Page 1

Vogelvrije Fietser maart - april 2012 • jaargang 37 • no 2

Amsterdam: de fiets regeert Landingsbaan voor fietsers Modewereld gruwelt van fietsen


Gids Astrid heeft de sleutel van vliegveld Soesterberg

20

‘De Gelderse kade is de toekomst’

10 

REDACTIONEEL

De waarlijk vrije fietser

Suzanne Brink redacteur Vogelvrije Fietser s.brink@fietsersbond.nl

2

VogelvrijeFietser

Van mensenmassa’s krijg ik altijd vreselijke haast. Ik wil niet langzaam moeten fietsen omdat ik achter slierten spitsfietsers zit. Dus moet ik er per se langs en ook weer langs die volgende en die daarna, terwijl ik vinnig om me heen bel. Haten is een groot woord, maar ik kan iedereen wel schieten. En ik ben niet de enige die onverdraagzaam wordt van drukte. Op overvolle fietspaden, zoals die in het centrum van Amsterdam en Utrecht, moet je constant alert zijn en dat geeft stress en irritaties. En dat terwijl fietsen zoveel leuker kan als de fietspaden maar breed genoeg zijn. Zie voormalig militair vliegveld Soesterberg. Vijfenveertig meter breed zijn de landingsbanen. Daar kun je nog eens zorgeloos overheen zwieren. Vooral omdat je niets te duchten hebt van auto’s en scooters. Het is het gevoel dat fietsen over de snelweg moet hebben gegeven op autoloze zondagen in de jaren zeventig. Vijfenveertig meter is misschien een beetje ruim als officiële richtlijn voor een fietspad, maar lekker is het wel. Oordeel zelf. Elke zaterdag neemt een gids van utrechtslandschap.nl je mee achter de hekken.  

maart | april 2012


Helm onder de loep

34 De Nederlandse vrouw kiest voor comfort

26 10 Auto is verslagen Niemand heeft het gemerkt, maar vier jaar geleden heeft de auto het in Amsterdam afgelegd tegen de fiets. Met het succes komen de problemen.

18 Na de aardbeving De metro’s stonden stil, maar fietsers konden na de aardbeving gewoon naar huis. Dat zette forensen in Tokio aan het denken. ‘Ik verkocht binnen drie uur al honderd fietsen.’

20 Landingsbaan voor fietsers De voormalige vliegbasis Soesterberg is een lustoord voor de veldleeuwerik en voor fietsers. ‘De remsporen staan nog in het asfalt.’

26 Helm op? Zal een fietshelm de veiligheid vergroten? Theo Zeegers van de Fietsersbond bekeek de onderzoeken en komt de conclusie dat helmen de onveiligheid alleen maar vergroten.

30 FietsieFoetsie Bij een rondleiding van FietsieFoetsie in Utrecht leer je hoe je je fiets goed op slot moet zetten. Van een voormalig fietsendief. ‘Ik heb vaak moeten rennen voor mijn leven.’

33 TestPanel over inkijk De ‘fietsrok’ moet inkijk voorkomen. Het testpanel ziet er niks in. ‘Wat een idioot ding.’

34 ‘Kun je ermee fietsen?’ De mooiste dingen maken ze, de Nederlandse modeontwerpers. Maar het zijn paarlen voor de zwijnen. De Nederlandse vrouw heeft maar één vraag: ‘Kun je ermee fietsen?’

Rubrieken 4 Kort 9 Rare Frats 19 Column 38 Fietsnieuws

41 Fietsersbondnieuws 44 Fietsvraag 45 Brieven

3


De Wegenwacht van de ANWB gaat gestrande scholieren hulp bieden. Het is een onderdeel van de nieuwe pechservice voor fietsen, brommers en scootmobielen. Tot nu bood de ANWB geen lidmaatschap voor minderjarigen. Maar die markt kan lucratief zijn voor de ANWB, omdat veel scholieren nu eenmaal elke dag een eind moeten fietsen. Verder verwacht de

ANWB dat mensen met een elektrische fiets graag van de wegenwacht gebruik willen maken. Lege accu’s zijn natuurlijk ook gesneden koek voor de organisatie. De ANWB wil afspraken met fabrikanten maken om bij een nieuwe e-bike standaard een pechhulpabonnement aan te bieden. De verwachting is dat fabrikanten daar wel oren naar hebben.

Wegenwacht plakt band van meisje in de jaren zestig

‘De fietsbranche wordt steeds professioneler. Een volwassen sector moet ook aan hulp onderweg doen’, zegt Ad Vonk van de ANWB. Voorlopig gaan de gewone wegenwachters fietsers en brommerrijders uit de brand helpen. In de toekomst komen er wellicht fietswegenwachters. De ANWB denkt nog na over pechhulp in het buitenland.

Tas met fietsopdruk Flip & Tumble-tassen zijn handige tasjes van sterk, elastisch materiaal die opgevouwen niet groter zijn dan een bol sokken. Makkelijk om bij je te stoppen. Ze zijn er in allerlei kleuren en nu ook in print met onder andere een fiets. Te koop bij verschillende webshops. Bijvoorbeeld bij www.allthatbags.nl. Daar kosten ze 11 euro.

Westerse allochtonen dol op fiets Surinamers en Antilianen in Amsterdam fietsen liever niet naar hun werk. Maar één op de tien kiest de fiets. Ze gaan vooral met het OV, zo blijkt uit het boek Amsterdam in cijfers 2011 van de gemeente Amsterdam. Turken fietsen al wat meer: één op de vier. Maar westerse allochtonen spannen de kroon: meer dan zestig procent fietst met plezier naar het werk. Daarmee verslaan ze ook de autochtonen(zo’n vijftig procent). Misschien zijn westerse allochtonen naar Amsterdam verhuisd om naar hun werk te kunnen fietsen.

4

VogelvrijeFietser

maart | april 2012

Foto: Nico van der Stam/MIA

kort

Wegenwacht voor scholieren


kort

Liever tweedehands De verkoop van nieuwe fietsen laat voor het vierde jaar op rij een dalende lijn zien. Vorig jaar zijn er weer 44.000 fietsen minder verkocht. Dit blijkt uit de cijfers van de RAI Vereniging (rijwiel- en automobielindustrie). In totaal zijn er in 2011 1.171.000 fietsen verkocht. In 2007 waren dat er nog 1,4 miljoen. Tegelijkertijd is het aandeel van tweedehands fietsen weer gestegen. In 2006 was 31 procent van alle verkochte fietsen een tweedehandsje, vorig jaar was dit al opgelopen naar 39 procent. De verkoop van elektrische fietsen heeft de vakhandel tot dusverre op de been gehouden. De vraag is of de consument altijd bij de vakhandel een e-bike zal blijven kopen. Warenhuizen, bouwmarkten en andere zoals de RAI het noemt ‘branche vreemde’ winkels verkopen steeds meer fietsen. In 2006 werd maar 22 procent van de fietsen buiten de vakhandel gekocht, vorig jaar was dit al 31 procent. Wellicht zullen bouwmarkten in de toekomst ook steeds meer elektrische fietsen gaan verkopen.

Retro vouwfiets

Rijnhavenbrug 8 februari is de Rijnhavenbrug in Rotterdam officieel geopend. De brug is voor fietsers en wandelaars en verbindt de de Wilhelminapier (Landverhuizersplein) met het Katendrecht (Deliplein).

5


kort

Fietstaxi’s in Malawi Het viel fotograaf Frans Eppink op dat er zoveel wordt gefietst in Malawi. Hij besloot foto’s te maken van zwaar beladen fietsen vol met bamboe en andere vracht. Fietsen dienen ook als taxi, de chauffeur heet in Malawi de sacramento. En dat is de titel van een fototentoonstelling geworden: Sacramento’s in Malawi. De foto’s van Eppink zijn vanaf 5 april te bewonderen in het fietsmuseum Velorama in Nijmegen. www.velorama.nl

E-bikes: tips van TestKees

Een keus maken uit de honderden modellen elektrische fietsen lijkt ingewikkeld. Maar het is eigenlijk heel simpel: er zijn maar een stuk of tien systemen op de markt. TestKees legt op de Fietsersbondsite uit waar je op moet letten en wat de verschillen zijn. En begin april is daar ook de grote elektrische fietsentest van TestKees te vinden. Kijk op: fietsersbond.nl/e-bike

Pizzakoeriers te fiets New York Pizza gaat pizza’s doet driehonderd brommers de deur uit en vervangt die door coole, groene elektrische fietsen van Sparta die naar schatting uiteindelijk 800.000 ritjes gaan maken. Wie binnen een straal van anderhalf á twee kilometer van een vestiging woont, hoort zijn brommer niet meer blokken van tevoren aankomen. Pizza’s die langer onderweg zijn, worden nog wel per brommer gebracht. Het risico dat de pizza anders te

koud is als hij op de plaats van bestemming is geleverd, is anders volgens New York Pizza te groot. En een oventje op de fiets? Woordvoerder Jeroen Goeman

Borgesius: ‘Dan wordt de pizza te duur.’ Bijkomend voordeel van de elektrische fiets is dat hij in aanschaf al goedkoper is dan een brommer. En hij gaat minder snel stuk. Bovendien hoeft de berijder geen brommercertificaat te hebben en is er geen brommerverzekering nodig. De eerste twintig fietsen worden half maart als proef ingezet. Eind 2013 moet de helft van de tweewielers van New York Pizza uit elektrische fietsen bestaan.

Drumstel achter de fiets De ‘mobilijzer hookup’ is een vinding van muzikanten. Het is bedacht om drumstellen en gitaren achter de fiets te kunnen vervoeren. Maar koffers en andere dingen kunnen ook, als ze maar wieltjes hebben. Na bevestiging van de hookup op de bagagedrager kunnen daar alle maten handvat op een veilige manier aan bevestigd worden. In het demonstratiefilmpje wordt er uitbundig op los gezwierd zonder dat de koffer of de trolley omvalt. Kanttekening van TestKees is dat de meeste kofferwieltjes niet berekend zijn op kilometerlange tochten, maar daar is vast een oplossing voor te bedenken. De Hookup kost 96 euro en is te koop via www. mobilijzer.nl. 6

VogelvrijeFietser

maart | april 2012


Foto: Shane Alders

Toch paaltjes op de Loosduinse weg in Den Haag

Rare Frats vervolg In de Rare Frats in het vorige nummer zag Ingrid de Klerk voor haar huis doorlopend auto’s op het fietspad en de stoep rijden om verkeerslichten en kruising van de Loosduinseweg/Regentesselaan in den Haag te omzeilen. Heel gevaarlijk. De gemeente Den Haag weigerde toen nog om paaltjes te plaatsen. Het goede nieuws is dat nu eind januari toch vier paaltjes zijn geplaatst op de Loosduinse weg die het voor automobilisten lastiger maken om via het terrein van sanitairzaak Verploegen de verkeerslichten te omzeilen. Maar de paaltjes lossen niet het hele probleem van de auto’s op het fietspad op. Bewoonster Ingrid de Klerk die al twee jaar de situatie aankaart, denkt dat er meer paaltjes bij moeten, vooral ter hoogte van de beddenzaak. De Klerk kreeg verder gelijk van de gemeentelijke ombudsman. De directeur van de afdeling stadsontwikkeling schreef een excuusbrief over het uitblijven van een reactie op haar klachten. De nieuwe paaltjes hadden niet het ongeluk kunnen voorkomen dat eerder in januari plaatsvond. Een busje dat af wilde slaan naar het bedrijf Pontmeyer raakte een fietser op het fietspad.

kort

Xx

7


Ontvang nu GRATIS! NIEUW: Ga! Fietsmagazine Als klant van Cycletours kunt u de eerste editie van het nieuwe Ga! Fietsmagazine nu gratis thuis ontvangen! Hierin vindt u onder andere een interview met wereldfietser Frank van Rijn, de nieuwste fietsaccessoires, de leukste fietsroutes in binnen- ĂŠn buitenland en een interview met actrice en schrijfster Elle van Rijn, die ons de mooiste plekjes van shoppingstad Haarlem laat zien. Meld u dus snel aan op www.gazelle.nl/cycletours en ontvang automatisch een exemplaar!

www.gazelle.nl/cycletours

Gazelle en Cycletours al jarenlang partners in fietsvakanties


rare frats

Zielig strookje Met het uitbreiden van de (auto-)opstelstroken voor de boot naar Texel is er voor de fietsers in Den Helder maar een zielig strookje van een meter overgebleven. Sinds half december is het terrein in Den Helder aangepast. Charles van der Mark van de Fietsersbond Noord-Holland-Noord wist niet wat hij zag, toen hij ging kijken bij de veerboot naar Texel. ‘Het fietspad is met twee derde ingekrompen; er is krap een metertje van overgebleven. Het is niet zo lang, ongeveer 300 à 350 meter, maar ik vraag mij af hoe dat moet in de voorjaarsvakantie, als er groepen fietsers van en naar Texel gaan. Dan heb ik het nog niet eens over de zomer. Wij hebben meteen een boze brief geschreven naar de provincie, want die is verantwoordelijk voor deze reconstructie.’

tekSt: kariN Broer Foto: Peter vaN aalSt

Britta Burger, woordvoerder van de provincie Noord-Holland: ‘Deze reconstructie van het TESO-terrein heeft tot doel de bereikbaarheid van Den Helder te verbeteren. De files van en naar de boot op de provinciale weg zorgden ervoor dat het helemaal vaststond in Den Helder. We hebben de risico’s bewust afgewogen. Er rijdt maar één bus per uur en het is maar 300 meter. We hebben dit besproken met de gemeente Den Helder en met Connexxion. De buschauffeur zal achter de fietsers moeten blijven als er meerdere fietsers rijden.’ In de Helderse Courant zeiden buschauffeurs de situatie ‘levensgevaarlijk’ te vinden. Burger: ‘We zijn ons ervan bewust dat er klachten zijn en hebben ook een brief van de Fietsersbond. De praktijk moet nu uitwijzen of het echt een onveilige situatie is.’ U wacht tot er een ongeluk gebeurt. Burger: ‘Dat hoort u mij niet zeggen. We gaan kijken hoe de situatie in de praktijk functioneert en of ze veranderd moet worden.’ Moniek Verel, woordvoerder Connexxion: ‘Onze buschauffeurs vinden dit een vervelende situatie. Een busbaan is bedoeld om vrije doortocht te hebben, en dit is geen

veilige situatie. We hebben onze bezorgdheid uitgesproken tegenover de provincie.’ Wethouder Suzanne den Dulk van de gemeente Den Helder: ‘Het hele terrein is wel bijzonder mooi geworden, maar de klachten die we nu binnenkrijgen over het fietspad nemen we heel serieus. Ik heb volgende week een gesprek met gedeputeerde Post over allerlei verkeersmaatregelen en dan ga ik dit ook aankaarten. We hopen dat er mogelijkheden zijn om het aan te passen. Misschien kan het fietspad richting de dijk nog een stukje worden uitgebreid. Dan moeten we het hoogheemraadschap erbij betrekken. Op zich is het niet ongebruikelijk een fietspad van die breedte aan te leggen; dat hebben we ook op andere plekken wel.’ Volgens de normen van het CROW (kennisinstituut voor infrastruc infrastructuur, red.) is een meter echt te smal als fietspad en als fietsstrook. ‘Het probleem is hier vooral dat er heel veel mensen in één keer van de boot komen. Maar het fietspad wordt als onveilig beleefd en er zijn ook klachten van Connexxion. We gaan de provincie vragen de situatie aan te passen.’ Provincie Noord-Holland, wanneer gaan we aan de slag? Woordvoerder Britta Burger: ‘Dat heb ik vorige week ook gezegd. We willen in de praktijk zelf onderzoeken en dan pas conclusies trekken.’ Is dat nodig? De buschauffeurs, de fietsers én de gemeente Den Helder vinden het onveilig. En u wilt de situatie nog wat aankijken? ‘Niet aankijken. De situatie heeft absoluut onze aandacht. We willen de situatie in de praktijk zelf onderzoeken en dan conclusies trekken. We weten dat er klachten zijn. Het verdwijnt echt niet op een  stapel.’

Komt u ook regelmatig een vreemde situatie tegen? Stuur deze naar de redactie van de Vogelvrije Fietser: Fietser: vogelvrijefietser@fietsersbond.nl, of Postbus 2828, 3500 GV Utrecht.

9


Tekst: Michiel Slütter Foto’s: Peter Arno Broer en Michiel Slütter

De fiets regeert in Amsterdam

Niemand heeft het gemerkt, maar vier jaar geleden heeft de auto het in Amsterdam afgelegd tegen de fiets. Toen gingen meer fietsers dan automobilisten de binnenstad in en uit. Met het succes komen ook de problemen.

A

ls je in Amsterdam ergens heen wilt, pak je de fiets. Niet omdat Amsterdammers nou meer van fietsen houden dan andere Nederlanders, maar de fiets is wat snelheid betreft gewoonweg niet te verslaan. De cijferaars van de gemeente hebben uitgerekend dat de auto, de fiets en het ov alle drie gemiddeld ongeveer even hard gaan: zo’n 15 kilometer per uur. Maar de fiets heeft één groot voordeel: hij kan overal komen, terwijl auto’s, bussen, metro’s en trams altijd van een plek vertrekken waar je niet bent en gaan naar waar je niet moet zijn. Je moet immers lopen of een parkeerplaats zoeken. Dat kost tijd.

10

VogelvrijeFietser

Hoe druk is het?

500

fietsers/uur Op de drukste wegen meer dan 1000 fietsers tussen 4 en 6.

Half miljoen ritjes

Amsterdammers weten zelf heel goed dat de fiets het meest efficiënte vervoermiddel is. Meer dan zestig procent van de verplaatsingen binnen de ring

(A10) gaat inmiddels op de fiets. Dat zijn 493.000 fietsritjes per dag. En de groei is ten koste gegaan van de auto. Die heeft sinds 1990 133.000 ritten per dag ingeleverd. Dat de fiets het zou winnen, was veertig jaar geleden geen uitgemaakte zaak. ‘In de jaren zestig zijn brede toegangswegen naar het centrum aangelegd. Begin jaren zeventig waren er plannen om dat netwerk door te trekken en uit te breiden’, vertelt Govert de With van de afdeling Amsterdam van de Fietsersbond. Hij zit over de kaart gebogen en wijst aan hoe de Vijzelstraat, de Weesperstraat en de Haarlemmerhouttuinen de vooruitgang in de vorm van auto’s tot diep in het oude hart van Amsterdam hadden moeten brengen.

maart | april 2012


‘Cohen kreeg pas in Kopenhagen door hoe speciaal fietsen in Amsterdam is’


Govert de With van de Fietsersbond: Op de Geldersekade heeft de auto ruimte ingeleverd aan de fiets

Dat leidde tot hevige protesten. De bewoners wilden hun stad leefbaar en veilig houden. Ze hadden alle reden om in het geweer te komen. De ongevallencijfers waren naar hedendaagse maatstaven onvoorstelbaar hoog. Begin jaren zeventig kwamen

‘De groei is onstuitbaar’ elk jaar meer dan 500 fietsers om in Nederland – in 2010 waren dat er 162. Uit die protestbeweging in Amsterdam en andere steden is de Fietsersbond voortgekomen.

Geen trots

Sinds de protesten is het tij gekeerd; de autostroom is in Amsterdam ingedamd. Dat de fiets ooit het dominante vervoermiddel zou worden, hadden de actievoerders van destijds niet durven dromen. ‘De fiets is succesvol en de groei is onstuitbaar’, vertelt De With. ‘Maar men is er niet trots op. Men vindt dat fietsers gevaarlijk doen en al die ge-

12

VogelvrijeFietser

parkeerde fietsen zijn maar rommelig. Cohen, de vorige burgemeester, had pas door dat Amsterdam met de fiets iets bijzonders had toen allerlei mensen hem daarover wilden spreken op de klimaatconferentie in Kopenhagen. Het is de rol van de Fietsersbond om te benadrukken hoe goed het is dat zo veel Amsterdammers fietsen. Je moet natuurlijk wel de problemen benoe-

men, maar we moeten niet meegaan in dat negatieve’, zegt De With. ‘En als je toch minder drukte wilt, moet je de mobiliteit inperken, maar dat wil eigenlijk niemand. De enige manier om in Amsterdam nog meer mensen te verplaatsen, is met de fiets.’

Ov is duur

Tot die slotsom zijn de gemeenteambtenaren ook gekomen. ‘Dankzij de fiets is het ons gelukt de stad bereikbaar te houden’, zei gemeenteambtenaar Bas van den Heuvel van de Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer (DIVV) vorig jaar op het symposium Fietsen in Amsterdam. Hij hield zijn publiek voor dat investeringen in de fiets Amsterdam het meest opleveren. ‘Het effect per euro is dan het grootst. Bij het openbaar vervoer moet er behoorlijk gesubsidieerd worden per verplaatsing.’ Fietsers zijn goedkoop voor de gemeente, maar er zijn ook nadelen. Van den Heuvel voorziet ‘een strijd om de openbare ruimte’.

Ruimte

‘Dat is inderdaad het thema in Amsterdam’, bevestigt De With. ‘De gemeente

maart | april 2012


X X X

Feiten en cijfers

het aandeel van de fiets in amsterdam

En binnen de ring (A10) wordt zelfs nog meer gefietst 33%

‘86-’91

47%

‘05-‘08

39%

‘86-’91

31%

‘05-‘08

28%

‘86-’91 ‘05-‘08

39%

1990

22%

bron: Mobiliteit in en rond Amsterdam, DIVV

62%

2008 1990 2008 1990 2008

25% 13% 28% 22%

bron: Presentatie Bas van den Heuvel op symposium Fietsen in Amsterdam, DIVV

Fietsen naar station: explosieve groei 6%

40% Eind jaren tachtig ging 6 procent van de treinreizigers met de fiets naar het station. Nu gaat zo’n 40 procent fietsend naar het station. bron: Mobiliteit in en rond Amsterdam, DIVV

Lekker snel

50% Amsterdammers fietsen vooral vanwege de snelheid: 50 procent. En zes procent fietst omdat het goedkoop is. bron: online enquête van de Dienst Onderzoek en Statistiek van Amsterdam

Laag fietsbezit, hoog gebruik Een kwart eeuw geleden had 63 procent van de Amsterdammers een fiets. Nu is dat 73 procent. Dat is minder dan in de rest van het land: 88 procent van de Nederlanders heeft namelijk een fiets. Amsterdammers maken wel meer ritjes. Gemiddeld maken Nederlanders 0,8 ritjes per dag. De Amsterdammer is goed voor 0,9 ritjes per dag. bron: Mobiliteit in en rond Amsterdam, DIVV

Dalend autobezit Tussen 1990 en 2007 is het aantal auto’s in Nederland met 44 procent gegroeid, terwijl de bevolking maar met 10 procent toenam. Is dat zo in heel Nederland? Nee, in de binnenstad van Amsterdam is het autobezit tussen 1998 en 2008 met drie procent gedaald. bron: Amsterdam in cijfers 2011 en Mobiliteit in en rond Amsterdam

zet in op het elektrisch rijden. Maar benzine vervangen door elektriciteit lost niets op. Het probleem is de ruimte.’ Tijdens een rondleiding door de stad wijst De With waar het knelt. Het Centraal Station, waar het moeilijk is een plek te vinden: ‘De gemeente doet haar best, maar je moet steeds verder lopen.’ Volgende stop, het Muntplein: ‘Zes wegen komen op dit plein uit. Volgens de prognoses loopt het verkeer hier in 2020 gewoon vast.’ Daarna het Leidseplein, waar ’s ochtends vroeg wrakkige fietsen op hun eigenaar wachten: ‘Het uitgaanspubliek komt de laatste jaren op scooters en fietsen. Die raak je hier niet kwijt. Gelukkig is er nu vlakbij een ponton in de gracht gelegd.’

Grachtengordel plakt niet graag

Bewoners van het centrum houden er niet van om zelf een lekke band te plekken. Bijna de helft plakt nooit een band. En maar twintig procent voert dit klusje wel altijd zelf uit. De meeste zelfplakkers wonen in Amsterdam-Noord: daar repareert meer dan de helft zelf een lekke band. (bron: online enquête van de Dienst Onderzoek en Statistiek van Amsterdam)

De With toont niet alleen moeilijkheden. Er is één plek die vooruitwijst naar de toekomst: de Geldersekade. De auto is daar op een zijspoor gezet en de fietser heeft met een zeer breed fietspad ruim baan gekregen. De With denkt dat politici er niet aan zullen ontkomen om dat op meer plekken te gaan doen. ‘Geen politicus zal het hardop durven zeggen, maar de Noord/Zuidlijn (nieuwe metrolijn, red.) zal gevolgen hebben voor de tramlijnen. De ruimte die dat oplevert, kun je aan voetgangers en fietsers geven.’ En ook auto’s moeten verder inschikken. ‘Die nemen nog steeds veel ruimte in beslag. Als er geen parkeerplek is, hoef je er ook niet met de auto heen te rijden.’ 

13


Vloedgolf fietsers overvalt bestuurders

‘De fiets is mijn grootste probleem’ Amsterdamse bestuurders zijn overvallen door de populariteit van de fiets. ‘Het grootste probleem dat ik moet oplossen, is het fietsprobleem’, zegt Jeanine van Pinxteren (GroenLinks), voorzitter van het stadsdeel Centrum met verkeer onder haar hoede. In Amsterdam is de fiets het belangrijkste vervoermiddel geworden. Is dat voor u nog een verrassing? ‘Met de auto schiet het gewoon niet op. De fiets is de betrouwbaarste en ook de snelste manier van transport. Ik kan op grond van mijn functie een dienstwagen vragen, maar daar heb ik niks aan. Van deur tot deur is de fiets gewoon niet te verslaan. Inmiddels heeft de fiets een aandeel van meer dan vijftig procent in het centrum. Dat is een gebied van maar acht vierkante kilometer, met weinig fietspaden, 83.000 inwoners, 90.000 arbeidsplaatsen en een miljoen bezoekers per maand. En al die mensen gaan steeds meer fietsen. De grens van de binnenstad is de Singelgracht. Daar worden de passerende fietsers gemeten in het spitsuur tussen vier en zes. Het aantal fietsers is sinds 1990 verdubbeld. Twintig jaar geleden domineerde de auto. Maar nu passeren er meer fietsers dan auto’s de Singelgracht.’ In Amsterdam is het succes van de fiets ten koste gegaan van de auto. Een bijzondere prestatie, want het blijkt in veel steden lastig om de vrijheid van de auto in te perken. ‘Er is geen discussie over de richting: er komen nooit meer autoparkeerplaatsen bij. Of GroenLinks, de PvdA of de VVD de grootste partij is, maakt wat dat onderwerp betreft eigenlijk niet uit. Ik heb wel het idee dat we het beleid nog moeten afmaken. Noodzakelijk autoverkeer, bevoorrading bijvoor-

14

VogelvrijeFietser

beeld, blijft altijd mogelijk. Maar veel auto’s in Amsterdam kunnen eigenlijk weg. De afgelopen twee jaar kon je dat in de winter goed zien. Er viel toen sneeuw en vervolgens ging het een aantal weken vriezen. Op veel auto’s lag wekenlang sneeuw. Die kwamen dus niet van hun plek. De vraag is of je voor één euro per dag – want dat kost

nemen veel ruimte in en veroorzaken veel overlast. De scooter is de nieuwe aut o. Er zal betaald moeten worden voor het parkeren, daar zijn de meeste Amsterdammers het wel over eens. In een poll op de site van Het Parool vond twee derde van de stemmers het een goed idee om betaald parkeren voor scooters in te voeren.’

een parkeervergunning – tien vierkante meter van de duurste grond van Nederland voor een geparkeerde auto moet reserveren.’

Het hoge fietsgebruik is mooi, maar leidt ook tot problemen. Hebben de bestuurders de groei onderschat? ‘Bestuurders waren onvoldoende doordrongen van het feit wat het betekent als zo veel mensen gaan fietsen. Een fiets is zo klein; je kunt je niet voorstellen dat het een groot probleem wordt. Ik heb ook pas na mijn aantreden gemerkt dat het grootste probleem dat ik op moet lossen het fietsprobleem is. Ik wil niet dat het succes van de fiets zich tegen ons gaat keren.’

Komt de groei van het fietsgebruik door de invoering van betaald parkeren voor auto’s? ‘Betaald parkeren heeft zeker een grote invloed. Maar in heel Nederland is er een toename van het fietsen. En niet alleen het fietsgebruik is toegenomen, er zijn ook heel veel scooters bijgekomen. De Amsterdamse makelaars zijn vanwege het parkeerbeleid scooter gaan rijden. Dan ben je toch gemotoriseerd, je hebt de wendbaarheid van de fiets en je hoeft geen parkeergeld te betalen. Of dat laatste zo blijft, weet ik niet. De scooters

Veel mensen klagen over slordig geparkeerde fietsen. Wat is daartegen te doen? ‘Bij het Centraal Station voeren we een straf beleid. Alles buiten de rekken wordt verwijderd. Dat mag alleen als je kunt aantonen dat je op piektijd 95 procent van de fietsen zou kunnen plaatsen. Als je dat niet kunt hard maken, word je teruggefloten door de rechter. Voordat je fietsen wilt verwijderen, moet je dus altijd eerst zorgen dat er voldoende plekken zijn. Op het Leidseplein, waar ook veel overlast is, gaan we hetzelfde beleid voeren.

‘Joop van den Ende begon over de fietsenstalling te mekkeren’

maart | april 2012


Jeanine van Pinxteren: ‘De scooter is de nieuwe auto, er zal voor het parkeren betaald moeten worden’


MARATHON PLUS MTB

MARATHON PLUS TOUR

MARATHON PLUS

Onplatbaar

Alleen de banden uit de MARATHON PLUS serie hebben de originele onplatbaar速 lekbescherming: iedere MARATHON PLUS rolt excellent, net zo goed als een band zonder anti-leklaag.

Tegen de gepatenteerde blauwe beschermlaag hebben zelfs punaises geen kans!

Volledig uitsluiten kan men een lekke band nooit. Maar tegen de typische veroorzakers van een lekke band, zoals glasscherven of scherpe steentjes bent u in ieder geval met de fietsbanden uit de Marathon Plus serie het best beschermd.


Verder ga ik bij elke grote verbouwing van een publieksvoorziening inpandige fietsenstallingen verplicht stellen. Dat was al zo, maar de gemeente gaf heel gemakkelijk een ontheffing. Dat wil ik niet meer. Bij het De La Martheater is het bijvoorbeeld misgegaan. Daar was een stalling gepland, maar Joop van den Ende begon daarover te mekkeren. Het probleem is dat je voor de ingang van een fietskelder een stuk voorgevel nodig hebt. Dat levert geen inkomsten op en Van den Ende zei: ‘Als ik er horeca in zet, verdien ik wel geld’. Het gemeentebestuur heeft dat toen goed gevonden. Voortaan doen we het anders. Een stalling is een harde eis voor het verlenen van een vergunning.’ Stallingen vergen veel investeringen. In Utrecht stelde de wethouder voor betaald parkeren bij het station in te voeren. ‘Ik ben het daar niet mee eens. Rond het station moet je goede gratis voorzieningen hebben. Je moet het aanbod verbeteren. We moeten geld overhebben voor stallingen omdat we het fijn vinden dat mensen gaan fietsen. Je zou ook kunnen differentiëren: hoe dichter bij het station, hoe meer je betaalt. Of

Centrumfunctie fietswrakken Het centrum is een plek waar Amsterdammers graag hun fietswrak dumpen. Zes van de tien fietswrakken worden in de binnenstad achtergelaten. Geen wonder dat fietswrakken op nummer 2 staan in de ergernissen top drie. Overigens komt een belangrijk deel van die fietswrakken van buurtgenoten. Eén op de zes binnenstadsbewoners heeft zich in de eigen woonomgeving wel eens van een oude fiets ontdaan.

veel mensen die niet kunnen fietsen. Het is een enorm gepuzzel. De locaties moeten bereikbaar blijven voor de hulpdiensten. Maar je kunt wel proberen andere oplossingen te bedenken. In de Haarlemmerstraat bijvoorbeeld. Daar wordt de ruwe en onbehoorlijke fietser een probleem. In het spitsuur rijden daar echte snelheidsmaniakken. Voor die groep wil ik parallel

‘De ruwe en onbehoorlijke fietser wordt een probleem’

(bron: Trendrapport Amsterdamse binnenstad)

zoals het is geregeld bij het treinstation WTC. De eerste dag is gratis; stal je langer, dan moet je betalen.’ De fiets is het meest gebruikte vervoermiddel in Amsterdam. Zou de fietser meer ruimte moeten krijgen? ‘Als er echt te weinig ruimte is, moeten we autoparkeerplaatsen opheffen. Meer ruimte geven is niet altijd mogelijk. En snijden in het netwerk van de tram is niet verstandig; er zijn

aan de Haarlemmerstraat een snelle route maken. Dan is de Haarlemmerstraat voor mensen die rustig fietsen. Vrachtwagens mogen alleen tijdens venstertijden (vaak van negen tot elf ’s ochtends, red.) de winkels beleveren. En de laatste auto’s kunnen er dan uit. De winkeliers hebben daar geen moeite mee. Gebieden gaan aanwijsbaar economisch beter floreren zodra auto’s verdwijnen. Fietsers leveren  geld op.’ 

17


Tekst en foto’s: Mitra Nazar

Metro stond stil na aardbeving

Tokio ontdekt de fiets Na de aardbeving reden de metro’s in Tokio niet meer, maar fietsers konden gewoon naar huis. Dat bracht forensen op het idee. ‘Ik verkocht binnen drie uur al honderd fietsen.’

D

e eerste paar dagen na de verwoestende aardbeving op 11 maart vorig jaar, lag het trein- en metronetwerk in Tokio volkomen plat. Er was nagenoeg geen elektriciteit, met als gevolg dat mensen niet naar of van hun werk konden forensen. Namen ze de auto of een taxi, dan stonden ze binnen mum van tijd vast in een enorm verkeersinfarct. En lopen in een stad als Tokio is tijdrovend. De enkele fietser die op zijn dooie gemakje tussen de files door laveerde en wél op tijd op het werk verscheen, trok de aandacht. Binnen luttele dagen draaiden fietsverkopers overuren. Na een week waren ze door hun fietsenvoorraad heen. ‘Op de eerste dag na de aardbeving verkocht ik binnen drie uur al honderd fietsen terwijl ik dat aantal daarvoor in een week niet eens kwijtraakte’, vertelt Satoru Minami, eigenaar van een kleine fietsenwinkel in de wijk Shinjuku. ‘Vorig jaar verkocht ik nog vooral sportfietsen, maar nu komen meer mensen voor een simpele kleine stadsfiets.’ Tot zijn verbazing zijn het vooral zakenmannen in pak die zijn winkel binnenstappen. ‘Die zag ik een jaar geleden zelden in mijn winkel.’

Mama’s fiets Maar hoe is het om in Tokio te fietsen? Er zijn ruwweg twee categorieën fietsers. De trage boodschappenfietser die over de stoepen van de stad manoeuvreert. En de serieuze fietser op een mountainbike of sportieve vouwfiets die snel door het drukke verkeer op de autoweg rijdt.

18

VogelvrijeFietser

maart | april 2012


ONDerGesCHOveN kiNDJe Hoewel Tokio steeds fietsvriendelijker wordt, zijn fietsers volgens Nakamura nog steeds een ondergeschoven kindje. ‘We moeten het doen met fietspaden die opeens ophouden te bestaan en zijn vaak aangewezen op de autoweg, met alle gevaren van dien’. De goede fietspaden die er in Tokio zijn, liggen vooral rondom parken en langs rivieren voor de recreatieve fietser. In de stad blijft het puzzelen waar je als fietser thuis hoort. Sommige stoepen zijn zo breed dat er voldoende plek is om te fietsen. Daar hebben fietsers dan ook een echte fietsstrook tot hun beschikking. Een bord boven het voetgangerspad geeft aan dat fietsers links en voetgangers rechts behoren te gaan. Maar dat werkt niet altijd even goed. Namakura zet zich in voor een lobbygroep die zich hard maakt voor de rechten van fietsers in Tokio. ‘We willen de gemeente laten inzien dat de veiligheid beter moet. Kinderen leren hier niet hoe ze fatsoenlijk moeten fietsen en de politie treedt niet op tegen mensen die aan de verkeerde kant van de weg fietsen’, legt Namakura uit. Natuurlijk wil de fietslobby het liefst dat overal goede fietspaden komen. ‘Net zoals in Nederland!’ roept Namakura enthousiast. Maar zo ver is  het nog lang niet.

jApA p nners VerZOt pA Op VOuWFietsjes t aalf jaar geleden kocht nakamura zijn tw eerste fiets: een kleine sportieve vouwfiets. Die kleine fietsjes zie je veel in t tokio. Ze zijn van alle moderne snufjes voorzien, eenvoudig mee te nemen en handig op te bergen. ‘japanse huizen zijn heel klein, er is geen ruimte voor een fietsenstalling. je moet de fiets dus in het huis stallen.’

Messi Lionel Messi werd in januari 2012 voor de derde achtereenvolachtereenvol gende keer tot voetballer van het jaar verkozen. De speler van Barcelona is pas 23 en volgens kenners zal hij de komende jaren de titel ook wel winnen, als hij in de tussentijd geen doodschop krijgt. Wellicht wordt zo’n verkiezing daar op den duur wat saai van - en misschien is het wat sneu voor die andere goede voetvoetballers die zich bij voorbaat kansloos weten - maar de beste is de beste, daar doe je weinig aan.

column Kees Volkers

Die eerste categorie is een doorn in het oog voor Atsushi Nakamura, fietser van het eerste uur. ‘Je ziet mensen op oude mamachari’s met slecht werkende remmen, ze weten niet hoe ze zich moeten gedragen in het verkeer”, vertelt Nakamura. De mamachari is een begrip in Japan. Het betekent letterlijk ‘mama’s fiets’, een simpele boodschappenfiets met een mandje op het stuur. Veel Japanners hebben ‘mama’s fiets’ in de schuur staan. Namakura rekent zichzelf tot de serieuze fietsers. Hij noemt zichzelf een echte fietsgek, bezit zeven verschillende fietsen en is oprichter van de website Cycle Tokyo (http://cycle-tokyo.cycling.jp/). Een handige online gids voor wie wil fietsen in Tokio.

dui Bij de verkiezing van de ‘Fietsstad van n e derland’ gaat dat duidelijk anders. Daar is de titel onlangs terecht gekomen bij Den Bosch en dat mag je toch wel verassend noemen. n iet dat ik het Den Bosch niet gun, want het is een prachtige stad en ongeonge twijfeld hebben ze erg hun best gedaan om het fietsgebruik te stimuleren, maar je kunt toch moeilijk beweren dat het de stad d at is geen voorvoormet het beste fietsklimaat is van n e derland. en dat ingenomen bewering van mij, zelf inwoner van Houten, dat kunt u zelf afleiden uit de harde cijfers van de ‘Fietsbalansverkenner’. Deze is vreemd genoeg niet aan te klikken op de site van de Fietsersbond, maar wel op de site van bureau ‘Fietsberaad’. De fraaie ‘spinnenwebgrafieken’ laten in één oogopslag zien dat Houten met kop en schouders boven de andere kandidaten d an hebben we er uitsteekt. en dan afgelopen jaar ook nog twee unieke, werkelijk schitterende fietstransferia bijgekregen!

Houten is de Messi onder de fietssteden

Het is ook eigenlijk niet eerlijk, zo’n verkiezing. Houten is in feite voor de fiets ontworpen, waar andere kandidaten iedere meter fietsvriendelijkheid moeten bevechten op een historisch i s eigenlijk maar één aspect waarop gegroeide infrastructuur. er is Houten slecht scoort en dat is de concurrentiepositie van de fiets ten opzichte van de automobiel. Daarop scoren grote steden per definitie hoger. Dat wil niet zeggen dat fietsers beter af zijn in bijvoorbeeld Groningen. in tegendeel zelfs. Fietsers klagen daar steen en been over overlast van auto’s, stadsbusstadsbus sen en fietsonvriendelijke stoplichten. Het succes van Houten ligt dan ook niet alleen maar aan de goede fietsinfrastructuur, belangrijk is ook dat fiets en automobiel elkaar niet in de weg zitten. in de d e statistieken wordt Houten daarvoor gestraft. Maar ja, Houten was het al een keer geweest. ne t als Groningen overigens. ik begrijp b egrijp dat. Voorspelbare verkiezingen genereren minder publiciteit. Met Den Bosch wordt tevens een ‘mooi signaal afgegeven’ naar het fietsontwikkelingsgewest Brabant. en heb heb ik mij niet zelf regelmatig kritisch uitgelaten over mijn woonplaats? nou dan! Dat neemt niet weg dat er maar één echte Fietsstad van  nederland is, de Messi onder de fietssteden: Houten!

Dit was de laatste column van Kees Volkers in de Vogelvrije Fietser. We bedanbedanken Kees voor alle columns. Wie Kees wil blijven lezen: Geheim Landschap (boek over vliegbasis Soesterberg) en Wandelen buiten de binnenstad van Utrecht. 19


Onbekommerd slingeren langs bunkers

Besloten feestje op Soesterberg

20

VogelvrijeFietser

maart | april 2012


Tekst: Suzanne Brink Foto’s: Pieter Crucq

Voormalige vliegbasis Soesterberg is een lustoord voor de veldleeuwerik en voor fietsers die door gidsen van Het Utrechts Landschap van shelter naar munitieopslagplaatsen worden geleid. ‘De remsporen staan nog in het asfalt.’

21


‘L

ekker je hand niet uitsteken’, zegt een vrouw. We slingeren onbekommerd met z’n twintigen over asfalt van tientallen meters breed. Geen auto te bekennen. Of toch; een kilometer verderop rijden er wel een paar. Daar zit de zweefvliegtuigenclub van vliegveld Soesterberg, maar die trekt gelukkig geen miljoenenpubliek. De fietstocht over Soesterberg is een besloten feestje. Het hek naast het informatiecentrum in de oude brandweerkazerne is direct weer achter ons vergrendeld. We zijn met plusminus twintig mannen, vrouwen en paar kinderen. Gids Astrid van der Plank van het project Vliegbasis Soesterberg waarschuwt van tevoren: ‘Grote kans dat een van u meer weet dan ik. Alleen maar leuk als u dat deelt.’ En ja hoor, een van de deelnemers is een vliegtuigspotter met encyclopedische kennis van vliegtuigtypes en militaire geschiedenis. Hij weet bijvoorbeeld precies waar en wanneer in de wereld welk type afweergeschut is neergezet. In een hal met cilindervormig dak

Tussen de zweefvliegtuigen door fietsen

22

VogelvrijeFietser

scharrelen achter dranghekken een paar schapen rond balen hooi. Het is een shelter die jarenlang onderdak bood aan straaljagers, vertelt gids Astrid, om te voorkomen dat ze platgebombardeerd zouden worden. De vliegtuigspotter weet dat een nieuwer type straaljager absoluut niet achter de deuren zou passen.

Ronkende lier Onder de geïnteresseerde toehoorders is ook Evert van den Born met

Domme vogels als eksters waren niet welkom op de basis drie broers: ‘We zijn in Zeist opgegroeid, zes broers en drie zussen, en we gingen drie keer in de week na school kijken. Om halfvijf kwamen de straaljagers terug. Dat was heel indrukwekkend. Geweldig dat we nu op die landingsbaan staan. De remsporen staan nog in het asfalt.’ ‘Kijk’, wijst een broer. ‘Dat zweefvliegtuig gaat landen.’

Vijf zweefvliegtuigen draaien in een cirkeltje boven ons hoofd rond. Het is vrijwel windstil. Ze maken geen enkel geluid. Het zijn net vogels. Verderop trekt een grote, zacht ronkende lier de vliegtuigjes van de grond. Er zijn meer buurtbewoners die wel eens een kijkje wilden nemen bij de buurman. Of het rustiger is geworden sinds de basis gesloten is? Daar moeten we ons niet te veel van voorstellen, vertelt een oudere meneer. ‘Schip-

maart | april 2012


Op de deur van de munitieopslag staat: maximaal 100 kilo per m2

hol heeft zijn aanvliegroutes verlegd. Misschien was het vroeger zelfs nog wel rustiger.’

Domme vogels Een fietstocht over de vliegbasis is niet alleen voor liefhebbers van militair geschut en brede fietspaden interessant. Militaire activiteiten gaan goed samen met een bloeiende natuur, bijzondere dieren en planten. Zo moest de vogelman van Defensie er destijds voor waken dat ‘domme

Het beton van de landingsbanen zit drie meter diep vogels’ als duiven en kieviten wegbleven van de basis. Die snapten niets van de stijgende en dalende vliegtuigen, en dat was niet alleen voor de vogels gevaarlijk. Andere vogels zoals de veldleeuweriken waren van harte welkom en profiteerden van de

afwezigheid van hordes mensen. Ruim honderd paar veldleeuweriken telt de basis nu en dat is veel voor deze zeldzamer wordende vogel. De grond rondom de basis is heel aantrekkelijk voor veldleeuweriken – namelijk arm – en daar gedijen hei, bloemige grassoorten en het beschermde grasklokje ook prima op. Een logische vraag is waarom de starten landingsbanen niet opgeruimd worden. Het beton blijkt drie meter diep te zitten. Dat is een gigantisch

23


Fietsers in de knel? De Fietsersbond helpt!

Word nú lid van de Fietsersbond en ontvang 20 kaarten met 4.500 km fietsroutes gratis! Vul de coupon in en stuur deze nu op. Of meld u aan via www.fietsersbond.nl/vvf2011. Dan ontvangt u als nieuw lid helemaal gratis een box met 20 LF-fietsroutekaarten van heel Nederland met 4500 km aan fietsroutes (winkelwaarde GRATIS: 20 fietsroutee 24,95). Tevens ontvangt u uw Fietsersbond-pas met vele extra voordelen, kaarten. zoals kortingen in fietsenwinkels. Word nú lid!

5 redenen om lid te worden

3

Elke 2 maanden het tijdschrift ‘Vogelvrije Fietser’, boordevol interessante en praktische informatie. Met testen van o.a. fietsen, fietssloten en fietsroutes. Korting voor leden op fietsen, fietsaccessoires, overnachtingen, kaarten en gidsen, buitensportartikelen en reparaties onderweg. Kijk op: www.fietsersbond.nl/ledenvoordeel

4 Fietsrouteplanner. Stel uw route samen 5

met de fietsrouteplanner van de Fietsersbond. Kijk op: www.fietsersbond.nl/routeplanner Zoek je naar informatie over fietsen, fietsroutes, overnachtingsmogelijkheden etc. Kijk op: www.fietsersbond.nl

A N T W O O R D K A A R T

Ja, ik word lid van de Fietsersbond en ontvang 20 fietsroutekaarten gratis thuis.

Ik machtig de Fietsersbond om maandelijks, voor een periode van minimaal één jaar, tot wederopzegging het volgende bedrag van mijn giro- of bankrekening af te schrijven:

 e 2,50  e 3,50  e 5, Ik geef een ander bedrag, namelijk: e ............... (minimaal e 2,17 per maand) NAAM:

M/V

STRAAT:

HUISNR:

POSTCODE:

PLAATS:

TELEFOON:

GEBOORTEDATUM:

E-MAIL: GIRO- OF BANKREKENING:

(BIJ AUTOMATISCHE INCASSO)

DATUM: HANDTEKENING:

 Ik betaal liever per acceptgiro. Stuur mij er eentje toe s.v.p. Stuur deze coupon op naar de Fietsersbond, Antwoordnummer 4309, 3500 VE Utrecht (postzegel niet nodig). Let op: deze aanbieding is geldig t/m 31 december 2011

U kunt ook lid worden via www.fietsersbond.nl/vvf2011

11.vvf.745

2

Meer en betere fietsvoorzieningen. Meld uw klachten over onveilige of oncomfortabele fietsroutes op www.fietsersbond.nl/meldpunt



1


Militair vliegveld Soesterberg: Start als militair vliegveld: Maart 1913 Sluiting: 20 november 2008 Omvang: 500 hectare, oftewel 1000 voetbalvelden. Verleden: Twee autohandelaren kochten in 1910 een stuk hei aan om er vliegshows te houden. Datzelfde jaar werd de eerste vlucht gemaakt. In 1913 kocht de Nederlandse staat de vliegbasis voor militaire doeleinden. Het stelde nog weinig voor. Het vliegveld was weinig meer dan een stuk hei met een paar schuurtjes. In de Tweede Wereldoorlog namen de Duitsers Soesterberg in beslag en bouwden er munitieopslagplaatsen en schuilplaatsen. In 1954 vestigde de Amerikaanse luchtmacht zich op het terrein, omdat de vliegbasis zo strategisch lag. In 1989 viel de Muur en vijf jaar later vertrokken de Amerikanen met hun gezinnen uit Soesterberg. Vervolgens kwam de basis in handen van de Tactische Helikoptergroep Koninklijke Luchtmacht. Defensie deed het grootste deel van de basis in 2008 van de hand vanwege bezuinigingen. Toekomst: Op het vliegveld blijft ruimte voor de bijzondere natuur, maar het gebied wordt ook ontsloten voor recreatie. Er komt een nationaal militair museum. Bovendien komen er nieuwbouwwoningen tegen de bebouwing van Soesterberg aan. De landingsbanen blijven prominent aanwezig in het gebied, als herinnering aan een eeuw vliegen. Ook de zweefvliegvereniging mag blijven.

gewicht en bijna niet op te ruimen. Daarnaast wordt ook belang gehecht aan de historische waarde van de banen en de gebouwen op het voormalige militaire vliegveld.

Illegale houseparty We fietsen langs een ecoduct in aanbouw. Astrid: ‘Kleine dieren gaan als pioniers over het ecoduct. Eerst de insecten, dan muizen en konijnen, en uiteindelijk volgen reeën en herten.’

Ooit stond hier een afweergeschut

Het ecoduct kost vijf miljoen euro. Ongeacht wat er verder bezuinigd gaat worden, want de opdracht is al aan de bouwer gegeven. Over het ecoduct komt ook een fietspad. We passeren de ene na de andere munitieopslagplaats. Machtige monumenten. ‘Maximaal 1000 kilo per m²’ meldt een bordje. Dat de vliegbasis zijn eigen brandstof ter plekke aangeleverd kreeg door gigantische buizen die vanaf het Botlekgebied onder de grond naar de ‘kerosineheuvel’ waren gelegd, maakt ook indruk. Twee mannen schuiven het luik open dat toegang geeft tot de pomp voor de vrachtwagens die de kerosine van de opslagplaats naar de vliegtuigen reden. We stappen af bij een veldje waar koperdraden de voertuigen bij onweer beschermden tegen inslag. Inmiddels zijn een aantal koperdraden weggeroofd. ‘Er zijn altijd mensen geweest die de vliegbasis binnen hebben weten te dringen’, vertelt gids Astrid. ‘Ondanks de beveiliging zijn er zelfs illegale houseparty’s gehouden.’ De vliegtuigspotter grijnst. Hij kent collega-vliegtuigspotters die zich door niets of niemand laten tegenhouden. Ook Soesterberg was niet veilig voor ze.

Schuilbunker Het laatste deel van de tocht noemt gids Astrid het toetje: de schuilbunker die voor het personeel gebouwd is tegen een kernaanval. Het gezin

van de vliegtuigspotter met vrouw en twee dochters waagt zich als eerste op het smalle paadje dat naar de bunker leidt, maar de moeder en een van de dochters weten niet hoe gauw ze zich om moeten draaien. ‘Nat, vies en je ziet niks.’ Dat blijkt mee te vallen. Na even wennen aan de duisternis wachten twee

Vanuit de Botlek werd ondergronds kerosine aan de basis geleverd rijen harde banken tegenover elkaar. Je moet er niet aan denken hier dagen of weken met je collegae – vergeefs – een atoomaanval uit te zitten. In de toekomst zullen meer stukken van de vliegbasis toegankelijk worden voor het grote publiek. Maar eerst wordt het natuurgebied herontwikkeld en worden de oude explosieven opgeruimd. Voor nu wordt het hek weer  zorgvuldig achter ons gesloten. Kijk voor meer informatie en aanmelding voor de (gratis) rondleiding op utrechtslandschap.nl. Elke zaterdag vanaf maart. Je moet zelf een fiets meenemen.

25


Helpt een helm? Zal een fietshelm de veiligheid vergroten? Theo Zeegers van de Fietsersbond bekeek de onderzoeken en komt de conclusie dat helmen de onveiligheid alleen maar vergroten. Waar beschermt een fietshelm tegen? ‘Daar bestaan veel misverstanden over. Een klap op je hoofd kan drie soorten letsel geven. Een wond, een schedelbreuk of hersenletsel. Dat laatste is vaak het ernstigste. En juist tegen dat letsel beschermt een helm in veel gevallen niet.’ Waarom beschermt een helm vaak niet tegen hersenletsel? ‘Dat ligt aan het ontstaan van hersenletsel. De schade komt van binnenuit, niet van buitenaf. Je hersenen liggen los in je schedel. Bij een botsing slaan de hersenen hard tegen de binnenkant van je schedel. Daardoor krijg je hersenletsel. Om te voorkomen dat je hersenen tegen de binnenkant slaan, moet je zorgen dat de ‘remweg’ van je hoofd langer wordt. Met andere woorden: je hoofd moet niet in één keer abrupt tot stilstand komen. Het moet meer tijd hebben om af te remmen. Een airbag werkt volgens dat principe. Die zorgt dat de energie van de klap geabsorbeerd wordt, waardoor je hoofd geleidelijker afremt.’ En een fietshelm kan geen zware klappen verzachten? ‘Een fietshelm is ontworpen om te beschermen tegen een val van een

26

VogelvrijeFietser

stilstaande fiets. Dat is een val met 20 kilometer per uur. Tot die snelheid kan een helm bescherming bieden tegen ernstig hersenletsel. Maar als je rustig fietst en valt, is de snelheid waarmee je hoofd ergens tegenaan komt al hoger dan 20 kilometer per uur. En als je wordt aangereden door een auto die 40 gaat, is de klap al 10 keer harder dan de ontwerpnorm. Voor elke klap harder dan 30 per uur heb je met een fietshelm ernstig hersenletsel.’

‘Vals gevoel van veiligheid’ Kan het ook niet een beetje helpen? ‘Op z’n best maakt het een klein verschil. De klap is ietsje minder hard, maar nog steeds zul je ernstig hersenletsel hebben. Bij een aanrijding met een auto zijn de snelheden vrijwel altijd hoger dan de norm. Dan zal een helm onvoldoende bescherming bieden.’

maart | april 2012


Tekst: Michiel Slütter illustratie: Berend Vonk

Bij een botsing met een auto helpt het dus niet veel; wel als je zelf van de fiets valt? ‘Het kan helpen. Maar verwacht er geen wonderen van. De profrenners die de laatste jaren zijn omgekomen, hadden eenzijdige ongevallen. Dat wil zeggen dat ze zelf van de fiets vielen. De helmen hebben geen bescherming geboden. Opvallend is dat het aantal mountainbikers en wielrenners zonder helm dat in het ziekenhuis belandt bijna even groot is als het aantal met helm. En volgens de Nederlandse

Toerfiets Unie zijn beide groepen – dus met helm en zonder helm – ongeveer even groot.’ Zou het wel nut kunnen hebben bij kinderen die van de fiets vallen en niet snel fietsen? ‘Uit de cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid blijkt dat er onder de leeftijdscategorie 5- tot 8-jarigen 120 zwaargewonden per jaar zijn door eenzijdige ongevallen. Een probleem bij helmen is dat ze vaak niet

goed worden opgezet. Uit onderzoek uit Australië, waar sinds 1990 een helmplicht is, blijkt dat de helft van de fietsers een niet-passende helm heeft. Als die helm niet goed op je hoofd zit, werkt die helemaal niet. Dan heb je er dus niks aan. Bij kinderen is het extra lastig, omdat die groeien. Je moet dus telkens een andere helm aanschaffen en elke keer controleren of hij nog wel goed zit. Dat schiet er vaak bij in. Een helm werkt beperkter dan iedereen aanneemt.’

27


regeladvertenties De prijs van regeladvertenties wordt berekend aan de hand van het aantal leestekens. € 24 voor 150 leestekens (1-3 regels); € 6 voor iedere volgende regel. Aanleveren met factuuradres via e-mail. Voor niet-digitaal aangeleverde advertenties wordt 10 extra in rekening gebracht. Advertenties kunnen worden opgegeven bij de Fietsersbond, Patricia Rijkse, Postbus 2828, 3500 GV Utrecht, tel. 030-2918142, fax. 030-2918188, email: p.rijkse@fietsersbond.nl

Overnachten

DIEVER (Dr) gezellige 6pers.bungl. in bosrand van Drents-Friese Wold. Extra voorjaarskorting in maart en april! Tel: 0521592552 www.helvetiadiever.nl

Wij helpen u weer op weg!

Fietsen en wandelen op de Veluwe en verblijven bij de Roek Vakantiebungalows in het bos bij Otterlo op 1500m van het Nationaal Park De Hoge Veluwe met het Kröller-Müller Museum. Er is ook een leuke kinderboerderij, een speeltuin en een biologische winkel. www.deroek.nl of 0318591757

VeiLig FietseN Met De PechPas VaN FietsNeD! De monteurs van FietsNED helpen fietsers met pech verder! Reparatie onderweg! U kunt direct weer verder fietsen. Neem een abonnement van FietsNED En u bent verzekerd van kosteloze hulp!

Leden van de Fietsersbond ontvangen 10% korting! Nieuw! PechPas aaNgePaste Fiets Naast het pechhulp-abonnement voor de gewone fiets en de E-bike hebben wij nu ook een pechpas voor de ligfiets, Tandem of 3-wieler.

Meer informatie? Kijk op Fietsned.nl of bel 088 - 112 112 3

Gr/Fr/Dr-grensgebied, chalet/vak.huisje, part.erf/natuurterrein, max. 2 niet rokende rustzoekers. Tv, cv, terras rondom, parkeren bij chalet. Fietsen gratis beschikbaar. Geen huisd. tel. 0594-549531 donhof@kpnplanet.nl Drenthe: te huur aan rand natuurgebied De Palms zomerhuisje. € 225 p.w. excl. schoonmaak. huisjeinhetbos.blogspot.com, 06 43475392. Bergen aan Zee: aan LF-route pension Stormvogel, J. Kalffweg 12. Bed&Breakfast: € 50 / 2 personen, tel. 072-5812734. www.pensionstormvogel.nl T W E N T E Omg. BORNE en DELDEN Te huur: 2 tot 8 pers. vakantiehuis in landgoed Twickel 2 badkamers, waarvan 1 aangepast voor minder validen. Volop mogelijkheden voor fiets- en wandelroutes. info: www.dubbelinkserve.nl of tel.074-3761699 TE HUUR VAKANTIEWONINGOP BOERDERIJ Westdorpe, Zws Vlaanderen nabij Gent, Antwerpen, Brugge. Volledig ingericht. Ideaal voor daguitstap Zeeuwse eilanden, Vlaanderen, Noordzee kust. Route 70 & 72 Fietsroutenetwerk voor de deur. Meer Info/foto’s: T+F: 0115 565457 E: vakantiewoning@kpnmail.nl

Fiets de langste etappes met de trein > Directe nachttreinen amsterdam – Praag / kopenhagen / Warschau / zürich / München enkele reis + fietsres. zitpl. va. 29,- , couchette va. 49,- pp > Fiets gratis mee in AutoSlaap Trein Italië: op sommige data > amsterdam – oslo of Bodø, fiets mee v.a. 84,- pp > amsterdam – Parijs, fiets mee, in 6 uur via Antwerpen v.a. 59,- pp > amsterdam – Tours, fiets mee, via Lille, zonder overstap Parijs v.a. 61,- pp TreinTickeTs – TreinvakanTies – Treinrondreizen – auToTreinen – Trein & FieTs

B&B Ter Vesten, (B) Ieper, Arsenaalstraat 4 - familiale sfeer - vlakbij stadscentrum +32(0)57215759 vanaf 30€ pp/pn ontbijt in - www.bbtervesten.be

Fietsvakanties

Passie voor Italië: dat willen wij delen. Laat U meenemen in Il Bel Paese met de individuele fietsvakanties die wij met zorg hebben samengesteld voor U. www.onderweegsinitalie.nl, tel. 0541-296861 De Vakantiefietser De specialist voor je fietsvakantie uitrusting – fietsen – reizen Westerstraat 216, 1015 MS Amsterdam tel. 020-6164091 www.vakantiefietser.nl

071 513 70 08 – SIngeL 393 A’DAm – BreeSTrAAT 57 LeIDen – TreinreisWinkel.nl

In een week op alle Waddeneilanden fietsen

Te koop aangeboden

SNEL-fiets. 52 cm-damesframe. Sublieme bouw+onderdelen. In perfecte staat. Kan je goed mee toeren! € 775. Details+foto’s ruudthea@hotmail.com of 0570-590060

Overig

Weggezakte kennis FRANS ophalen ? Ga naar www.universelle.nl Een unieke cursus.

Eilandvijfdaagse.nl 28

VogelvrijeFietser

E5D

LIGFIETSEN PROBEREN? Kom naar de Ligfiets Opstapdagen! 15 april: Assen 13 mei: Breda 3 juni: Ede 23 juni: Biddinghuizen www.ligfietsopstapdag.nl tel. 0522-490266

maart | april 2012


‘Hersenletsel krijg je als hersenen tegen de binnenkant van je schedel slaan’

In Zeeland zijn omwille van de verkeersveiligheid helmen aan scholieren uitgedeeld. ‘De helm geeft een vals gevoel van veiligheid. Nogmaals, helmen bieden geen enkele bescherming bij een botsing met een auto. En ook bij een eenzijdig ongeval werken ze vaak niet goed, omdat ze niet goed op hun hoofd zitten. We zien liever dat Zeeland investeert in een veiliger infrastructuur. Bij kruisingen bijvoorbeeld, waar fietsers auto’s tegenkomen. Want daar gebeuren vooral veel ernstige ongelukken. Veilige fietsinfrastructuur redt levens. Scholieren helmen opzetten vergroot de veiligheid niet. Was het maar zo simpel.’ De Fietsersbond is dus geen voorstander van een helm? ‘Als ouders twijfelen over de fietsvaardigheden van hun kind zou je een helm kunnen overwegen. Maar een helmplicht vinden we geen goed idee. Je moet je afvragen: wat is het probleem en hoe groot is het? De ongelukken met fietsers zijn verschrikkelijk, maar hoe groot is het risico? Voetgangers lopen meer risico op hoofdletsel dan fietsers, maar niemand overweegt om een helm voor voetgangers verplicht te stellen. Bij de voorstanders van de helm is sprake van een fixatie op hoofdletsel bij fietsers. Maar als

je een helm verplicht stelt, zullen de ongelukken en gezondheidsrisico’s juist toenemen. In Australië is sinds de invoering van de helmplicht het aantal fietsers gedaald met een derde en het risico op een ongeluk is gestegen met 10 procent.’ Waarom heeft in Australië de helmplicht tot meer ongelukken geleid? ‘Voor alle verkeersdeelnemers geldt: safety in numbers. Hoe meer fietsers er zijn, hoe veiliger het wordt voor fietsers. Hoe minder er wordt gefietst, hoe hoger de ongevalrisico’s worden. En Nederlandse fietsers willen liever geen helm. In een enquête van Veilig Verkeer Ne derland stelde 60 procent bij een verplichting minder te gaan fietsen. Een dalend fietsgebruik zou veel nadelige effecten hebben. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft berekend dat de gezondheidswinst van fietsen – minder overgewicht, minder hart- en vaatziekten door lichaamsbeweging – veel groter is dan de verliezen door verkeersongelukken. Ook goed te bedenken dat het aantal doden door uitlaatgassen drie keer zo groot is als het aantal verkeersdoden.’

Meer weten over fietshelmen? Op de site van de Fietsersbond is een uitgebreid dossier te vinden met onderzoeken. Kijk op: www. fietsersbond.nl/de-feiten/verkeeren-veiligheid/fietshelmen

29


‘Dit Axa-slot is een van mijn favorieten’

Ex-fietsendief demonstreert het vak

Bij een rondleiding van FietsieFoetsie in Utrecht leer je hoe je je fiets goed op slot moet zetten. Van een voormalig fietsendief. ‘Ik heb vaak moeten rennen voor mijn leven.’

‘Z

o, ik heb een fiets nodig, dus ik ben benieuwd wat hij ons allemaal gaat vertellen’, grapt een van de werknemers van Movisie. Hij en zijn zestien collega’s van het net opgezette team Gebiedsgericht werken hebben vandaag een teamdag. Bij wijze van ontspannend tussenuurtje krijgen ze een rondleiding van de voormalige fietsendieven en ex-verslaafden Theo en Leendert van FietsieFoetsie. ‘Laten we er een gezellig uurtje van maken’, zegt een ietwat nerveuze Theo, nadat hij zichzelf aan de groep heeft voorgesteld. In zijn ene hand heeft hij een sjekkie, op zijn andere staat een tatoeage van een hartje met de naam Esmeralda. Zijn vaste collega-voorlichter heeft net een ongeluk gehad met de ‘brommert’; vandaar dat Leendert hem vandaag terzijde staat.

30

VogelvrijeFietser

‘Maar die’, benadrukt Theo (53), ‘heeft niet zo veel ervaring als ik heb.’ FietsieFoetsie is een project van de Stadsbrug, waar verschillende bedrijven werk verschaffen of diensten verlenen aan ex-verslaafden en/of ex-

‘Ik wist niet hoe snel ik de opoefiets naar mijn heler moest brengen’ daklozen. De FietsieFoetsie-rondleidingen zijn relatief nieuw. Ze worden vanaf het najaar gegeven. Theo besloot drie jaar geleden dat hij genoeg had van de drugs. Hij was toen al 35 jaar verslaafd en had er al tien jaar als nachtelijke fietsendief op zitten. Met de opbrengst van gemiddeld

Theo, ooit goed voor 20 à 24 gestolen fietsen per nacht

maart | april 2012


Tekst: Mirjam Streefkerk Foto’s: Pieter Crucq

‘Deze had ik altijd in vijf minuten open’

20 tot 24 gestolen fietsen per nacht en die van de kleding die hij overdag stal en aan een heler verkocht, kon hij aardig in zijn drugsbehoefte voorzien. Tot hij, nadat hij weer een keer had vastgezeten, terechtkwam in een van de hostels voor drugsverslaafden van de GG & GD en besloot zijn leven te beteren. Theo woont nog steeds in zo’n hostel en geeft deze rondleidingen nu een paar maanden.

Medelijden met moeders Bij het Smakkelaarsveld, vlak bij het Utrechtse Centraal Station, staan net buiten de bewaakte fietsenstalling ook nog honderden fietsen geparkeerd. ‘Dit Axa-slot is een van mijn favorieten’, begint Theo zijn rondleiding. Hij wijst naar een fiets met een vast slot. ‘Deze had ik altijd in vijf minuten open.’ ‘Maar hoe dan? ’, klinkt het. Met het gereedschap dat Theo altijd bij zich

had – schroevendraaier, tang en ijzerstaafje – kon hij het slot makkelijker dan andere vaste fietssloten in tweeën breken. Er zijn ook fietsendieven die met een betonschaar op pad gaan. Theo deed dat niet. ‘Het valt nogal op als je daarmee rondloopt.’ ‘Deze fiets zou ik voorbijlopen.’ Theo staat bij een fiets die met twee sloten vastzit aan het fietsenrek. ‘Dit kost te veel tijd en er staan altijd wel fietsen in de buurt die makkelijker open te breken zijn.’ Dikke kettingen met een

FietsieFoetsie Een rondleiding door FietsieFoetsie kost zeven euro. Het minimale aantal deelnemers is vier. Het maximale tien. De wandeling duurt een uur en begint bij het Jaarbeursplein, voor de ingang van het Beatrixtheater. Meer info: www. fietsiefoetsie.nl

31


‘Fietsen met kinderzitjes liet ik staan’

stevig slot schrikken fietsendieven af, zo blijkt. En een fiets die ergens aan vaststaat, wordt niet zo makkelijk meegesleept naar een rustig plekje om ’m daar open te maken. Leendert leefde ook jarenlang op straat, maar stal niet zo vaak fietsen. Alleen als hij snel geld nodig had. ‘Dan ging ik rondfietsen en als ik dan een fiets los zag staan, nam ik die op mijn schouder en bracht ik die naar mijn heler.’ ‘Wat deed je eigenlijk met fietsen met kinderzitjes? ’, vraagt een van de moeders uit het gezelschap hoopvol. ‘Die liet ik staan’, zegt Theo. ‘Dan had ik medelijden met de moeder en kon ik het niet over mijn hart verkrijgen om ’m mee te nemen.’ De moeders in het gezelschap slaken een zucht van verlichting.

beTrAPT Theo’s absoluut favoriete stek om fietsen te stelen was het Jaarbeursplein. ‘Daar was het relatief rustig en voelde ik me veiliger.’ Hij pakt een dun kabelslot vast dat iemand heeft gebruikt om zijn fiets aan het rek vast te maken. ‘Dit is een slot van niets’, zegt Theo. ‘Deze heb je in drie keer knippen wel door.’ Hij loopt verder en wijst ver-

32

VogelvrijeFietser

schillende fietsen aan: ‘Dit is inpikken en wegwezen’, en bij een andere fiets: ‘Dit is natuurlijk een lachertje.’ Theo werd geregeld betrapt door de eigenaar van de fiets die hij probeerde open te breken. Eén keer had hij de tegenwoordigheid van geest om te

‘In de cel kwam mijn lichaam tot rust’ zeggen: ‘Oh, is dit uw fiets? Vandaar dat het sleuteltje niet paste’, om daarna te maken dat hij wegkwam. ‘Maar ik heb ook heel vaak klappen gehad en nog vaker moeten rennen voor mijn leven. Ik ben maar een klein menneke natuurlijk, dus ik kan lang niet iedereen aan.’ Regelmatig werd Theo opgepakt en moest hij de nacht doorbrengen op het politiebureau. Als dat te vaak achter elkaar gebeurde mocht hij weer voor een tijdje de cel in. ‘Dat vond ik nooit erg. Dan kwam mijn lichaam tot rust, kon ik weer even aansterken en

daarna met frisse moed weer de straat op.’ Gelukjes had hij ook wel eens. Toen hij op een dag ziek van het gebrek aan dope over straat slenterde, lachte het geluk hem toe: op het Jaarbeursplein stond een opoefiets met de sleuteltjes er nog in. ‘Ik wist niet hoe snel ik die naar mijn heler moest brengen om dope te kunnen kopen.’ De Movisie-medewerkers zijn blij met het verhaal van Theo. Ze zullen voortaan in elk geval een stuk bewuster hun fiets op slot zetten, met de juiste sloten. Want Theo ziet ook nu nog vaak genoeg een fiets staan die slecht op slot is gezet. ‘Hoe kunnen mensen zo stom zijn’, denk ik dan. ‘Als ik nog had gestolen, had ik ’m zo meegeno men.’

maart | april 2012


Tekst: Suzanne Brink

Geen inkijk

‘Mensen gaan juist kijken door dat rare ding’ We hadden al het rokzadel en de NOMONRO-clips (www.nomonro.nl) om een opwaaiende rok te verzwaren. Nu is er ook nog de ‘fietsrok’ voor aan het stuur die inkijk onder een rok moet voorkomen. Ze kosten 15,95 euro per stuk en zijn in allerlei kleuren te bestellen via de site geeninkijk.nl. We vroegen het Testpanel om ze eens uit te proberen.

Anna Groot (54)

Nadine Drost (24)

Tekstschrijver Heeft een elektrische fiets en een stadsfiets

Docent omgangskunde Heeft een racefiets en een oude Gazelle van haar oma.

‘Playboy-bunny-achtig’

‘Liever inkijk’

Nou, ik heb de fietsrok op mijn fiets geklemd. In eerste instantie durfde ik er alleen ’s avonds mee naar buiten. Wat een idioot ding. Ik vind het geen succes. Hij ziet er te kinderachtig uit. Mocht je dan al een soort inkijkafscheiding op je stuur monteren, waarom dan niet iets neutraals? Die roesjes deden een beetje aan die Playboy-bunny’s denken. Deze stijl past helemaal niet bij mij. Mijn man zei: ‘Mensen gaan juist kijken door dat rare ding.’ Ik heb geen moment het gevoel gehad dat het mijn benen behoedde voor al te vrijpostige blikken. Conclusie: in de prullenbak ermee.’

‘Wat een verschrikkelijke dingen. Bij andere dingen die ik moest testen kon ik me altijd nog wel voorstellen dat het handig kon zijn, maar dit vond ik alleen maar lelijk. Ik durfde er bijna niet mee over straat. Ik heb er een rondje mee gefietst en ze er toen weer snel afgehaald. Ik zou er nooit mee naar het roc fietsen waar ik werk. Het lijkt wel op zo’n schermpje van een kinderzitje. En dan die kleur... Ik had knalroze. Ik heb het filmpje gekeken en me netjes aan de instructies gehouden, maar op het eind had ik toch nog een bretelachtig iets over. Misschien dat je daar je rok mee moest vastmaken? Ik draag wel korte rokjes, maar daar heb ik een legging onder en je kunt ook met je benen bij elkaar fietsen. Ik heb liever inkijk.’

33


Nederlandse vrouw geselt mode:

‘Maar kun je ermee fietsen?’ De mooiste dingen maken ze, de Nederlandse modeontwerpers. Maar het lijken paarlen voor de zwijnen. De Nederlandse vrouw heeft maar één vraag: ‘Kun je ermee fietsen?’

Die vraag horen we elke dag, verzucht shopmanager Chananja Baars van Coming Soon, een Arnhemse winkel die mode van Nederlandse ontwerpers verkoopt. ‘Ongelooflijk; dan zie je dat een jurkje een vrouw fantastisch staat, maar koopt ze het toch niet. ‘Wanneer moet ik het dan aan?’, vragen ze dan. Nou, wat dacht je van vandaag? ‘Maar ik ga winkelen. En mag je er dan niet mooi uitzien als je gaat winkelen?’

Slaapzakkenjas Nederlandse vrouwen – ze zijn een gesel voor iedereen die de kunst van het kleden een warm hart toedraagt. Wij kunnen wat Chananja Baars van Coming Soon betreft een voorbeeld nemen aan Italiaanse of Franse vrouwen die zich een paar keer per dag omkleden. Een Nederlandse vrouw doet dat niet. Die trekt ’s ochtends iets uit de kast waarin ze zowel de hond uit kan laten als de kinderen naar school kan brengen en dan ook nog een sollicitatiegesprek kan voeren om vervolgens op een feestje aan een wijntje te nippen. Ze is uit te tekenen in een spijkerbroek, Uggs, slaapzakkenjas – met of zonder bontkraagje – of natuurlijk een tricotjurkje met vrolijke bloemenprint à la King Louie. Als het maar net zo comfortabel zit als haar pyjama.

34

VogelvrijeFietser

Die houding heeft ook zeker consequenties voor Nederlandse ontwerpers. Baars: ‘In andere landen zijn ze trots op hun ontwerpers en heeft elke vrouw wel iets van hem of haar in de kast liggen, maar in Nederland kun je dat vergeten. Ontwerpers moeten rekening houden met die hele mentaliteit. Ze kunnen waanzinnig mooie dingen maken, maar wij gaan niet een onverkoopbare collectie kopen. Een prachtig jurkje dat we bijna zeker niet verkopen doen we nog wel, als dat heel karakteristiek is voor de collectie en dat seizoen.’ Baars vindt het jammer dat Nederlan-

‘In andere landen zijn ze trots op hun ontwerpers’ ders comfort vaak boven alles laten gaan. ‘Je ontzegt jezelf iets. Als je je mooi kleedt, voel je je beter. Mensen benaderen je anders.’

Makkelijke hakken ‘Ik denk niet dat onze klanten fietsen. Die hebben een auto met chauffeur.’ De

personal assistant van Frans Molenaar, Mirjam Bax, hoort nooit iemand vragen of er in zijn jurken wel gefietst kan worden. ‘Maar voor de C&A-collectie houdt Frans er wél rekening mee. Als we al een kokerrok maken, komt die in een veel kleinere oplage. En we maken bijvoorbeeld twee winterjassen, een mooi gesneden wollen jas en zo’n donzen jas met een rits die naar twee kanten open kan. Zo’n vormloos ding, zeg maar. Die jas vliegt de winkel uit.’ Breek Bax de bek niet open over de gemiddelde Nederlandse vrouw. ‘Ik word niet goed van die vrouwen met van die makkelijke hakken. Nederlandse vrouwen lopen allemaal in van die rekbare tricotjurken. Want ze moeten ermee door de regen kunnen. Nergens slaan Uggs zo aan als hier. Terwijl geen hond ze mooi vindt natuurlijk. In Australië zijn het gewoon pantoffels!’ Bax zelf is uit ander hout gesneden. ‘Als ik een jurk mooi vind, koop ik hem, al kan ik er niet eens in lopen. Ze noemen me ook wel de minst praktische vrouw van Nederland.’ Nu fietst ze niet meer, maar vroeger deed ze alles op haar mountainbike. ‘Ook toen heb ik me nooit laten belemmeren. Je kunt met heel veel soorten kleding op de fiets zitten hoor.’

maart | april 2012


Tekst: Suzanne Brink Foto: Jasper Abels

Elsien Gringhuis ontwierp een jas met een rits die ook naar boven open kan zodat je meer ruimte hebt op de fiets

maart | april 2012

VogelvrijeFietser

35


De auto als ideale jas Journaliste Santje Kramer laat in haar boek buitenlanders helemaal losgaan over de Nederlandse vrouw. Vooral de uiterlijke verzorging krijgt flinke sneren. Alle vrouwen op het platteland hebben korte kapsels, omdat het zo praktisch is. Een fransman vraagt zich geregeld af wie nou de man is en wie de vrouw als hij een stel van achter ziet. De journaliste wijt de weinig elegante kledingstijl ook aan het klimaat. In HP/De Tijd zei ze onlangs: ‘We zijn vrouwen die op de fiets weer en wind trotseren. Gelukkig vinden veel buitenlanders dat de schoonheid van de Nederlandse vrouw op de fiets uitstekend uitkomt. Maar strakke rokken moet je optrekken tot over je derrière, wollen jurkjes schreeuwen om een dameszadel, anders zit er een soort uitgelubberd stuk in ten gevolge van een puntzadel. En regen gaat niet samen met hoge hakken, panty’s en jurken van delicate stof. Vandaar dat ik de auto als de ideale jas zie.’

Afzien En in welke kleren kun je dan niet fietsen volgens de praktische Nederlandse vrouw? Kleren van stoffen die kreuken of kwetsbaar zijn, witte kleren, strakke rokken, korte rokken, hele lange jurken. Maar ook bijvoorbeeld: pofmouwtjes. Claudi Hooymayers die het Deense merk Noa Noa in Nederland vertegenwoordigt, geeft als voorbeeld een leerachtige, zwarte jurk met flinke pofmouwen. ‘Die jurk gaan we hier waarschijnlijk niet verkopen. Want, zeggen Nederlandse vrouwen, hier kun je geen vestje of jas overheen dragen en ik kan niet met blote armen mijn kind op de fiets naar de crèche brengen. In de kroeg voelen ze zich hierin ook underdressed. Dat is in Kopenhagen wel anders. Daar kleden mensen zich voor een avondje uit.’ ‘En’, haast Claudi zich te zeggen, ‘Van mij mogen ze er ab-so-luut geen T-shirt onder aantrekken.’ Wie mooi wil zijn, moet maar een beetje afzien.

Strenge oma Er zijn ook Nederlandse ontwerpers die zich er juist op beroepen dat ze praktische kleding maken ‘voor vrouwen die iets te doen hebben’. Joline Jolink

36

VogelvrijeFietser

bijvoorbeeld. Haar kleding zit prettig, maar valt door de snit ook mooi en is geschikt voor verschillende gelegenheden. Joline Jolink vertelde onlangs dat haar oma vaak vraagt: ‘Maar kun je er in fietsen?’. En oma is best streng, want die zet al vraagtekens bij driekwartmouwen: ‘Is dat niet te koud op de fiets?’ En: ‘Zitten er wel zakken in?’ Shopmanager Chananja Baars van

‘Iedereen heeft die herinnering aan bezweet op school aankomen in een lelijk regenpak’

van die vraag. ‘Ik fiets zelf ook. Ik zet bijvoorbeeld een rits die ook naar boven open kan in een langere jas, zodat je wat ruimte hebt bij het fietsen. Maar ik maak ook gewoon zijden broeken, waar je beter niet in kunt fietsen.’ Ontwerper Emily Hermans: ‘Ik zie mode niet als vrije kunstvorm. Ik maak praktische kleding. Dat betekent dat er stretch in de stof zit. En dat rokken en jurken niet te lang zijn. Mijn kleding is in principe voor dagelijks gebruik, geen rode-loperkleding, geen haute couture. Maar met een paar hoge hakken kun je er ook prima in naar een feestje. Ik zoek de uitdaging niet in de vorm, maar in de materialen die ik gebruik en in de prints, de grafische effecten. Ik maak mijn stoffen zelf.’

Zeven mouwen Coming Soon beaamt dat vooral jonge Nederlandse modeontwerpers het niet als een belemmering zien om kleren voor fietsers te maken. ‘Ze maken bijvoorbeeld een jurk waarvan het bovenstuk wel van zijde is, maar het rokdeel van tricot, zodat je er toch mee kunt fietsen.’ Ook ontwerpster Elsien Gringhuis, die in 2008 de Hema-ontwerpwedstrijd won met een regenjas, heeft geen last

‘Jongere ontwerpers zijn wat praktischer’, denkt ook Angelique Westerhof, directeur van de Dutch Fashion Foundation die de Nederlandse mode in binnen- en buitenland promoot. ‘Tien jaar geleden had je de pioniers van de Nederlandse mode die al helemaal voortdurend geconfronteerd werden met de vraag of je ermee kunt fietsen. Je had Klavers van Engelen die een jas maakte met zeven mouwen, die natuur-

maart | april 2012


Foto: Dinand van der Wal

Claire (Susan Visser) uit de film Richting West is een Nederlandse vrouw pur sang. Op haar fiets met kinderzitje haast ze zich door de hele stad

‘Ik kan niet met blote armen mijn kind op de fiets naar de crèche brengen’ lijk prachtig was om te zien, maar waar je niet de straat mee opgaat. En Victor & Rolf die lieten zien hoe het ook kon. Jongere ontwerpers zijn wat meer naar het midden opgeschoven. Die denken productgerichter.’

‘Kun je ermee fietsen?’ gaat volgens Westerhof niet over fietsen op zichzelf. De vraag staat voor de hele Nederlandse cultuur. ‘Je kunt wel mopperen op de Nederlandse vrouw, maar de weersomstandigheden zijn hier ook anders dan in bijvoorbeeld Frankrijk en Italië. Iedereen hier heeft die herinnering aan bezweet op school aankomen in een lelijk regenpak.’ Nederlanders hebben een achterstand op het gebied van mode in vergelijking met Parijs en Milaan, maar er is de

laatste jaren wel iets aan het veranderen. ‘Mensen krijgen er meer lol in om goed gekleed te gaan. Ze geven elkaar complimenten en zijn trots op hoe ze eruitzien.’ De Nederlandse vrouw is dus niet helemaal verloren, hoewel het hier nooit zo wordt als in Parijs en Milaan. ‘Noord-

‘Het wordt hier nooit Parijs of Milaan’

Foto: Marjan Kruize/HH

Europese vrouwen hebben een andere smaak. Ze zijn ook anders gebouwd. Langer en ja, ook gespierder. Dat komt natuurlijk wel weer door het fietsen.’ Als we een handje worden geholpen door jonge Nederlandse modeontwerpers kon het door spijkerbroeken geregeerde straatbeeld nog wel eens flink opknappen. Westerhof: ‘Mode wordt door steeds meer mensen interessant gevonden. Kijk naar televisieprogramma’s als Hollands Next Top Model en hoeveel aandacht de kranten en tijdschriften voor mode hebben. En wie had tien jaar geleden kunnen denken dat een fietsblad over mode zou schijven?’ Wij zeker niet. 

maart | april 2012

37


fietsnieuws

Unieke aandrijving op Gazelle Friiik Superlicht en slijtvast

De fiets zelf is niets bijzonders, maar het aandrijfsysteem van de Gazelle Friiik is een heuse vondst. Het zit ingepakt in een spuitgegoten magnesium kettingkast, een innovatie van ligfietsbouwer Flevobike. Deze lichtgewicht kettingkast is echt waterdicht en daardoor slijt het versnellingssysteem nauwelijks. Bovendien loopt hij erg soepel door een nieuw derailleursysteem. Iedereen die op het punt staat een fiets met een Shimano Nexus 7-naaf te kopen, zou verplicht moeten worden eerst een proefrit te maken op de Gazelle Friiik. De fietsen

met de Nexus 7-naaf vind ik een kleine ramp om op te fietsen. Deze Nexus-naaf geeft namelijk veel weerstand. De Friiik daarentegen rijdt lekker vlot door de efficiënte aandrijving. Moeiteloos kan ik rustig fietsend een kruissnelheid van meer dan 20 kilometer per uur halen. Een elektrische fiets hoeft dan niet eens meer. Schakelen gaat prima. Het gaat misschien iets minder soepel en met meer geluid dan wanneer je een goed derailleursysteem hebt, maar dan moet de derailleur wel helemaal nieuw en blinkend schoon zijn. In de praktijk is

dat niet het geval. Een ander pluspunt is dat het achterwiel maar aan één kant van de achteras is opgehangen. Bij fietsen is dat zeldzaam, maar autowielen worden altijd zo bevestigd. Het vervangen van een band is een eitje. Jammer dat het voorwiel ook niet eenzijdig is opgehangen. Niet alleen handig bij een lekke band, maar ook als je in bar weer winterbanden wilt gebruiken. De Gazelle Friiik is een moderne stadsfiets, maar het aandrijfsysteem zou misschien beter tot zijn recht komen op een onderhoudsvrije, snelle woon-werkfiets waar je het hele jaar mee wilt fietsen. En zo zijn er nog veel meer handige toepassingen te bedenken voor het waterdichte en soepele systeem. De Gazelle Friiik kost 849 euro en is daarmee zo’n 100 euro duurder dan de vergelijkbare Gazelle Chamonix met Nexus 7-naaf. Maar die 100 euro is het systeem meer dan waard. Op www.fietsersbond.nl/testkees staat een filmpje van het schakelsysteem. 

Voorzitje gecombineerd met kratje De Mini City is het nieuwe voorzitje van Bobike. Grootste verbetering aan het zitje is dat de gordel niet tussen de benen vastgemaakt hoeft te worden, maar boven bij de schouders. Dat is handiger. Bij het zitje past ook de Bobox (een kratje). Krat en zitje kunnen tegelijkertijd op de fiets bevestigd worden. Een afsluitbare box die gebruikmaakt van het bevestigingssysteem van de Mini City. De Mini City kost 84,95 euro en de Bobox 29,50 euro. 

Bierfiets voor kinderen De producent van de bierfiets is ‘in de kinderen gegaan’. Geen dronken vrijgezellen, maar vrolijk zwetende schoolkinderen van de buitenschoolse opvang kunnen op de fiets. Er is plek voor acht kinderen die mee kunnen trappen en drie van de allerkleinsten kunnen nog voor op het bankje mee. Een ideale vinding. De kinderen kunnen na een

38

VogelvrijeFietser

lange schooldag hun energie kwijt. In een busje zitten ze maar stil en op eigen benen of met eigen fiets moet je ze maar bij elkaar zien te houden. De fiets is ook ideaal voor een uitstapje de natuur in. De fiets kost 12.000 euro, compleet met onder andere elektrische ondersteuning. Meer informatie op  www.caferacer.nl. 

maart | april 2012


Cube Epo Fe De ondersteuning van een Trabant

De Epo Fe van Cube ziet eruit als een Ferrari, lijkt bedoeld als sportieve elektrische fiets en heeft de ondersteuning van een Trabant. Cube is een gerenommeerd merk van racefietsen en mountainbikes. Maar met hun zelfontwikkelde elektrische ondersteuning gaan ze de mist in. Het merkwaardige is dat de motor voor gebruik weinig weerstand geeft, maar dat die weerstand enorm toeneemt als je de motor een tijdje hebt gebruikt en dan uitzet.

Uniek is de plaats van de accu: in de zadelbuis. Volgens Cube kun je de accu er ook uit halen om hem op te laden, maar in de praktijk is dat een hele klus en heb je voor het terugplaatsen drie handen nodig. Eén om het zadel op de goede hoogte vast te houden en twee om de zadelpenbout weer vast te draaien. Bij het loshalen moet je bovendien oppassen dat de aansluitkabel niet onbereikbaar terug valt in de zadelbuis. De fiets zelf is lekker licht met zijn 21,6 kilo en

fietst prima. Wel heeft hij een paar eigenaardige ontwerpfoutjes: een koplamp op het spatbord die niet laag genoeg gericht kan worden, een te breed stuur met oncomfortabele handvatten, een display met een dun bevestigingsbeugeltje dat makkelijk af kan breken en ten slotte een drager waar je maar lastig tassen aan vast kunt klikken. De Cube Epo Fe kost 2999 euro. 

Uitwaaierend licht De SafeRide Lumiring van Philips is een prachtige achterlamp die gelijkmatig uitwaaierend rood licht geeft. Normale achterlichten hebben meestal één felle led die breed uitstraalt. Dat heeft als nadeel dat afstand schatten lastig is voor de achterligger en dat je op slecht verlichte wegen door de felle led verblind wordt als je er vlak op zit. De Philipslamp geeft van afstand een mooi, helder rood vlak. Vergelijkbaar met autoachterlichten. Hij is ook van opzij goed zichtbaar. De Lumiring is degelijk gemaakt en waterdicht. Een nadeel van de batterijversie is het verbruik: de 2 AAA-batterijen zijn na zo’n 30 uur leeg. Voor de dynamovariant maakt dat niet uit. Een ander nadeel is dat de lamp makkelijk open te klikken is en zo door een ander meegenomen kan worden. De Philips SafeRide Lumiring kost 30 euro in de dynamo-uitvoering en 35 euro in batterij-uitvoering. De lamp past op alle gangbare achterdragers. Philips levert ook nog een bevestiging voor op de zadelbuis.  

maart | april 2012

VogelvrijeFietser

39


Wandel- en Fietsreizen Bijzondere groepswandel- en -fietsreizen binnen en buiten Europa.

071-512 64 00

Met oog voor de wereld Advertentie

Fietst u graag...

De nieuwe Transportvoordrager! De Comfort T ansportvoordragers zijn uiterst snel en comfortabel te monteren, omdat deze grotendeels geassembleerd zijn

... lekker dichtbij huis?

Schelde en Leie of Hollandse hoogtepunten

... langs een rivier?

Canal du Midi of Donauradweg

... op een eiland?

rondom de Triglav of Grassau

Keuze uit meer dan 200 fietsreizen

Eigen-Wijze Reizen Individuele Fiets- en Wandelvakanties Tel. 053 - 430 34 35 www.eigenwijzereizen.nl

Gratis brochure? Bestel online of telefonisch 40

VogelvrijeFietser

Steco Metaalwarenfabriek B.V. Wolweg 34 NL - 3776 LP STROE T F E I

-

+31 (0)342 441 441 +31 (0)342 441 584 info@steco.nl www steco.nl

neemt mĂŠĂŠr mee! maart | april 2012


nieuws

tek ekS St: SuzaNN NNe e BriN BriNk

Checklist fietsvriendelijke school

F O TO TO:: Pi P iE TER CCRR u C q

Het project Wijken voor de Fiets van de Fietsersbond heeft een checklist gemaakt waarmee scholen en oudercommissies kunnen nagaan hoe fietsvriendefietsvriende lijk hun school is. Als kinderen naar de basisschool fietsen, doen ze in een bekende omgeving ervaring op en zijn ze beter v oorbereid als ze naar de midmid delbare school grotere stukken moeten fietsen. In de checklist onder meer onder het kopje Schoolbeleid: Mogen alle scholieren op de fiets naar school toe koko men? En: Is er in de schoolspitsen rond de school een stopverbod van kracht voor auto’s? Verder worden onder meer verkeersexamens genoemd, fietschecks en natuurlijk stallingsmogelijkheden. De hele checkcheck list is te vinden op www.fietsersbond.nl/fietsen naar-school

Rapport snelfietsroute Deventer-Apeldoorn Een fietspad is niet zomaar een snelfietsroute. Het aanaan tal oponthouden voor fietsers moet dan echt zo minimaal mogelijk zijn. Het traject Deventer-Apeldoorn is er nog lang niet. In het rapport Regionale snelfietsroute Apeldoorn- DeDe venter geven Fietsersbondafdelingen Deventer, Apeldoorn en Zutphen in woord en beeld aan wat beter kan. De afdelingen zijn teleurgesteld dat de fietsroute nog lang niet is wat het in het oorspronkelijke plan beloofde te worden. De bebording kan bijvoorbeeld op veel punten beter. Verder hebben de snelfietsers nog lang niet overal asfalt en heeft het traject zelfs een trap met fietsgootjes. De afdelingen vinden dat er veel meer moet gebeuren voordat de route het predicaat snelfietsroute kan verdienen. Het hele rapport is te downloadownloaden op http://apeldoorn.fietsersbond.nl/sites/default/files/ snelfietsrouteapeldoorndeventer7.pdf 

41


ledenvoordeel

Deze pagina’s worden samengesteld door de afdeling Ledenservice

20% korting op Platinum solar Charger Navigatie gaat vanaf nu net zo lang mee als uw fietstocht! Met de Platinum Solar Charger (AM110) heeft u altijd en overal een back-up batterij bij de hand, waardoor u nooit meer met een lege batterij van bijvoorbeeld uw mobiele telefoon, MP3 speler of navigatie komt te staan. De Platinum Charger kan eenvoudig worden opgeladen door middel van zonne-energie, maar kan óók vooraf opgeladen worden met behulp van USB. De Platinum Charger is geschikt voor het opladen van o.a. uw: mobiele telefoon (ook smartphone en iPhone), MP3/MP4 speler, navigatie/GPS, E-book reader, mobiele spelcomputer etc. Er wordt een set verschillende connectoren standaard bijgeleverd, zodat u diverse merken mobiele apparaten kunt opladen. De Platinum Charger is uitgevoerd in stijlvol zwart en wordt geleverd met een gratis bescherm/ opbergzakje Bestellen Leden van de Fietsersbond ontvangen 20% korting op de Platinum Solar Charger en betalen slechts € 36,(normale prijs € 45,-).

20% g kortin

Bestel de Platinum charger (AM110) via www.a-solar.eu (bij productgroep Solar chargers). Om gebruik te maken van de aanbieding vult u tijdens het bestellen kortingscode ASFB12 in (op pagina adresgegevens). De korting van 20% wordt dan automatisch verrekend. Aanbieding geldig t/m 31 mei 2012. Niet geldig i.c.m. andere acties. Prijs is exclusief € 3,95 verzendkosten.

ruim 20% korting op Burley travoy boodschappenkar

Kijk op www.fietsersbond.nl/ledenvoordeel voor meer informatie.

ruim 20 % korting

42

Burley realiseert zich dat zelfs de meest toegewijde fietser niet overal met de fiets kan komen. Daarvoor introduceert Burley de Travoy fietstrailer waarmee u zeer gemakkelijk uw spullen mee kunt nemen. Van huis naar de winkel of uw werk, uw spullen kunnen altijd mee! Het laadvermogen van de Travoy bedraagt 27 kg. De Travoy wordt geleverd inclusief de Tote bag boodschappentas, waar de kar ingeklapt ook in opgeborgen kan worden, en extra bagagebanden om uw eigen tas aan de kar vast te zetten. Met de extra accessoires is het mogelijk om meer bagage mee te nemen. Door middel van de gepatenteerde koppeling is de Travoy makkelijk te koppelen en te ontkoppelen van

VogelvrijeFietser

de fiets. Hij past op elke fiets aan de zadelpen. De kar is in een handomdraai tot aktetas formaat terug te vouwen voor opslag en transport. handige accessoires zijn de regenhoes en schouderband voor alle bijbehorende tassen. Bestellen Leden van de Fietsersbond ontvangen ruim 20% korting op de Burley Travoy boodschappenkar en betalen slechts € 235,- (adviesprijs € 309,-). Verzending is gratis! Bestel de Burley Travoy via www.veelvoordefiets.nl/fb. Om gebruik te maken van de aanbieding vult u tijdens het bestellen kortingscode fb1220 in. Aanbieding geldig t/m 30 april 2012. Niet geldig i.c.m. andere acties. Verzending is gratis!

maart | april 2012


elektrische Babboe City bakfiets van € 1.999 ,voor € 1.699* met grAt A is kussen (t.w.v. At €300 g n korti € 34,95) én kettingslot (t.w.v. € 64,95)! Babboe introduceert met trots de Elektrische Babboe City, dé elektrische 2-wiel bakfiets met trapondersteuning. Met de elektrische Babboe City bakfiets overbrugt u eenvoudig langere afstanden, gezellig met de (klein)kinderen voor u in de bak. De Babboe City heeft een robuust modern ontwerp en is geschikt voor het vervoer van twee kindjes en een maxi cosi of boodschappen. Deze bakfiets heeft twee wielen en fietst bijna zoals een gewone fiets. De Elektrische Babboe City heeft een actieradius van 40-60 km, mede afhankelijk van belading en wegdek, en is voorzien van 7 versnellingen en een bergversnelling. De accu is in een paar uur op te laden bij een gewoon stopcontact thuis. De trapondersteuning heeft drie standen en is daardoor voor elk type gebruiker geschikt. Veel of weinig kracht in uw benen, met de Babboe City fietst u moeiteloos.

Aanbieding geldig t/m 31 maart 2012. Niet geldig i.c.m. andere acties. Prijs is exclusief bezorging (€ 59,-)

ledenvoordeel

Deze pagina’s worden samengesteld door de afdeling Ledenservice

Bestellen Speciaal voor Fietsersbond leden: de Elektrische Babboe City bakfiets van € 1.999 voor € 1.699* met GRATIS kussenset (t.w.v. € 34,95) én kettingslot (t.w.v. € 64,95)! Voor meer informatie en bestellen gaat u naar www.babboe.nl/fb. Via deze speciale pagina kunt u exclusief gebruik maken van deze aanbieding. *inclusief montage

ruim 30 euro korting op Ortlieb Back roller Classic Design De Ortlieb Back Roller Classics behoren tot de populairste fietstassen van Ortlieb en staan er voor garant dat al uw spullen niet alleen optimaal worden beschermd tegen water en stof, maar ook altijd onder handbereik zijn. Nieuw is de onlangs verschenen Designlijn. De Ortlieb Back Roller Design edities zijn voorzien van frisse prints; Stippen, Golf en Splash en iedere print is beschikbaar in diverse kleuren. Technisch gezien zijn ze identiek aan de reguliere Ortlieb Back Rollers. Voordelen Ortlieb: • 5 jaar garantie op materiaal en fabricage • Tassen zijn links en rechts uitwisselbaar • “Onehand” bediening bij het ophangen en afnemen • Tot 10 jaar na aankoop reserve onderdelen los beschikbaar • Altijd 100% waterdicht • Quick Lock haken gaan tot een buisdiameter van 16 mm

0,ruim € 3 korting

Bestellen Leden van de Fietsersbond ontvangen € 30,95 korting op de Ortlieb Back Roller Classic Design en betalen € 89,- (normale prijs € 119,95). Ga naar www.fietsersbond.nl/ ledenvoordeel om de Ortlieb Back Roller te bestellen. Aanbieding geldig t/m 31 maart 2012. Prijs is exclusief € 2,95 verzendkosten.

43


fietsvraag

Moeten fietsers reflecterende hesjes aan?

Van de zomer verscheen het bericht dat het Europees Parlement fietsers wil verplichten reflecterende hesjes te dragen als het donker is. Is het dragen van zo’n hesje een goed idee?

Niet onderzocht De vraag is of het dragen van een geel hesje een goed idee is. Bij de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) kennen ze geen onderzoek naar de effecten. Onderzoekster Divera Twisk: ‘Wel weten we dat fietsen in het donker gevaarlijker is dan bij licht. Zichtbaarheid van fietsers zal er zeker aan bijdragen dat het veiliger wordt. Dat bleek bijvoorbeeld bij de invoering van

44

VogelvrijeFietser

de zijreflectie op fietsbanden. Dat leidde tot een afname in fietsslachtoffers.’ ‘Maar’, zegt Twisk, ‘de vraag is of gele hesjes in Nederland extra effect zullen hebben, boven op goede fietsverlichting, een achterreflector en zijreflectie. Op dit moment kunnen we die vraag niet beantwoorden door het ontbreken van onderzoek. Als het Europees Parlement wel onderzoeksgegevens heeft, zou ik daar graag meer van weten.’ Ook Theo Zeegers, beleidsmedewerker van de Fietsersbond, kent zo’n onderzoek niet. ‘Ik denk dat fietsers in donker buiten de kom nu al goed zichtbaar zijn dankzij achterreflector en fietsverlichting. En de kop-staartongelukken die men probeert te voorkomen, hebben meestal niet zoveel te maken met de zichtbaarheid van de fietser, maar meer met het gedrag van de automobilist die dronken is of aan het telefoneren. Ik zou willen dat het Europees Parlement energie zou steken in écht zinvolle acties, zoals het invoeren van intelligente snelheidsbegrenzers.’ Maar het aanmoedigen van zo’n hesje dragen kan toch geen kwaad? Zeegers: ‘Als je het zelf prettig vindt, op bijvoorbeeld een donkere plattelandsweg, dan moet je zo’n hesje vooral aantrekken, maar ik ben er niet voor om het te gaan propageren. Want als veel fietsers zo’n

hesje dragen, stellen automobilisten zich daar op in en fietsers zonder zo’n hesje worden dan eerder over het hoofd gezien.’

Idée fixe Hoe komt het Europees Parlement op het idee hesjes te promoten? Volgens de ECF zijn er geen onderzoeksgegevens die het voorstel ondersteunen. ‘Maar dat is voor het Europees Parlement geen beletsel om er voor te stemmen, hoor’, zegt Ceri Woolsgrove, de verkeersveiligheidsspecialist van de ECF. Zeegers: ‘Ik vrees dat het een idée fixe is van een van de parlementariërs. De tekst van de resolutie is ook heel vreemd, want ze propageren dus het dragen van een helm in de avonduren buiten de bebouwde kom.’ Kortom, fietsers hoeven dus niet bang te zijn dat ze zich voortaan verplicht als een wegwerker moeten uitdossen. Maar wie zin heeft in een extra vestje moet dat vooral niet laten. 

Ook een vraag over uw fiets of iets anders fietsgerelateerds? Stuur uw vraag naar vogelvrijefietser@fietsersbond.nl of ga naar de vraagbaak op fietsersbond.nl

maart | april 2012

Tekst: Karin Broer foto: michiel slütter

Het Europees Parlement nam op 8 juli een resolutie aan waarin de Europese Commissie werd opgeroepen maatregelen te nemen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Een van de punten (nummer 101) is de oproep aan de lidstaten om ‘fietsers aan te moedigen, in het bijzonder in het donker en buiten de bebouwde kom, helmen te dragen en warning jackets or comparable clothing’ . Dat laatste als middel om de zichtbaarheid te vergroten. Geen verplichting dus. Aanvankelijk stond er wel een verplichting in de resolutie, maar dankzij lobbywerk van onder andere de European Cyclist Federation (ECF) is dat veranderd in een oproep tot aanmoediging. Of de Europese Commissie de oproep gaat overnemen is niet bekend. De commissie heeft nog geen antwoord gegeven op de voorstellen.


brieven Je fiets ben je zelf (4)

Je fiets ben je zelf (1) Deze foto drukt uit wat ik ben: fiets, hond Famke, Fryslân en de omgeving van de duinen. Aaltje Krist

Je fiets ben je zelf (2)

Ik heb drie fietsen, een Koga Myata (mijn huis-tuin-en-keukenfiets voor de stadsritjes), een Stevens (speciaal gekocht voor de fietssponsortocht door de Himalaya) en een RIH (van het fietsplan). Mijn favoriet is nog

Je fiets ben je zelf (3) Mijn vader, Cees dekker, is al eeuwen (echte fietsers worden echt oud!) lid van de Fietsersbond en vroeg me om dit fietsportret dat ik van hem maakte in te sturen. Door ziekte is hij een aantal jaren geleden deels verlamd geraakt, waardoor hij niet meer kon fietsen. Door revalidatie en veel eigenwijsheid bleek er meer te kunnen dan iedereen voor mogelijk

altijd de Stevens. Er was nooit iets kapot (werd dan ook wel goed onderhouden), ook al trainde ik er veel op voor de tocht der tochten die ik voor mezelf had gepland in 2009. Na twee jaar trainen voor de sponsorfietstocht kon ik op het laatste moment niet mee naar India omdat mijn vader stierf. Zie nanonfietstvoortibet.nl (de site bestaat nog, maar het specifieke sponsorproject is gesloten). Ik heb vervolgens lang niet op de fiets willen en kunnen fietsen om emotionele redenen. Maar de RIH-fiets komt bij lange na niet in de buurt van de Stevens qua comfort. Ik zie dan ook het voorjaar tegemoet om deze fiets weer flink in gebruik te gaan nemen, en wie weet komt deze fiets toch nog een keer op Tibetaanse of Indiase bodem terecht om de bergen te bedwingen. Nanon Boulanger, Heerlen

hield, dus mijn vader fietst weer. Hij heeft er nog steeds niet helemaal vrede mee dat hij zich met een driewieler moet redden, maar tegelijkertijd is hij er erg gelukkig mee dat hij tenminste weer op eigen kracht door de wereld kan struinen. De fiets is een Easyrider van Van Raam, een zitfiets met drie wielen en elektroondersteuning. Bas Dekker, Steenwijk

Narcistisch als ik ben wil ik graag gehoor geven aan jullie vraag om mezelf met mijn fiets te etaleren bij de Fietsersbond. En ja, het is waar: ik heb een speciale band met mijn fiets. Het is een racefiets uit ongeveer 1980 die ik helemaal heb aangepast. Het is een fiets voor woon-werkverkeer, dwars door de stad, snel, het hele jaar door en met zo min mogelijk onderhoud. Onder het motto ‘alles wat erop zit kan stuk’ heb ik hem gereduceerd tot het minimaal noodzakelijke. Daarmee lijkt hij op de single speed-fietsen die nu zo populair zijn, maar ik heb er toch een persoonlijk stempel op weten te drukken. Zo is het stuur smal om tussen auto’s door te kunnen en zit er vaste verlichting op, zodat ik niet mijn lampjes eraf hoef te halen. Maar het hart van deze fiets is een oude Sachs Duomatic-naaf. Deze naaf zorgt ervoor dat ik snel kan optrekken, doorschakelen, en ook weer tijdig stilsta. Dat alles zonder kabels, derailleurs en velgremmen die stuk kunnen. Ik wil niet anders meer! Paul Beekman, Eindhoven

45


Je fiets ben je zelf (5) Mijn fiets is mijn favoriete transportmiddel. Ik heb mijn tuin aardig vol gekregen met alles wat ik op de fiets meeneem. Deze goede oude fiets is nog van mijn schoonmoeder geweest. Susan Fifis

Surfrekken Ja ook in Los Angeles wordt gefietst! Maar wel voornamelijk langs de kust op de vrije fietspaden die daar zijn. In de rest van de stad is het vaak levensgevaarlijk en kan je soms maar beter de stoep nemen. De bijgevoegde foto’s zijn gemaakt in Manhattan Beach, bij de plaatselijke pier waren wel heel toepasselijke rekken geplaatst. Bij deze pier wordt namelijk druk gesurft. Rein Valk, Heemstede

De lucht in Als dit geen vogelvrije fietser is. Beeld buiten Leer, Duitsland. 

Oplaaddynamo Ik was blij verrast toen ik in de Vogelvrije Fietser in de rubriek ‘TestKees’ las dat bij sommige elektrische fietsen het zogenaamde ART(Automatic Recharge Technology) kan worden geïnstalleerd. Helaas werkt dat alleen wanneer de trappers niet bewegen, zodat je een helling af moet gaan of een orkaan in je rug moet hebben om de motor als oplaaddynamo te kunnen benutten. Waarom, vraag ik mij af, maakt men dan niet tevens een schakeling om de motor in een dynamo om

46

VogelvrijeFietser

Theun de Jong

te zetten, zodat je al trappend de accu kunt opladen? Je hebt dan geen extern opgewekte elektriciteit nodig en kan onder gunstige omstandigheden ‘gewoon’ fietsen en bij tegenwind, ‘helling op’ of anderszins, je dynamo als motor gebruiken. Ik hoop dat de Fietsersbond met mij kan meevoelen, of nog beter: dit idee bij fabrikanten en fietsers zou willen aanbevelen. Rien Hillebrand, Arnemuiden Reactie TestKees: In principe kan het werken, maar de menselijke motor

heeft maar een laag rendement van 21%. Van de energie in het voedsel gaat dus 79% ‘verloren’ in warmte. Als je ook op het vlakke land al met een beetje wind mee gaat laden, verlies je erg veel snelheid. Het laden is dan ook alleen zinvol op momenten dat je vanzelf te hard gaat en dus constant moet remmen. Als je fit genoeg bent om zowel vooruit te komen als de accu op te laden kun je het elektrische systeem beter helemaal vergeten en op een gewone fiets rijden.

maart | april 2012


colofon

Redactieadres en landelijk bureau Fietsersbond Kanaalweg 50, 3526 KM Utrecht, Postbus 2828, 3500 GV Utrecht, ( 030-2918171, fax 030-2918188, e-mail: info@fietsersbond nl internet: www.fietsersbond.nl Redactie Michiel Slütter (hoofdredacteur), Kees Bakker (testredacteur), Suzanne Brink (redacteur) Medewerkers aan dit nummer Karin Broer, Mitra Nazar, Mirjam Streefkerk en Kees Volkers. Vormgeving AKI A MOTO ontwerpt, Amersfoort 96% Op mijn fietstocht naar de Noordkaap kwam ik dit bord tegen in Noorwegen. Fietsen is niet altijd even makkelijk. Hans van bruggen, Zaltbommel.

Drukwerk erk Habo DaCosta, Vianen Contributie inclusief toezending van de Vogelvrije Fietser bedraagt e26,per jaar. Wanneer het lidmaatschap in de loop van het verenigingsjaar wordt beëindigd, blijft de jaarlijkse bijdrage in zijn geheel verschuldigd. Adreswijzigingen kunnen via de website (www.fietsersbond.nl/ contact) worden doorgegeven of schriftelijk: stuur de adresband van dit blad met het nieuwe of verbeterde adres terug naar de Fietsersbond.

Boomwortel Een vreemde verkeerssituatie langs de Duitse grens bij Bourtange (juli 2011). Een wat overdreven manier om een uitgegroeide boomwortel te ontwijken. Hugo van Answaarden, Amsterdam

Advertenties Patricia Rijkse (ma, di, do) ( 030-291 81 42, fax 030-291 81 88 p.rijkse@fietsersbond.nl Oplage 30.000 ISSN 0166-0276 Sluitingsdatum kopij volgende Vogelvrije Fietser: 25 maart. Het nummer verschijnt begin mei 2012. Het overnemen van artikelen is mogelijk na schriftelijke toestemming van de redactie. De artikelen geven niet noodzakelijk het standpunt van de Fietsersbond weer. Omslag: Peter Arno Broer Jaarverslag: Het jaarverslag van de Fietsersbond staat op www.fietsersbond.nl/jaarverslag

Braziliaanse stalling Afgelopen november waren we in Paraty, Brazilië. Een leuk oud-koloniaal kustplaatsje. Daar hadden ze een wel erg eenvoudige manier van fietsstalling op de steiger. Mischa Courtin

47


Discover Riesling, pinot noir & Co.: www.germany.travel

the taste of Germany

Š Getty

Stap op de fiets. Ontdek de 13 Duitse wijngebieden. ďƒ Duitsland smaakt naar meer

VVF2012 maart - april  

Vogelvrije Fietser. ledenmagazine van de Fietsersbond (oplage 30.000)

Advertisement