comenius
comenius
podstawowych, 26 szkół zawodowych, 11 placówek wychowania przedszkolnego i 8 instytucji dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Do programu włączyło się także 109 placówek, które ze względu na typ nie zostały przypisane do żadnej z wymienionych kategorii, jak np. Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze, Centra Kształcenia Ustawicznego, Specjalne Ośrodki Szkolno-Wychowawcze czy bursy.
WIELOSTRONNE PARTNERSKIE PROJEKTY SZKÓŁ
(90 aplikacji) cieszyła się też tematyka związana z Ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. Te dane wiele mówią o polskiej szkole i jej potrzebach. Projekty partnerskie, zakładające dwuletnią współpracę co najmniej dwóch (projekty dwustronne) lub trzech (projekty wielostronne) szkół europejskich, wzbogacają ofertę edukacyjną, są okazją do zacieśnienia współpracy na poziomie lokalnym, a także umożliwiają żywy kontakt z językiem obcym i rozwiązaniami pedagogicznymi stosowanymi w innych krajach. Osiągane przez szkolne
Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół
Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej
Partnerskie Projekty Regio
Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół
Asystentura Comeniusa – asystenci
społeczności rezultaty pokazują, że polscy nauczyciele i dyrektorzy z roku na rok coraz odważniej szukają nowych rozwiązań i chętniej sięgają po innowacyjne metody pracy, a priorytetem jest dla nich trwałość projektów i efektywne wykorzystanie możliwości, jakie ze sobą niosą. W 2011 r., podobnie jak w latach ubiegłych, dofinansowanie w ramach Partnerskich Projektów Szkół mogła otrzymać tylko co druga aplikująca placówka. Umowy w sprawie realizacji zwycięskich projektów zostały podpisane przez: 224 szkoły ponadpodstawowe, 149 szkół
487
1020
Wyjazdy Indywidualne Uczniów
91 40 86
323
157 1 10 7 6
Wykres nr 1. Wyniki konkursu 2011 dla programu Comenius Źródło: opracowanie własne FRSE
12
1808
25 21
Wizyty przygotowawcze i seminaria kontaktowe
1 137
liczba zgłoszonych wniosków liczba wniosków zaakceptowanych
Według niezależnych ekspertów w 2011 r. tylko 32 spośród 1137 wniosków aplikacyjnych w akcji Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół nie spełniały kryteriów związanych z jakością, a 11 zostało odrzuconych ze względów formalnych. To bardzo dobry wynik – także w skali europejskiej – pokazujący, że działania podejmowane przez polskich nauczycieli doskonale uzupełniają codzienne zajęcia w szkole czy przedszkolu, są bowiem dobrze zaplanowane, odpowiadają na rzeczywiste potrzeby i wykorzystują innowacyjne metody nauczania. Utrzymująca się od początku funkcjonowania programu „Uczenie się przez całe życie” wysoka jakość wniosków przekłada się na świetne projekty. Ich rezultaty wykorzystywane są później w salach lekcyjnych i podczas szkolnych wydarzeń. Stanowią też punkt wyjścia do następnych działań i kolejnych partnerstw – zarówno międzynarodowych, jak i tych tworzonych na poziomie lokalnym – angażujących uczniów, rodziców, nauczycieli i władze samorządowe. Wyjazdy zagraniczne (w ramach projektów wielostronnych w latach 2009-2011 wyjechało 7039 nauczycieli i 62 219 uczniów), które są okazją do wymiany doświadczeń, dobrych praktyk czy metod pedagogicznych, oswajają dzieci i dorosłych z możliwościami, jakie daje członkostwo w Unii Europejskiej.
DWUSTRONNE PARTNERSKIE PROJEKTY SZKÓŁ Projekty dwustronne, polegające na wymianie klas i realizowane przez dwie szkoły partnerskie, mają w programie Comenius swoją renomę. Nic dziwnego, przynoszą dużo satysfakcji zarówno uczniom, jak i nauczycielom. W 2011 r.
tego rodzaju działania rozpoczęło 40 polskich szkół (o dofinansowanie starało się 91). W związku z tym, że projekty bilateralne w 2011 r. służyć miały kształceniu językowemu i obejmować co najmniej 10 dni nauki w placówce partnerskiej, szkoły rozszerzyły poruszaną tematykę o edukację międzykulturową i zagadnienia związane z dziedzictwem europejskim. W wymianach zorganizowanych w ramach przedsięwzięć zakończonych w 2011 r. wzięło udział 626 nauczycieli i 4172 uczniów powyżej 12. roku życia. Ta granica wiekowa, w Partnerskich Projektach Szkół określona tylko dla projektów dwustronnych, miała wpływ na ich specyfikę. Na ogół były to działania pogłębiające zainteresowania uczniów, uwzględniające profil szkoły, wykorzystujące języki obce: zarówno roboczy projektu, jak i używany w kraju partnera. W ten sposób projekty dwustronne przyczyniły się do popularyzacji zintegrowanego nauczania języka obcego i przedmiotów niejęzykowych (CLIL), podnosząc kompetencje zawodowe nauczycieli i pozytywnie wpływając nie tylko na stopień znajomości języków obcych, ale także na zainteresowanie nauką i rozwój umiejętności społecznych uczniów.
Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół (9 260 000,00 euro) Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej (1 864 629,65 euro) Partnerskie Projekty Regio (760 778,69 euro) Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół (730 000,00 euro) Asystentura Comeniusa – asystenci (622 000,00 euro) Wizyty przygotowawcze i seminaria kontaktowe (116 379,66 euro) Wyjazdy Indywidualne Uczniów (33 212,00 euro)
Wykres nr 2. Środki finansowe przeznaczone na poszczególne akcje programu Comenius w roku 2011 Źródło: opracowanie własne FRSE
Tabela nr 2. Podział środków finansowych na poszczególne akcje programu Comenius w roku 2011 Wnioski
Liczba
Odrzucone (niezatwierdzone do finansowania)
47
Zatwierdzone do finansowania i realizowane, w tym:
108
a) seminaria kontaktowe
(27)
b) wizyty przygotowawcze
(81)
Zatwierdzone do finansowania, ale nierealizowane (rezygnacja uczestnika)
2
Ogółem
PARTNERSKIE PROJEKTY REGIO W 2011 r. uważniej przyglądaliśmy się rezultatom Partnerskich Projektów Regio – to ostatni rok realizacji 26 projektów zakontraktowanych w 2009 r., a więc w pierwszej edycji tej ciągle jeszcze nowej, ale i docenianej już przez beneficjentów akcji. Projekty Regio czerpią z doświadczeń współpracy dwustronnej i mają na celu podnoszenie jakości edukacji w sposób systemowy, w oparciu o lokalną współpracę władz (w Polsce są to jednostki samorządu terytorialnego i kuratoria oświaty), szkół lub przedszkoli oraz instytucji działających na rzecz edukacji w regionie, np. bibliotek, klubów sportowych, organizacji pozarządowych. Składające się z co najmniej trzech tego rodzaju partnerów konsorcjum znajduje podobny podmiot za granicą i nawiązuje współpracę, której celem powinno być stworzenie trwałych rozwiązań dla zdiagnozowanych problemów edukacyjnych. Takie współdziałanie na poziomie europejskim przynosi widoczne rezultaty w wymiarze lokalnym. Uczestnicy wyjazdów studyjnych – przedstawiciele władz zajmujący się edukacją, nauczyciele, pracownicy innych organizacji – mają okazję
157
Źródło: opracowanie własne FRSE
Tabela nr 3. Liczba wniosków złożonych i dofinansowanych dla poszczególnych terminów składania wniosków na Mobilność Szkolnej Kadry Edukacyjnej w 2011 r. Termin złożenia wniosku
Wnioski złożone
Wnioski zaakceptowane
I termin
1245
590
II termin
279
210
III termin
284
220
Razem
1808
1020
Źródło: opracowanie własne FRSE
przenieść niektóre rozwiązania z kraju partnerskiego, opracować nowe pomysły w międzynarodowym zespole i wymienić się doświadczeniami. Realizatorzy projektów Regio zakończonych w 2011 r. porównywali systemy edukacji, sposoby włączania rodziców w działania edukacyjne, pracowali z dziećmi imigranckimi. Podobna była tematyka projektów złożonych w konkursie dwa lata później. Instytucje wnioskujące o dofinansowanie w 2011 r. w polu Tematyka projektu najczęściej wpisywały: „Porównywanie systemów edukacyjnych”, „Współpraca szkół ze społecznością lokalną” i „Tożsamość regionalna”. Podobnie jak w Partnerskich Projektach Szkół
i tu coraz popularniejsze są działania związane ze środowiskiem i zrównoważonym rozwojem.
WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW COMENIUSA Wyjazdy Indywidualne Uczniów Comeniusa to najmłodsza akcja programu Comenius, do której Polska przyłączyła się w 2010 r. Jej adresatami są uczniowie, którzy dzięki dofinansowaniu mogą wyjechać do jednego z uczestniczących w akcji krajów europejskich (ciągle nie są to wszystkie kraje członkowskie UE) i przez kilka tygodni lub miesięcy uczyć
13