metoda
W
ielu badaczy zajmujących się kształceniem językowym zgadza się z przywołanym przez A. Turulę (2010:59) sloganem: If you can’t beat them – join them (Nie walcz – przyłącz się), tłumacząc, że: skoro nasi uczniowie – cyfrowi tubylcy (digital natives) – już przebywają i dobrze funkcjonują w rzeczywistości wirtualnej, to zamiast zapraszać ich na lekcję do naszego świata, powinniśmy ich edukować w środowisku dla nich naturalnym. Multimedia umiejętnie wykorzystywane mogą odgrywać ogromną rolę w procesie kształcenia i uczenia się. Umożliwiają bowiem uczącym się odkrywanie wybranych wycinków rzeczywistości dostępnych np. za pośrednictwem Internetu; pozwalają na rozwijanie zdolności poznawczych, a przy tym są źródłem zdobywania wiadomości i umiejętności. Spełniają zatem ważne z dydaktycznego punktu widzenia funkcje: poznawczą, kształcącą i dydaktyczną (Wenta 2004:377). K. Wenta zwraca uwagę także na motywujące właściwości zastosowania multimediów w procesie uczenia się: Działania przetwarzające rzeczywistość, także ikoniczną i symboliczną, to szczególna funkcja mediów informacyjnych, gdyż pozwalają one wszechstronnie aktywizować osoby uczące się w toku wspierania informacyjnego, co może prowadzić do wzrostu efektywności kształcenia. Wiążę się to z tym, że osoba ucząca się, aby przyswoić sobie umiejętności (zespół czynności prostych i złożonych), musi wykonywać zarówno czynności umysłowe, jak i manualne, ponieważ współczesne media edukacyjne najczęściej są interaktywne i wymuszają aktywność w postaci pozyskiwania informacji oraz ich umysłowego przetwarzania (Wenta 2004:378). Za pośrednictwem Internetu mamy także dostęp do niezliczonej liczby różnorodnych tekstów pisanych i mówionych należących do różnych poziomów komunikacyjnych: od interpersonalnego, przez grupowe i instytucjonalne, aż po komunikowanie masowe. Jest to szczególnie istotne ponieważ, jak pisze U. Żydek-Bednarczuk (2005:13): każdy z poziomów komunikowania ma własne teorie, ale też tworzy właściwe sobie teksty. (…) Na każdym poziomie komunikowania powstają różnorodne wypowiedzi.
zasoby
społeczność
temat numeru
Niniejszy artykuł ma na celu zaprezentowanie możliwości rozwijania sprawności językowych z wykorzystaniem multimediów, a w szczególności Internetu, który będąc kanałem komunikacyjnym, integruje w sobie inne kanały komunikacji – zarówno masowej, jak i interpersonalnej – oraz stanowi odtworzenie kanałów komunikacyjnych istniejących i wykorzystywanych w środowisku naturalnym i społecznym, jak również oferuje nowe, nieznane dotychczas kanały komunikacyjne, charakteryzujące się nowymi właściwościami, wynikającymi z właściwości środowiska, w którym istnieją (Drzewińska 2008). Opis możliwości praktycznego zastosowania Internetu w kształceniu językowym dotyczyć będzie nauczania języka polskiego jako obcego, jednak zaproponowane rozwiązania metodyczne i technologiczne znajdą zapewne zastosowanie także w przypadku dydaktyki innych języków obcych. Myśląc o nauczaniu języka obcego, mamy na myśli kształcenie sprawności językowych przy harmonijnym rozwoju kompetencji gramatycznej i leksykalnej. Według badań ankietowych przeprowadzonych wśród 150 obcokrajowców uczących się języka polskiego najważniejszymi umiejętnościami są: mówienie (84 wproc. badanych uważa tę sprawność za bardzo ważną) oraz rozumienie ze słuchu (75 proc. odpowiedzi bardzo ważne). Na kolejnych miejscach znajdują się: czytanie oraz pisanie (odpowiednio 66 proc. i 45 proc. wskazań bardzo ważne). Badania zostały zaplanowane i przeprowadzone w ramach projektu SpeakApps: Production and Interaction in a Foreign Language through Online ICT Tools, który od stycznia 2011 r. jest realizowany w Centrum Języka i Kultury Polskiej w Świecie Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z uniwersytetami w: Hiszpanii (Universitat Oberta de Catalunya), Irlandii (Dublin City University), Finlandii (University of Jyväskylä) i Holandii (Rijksuniversiteit Groningen). Projekt SpeakApps powstał z myślą o uczących się języków obcych, którzy chcą doskonalić swoje umiejętności komunikacyjne w zakresie mówienia i rozumienia ze słuchu, oraz nauczycielach, którzy w swojej pracy chętnie wykorzystują najnowsze rozwiązania, jakie stwarzają technologie informacyjno-komunikacyjne.
LangBlog, Wideoczat i Tandem – nowe możliwości kształcenia sprawności mówienia i rozumienia ze słuchu W ramach projektu SpeakApps powstały narzędzia do interaktywnego nauczania: LangBlog, Wideoczat oraz Tandem1. Narzędzia te umożliwiają nauczycielowi wprowadzanie różnorodnych zadań usprawniających umiejętności pro1 Więcej informacji na temat projektu można znaleźć na stronie: www.speakapps.org.
[ 47 ]