 van 3(Leveringen L O e a c h 5L 7O 8e 3 Nederlandse adressen). Nederlandse adressen).adressen). (Leveringen uitsluitend naar Nederlandse Kindergemeenschap Cheider Meer dan 1 Loeach Meer dan 1 Loeach bestellen? Voor bestellen? VoorPostbus 7828 Meer dan 1 Loeach bestellen? iedere Loeach iedere Loeach extra betaalt u 0extra 10,- betaalt u 0 10,-1008 AA AMSTERDAM JOODS E AGEN DA Voor iedere Loeach extra betaalt u € 10,bovenop het genoemde bedrag. JOODSE AGENDA bovenop het genoemde bedrag. 2 0 2 2 - 2 0 2 3 2 0 2 2 - 2 0 2 3 Tel. 020-646 55 64 נ ת ת ש פ " ג ל פ " קbovenop לוח לש het genoemde bedrag. לוח לשנת תשפ"ג לפ"ק ISSN: 1570-4041 IBAN: NL74INGB0000223922 BIC: INGBNL2A De actie loopt tot 1 november 2022.
tie loopt tot 1 november 2022.
Opmerkingen, suggesties of vragen over Rond de Bron kunt u mailen naar redactie@cheider.nl
Machtiging Incasso voor een eenmalige gift Ondergetekende verleent hierbij een machtiging aan: St. Maatschappelijke Zorg Cheider Postbus 7828, 1008 AA Amsterdam ING rekening 223922 IBAN: NL 74INGB0000223922
Voor meer informatie kunt u op onze website terecht: www.cheider.nl Uw giften zijn welkom op rekening NL74INGB0000223922
Om een eenmalig bedrag van ....................... van zijn/haar
t.n.v. Stichting Zorg Cheider.
bankrekening af te schrijven ten gunste van het Cheider.
Dank u wel.
Bankrekening: .................................................................................... Naam en voorletters: ........................................................................ Plaats: .................................................................................................... Handtekening:
Datum: Binnen 56 dagen kan de ondergetekende zijn/haar eigen bank opdracht geven het bedrag te storneren. Wij zijn ANBI gecertificeerd.
U kunt uw dierbaren herdenken door te bouwen aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
7/ז
LECH LECHA n Door SIMON KOPPENHOL, leraar Cheider
Dit gedeelte uit de Torah, Genesis 12:1 – 17:27, vertelt ons het verhaal van Abraham en zijn vrouw Sarah die komend uit Ur Kasdiem via Charan de opdracht krijgen om naar het land Kena’an te vertrekken. Lech Lecha betekent “Ga weg van jezelf ”. Abram moet uit zijn land-, van zijn geboortegrond- en van zijn vaders huis vertrekken. Opmerkelijk is waarom er drie redenen gegeven moeten worden om Abram duidelijk te maken uit Charan te vertrekken voordat hij naar Kena’an kan gaan. Als heel jong persoon heeft Abram Gd erkend als Schepper van alles en hij had grote inzichten daarover. Het boek “Sefer Jitsirah”, “Boek van de Schepping/Vorming” dat aan Abraham wordt toegeschreven, beschrijft vanuit Kabbalistisch inzicht hoe de Schepping heeft plaatsgevonden. Dat geeft veel inzicht. Abrams vertrek uit Charan heeft als gevolg dat de spirituele Leer in praktische, wereldse vormen wordt vertaald. Ook dan pas krijgt Abram de letter Hé in zijn naam en wordt hij Abraham genoemd. Sarai wordt Sarah. GDS PLAN Om helemaal als nieuw mens te kunnen functioneren moet Abram afstand doen van zijn land, zich losmaken van zijn geboortegrond waarmee hij vele emotionele ervaringen zal hebben gehad, en dan ook nog van zijn vaders huis, zijn familie. Pas nadat afstand is genomen treedt hij in een nieuwe fase: de spirituele structuren omzetten in de praktijk. En dan zien we bijvoorbeeld Abra-
kinderen met weinig kennis het kunnen begrijpen. Dat is een didactische aanwijzing van bijna 4000 jaar oud die we op scholen moeten toepassen. Rav Mendel Futterfas, een van de nestoren van het Cheider en één van mijn leraren, heeft omdat hij het Torah-leven in stand hield, vele jaren in kampen in communistisch Sovjet Unie moeten doorbrengen. Eén van de “vermaken” die de gevangenen in hun blokhutten in de lange winteravonden hadden, was het vertellen van verhalen. hams uitbundige gastvrijheid vorm krijgen, om overal waar hij komt allerlei gasten te ontvangen, met als doel Gds éénheid en grootheid te verkondigen. Om Gds plan uit te voeren – die voor een ieder individueel is – moet je eerst afstand nemen van wat jou kan belemmeren. Je moet eerst tot je ware zelf komen om jouw leven Gddelijk in te vullen. Abraham was toen pas in staat om de hoge Gddelijke kennis naar ieders niveau te brengen. KENNIS Voor het leren met kinderen is dat heel essentieel. Toen al werd erkend dat je een talent moet kweken om hogere kennis naar een lager begripsniveau te brengen, zodat
GEHEIM Rav Mendel kon niet geloven dat een mens op een koord kon lopen, zoals een veroordeelde circusartiest had verteld. Op de 1 mei- viering mocht hij zijn act opvoeren en vroeg rav Mendel goed op te letten wat zijn geheim was. Wanneer de koorddanser zich op het koord omdraaide hield hij steeds zijn ogen gericht op het andere uiteinde. Dit was inderdaad goed geobserveerd. Hijzelf leerde hieruit, dat wanneer er in je leven een omwenteling plaatsvindt, je meteen je nieuwe doelen voor ogen moet hebben om er naartoe te kunnen streven. Ons leven is als een constante reis, waar wij ons Gddelijke doelen moeten stellen om recht door zee te kunnen gaan.
Denk ook in de toekomst bij uw nalatenschap aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
6/ו
WEETJES Wist je dat...
De toekomst van Israël niet op aarde wordt bepaald, maar in de hemel? Israël de grootste uilenpopulaties ter wereld heeft? Ze zitten in de natuurgebieden zoals bijvoorbeeld de Jizreëlvallei, en maken zich nuttig door op knaagdieren te jagen die landbouwgewassen aantasten.
Op de grote bronzen Menora tegenover de Knesset de tekst uit de Tenach, Zekarya 4:6b staat? ‘Niet door kracht, noch door geweld, maar door Mijn Geest’.
Israël 4000 jaar geleden door G’d is erkend in de Tenach, en 74 jaar geleden politiek is erkend door de VN?
De eerste van de Abraham akkoorden in Beersheba was, tussen Abraham en koning Abimelech? U kunt uw dierbaren herdenken door te bouwen aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
5/ה
Soekot, kleine hutjes, grote hutjes n door Rabbijn SHIMON EVERS
De halacha kent maten voor de grootte van een soeka, zowel minimummaten als maximummaten. De maten van de halacha zijn niet in centimeters, maar in vuistbreedtes, tefachiem. Er is discussie tussen rabbijnen van de vorige eeuw, hoe deze vuistbreedte om te zetten in centimeters, de meningen variëren tussen 8 en 10 centimeter verschil. DE KLEINSTE SOEKA De minimale maten voor een soeka, zijn (l x b x h), 7 x 7 x 10 tefachiem, 56 x 56 x 80 centimeter volgens de kleinste berekening en 70 x 70 x 100 volgens de grotere maat van de tefach. Als je dit even tot je laat doordringen is dit niet veel groter dan de doos van een kleine wasmachine. Je kunt daar niet in staan, maar op een kussentje op de grond zitten en je voeten onder het muurtje door ‘buitenboord’. Zo’n kleine soeka heb ik qua hoogte nooit gezien, maar wel in de lengte en breedte. ONHERKENBARE SOEKA Meer dan 30 jaar geleden ben ik op een missie naar Moskou geweest, om Joden aldaar te ondersteunen. Ik herinner me nog goed mijn bezoek aan een familie op de bovenste verdieping van een flatgebouw. Vol trots lieten ze mij hun onherkenbare soeka zien. Hij stond op hun balkon en omdat zij op de bovenste verdieping woonden, stond de soeka dus onder de blote hemel. Maar van buiten leek het geen soeka, maar een werkkast, waarin mensen een bezem en een emmer in bewaren, met dat verschil dat er geen dak op zat, maar een rieten mat. In de soeka stond een krukje en aan de muur een plankje, waarop je een bord kon neerzetten. EENPERSOONS SOEKA Enthousiast vertelden ze me dat ze gedurende soekot veel gasten kregen, die even in de soeka kwamen zitten. Zelf heb ik vorig jaar ook zo’n eenpersoons-soeka gebouwd. In ons Nederlandse natte klimaat is een dak boven de soeka een vereiste. Ik heb de gewoonte om niets buiten de soeka te gebruiken, in principe zelfs geen glaasje water. Maar het is een heel gedoe om het dak er af te schuiven. Ik heb naast de officiële soeka een klein eenpersoons soekaatje gebouwd voor de snelle kop koffie enz..
TIJDELIJK Er is geen maximum voor de lengte en breedte van de soeka, maar wel ten aanzien van de hoogte. De maximale hoogte is 20 el, hetgeen overeenkomt met een hoogte van tussen de 8 en 10 meter. De reden hiervoor is, dat de soeka een tijdelijk karakter moet kunnen hebben. Hij mag wel permanent staan, maar de afmetingen moeten dusdanig zijn, dat het ook een tijdelijke constructie kan zijn. Echter, wanneer het dak meer dan 8 of 10 meter hoog is, dan vereist dat een heel sterke constructie, die in tegenspraak is met het mogelijke tijdelijke karakter van de soeka. Dus hoewel het dak van de Arena open kan, is het toch te hoog en niet geschikt als soeka. EEN GROTE SOEKA WAAR HET HELE JOODSE VOLK IN PAST Zoals gezegd is er geen maximummaat voor de lengte en breedte. Ik heb zelf ooit meegewerkt aan de bouw van een enorme soeka in Teaneck, New Jersey, bij een winkel en kantorencentrum, waar veel Joden werkten en winkelden. Dat was (om toch nog even in Arena-termen te denken) minimaal de grootte van een half voetbalveld. De gedachte hierachter is een mooie soekotgedachte. Een soeka mag zo groot zijn dat het
hele Joodse volk er in past. Dat wordt wel een beetje krap, maar met goede wil moeten we een eind kunnen komen. WOLKEN EN HUTJES IN DE WOESTIJN. De Torah zelf geeft als verklaring voor deze mitswa: “Opdat jullie komende generaties zullen weten dat Ik het Joodse Volk in soekot heb laten wonen in de woestijn.” Maar wat precies die soekot zijn, laat de Torah open. Soeka betekent bescherming/ beschutting. Er zijn twee meningen wat de soekot in de woestijn waren, volgens sommigen waren het een soort hutjes, die als een soort bouwpakket meegenomen konden worden op hun woestijntocht. Maar anderen zien het als een verwijzing naar de wolken, die rondom het Jodse Volk waren en die ze beschermden tegen de hitte en de kou van de woestijn. WAAROM PAS EEN HALFJAAR LATER? Welke verklaring je ook volgt voor de betekenis van het woord soekot, het is allemaal begonnen kort na de uittocht in Egypte. Dat vieren we met Pesach. Zou het dan ook niet logischer zijn om Soekot en Pesach gelijktijdig te vieren, dat scheelt een boel kruimels in huis! Maar Soekot is ‘verplaatst’ naar de herfst? Verschillende verklaringen worden hiervoor gegeven, waarvan ik de volgende met u wil delen. Soekot is het feest van G’dsvertrouwen. We geven ons min of meer over aan de elementen van ‘buiten’. Die symboliek komt met Pesach, aan het begin van de lente minder tot uitdrukking, maar juist veel meer in de herfst. Dan wordt het weer minder, het is al minder warm, enz.. Als we dan in onze soeka gaan zitten, dan demonstreren we duidelijk ons vertrouwen in G’d. Moge de eenheidsgedachte en de gedachte van G’dsvertrouwen ons sterken voor het komende joodse jaar!
Denk ook in de toekomst bij uw nalatenschap aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
4/ד
INTERVIEW MET RICHARD VAN KALDEREN Voormalig directeur. Hij gaat het Cheider verlaten en vertelt waarom Hoe lang ben je bij het Cheider directeur geweest? “Ik heb iets langer dan acht jaar als algemeen directeur gewerkt op het Cheider. Hoe heb je dat ervaren? Dat heb ik als intens en betekenisvol ervaren. Kun je iets vertellen over de reden dat je weggaat? De reden van mijn vertrek is dat de gestelde doelen zijn bereikt, Baruch Hasjeem. Er zijn in die periode moderne methodes aangeschaft, zoals investeringen in een draadloos computernetwerk en moderne hardware, waardoor het werken met digitale middelen beter mogelijk is. Ook heeft de peuterspeelzaal een transitie naar kinderdagverblijf gemaakt; deze telt nu zestien kindplaatsen en heeft op dit moment een wachtlijst. Als gevolg van de verbeteracties zijn het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs als voldoende beoordeeld door de inspectie van onderwijs. En de afgelopen zeven jaar zijn alle leerlingen in het voortgezet onderwijs voor hun examen VMBO-TL, HAVO of VWO geslaagd! De kinderen zullen jou ongetwijfeld missen, wie komt ervoor in de plaats? Er zijn afdelingshoofden voor het basis- en voortgezet onderwijs aangesteld en de beleidsmedewerker heeft een deel van mijn andere taken overgenomen. Gelukkig is er ook een leraar basisonderwijs gevonden, die na de zomervakantie met de kinderen gaat werken.
Je gaat naar INNOORD: dit is het bestuur van alle 16 openbare basisscholen in Amsterdam-Noord, waar ruim 4000 leerlingen op zitten. Wat ga je daar doen? Bij INNOORD ga ik werken op een daltonbasisschool. Dit lijkt een groot verschil met het Joodse onderwijs. Is dit te overbruggen? Dat is een leuke woordspeling! Ik kan met de pont over het IJ en met de metro onder het IJ door. Met de auto neem ik de tunnel. En er is een brug waar ik met de fiets over het IJ kan. Dus het is zeker te overbruggen naar INNOORD,
maar... het zal anders zijn. Er is natuurlijk maar één Cheider. Op basis van gesprekken met enkele Noordelingen - werknemers van INNOORD, niet te verwarren met Noorderlingen - weet ik dat ik ook bij INNOORD mezelf kan zijn en me daar professioneel verder kan ontwikkelen. Op Sjabbat en Joodse feestdagen ben ik vrij. En ik werk ook daar gewoon met keppel op. Wij wensen Richard van harte mazzel tov in zijn nieuwe functie, en willen hem in het bijzonder bedanken voor zijn geweldige inzet!
U kunt uw dierbaren herdenken door te bouwen aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
3/ג
WITZEN Pappa tegen Moos: jij krijgt van mij een euro als je mij vertelt waar G’d woont. Moos: U krijgt van mij twee euro als u mij vertelt waar Hij niet woont!
Moos roept naar Sam: iemand rijdt op sjabbes weg op jouw elektrische step! Sam: Onmogelijk! op sjabbes rijdt geen enkele Jood op een elektrische step.
In een bus in Tel Aviv staat op een display achter de chauffeur: verboden te praten met de chauffeur. Moos tegen Sam: Waarom mag dat niet? Sam: Hij heeft zijn handen nodig om te sturen!
Sam en Moos slapen op dezelfde kamer. Sam, vroeg in de ochtend tegen Moos: je moet even opschieten met slapen, want we moeten er over 1 uur uit!
JOODSE WIJSHEDEN Voordat je G’d kunt vinden, moet je jezelf verliezen (BAAL SHEM TOV)
Ik zal mijn vijanden vernietigen door ze tot vrienden te maken (Maimonides)
Ik spreek niet omdat ik de macht heb om te spreken, ik spreek omdat ik niet de macht heb om te zwijgen (Abraham Isaak Kook)
De obsessie van de mens om zijn rijkdom en eer te vergroten is de belangrijkste bron van zijn ellende (Maimonides)
Zoals de mens handelt, reageert G’d (BAAL SHEM TOV)
Denk ook in de toekomst bij uw nalatenschap aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron
pagina
2/ב
vervolg van pagina 1 INNERLIJKE RUST EN VREDE De mens keert terug naar zichzelf, hij ziet de relativiteit in van het lichamelijke en is daardoor in staat om een evenwicht te vinden tussen de vele tegenstrijdigheden waarmee hij als mens wordt geconfronteerd. Dit leidt tot innerlijke rust, vrede en waar nodig acceptatie. Grote vraagtekens zullen hem minder belasten. Daarom moet er eerst tesjoewa zijn om daarna in staat te zijn goede daden te verrichten. Zonder de innerlijke vrede en de wetenschap van de relativiteit van ons aardse bestaan zijn wij niet bij machte om echte goede daden voort te brengen. Maar ook hebben wij zonder tesjoewa alleen oog voor onszelf en zien wij de ander nauwelijks, want ook het verschil tussen de ander en mij is relatief. En daarom aan het begin van Rosj Hasjana eerst de wens aan de medemens: “moge u ingeschreven worden…voor een goed jaar.” BEDE Als we het niveau hebben bereikt dat ons in staat stelt om vanuit de grond van ons hart de ander een goed jaar te wensen, dan is de tijd rijp voor het zoete appeltje met honing en de bede om ons in te schrijven voor een sjana towa oemetoeka, een goed en zoet jaar.
Maar wat als je niet dicht bij elkaar woont? Hoe kun je de ander dan een goede wens geven? Niet getreurd: we stuurden, voor het digitale tijdperk, een Rosj Hasjana kaartje! Hoe ging dat? Je nam je pen, dacht na aan wie je je kaartje gaat sturen, schreef je wens met een persoonlijk tintje voor een gezond en voorspoedig nieuw jaar, je ging naar het postkantoor voor een postzegel en daarna posten. Een hele ceremonie die met overgave werd uitgevoerd. De wens was doordacht en oprecht gemeend! OPRECHTHEID Vandaag gaat dat veelal anders, helaas. Je
download een mooie digitale Rosj Hasjana kaart, liefst met muziek, drukt op “nieuw”, je vult in als adres alle adressen van je bestand via een enkele druk op de taakbalk boven in het scherm en met een druk op de knop “verzenden” heb je al je vrienden en kennissen een sjana towa toegewenst, niemand wordt overgeslagen, heel secuur! Maar waar is de oprechtheid? Hoe zal G’d hiertegen aankijken? Is dit de juiste weg naar de zoete appel met honing? Ik wens u allen een sjana towa, een goed en zoet jaar - םתחתו בתכת הבוט הנשל, een jaar van sjalom!
VAN DE REDACTIE n door GEJA LAHPOR De burgemeester van Jeruzalem Moshe Leon kwam op 2 juni naar Nederland op uitnodiging van Christenen voor Israël waar hij de nieuwe tentoonstelling “Bestemming Jeruzalem” opende. Na de tentoonstelling gezien te hebben zei hij verrast te zijn door de authenticiteit van dit ‘kleine Jeruzalem’ die hem deed herinneren aan het grote Jeruzalem. Ook de Israëlische ambassadeur Modi Ephraïm en opperrabbijn Jacobs waren aanwezig. Op de vraag wat de burgemeester de mooiste plekken in Jeruzalem vindt, zei hij: de Mehane Yehuda (markt), Mishkenot Sha’ananim en natuurlijk de Kotel. Hij liet
een positieve boodschap achter voor elke bezoeker aan de tentoonstelling. Ik moest denken aan wat ik pas geleden in Jeruzalem zag op de gevel van een juwelier in de Jewish Quarter: ‘Take a piece of Jerusalem with you’. JOZEF Een andere belangrijke bezoeker aan het Israëlcentrum was Rabbijn Mendel Cohen van Marioepel in de Oekraïne op 24 juni. Vergezeld door opperrabbijn Jacobs die hij op uitnodiging bezocht, vertelde hij in een livestream over de situatie van de Joodse gemeenschap in de inmiddels Russische
belegerde en verdwenen stad. Voordat de oorlog begon was Rabbijn Mendel Cohen in Israël voor een operatie, maar toen de oorlog begon kon hij niet meer terug naar Marioepel. Vanuit Israël heeft hij de Joodse gemeenschap in nood op vele manieren kunnen helpen, Baruch Hashem. Rabbijn Jacobs noemde hem ‘een Jozef ‘, omdat hij op deze manier vanuit een veilige plek tot zegen kon zijn.’ Maar ook dankzij vele voedselpakketten en hulp bij aliyah van Christenen voor Israël hebben velen kunnen overleven’, zei Rabbijn Mendel Cohen.
U kunt uw dierbaren herdenken door te bouwen aan uw Cheider. Voor vrijblijvende schriftelijke informatie neemt u contact op met ons secretariaat tel. 020-646 55 64
RonddeBron 6 ו
: Thema w ieu een n begin
Kwartaalnieuws van de Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider
5 ה
Weetjes
Elloel 5782/september 2022, nr.89
Soekot, kleine hutjes, grote hutjes
1
א
Rosj Hasjana
Rosj Hasjana n door BINYOMIN JACOBS, opperrabbijn
Ingaande Rosj Hasjana, na het avondgebed, wensen we elkaar “–’’םתחתו בתכת הבוט הנשל moge u ingeschreven en verzegeld worden voor een goed jaar”. En daarna, thuis, aan het begin van de feestelijke maaltijd, het zoete appeltje met honing waarbij wij de bede uitspreken dat het komende jaar een zoet jaar moge zijn. Waarom beginnen wij Rosj Hasjana met deze aardige, vriendelijke, maar weinig zeggende gewoonten? Was een luid en duidelijk geschal van de sjofar, de ramshoorn, die pas de volgende dag zal weerklinken, geen beter begin geweest van de Jamiem Noraïm – de Ontzagwekkende Dagen? Verklaard wordt dat G’d naar ons kijkt om te zien met welke gedachten en zuiverheid wij de ander een goed jaar toewensen. Afhankelijk van de oprechtheid van onze wens aan de medemens zal het ons vergaan in het voor ons liggende nieuwe jaar. Pas als wij de ander een sjana towa hebben toegewenst met de juiste intentie is de tijd rijp om het zoete appeltje met honing te eten en dan G’d te vragen voor een zoet jaar voor onszelf en onze dierbaren. BEROUW EN GOEDE DADEN Maar hoe komen wij op het niveau dat we niet alleen tegen de ander onze goede wensen uitspreken, maar dat we het inderdaad ook oprecht menen? Voorwaar geen sinecure, daar we vaak onszelf dermate belangrijk voelen dat er nauwelijks plaats is om de ander iets heel goeds toe te wensen! “Een luttele minuut in deze wereld met (1) tesjoewa (berouw) en (2) goede daden is meer waard dan het gehele leven na dit aardse bestaan” (Spreuken der Vaderen 4:17).
innerlijke ziel terugkeren, dat is tesjoewa. Weten dat onze ziel een deel van G’d is, en dus eeuwig. Weten dat het lichaam slechts een omhulsel is dat we moeten koesteren en heel goed verzorgen: het verwaarlozen van het lichaam is een absoluut verbod als dit opzettelijk en bij volle bewustzijn zou geschieden, maar desondanks is het lichaam tijdelijk en relatief.
Waarom eerst tesjoewa, berouw, en pas daarna goede daden? Eerst dienen we daden te verrichten en als dan blijkt dat wij die daden niet goed hebben uitgevoerd, al dan niet opzettelijk, dan is de tijd aangebroken om tesjoewa te doen en berouw te tonen. Hoe is het mogelijk om met berouw te beginnen als we nog niet aan de slag zijn gegaan met “de daden”, want we hebben dan toch nog niets (verkeerd) gedaan!? EEUWIG Tesjoewa zien we vertaald met “berouw”, maar letterlijk gaat tesjoewa veel en veel dieper. “Inkeer”, naar je eigen wezen en
SJALOM De Misjna, de Mondelinge Leer, eindigt met de woorden: “G’d heeft aan Zijn volk kracht gegeven, G’d heeft Zijn volk gezegend met sjalom. (Oektsiem 3:12)” Ook het begin van het eerste traktaat van de Misjna (berachot 1:1 tosafot Jom Tov, lekutei sichot 5749 blz. 720) spreekt over sjalom, vrede. Waarom begint en eindigt de Mondelinge Leer, de basis van het Joodse denken door de eeuwen heen, met sjalom? Sjalom is vrede, vrede tussen partijen die elkaar bestrijden. De Misjna behandelt wetten die duidelijk op de praktijk van het dagelijkse leven zijn gericht. Maar de maker van de Misjna is G’d, het summum van spiritualiteit. Door het lernen van Misjna bouwen wij een brug tussen G’d, die de bron is van Thora en Traditie, en de materiële wereld met al zijn vraagtekens, maar die ook door G’d is gecreëerd. We maken vrede tussen geestelijk leven en aardse realiteit. vervolg op pagina 2