شگفتزار ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ديرٌی وخست ،ضمارٌی ،1دی 1389
علمیتخیلیدرگذرتاریخ رویکزدهاوسیزسبکها
شگفتزار ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ىوٍهی نوٖزٙ ،مبٍهی ،1ىی ډبه 1389 سررررررزدتیز م ررررررٍ:
ٙیَین ٕبىار ٝٶوی
دتیز ضًرای سیاستگذاری:
ډهيی ثنواٍی ډلمددددددددددي كددددددددددبع ُډددددددددددب ، ثهِاى ٹيیمیٕ ،میه ٽَډی ٍ١ب دوٍىیب ،ٵدَُین ٕدوٍیٕ ،دٮیي ىنیدوی، ډلمي كٖدین ٭جدياڅهی طبثدز ،دبنشدهآ ٽیدبنی، ٽبسبٍینب وٍُی ،ػواى ٵٮبڃ ٭چوی ،اڅهیبٍ اډیدَی، ٕبٍا كٖین دوٍ ٽهواُ ،ډهيی ثندواٍی ،ډلٖدن َٙیٴُاىه ،اډیَ ٕذهَاڇ ٙیَین ٕبىار ٝٶوی
َیررررررت یهز ز رررررٍ: َمکرراران ا رره ضررمارٌ:
صرررررر هٍآرا رررررر :
وطرررررراو يبگرررررراٌ :آٽبىډی ٵبنشِی
www.fantasy.ir
پسررررت الکتزيویرررر :
mag@fantasy.ir
رررررررذ:
ډددددددبٍٻ ٕددددددیمونشی (،)Simonetti Marc «إشیڈدبنټ» ،٭چمیسویچی ىٍ ځٌٍ سبٍین
طرررررررز
یکذ ةوامٍ :ٽچیهی ډ٦بڅت ډؼچه ىٍ ٹبڅت سلٺیٺبسی و ثَای آٙنبیی ډوب٥ت ٭الٹمني ثب ډجبكض ډوػوى ىٍ اىثیبر ځمبنهُ و آطبٍ ٙبه ٜاین ّانَ ډنشٙ َٚيهاني .ثب سوػه ثه ویْځیهب ّانَ ،ىإشب هبی ډنشٙ َٚيه همڂی هیبڃدَىاُانه ثوىه و ډجچٰ ا٭شٺبى هبٝی نیٖشني. حق وطز :ٽچیهی كٺوٷ ن َٚډ٦بڅت ډؼچهی ٙڂٶزُاٍ ډلٶو ٧ثوىه و ن َٚډؼيى ډلشوای نڂبٍٗ و ثَځَىا سنهب ثب اػبُهی ٽشجی و یب ثَ إبٓ اػبُهنبډههب و ډؼوُهبی ډٌٽوٍ ىٍ وةځبه آٽبىډی ٵبنشِی ډؼبُ إز .نبىیيه ځَٵشن این كٺوٷ ډبڅپیز ډٮنوی ثَ إبٓ ٹوانین ډئڅٶین و ډٞنٶین ٹبثڄ دیڂَى ٹبنونی إز. پخص :انشٚبٍ اڅپشَونیپی ،ثبٍځٌاٍی ډؼيى ،إٍبڃ ثَای ىیڂَا ،ؿبح ثَای إشٶبىهی ٙوٞی و یب ٭موډی ثه ٝوٍر ٱیَانشٶب٭ی؛ ډوٍى سٚویٸ و سؤییي ځَوه اىثیبر ځمبنهُ إز.
فُزست 4
سخه ماٌ
تخص ايل :داستان ػ م یخی
٨
،یز مٍ :کزٌَای ت ًر ه
ىیویي ثَین /اډیَ ٕذهَاڇ ػ م یخی
35
،یز مٍ :و ز ه
آٍسوٍ ٕی .ٽالٍٻ /اڅهیبٍ اډیَی 40
فاوتشی ،وگارش :یثؼیذیَا (تخص ايل) ډهيی ثنواٍی
تخص ديم :مقالٍ ػ م یخی
در گذر یار خ؛ ري کزدَا ي س زسث َا
61
ډلمي كبع ُډب ٙ /یَین ٕبىار ٝٶوی 90
ياقؼیت ي فزاياقؼیت در فاوتشیَای ا تالً کالً ىً ػواى ٵٮبڃ ٭چوی
تخص سًم :پزيوذٌ 107
سیىما :فزسوذان آدم 2006 ، (٥نین ىیَدبی ٝيای انٶؼبٍ؛ یب ٭ َٞكب َ١ثٮنوا ٭چمیسویچی) ٍ١ب دوٍىیب کتاب :کمذیَای کیُاو
126
ٕبٍا كٖیندوٍ ٽهواُ کتاب :یزير ست واتغٍ
131
ثهِاى ٹيیمی
تخص چُارم :پايرق ػشلت (تخص ايل) اوٍٕوال ٻ .څو ځویین ٕ /میه ٽَډی
136
سخه ماٌ
ثه ٹوڃ ٹيیمیهب اڅو٭يه وٵب! دٔ اُ ٕه دی٘ٙمبٍه و ىو ډبه ډَهٞی إشلٺبٹی ثَای هیؤر سلَیَیه ،اوڅین ٙمبٍهی ډؼچهی ځَوه اىثیبر ځمبنهُ (آٽبىډی ٵبنشِی) ٍا ثه همهی ٭الٹمنيا ّانَ اىثیبر ځمبنهُ سٺيیڈ ډیٽنیڈ. ثه آ هبیی ٽه ىٍ ٍاههبی ثیٙمبٍ ٵ٢ب و ٵَاٵ٢ب ،ډبثین ػهب هبی ډواُی و ډؼبُی ػه٘ ډیٽنني؛ ثه آ هبیی ٽه ٙمٚیَهبی ػبىوٙب ٍا ىٍ نجَى ٕنشی ثین هیَ و ،َٙډبثین ٍوٙنبیی و ٩چمبر ثه ٽبٍ ډیځیَني و آ هبیی ٽه ىٍ هنيٕههبی ؿنيثٮيی هَآ ،ثین ىنیبی ثینهبیز ىٍو و هوٳ ثیَو ٕیَ ډیٽنني. این ٙمبٍه ،اوڅین ٙمبٍهی ډؼچهی اىثیبر ځمبنهُ ،هيیهای إز ثه سمبڇ َ٥ٵياٍا ؛ َ٥ٵياٍا ّانَهبی ٭چمیسویچی ،ٵبنشِی و وكٚز .ثه همهی آ هبیی ٽه ىٍ این ٘ٙ ٕبڃ و نیڈ یبوٍ و همَاه ډب ثوىني و ثه همهیآ هبیی ٽه ډیهواهني ثيانني كَٳ اىثیبر ځمبنهُ ؿیٖز.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
3
هالٝهی آ ؿه ځٌٙز این ثوى ٽه «ځَوه اىثیبر ځمبنهُ » (همب «آٽبىډی ٵبنشِی» آٙنبی ٹيیمی) ،ثَ آ ٙي ٽه ثَای همبهنڂی ثب َٙایٍ ٤وُ و نیبُ اٽنو ػبډٮه ىٕز ثه سٲییَی ثنیبىی ىٍ ٕبهشبٍ ٽبٍی و اٍایهی هوى ثِني .ىٍ همین ٍإشب ٵٮبڅیز ځَوه ثه ىو ثو٘ اٝچی سٺٖیڈ ٙي ،ځَوه هویشی ډٖشٺڄ یبٵز و ىو وةځبه آٽبىډی ٵبنشِی (ثَای ىنجبڃ ٽَى ډجبكض ثنیبىی و سلٺیٺبسی) و ٵنِین (ثَای ایؼبى كَٽز ىٍ ثو٘ هواىاٍی و آډوُٙی) ثب سیڈهبی ډؼِا و ډٖشٺڄ َٙو ٫ثه ٵٮبڅیزهبیی سبُه ٽَىني. ٵٮبڅیزهبی «ٵنِین» (وةځبه هواىاٍی) ثب ُكمزهبی ىوٕشب ػوا ځَوه َٙو٭ی اډیيثو٘ ىاٙز ٽه ثه ُوىی ثب آ هب ثیٚشَ آٙنب ډیٙویڈ .آٽبىډی ٵبنشِی هڈ ثه ٝوٍر ډبهنبډه ىځَىیٖی یبٵز .ډبهنبډهای ٽه سب ثه كبڃ ٕه دی٘ٙمبٍهی آُډبیٚی آ ٍا سٺيیڈ ك٢وٍ ٭الٹمنيا ٽَىهایڈ و اینټ اوڅین ٙمبٍهی آ دی٘ ٍوی ٙمبٕز. ثلضهبیی ٥والنی ثَ َٕ ٙیوه و ٍوني ٽبٍ ٝوٍر ځَٵزَٕ .انؼبڇ ٭الوه ثَ ٍونيهبی ىاهچی ٽه ثٮيهب ثیٚشَ ىٍ ډوٍى آ هب هواهیڈ ځٶز ،ٹَاٍ ثَ این ٙي ٽه ډؼچه ثه ٝوٍر ډؼمو٭های اُ ډ٦بڅت ىإشبنی و سلٺیٺبسی سَٽیتثنيی ٙوى و ىٍ ٵواٝڄ ُډبنی ډٮین ،ثه ډنبٕجزهبی ډَسج ،٤دَونيههبیی سوٞٞی ثَ سمَٽِ ثَ ثَهی ډٖبیڄ ډهمشَ و ػبڅت سوػهسَ سهیه ٙيه و ىٍ ډؼچه اٍایه ٙوى. هیؤر سلَیَیه ىوٍهی آُډبیٚی ډؼچه هبنڈهب ٙیَین ٕبىار ٝٶویٕ ،میه ٽَډی و آٹبیب ډلمي كبع ُډب و ثهِاى ٹيیمی ثَای یټ ىوٍهی ؿهبٍ ډبههی ىیڂَ، ځَىاننيځب اٝچی ډؼچه هواهني ثوى و هبنڈ ٕبىار ٝٶوی ثب دیٚنهبى َٕىثیَ ځَوه اىثی ،ثب ٍأی هیؤر سلَیَیه ثه ٭نوا َٕىثیَ ډؼچهی اىثیبر ځمبنهُ « ،شگفتزار»، ثَځِیيه ٙي .ثَای این ٭ِیِا و همهی همپبٍا طبثز و ىوٍهای آ هب آٍُوی ډوٵٺیز و ثهَوُی ىاٍڇ.
4
شمارهی ،١دی ٩٨
ٕون آهَ این ٽه ،ٽبٍ این ډؼچه ،همبنني ٕبیَ ٵٮبڅیزهبی ځَوه اىثیبر ځمبنهُ ، ٵٮبڅیشی إز ٽه سنهب ثب ډٚبٍٽز ٽبٍثَا و هواننيځب و همَاهب و یبوٍا ٹيیمی و سبُه اډپب اىاډه هواهي ىاٙز. ډهيی ثنواٍی ځَوه اىثیبر ځمبنهُ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
5
٭چمیسویچی -سَػمه
ٽَههبی ثچوٍین د ً ذ تز ه تزگزدان :امیز سپُزام
مقذمٍی آ شاک آسیمًف تز داستان ځمب ٽنڈ ىیویي ثَین ثوى ٽه ىٍ ١یبٵشی ثه ٕبڃ 1987ځٶز ٽده نوٙدشن یدټ ىإشب ډبنني آ إز ٽه اُ والىیووٕشوٻ ٙدَو ٫و سمدبڇ ٍاه ٍا سدب ددبٍیٔ ٍوی ُانو ٥ی ٽنی .وٹشی ثه دبٍیٔ ډیٍٕی (ثب سمبڇ ٙي ىإشب ) ،ثچني ډدیٙدوی و ثب یټ ٙبډذبین همَاه ثب ٙبڇ ػٚن ډیځیَی و ثٮي ډیٍوی ٽده ثودواثی -و ثٮدي ٵَىا ٝجق ىٍ والىیووٕشوٻ ٍوی ُانوی هوى ثیياٍ ٙوی.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
7
٭چمیسویچی -سَػمه
ډن همیٚه اكٖبٓ ډٚبثهی ىاٙشهاڇ ،اډب هیؾځدبه آ ٹديٍ ثدبهوٗ نجدوىهاڇ ٽده ثشوانڈ آ ٍا ىٍ ٹبڅت ٽچمبر ډنبٕت ثیب ٽنڈ .ډمنو ىیویي. كبال ،ثڂٌاٍیي ثڂویڈ ٽه «ٽَههبی ثچوٍین» ډَا یبى ؿه ؿیِی ډیانياُى. وٹشی ثب ػمٮی اُ ىیڂَ نویٖنيځب ىوٍ هڈ ػمٙ ٬يه ثوىیڈ ،یپی اُ ډب (ىٍٕدز ثه یبى نياٍڇٙ ،بیي څٖشَ ىڃ ٍی [ ]1ثوى) دیٚنهبى ٽَى ٽده هدَ یدټ اُ ډدب یدټ ىإشب ىٍ ثبٍهی «اوڅین ٕٶَ ثه ډبه» ثنویٖیڈ ،هَؿني ٽه آ ډوٹٕ ٬ٶَ ثه ډدبه ىیڂَ ثه سبٍین دیوٕشه ثوى .ایيهی اٝچی این ثوى ٽه هَ یټ ثبیي ٍاهدی ثدَای ىوٍ ُى این كٺیٺز ٽه ث َٚدب ثه ٽَهی ډبه ځٌاٙشه إز ،دیيا ډیٽَىیڈ. ثه ٭نوا ډظبڃ )1ثه ډبهی ځبڇ ډیځٌاٍی ٽه دیٚدشَ ډٖدپونی ٙديه إدز و ىٍ ىٍهای ٽه ثه ن َ٪ىٕزنووٍىه ډیآیي ثه ٕواثٺی اُ دیبىه ٙي ثٍ َٚوی ډدبه ثده سبٍین 1852دیيا ډیٽنی .یب این ٽه )2ىٍ ىنیبیی ٽبډال ډشٶبور ُنيځی ډیٽنی ٽه ٽٖی ثه ډبه نَٵشه ،وڅی ىٍ ٭و ٟډَین و ىیڂَ ٽَار ٵشق ٙيهاندي و سدو ثبیدي سو١یق ثيهی ٽه این سبثو ؿَا و ؿ٦وٍ ٙپٖشه ٙيه إدز .یدب ایدن ٽده )3ٽدڄ ثَنبډهی آدوڅو ٕبهشڂی ثوىه و كبال ثبیي ډؼيىا ىٍٕز انؼبڇ ٙوى. سب ػبیی ٽه ډن ډیىانڈ ٽٖی ډوٍى ىوڇ ٍا دی نڂَٵز ،وڅی ایيهای اُ نو ٫ىیڂدَی اٍایه ٙي. یونبنیهب ځمب ډیٽَىني ٽه هَ یدټ اُ هٶدز ٕدیبٍه ىٍو یدټ ٽدَهی ثچدوٍین (یٮنی ٙٶبٳ) ٹَاٍ ىاٍى و هَ ٽَهای ثب َٕ٭ز هب ٛهوى ،ډٖدیَ هدب ٛهدوى ٍا ډدیدیمبیدي .كشدی یوهددب ٽذچددَ هددڈ ،كدديوى ٕددبڃ ،1600ثددب همدین انڂددبٍهی ىوهِإٍبڅه وٍ ډدیٍٵدز .ثٮدي ،ىٍ ٕدبڃ ،1609وی ډبهیدز ثی٢دوی ډدياٍهبی ٕیبٍهای ٍا ٭َ١ه ٽَى و ثيین سَسیت ،ٽَههبی ثچوٍین ثَای همیٚه ډلو ٙي. هوة ،ؿَا ډب ٭چمیسویچینویٔهب ىإشبنی َٕهڈ نپنیڈ ٽه ىٍ آ كٸ ثه ػبندت ٕچٖچه اٵال٥و سب ٽذچَ ػوا ثوىه ،ٽَههبی ثچوٍین وػوى ىاٙدشه ثبٙدي٥ .جیٮشدب ثبیي این ىإشب ثب آنـه ٽه اډَوُه اُ اهشَٙنبٕی ډیىانیڈ ،س٦بثٸ ىاٙدشه ثبٙدي، وڅی هوة ثه هوى ُكمز نيهیي... ىیویي ثَین ىإشب ٍا نوٙشه إز ،و ؿنب ٽه اُ إدم٘ دیيإدز همدب إدز ٽه ثبیي ثبٙي .كبال ثووانیي و ثجینیي ٽه ثب آ ؿده ٽدَىه إدز و همیٚده ٕدواڃ ډٚهوٍ ٵَِډی ٍا هڈ ثه هب َ٥ىاٙشه ثبٙیي. آ شاک آسیمًف
ٙمبٍهی ،1ىی 89
8
کزٌَای ت ًر ه نهبیز هوٗٙبنٖی ثوى ٽه ډن ىٍٕز ىٍ آ ُډب ینُىایی ٙديڇ؛ همدب ٕدبڅی ٽده ىوٍٽبوٙڂَ 992573اِیاِی 4اُ دیيا ٙي یټ هوٗ ٕشبٍه ثب ثچوٍٽَهی سدَٻهدوٍىه هجَ ىاى .ىٍ آ ډوٹ ،٬ډن یپی اُ ىواُىه ىوٍٵ٢دبنوٍىی ثدوىڇ ٽده ثدب ځدَڇ ٙدي ثده ُنيځی ثَځٚشه ثوىني ،دٔ ٥جیٮشب ډیثبیٖز ىٍ این ډبػَا َٙٽز ډیٽَىڇ. ىٍ اثشيا ،ؿیِی اُ آ نمیىانٖشڈ .وٹشی څپنشه آډدي ،ډدن ىٍ كدبڃ ٝدٮوى اُ ىاډندهی ػبنجی ٵالر ٕیٖیڄ ثوىڇ ،ىٍهی ٭٪یمی ٽه یټ ٭ َٞین ػيیدي آ ٍا اُ ػدبیی ٽده ُډبنی ثه ٭ندوا ىٍیدبی ډيیشَانده ډدی ٙدنبهشڈٕ ،دبهشه ثدوى .ډدن و ؿندي هدواةٍوِ سبُهثیياٍٙيهی ىیڂَ ثه این اٍىوځبه آډيه ثوىیڈ و وڃ ډیؿَهیيیڈ سب ثه كبڃ و هدوای آ ُډب ٭بىر ٽنیڈ. ځَوه ډب ؿهڄسپهای ثوى اُ ىوٍههبی ډوشچٴ و اڅجشه هیؾیټ اُ اٵدَاى ډٖدنسدَ اُ ډدن نجوىني .ډب سبُه اُ ثبُىیي اُ هَاثههبی ٱَٷٙديهی آسالنشدیٔ ٵدبٍٯ ٙديه و ُیدَ سدبث٘ ٙبډڂبهی ځَِىٙهَ ثبالی َٕډب ىٍ كبڃ ځٚدزوځدٌاٍ ىٍ ډٖدیَی ػنڂچدی ثدوىیڈ .اُ ٹَ هب دی٘ ٽه ډن ثه هواة ډٞنو٭ی ٵَو ٍٵشڈ سب ٽندو ،ٽمَثندي ډٖدپونیٝدنٮشی نَڇػبډيِ ځَىاځَى ىنیبی ډب ځٖشَىهسَ ٙيه ثوى .ىٍ ٭َٟهبی ػٲَاٵیدبیی ډیدبنی ٙدت ٽڈٍنڀسَ ثوى و نِىیپی إشوا سٺَیجب اُ ٍوُ ٹبثڄ سٚوی ٜنجوى؛ ثٖیبٍ ٙدپوهمني ثدوى نواٍی اُ نوٍ ىٍ إٓمب . ثه هَ كبڃٙ ،ت نمیسوانٖز ثه همب ٝوٍسی ٽه ُډب ٽوىٽی ديٍثٍِٿ ډن ثوى ثبٹی ثمبني ،كشی اځَ سمبڇ ٽبٍهبیی ٽه ث َٚانؼدبڇ ىاىه ثدوى ٍا اُ ډیدب ډدیثدَىیڈ .اُ ٹدَ ثیٖشڈ ثه ثٮي ،همیٚه ٙبٍىهب [هَىه ٙیٚه] ثوىهاني و ىٍ ٵ٢ب ٍنڀاٵٚدبنی ٽدَىهاندي؛ ػبیی ٽه دیٚشَ ؿیِی ػِ ٽهپٚب هب و ٕشبٍههب نجوى. سٮؼجی نياٙز ٽه هیؾٽٔ نٖجز ثه سجٮیي ٙت اُ ٍوی ُډین ا٭شَا١دی نپدَىه ثدوى. ٙبیي انٖب هبیی ٽه ىٍ ٕیبٍٻهب ُنيځی ډیٽَىني نیبُ ىاٙشني ٽه ثه ٙبٍىهبی ثدبالی َٕٙب نڂبه ٽنني ،وڅی ٕبٽنین ُډین هیؾ ډیچی ثه هیَه ٙي ثده آ ؿیِهدبیی ٽده یبىآوٍ هبَ٥ار نبهوٗ ثوىني ،نياٙشني. هنوُ یټ ٕبڅی اُ ًوة ٙينڈ نڂٌٙشه ثوى ،ثنبثَاین كشی آډبىځی نياٙشڈ ثيانڈ ىٍ ؿه ٹَنی هٖشیڈ ،ؿه ٍٕي ثه این ٽه ثوواهڈ ٙٲڄ ٹبثڄ ٹجوڅی ثَای اډَاٍ ډٮبٗ دیيا ٽنڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
01
٭چمیسویچی -سَػمه
٭موډب ثه هواةٍوهبی سبُهثیياٍٙيه ،ٹجڄ اُ ځَٵشن هَ سٞمیمی ،كيوى یټ ىهه ٵَػه ډی ىاىني سب څٌر ثجَني و اُ سٶبورهبی ایؼبى ٙيه ىٍ ُډین و ډن٪وډهی ٙمٖی ثدبهجَ ٙوني. این ٹ٢یه ثههٞو ٛىٍ ډوٍى ىوٍٵ٢بنوٍىانی ډظڄ ډن ٝيٷ ډیٽَى .ىوڅز ،اثيیسدَ اُ هَ یټ اُ ا٭٢بی سٺَیجب نبډیَای هوى ،٭ب٥ٶهای نوٕشبڅْیټ نٖدجز ثده ډدب ا٭ؼوثدههدب ىاٙز؛ اٵَٖا نیَوی ن٪بډیای سٺَیجب ډنٺَٟٙيه .وٹشی ىوٍٵ٢بنوٍی ثیياٍ ډدیٙدي، سَٱیت ډیٙي ٽه ثی هیؾ ډمبنٮشی اُ ډن٦ٺه سٲییَیبٵشهی سَِا [ثه ډٮنی ُډین] ثبُىیدي ٽني و ثه ىنجبڃ ثیڂبنڂیهب ثڂَىى .ؿنین ٵَىی ډمپن ثوى ثه ػبی ایدن ٽده ٵپدَ ٽندي همب هوایی ٽه ثبٍهب و ثبٍهب ىٍ ُډب هبی ثٔ ىوٍ ىٍ ٘ٙهدبی هدوى ٵَوثدَىه إدز إشنٚبٷ ډیٽني ،ځمب ٽني ٍویبی هوٗػهب ىیڂَی ٍا ډیثیني ٽه سدب ٽندو هدیؾ ثنیثَٚی ثَ آ ځبڇ نڂٌاٙشه إز. انش٪بٍ ىاٙشڈ ٕٶَ ثبُُای٘ ډن ثیىٍىَٕ ثبٙي .ثَای همین وٹشدی آ ٍوُ ٭ٞدَ ىٍ آ ډٖیَ ػنڂچی ىاډنهی ػبنجی ٕیٖیچی ٕٶینهی څپنشهی ٙیَیٍنڀِ ىوڅز ډن٪وډده ٍا ىیيڇ ٽه اُ ډیب ٽذهای اُ اثَهبی ډٚجټ ثیَو ُى و ثده ٕدوی اٍىوځدبهی ٽده ځدَوه َٕځَىا ثیَو اُُډب ِ ډن ىٍ آ ػب هوٗ ٽَىه و ىٍ كبڃ ؿَر ُى و اٍاػیٴ ثبٵشن اُ وٹبیٍ ٬وُ ثوى ،كَٽز ٽَى ،ٽبډال ډشٮؼت ٙيڇ. ډب همه ایٖشبىیڈ و آډين٘ ٍا سمبٙب ٽَىیڈ .همین ٥وٍ ٽه څپنشه نِىیدټسدَ ډدیٙدي، ىیڂَ اٵَاى اٍىوځبه نڂبه ٙپبٽبنهای ثه یپيیڂَ ډیانياهشني .همه ىٍ این ٵپَ ثوىندي ٽده ؿه ٽٖی این ٹيٍ ډهڈ ثوىه إز ٽه وٍڅيٽبډذِ همیٚه ډئىة ٍا واىاٍ ٽني ثب ٵَٕشبى این ؿیِ ځالثیٙپڄ ثه ډن٦ٺهی سٶَیلی دبیین دبڅَډو ،ٽه اٝال ػبی ؿنین ؿیِهدبیی نجوى ،هچور ډب ٍا ثه هڈ ثِني. ډن اكٖبٕبر دنهبنڈ ٍا ثَای هوىڇ نڂه ىاٙشڈ .ثه هب َ٥ډدن آډديه ثدوى .ډدیىانٖدشڈ. نذَٕیي ؿ٦وٍ .یټ ىوٍٵ٢بنوٍى این ؿیِهب ٍا ډیىاني .همین. ډب ٽه ٵَإوی ثچوٍٽَهی هَىٙيهی ډن٪وډهی ٙمٖی ثوىهایڈ و اُ ثیَو نڂدبهی ثده ىنیبهبی ُنيهی دوٕشههبی ىوٍىٕز انياهشهایڈ ...ډبییڈ ٽه ٝدوٍسمب ٍا ثده ٙیٚدهی ډٲبُهی ٙیَینیٵَوٙی ؿٖجبنيهایڈ و ُڃ ُىهایڈ ثه ؿیِهبیی ٽه نمیسوانیڈ ىٍ اهشیبٍ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
00
ىاٙشه ثبٙیڈ .ډبییڈ ٽه ٭مٸ كَډبنمب و ثبُیای ٍا ٽبئنبر َٕډب ىٍآوٍىه إز ىٍٻ ډیٽنیڈ. ډیچیبٍىهب انٖب هڈنْاىډب ،ٽٖبنی ٽه هیؾ ځبه ٭٦وٵدز ندَڇ و ٍُى ډن٪وډده ٍا سدَٻ نپَىهاني ،كشی ثَای این ٽده ثشوانندي اُ ١دَثهی ٍوكدی ػجدَا نبددٌیَی ٽده سلمدڄ ډیٽَىني كَٳ ثِنني ،نیبُ ثه ٍوا ىا ىاٍني .ثیٚشَ اٵَاى ٵٺ ٤ځٌٍا ُنيځی ډیٽنندي و سنهب ځهڂبهی ځَٵشبٍ ٽٚمپ٘هبی ٍوكی ثٍِٿاٵَٖىځی ډدیٙدوني ،یدب ثده ٍاكشدی ىٍډب ډیٙوني و یب ثه هواة اثيی ٵَو ډیٍوني. وڅی ،ډب ىوٍٵ٢بنوٍىا ډیچههبی ٹٶٖمب ٍا سپبنيهایڈ .ډب ډدیىاندیڈ ٽده ٍوا نْنديیمب همه اُ ډِاف ثٍِٿ ٽبئنبر نٚبر ډیځیَى. ډن ثه ٕمز ٵ٢بی ثبُی ٽه څپنشهی ىوڅز ډن٪وډه ٵَوى ډیآډي كَٽز ٽَىڇ .ثه ایدن سَسیت ،هڈاٍىوییهبیڈ ٽٖی ٍا ثَای َُٕن٘ ٽَى ثه هب َ٥ثه هڈ هوٍى هچوسٚدب دیيا ٽَىني .ډیسوانٖشڈ نڂبه هیَهی ٕوُانٚب ٍا كٔ ٽنڈ. ٹَ٦هی ثٍْنڀ ثبُ ٙي و ُ ثچنديثبالیی ٹديڇ ثیدَو ځٌاٙدز .ندو٭ی ُیجدبیی ٝدچت و سنيیٔواٍی ىاٙز ٽه ىٍ هیؾیټ اُ ؿهبٍ ُنيځی اهیَڇٍ ،وی ُډدین ثدبة ٍوُ نجدوىه إز .ډٚو ٜثوى ٽه هَځِ ثه ُیٖزدیپَسَاٙی سن نياىه إز. ا٭شَاٳ ډیٽنڈ ٽه ىٍ نڂبه اوڅی نٚنبهشم٘ ،هَ ؿني ٽه ىٍ ٕبڃهبی ٽنيِ انش٪دبٍ ٕده ثبٍ همَٖ هڈ ثوىهایڈ. اوڅین ؿیِی ٽه دی٘ اُ هَ ؿیِ ىیڂَی ډشوػه٘ ٙيڇ این ثوى ٽه او یونیٶَڇ ډب ٍا ثه سن ىاٙز ...یونیٶَڇ هيډشی ٽه اُ هِاٍا ٕبڃ دی٘ الی نٶشبڅین هواثبنديه ٙديه ثدوى (ؿه ا٦ٝالف ٭ؼیجی!) ٍنڀ نٺَهای ٍوی آثی و ؿٚمبنی همَنڀ ثب آ ...دٔ اُ څل٪دهای ٥دوالنی ثده آٍاډدی ځٶشڈ« :آڅیٔ ،ثبالهَه واٹٮیز دیيا ٽَى؟» ػچو آډي و ىٕشڈ ٍا ځَٵز .كشمب ډیىانٖز ٽه ؿه اكٖبٓ ١ٮٴ و هیؼبنی ىاٍڇ. «ثچه ػبٙوا .یپی اُ ٽبوٙڂَهب یټ دوٕشه سَٻهوٍىهی ىیڂَ دیيا ٽَىه إز». «اٙشجبهی نٚيه؟ یټ هوٕٗشبٍه إز؟» َٕٗ ٍا سپب ىاى و ثب ؿٚمبن٘ سبییي ٽَىَ٥ .ههبیی ٝوٍس٘ ٍا ٹبة ځَٵشده ثدوى ٽده ډظڄ ٍى څَُا یټ ډوٙټ ثَٷ ډیُى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
01
٭چمیسویچی -سَػمه
ثب څجوني ځٶز« :ٽبوٙڂَ هٚياٍ ىٍػهی یټ ىاىه .ىوٍسبىوٍ ٕشبٍه ٍا ٙبٍىهب ځَٵشهاني، سَٻهوٍىه اني و ډظڄ إٓمب اوٍرِ [ ]2ډن٪وډهی ٙمٖی ٕوٕو ډیُنندي .ىٍ ١دمن، ٽبوٙڂَ ځِاٍٗ ٽَىه ٽه ىنیبیی ىاهڄ آ إز! ىنیبیی ٽده ډدیسدوانیڈ ثدب آ سمدبٓ ثڂیَیڈ!» ثب ٝيای ثچني هنيیيڇ و او ٍا ثه َ٥ٳ هوى ٽٚیيڇ .ډیسوانٖشڈ ثڂویڈ ٽه اٵَاى اٍىوځبه اُ ُډب هبیی آډيه ثوىني ٽه ډَىڇ ؿنین ٽبٍهبیی اُٙدب ٕدَ نمدیُى ،ؿدَا ٽده همده كیَرُىه دؾدؾ ډیٽَىني. «ٽِی؟ ٽی هجَىاٍ ٙيیي؟» «ډب ؿني ډبه دی٘ ٵهمیيیڈ ،ىٍٕز ُډبنی ٽه سو ًوة ٙيی .وٍڅديٽبډذِ هندوُ اٝدَاٍ ىاٙز ٽه یټ ٕبڃ ىیڂَ ثه سو ٵَٝز ثیياٍی ثيهیڈ ،وڅی ډن ثه ډل ٠این ٽده ًوة ٙينز سمبڇ ٙي آډيڇ .ػبٙوا ،ثه انياُهی ٽدبٵی ٝدجَ ٽدَىهایدڈ .ډوٙده ثدبٻ همدهی ىوٍٵ٢بنوٍىانی ٍا ٽه اآل ُنيهاني ػم ٬ډیٽني. «ػبٙوا ،ډیهواهیڈ ٽه سو هڈ ثیبیی .ثه سو نیبُ ىاٍیڈ .ځَوه اٽشٚبٵیمب َ٩ٳ ٕده ٍوُ كَٽز ډیٽني .سو هڈ ثب ډب ډیآیی؟» نیبُی نجوى ثذَٕي .ىوثبٍه هميیڂَ ٍا ىٍ آٱوٗ ځَٵشیڈ .و این ثدبٍ ډؼجدوٍ ٙديڇ دچدټ ثِنڈ سب اٙټهبیڈ نَیِى. ٥ی ؿني هٶشهی اهیَ ٽه ثیهيٳ ډیځٚشڈ ،كَٵههبیی ٍا ٽه ډیسوانٖدشڈ ثدَای ایدن ُنيځی انشوبة ٽنڈٕ ،جټوٕنڂین ډیٽَىڇ .هديایب ؿده څدٌسی ،اٝدال ٵپدَٗ ٍا هدڈ نمیٽَى ٽه ىوثبٍه ىوٍٵ٢بنوٍى ٙوڇ .ىوثبٍه یونیٶَڇ ډدیدوٙدیيڇ و ثده ٕدٶَی ىوٍ سدب ٕشبٍههب ډیٍٵشڈ! دَوّه ىٍ ٕپور هجَی ډ٦چٸ اػَا ډیٙي .نٍ َ٪وا ىانب ىوڅز ډن٪وډه ثَ این ثوى ٽه نْاى ث َٚیټ نباډیيی ىیڂَ ٍا سبة نوواهي آوٍى .آنهب اُ یټ ثٍِٿاٵٖدَىځی همدهځیدَ ډیسَٕیيني و ثٮ٢یٚب كشی ٕٮی ٽَىني ډبن ٬انؼبڇ ٕٶَ اٽشٚبٵی ٙوني. هوٗثوشبنه ،وٍڅيٽبډذِ دیمب ٭شیٸ هوى ٍا ثه یدبى ىاٙدز .ډدب ىوٍٵ٢دبنوٍىا ٹجدوڃ ٽَىه ثوىیڈ اٽشٚبٳ ٍا ډشوٹٴ ٽنیڈ و ثب سالٗهبیمب ثه ډَىڇ اډیدي واهدی نديهیڈ .ىٍ ٭و ،ٟؿنيین ډیچیبٍى ىوٍٽبوٗځَ ٍاهدی ٵ٢دب ٙديني و ډدب اػدبُه یدبٵشیڈ ٽده ثدَای ٍٕیيځی ثه هَ ځِاٍٙی ٽه اُ دوٕشههبی سَٻهوٍىه إٍبڃ ډیٽننيٕ ،ٶَ ٽنیڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
02
وٹشی ډن و آڅیٔ ثه هبٍو ٹمَ دچوسو ٍٕیيیڈٕ ،بیَین ٍاهانياُی ډؼديى ٕدٶینهای ٍا ٽه ثبیي ٕواٍٗ ډیٙيیڈ ،سمبڇ ٽَىه ثوىني .اډیيواٍ ثوىڇ ٽه ٍاثَر ٍاػدَُ یدب ددونْ ىو څئو ٍا ثه هيډز ثڂیَیڈ؛ ىو ٕٶینهای ٽه ُډبنی ٵَډبنيهٙب ثوىڇ .وڅی ىٍ ٭و ،ٟآنهب دِچِنوٍ دیَ ٍا انشوبة ٽَىه ثوىني .ثه انياُهی ٽبٵی ثَای ډن٪دوٍی ٽده ىٍ ن٪دَ ىاٙدشیڈ ثٍِٿ ثوى ،ثی آ ٽه ىٕزودبځیَ ثبٙي. ثبٍٽ٘هبی ىوڅز ډن٪وډهای ،كشی وٹشی ٙبسچی ٽه ډن و آڅدیٔ ٍا كمدڄ ډدیٽدَى اُ دچوسو ځٌٙز و آډبىهی ډبنووٍ ٵَوى ٙي ،ډٚٲوڃ ثبٍ ٽَى ىه هِاٍ یننٮ٘ [ ]3ثوىندي. اینؼب ،ىه ىٍٝي ډٖیَ سب «څجه»ٙ ،بٍىهب ثب سالڅو ٍوٙنی اُ ٍنڀهبیی وٝٴنبدٌیَ ٕوٕو ډیُىني .هچجبنی ٍا ثه آڅیٔ ٕذَىڇ و ثده سپدههدبی ىٍهٚدب ثچدوٍٽَهی هَىٙديهی ډن٪وډهی ٙمٖی ُڃ ُىڇ. ُډب نوػوانی ديٍثٍِځڈ ،ٽبٍ دبیڂبهی ثَای ؿنین ٵٮبڅیزهبیی ثوى .هِاٍا ډَى و ُ هیؼب ُىه ىوٍ ٕٶینهٕیبٍٽی انياُهی نٞٴ هوىِ ډبه ٽوؿپمب ځدَى ډدیآډيندي و ثدَ ٽٚشی نوف ىیڂَی ،دَ اُ ډٖشٮمَهنٚینهبی اډیديواٍ آسدی ،كیواندبر و ٽبالهدبیٙدب ٕواٍ ډیٙيني. ډپشٚٶب اوڅیه ډیىانٖشني ٽه هَځِ ډٺٞي نهبییٙدب ٍا نوواهندي ىیدي .اډدب ٱمڂدین نجوىني .اُ هیؾ ثدٍِٿاٵٖدَىځیای ٍندغ نمدیثَىندي .آنهدب ثده هدب َ٥نواىځبنٚدب ،ىٍ اهشَنبوهبی ثٔ اثشيایی ٙب ثه دی٘ سبهشني ،و ثه هدب َ٥ىنیدبیی ٽده سچٖدپوحهدبی كٖبٕ٘ ىایَههبی ٕجِ و هوٙبینيی ثه ىوٍ سبو ٕشبی ٍا اطجبر ٽني. ىه هِاٍ ٕبڃِ انش٪بٍ ثٮيسَ ،همین٥وٍ ٽده اُ ثدبالی ٽدبٍ ډدیځٌٙدشیڈ ،ثده ثبُوهدبی ٭٪یڈاڅؼظهی آ نڂبه ډیٽَىڇٍ .ىیدٴٍىیدٴ اهشَندبو ىٍ څنڂَځدبه هواثیديهاندي٥ .دی هِاٍههب هِاٍا هِاٍ ٕبهشه ٙديهاندي ،اُ نبوهدبی ؿنينٖدچی و ٙدنبوٍهبی ٹٚدالٹی سدب ىّٽوةهب و ٽَڇؿبڅهٍوهبی دبیهىاٍ. همه همب دبیین هواثیيه ثوىني ،ثه ػِ آنهبیی ٽه ىٍ كبىطه اُ ثین ٍٵشه یب آنهدبیی ٽده هيډهٙب ىٍ نوډیيی هوىٽٚی ٽَىه ثوىندي .همدهٙدب ٙ ،پٖدزهدوٍىه ،ثده ٽدبٍ ثبُځٚشه ثوىني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
03
٭چمیسویچی -سَػمه
ثه آ الٙههبی ٭شیٸ نڂبه ډیٽَىڇ ،ثه نبوهبی نٖچی ،و ٕبڃهبی ػوانی ديٍثٍِځڈ ٵپَ ډیٽَى؛ ُډبنی ٽه نبو دوینيه َٕهوٙبنه كواڅی څجه ډیځٚز و ثب یدټ ىٍٝدي ٕدَ٭ز نوٍ ثه الیهی ىاهچی ثچوٍٽَهی ډن٪وډه ثَهوٍى ٽَى. آ هيډهی اوڅیه هَځِ نٶهمیيني ٽه ثب ؿه سٞبىڇ ٽَىهاني. سبُه ىاٙشني اُ نواكی كبٙیهای ډن٪وډهی ٙمٖی ډیځٌٙشني ...اُ اثَِ اوٍر ،ػبیی ٽه ډیچیبٍىهب ٙهبة ډظڄ ٽذههبی ثَٳ ىوٍ اُ ىٕشَٓ هوٍٙیيی نلیدٴ ،ایدن ٕدو و آ ٕو ډیٍٵشني. اثِاٍ دوینيه اُ ىٍو اثَ سُنټ ډشوػه ځچوڅههبی ین َٕځَىا ،ډنِوی و ٍٹزانڂیِ ٙدي. ډٖشٮمَهنٚینهبی آینيه ٥وٍی ثَنبډهٍیِی ٽَىني ٽه ىٍ ٥وڃ این ځٌٍ ٥والنی ،هوى ٍا ثه ٽٚٶیبر ٭چمی ډٚٲوڃ ٽنني .یپی اُ دَٕ٘هبیی ٽه ډیهوإدشني ٕدَ ٍاهٚدب كڄ ٽنني ٍاُ ػَڇ ٙهبةهب ثوى. ٹَ هب ثوى ٽه ٕواڃ ٕشبٍهٙنبٕب این ثوى ٽه ؿَا انياُهی این اػَاڇ سٺَیجب یپٖدب و همه ثه ٭َ ٟؿني ډبیڄ إز؟ اثِاٍهبی دوینيه ثَای ىٍٻ ډو١و ٫همده ػدب ٍا ٙدوڈ ډیُى .اځَ هچجبنبن٘ انيٻ ىانٚی ىاٙشني ،این ٕدٶینه ډدیسوانٖدز ډدِاف هديایب ٍا ىٍیبثي. وٹشی ٕٶینه ثب ثچوٍٽَه سٞبىڇ ٽَى ،ثچوٍٽَه ثه انياُهی ؿني ىٹیٺهی نوٍی ثب آ ٽد٘ آډي .دوینيه ثه ٹيٍ یټ څیٍِدَاٽنی هجَی [َٕ ]4إیمه ثه ُډین ٵَٝدز دیديا ٽدَى. هيډه اٗ ٵٺ ٤همینٹيٍ ٵهمیيني ٽه اسٶبٷ ٱَیجی ىٍ كبڃ وٹو ٫إز .ؿیِی ٕدٶینه ٍا اُ هڈ ډیىٍیي ،ځَؿه ثه ن َ٪ثبٵز هوى ٵ٢ب هڈ ؿبٻ ډیهوٍى. ثٮي ،ثچوٍٽَه سَٻ هوٍى. كبال ،همب ػبیی ٽه دیٚشَ ىه ډیچیبٍى ٙهبة ثوى ،اٽنو ىه ٽواىٍیچیو ٙهبة وػدوى ىاٙز. هیؾ ٽٔ الٙهی دوینيه ٍا دیيا نپَىٙ .بیي ثوبٍ ٙيه ثوى .سٺَیجب نیمی اُ نْاى ثٚدَ ىٍ نجَى ثب ٙهبةهب ډَىني و ٹَ هب ثٮيُ ،ډبنی ٽه ُډین ثدبٍ ىیڂدَ اډدن ٙديه ثدوى ،ىیڂدَ دوینيه ىٍ یبىهب نجوى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
04
هَځِ نٶهمیيیڈ ٽه ؿ٦وٍ و ىٍ اطَ ٽياڇ اسٶبٷ سوانٖز دوٕشه ٍا ثٚپبٵي .٭يهای هندوُ ثَ آنني ٽه كشی وػوى ثچوٍٽَه ثه ىڅیڄ ٕهڄانڂبٍی هيډه ثوىه ،ٽه نهبیشب ىٕزیبثی ثه ؿیِی ٍا ثَای آنب ډیَٖ ٕبهشه ٽه سب اثي ؿنب نبډمپن ثه ن َ٪ډیٍٕیي. اٽنو ٙ ،بٍىهب إٓمب ٍا ؿَاٱبنی ډیٽنني .ډن٪وډه ىٍ هبڅهای اُ ندوٍ ،ٽده سوٕد ٤ىه ٽواىٍیچیو ٙهبة ثبُسبثبنيه ډیٙوى ،ډیىٍهٚي ...نٚبنهی سنهدب هدوٕٗدشبٍهی ٹبثدڄ ىٕشَٕی ثَای ث.َٚ آڅیٔ ثه ډن ځٶز« :ىاٍیڈ ډدیٍویدڈ سدوٍ ».وی ٝدنيڅیاڇ ٍإدز نٖٚدشڈ و ىٕدشب ؿبالٽ٘ ٍا سمبٙب ٽَىڇ ٽه ٍوی ٝٶله ٽچیي ډیٍٹٞیي .دِچِنوٍ واٍى ٝلنه ٙي. ځوی ثٍِٿ ىٍ نوٍ ٙبٍىهب انيٽی ډیىٍهٚیي .هبڅهی دیَٚانههبی٘ ثب٭ض ډیٙدي ٽده ٵ٢بی اَ٥اٵ٘ نیِ ثيٍهٚي. ثبٍٽ٘هبی ىوڅز ډن٪وډه دیبىه ٽَى ډٖشٮمَهنٚینهب ٍا سمبڇ ٽَىه و ىٍ كبڃ سدَٻ ډلڄ ثوىني .این ىه هِاٍ ین نٮ٘ ،ىٍ ٥وڃ ٕٶَ ثه ډَاٹجز هیچی ٽمدی نیدبُ ىاٙدشني، دٔ ډب ىهىواُىه ىوٍٵ٢بنوٍى ډیسوانٖشیڈ ثه ٕیبكز ثذَىاُیڈ .اډب اځَ این هوٕٗشبٍه ثَ یټ هوٗػهب ډیسبثیي ،ثبیي این ډدَىا و ُندب ٍا اُ هدواة یودیٙدب ثیدياٍ و ٍوانهی هبنهی ػيیيٙب ډیٽَىیڈ. ٙپی نجوى ٽه وٍڅيٽبډذِ این هواةٍونيههب ٍا ثَای ډٖشٮمَهنٚین ٙدي ىٕدزؿدین ٽَىه ثوى .ثب این كبڃ ،ٵَډب این ثوى ٽه آنهب ثبیي ىٍ ٝوٍسی ثیياٍ ٙدوني ٽده سٚدپیڄ یټ ډٖشٮمَهنٚین اډپب دٌیَ ثبٙيٙ .بیي این ٕٶَ هڈ ثه یدټ نوډیديی ىیڂدَ هدشڈ ډیٙي ،ٽه ىٍ این ٝوٍر ،یننٮ٘هب ٹَاٍ نجوى هیؾوٹز ثٶهمني ٽه ىٍ ٕٶَی ٥والنی، ثیٖز هِاٍ دبٍٕټ ٍا ٍٵشه و ثَځٚشهاني. ډٚشبٹبنه ځٶشڈ« :څنڂَ ثپٚیڈ؟ ىوٕز ىاٍڇ ٍاه ثیبٵشیڈ». آڅیٔ هنيیي« :همیٚه ثیٹَاٍسَینی .ىوٍٵ٢بنوٍىِ ىوٍٵ٢بنوٍىهب .یپیىو ٍوُ ٝجَ ٽدن، ػبٙوا .ثهُوىی اُ آٙیبنه دَ ډیٽٚیڈ». یبىآوٍی این نپشه ٽه ډن هیچی ثیٚشَ اُ او -یب ىٍ واٹد ،٬سٺَیجدب ثدی٘ اُ هدَ انٖدب ُنيهډبنيهی ىیڂَی ٝ -جَ ٽَىه ثوىڇ ،ٵبیيهای نياٙز .ثیٹَاٍیاڇ ٍا ثَای هوىڇ نڂده ىاٙشڈ و ىٍ ًهنڈ ډٚٲوڃ ځوٗ ٽَى ثه ډوٕیٺی ٽَههب ٙيڇ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
05
٭چمیسویچی -سَػمه
ىٍ ُډب ډن ثَای ٵَیت ىاى اینٚشین ؿهبٍ ٍاه و ثَای این ٽه ٽاله كٖبثیای ٕدَٗ ثڂٌاٍی ىو ٍاه وػوى ىاٙز .ىٍ این ٕٶَ ،دچنوٍ همهی آنهب ٍا ثه ٽدبٍ ثٖدز .ډٖدیَ ډدب دیؾىٍدیؾ ثوى؛ اُ ٽَڇؿبڅه ثه نٺ٦هٽوانشوڇ ،ثٮي ثه ٍُډتاهشَ [ُ .]5ډبنی ٽه ٍٕیيیڈ ،اُ این ٽه ؿه٥وٍ ىوٍٽبوٙڂَهب سب اینؼب آډيه اني سٮؼت ٽَىڇ ،ثمبندي اُ ثَځٚدشن و هجدَ آوٍىنٚب . ډوٍى ډپٚوٵه ىٍ یټ ٽهپٚب ٽوؿدټ و نِىیدټ ثدوى؛ إدپبڅذشوٍ .ثده اندياُهی یدټ ډٖبٵَر ىواُىهٕبڅه ،ثه وٹز اهشَنبو٥ ،وڃ ٽٚیي سب ثده آنؼدب ثَٕدیڈٕ .دَ ٍاهمدب اُ نِىیپی سٺَیجب ٝي هوٕٗشبٍه ځٌٙشیڈ ،ٽه ٍُى ،ىاٯ ،طبثز و ډنِوی ډدیىٍهٚدیيني. ىٍ ډوٍى هَ یټ ،نٚبنههبیی اُ ٕیبٍههبیی ثوى ٽه ثه ىوٍٙب ډیځٚدشني .ؿنديین ثدبٍ ؿنب اُ نِىیپیٙب ځٌٙدشیڈ ٽده ډدیسوانٖدشیڈ ىٍ اثَُٕدپوحهبیمدب ،ىنیدبی آثدی آثیٍنڂی ٍا ٽه ډظڄ ُنب اٱواځَ ى٭ورٽنب ډیؿَهیي و همیٚده ثیدَو اُ ىٕدشَٓ ډیډبني ،یټ ن َ٪ثجینیڈ. ٹيیڈاالیبڇ ،اُ این ػوٍ ػبهب نٺٚهثَىاٍی ډدیٽدَىیڈ؛ هیؼدب ُىه ثیدَو اُ ډن٦ٺدهی ه َ٦ډیډبنيیڈ و این ىنیبهبی ُډینځو ٍا ثب اىواسمب ډ٦بڅٮه و نموىاٍ آنهدب ٍا نٖدجز ثه ٍوُی ٽه نو ٫ث َٚثبالهَه آډوهز ؿڂونه ٭ميا ٽبٍی ٍا ثپني ٽه دوینيه ٕهوا انؼبڇ ىاىه ثوىٍٕ ،ڈ ډیٽَىیڈ. یټ ثبٍ ،واٹٮب سوٹٴ و ثه ٵبٝدچهی ىو ٍوُ ندوٍی اُ یدټ هدوٕٗدشبٍه ىٍندڀ ٽدَىیڈ؛ ىٍٕز ثیَو ثچوٍٽَهاٗٙ .بیي اینٹيٍ نِىیټ ٙي ٽبٍ اكمٺبنهای ثوى ،اډب نشوانٖشیڈ ػچوی هوىډب ٍا ثڂیَیڈ؛ ؿَا ٽه اډواع ٍاىیدویی ډيوڅدهٙديهای اُ ىنیدبی ىاهچدی آ ډیآډي. سنهب ؿهبٍډین ثبٍی ثوى ٽه یټ سمي ٝبكت ٵنبوٍی ٽٚٴ ډیٙدي .ثدَای ډ٦بڅٮدهی این ديیيه ،یټ ٕبڃ دَهیؼب ٍا َٝٳ ډٖشٺَ ٽَى ٍوثبرهبی ن٪بٍهځَ و ١ج٤ٽننيه ٽَىیڈ. اډب ُكمز ثَٹَاٍی اٍسجبٍ ٣ا ثه هوى نياىیڈ .آ ډوٹ ٬ىیڂَ ډدیىانٖدشیڈ ؿده اسٶدبٹی ډیاٵشبى .هَ ٽبوٗځَی ٍا ٽه ډیٵَٕشبىیڈ ،ثده ثچدوٍٽَهی ىوٍ هدوٕٗدشبٍه ثَهدوٍى ډیٽَى .هَى ډیٙي و اُ هَ ٕو ٍوی٘ ین ډیثبٍیي ،سب این ٽه ىٍ نهبیز ډنهديڇ و ُیدَ ؿنيین ډڂبسن آة دنهب ډیٙي؛ یټ ٙهبة نوُاى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
06
هَ ثبٍیپهی ډشمَٽِی ٍا هڈ ٽه ثه آ ډیسبثبنيیڈ ،ډوػت واٽن٘ ډٚدبثهی ډدیٙدي و آیینهی ثبُسبثبننيهای سٚپیڄ ډیىاى ٽه هَ سالٙی ثَای ایؼبى اٍسجب ٣ثب ٕبٽنین ډلچی ٍا ثیطمَ ډیٽَى. ثب این كبڃ ډیسوانٖشیڈ ډوبثَههبیٚب ٍا ٙنوى ٽنیڈ .ثچوٍٽَه ډبن ٬یدټَ٥ٵدهای ثدوى ثَای نوٍ و اډواع ٍاىیویی و هَ ډ٪هدَ هدوٗ اُ هدَ ندو ٫ىیڂدَی .اډدب ثده َٕوٝديای ډلچیهب اػبُهی هَوع ډیىاى. ىٍ این ډوٍى ،ثهَٕ٭ز ثه این نشیؼه ٍٕیيیڈ ٽه آنهب یټ نْاى ٽنديویی هٖدشني .ایدن ډوػوىار هیؾ ٭الٹهای ،یب كشدی هدیؾ ا٥ال٭دی ،اُ ٕدٶَ ٵ٢دبیی نياٙدشني .نوډیيانده ن٪بٍهځَهبیمب ٍا ٽبٍ ځٌاٙشیڈ و ډلڄ ٍا سَٻ ٽَىیڈ. ثه ډلٍٕ ٠یي ثه ٵبٝچهی ؿني هٶشهی ندوٍی ،هديٵمب ٽدبډال وا١دق ٙدي .وٹشدی ٵهمیيیڈ ٽه ٽبوٗځَهبی اٙشجبه نپَىهاني ،هیؼب ُىه ٙيیڈ .واٹٮب یدټ هدوٕٗدشبٍه ثوى -ثبطجبر ،ٹيیمی ،ثیهمَاه -و ىٍهٚد٘ ٍُى ډهَثدبن٘ ىٍ ډیدب ىه ٽواىٍیچیدو ثَٳىانهی هبڅهی ىٍهٚب ٽڈٍنڂ٘ ډنپَٖ ډیٙي؛ ىٍ ثچوٍٽَهی هَىٙيهاٗ. ین ؿینڀ ،ٽیهدب ٵیِیدټىانمدب ا٭دالڇ ٽدَى« :ډؼمو٭دهی ٕدیبٍهی ٽدبډچی ىاٍى». ىٕشبن٘ ٽوٍډبڃ ىٍ ػبڇ ػهب ثین [ ]6ډیځٚز و سیَځی ىٍون٘ ٍا څمٔ ډیٽَى؛ آ ؿیِی ٍا ٽه اثِاٍ ىٹیٸ ٕٶینه ډیسوانٖز اُ این ٵبٝچه آٙپبٍ ٽني. «ٕه ٱوڃ ځبُی ٍا كٔ ډیٽنڈ ،ىو ډیچیو ٕیبٍٻ و »...هڈؿنب ٽه ثدهىٹدز كدٔ ډیٽَى سدب ثشواندي ؿیدِ ډشٺب٭يٽننديهای ثڂویدي ،ٽمدی ډنشَ٪ډدب ځٌاٙدز «ٕ ...ده هَُىػهب ». همڂی هچهچه ٽَىیڈ .ثب این ا٭ياى و اٍٹبڇ اكشمبڃ ىاٙدز ٽده ىوٍ یپدی اُ ٕدیبٍههدبی ٕنڂی ډن٦ٺهی كیبر وػوى ىاٙشه ثبٙي. «ثڂٌاٍ ثجینڈ ...یټ هَىػهب هٖز ٽه »...ین ىٕدش٘ ٍا اُ ػدبڇ ػهدب ثدین ثیدَو آوٍى .انڂٚش٘ ٍا ثه ىهب ثَى ،ثَای څل٪بسی آ ٍا ؿٚیي و ؿٚمبن٘ ٍا ډظڄ هجَهای ٽه َٙاثی ٍا ډِډِه ډیٽني ،ځَىاني .ډشٶپَانه ډچؾډچدوؽ ٽدَى و ځٶدز« :آة ىاٍى .ثچده،
ٙمبٍهی ،1ىی 89
07
٭چمیسویچی -سَػمه
ٽچی آة٥ .ٮڈ ُنيځی ٍا هڈ ډیسوانڈ ثـٚڈُ .نيځی إشبنياٍى ٽَثنی ډجشنی ثَ آىندین. هووڇ .ىٍ واٹ ،٬ٽچَوٵیچی و ؿخىٕز!» ىٍ هیبهوی دَهیؼب ثٮي اُ ٙنیي هجَ ،ډوٙه ثبٻ -ٽبدیشبنمب -ثبیي ىاى ډیُى سدب ٝيای٘ ٙنیيه ٙوى. «هیچی هوة! ثـههب! ثجینیي ،ډٚوٞب هیؾٽياڇډب ثه این ُوىیهب نودواهیڈ هواثیدي. ُیٖزىانٚوٍ سبیڂب ،آیدب ٵهَٕدز یدننٮد٘هدبیی ٍا ٽده ىٍ ٝدوٍر دیديا ٽدَى یدټ هوٗػهب ثبیي ًوة ٙوني آډبىه ٽَىهای؟» آڅیٔ ٵهَٕدشی ٍا اُ ػیدج٘ ثیدَو ٽٚدیي« .آډدبىه إدز ،ډوٙده .ٵهَٕدشی ىاٍڇ اُ ُیٖزٙنبٕب ،ٽبٍٙنبٕب ٵنیٕ ،یبٍهٙنبٕب ،ثچوٍنڂبٍهب»...، ین ثب څلن هٚپی اٵِوى« :ثهشَ إز ؿني ثبٕشب ٙنبٓ و ؿندي ٹَاٍىاىندویٔ ٍا هدڈ ثیياٍ ٽنی». ثَځٚشیڈ و ىیيیڈ ٽه ىٕشبن٘ ٍا ىوثبٍه ىٍ ػبڇ ػهب ثین ٵدَو ثدَىه إدزٝ .دوٍس٘ كبڅشی هواةآڅوى ىاٙز. «ٕه هِاٍ ٕبڃ ٥وڃ ٽٚیي سب سمي ډب سوانٖز ٕدیبٍٻهبیمدب ٍا ثدَای ډٖدشٮمَار ٵ٢بیی ىٍ ډياٍهبیی ثهینه ٹَاٍ ىهي .ىٍ ډٺبیٖه ثب اینهب ډب آډبسوٍیڈ .سمبڇ ٕدیبٍٻهدبی ىوٍ این ٕشبٍه ىځَځو ٙيهاني .ډظڄ َٕثبُهبی سوی ډیيا ډٚٸ ٍّه ډیٍوندي .هَځدِ سٞوٍ ډهنيٕیای ىٍ این ډٺیبٓ ٍا هڈ نپَىه ثوىڇ». نڂبه هیَهی ډوٙه ٍوی ډن څٲِیي .ثه ٭نوا اٵٖدَ اٍٙدي ،و٩یٶدهی ډدن ثدوى ٽده ىٍ ٝوٍر ډواػهه ٙي دچنوٍ ثب ډٚپڄ ،ثدَای نؼدبس٘ ثؼدنڂڈ ...یدب اځدَ إدیَ ٙدين٘ اػشنبةنبدٌیَ ثوى ،نبثوىٗ ٽنڈ. ډيرهب دی٘ ثه نشیؼهی ډٚوٞی ٍٕیيه ثوىیڈ .اځَ هوٕٗشبٍههدبی ثديو ثچدوٍٽَه نبىٍ و ثَای نو ٫ث َِٚنوډیي ٍویبیی ثوى ،همین ٹ٢یه ثَای ىیڂَ نْاىهدبی ٵ٢دبنوٍى هدڈ ډیسوانٖز ٝبىٷ ثبٙي .اځَ ډَىډب ىیڂَی سوانٖشه ثوىندي دوٕدشهٙدب ٍا ثٚدپبٵني و
ٙمبٍهی ،1ىی 89
08
كبال ډظڄ ډب ،ىٍ ػٖشؼوی هوٕٗشبٍههبی ثبُِ ىیڂَی َٕځَىا ثوىني ،ؿنین ندْاىی ثب ٽٚٴ ٕٶینهی ډب ؿه ٵپَی ډیٽَى؟ ډیىانڈ اځَ ډب ثوىیڈ ؿه ٵپَ ډیٽَىیڈ .ٵپَ ډیٽَىیڈ ٽه این ډشؼبوُا ثبیي اُ ػدبیی آډيه ثبٙني ...اُ یټ هوٕٗشبٍهی ثبُ. و٩یٶهی ډن ثوى ٽه ډ٦مئن ٙوڇ ٽه هیؾ ٽٔ دچنوٍ ٍا ىٍ ثَځٚز ثده ُډدین سٮٺیدت نمیٽني. ثب َٕ اٙبٍهای ثه ډٮبونڈ ،یوٽو ډوٍوٽبډی ،ٽَىڇ سب ىنجبڅڈ ثه ٕالفٽَه ثیبیديٝ .دٶلهی ٽنشَڃ آس٘ ٍا ثبُ ٽَىیڈ و ډنش َ٪ډبنيیڈ سب ډوٙه ٵَډب ىاى ٽده دچندوٍ ډلشب٥بنده ثده ػچو كَٽز ٽني. یوٽو ثب ٙټ و سَىیي ثه ٝٶلهی ٽنشَڃ نڂبه ډیٽَى .ډٚوٞب نٖجز ثه ٽدبٍآیی كشدی یټ څیٍِ ډڂبسَاواسی ىٍ ثَاثَ ٵنبوٍیای ٽه ین سوٝیٶ٘ ٽَىه ثوىٙ ،ټ ىاٙز. ٙبنهاڇ ٍا ثبال انياهشڈ .ثهُوىی ډیٵهمیيیڈ .ثه ډل ٠این ٽه ٕدوییؾ ډٖدچقٕدبُی ٍا ُىڇ و ډهبٍ هوىنبثوىٕبُی ٕٶینه ٍا ىٍ اهشیبٍ ځَٵشڈ ،و٩یٶهی ډن ثه دبیب ٍٕدیي .ىٍ ٕب٭بر ثٮيی ثهىٹز دیَٚٵز ٽبٍ ٍا ن٪بٍه ډیٽَىڇ ،وڅی نمیسوانٖدشڈ اُ ىوٍیدبىآوٍی هڈ هوىىاٍی ٽنڈ. ىٍ ُډب هبی دی٘ اُ اهشَنبوهب ،دی٘ اُ آ ٽه دوینيه دوٕشهی سوڈ ډن٪وډه ٍا ثٚپني و آٱبُځَ ٙهبةػُنڂی ىویٖزٕدبڅه ٙدوى ،ثٚدَ ثده سلیدَی ؿٚدڈ ځٚدوىه ثدوى ٽده انيیٚمنيا آ ٍوُځبٍا ٍا ثه ٙتُنيهىاٍیهب واىاٙز. ثب دیَٚٵز سچٖپوحهب ،ثبال ٍٵشن آځبهی ُیٖزٙنبٕب و كشی ٕٶبٍٙیٕبُی كیدبر، ٍوُثهٍوُ اٵَاى ثیٚشَی ٍو ثه إٓمب ډیٽَىندي و ډدیدَٕدیيني «ددٔ ىیڂدَا ٽدياڇ ځوٍی هٖشني؟» ىوٍثینهبی ثٍِٿ ډٖشٺَ ىٍ ډبه ٕیبٍار كوڃ هوٍٙدیيهبی ٍُى ىوٍوثدَ ٍا ٍىځیدَی ډیٽَىني .كشی ىٍ آ ٥یٴ ثی ٍډٸ ٹَ ثیٖزویپمی هڈ آطبٍ اٵٚدبځَی اُ كیدبر ٍا ډیٙي ىیي .ٵیچٖوٵب هڈ ډلبٕجبسی ٙشبةُىهای ٍا َٕهڈ ٽَىني سب نٚدب ىهندي ٽده ٽهپٚب هب ثبیي َٕٙبٍ اُ كیبر ثبٙني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
11
٭چمیسویچی -سَػمه
همـنب ٽه اوڅین اهشَنبوهبیمب آډبىه ډی ٙي ،ىوٍانيیٚب ثه سبډڄ نٖٚشني .اځَ ٕٶَ ثین ٕشبٍځب ثه همب ٍاكشی ثوى ٽه ثه ن َ٪ډیٍٕیي ،ؿَا ٕشبٍههبی ثدبٍوٍ سدب ٽندو سوٕ ٤ىیڂَا ډٖپونی نٚيه ثوى؟ ډب ٽه ىاٙشیڈ ثَای ٍاه اٵشبى و سٚپیڄ ډٖشٮمَه آډبىه ډیٙيیڈ .كشی ثب ډیبنهٍوسَین سومین اُ نَم سوٕٮه نیِ ،ثه اكشمبڃ ٹوی سب ؿني ډیچیو ٕبڃ ىیڂَ َٕإَ ٽهپٚدب ٍا ثب ُیٖزځبههبی انٖبنی دَ ډیٽَىیڈ. هوة ،دٔ ؿَا سب كبال این اسٶبٷ نیبٵشبىه ثوى؟ ؿَا هجَی اُ آډي و ٙي ثدین ٕدشبٍځب نجوى؟ ؿَا ٙجپهی ډوبثَاسی ٍاىیویی ٽهپٚبنی دی٘ثینیٙيه ٽٚٴ نٚيه ثوى؟ ډٖبڅهی ځیغٽننيهسَ این ٽه ...ؿَا ډ٦چٺب هدیؾ نٚدبنی اُ ایدن ٽده ُډدین ىٍ ځٌٙدشه ډٖشٮمَهنٚین ٙيه إز وػوى نياٙز؟ آ ډوٹد ٬ٽدبډال ډ٦مدئن ثدوىیڈ ٽده ُډدین ډیِثب هیؾ ثبُىیيٽننيهای اُ ىنیبهبی ىیڂَ نجوىه إز. اوال سبٍین دَیٽبډجَین هٖز ٽه ثبیي ډوٍى سوػه ٹَاٍ ثڂیَى. دی٘ اُ ٭ َٞهِنيځب ،دی٘ اُ ډبهیهب ،سَیچوثیزهب یدب كشدی آډیدتهدب ،یدټ ىوٍهی ىوډیچیبٍىٕبڅه هٖز ٽه ىٍ آ سنهب ٙپڄ ُنيځی ډوػوىار ُنيهی سټٕچوڅی اثشديایی و ثیهٖشهای ثوىه ٽه ثهآٍاډی ىٍ سٺالی اثيإ ٫بهشبٍ اوڅیهی ُنيځی ثوى. ىٍ ٥وڃ آ ىوٍه هیؾ ثیڂبنهی ډٖشٮمَهٕبُی ثه ُډدین نیبډديه إدز .اُ ایدن ٹ٢دیه ډ٦مئنیڈ ،ؿَا ٽه اځَ آډيه ثوىني ،هَ ُثبڅهای ٽه ىٵن ډیٽَىني سبٍین كیدبر ثدَ ٍوی ُډین ٍا یټٕدَه سٲییدَ ډدیىاى .نٚدشی ٽوؿدټ ىٍ سدواڅشی ٝدلَایی ٽدبٵی ثدوى سدب اٹیبنوٓهب ٍا ثب ٙپچی اُ كیبر ثَسَ دَ ٽني و دیٚینیب اثشيایی ډب ٍا ډ٢ملڄ ٕبُى. ىو ډیچیبٍى ٕبڃ ثيو ډٖشٮمَه ٙي ...و ثٮي این هال ثیٝيای اډدواع ٍاىیدویی ...ٽده ٵیچٖوٵب ٹَ ثیٖشڈ نبډ٘ ٍا «ٕپور ثٍِٿ» ځٌاٙشني .اډیيواٍ ثوىني ٽده اهشَنبوهدب دبٕن ٍا دیيا ٽنني. ثٮي اوڅین نبو ،دوینيه ،ثچوٍٽَهای ٍا ٽه كشی اُ وػوىٗ ثیهجَ ثوىیڈ ٙپٖز و ٕدهوا ډٮمبی ډب ٍا ځٚوى. ىٍ ٥وڃ ٙهبة ػُنڀ ثٮي اُ آ ،ٵَٝز ٽمی ثدَای سدبډالر ٵچٖدٶی ىاٙدشیڈ .ډدن ىٍ ُډب آ ػنڀ ثه ىنیب آډيڇ و ٝي ٕدبڃ اوڃ ُنديځی اڇ ٍا ىٍ هَُىنبوهدبی ُوُهٽد٘ و
ٙمبٍهی ،1ىی 89
10
َٝٳ سَٽبني و ػم٬آوٍی ځچوڅههبی یویای ٕذَی ٽَىڇ ٽه اځَ ثه كدبڃ هدوى ٍهدب ډیٙينيٍ ،وی ىنیبی ٙپننيهډب ډیاٵشبىني و هَىٗ ډیٽَىني. ٙبیي ثبیي ُډین ٍا ٍهب ډیٽَىیڈ سب ویَا ٙوى .هَ ؿه ثبٙي ،ثی٘ اُ نیمی اُ نْاى ثٚدَ ىٍ ډٖشٮمَهنٚدینهدبی ٵ٢دبییای ُنديځی ډدیٽَىندي ٽده كٶب٩شٚدب اُ ٕدیبٍهای ثیسلَٻ إٓب سَ ثوى. ٙبیي ٽبٍ ډن٦ٺیای ډیثوى .اډب ،وٹشی ډبىٍُډین ډوٍى سهيیدي ٹدَاٍ ځَٵدز ،ثٚدَیز اُ ٽوٍه ىٍ ٍٵز .ٽمَثنينٚینهب ډیچیو هب ٙهَ ٍا َٕ ٍاه ځچوڅدههدبی یودی طبٹدت ٹدَاٍ ىاىني سب ٵٺ ٤ىنیبی ٕنڂینی ٍا نؼبر ىهني ٽه سنهب اُ الی ٽشبةهدب و اُ سالڅدوی آثدی ٍنڀدَیيهای ىٍ سبٍیپی ډیٙنبهشني .ډيرهدب ٥دوڃ ٽٚدیي سدب ٍوا ىاندب ىڅدیچ٘ ٍا ٵهمیيني .ىٍ آ ُډب ٹ٢یه نو٭ی ػنو اڅهی ثه ن َ٪ډیٍٕیي. َٕانؼبڇ ،ػنڀ ثب دیَوُی هبسمه یبٵزٙ .هبةهب ٍاڇ ٙيني و ډب ثبُ ٍو ثه ثیَو نهبىیڈ. اهشَنبوهبی ػيیي ٕبهشه ٙي ،ثهشَ اُ ٹجڄ. ډن ثبیي ډنش َ٪دهچو ځَٵشن ىواُىهمین نبو ډیډبنيڇ و همین ُنيځیاڇ ٍا نؼبر ىاى. هٶز نبو اوڃ ځڈ ٙي .آنهب ،ىٍ كبڅی ٽه ځِاٍٗهبی ٙبىیآٵَینٚب ٍا إٍبڃ ډیٽَىني و ؿَم ُنب ثه ىنیبهدبی ٕدجِ ُیجدبیی ٽده دیديا ٽدَىه ثوىندي نِىیدټ ډدیٙديني ،ثدب ثچوٍٽَههبیی نبىیينی سٞبىڇ ٽَىني و ډنهيڇ ٙيني و ثَهالٳ دوینيه ثب ډَځٚب نٺٚدی ایٶب نپَىني .ثچوٍٽَههب دٔ اُ این ٽه نبوهب هَى ٙيه و ثه ٙدهبةهدبیی یودین سجديیڄ ٙي َٕ ،ػبی هوى ډبنيني. ؿه اډیيهبیی ىاٙشیڈ ...ثب این كبڃ ،آنبنی ٽه دوینيه ٍا ثه هب َ٥ىاٙشني ثیٝيا نڂدَا ثوىني .ثه ن َ٪ډیٍٕیي ٽه ثَٚیز ٹَاٍ إز ثبالهَه آُاىانه نٶٔ ثپٚي! ډدیهوإدشیڈ ىٍ النههبی ىیڂَی سوڈ ثڂٌاٍیڈ و ثَای اوڅین ثدبٍ ىٍ اډنیدز ثبٙدیڈ .ىیڂدَ سَٕدی اُ ا١بٵهػمٮیز ،اُىكبڇ و ٍٽوى نياٙشیڈ. ثه یټثبٍه همه اډیيهب ثَ ٍوی آ ٽَههبی ډَٿآوٍ نبىیينی ىٍ هڈ ٽوٵشه ٙي. ٹَ هب ُډب ثَى سب ٵٺ ٤آډوهشیڈ ؿ٦وٍ ایدن ډندب٥ٸ ه٦دَ ٍا ٽٚدٴ ٽندیڈ .اُ هدوى ډیدَٕیيیڈ ٽه ؿ٦وٍ ٽبئنبر ؿنین نبثپبٍ إز! آیب سمبډ٘ یټ ٙوهی ثدٍِٿ ثدوى؟ ؿه ثوى این ډوان ٬ٱوڃدیپَی ٽه سمبڇ ىانٚمب اُ ٵیِیټ ٍا ثه ډجبٍُه ډی٥چجیي و ډب ٍا اُ هَىػهب هبی ُیجبیی ٽه ؿنب ډٚشبٹٚب ثوىیڈ ثبُډیىاٙز؟
ٙمبٍهی ،1ىی 89
11
٭چمیسویچی -سَػمه
سب ٕه ٹَ ث َٚآٙٶشه ثوى. ډن ثيسَین ٕبڃهبی ثٍِٿاٵَٖىځی ٍا نيیيڇ .ثدب ځَوهدی ثدوىڇ ٽده ثدَای ډ٦بڅٮدهی ٽَهی دیَاډو ٕشبٍهی سبو ٕشی سالٗ ډیٽَىُ .ډبنی ٽه ثَځٚشڈ ،او١ب ٫سدب كديوىی ډَست ٙيه ثوى .اډب ،ثه ډن٪وډهی ٙمٖیای ثَځٚشڈ ٽه ثهو١وف ثوٚی اُ ٹچج٘ ٍا اُ ىٕز ىاىه ثوى .ډيرهدب ٥دوڃ ٽٚدیي سدب ىوثدبٍه ٝديای اوڅدین هنديه ٍوی ُډدین و ٕیبٍٻهبی٘ ٍا ٙنیيڇ. ډن هڈ ٍٵشڈ سوی سوزهواة و ثَای ؿنيٝيٕبڃ ډالٵه ٍا ٍوی َٕڇ ٽٚیيڇ. وٹشی ٽبدیشب ثبٻ ثه ډن ىٕشوٍ ىاى ٽه ٕیٖشڈ ایمنی ٍا ډؼديىا ٽدبٍ ثیبندياُڇ ،سمدبڇ هيډه نٶٔ ٍاكشی ٽٚیيني .ثبالهَه ډهبٍ ٕوییؾ هوىنبثوىٕبُی ٍا ٍهدب ٽدَىڇ و ثچندي ٙيڇ .سن٘ ٭ٞجی ثه ٝوٍر ُنؼیَهای اُ څَُٗهب ثیَو ٍیوز و آڅدیٔ ډؼجدوٍ ٙدي ډَا نڂه ىاٍى ،سب ُډبنی ٽه ثبالهَه سوانٖشڈ ثيو ٽمټ َٕ دب ثیبٕشڈ. ډوٙه هوإشه ثوى اُ كبڅز آډبىهثبٗ ثیبییڈ ثیَو ،ؿو ډن٪وډهی هوٗػهب هبڅی ثوى. ثه ٭جبٍر ىٹیٸسَ ،ډن٪وډه َٕٙبٍ اُ كیبر ثوى ،اډب هیؾیټ هوٙمني نجوىني. ٕیبٍٻهبی ثٍِٿسَ اٽوٕیٖشڈهبیی ٭بڅی و هوىډشپی ىاٙشني ٽه ندوٍ هوٍٙدیي ٍا اُ ُیَ دنؼَههبی ثٍِځی ػٌة ډیٽَىني .ىواُىه ډبه ىٍ ػنڂڄهبی ُیَ ځنجديهبی ٭٪دیڈ هبنه ٽَىه ثوىني .اډب هیؾ آډيوٙيی ،هیؾ دیبڇ ٍاىیدویی یدب ندوٍیای وػدوى نياٙدز. ٍىیبةهبی ین نه ٵٮبڅیشی ډَثو ٣ثه ډبٙینآالر ٍا آٙپبٍ ٽَى و نه اطدَی اُ سمدبٓ ثدب ډوػوىی سلچیڄځَ یبٵز. ٭جوٍ اُ ډٖیَهبی ډشمي ډیب این ٕیبٍٻهب وهڈآوٍ ثوى .سب ډيرهبی ډيیديی ،سنهدب ىٍ ٵ٢بهبی آٙنبی ډن٪وډهی ٙمٖی ؿنین ډبنووٍهبیی ىاىه ثوىیڈ. سب ٹَ هب دٔ اُ ثلَا ثچوٍ ،هنوُ ډَىډبنی ثوىندي ٽده ٭ٺیديه ىاٙدشني ُنديځی ډدبثین ٕشبٍځب اډپب دٌیَ إز .٭ميسب ٽمَثنينٚینهب ثب ٝيایی ثچندي اى٭دب ډدیٽَىندي ٽده ٕیبٍههب ػبهبیی ٽَیه و ٕنڂین هٖشني؛ دٔ ،ؿه ٽٖی الُډٚب ىاٍى؟ آنهب ٍٵشني ىنجبڃ ثيٕشبٍههب؛ ٱوڃهبی ٕدَم ،ٽوسوڅدههدبی ٕدَم ٽوؿدټ ،ىوٹچوهدبی ثههڈؿٖجیيه و ٕشبٍههبی نبدبیياٍ .ثيٕشبٍههب ثب هیؾ ثچوٍٽَهای كٶب٩دز نمدیٙديني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
12
این ځَوه اُ ٥بڅجین ډٖدشٮمَهنٚدینی سدوىههدبیی اُ ډدواى ٙدنبوٍ ٍا كدوڃ ٕدشبٍههدب ډییبٵشني و ډظڄ وٹشی ٽه ىٍ ډن٪وډه ثوىنيٙ ،هَهبی ٕیبٍٽی ثنب ډیٽَىني. هَ یټ اُ این سالٗهب دٔ اُ ؿني نٖڄ ثیطمَ ډیډبني .ډٖشٮمَهنٚینهب ٭الٹهٙب ٍا ثه ُاىووڅي اُ ىٕز ډیىاىني. ىٍ نهبیزٍ ،وا ىانب ثه این نشیؼه ٍٕیيني ٽه ٭چز این اډَ ثه ػنو اڅهدیای ډَثدو٣ ډیٙي ٽه ډب ٍا ىٍ ٙهبةػنڀ ثه دیَوُی ٍٕبني. ثه ٭جبٍر ٕبىهسَ ،ډَىڇ ډیسوانٖشني ىٍ ٕدیبٍٻهدب ُنديځی ٽنندي ،اډدب ثبیدي ډ٦مدئن ډیٙيني ٽه ىنیبی آثیٍنڂی ىڇ ىٕشٚب إز؛ سب ىٍ إٓمب ثجیننيٗٙ .دپی نیٖدز ٽه این نٺٞی ىٍ ٙوٞیز ډبٕز ،وڅی ثه هَ كبڃ ډب نمیسوانیڈ ثدَویڈ و سنهدبی سنهدب ىٍ ٵ٢ب ُنيځی ٽنیڈ. ډب ثه این آةػهب هب نیبُ ىاٍیڈ ،كشی اځَ ٹَاٍ ثبٙي سمبڇ ٽیهب ډبڃ ډب ثبٙي. آةػهب ِ این ډن٪وډه ٍا «ٽوئِٖز» ځٌاٙشیڈ؛ ثه یبىثوى همب ػبنوٍی ٽه ٙدبه دچندوٍ، هڈنبڇ اهشَنبوډب ،ډيسی ډيیي ىٍ دیاٗ ثوى .ثَٹی آثی و ٹهوهای ىاٙز و ىٍ اثَهدبیی دبٽیِه ٹنياٷ ٙيه ثوى .سب ٕب٭زهب سنهب ىوٍٗ ځٚشیڈ و ځَیه ٽَىیڈ. آڅیٔ ىه یننٮ٘ ٍا ثیياٍ ٽَى؛ ىانٚمنيا ثَػٖشهای ٽه وٍڅيٽبډذِ ٹوڃ ىاىه ثدوى ثدب ُنيه ٙي ِ ىوثبٍهی اډیيٙب ىاٱب نوواهني ٙي. وٹشی نوثز سمبٙبی آنهب اُ ٍوُنهی ىیي و َٕاُیَ ٙي اٙټ ٙدوٷ اُ ٝوٍسٚدب ٙدي، سمبٙبیٚب ٽَىیڈ و ثٮي ثَای ځَیهی آُاىانهای ىوثبٍه ثه آنهب ډچلٸ ٙيیڈ. دچنوٍ ثه ٕوشی ٹبىٍ ثوى ثهسنهبیی اُ ٭هيهی اٽشٚبٳ این ډن٪وډه ثَآیي .ثنبثَاین ،یدټ ٕبڃ ٍا َٝٳ ثبُیبٵز و ثهجوى نبوهبیی ٽه ثَ ٵَاُ ٕیبٍهډب َٕځَىا ثوىني ٽَىیڈ ،سدب آ ځَوههب ثشوانني دو٘ ٙوني و هَ ځوٙهی ىوٍی اُ ډن٪وډه ٍا ثپبوني. ىٍ ىوډین ٕبڅڂَىډب ٝ ،ي ُیٖزٙنبٓ ٍوی ٕ٦ق ٽوئٖز ډیسبهشني .آنهب ثب هیؼدب سمبڇ ځیبهب و ػبندياٍا ډلچدی ٍا ّ ددویی ٽَىندي و ثالٵبٝدچه ىٕدزثدهٽدبٍ سٲییدَ ُډینځیبهب ٙيني ،ثه ٥وٍی ٽه ثيو ثَ هڈ ُى سدواُ ثدب اٽوٕیٖدشڈ س٦دبثٸ دیديا ٽنني .ثهُوىی ثب إشٶبىه اُ ډوِ ّ ډب ډیٍٵشني َٕوٹز كیوانبر.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
13
٭چمیسویچی -سَػمه
ډهنيٕبنی ٽه ثه اٽشٚبٳ ٕدیبٍٻهدب ډٚدٲوڃ ثوىندي ،هیؼدب ُىه ا٭دالڇ ٽَىندي ٽده ډیسوانني ډبٙینهبی ُنيهای ٍا ٽه اُ نْاى ٹجچی ثه ػب ډبنيه إز ٍاه ثیبنياُني .اُ همب آٱبُ ثَای یټ ډیچیبٍى ډٖشٮمَهنٚین ػب ثوى. اډب این ثبٕشب ٙنبٕب ثوىني ٽه ثی ٝجَانه انش٪بٍ ځِاٍٗٙدب ٍا ډدیٽٚدیيیڈ .ایندب ٽٖبنی ثوىني ٽه ثین ٙیٶزهبی كمڄ ډٖبٵَڇ ثهٚب ٽمټ ډیٽَىڇ .ىٍ ویَاندههدبی هبٻځَٵشهی «ٽهنٙهَ» ىٍ كبٙیهی «ىٍاُىٍه» ثه آنهب دیوٕشڈ ،ىٍ كبڅی ٽه ٽذهای اُ ډٞنو٭بر ٍا ٽنبٍ هڈ ډیځٌاٙشني سب ثٮيسَ ٍىهثنيی و ثهآٍاډی سلچیڄ ٙوني. ٵهمیيیڈ ٽه ٕبٽنین هوى ٍا نبسبٍاڃ [ ]7ډیهوانيني .سٺَیجب همب ٹيٍ ثده ډدب ٙدجبهز ىاٙشني ٽه انش٪بٍٗ ٍا ىاٙشیڈ؛ ىودب ،نهانڂٚشی ،ثب ٩بهَی ٱَیت. ثب این كبڃ ،اځَ ثه انياُهی ٽبٵی ثه ډؼٖمههب و ٭پٔهبیٚدب هیدَه ډدیٙديی ،ثده ٝوٍسٚب ٭بىر ډیٽَىی .كشی ډن ٽڈٽڈ ډچشٶز ایمبهبی ػِیی ؿهَه و سٶبورهدبی ډوشَ٩ َِٞیٴ و كٖبٕی ىٍ كبالر آ ډیٙيڇ .وٹشی ٍډِ ُثبنٚب ځٚدوىه ٙدي ،ندبڇ ٥وایٴ و ثَهی اُ ىإشب هبیٚب ٍا نیِ یب ځَٵشیڈ. ثَهالٳ ؿني ثیڂبنهی هوٙمني ىیڂدَی ٽده اُ ىوٍ ډ٦بڅٮده ٽدَىه ثدوىیڈ ،نبسدبٍاڃهدب انٶَاىی و ډپشٚٴ ثوىني .آنهب هڈ ثٮي اُ دٚز َٕ ځٌاٙشن سبٍین ٍنڂبٍنڀِ دَ اُ هدوة و ثيِ هب ٛػهبنٚب ،ډظڄ سبٍین هوى ډب ،ىٍ ډن٪وډدهی ٕدیبٍهای هوىٙدب ځٖدشَىه ٙيه ثوىني. آنهب هڈ ډبنني ډب ىو ٍویبی ډش٢بى ىاٙشني .ىٍ اٙشیبٷ ٕدشبٍههدب ثوىندي و ػدبیی ثدَای ٍِٕشن .همـنین ،ىٍ آٍُوی ؿهَههبیی ىیڂَ ،آٍوُی همٖبیه. ُډبنی ٽه اوڅین اهشَنبوٙب ٍا ٕبهشنيُ ،ډبنی ثوى ٽه ىیڂَ اُ ٵپدَ همٖدبیههدب ىٕدز ٖٙشه ثوىني .هیؾ نٚبنی اُ این ٽه ٽٖی ُډبنی ثه ىنیبیٚب َٕ ُىه إز نجدوى .هدیؾ ٝيایی ػِ ٕپور اُ ٕشبٍههب نٚنیيني. دٔ وٹشی آډبىه ٙيني ،نوٖزنبوٙب ٍا ٍهٖذبٍ ٍویبی ىیڂَٙب ٽَىني؛ ػب. ؿني هٶشه دٔ اُ ا٭ِاڇ ،ثچوٍٽَهی هوٍٙیيٙب ىٍهڈ ٙپٖز. *** سب ىو هٶشه سَػمههب ٍا ىوثبٍه و ٕهثبٍه ثبُثینی ډیٽَىیڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
14
ؿنيین هِاٍه ثه ىنجبڃ ٍاهی ثَای اُ ثین ثَى این ډوان ٬ډَٿآوٍ ىوٍ هوٕٗدشبٍههدب ثوىیڈٕ ...ٮی ډیٽَىیڈ آنـه ٽه دوینيه سٞبىٵب انؼبڇ ىاىه ثوى ،٭بډيا ثبُٕدبُی ٽندیڈ. كبال ثه ػواة ٍٕیيه ثوىیڈ. نبسبٍاڃهب نیِ ،ډظڄ هوى ډب ،سوانٖشه ثوىني یټ و سنهب یټ ثچوٍٽَه ٍا اُ ثین ثجَندي؛ ډدبڃ هوىٙب ٍا .اڅڂو ىٹیٺب همب ثوى؛ آٱبُ ٙهبةػنڀ ٽه ډشٮبٹجب ثه نبثوىی سٺَیجی سمي ٭٪یڈٙب ډنؼَ ٙيه ثوى. نشیؼهځیَی ډٚو ٜثوى .این ډوان ٬ٽٚنيه ٙپٖشنی ثوىني ،اډب سنهب اُ ىٍو ! سبُه این ٵپَ ىاٙز سهنٚین ډیٙدي ٽده ثبٕدشب ٙنبٕدب «ٕدشو هَډدی» ٍا ثیدَو ٽٚیيني. ځبٍٕیب ٽبٍىنبُٓ ،ثب ٙنبٓ اٍٙيډب ،إشٮياى هبٝی ثَای نمبی٘ ىاٙز .وٹشی ډدن و آڅیٔ او ٍا ىٍ اٍىوځبه٘ دبی این ډٺجَهی سبُه كٶَٙيه ډالٹبر ٽَىیڈ ،اٝدَاٍ ٽدَى ٽه هَ ثلظی ىٍ ډوٍى ٽٚٶ٘ ٍا ثه ٵَىا ډوٽوڃ ٽنیڈ .ىٍ ٭دو ،ٟاو و همپدبٍٗ ٙدبڇ ډوٞوٝی ثَایڈ سياٍٻ ىیيني و څیوا هبیٚب ٍا ثه اٵشوبٍ آڅیٔ ثچني ٽَىني. آڅیٔ ثچني ٙي و سمؼیيار آنب ٍا ثب نٺيی ٥نِآډیِ دٌیَٵز و ىوثدبٍه نٖٚدز سدب ثده ٙیَ ىاى ٽوىٽمب اىاډه ثيهي. سَٻ ٭بىر ډوػت ډَ ٟإز؛ ُندب انديٽی ثوىندي ٽده سوانٖدشه ثوىندي ثده ثدبُهوٍى ُیٖشیای ٽه ثب٭ض ُاىووڅي نپَى ډیٙي ٱچجه ٽنني .آڅیٔ ػِو اوڅین ُنبنی ثدوى ٽده سوڈىا هبی٘ ٍا ثبُٵٮبڃ ٽَى و ٽوىٽی ثه ىنیبی ػيیيډب آوٍى. نه این ٽه ثوواهڈ كٖوىی ٽنڈ .ثبالهَه ،ډن هڈ ىٍ آٵشبةِ انيٽی ٽمشَ ٙپوهمنيِ ديٍ ثوى ٹَاٍ ځَٵشه ثوىڇ .اډب این نمبی٘ دَهیبهو ٽڈٽڈ ثیٹَاٍڇ ډدیٽدَى .ٱیدَ اُ ډوٙده ثبٻٙ ،بیي دیَسَین انٖب كب َ١ثوىڇ ،آ ٹيٍ دیَ ٽه ثده هدب َ٥ىاٙدشه ثبٙدڈ ُډدبنی ثـهىاٍ ٙي ثین ډَىڇ اډَی ٭بىی ثوى و سنهب وٹشی ٽبٍ ډهمی ددی٘ ډدیآډدي ،ثدَای اډوٍ ىیڂَ وٹز ډیځٌاٙشني! ثبالهَه ،وٹشی ډهمبنی اُ ست و سبة اٵشبى ،ځبٍٕیب ٽبٍىنبٓ ثب َٕ اٙبٍهای ثه ډن ٽَى و ډَا ثیَو و ثه ثبڅهی دٚشی ؿبىٍ هيایز ٽَىُ .یَ نوٍ كچٺهی ٍوٙنی اُ ٕیبٍٻهدبیی ٽه نبسبٍڃهب ثه ٝوٍر طبثز ىٍ إٓمب إدشوایی ٽوئٖدز ٽدبٍ ځٌاٙدشه ثوىندي ،ډٖدیَ ٽڈنوٍ و َٕاٙیجی ٍا سب ډلڄ كٶبٍیهب دیموىیڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
15
٭چمیسویچی -سَػمه
ثبالهَه ،ثه ىیواٍی آڅیبّی ٽه ثَعځونه ٍوی َٕډب ثَاٵَاٙشه ثوى ٍٕدیيیڈ .اُ ډدبىهای ٕبهشه ٙيه ثوى ٽه ډشوٞٞب ډب همین اواهَ آٱبُ ثه سلچیچ٘ ٽَىه ثوىني و سٺَیجب ىٍ ثَاثَ سبطیَار نبٙی اُ ځٌٙز ُډب هدڈ نٶوًنبددٌیَ ډبنديه ثدوىٍ .وید٘ نٺد٘هدبیی اُ ىإشب آهَین ٍوُهبی نْاى نبسبٍاڃ كپبٽی ٙيه ثوى. ثو٘ ا٭٪ڈ آ ىإشب ٍا اُ ٕواثٸ سَػمهٙيه هوانيه ثوىیڈ .اډب هنوُ دبیدب ىإدشب نبډٮچوڇ ثوى ،و اڅجشه ىڅیچی هڈ ثَای ثیٹَاٍی نجوى .آیب ثالی ٕهمنبٽی نبُڃ ٙديه ثدوى؟ آیب ډبٙینهبی هوٙمني ،ٽه هڈ سمي آنب و هڈ ډبڃ ډب ثه آنهب ډشپی ثوىهٙ ،دوٍیيه و اٍثبثبنٚب ٍا ٹشڄ ٭بڇ ٽَىنديه ثوىندي؟ آیدب ٵندبوٍی ُیٖدزډهنيٕدی دیـیديهٙدب اُ ٽنشَڃٙب هبٍع ٙيه ثوى؟ آنـه ډیىانٖشیڈ این ثوى ٽه نبسبٍاڃهب ٍنغ ٽٚیيه ثوىني .ډظڄ ث َٚثیَو ٍٵشه ثوىني و ٽیهبنی ٍا ٽٚٴ ٽَىه ثوىني ٽه ثه ٍویٚب ثٖشه ثوى .هَ ىو ٍویبیٚدب -هدڈ ػبهدبی ډنبٕت ثَای ځٖشَٗ هبنه ،هڈ ډالٹدبر ًهدنهدبیی ىیڂدَ -ډظدڄ ډدَٿٽدَهی ىوٍ ٕشبٍهٙب هَى ٙيه ثوى .ډظڄ ث ،َٚډير ډيیيی ٍا ثب ٭ٺچی نه ؿنديا ٕدچیڈ ٕدذَی ٽَىه ثوىني. ىٍ سبٍیپی ٭میٸ ىٍو كٶبٍی ،ځبٍٕیب ٽبٍىندبٓ ا٥میندب ىاى ٽده دبٕدن ٍا هدواهڈ یبٵز. همین ٥وٍ ٽه او اىواس٘ ٍا آډبىه ډیٽَى ،ډن ثه ٝيای ثیٚهُاٍ اَ٥اٳ ځوٗ ډیىاىڇ. ُنيځی این ػهب َٕٙبٍ ثوى .ډوػوىار ىوٕزىاٙشنی و دیـیيهای وػوى ىاٙدز ٽده ثٮ٢ی ٙب ډٚوٞدب ٥جیٮدی و ثٮ٢دی ىیڂدَ ثدهو١دوف نشیؼدهی ُیٖدزدیپَسَاٙدی هوٙمنيانهای ثوىني .ىٍ ډوچوٹبسٚب ،ىٍ هنَ و ډٮمبٍیٚب و ىٍ همب ٭چشی ٽه ثب٭دض نوډیيیٙب ٙيه ثوى ،نِىیپی ٹيٍسمنيی ٍا ثب نبسبٍاڃهب كٔ ډیٽَىڇ .ځمب ٽنڈ اځَ ډیىیيډٚب اُٙب هوٙڈ ډیآډي. هوٙلبڃ ثوىڇ ٽه این ىنیب ٍا ثَای ثَٚیز ثه سَٞٳ ىٍډیآوٍىڇ ،ؿَا ٽه ډدیسوانٖدز ثه ډٮنی نؼبر نْاىڇ ثبٙي .ثب این كبڃ ،ثَای ىیڂَ نْاىی ٽده اُ ډیدب ٍٵشده ثدوى ىڅدڈ ډیٕوهز. ٽبٍىنبٓ ثب َٕ ډَا ثه ٕمز ػبڇ ػهب ثینی ٽه دبی ٕدشو هَډدی ٽدبٍ ځٌاٙدشه ثدوى ٵَاهواني .ثه ډل ٠این ٽه ىٕشمب ٍا ىٍ سبٍیپی ٵدَو ثدَىیڈ ،ندوٍی ٍوی سدټٕدنڀ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
16
٩بهَ ٙي .ػبهبیی ٽه نوٍ ډیٍٵز ،ډیسوانٖشیڈ څمٔ و كبڃوهوای آ آهَین ٍوُهبی نبسبٍاڃ ٍا كٔ ٽنیڈ. ٕ٦ق ډیِا ٙيه ،ندَڇ و ٥ندینىاٍٗ ٍا څمدٔ ٽدَىڇ .ٽبٍىندبٓ هديایشڈ ٽدَى و ډدن سوانٖشڈ آهَاڅِډب ٍا ؿنب ٽه نبسبٍاڃهب ډیهوإشني كٔ ٙوى ،كٔ ٽنڈ. *** نبسبٍاڃهب هڈ ډظڄ ډب ىوٍا ٥والنی سچوی ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشه ثوىني ،كشی ٥دوالنیسدَ اُ آنـه ٽه ډب سب ٽنو سلمڄ ٽَىهایڈ .ىٍ واٹ ،٬ثه ن َ٪آنهب ٽبئنبر ٙوهی ثديِ ثٍِځدی ثوى. كیبر هَ ػبیی ثین ٕشبٍځب دیيا ډیٙي .اډب ،هوٙدمنيی ثدهآهٖدشڂی و نديٍر و ثدب اٙشجبهبر آٱبُین ثٖیبٍی ٙپڄ ډیځَٵز .ػبیی هڈ ٽه ٍوی این اسٶدبٷ ٍوی ډدیىاى، ٱبڅجب ثه ٙپچی نجوى ٽه ىٍ كَٖر ٵ٢ب یب ىیڂَ ٕیبٍههب ثبٙي. وڅی ،اځَ ثچوٍٽَههب نجوىني ،ٹَاٍځبههبی انيٽی ٽه ٕٶَ ٵ٢بیی ىٍٙب ٙپڄ ډدیځَٵدز ٍو ثه ثیَو ځٖشَٗ ډییبٵشني .انوا٭ی ډظڄ ډب ځٖدشَىه ډدیٙديني و ثدبالهَه ثدب هدڈ سمبٓ ثَٹَاٍ ډیٽَىني؛ ثده ػدبی ایدن ٽده سدب اثدي الی ٙدنىاندههدب ٍا ثڂَىندي .ندْاى ٹيیمیسَی اُ ٍاه ډیٍٕیي و ىٍ آٱدبُ ٍاه ندْاىی ىیڂدَ ،ىٍ ځدٌٍ اُ ثٮ٢دی ثلدَا هدب ىٕشٚب ٍا ډیځَٵز. اځَ ثچوٍٽَههب نجوى... اډب ٹَاٍ نجوى این ٥وٍ ثبٙي .ٵ٢بنوٍىا نمیسوانٖشني ځٖشَىه ٙوني ،ؿدو ثچدوٍٽَههدب ٵٺ ٤اُ ىاهڄ ډیٙپٖشني! ٽیهب ؿه ثیٍكڈ ثوى! یب ىٕز ٽڈ نبسبٍاڃهب این ٥وٍ ٵپَ ډیٽَىني. اډب ،آنب دٚشپبٍ ثه هَع ىاىني و دٔ اُ ځٌٙز ا٭ٞبٍ وٹَو ىٍ ٙپبٍ هوٕٗدشبٍځب ٙڂٶزانڂیِ ،ىوٍٽبوٙڂَانٚب دنغ آة ػهب ٍا ٽٚدٴ ٽدَى ٽده ثدب ډواند ٬ٽٚدنيهای ډلبٵ٪ز نمیٙي. ثب څمٔ ډوشٞبر این ٕیبٍههبی ىٍ ىٕشَٓ ،آ ىٕشڈ ٽه څمدٔ ډدیٽدَى څَُیدي .اُ ٭٪مز هيیهای ٽه ٍوی این ٕشو هَډی ثده ډدب ىاىه ثوىندي ثٲ٢دڈ ځَٵدز .سٮؼجدی نياٙز ٽه ٽبٍىنبٓ واىاٍڇ ٽَىه ثوى ٝجَ ٽنڈ! ډن هڈ وٹشی ډدیهوإدشڈ ثده آڅدیٔ نٚبن٘ ىهڈ ،سبډڄ ډیٽَىڇ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
17
٭چمیسویچی -سَػمه
ٙمبٍهی ،1ىی 89
18
اډب ثٮي ،ثه این ٵپَ اٵشبىڇ ٽه نبسبٍاڃهب ٽؼب ٍٵشني؟ و ؿَا؟ ثب ٘ٙػهب ،ډٖدچمب ثبیدي ٍوكیهٙب ثهشَ ډیٙي! ػبیی اُ ٕشو هَډی ځیغٽننيه ثوىٝ ...لجز اُ ٕیبهؿبڅههب و ُډب ثوى .همدب نٺ٦ده ٍا ثبٍهب و ثبٍهب څمٔ ٽدَىڇ ،ىٍ كدبڅی ٽده ٽبٍىندبٓ واٽنٚدڈ ٍا ډدیدبییدي .ثدبالهَه، ٵهمیيڇ. ٵَیبى ُىڇ« :سوڈ ډَٯ ثٍِٿ!» ډپبٙٶهی اسٶبٹی ٽه اٵشبىه ثوى ،ٽٚٴ دنغ هوٕٗدشبٍه ٍا نبؿیِ ػچوه ډیىاى. «دٔ ،ثچوٍٽَههب ثه این ىٍى ډیهوٍني؟» نمیسوانٖشڈ ثبوٍ ٽنڈ. ٽبٍىنبٓ څجوني ُى« .ىٍ ډوٍى ٵنبوٍی ثبیي ډلشب ٣ثوى ،ػبٙوا .ىٍٕدز إدز ٽده ایدن ډوان ٬ثه ن َ٪ىٕز آٵَیيځبٍ ٍا ىٍ هچٺز نٚب ډیىهي ،اډب ثی٘ اُ آ ٽه یټ َ٥اكی ٽچی ٍا نٚب ىهي ،ٵٺ ٤ډمپن إز ثَ كٖت َٙای ٤ایؼبى ٙيه ثبٙي. «این سنهب ؿیِی إز ٽه ډیىانیڈ .ثيو ثچوٍٽَههب ،ډمپن ثدوى هدوى ډدب هدڈ وػدوى نياٙشه ثبٙیڈ .كیبرِ هوٙمني ډیسوانٖز نبىٍسَ اُ آنی ثبٙي ٽه اٽنو هٖز و ٙدبیي ٕشبٍههب هڈ سٺَیجب ٭بٍی اُ كیبر ثوىني». ٽبٍىنبٓ آهی ٽٚیي و اىاډه ىاى« :هِاٍا ٕبڃ ثچوٍٽَههب ٍا نٶَین ٽدَىیڈ ،نبسدبٍاڃهدب كشی ثیٚشَ اُ ډب .سب ُډبنی ٽه ثبالهَه ٵهمیيني». اځَ ثچوٍٽَههب نجوى... آ ٙت ،همب ٥وٍ ٽه ثه نوٍ دَیيهٍنڀِ ډَسٮٚی هیدَه ٙديه ثدوىڇ ٽده اُ ٙدبٍىهبی َٕځَىانی ډیسبثیي ٽه هنوُ ٕشبٍههبی ٍوٙنسَی اُ ډیب ٙب ډدیىٍهٚدیي ،ثده ایدن ډو١و ٫ٵپَ ٽَىڇ. اځَ ثچوٍٽَههب نجوىني ،اوڅین ىٕشهی ٕشبٍهنوٍىا واٍى هَ ٽهپٚبنی ډدیٙديني .كشدی اځَ هوٙمنيسَین ډوػوىار نیِ هبندهنٚدین ډدیډبنيندي ،وٍوى یدټ ځوندهی ډشهدبػڈِ ډٖشٮمَهٕبُ ،ىیَ یب ُوى ،اػشنبةنبدٌیَ ثوى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
21
٭چمیسویچی -سَػمه
اځَ ثچوٍٽَههب نجوىني ،این اوڅین ٕشبٍهنوٍىا ثیَو ډیٍٵشني و سمبڇ ػهب هبیی ٍا ٽده ډییبٵشني اٙٲبڃ ډیٽَىني .سمبڇ آةػهب هب ٍا ډٖپونی و سمبڇ ٕدیبٍٻهدبی ىوٍ هدَ هوٕٗشبٍه ٍا ډشمي ډیٽَىني. ىو ٹَ دی٘ اُ آ ٽه ثچوٍٽَه ٍا ٽٚٴ ٽنیڈ ،ډب اثنبی ث َٚىٍ این انيیٚده ٵدَو ٍٵشده ثوىیڈ ٽه ؿَا این اسٶبٷ هیؾځبه ثَای ُډین ٍوی نياىه إز .ؿَا ىٍ ٥وڃ ٕه ډیچیدبٍى ٕبڅی ٽه ُډین یټ ډِچټ ثبة ىنيا ثوى ،هدیؾ ندْاىی ډظدڄ هوىډدب نیبډديه و آ ٍا ډٖشٮمَه نپَىه ثوى؟ ٵهمیيیڈ ٽه ثه هب َ٥این ډوان ٬ٽٚنيهی ىوٍ ډن٪وډه ثدوى ٽده دیٚدینیب ٽوؿدټ و اثشياییډب اُ ىهبڅز ثیڂبنڂب ىٍ اډب ډبنيه ثوىني ...و دَوٍٙڂبهمب اډپب یبٵشده ثدوى ٽه ىٍ آٍاډ٘ و سنهبیی ډب ٍا ثذَوٍاني. اځَ ثچوٍٽَههب نجوىني ،اوڅین ٕشبٍهنوٍىا سمبڇ ٽهپٚب یب ٙبیي َٕإدَ ٽیهدب ٍا ددَ ډی ٽَىني .اځَ این ډوان ٬نجوىني ،این همب ٽبٍی ثوى ٽه ډب هڈ ډدیٽدَىیڈ .سدبٍین آ ػهب هب ثَای همیٚه سٲییَ ډیٽَى و ثه هیؾ وػه نمیسوا سٞوٍ ٽَى ٽه ؿه «ډدَٿِ اكشمبڃ»ی ثه ثبٍ ډیآډي. دٔ ،این ډوان ٬اُ ػهب هب ،سب ُډبنی ٽه كیبسی ثه وػدوى آوٍندي ٽده دوٕدشه ٍا اُ ىٍو ثٚپبٵي ،كٶب٩ز ډیٽَى. وڅی ډن٪وٍ ؿه ثوى؟ ؿه نٶٮی ىاٙز ٽه اُ یټ ؿیِ ػوا كٶب٩ز ٽنیٝ ،دَٵب ثدَای این ٽه ىٍ ثٍِٿٕبڅی ثه سنهبیی سنڀ و سچوی ثَٕي؟ سٞوٍ ٽنیي ٽه او١ب ٫ثَای اوڅین نْاى ٕشبٍهنوٍى ؿڂونه ثدوىه إدز؟ اځدَ ډظدڄ ایدوة ٝجوٍ ثوىني ،هیؾځبه هوٕٗشبٍهی ىیڂَی ثَای سمچټ دیيا نمیٽَىني .سدب ُډدبنی ٽده سوڈ ىیڂَی ثٚپبٵي ،هیؾ همٖبیهای نياٙشني ٽه ځخ ثِنني. ٙپی نجوى ٽه هیچی دی٘ اُ آ نوډیي ٙيه ثوىني. كبال ډب ،آىډیب ٘ٙ ،ػهب ُیجب هيیه ځَٵشه ثوىیڈ .ځَؿه نشوانٖشه ثوىیڈ نبسبٍاڃهب ٍا ډالٹبر ٽندیڈ ،ىٕدز ٽدڈ ډدیسوانٖدشیڈ ٽشدبةهبیٚدب ٍا ثودوانیڈ و ثٚنبٕیمٚدب . همـنین ،اُ ٕواثٸ ىٹیٸٙب ډیسوانٖشیڈ ىٍ ډوٍى نْاىهبی ىیڂَی ٽه دیٚشَ ىٍ هدَ یټ اُ آ دنغ هوٗػهب و هَ یټ ىٍ ٽیهبنی ثیٽٔ ،ديیي آډيه ثوىني ثیبډوُیڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
20
ٙبیي یټ ډیچیبٍى ٕبڃ ىیڂَ ٽیهب ثه َ٥فهبی ٭چمدیسویچدی ٍایدغِ ُډدب دديٍثٍِځڈ ٙجبهز ثیٚشَی ثیبثيٙ .بیي آ ډوٹ ٬سؼبٍر ٍاه هوى ٍا ىٍ ډٖدیَهبی ٕدشبٍهای ثدین ػهب هبی ٙچوٯ و دَٝلجز ثبُ ٽني. وڅی ډب هڈ ،ډظڄ نبسبٍاڃهب ،ٽمی ُوى ٍٕیيه ثوىیڈ .نٶَینمب این ثوى ٽه ،كشی اځدَ سدب آ ُډب ىواڇ ډیآوٍىیڈ ،یټ نْاى ٕبڅووٍىه ثبٙیڈ. یټ ثبٍ ىیڂَ ثه ٝوٍر ٵچپیای ٽه نبډ٘ ٍا ٭نٺب ځٌاٙشه ثوىیڈ نڂبه ٽَىڇ ،ثده ػدبیی ٽه نبسبٍاڃهب ډیچیو هب ٕبڃِ انٖبنی ٹجڄسَ ٽوؿیيه ثوىني .نمیسوانٖشڈ ٕشبٍهی سبٍیپی ٍا ٽه ثه ٕدمش٘ ٍٵشده ثوىندي ثجیدنڈ ،اډدب ډدیىانٖدشڈ ىٹیٺدب ٽؼبٕدز .اُ هوىٙدب ىٕشوٍاڅٮمڄ ىٹیٺی ثه ػب ځٌاٙشه ثوىني. ثٮي ،ثَځٚشڈ و ىاهڄ ؿبىٍی ٙيڇ ٽه ثب آڅیٔ و ٵَُنيډب ډٚشَٽب إشٶبىه ډیٽدَىیڈ و ٕشبٍههب و ٙبٍىهب ٍا دٚز َٕ ځٌاٙشڈ. ٵَىا ٍوُ دَډٚٲچهای هواهي ثوى .ثه آڅیٔ ٹوڃ ىاىه ثوىڇ ٽه اكشمبال ٕبهشن هبنهای ثَ ىاډنهی سذهای نه ؿنيا ىوٍ اُ ٽهنٙهَ ٍا َٙو ٫ٽنڈ. وٹشی ٽنبٍٗ ىٍ سوز هواة َٕیيڇ ،ىٍ هواة كَٳهبیی ُى و سنڀ ىٍ آٱوٙڈ ځَٵز. ثـه ؿني دب آ َ٥ٳسَ ىٍ ځهواٍهاٗ ثهآٍاڇ هواثیيه ثوى .آڅیٔ ٍا ىٍ آٱدوٗ ځدَٵشڈ و ثهآٍاډی نٶٔ ٽٚیيڇ. اډب ٥وڃ ٽٚیي سب هواة ثه َٕاٱڈ ثیبیي .ثه سٶپَ ىٍ ډوٍى آ ؿه ٽه نبسدبٍاڃهدب ثده ډدب ىاىه ثوىني اىاډه ىاىڇ. اٝالف ډیٽنڈ ...آ ؿه ٽه ثه ډب ٹَ ٟىاىه ثوىني. ثه ٥َٙی ٽه ثب آنب ډهَثب ثبٙیڈ ،ډیسوانیڈ اُ ٘ٙػهبنٚدب إدشٶبىه ٽندیڈ .ایدن همب ٥َٙی ثوىه ٽه آنب ،وٹشی ؿهبٍ ػهب ٍهب ٙيه سوٕ ٤څَخٽچِنو ٽه نْاى ٹجدڄ اُ آنب ىٍ ډٖیَهبی ٕشبٍهای ډشَوٻ ثوىٍ ،ا اٙٲبڃ ٽَىني ٽه دٌیَٵشه ثوىندي ...و همدب ٥َٙی ٽه څخٽچنو دٌیَٵشه ثوىُ ،ډبنی ٽه ٕه هوٍٙیي طْووُو ٍا ثه اٍص ډیثَى. سب ُډبنی ٽه ځٖشَنٚینی انڂیِٗ اٝچی ډب ثبٙي ،ػهب هب ثه ډب و ثه هدَ ٽدٔ ىیڂدَی ٽه سٞبىٵب ډالٹبر ٽنیڈ سٮچٸ ىاٍى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
21
٭چمیسویچی -سَػمه
اډب ُډبنی اوڅویزهبیمب سٲییَ هواهدي ٽدَى .ثَهدوٍىاٍی اُ ػدبی ٽدبٵی ىیڂدَ سٮچدٸ هبَ٥ډب نوواهي ثوى .ىٍ ٭و ،ٟؿنب ٽه نبسبٍاڃهب هڈ دی ثَىني ،ثیٚدشَ و ثیٚدشَ ثده سنهبیی ٵپَ هواهیڈ ٽَى. ډی ىانڈ ٽه كٸ ثب آنهب ثوىهٍ .وُی ،نهمین نٖڄ نواىځب ډن ىٍهواهني یبٵز ٽه ىیڂدَ نمیسوانني ىنیبیی ثيو ٝيایی ىیڂَ ٍا سلمڄ ٽنني .اُ سمبڇ این ػهب هبی ُیجب هٖشه هواهني ٙي و سمبڇ ٹجیچه ٍا ػم ٬هواهني ٽَى سب ثه ٕوی ٕشبٍهی ٕیبه ثٚشبثني. آنؼب ،ىٍ اٵٸ ٍویياىِ یټ ٕیبهؿبڅهی ثٍِٿ ،نبسبٍاڃ ،څخٽچنو و طووُو ٍا دیديا هواهندي ٽَى ٽه ىٍ ٵنؼبنی اُ ُډبنی ډٮوٷ ،ىٍ انش٪بٍني. ثه ٝيای ثبى ٽه ثهنَډی څجههبی ؿبىٍ ٍا سپب ډیىاى ځوٗ ٕذَىڇ و ثه نهمدین نٖدڄ نواىځبنڈ ٍٙټ ثَىڇ .ىٕز ٽڈ ،ډن هڈ ډیهوإشڈ ىیڂَ ٕشبٍهندوٍىانی ٍا ٽده هیچدی ډٚبثه ډب ثوىني ثجینڈ. آه ،ډیسوانیڈ ؿني ډیچیبٍى ٕبڃ ىیڂَ ٝجَ ٽنیڈ ،سب ُډبنی ٽه ىٍ ُډب هبی ىوٍ ثٖیبٍی اُ دوٕشههب ثٚپبٵي و ٽیهب ٍا هیبهوی ٵٮبڅیز ٵَا ځیَى .اډدب ،سدب آ ُډدب ډدب سٲییدَ هواهیڈ ٽَى .ىٍ واٹ ،٬آ ډوٹ ٬اڅِاډب یټ دیَنْاى هواهیڈ ٙي... اډب ٽياڇ نو ٫هوٙمني ٥جٸ ٭ٺڄ ٕچیڈ ؿنین َٕنوٙشی ٍا انشوبة ډیٽني؟ ثدهډَاسدت ثهشَ إز ػوا ثمبنیڈ سب ُډبنی ٽه ثبالهَه ٽیهب ػبیی ثبٝٶب ثَای څٌر ثَى ثبٙي! ىٍ انش٪ددبٍ آ ٍوُ ،نْاىهددبیی ٽدده دددی٘ اُ ډددب آډدديهانددي ىٍ څجددهی ٕددیبهؿبڅددهی ُډب ځٖشَىهٙب ډیهواثني .ؿنيا سبة ډی آوٍني سب ثده ډدب هوٙدبډي ثڂویندي .آنڂدبه، ثهاسٶبٷ ٝجَ هواهیڈ ٽَى سب ٕبڃهبی ٕشَو اوڅیهی ٽهپٚب هب ثه َٕ آیي. كددٔ ٽددَىڇ ثددب سبډددڄ ٽددَى ٍوی ٍاه كددڄ َ٩یدٴ نبسددبٍاڃهددب ،آهددَین ٍٙددشههددبی ثٍِٿاٵَٖىځی ٹيیمی نیِ اُ هڈ دبٙیي .سب ډيرهب ډیسَٕیيیڈ ٽه ٽبئنبر یټ ثٌڅهځو و ػبیڂبه ډب ىٍ آ ،ػبیڂبه یټ ٹَثبنی ثبٙي؛ یټ ٵَیتهوٍىه .اډدب كدبال ،اٵپدبٍ سبٍیدټ ډن ډظڄ دوٕشهی سوڈ ډَٯ ٙپٖز ...ډظڄ ىیواٍهبی ٹٶٖی ثچوٍین. همَٖڇ ٍا سنڀ ىٍ آٱوٗ ځَٵشڈ .ىٍ اٵپبٍ هواةآڅوىهاٗ ثهنَډی ُډِډده ٽدَى .وٹشدی ثبالهَه هواة ثه َٕاٱڈ آډي ،اكٖبٓ ٽَىڇ كبڅڈ هیچی ثهشَ اُ آنی إز ٽه ٥ی هِاٍ ٕبڃ اهیَ ثوىه إز .كٔ ٽَىڇ هیچی هیچی ػوا سَ هٖشڈ.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
22
[1] Lester Del Rey [2] Oort [3] Corpsicles
[ - Lasercast ]4إٍبڃ هجَ ثب څیٍِ [5] Collapser [ - Holistank ]6ای دن واّه اُ سَٽی دت Holisثدده ډٮنددبی «ٽددڄ» و tankثدده ډٮنددبی
«ډوِ » یب «َ٩ٳ» ٕبهشه ٙيه إز و اٙبٍه ثه َ٩ٵی إز ٽه ٽچیدز یدټ ٙدی ٍا ثبُٕبُی و ٹبثڄ ىٕشَٕی و ډ٦بڅٮه ډیٽندي .اُ ایدن ٍو ډٮدبىڃ «ػدبڇ ػدڈ» ثدَای آ انشوبة ٙيه إز. [7] Nataral [8] Lap-Klenno [9] Thwoozoon [10] spreadsettle
ٙمبٍهی ،1ىی 89
23
٭چمیسویچی -سَػمه
ٙمبٍهی ،1ىی 89
24
٭چمیسویچی -سَػمه
نٶَین آریًر س .کالرک تزگزدان :الُیار امیزی ٥ی ٕیٞي ٕبڃ ،ىٍكبڅیٽه ٙهَس٘ َٕإَ ػهب ٍا ٵَا ځَٵشه ثوىٙ ،هَ ٽوؿټ اینػب ىٍ دیؾ ٍوىهبنه دبثَػب ثوى .ځٌٙز ُډب و ىځَځونی ثه نَډی څمٖ٘ ٽَىه ثوىني؛ ىوٍاىوٍ اُ آډي آٍډبىه ] [1و ٕٺوٍ ٣ای٘ ٕوڇ هجَ ىاٙز و سمبڇ ػنڀهبی ثَٚی ثیا٭شنب اُ ٽنبٍٗ ځٌٙشه ثوىني. كبڃْ اُ ىٕز ٍٵشه ثوى ،ځویی ٽه هَځِ نجوىه إز .ډٚٺز و ځنؼینهی ٹَ هب ىٍ یټ څل٪هی ُډب ثه ٽچی نبثوى ٙيه ثوى .هنوُ ډیٙي هیبثب هبی ډلو ٙيه ٍا ثه ٝوٍر ه٦و٥ی ٽڈٍنڀ ىٍ ُډین ٙیٚهای ىنجبڃ ٽَى ،اډب اُ هبنههب هیؾ نمبنيه ثوى .ٵوالى و
ٙمبٍهی ،1ىی 89
25
٭چمیسویچی -سَػمه
ثشن ،انيوى و ؿوة ِ ٽهن ثچو - ٣ىٍ انشهب ىیڂَ اٍُٙی نياٙشني .همڂی ىٍ څل٪هی ډَٿ ٽنبٍ هڈ ایٖشبىه ثوىني ،ډجهور اُ نوٍ هیَهٽننيهی ثمتِ ىٍ كبڃ انٶؼبٍ .آ ځبه، كشب دی٘ اُ آ ٽه ثشوانني ىٍ یټ آ ْ ٙٮچهوٍ ثٚوني ،اډواع انٶؼبٍ ثه آ هب ٍٕیي و هٖشیٙب دبیب یبٵشه ثوى .نیڈٽَهی كَیٞی اُ ُثبنههبی آس٘ ،ډبیڄ ثه ډبیڄْ ٍوی ٽٚشِاٍهبی همواٍ ځٖشَٗ یبٵشه و اُ ىڃ هوی٘ همب ٕشو ِ آٙنبی ىٍ دیؾ و سبثی ٍا ثَاٵَاٙشه ثوى ٽه اًهب آىډیب ٍا ډيرهب ثب همین هيٳ كٺیَ ،سٖویَ ٽَىه ثوى. ډوٙټِ َٕځَىا ثوى؛ یپی اُ آهَینهبیی ٽه دَسبة ٙيني .ډٚپڄ ډیٙي ځٶز ثه ٹٞي ؿه هيٵی .ٹ٦ٮبً څني نه ،ؿو څني ىیڂَ یټ هيٳ ن٪بډی نجوى .ىٍ واٹ ٬څني اٝالً ىیڂَ هیؾ ؿیِ نجوى .ډيرهب دی٘ اٵَاىی ٽه همین و٩یٶه ٍا ىاٙشني ،كٖبة ٽَىه ثوىني ٽه ثَای ؿنب هيٳ نٖجشبً ٽوؿپی ٕه ثمت هیيٍوّنی ٽبٵی إزٙ .بیي ثب ٵَٕشبى ثیٖز سب ،ٽمی ُیبىهٍوی ٽَىه ثوىني. این ،یپی اُ آ ثیٖز سبیی ٽه ٽبٍٙب ٍا ثه هوثی انؼبڇ ىاىني ،نجوى .ډٺٞي و ډجيأٗ هَ ىو نبٙنبهشه ثوى :اینٽه اُ دهنههبی ثیكبٝڄ و ډشَوٻِ ٹ٦ت ٙمبڃ َٕ ٍٕیيه ثوى یب اُ ٵَاُ ىوٍىٕز آةهبی اٹیبنوٓ ا٥چٔ ،هیؾ ٽٔ نمیىانٖز و كبڃ اٵَاى انيٽی ثوىني ٽه كشب اهمیشی ثيهنيُ .ډبنی ٽٖبنی ثوىني ٽه ؿنین ؿیِهبیی ٍا ډیىانٖشني ،ٽٖبنی ٽه ىوٍاىوٍ دَواُ ٍاٽزهبی ثٍِٿ ٍا سمبٙب ٽَىه و ډوٙټهبی هوىٙب ٍا ثه ىیياٍ آ هب ٵَٕشبىه ثوىني .این ډالٹبرهب اٱچت ىٍ ىوٍىٕز و ثَ ٵَاُ ُډین ،ػبیی ٽه إٓمب ٕیبه ثوى و هوٍٙیي و ٕشبٍځب ٵچټ ٍا ثب هڈ ٹٖمز ډیٽَىني ،ثَٹَاٍ ثوى .آ ځبه آ ٙٮچهی وٝٴنبٙينی څل٪های ٙپوٵب ډیٙي و دیبډی ٍا ىٍ ٵ٢ب ډیځٖشَاني ٽه ىٍ ٹَ هبی آسی ؿٚمب ىیڂَی ػِ ث َٚډیىیيني و ىٍٻ ډیٽَىني. اډب این ډَثو ٣ثه ؿني ٍوُِ ځٌٙشه و آٱبُ ػنڀ ثوى .ډياٵٮب همبن٦وٍ ٽه هوىٙب هڈ ٵپَٗ ٍا ډیٽَىني ،ډيرهب دی٘ ٽنبٍ ځٌاٙشه ٙيه ثوىني .آنٺيٍ ثه كیبر هوى اىاډه ىاىه ثوىني ٽه كبال ىیڂَ اُ هيډز ډٮبٳ ثوىني؛ وڅی ىٙمن هیچی ىیَ ثه اٙشجبه٘ دی ثَىه ثوى .ىٙمن ىیڂَ هیؾ ډوٙپی دَسبة نمیٽَى؛ آ هبیی ٽه هنوُ ٵَو ډیاٵشبىني ،ؿني ٕب٭ز دی٘ ىٍ ډٖیَهبیی دنهب ٽه آ هب ٍا ىٍ ٵ٢ب نڂه ډیىاٙز،
26
ٙمبٍهی ،1ىی 89
إٍبڃ ٙيه ثوىني .كبڃ ډوٙټهب څَوز و ثیهيٳ ثبُ ډیځٚشني و ثیهوىه انش٪بٍ ٕیڂنبڃهبیی ٍا ډیٽٚیيني ٽه ثبیي آ هب ٍا ثه ٕوی ٵَػبډٚب هيایز ډیٽَى. یپییپی اسٶبٹی ٵَو ډیاٵشبىني؛ آ هڈ ثَ ٍوی ػهبنی ٽه ىیڂَ ثی٘ اُ این نمیسوانٖشني ثه آ إٓیت ثَٕبنني. ٍوىهبنه ىٍ ډٖیَ دیؾ و سبةهبی٘ سبُه ٥ٲیب ٽَىه ثوى؛ ػبیی ىٍ دبیین ډٖیَِٗ ُډین ُیَ آ دشټَ١ثهی ٭٪یڈ سبة ثَىاٙشه ثوى و ٍاه ىٍیب ىیڂَ ثبُ نجوى .ٱجبٍ همـنب ثه كبڅز ثبٍانی نَڇ ډیثبٍیي و همـنب ٍوُهب ډیثبٍیي سب ٙهَهب و ځنؼینههبی ث َٚثه ػهبنی ٽه اُ آ ُاىه ٙيه ثوىني ،ثبُ ځَىني .اډب إٓمب ىیڂَ ثهٽچی سیَه نجوى و هوٍٙیي ىٍ ٱَة ىٍ ډیب دٚشههبی اثَ هٚمڂین آٍاڇ ډیځَٵز. اینػب ىٍ كبٙیهی ٍوى ،ٽچیٖبیی ٹَاٍ ىاٙز و ځَؿه ىیڂَ هیؾ اطَی اُ ٕبهشمب ثبٹی نمبنيه ثوى ،اډب ٕنڀ ٹجَهبیی ٽه ٕبڃهب ىوٍهاٗ ٽَىه ثوىني هنوُ ډلڄ آ ٍا ډٚو ٜډیٽَىني .كبڃ سوشهٕنڀهب ىٍ ٍىیٴهبیی ډواُی ،اُ إبٓ هوی٘ ٽنيه ٙيه و ثیٝيا هڈٍإشب ثب ه ٤انٶؼبٍ ٹَاٍ ځَٵشهاني .ثَهی سب نیمه ٵَو ٍٵشه و هڈسَاُ ثب ُډین ،ثبٹی سَٻ هوٍىه و اُ آ كَاٍر ډهیت دوٕشهدوٕشه ٙيه؛ اډب ثٖیبٍی هنوُ كبوی آ دیبڇهبیی ٽه ٹَ هب ثیهوىه كمڄ ٽَىه ثوىني. نوٍ ىٍ ٱَة ٵَو ډَى و آ َٕمٍنڂی ٱیَ٭بىی اُ إٓمب ٍنڀ ثبهز .اډب هنوُ هڈ ډیٙي ٽچمبر ٍوی ٹجَهب ٍا ثه و١وف هواني؛ نوٍسبث٘ ِ یپنواهز و ثیڅَُٙیِ ٽڈٍډٸسَ اُ آ ٽه ثشوا آ ٍا ٍوُ ىانٖز ،اډب ثه ٹيٍ ٽبٵی دَسوا ٽه ٙت ٍا ثَاني، ډلیٍ ٤ا ٍوٙن ډیٽَىُ .ډین ډیٕوهز :ىٍهٍ ٘ٚاىیواٽشیویشهاٗ سب ؿنيین ډبیڄ آ َ٥ٳسَ ىٍ اثَهب ثبُسبة ډییبٵز .نواٍ سبٍیټ و دیوٕشه ىٍ كبڃ دهنسَ ٙي ِ ٍوىهبنه ،ىٍ ډیب آ ؿٚڈانياُ ٕوٕوُ دیؾ ډیهوٍى و ثب ُیَ آة ٍٵشن ُډین آ ىٍه ٘ٚډَٿثبٍ همـنب ىٍ ا٭مبٷ ثیسٲییَ ډیډبنيٙ .بیي سب یټ نٖڄ ىیڂَ اُ ىیي ډلو ډیٙي ،اډب ٙبیي ٝي ٕبڅی ډیځٌٙز سب كیبر ىوثبٍه ثب اكشیب ٣ثه این اَ٥اٳ َٕی ثِني. آة ډلؼوثبنه ٕنڀ ٹجَ ٵَٕوىهای ٍا څمٔ ٽَى ٽه ثی٘ اُ ٕیٞي ٕبڃ دی٘ ىٍ ډٺبثڄ ٹَثبنڂبهِ ډلوٙيه نهبىه ٙيه ثوى .ٽچیٖبیی ٽه ډيرهب دنبه٘ ىاىه ثوى ،ىٕز آهَ ٹيٍی اُ آ كٶب٩ز ٽَىه و سنهب ٍنڀثبهشڂی انيٻ ٕنڀ اُ آس٘هبیی كپبیز
ٙمبٍهی ،1ىی 89
27
٭چمیسویچی -سَػمه
ډیٽَى ٽه اُ این اَ٥اٳ ځٌٙشه ثوىني .ىٍ نوٍ ِ نٮ٘ ىٍ كبڃ ډَٿِ َُٕډین ،هنوُ ډیٙي ٽچمبر ٽهنه ٍا ىٍ كبڅیٽه آة سب ٽنبٍٙب ثبال ډیآډي و ٭بٹجز ثه ٝوٍر ٍیِډوعهبیی ىٍ ٭َٕ ٟنڀ ډیٙپٖز ،ىنجبڃ ٽَى .نوٙشهی ٍوی ٕنڀ ٽه ډیچیو هب نٶَ ثه آ ؿٚڈ ىوهشه ثوىني ،ثه آٍاډی ه ٤ثه ه ٤ثه ُیَ آةِ ٵبسق ٍٵز .ثَای یټ څل٪هی ٽوسبه هنوُ هڈ ډیٙي كَوٳ ٍا سب كيی ىیي ،وڅی ثٮي ثَای همیٚه نبديیي ٙي. ىوٕزِ نیټ ثه هب َ٥ډٖیق ؿٚڈ دوٗ اُ ٽني هبٽی ٽه ىٍ ثَ ځَٵشه إز اینػب ٍا ٍكمز ثَ آ ٽٔ ٽه ىٕز ٽٚي اُ این ٕنڀهب و نٶَین ثَ آ ٽه إشووا هبی ډَا اُ ػبی ٍاني كبڃ ٙب٭َ ِ سب اثي ثی آٙٶشڂی ډیسوانٖز ثب ا٥مینب ثوواثي :ىٍ ٕپور و سبٍیپی ثبالی َٕٗ ،اِیو ] [2ىٍ دی ډٶَ ِ سبُهای ثه ىٍیب ثوى.
] :Armada [1نبوځب ٭٪یڈ ىٍیبیی إذبنیبٽه ىٍ ٕبڃ 1588اُ ٕدوی دبىٙدبه إدذبنیب ثه ٕوی انڂچٖشب ٵَٕشبىه ٙي ،اډب ٙپٖز هوٍى. ]ٍ :Avon [2وىهبنه ای ىٍ انڂچٖشب ٽه إشبسٶوٍى ُاىځبه و ډيٵن ٙپٖذیَ ىٍ ٽنبٍ آ ٹَاٍ ىاٍى .اٙٮبٍ ًٽَ ٙيه اٙٮبٍ ډِاٍ ٙپٖذیَ إز.
28
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
یثؼیذیَا مُذی تىًاری . 1اكشمبالً ٍوُ هٚشڈٕ ،ب٭ز ؿهبٍڇ ،سبالٍ ثبٍ٭بڇ ٍإنب ډیىانڈ سب آهَ ٍاه آډيهایڈٍٕ .یيهایڈ .ډ٦مئنڈ ىٍ همب سبالٍی هٖشیڈ ٽه ىٍ هواة ىیيڇ .همب ٽه همه ثه هواة ىیيیڈ .ډه ٽڈ ٙيه و ثبُ ډیسوانڈ ٵپَ ٽنڈ .اُ ٍوی ٕب٭ز ډپبنیپی ډیځویڈ هٚز ٍوُ إز ٍاه اٵشبىهایڈ و این یٮنی ؿیِی ثین هٶز سب ىه ٍوُ ځٌٙشه إز .ؿَهټهبی ٍوی ٝٶلهی ٕب٭زٍ ،وُ هٚشڈ ډهَ ٍا نٚب ډیىهني. ډیثینڈ! ثبالهَه ثبُ هڈ ډیثینڈ .ډيرهبٕز ؿٚڈهبیڈ ٍا ثبُ نڂه ىاٙشهاڇ .وٹشی ؿٚمبنڈ ٍا ډیثنيڇ همه ؿیِ هبٽٖشَی إز و وٹشی ثبُٙب ډیٽنڈ ٕٶیيی كپڈٵَډبٕز .اډب كبال ىیڂَ ٕٶیيی یپيٕز نیٖز .ػبهبیی ٽه دَىه ٍٹیٸسَ ٙيه ،ډه ثب دیؾ و سبثی ٽه هوا ىٍ آ ایؼبى ډیٽني ،هوىٗ ٍا نٚب ډیىهي .ډهی ٱچی ٨ٽه ځَڇ إز و ثوی نب ډیىهي .ډه َٙػی ٽه ډظڄ دبٍؿهای هیٔ ٍوی ډب اٵشبىه إز.
ٕٶیيی ٽمشَ ډیٙوى و ٕبیهی ډلو ىیڂَا اُ الثهالی٘ ثه ؿٚڈ ډیٍٕي .آٍاڇ آٍاڇ ډی سوانڈ اُ ٕٶیيی ډ٦چٺی ٽه ًهنڈ ٍا هڈ دَ ٽَىه ثوى ٵبٝچه ثڂیَڇ و ثه ؿیِهبی ىیڂَی هڈ ٵپَ ٽنڈ... ٍ . 2وُ اوڃ ،یپڈ ډهَ ،نیڈٍوُٕ :ب٭ز ٚٙڈ ٍوُ ،ډلو٥هی ثبٯ اَ٥اٳ ډٮجي ثبٍا َٙو ٫ډبػَا ىٍٕز دی٘ ؿٚڈهبی آ هب اسٶبٷ اٵشبىٕ .یَا ىاٙز ثب ٝيای ثڈ و ځَډ٘ ډیځٶز« :ثَع ٍا ثجین .ىو ٍوُ إز ٽه ىاٍى ىوى ډیىهي .ٹَاٍ نجوى ثب ىوى ٭الډز ثيهني! ٹَاٍ ثوى ثب آ همه آینه و ډٚٮڄ ٽه ثَایٚب ىٍٕز ٽَىیڈ ثب ډهبػَنٚینهب اٍسجب ٣ثَٹَاٍ ٽنني .یپی اُ آډوُځبٍهب ډیځٶز الثي ٽبٍځَهبی ؿبدبٍهبنه ا٭شٞبة ٽَىه و آسٕ٘وُی ٍاه انياهشهاني .اُ هبنه ىٍٕز ډٮچوڇ نیٖز. اډَوُ ٽه ثـههب ٍا ثَىڇ ثه ثبٯ ٵن »...ٽه ٝيای٘ ثَیيٝ .يای همه ثَیي .اُ إٓمب آة ډیٍیوز! ٹَ٦ه ٹَ٦ه آة ډیٍیوز .همه ثهزُىه ثه هڈ و ثه اَ٥اٳ نڂبه ډیٽَىني .ثبٍا ځَٵشه ثوى .ثبٍا ٽه إم٘ هڈ اُ یبى ثٮ٢ی ٍٵشه ثوى .ثٮ٢یهب څجوني ثه څت آوٍىني ،ثٮ٢ی سَٕیيني و ىٕز و دبیٚب ٍا ػم ٬ٽَىني .ىٕز ٽڈ هِاٍ ٕبڃ ثوى ٽٖی هبَ٥های اُ ثبٍا نياٙز... دؾدؾهب َٙوٙ ٫يه ثوى و ثچني ډیٙيُ .نی ػیٰ ٽٚیي« :سبثو ٍا ٙپٖشني! سبثو ٍا ٙپٖشني! آة ثه هوا ډیدبٙني »...و ډَى ٽنبٍٗ ډبر و ډجهور ډبنيه ثوى .ډَىی ٽه څجبٓ ثچني و ٕٶیي ٽبهنب ٍا ثه سن ىاٙز ،ثب هٚڈ و ثب ؿٚڈهبیی ځٚبى ،انڂبٍ ثه ىنجبڃ ؿیِی یب ٽٖی ثه آىڇهبی اَ٥اٵ٘ نڂبه ډیٽَى .ثٮي ٵَیبى ُى« :ٵَډبنياٍ ٽؼبٕز! ثبیي ثَای این ثیكَډشی دبٕن »....ٽه ٍ٭ي ٝيای٘ ٍا ثَیي .ػَٹهی ثَٷ انڂبٍ همب ػب ٍا هيٳ ځَٵشه ثوى .سوىهای اُ نیَویی ٕوُا ثب ٍنڀ آثی و ٕٶیي ثَٷ ىٍ هوا ٙپڄ ځَٵز و ػَٹههبی ٽوؿټسَ انڂبٍ اُ آ ٍوییيني و ىٍ و ىیواٍ و ُډین و آىڇهبی هَإب ٍا هيٳ ځَٵشني .ىیڂَ همه ٵَیبى ډیٽٚیيني و سالٗ ډیٽَىني هنڂبڇ ٵَاٍ ُیَ ىٕز و دبی هميیڂَ نمبننيٕ .نڀٵَٗ ٽٴ ىٍ اطَ ثبٍا څیِ و څٲِنيه ٙيه ثوى .ػَٹه هبی ثَٷ ىیڂَی هڈ ىٍ اَ٥اٳ ثه ُډین ٍٕیيني و ؿني ػب هڈ ٙٮچه ٽٚیي .هَ ٽٔ ىٍ كبڃ ٵَاٍ ثوى َٕ ػبی٘ ډبني .ػَٹههب اُ همه َ٥ٳ ثه ُډین ډیهوٍىني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
31
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
اوڅین ػَٹههب ٽه ثه ُډین هوٍى ،ٽبهن َٕ ػبی٘ ایٖشبى .ثه ٕمز سوىهی نیَو ثَځٚز و ؿوةىٕش٘ ٍا ثه ٕوی آ ځَٵز .ػَٹهای ثه ثين٘ هوٍى و ثٮيی و ثٮيی. اډب نه اطَی اُ ىٍى ىٍ ٝوٍس٘ دیيا ثوى و نه اُ نبٍاكشی .ػَٹههب ثه ثين٘ ډیهوٍى و څجبٓهبی٘ ٍا ډیٕوُاني و سپهسپه ډیٽَى .دوٕش٘ ثَٹی آثی دیيا ٽَىه ثوى. ؿوةىٕشی ٍا ثه ٝوٍر اٵٺی ثب ىو ىٕز ځٚبىه ٍوثهٍوی٘ ځَٵزٍ َٕٗ .ا ثه ٭ٺت انياهز و ثچني ثچني ډیهنيیي .ؿوةىٕشی آس٘ ځَٵشه ثوى .ػَٹههب انڂبٍ او ٍا ىٍ ثَ ځَٵشني .ىٍٕز اُ همین څل٪ه ثوى ٽه انڂبٍ ډه َٙوٙ ٫ي .ٹَ٦ههبی ىٍٙز ثبٍا ىیڂَ ُډین نووٍىه ثوبٍ ډیٙيني .و ىٍ ٽمشَ اُ یټ ىٹیٺه اثَی سیَه اُ ثوبٍ نِىیټ ُډین ٙپڄ ځَٵز .اُ سٮؼت نٶٖڈ ٍا كجٔ ٽَىڇ .ثوبٍ انڂبٍ ُنيه ثبٙي ثه هڈ دیـیي و ىٍ هڈ ٵَو ٍٵز و نبځهب ػبډي ٙي .هیوالیی ثوى ؿهبٍ دب و ٭٪یڈ و سَٕنبٻ و َٕى ثب َٕدنؼههبیی ثه ثٍِځی نیڈسنهی انٖب ،ثالیی ثوى اُ ىنيا و سیٲههبی سیِ إشووانی و ؿنڂبڃ ،ثه ثٍِځی یټ هبنه ،ثب ثویی ٽَیه و دوٕشی هٚن دَ اُ ٵچٔهبیی څِع ،ٽه ٭٢السی ثه هڈ دیـیيه ُیَ آ ډیػنجیي .هوىِ سٞویَ سوانبیی و هَآ .ىٍ ؿٚڈ ثه هڈ ُىنی ،ٽبهن ثب ډوهبی ثچني ،ؿهَهای ٕجِهسَ اُ ؿیِی ٽه همه ثه هبَ٥ ىاٙشني و څجبٓهبیی ٭ؼیت ٽنبٍ هیوال ٩بهَ ٙي .ػبی ؿوةىٕش٘ ډیچهای ٵچِی ثه همب ثچنيی ثه ىٕز ىاٙز و څجوني ډیُى .ىٕش٘ ٍا ٍوی دوٕزِ ٍُهدوٗ ػبنوٍ ځٌاٙز و آٍاڇ ؿیِی ځٶز .هیوال نٮَهای ٽٚیي و ین وػوى همهی آ هبیی ٍا ٽه ډبر و ډجهور ډبنيه ثوىنيٙ ،پٖز. ٽٖی ػدددددددددددددددددددددددددددددددیٰ ُى! اځَ ډَىڇ سب ثه كبڃ هَإب و ىٕزدبؿه نجوىني ،ىیڂَ ثه هڈ ٍیوشنيٝ .يای ٙچیټ سٶنڀهبی َٕدَُ ډلبٵ٪ب ٵَډبنياٍی ىٍ هوا دیـیيٕ .یَا ىٕز نیٖشَه ٍا ډلپڈ ؿٖجیي و او ٍا ثه ىنجبڃ هوىٗ ثه ٕمز ىٍ وٍوىی ثبٯ ٽٚیي .ثه ؿنيین نٶَ سنه ُىني و ثی٘سَ اُ یټ ثبٍ ُډین هوٍىني .ػَٹههب همـنب ىوٍ و ثَٙب ثه ُډین ډیهوٍى. هیچیهب ٕواٍ ٹبیٸهب ٙيه ثوىني .ٹبیٸهبیی ٽه ٽوٍهٙب هنوُ ځَڇ ثوى و ىٍ ډوِ ، ثوبٍ ىاٙشني؛ ثه ٍاه اٵشبىه ثوىني و ډَىڇ آ هبیی ٍا ٽه آس٘ ٽوٍهٙب هبډوٗ ٙي ثوى ،ثب دبٍو ډیٍانيني .ثٮ٢یهب ٽنبٍ آةٍاه ثه ٕمز ٙهَ ډیىویيني و یپی ىو نٶَ هڈ
32
ٙمبٍهی ،1ىی 89
هوىٙب ٍا سوی آة انياهشه ثوىني و ٙنب ډیٽَىني .نیٖشه و ٕیَا ٽه ىوٍسَ ثوىني، ثه هیؾ ٽياڇ اُ ٹبیٸهب نَٕیيني .ٹبیٸهب كشب دَ هڈ نجوىني. همهی ٹبیٸهبی ډبنيه ٙپٖشه ثوىني یب ىٍ آس٘ ډیٕوهشني .ثبُ ػَٹهی ثٍِځی همب نِىیپی ثه ُډین هوٍى و ىوثبٍه سوىهای ثٍِٿ اُ نیَو و نوٍ ،ثب ٝيایی ؿو ىٍیيه ٙي دبٍؿهَٙ ،و ٫ثه ٙپڄ ځَٵشن ٽَى .ثوبٍ ىاٙز ىوثبٍه اُ ُډین ثچني ډیٙي و ٕبیههبی سَٕنبٻ ډیٕبهزٕ .پنيٍیهوٍا ثَځٚشني .ثبیي ثه ٕمز ىیڂَ ثبٯ ډیځَیوشني .ثبیي ثه آ هب نِىیټ ډیٙيني .ٵپَٗ هڈ ىهشَٻ ٍا اُ ٥بٹز ډیثَى. دبهبی٘ ډیڅَُیي و اځَ سپیهاٗ ثه ٕیَا نجوى سب ثه كبڃ ثبٍهب ػب ډبنيه ثوى .ٵپَ ٽَى، اډب ثبیي هوىڇ ٍا ػم ٬و ػوٍ ٽنڈ .هنوُ ثبوٍٗ نٚيه ثوى .اډب ؿه ثبوٍ ډیٽَى و ؿه نمیٽَى ،آ هب آ ػب ثوىني .آىڇ آثیهب! ډَىڇ ثبٍا ٽبثوٓهب! و ٽبهن ډٮجي هڈ یپی اُ آ هب ثوى. اُ ٍوثهٍو همـنب ٝيای ٙچیټ ډیآډي .این ثبٍ همَاه نٮَههبی ىٍىنبٻ انٖبنی و ٱَٗهبی هَآآوٍ ٱیَانٖبنی ثوى .نیٖشه ىاى ٽٚیي« :ثَویڈ ٕمز یبىځبٍَٕا! كشمبً اډنسَ إز!» ٍاهٚب ٍا ثه ٕوی یبىځبٍَٕا ٽغ ٽَىني .ثه ُوىی ثه ٍاه َٕثبالیی یبىځبٍَٕا ٍٕیيني .نٞٶه ی ٍاه ثه ثٮي ،نیٖشه ىیڂَ ٵٺ ٤ثه ُوٍ ٵٚبٍ ىٕز ٕیَا ثبال ډیٍٵز .ؿني نٶَ ىیڂَ هڈ ثه ىنجبڃ آ هب ثه ٍاه اٵشبىه ثوىنيٝ .يای ػَٹههبی ثَٷ اُ ډیب ىٍهزهبی ٽنبٍ ٍاه ثچني ٙي .همه ثب هڈ دب سني ٽَىني .ؿنيین ٝيای سیِ هوا ٍا ٙپبٳ و ىو نٶَ اُ ځَوه ثه ُډین اٵشبىني .ىٕز یپی ٹٙ ٬٦ي و ثه ُډین اٵشبى .ػَٹهای ٽوؿټ اُ ډیب ىٍهزهب ٩بهَ ٙي و ثه یپی ىیڂَ هوٍى و ثين٘ ٍا ٕوُانيٝ .يای ػیٰ و ٵَیبى ُهمیهب و ثه ُډین اٵشبىههب و وكٚزُىههب ثچني ٙيُ .همیهب ٍا ثَىاٙشني و آ هبیی ٽه ډیسوانٖشني ثچني ٙوني څنڂب څنڂب ثه ىنجبڃ ځَوه ثه ٍاه اٵشبىني .اُ دیؾ ثٮيی ٍاه ٽه ځٌٙشنيٕ ،بهشمب ثٍِٿ یبىځبٍَٕا دیيا ٙي .ىّ ٹيیمی و اډَوُ ډلڄ نڂهياٍی یبىځبٍهبی ىوٍا هبی ځٌٙشه ،دب ثَ ػب ایٖشبىه ثوى .ىیواٍهب و ٕٺٴ ثب نوٍی ٍُى ډیىٍهٚیيني .ىٍ ثٖشه ثوى. ىٍٕز وٹشی ځَوه هوإز واٍى ډلو٥هی ثبُ ػچوی یبىځبٍَٕا ٙوى ،آًٍه٘ ٍوثهٍوی آ هب ثه ُډین هوٍى و ثبُ ځچوڅهای اُ آس٘ ٕٶیي و آثی سٚپیڄ ىاى و ثبُ ثبٍا َٙو٫ ٽَى ثوبٍ سٚپیڄ ىاى و این ثبٍ ثه ػبی یټ سوىهی ثٍِٿ ،ثه هیجز ؿنيین سوىهی
ٙمبٍهی ،1ىی 89
33
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ٽوؿټ ٙپڄ ځَٵز .سوىه هبی ثوبٍ ثب َٕ٭شی ثبوٍنپَىنی سیَه ٙيني و سٚپیڄ هیپڄهبیی انٖبنی ىاىني .ىو ډَى و یټ ُ .ثي هبی هَ ٕه ثبٍیټ و َ٩یٴ ثوى .اډب ه٦و ٣ؿهَه و ه٦و٥ی ٽه ثي ٍا ٙپڄ ډیىاى١ ،ویڈ ثوى و هٚن .څجبٓهبیی ٽه ثه سن ىاٙشني ،ثب ٍنڀهبی سیَه و ه٦و ٣سیِ و ٽچٶز آثی ٍوٙن ،این هٚونز ٩بهَ ٍا سٺویز ډیٽَى .ثَای نیٖشه ٙپڄ و ٙمبیڄ این ٕه سن آٙنب ډینموى .ډبنني آ ٍا ٹجالً ٍوی ٽبٙیٽبٍیهبی ىیواٍهی یبىځبٍَٕا ىیيه ثوى .وٹشی نبهوىآځبه سوػه٘ ثه ٩بهَ آ هب ػچت ٙي ،نپشهی سَٕنبٻسَی ٍا ٵهمیي .این ىو نٶَ ٍا ډیٙنبٕڈ! هَ ىو ٍاهت ثوىني! وڅی ؿهَههب انڂبٍ ٭وٙ ٟيهاني .آ یپیٕ ،وډی ،ٽه ىٍٙزانياڇسَ و ٵَُسَ إز ،اٝالً ؿهَهی ػيیي و ٱَیجی ىاٍى .ىو ٍاهت ډظڄ نٖوهی ثيڅی نٶَ ٕوڇ ثه نَ٪ ډیٍٕیيني. هَ ٕه نیِه هبیی ٽوسبه ثه ىٕز ىاٙشني ،ٽه ثب ُنؼیَهبیی َ٩یٴ و ثچني و ثَاٷ ثه ډؾ ىٕز آ هب ډشٞڄ ٙيه ثوى .ثيو این ٽه ثه ٕمز دنبهنيههب ثَځَىني ،نیِههب ٍا ثه ٕمز ىٍ یبىځبٍَٕا ځَٵشني .ىٍ ٽه ثب ٍوٙنبیی ٥الیی ٍنڀ ډیىٍهٚیي ،ثَٹی ُى. دی٘ اُ این ٽه ډهبػمب ثشوانني ٽبٍی ٽنني ،ثَٷ ٥الیی ٍنڀ ثه ٕمز هَ ٕه آډي. ىو سب اُ آ هب ٍا ىٍ ثَ ځَٵز .اډب ٕوډی نبځهب ىٍ اثَی اُ ثوبٍ ،نبديیي ٙي و ؿني ډشَ آ ٕوسَ ،ػبیی ٽه آة اُ څجهی ٕٺٴ یبىځبٍَٕا ډیؿپیي٩ ،بهَ ٙي و ثٮي ىوا ىوا ډیب ىٍهزهب ځڈ ٙي .وٹشی نوٍ ډياٵ ٬هبډوٗ ٙي ،اطَی اُ ىو ډهبػڈ نجوى و ىٍ ثبُ ٙي .همه ثه ٕمز ىٍ ىویيني. ىٍ همب څل٪ه ،ىوثبٍه ثوبٍ اُ ٍوی ُډین َٙو ٫ثه ػمٙ ٬ي ٽَى .ډَى ػوا ىوثبٍه ىٕز ُ ٍا ځَٵز و ثب َٕ٭ز ثیٚشَی ثه ٕمز یبىځبٍَٕا ىویي .آ ىو آهَین ٽٖبنی ثوىني ٽه ثه ََٕٕای وٍوىی ٍٕیيني .ډَىی ٵَیبىٽٚب ثه ٕمز ىٍ ډیىویي و ُنی هڈ ثه ىنجبڅ٘ ثوىٕ .یَا ٕٮی ٽَى ػچوی ډَى ٍا ثڂیَى .اډب او ٹیٺبّ ٍٵز و ػبهبڅی ٽَى و ىٍ ؿٚڈ ثه هڈ ُىنی اُ ىٍ ثیَو ٍٵشه ثوىٍ ُ .ا ثَځَىانيني .ىیوانه نٚيه ثوى. ثه ىنجبڃ ډَى ډیٍٵزٝ .يای سیِی اُ ثیَو آډي و ثٮي نبڅهای ٽوسبه. ىٍو سبالٍ ٕبیه اٵشبى و هیجشی سیَه و ٽبثوٓواٍ ،ډٖش٦یڄ ٍوٙن ىٍواُهی ىّ ٍا سبٍیټ ٽَى. ٽٖی ،ثب ٝيایی څَُا ،ځٶز« :ډچوبٍر!»
34
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍ ََٕٕا نبځهب ثب ٙير ثٖشه ٙي .اډب ىیَ ٙيه ثوى .هیوال و ؿنيین نٶَ اُ آ سیَهدوٗهب ،ثب ٩بهَی ٽه وكٚز ثه ىڃ ډیانياهز ،ىاهڄ ٕبهشمب ثوىني .هیؾ ٽياڇ ثه ٕمز ىٍ ثَنڂٚشني. این ثبٍ ٽٖی ثه هٚياٍ نیبُ نياٙز .هَ ٽٔ ثه ٕویی ځَیوز. ٍ . 3وُ ٕوڇٕ ،ب٭ز ىوڇَٕ ،ىاة ُیَ ىّ ،نیٖشه وٹشی ثٺیه هواثیيه ثوىني ،ثو٘ إنبى ٹيیمی یبىځبٍَٕا ٍا ُیَ و ٍو ٽَىڇ .ثٺیه ثه ػِ ٕیَا .ثه ځمب ٕیَا ٽبٍ هَ٦نبٽی ډیٽنڈ و اَٝاٍ ىاٍى همَاهڈ ثبٙي .ډیځویي ډ٦مئن نیٖز همهی سجٮیيیهبی ىاهڄ ٕبهشمب ٍا نبثوى ٽَىه ثبٙیڈ یب آ هب ٍاهی ىیڂَ ثَای وٍوى دیيا نپَىه ثبٙني .ىیڂَ همه آ هب ٍا سجٮیيیهب ډینبډني .ډیىانیڈ ٽه همب سجٮیيیهب هٖشني .اٵٖبنه ډیځویي آ هب ىٍ إٓمب ُنيانی ٙيهاني و ځویب ىٍٕز ډیځٶشه. ىٍهب همه ثٖشهاني و ثب این ٽه ثیَو هنوُ ثبٍا ډیثبٍى ،هیؾ اطَی اُ نبآٍاډی ىٍ ػَیب نیَوهبی ٕیبڃ ىٍو یبىځبٍَٕا كٔ نمیٙوى .ثب این ٽه نمبی٘ ٹيٍر ٽبډچی اُ نیَوهبی ٕبهشمب ٍا ىیيهاڇ ،اډب نمیسوانڈ ثه ٍاكشی آ ٍا ىّ ه٦بة ٽنڈ .ثَای ډن هنوُ یبىځبٍَٕإز. ډ٦مئن ثوىڇ ؿیِی هٖز ٽه ثشواني ٍاهی دی٘ دبی ډب ثڂٌاٍى .وٹشی ثه ؿٚڈ هوىڇ ُنيه ٙي اٵٖبنهی ىیوا ثبٍا ٍا ىیيه ثوىڇ ،نمیسوانٖشڈ ثو٘ ىیڂَ اٵٖبنه ٍا ثه همب ٍاكشی همیٚه ،ٽنبٍ ثڂٌاٍڇٙ .ټ نياٙشڈ اٵٖبنهای هٖز ٽه نجَىی ثبٕشبنی ٍا َٙف ډیىهي .دی٘سَ ىٍ ډوٍىٗ هوانيه ثوىڇ١ .من كَوٳؿینی یپی اُ ډٺبڅههب. نجَىی ٽه نویٖنيه ،آوٍىځبه٘ ٍا نِىیټ همین یبىځبٍَٕا و آ ٕوی ویَانههبی ٍإنبیی ٵَ ٟډیٽَى .ډیځٶز ٕنز ٙهَهبی ُیَُډینی اُ همب ُډب آٱبُ ٙيه و ثب این ٽه نجَى آهَ ٙیِا ٽه ډب ثبٙیڈ ثب ډَىڇ ثبٍا ٽه هِزهب ثبٙني ،ثه نٶ ٬ډب ثه َٕانؼبڇ ٍٕیيه و اُ آ ثه ثٮي هجَی اُ ىٙمن نجوىه ،اډب ٙهَهبی ُیَُډینی ثبٹی ډبنيهاني. یبىڇ هٖز ٽه نویٖنيه ډیځٶز نٺڄ اٵٖبنه این ٥وٍ إز ٽه ٕیبهػبډه ٙیِا ٍا ىٍ آوٍىځبه آهَ ٵَډبنيهی ٽَىه و ثٮي هزهب ٍا ثه سجٮیيی ثیثبُځٚز ٵَٕشبىه .اډب هَ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
35
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ؿه سالٗ ډیٽنڈ ثه یبى نمیآوٍڇ ،ٹٞه ٍا اُ ٽياڇ ٽشبة یب ٽشیجه یب دوٕزنوٙشه نٺڄ ٽَىه ثوى. ٍ . 4وُ ؿهبٍڇٕ ،ب٭ز ىهڈ ٙتَٕ ،ىاة ُیَ ىّ ،ډنَٖه ثبیي ډیٍٵشیڈ! ثیهوى نیٖز ٽه همه ثه نوثز همب هواة ٍا ىیيهایڈ .همهډب انشوبة ٙيهایڈ .ډب دنغ نٶَی ٽه یټ ٍإیب ٍا ىیيهایڈ .ډب دنغ نٶَی ٽه هواة ىیيهایڈ:
إٓمب ډیهوإز ثجبٍى .كٖ٘ ډیٽَىڇ .ثبیي هوىڇ ٍا ػم٬ ډیٽَىڇ .نجبیي ډیځٌاٙشڈ ًٍهای اُ وػوىڇ ډبىی ٙوى ...كشی سٞوٍ ډبىی ٙي ىٍو ینىانههبی ٍیِی ٽه ٍوی ٽوه ډیثبٍیيني ،هڈ ىٍىنبٻ ثوى .ٵٺ ٤یټ ثبٍ سؼَثهاٗ ٽَىه ثوىڇ ،اډب ىٍىی سَٕنبٻ ىاٙز ٽه سب اثي اُ یبىڇ نوواهي ٍٵز .آ ثبٍ سب وٹشی ینهبی ٍوی ٽوه آة ٙي ،هٚیبٍیاڇ دبٍهدبٍه ثوى و هَ ٹٖمش٘ هڈ ىٍى ػيا ثوى ٍا ثه ٝوٍر ٽبډڄ كٔ ډیٽَى .ىٍو نهَ و ٍوىهبنههب ثوٚی اُ هٚیبٍیاڇ ثب ثوبٍ ٙي آة ػيا ٙي و ثبالهَه ؿنيین ٵٞڄ ٥وڃ ٽٚیي سب سمبڇ هٚیبٍیاڇ ،ىوثبٍه یټدبٍؿه ،ىٍو ُنيا إٓمبنی هِاٍا ٕبڅه ،ثه هڈ دیوٕز. ىٍ ُډبنی ٽه انڂبٍ سب ثینهبیز ٥وڃ ىاٙز ،ثبُ ٹَ٦ههب ىوٍ و ثَڇ ٙپڄ ډیځَٵشني .و ثبُ ػٖمڈ ثب هَ ٹَ٦ه ،ىٍو هَ ٹَ٦ه ډبىی ډیٙي .ٹَ٦های ٽه ډیىانٖشڈ هیؾ وٹز ثه ُډین ٕٺو ٣نوواهي ٽَى و همب ػب ین هواهي ُى .نوٍ ٍوُ ٍا كٔ ډیٽَىڇ .اډب كٔ نوٍ ثب همیٚه ٵَٷ ىاٙز .نوٍ ٭ َٞنجوى .نوٍ ُډب ٵَٚىځی اثَهب ٍوی ٽوه ین ُىه نجوى .نوٍ ىٍى نجوى ٽه ثوواهی ثب ثبٍٗ دبیین ثَوی و ډؼجوٍ ثبٙی ػچوی ثبٍیينز ثه ٝوٍر ینىانه ٍا ثڂیَی. نبثبوٍانه كوإڈ ٍا سب اَ٥اٳ ځٖشَىڇ .اىٍاٽڈ اُ اَ٥اٳ ،ىیڂَ سنهب كٖی نبهوىآځبه ثوى و ٵٺ ٤ډیِا ىٍىی ٍا ٽه ثبیي انش٪بٍ ډیىاٙشڈ ،ثَایڈ ډیٕنؼیي .ینىانهنجوى ٽه ىوٍ و ثَڇ ٙپڄ ډیځَٵز .ین نجوى ٽه ډیثبیي وػوىڇ ٍا اُ آ ثیَو ډیٽٚیيڇ سب
36
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍى ثَ وػوىڇ ٱبڅت نٚوى .آة ثوى .ٹَ٦ار آةٍ .وانی ډبىی ٙي ثب آة ٍا ثبوٍ نمیٽَىڇ .اُ یبىڇ ٍٵشه ثوى .انش٪بٍ ىٍى ٍا ىاٙشڈ .انش٪بٍ ىٍى ٽنيه ٙي ٍا ىاٙشڈ .اډب ثه ػبی آ ،كٔ آٙنبی ډبىی ٙي ىوٍ ٹَ٦ار ٍیِ آة ،ىٍو اثَ ،ثوى .اُ یبىڇ ٍٵشه ثوى ډبىی ٙي ىٍو اثَهب ؿه كٖی ىاٍىٙ .بیي وٹش٘ ثبٙي .وٹش٘ ٙيه! ىیڂَ ىٍو اثَ نجوىڇ .ثب هِاٍا ٹَ٦هی ثبٍا دبیین ډیٍٵشڈ .سجٮیي سمبڇ ٙيه ثوى. نبځهب ىیڂَ ىٍو اثَهب نجوىڇ و هوى واٹٮیاڇ ٍا ثبُ ٙنبهشڈ .وػوىڇ اُ َٕىی ؿیِی ٽه ىٍو اثَهب ثوى هبڅی ٙيٍ .وی ډنَ٪هی آٙنبی ٕیهٕشب ،هیچی ثبالسَ اُ این ٽه ډمپن ثبٙي ،ىٍ هوا ٙنبوٍ ثوىڇ. هیچی ثبالسَ اُ ثَع ډٮجي یب ٕٺٴ ىّ یب ٽوههب .ىوىی ثنٶ٘ ٍنڀ ىٍ هوا ٙنبوٍ ثوى و ثب اثَهب ډوچو ٣ډیٙي .ؿهبٍ ثَع ثچني ٍا ىیيڇ ٽه ىوى اُ آ هب ثچني ډیٙي و ثه إٓمب و ثه هوٍى اثَهب ډیٍٵز و اثَهب ٍا سیَهسَ و ثٍِٿسَ ډیٽَى .و یپی اُ ثَعهب ثب ٍنڂی آثی ،اُ ىوٍ ىٕزٕ ،وٕو ډیُى .آًٍه٘ دٚز آًٍه٘ ثوى ٽه ىوٍ سب ىوٍ ثَع ثه ُډین و هوى ثَع ډیهوٍى و دو ٘ٙٵچِی آ نوٍ ثَٷ ٍا ثبُډیسبثبني. ډیىانٖشڈ ىاٍڇ هواة ډیثینڈ .اُ آ هواةهبیی نجوى ٽه ډیىانی هواثی و سٞمیڈ ډیځیَی هَ ٽبٍی هوىر ډیهواهی انؼبڇ ىهی .اُ آ هواةهبیی ثوى ٽه ثبیي ٹٞه ٍا اىاډه ډیىاىی.
ځوٙهی اسبٹی َٕى و ډَ٥وة ٍوی ُډین نٖٚشه ثوىڇ .ثٺیه اډب هواة ثوىني .ػِ ؿهبٍ هیپڄ ىیڂَ ىٍ ٽنبٍڇ ،ٽه ډظڄ ٙپڄهبیی ٕبهشهٙيه اُ ثوبٍ ډیڅَُیيني .ثه ىٕزهبیڈ نڂبه ٽَىڇ و ىیيڇ ىٕزهبی هوىڇ هڈ ،ډظڄ ثي ؿهبٍ ك٢وٍِ ثیياٍ ىیڂَ ډلو و نبډٚو ٜإز .نبځهب نِىیټ وٕ ٤اسبٷ ،ػبیی ٽه ُډین ځوى ٍٵشه ثوى ،هیپچی ٕبیهډبنني و ډلو َٙو ٫ثه ٙپڄ ځَٵشن ٽَى و همِډب
ٙمبٍهی ،1ىی 89
37
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ٝيای ه٘هٚی آٍاڇ ثچني ٙي .همین ٥وٍ ٽه ٕبیه دَ ٍنڀسَ و ػبډيسَ ډیٙيٝ ،يا هڈ ثچنيسَ و وا١قسَ ثه ځوٗ ډیٍٕیيٝ .يای كَٳ ُى ثوىٕ .بیه ىاٙز ؿیِی ډیځٶز و ډن و ؿهبٍ ٕبیهی ىیڂَ ،ثيو كَٽز نٖٚشه ثوىیڈٕ .بیه ػم٬سَ و ػم٬سَ ٙي و ثه ٙپڄ هیپچی انٖبنی ىٍ آډي .ىٍ نوٍ ١ٮیٴ َٕىاة ٽه اُ دٚز هیپڄ ډیسبثیي ،ثه ُكمز ډیٙي ٙپڄ ډلو ثي ډَىی ٍا ىیي ،ثب ٍىایی ثچني و ٕیبه ثه سن ،ٽه كبٙیههبی٘ ثب ٍنڂی ٥الیی ثَٷ ډیُىٝ .يا وا١قسَ ٙي .ډیٵهمیيڇ ىاٍى كَٳ ډیُني .واّههب ٍا هڈ ډیٙنیيڇ ،اډب هیؾ ډٶهوډی اُ آ هب ىٍٻ نمیٽَىڇ ...ډَى ثه ٕمز ىیواٍ ډٺبثڄ ىٍ وٍوىی ٍٵز و ىٕش٘ ٍا ٍوی ىیواٍ ځٌاٙز .ىٍی ٩بهَ ٙي و دچههبیی ٽه ٍو ثه دبیین ډیٍٵز... نبځهب اسبٷ دیَاډو ډب ډلو ٙي و ػبی هوى ٍا ثه سبالٍ ثٍِځی ىاى ٽه ىیواٍهبی٘ دَ اُ كؼبٍی ٍوی ٕنڀ هبٍا ثوى .هڈ سٞویَ و هڈ ٕنڀنوٙشهٕ .ٺٴ سبالٍ نٺ٘ ثٍِځی ىاٙز .اډب نه ډیسوانٖشڈ كؼبٍیهب ٍا سٚوی ٜىهڈ و نه ډبهیز نٺ٘ ٍوی ٕٺٴ ٍا ...و نه ؿهَهی ډَىی ٍا ٽه انشهبی سبالٍ نِىیټ سوز ثٍِځی ایٖشبىه ثوى... ثبیي ډیٍٵشیڈ! ٍاه دٚز َٕ ٽه ثٖشه ثوى .و ٙټ نياٙشڈ هیؾ ٹٖمز ډبػَا ثیىڅیڄ نجوىه .سٞبىٳ نیٖز ٽه ىیواٍهبی َٕىاة دَ ٙيه ثوى اُ ػنڀاٵِاٍهبی ٭ؼیجی ٽه سب آ ٍوُ ،ډبنني آ هب ٍا ٵٺ ٤ىٍ سٞویَهبی ٽشبةهبی ٹيیمی ىیيه ثوىیڈ .همه اُ ٵچِی ٕیبه و ډشوچوڄ ٕبهشه ٙيه ثوىني ٽه كشی ىٍ هنپی آُاٍىهنيهی َٕىاة هڈ ځَڇ ثوى .ډظڄ ٙمٚیَهبی ٕیبه و ثچني و سجَ ٽوؿټ و ٕیبه ډن و ډظڄ دیپب هبی ٕیبه ثَ َٕ سیَهبی ىٍو سَٽ٘ اٍُ .همه ٽیٶیشی ٭ؼیت ىاٙشني و وٹشی آ هب ٍا ىٍ ىٕز ډیځَٵشی انڂبٍ كَٽشی ٍیِ اُ آ هب اكٖبٓ ډیٽَىی .ویٖشََه ٙمٚیَ ٕنڂینی اُ ثین آ هب انشوبة ٽَىٕ .یَا ىو سجَ ثٍِٿ ٽه ثو٘ ثَنيهی سیٲهی آ هب اُ همب ٵچِ ٕیبه ثوى و نیٖشه هڈ ثه اَٝاٍ او ثه ىنجبڃ ؿیِ ٽوؿپی ځٚز سب هوىٗ ٍا ډٖچق ٽني .هَ ؿني ثین نؼبریبٵشههب ٽٖی اُ ډلبٵ٪ب ٵَډبنياٍی نجوى ،اډب ثٮ٢یهب ىیيه
38
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ثوىني ٽه سٶنڀ و سذبنـه هیؾ اطَی نياٙز و ىیيه ثوىیڈ ٽه سیَهب و ٙمٚیَهبی ٕیبه سنهب ؿیِهبیی ثوىني ٽه ثه ٽبٍ ډیآډيني. ٍ . 5وُ اوڃ ،اواهَ ٕب٭ز ٚٙڈ ٍوُ ،نِىیټ ٕب٭ز هٶشڈَٕ ،ىاة ُیَ ىّ ،نیٖشه همب څل٪های ٽه ٝيای نٮَهی ځوٗهَاٗ ىٍى ٍا اُ دٚز َٕڇ ،اُ ثبالی دچههب ٙنیيڇ و یپی ىیڂَ اُ ځَوه ځَیِا ډب ٽڈ ٙيٕ ،یَا ډَا ثه ىاهڄ َٕىاة هڄ ىاى. ٍوی دچههبی ٽوسبه ٹيیمی ٕپنيٍی هوٍىڇ .دچههب اُ ٵَٕ ٣بی٘ سٺَیجبً ٝبٳ ٙيه ثوىني و ٍوی ٽٴ ٕنڂی َٕىاة دو٘ ٙيڇ .سَٕیيه ثوىڇ و آٙٶشه و ىٍ همب كبڅز ډشٮؼت ،اُ این ٽه ثب این هونَٖىی یټ ٽٚشهی ىیڂَ ٍا ٙمَىهاڇ. ډنََٖه دٚز َٕڇ واٍى سبالٍ ٙي و ثه َٕ٭ز ٽمټ ٽَى اُ ػب ثچني ٙوڇ سب ػچوی ٍاه ٍا نڂیَڇ .سیَ دٚز سیَ ثوى ٽه اٍُ دَسبة ډیٽَىٕ .یَا ىٍ ٍا هڄ ىاى سب ثٖشه ٙوى و اٍُُِ آهَین سیَ ٍا اُ ٙپبٳ ٍو ثه ثٖشه ٙي ىٍ دَسبة ٽَى .سبث٘ نوٍی ٽه اُ الی ىٍ ىیيیڈ و ٝيای ٕوهشن ځوٙشی ٽه دی٘ اُ ٽوثیيه ٙي ىٍ ثه ځوٗ ٍٕیي ،نٚبنهی ثَهوٍى دیپب ځَى و ٕیبه نوٻ سیَ ثه هيٵ٘ ثوى. سبُه وٹشی ىٍ ٕنڂین َٕىاة ثٖشه ٙي؛ ػَأر ٽَىڇ نٶٔ كجٔ ٙيهاڇ ٍا ٍهب ٽنڈ. ثه ډل ٠ثٖشه ٙي ىٍٝ ،يای ػَٹههبی ٽوؿپی ثچني ٙي .ػَٹههب اُ ُنيه ٙي نیَوی دنهبنی ىٍو ىیواٍهب هجَ ډیىاى ٽه سب ثه كبڃ ػچوی ٽٚشه ٙي همه ډب ثب هڈ ٍا ځَٵشه ثوى .ؿني َ١ثهی َٕی ٬و ٙيیي ثه ىٍ هوٍى .ثب هَ َ١ثه كبٙیههبی ىٍ ثَٷ ډیُى .ثٮي ٝيای سیِ ثیَو ٽٚیيه ٙي نیِههب ثب ُنؼیَهبی انشهبیٚب اُ ىٍ ثه ځوٗ ٍٕیيَ١ .ثه ثٮيی هیچی ٙيیيسَ ثوى و نبځهب سمبڇ ىٍ ثب نوٍی ٙيیي َٙو ٫ثه ىٍهٚیي ٽَى .اُ ٕوی ىیڂَ ىٍٝ ،يای نبڅهای ٱیَانٖبنی ىیواٍهب ٍا څَُاني .ډنَٖه ػب هوٍى و ىٕش٘ ٍا اُ ُیَ ثٲچڈ ٍهب ٽَى .ٵپَ ٽَىڇ ىیڂَ ؿه ؿیِی ډبنيه ٽه اُ آ ػب ثووٍیڈ .همب څل٪ه ثينڈ اُ اهشیبٍ هبٍع ٙي و ىٕشڈ اُ ثبُوی ډنَٖه ٙڄ ٙي و همه ؿیِ اوڃ َٕم ٙي و ثٮي ثه سبٍیپی ځَاییي...
ٙمبٍهی ،1ىی 89
41
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
40
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٍ . 6وُ ىوڇٕ ،ب٭ز اوڃ ٙتَٕ ،ىاة ُیَ ىّ ،نیٖشه وٹشی اُ َٕډب ثیياٍ ٙيڇ ،ځوٙهای اُ َٕىاة ٍوی سوشهای ثٍِٿ و ٝبٳ ىٍاُ ٽٚیيه و َٕىاٍی ِ ٍٕمی ثٍِځی ثه ىوٍ ثينڈ دیـیيه ٙيه ثوى .نمیىانٖشڈ ٽؼب هٖشڈ و ؿَا. َٕڇ ٍا ثچني ٽَىڇ و ثٺیه ٍا ىیيڇ ٽه ىوٍ ؿیِی ىٍ ډیبنهی َٕىاة ػمٙ ٬يه ثوىني. سبُه ثه یبىڇ آډي ٽؼب هٖشڈ ،یبىڇ آډي این همه آىڇ ٱَیجه ىٍ ػبیی ٽه ډن هواثیيهاڇ ؿه ډیٽنني و یبىڇ آډي ٽه ىٍ اسبٷ هواثڈ نوواثیيهاڇ .یبىڇ آډي این ػب ؿه ډیٽنیڈ و كشب ٵهمیيڇ ثیهوٙیاڇ این ٹيٍ ٥وڃ ٽٚیيه ٽه همڂی ٽڈ و ثی٘ آٍاڇ ٙيهاني. هوىڇ ٍا ػم ٬و ػوٍ ٽَىڇ و اُ ػب ثچني ٙيڇَٕ .ىاٍی ِ ٕجِ ٍا هڈ ثَىاٙشڈ و ىوٍ هوىڇ دیـیيڇَٕ .ىاٍی ِ ٕیَا ثوى .هوىڇ آ ٍا ىوهشه ثوىڇٕ .یَا ثَځٚز و ثب نڂبهی ػيی و دَ اُ هٖشڂی ،ثه ٕوی ډن آډي .ىٕش٘ ٍا ىوٍ ٙبنهاڇ كچٺه ٽَى و آٍاڇ ثيو این ٽه ؿیِی ثڂویي ډَا ثه ٕمز ډَٽِ اسبٷ ثَى .ډیىانٖز وٹشی ثیياٍ ډیٙوڇ، سب ډيسی ٭الٹهای ثه ٝلجز نياٍڇ. ډیِ ٕنڂی ثٍِځی ثه ٍنڀ هبٽٖشَی ،ىٍٕز ُیَ ثو٘ ځنجيی ٕٺٴ ٽوسبه ،وٕ٤ َٕىاة ىیيه ډیٙي و ثٺیه ىوٍ آ ػمٙ ٬يه ثوىني .ډیِ ځَى ثوى و اٍسٶب٭٘ سب ٕینهی ډن ډیٍٕیيٍ .وی ډیِ نٺ٘هبیی آٙنب ،كټٙيه ثه ٍنڀ ٕیبه هوىنمبیی ډیٽَى .ډٮَوٳسَین نٺٚهی ٹيیمی ىنیب ثوى و ٹٞههب ډیځٶشني هوى ٕیبهػبډه آ ٍا ایؼبى ٽَىه إزٍ .ونوٙز این یپی ٍا ثبٍهب ىیيه ثوىڇ .ٽشبةهبنهی آډوُځبٍا ؿنيین نٖوهی ثٍِٿ و ٽوؿټ دوٕشی آ ٍا ىاٙز .دی٘سَهب ،هیچی دی٘ٙ ،بیي نیڈ هِاٍه دی٘ اُ اډَوُ ،وٹشی ٕبهشمب ٵٮچیِ یبىځبٍَٕا ،هنوُ ىّ ىٵب٭ی و ډَٽِ كپوډز و ٝنب٭ز كٖبة ډیٙي و ٙهَیبٍ و ىیوا ٕبالٍا هنوُ اینػب ُنيځی ډیٽَىني ،ډیِی ىٍٕز ډظڄ همین ىٍ سبالٍ ثبٍ٭بڇ ىّ ٹَاٍ ىاٙز .ثٮيهب وٹشی سبالٍ ثبٍ٭بڇ سجيیڄ ثه سبالٍ اػشمب٭بر یبىځبٍَٕا ٙي ،نٺٚه ٍا ثه یپی اُ سبالٍهبی نمبی٘ ثَىني .اډب این یپی ٍا ٽٖی ىٕزٽبٍی نپَىه ثوى .ىڅیڄ ٭ميهاٗ هڈ اكشمبالً این ثوى ٽه این ډیِ ٍا، ډوٹ ٬ٽني َٕىاة اُ همب ٕنڀ سَاٙیيه ثوىني و سنهب الیهی ډَډَِ ٍوی آ ٍا ػيا ٽبٍ ځٌاٙشه ثوىني. ثَهالٳ ؿیِی ٽه ثه یبى ىاٙشڈ؛ ٹٖمزهبیی اُ نٺٚه ،آ ػبیی ٽه ٕیهٕشب ٍا نٚب ډیىاى ،وا١قسَ ثوى و هَ ؿني ډظڄ نٺٚههبی ٹيیمی ٍٕڈ ٙيه ثوى ،اډب ىٹش٘ ثه
شمارهی ،١دی ٩٨
41
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
نٺٚههبی اډَوُی ثی٘سَ ٙجبهز ىاٙز .نٺٚه انڂبٍ وا١ق ٙيه ثوى .ډظڄ این ٽه ٽٖی ىوثبٍه نٺ٘هبی ٕیبه ٍوی ډَډَ ٍا سَډیڈ ٽَىه ثبٙي .اډب ؿیِ ٭ؼیتسَی سوػهڈ ٍا ػچت ٽَىٍ .وی نٺٚه ،نِىیټ ىّٙ ،پڄ ٽوؿټ ثَػی ثه ٍنڀ َٕم ،كټ ٙيه ثوى. ىٍٕز ػبیی ٽه سبُه ثَع ډٮجي ٍا ٕبهشه ثوىنيٍ .وی ٹٖمزهبی دَ ٍنڀ ،ثه هٞوٛ نِىیټ ىّ و ىوٍ سب ىوٍ ٙمبیڄ ٽوؿټ ثَع ،څپههبی َٕم ٍوٙنی ثَٷ ډیُىني .ثه ٕیَا نڂبه ٽَىڇ و او َٕی سپب ىاى .ډنَٖه ثه ډن نڂبه ٽَى و ىٍٕز ثب همب كبڅز ډوٹ ٬ىٍٓ ىاى ىٍ ډيٍٕه ،ځٶز« :ىٍٕز ٵهمیيی! ػبهبیی ٽه ثبٍا آډيه ٍا َٕم نٚب ډیىهي .همه ؿیِ ىٍٕز ثوىه ...همهی كَٳهب ،همهی ٹٞههب ،همهٙب ...ثبٍا نِىیټ اینػب اُ همه ػب ثیٚشَ ثوىه »...و ثٮي ٍو ثه اٍُ ٽَى ٽه اهمی ٝوٍس٘ ٍا سیَه ٽَىه ثوى و آٍاڇ آٍاڇ ٍنڀ اُ ٍوی ډنَٖه دَیي .و نبځهب ډن هڈ ډو١وٍ ٫ا ٵهمیيڇ. سٞویَ ىوى ثنٶٚی ٽه اُ ثَع ثبال ډیٍٵز و اثَهب ٍا دَ ډیٽَى ىوثبٍه ثه همب و١وف هواة ىٍ ًهنڈ ُنيه ٙي .سپهسپههبی ٽبثوٓ ثه هڈ وٝڄ ډیٙي. ثٮي انڂبٍ ثب اىٍاٽی نبځهبنی ،همه ىوثبٍه ٍوی نٺٚه هڈ ٙيیڈ .همب ػب ثوىني .همب ٥وٍ ٽه انش٪بٍ ىاٙشیڈٕ .ه ثَع ٽوؿټ َٕم ىیڂَ هڈ ٍوی نٺٚه ثه وػوى آډيه ثوى. یپی ىٍ ٕبكڄ ىٍیب ،یپی ىٍ ډَُ ػنوثی ډَىاة و ٕوډی ٍوی ىاډنهی ٍٙشهٽوه. ىٍٕز همب ػبهبیی ٽه ٕه ثَع ىیڂَ ٍا ٕبهشه ثوىني .اډب ٕه ثَع ىیڂَ ٍوی نٺٚه ٽمَنڀ ثوىني و څپهی َٕهی هڈ ٽنبٍٙب ىیيه نمیٙي. ٍ . 7وُ هٚشڈٕ ،ب٭ز ؿهبٍڇ ،سبالٍ ،اٍُُِ همب ٙت ثوى ٽه هَ دنغ نٶَ ،ثَای ثبٍ ؿنيڇ آ هواة ٍا ىیيیڈ و اوڅین ثبٍ ثوى ٽه ډٶهوڇ ثیٚشَ آ ٍا ىٍٻ ٽَىیڈ .هَ ؿني ُډب نٚب ىاى هیچی ؿیِهب ٍا نٶهمیيه ثوىیڈ .وٹشی ثیياٍ ٙيیڈ ،ىیڂَا همه هواة ثوىني و ؿه هواة ٕنڂینی. و ؿه كیَر ٭٪یمی .ىوٍ سب ىوٍ ىیواٍهبی َٕىاةٕ ،ه سبٹـهی َٕسبَٕی ثیَو ُىه ثوى و ٍوی آ هب دَ ثوى اُ ػنڀاٵِاٍهبی ځَڇ و ٕیبهٍ .وثهٍوی ىٍ َٕىاة هڈ ىٍ ٕنڂی ٽوؿپی ٩بهَ ٙيه ثوى .ٽٖی سٮؼت نپَى ،ٽٖی هڈ ٙټ نياٙز ٽه ثبیي اُ ٍاه ُیَُډینی ثَویڈ سب ثه سبالٍ ثٍِٿ ٍإنب ثَٕیڈ .كٔ ډن این ثوى ٽه اځَ ٍاهی ثَای
42
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ُنيه ٍٕیي ثه ثَع ثبٙي ،اځَ ؿیِی ثشواني ثه ډب ٽمټ ٽني ،آ ٍا ىٍ ٕنڀنوٙشههبی سبالٍ دیيا هواهیڈ ٽَى .ډیهوإشڈ همه ؿیِڇ ٍا دٔ ثڂیَڇ. ؿني ٍوُ دی٘ اځَ ٽٖی ثه ډن ډیځٶز ثه هب َ٥یټ هواة ثه ٕٶَی اٽشٚبٵی ىٍ ویَانههبی ُیَُډینی ٙهَی ډشَوٻ ډیٍوڇ ،هنيهاڇ ډیځَٵز .اډب همب ؿني ٍوُ دی٘ اځَ ٽٖی ډی ځٶز ډَىڇ ثبٍا وػوى ىاٍني و كشی ثٮ٢ی اُ آ هب ٕبڃهبٕز ثین ډب ُنيځی ډیٽنني... ډه دَ ٍنڀ ډیٙوىٕ .ٶیي و هبٽٖشَی ،ؿٚڈهبی ثبُ و ثٖشه ...و ثٮي ٕٶیيی ډ٦چٸ... ٍ . 8وُ نهڈٕ ،ب٭ز ىوڇ ،سبالٍ ،نیٖشه ؿٚڈهبیڈ ٍا ٽه ثبُ ٽَىڇ ،هڈ اٍىوی ٽوؿټډب ٍا ډیىیيڇ و هڈ نِىیټسَین ٕشو هبی سبالٍ ٍإ .ٮی ٽَىڇ اُ ػب ثچني ٙوڇ .ىٕشڈ ٍا ٍوی ُډین ځٌاٙشڈ و سالٗ ٽَىڇ اُ ُډین ثچني ٙوڇ .نبځهب ىٍى اُ ػبی ُهڈ ثه ىٍونڈ ٵوٍا ٽَى .انڂبٍ دی٘ ؿٚمڈ دَىهای ثه ٍنڀ ٹَډِ هو ٽٚیيه ٙي .ىوثبٍه ىٍاُ ٽٚیيڇ و ؿو ډیسوانٖشڈ ٵپَ ٽنڈ؛ ٵپَ ٽَىڇ. ٵٺ ٤ډب ؿني نٶَ ډبنيه ثوىیڈ .اُ آ ػمٮیز ثیٖز ٕی نٶَهی دنبهنيه اُ ډَځی ٽه ثیَو ٽمین ٽَىه ،هٶز هٚز نٶَ ثیٚشَ نمبنيه ثوىني .اُ همهی آ هبیی ٽه ىٍ ََٕٕای ثبالی یبىځبٍَٕا دنبه ځَٵشه ثوىني ،ٵٺ ٤ډب ډبنيه ثوىیڈ .ډن ثوىڇ و ٕیَا .اٍُْ ثوى و ډنَٖه و ویٖشَه و ىیڂَانی ٽه إمٚب ٍا ثه یبى نمیآوٍڇ .اٍُ ٍا دی٘ اُ این ىوٍه ډیٙنبهشڈ .همه ٝبكت ثیٚشَین ډبٙینهبی ثوبٍ ٍا ډیٙنبهشني .همه ٽٖی ٍا ٽه نُه ىَه ٽبٍځَان٘ ٍا اهَاع ٽَىه ثوى ډیٙنبهشني .كشب اٽنو هڈ نڂبه٘ ٍا ىوٕز نياٍڇ .هَ ؿني كبال ىیڂَ ،نڂبه ؿٚڈهبیی ٽه ُډبنی ثیٍكمبنه انڂبٍ ىٍو هَ ٽٖی ٍا ډیٽبویيني ،ډظڄ همهی ډب ،ځبهی همَنڀ ډه ډیٙوى ،اډب هبَ٥هی ډلوی اُ آ ؿٚڈهب و ثیِاٍیاڇ اُ او ثبٹی ډبنيه إز .ثیِاٍی اُ هیپڄ ٽوؿپی ٽه ثب څجبٓهبیی ٭بڅی ډشنبٕت ډینموى و س٢بىٗ ثب هچٸ ډالیڈ ډنَٖه .آٍاډٚی ٽه اُ همب اثشيای ثه هڈ دیوٕشن اػجبٍی ډب دنغ سن ىٍ ٽنبٍ ډنَٖه كٔ ډیٽَىڇ ،هڈ ډِیي ثَ ٭چز إز. ؿو نمیٵهمیيڇ ؿ٦وٍ ډمپن إز این ىو ُ و ٙوهَ ثبٙني .هَ ؿني ىیڂَ اهمیشی نياٍى ،اډب هنوُ هڈ او ٍا ىوٕز نياٍڇ و ىوٕز نياٍڇ كشی ثبُډبنيهی اُ هڈ دبٙیيهی
شمارهی ،١دی ٩٨
43
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ٕب٭يڇ ٍا هڈ ثه ىٕش٘ ثيهڈ سب ىٍ سبٍیپی ٕوُا و ٍوٙنبیی ٽوٍی این ویَانههب یپيیڂَ ٍا ځڈ نپنیڈ. ٕٶیيی ٽمی ٽمشَ ډیٙوى... ٙبیي ٽٖی نجوى ٽه او ٍا نٚنبٕي و ٙبیي ٽٖی هڈ نجوى ٽه ډبنني ډن اُ او ثیِاٍ نجبٙي .اډَوُ ىٍ این سبالٍ ثیُډبنی ٽه ىیواٍهب و ُډین ثب اىٍاٽمب ثبُی ډیٽنني ،ځبهی كٔ ډیٽنیڈ ٍوی ٕٺٴ ٍاه ډیٍویڈ و ځبهی ډوٹٍ ٬اه ٍٵشن ،نبځهب ىٍ ډه دی٘ ٍو، هوىډب ٍا اُ دٚز َٕ و ځبهی ٍوثهٍو ډیثینیڈٍ .وُ و ٙجی نياٍیڈ و كشب وٕیچهای ثَای ٕنؼ٘ ُډب نیٖز و ٙبیي سنهب ؿیِی ٽه ځٌٍ ُډب ٍا نٚب ىهيٕ ،شو هبی نوٍ ٍُى ٍوٙنی ثبٙي ٽه هَ اُ ځبهی اُ ُوایبیی ٱَیت سبٍیپی و ډه ٍا ډیٙپبٵني و ځبه ثه ىوٍ هوى و ډب ډیدیـني .سنهب ؿیِی ٽه ا٥مینب ثو٘ إز ،ىیي انٖب هبیی ىیڂَ ىٍ ٽنبٍډب إز .سنهب ډوػوىار طبثز و واٹٮی و ډچموٓ .اډب ىٍ این كبڃ هڈ اُ او ثیِاٍڇ .اٽنو ىیڂَ نمیىانڈ ؿه ؿیِهبیی ٍا دی٘ اُ ٍوُ ثبٍا ىٍثبٍهی اٍُ و ډنَٖه ډیىانٖشڈ .كشب نمیىانڈ هیچی اُ ؿیِهبیی ٍا ٽه اٽنو ثه ًهنڈ ډیٍٕني اُ ٽؼب ډمپن إز ىانٖشه ثبٙڈ .كشی نمیىانڈ هبَ٥ار ٽیٖشني .ثٮ٢یهب كشب سٞبویَی هٖشني ٽه اُ ًهنڈ ډیځٌٍني و ثٮ٢ی كشب ډپبٙٶبسی هٖشني ٽه نمیٙوى هبَ٥اسی انٖبنی ثبٙني. ىٍ ډيسی ٽه همَاه هڈ آواٍه ثوىهایڈ ،هیؾ ځبه ٵَٝشی دی٘ نیبډي ثَای هڈ هبَ٥ه سٮَیٴ ٽنیڈ .دنبه ثَ ٕیبهػبډه ،ډبههبٙ ،بیي ٕب٭زهب٥ ،وڃ ٽٚیي سب ثه ٵپَ دَٕیي نبڇ یپيیڂَ اٵشبىیڈ .ؿیِی ٍا ٽه ا٥مینب ىاٍڇ این إز ٽه هیؾ وٹز اُ س٢بى ثین اٍُ و ډنَٖه هوٙڈ نمیآډي .هَ ىو ىٍ ډن اكٖبٕبسی نیَوډني ُنيه ډیٽَىني .اډب اُ نو٭ی ډشٶبور ثب یپيیڂَ. اډَوُ ،ىیي ؿٚمبنڈ ،و١وف ٭ؼیجی دیيا ٽَىه إز .ىاٍڇ ٍیِسَین ؿیِهب ٍا ډیثینڈ. ػنجیي ًٍههبی ٍیِ هوا ٍا ىنجبڃ ډیٽنڈ و ىیيڇ انڂبٍ ډه ٍا ډیٙپبٵي و ډٲِڇ ٥وٍی ٽبٍ ډیٽني ٽه ثه یبى نياٍڇ. اډَوُ ٽه ثه آ ىوٍه ٵپَ ډیٽنڈ اٵپبٍ و ځٶشبٍ و ٍٵشبٍڇ٦ٕ ،لی و نبىٍٕز ثه نَ٪ ډیٍٕي .ځویب ىاٍڇ ثه سٞویَی ٽوىٽبنه نڂبه ډیٽنڈ یب ىإشب هبیی ٍا ډیهوانڈ ٽه ثه هيٳ ٍٕبني دیبډی اهالٹی ثه ٽوىٽب نوٙشه ٙيهاني .آ الیه اُ وػوىڇ ٍا ،آ
44
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىوٍهاڇ ٍا نمیسوانڈ ثه ٍاكشی سٞوٍ ٽنڈ و یب كشب ثه یبى ثیبوٍڇ .ثَای این ٽبٍ ثبیي ىٍ همب ؿهبٍؿوة ًهنی ٹَاٍ ځیَڇ ٽه اٽنو ثه ن َ٪ډن نبډمپن ډیٍٕي. اٽنو ىیڂَ هیچی ؿیِهب ٍا ډیىانڈ و ثب كٺیٺز ثٖیبٍی ډٶبهیڈ و ىإشب هبیی ٽه آ هب ٍا اٵٖبنه ډیانڂبٙشیڈ ،آٙنب ٙيهاڇ .هَ ؿني این ډو١و ،٫این ىان٘ وٍای آ ؿه ىٍ ُنيځی اڇ اډیي ىانٖشن آ ٍا ىاٙشڈ ،ثه هالٳ ؿیِی ٽه ىٍ آ ُډب هبڇانيیٚبنه ډیدنياٙشڈ ،نه ىڃدٌیَ إز و نه كشب آٍاډ٘ثو٘ .ىان٘ این ثَهههبی كٺیٺز ُنيځی و ػهبنی ٽه ىٍ آنیڈ سنهب آٙٶشهاڇ ٽَىهٙ ،یيایی ؿٚمبنڈ ٍا هیَه ٕبهشه إز و ُثبنڈ ٍا اڅپن و اځَ ٍوُ و ٙجی ډیىاٙشیڈ هواة ٍاكز ٍا هڈ اُ ډن و ىیڂَا ډیځَٵز. ٍ . 9وُ نهڈٕ ،ب٭ز ٕوڇ ،سبالٍ ثَٷ ُى و ثب ٵبٝچهی ٽمی ٱَٗ ٍ٭ي ثچني ٙيٝ .يای إٓمب نه ځوٗهَاٗ ثوى و نه كشب هیچی ثچني .وڅی آ ٹيٍ ثیډلڄ ثوى ٽه ډنَٖه ؿهَه ىٍ هڈ ثپٚيٍ َٕٗ .ا اُ ٍوی ٽبٍٗ ثچني ٽَى و سبُه ډشوػه ٙي ثیَو ؿه ٹيٍ سبٍیټ ٙيه إز .همیٚه َٕ ٩هَ اثَهب إٓمب ٍا سبٍیټ ډیٽَىني .اډب نه این ٹيٍ سبٍیټ .اٵٸ ىوٍىٕز هڈ ډلو نمیٙي و كشب ٍٙشهٽوههبی آ ٕوی ػچڂه هڈ ىیيه ډیٙيني .اډب اډَوُ این ٥وٍ نجوى. ىٍ ِ ٹچڈ ٵوالىیاٗ ٍا ځٌاٙز .یبىىاٙزهب و نمونههبی٘ ٍا هڈ ٽمی ډَست ٽَى و ثٮي وُنهی ٽبٱٌ ٍا اُ ٽنبٍ ډیِ ثَىاٙز .وُنه ٍا اُ ٕنڂی ٕیبه ثه ٙپڄ یپی اُ آطبٍ ډلجوة یبىځبٍَٕا ٕبهشه ثوىني .یپی اُ ډوػوىار اٵٖبنهای ډَىڇ ثبٍا ثوى .ډچوبٍر ٽه نڂهجب ىٍواُههبی إٓمب ثوى .هیوالیی هِنيهډبنني ثب ثبڃهبیی ثٍِٿ ٽه سیٲههبیی إشووانی اُ كبٙیهٙب ثیَو ُىه ثوى .ٵچٔهبی هٚن دوٕز نیمهایِى ٍا ٍوی این نمونهی ٽوؿټ ٽه اُ یبىځبٍیهبی ٵَوٙی یبىځبٍَٕا ثوى هڈ ٽنيه ثوىني .ثيو څپههبی ٕیبه ثبُډبنيه اُ هو ٍوی ډؼٖمهی اٝچی .ىهب ډؼٖمهی ٕیبه ،ډظڄ نمونهی اٝچی ثبُ ثوى و ىنيا هبیی سیِ و نبُٻ ٍا ثه نمبی٘ ډیځٌاٙز. ډظڄ همیٚه انڂٚش٘ ٍا ٍوی ٵچٔهبی ثٍِٿ ډؼٖمه ٽٚیي و ه٦و٥ی ٍا ٽه هنَډنيانه ٙجیه اطَ اٝچی ٽنيه ٙيه ثوىني ،ثب َٕانڂٚز ىنجبڃ ٽَى .ثٮي وُنه ٍا ٍوی
شمارهی ،١دی ٩٨
45
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ٽبٱٌهبیی ځٌاٙز ٽه ىیڂَ هٚټ ٙيه ثوىني .ثبالی ثچنيٗ ٍا ٍإز ٽَى و آٍاڇ ػچوی دنؼَه ٍٵز و ثه ثیَو هیَه ٙي .اٵٸ واٹٮبً ىیيه نمیٙي .اُ دنؼَهی ػبیی ٽه ىٍ ٭مبٍر ؿني ٥جٺهی یبىځبٍَٕا ،ثب نٶوً اٍُ ،ثه او ىاىه ثوىني ،همیٚه ډیٙي سب ىوٍ ىٕزهب ٍا ىیي .یبىځبٍَٕا ٽه سبٍین ډیځٶز ىٍ ځٌٙشه ىّ ىٵب٭ی و دنبه همهی ٕیهٕشب ثبٕشب ثوىهٍ ،وی سذهای سټ اٵشبىه و ډَٚٳ ثَ ثبٯ ډٮجي ثوى .اثَهب ،اُ ثبالی ػنڂڄ ٕجِی ٽه سب دبی ٽوه ُثبنه اډشياى ىاٙز ،ډظڄ اثَهبی هَ ٍوُ ٩هَ ډینموىني. اډب ؿیِی َٕ ػبی٘ نجوى. اثَهبی ِٕیِهٕشب ثه نيٍر ډیٱَیيني و هیؾ وٹز ٹچهی ٽوه ُثبنه ٍا دنهب نمیٽَىني. اثَهبی ٩هَ ٍا ثبى اُ ٝجق ػم ٬ډیٽَى و ثٮي وٹشی ٕبیههب ىوثبٍه ٍو ثه ىٍاُ ٙي ډیځٌاٙشني ،هوىٗ آ هب ٍا اُ ٵَاُ ػچڂه ٕی ؿهڄ ٵَٕنڀ ثه ٕمز ٽوه ډیثَى و ىٍ هوای َٕى ٽوهٖشب ،ىه ٵَٕنڀ ثبالسَ اُ ٕ٦ق ػچڂه ،ٽمی دبیینسَ اُ ٹچه، ډیؿالني .ىاډنه ی نِىیټ ٹچهُ ،یَ نوٍ هوٍٙیي ٽه آ ډوٹ ٬ىیڂَ ثبالی إٓمب ثوى ،اُ ینىانههبی ٍیِ ،ثَٹی آثی دیيا ډیٽَى و ډیډبني ٵٺ ٤دبٍههبی اُ هڈ ىٍیيه .همیٚه نِىیټ ٱَوة ىیڂَ إٓمب نیمه اثَی ثوى و ډوَو ٣ؿَهبنی ٽه اُ ثَهوٍى ثبى این ٕو و آ ٕوی ٽوه ایؼبى ډیٙي ،اثَهب ٍا إٓیب ډیٽَى و سپههبیٚب ٍا ىٍ إٓمب ثبالی ٽوه ډیدبٙیي .اډب اال هنوُ ىو ٕب٭شی ډبنيه ثوى سب إٓمب ډظڄ هَ ٍوُ ٩هَ سبٍیټ ٙوى. اثَهب ٱَیيه ثوىني و اثَهبی ِٕیِهٕشب هیؾ وٹز نمیٱَیيني .همب ٥وٍ ٽه هیؾ وٹز نمیثبٍیيني .ىٍهبی سبالٍ ثبُ ٙي ،ډنَٖه ٍوی٘ ٍا ثه ٕمز ىٍ ثَځَىاني و اٍُ واٍى ٙي. ثب ىیي َٕ و و ٬١ډَى ،نٶٔ ډنَٖه ثني آډي. «دبٻ یبىڇ ٍٵشه ثوى .ٽمی ٝجَ ٽن سب آډبىه ٙوڇ .هنوُ ىو ٕب٭شی سب َٙو ٫ډَإڈ ډبنيه .همه ؿیِ ٍا ثب هوىڇ آوٍىهاڇ». ډَى څجبٓ ٕنشی ػٚنواٍه ثه سن ىاٙز؛ ٽمَی ٕٶیي ثب ډنڂوڅههبی ٕجِ ٍوی ٙچواٍ ٕیبه ډومڄډبنني ،ٽز ثچني ٕیبه و ثَاٹی ثه سن و ٭ٞبی سِیینی ثچنيی ىٍ ىٕز ،ثب ا٥مینب ځبڇ ثَډیىاٙز .څجبٓ ٽبډالً ثه ٹبډز ډشوٍٕ ٤و ثه ٽوسبه و هیپڄ دَٗ ثَاُنيه ثوى و هبڅهای اُ ػٌثه دیَاډون٘ دو٘ ډیٽَى؛ انڂبٍ ؿیِی اَ٥اٵ٘ هَڇ ډیٽٚیي و ًهن ٍا ډیڅَُاني.
46
ٙمبٍهی ،1ىی 89
وٹشی ثه ډیبنهی اسبٷ ٍٕیي ،إٓمب ىوثبٍه ٱَیي و ډَى اهڈ ٽَىٍ .وی٘ ٍا ثه ٕمز دنؼَه ځَىاني .هوا سیَه ٙيه ثوى ،انڂبٍ ډهی ٍٹیٸ همه ػب ٍا ځَٵشه ثبٙي .ډَى ثب ځبڇهبی َٕی ٬ثه ٕمز دنؼَه ٍٵز و ثیَو ٍا نڂبه ٽَى .ىٕش٘ ٍا اُ دنؼَه ثیَو ثَى و كٔ ٽَى ٹَ٦های ٽوؿټ ٍوی ىٕش٘ اٵشبى .اهڈ ډَى ٭میٸسَ ٙي .آٍاڇ ځٶز: «انڂبٍ ډیهواهي ثبٍا ثیبیي َٕ ُ ».سپب ىاى و ثٮي اُ ٽ٘ و ٹوٕی ىڃدٌیَ ثه سن، ځٶز« :اُ ُډب ثـڂی ىیڂَ این ٝيا ٍا نٚنیيه ثوىڇ .اُ وٹشی ديٍڇ اُ والیز ډهبػَنٚین ٙهَ ٙنبوٍ ثه والیز ٙهَیبٍی ډنشٺڄ ٙي .ىٍیب ٍ٭ي ىاٍى و ثَٷ و كشب ثبٍا ». اٍُ آٍاڇ ځٶز« :ثبٍا هیؾ وٹز ىٍ هٚپی نمیآیي .كشب ثبٍا ٍوی ٙهَ ٙنبوٍ هڈ ثبٍا ىٍیبٕز .اډب ؿو ٝ »...يای٘ ثَیي .انڂبٍ ؿیِی ثه یبىٗ آډيه ثبٙيٍ .وی٘ ٍا ثَځَىاني و ٍو ثه ُ ځٶز« :اډَوُ ٹَاٍ ثوىٝ »...يای٘ ٍا ٝيای ثچنيسَی ىٍ هوى هٶه ٽَى .نبځهب دنؼَه هوى ثه هوى ثٖشه ٙيٝ .يای ُیَی ثچني ٙي و ٙیٚههبی دنؼَه نبځهب ثه ٍنڀ اهَایی ىٍ آډيني .اُ همه ػب ٝيای ٽوثیيه ٙي ىٍ و دنؼَه ډیآډي. ؿبٍؿوة ىٍ اسبٷ هڈ ثَٹی ُى و هبډوٗ ٙي ُ .ػب هوٍىهُ ،یَ څت ځٶز« :ػبىوی ُډین!» اٍُ ځٶز« :ػبىوی ُډین؟ هیچی ٙجیه ٹٞههبٕزٍ .نڀ اهَایی ٙیٚههب و ثَٷ ٕنڀهبی ىوٍ ىٍ». «و همه هڈ ىٍ ٍوُ ػٚنواٍه .یبىر هٖز ٽه ىٍ اٵٖبنههب اډَوُ»... آًٍه٘ نبځهب انڂبٍ سمبڇ هبنه ٍا ٵَا ځَٵز و همِډب ٝيای دبٍه ٙي إٓمب ثچني ٙيٕ .ه ؿهبٍ ٽبع ثچني ٽه اُ دنؼَه ىیيه ډیٙيني ،آس٘ ځَٵشني و اُ هڈ دبٙیيني. هبنهی ٕنڂی اُ ٝيا ثه هوى ډیڅَُیي و ٙبهههبی ثیٙمبٍ ثَٷ آثی اڅپشَیپی هوا ٍا دَ ٽَىه ثوى .و ثٮي اسٶبٹی اٵشبى ٽه ىٍ ٕیهٕشب ٵٺ ٤ىٍ اٵٖبنههب ٍم ىاىه ثوى. ثبٍا ثبٍیي. اوڅین ٹَ٦ه ٽه ٍوی ٕٺٴ ځنجيی ٙپڄ و ٝبٳ ٕبهشمب ثبٕشبنی یبىځبٍَٕا اٵشبى، نوٍی ٍُى اُ الثهالی سمبڇ ىٍُهبی ٕٺٴ ثَٷ ُى .ٽبٙیهبی ٍیِ و ٝیٺچی ٕٺٴ ٥وٍی ىاٯ ٙيني ٽه ٹَ٦ههبی ثٮيی نَٕیيه ثوبٍ ډیٙي .انڂبٍ ثبڇ ِ نیڈٽَه ډبننيِ ىّ ٹيیمی، اَٝاٍ ىاٙز هیٔ نٚوى .هَ ػبیی ٍوی نمبی ثیَونی ٕبهشمب ُاویه و انلنبیی وػوى
شمارهی ،١دی ٩٨
47
ٵبنشِی -نڂبٍٗ
ىاٙز ،سیٲههبی ٕیبهٍنڀ و سیِ اُ ٕبهشمب ثیَو ُىني .همب دَىهی نوٍانی ػچوی دنؼَههبی ٽوؿټ ٕبهشمب یبىځبٍَٕا ٍا ځَٵز. ثبٍا ثبٍیي .اوڃ ٹَ٦ه ٹَ٦ه .ٹَ٦ههبی ٍیِ .ثٮي ٹَ٦ههبی ىٍٙز و ثٮي سذه ىٍ ؿٚڈ ثه هڈ ُىنی هیٔ ٙي .ىٍهزهب هیٔ هیٔ ٙيني. ثبٍا ثبٍیي .ثبٍیي و ثبٍیي و ثبٍیي... اوڅین نٚبنه َ١ثهی هوڅنبٽی ثوى ٽه ىّ ٍا څَُانيٝ .يای ٵَیبىهبیٚب ىٍ دچههبی ډبٍدیؾ ډیبنی دیـیيه ثوى .ٵَیبىهب ثیٚشَ اُ كیَر ثوى .هڈ ثبُی ثوى و هڈ ٙشبة ثَای َٕ ىٍ آوٍى اُ ٭چز َٕ و ٝيا .ډنَٖه و اٍُ ثب هڈ ډٖبثٺه ځٌاٙشه ثوىني. اٍُ ػٖشی ُى و آ ٕوی ٹ َ٦ىایَهی ٍاه دچه ،ػچوسَ اُ ډنَٖه ،ٵَوى آډي و ٵَیبى ٽٚیيٝ« :يا اُ ٕمز ىٍ اٝچی ثوى!» ٝيای٘ ٵٺ ٤اُ ٵٮبڅیز ػٖمی ثچني ٙيه ثوى. ٭بىر نياٙز نڂَانیاٗ ٍا نٚب ىهي .اډب ٵپَی ىٍ ًهن٘ دْواٻ ډیٽَى .نپني كٺیٺز ىاٙز؟ ثبالی ىیواٍهی ىّ ٹيیمی ٍوی ٽبٙیهبی څٮبةىاٍ و څیِ ٕٺٴ ځنجيی ٙپڄ ىّ ٽه ىوٍ سب ىوٍٗ ٍا نیِههبی سیِ ٵچِی ٽبٍ ځٌاٙشه ثوىني ،دَ ثوى اُ نٶَینهبی ثبٍا و ٽشبةهبی ٕیبه ډیَاص ،ثو٘ ٭ميهی ځنؼینهی یبىځبٍَٕا ،ؿه اُ ٕٶبڃ دوشه و ؿه اُ دبٍههبی دوٕز و ؿه اُ دبٍؿههبی ثبٕشبنی ،دَ ثوىني اُ هٚياٍ ثبٍا و كبال ىاٙز ثبٍا ډیآډيٍ .وی هٚپیهبی دهنبوٍ ٕیهٕشب و نه ٍوی ىٍیبی َٙٹی و نه ىٍ ىڃ ٽویَ ٙمبڃ .ثبٍا ثوی ػنڀ ډیىاى .نوٍ ٭ؼیجی ٽه اُ ىٍُ ٕنڀهب ثیَو ډیُى، ىّ ثبٕشبنی ٍا اُ ىٍو و ثیَو ٍوٙن ٽَىه ثوى .ىٍٕز ډظڄ نوٍی ٽه همه اُ ٹٞههب ثه یبى ىاٙشني .نٚبنهی ػبىوی هبٻ ثوى و ډٚوٞهی ٝنب٭ز هبٻ و ُډین... وٹشی ثه دبیین دچههب ٍٕیيني سبُه ٝياهبی ىیڂَ ٱیَ اُ ٽوثیي ثیوٹٶهی ىٍ ٍا ٙنیينيٝ .يای نٮَه ثوى و نبڅه .سبٷ ثچني ََٕٕای اٝچی ډیىٍهٚیي ،انڂبٍ ٕٺٴ و ىیواٍهب ٍا دَىهای اُ نوٍ دوٙبنيه ثبٙي .وٹشی دب ثه ىٍو ََٕٕا ځٌاٙشني ،نوٍ هَ ىو ٍا ىٍ ثَ ځَٵز .ډنَٖه ػیٲی ٽوسبه ُى و اٍُ نٶٖ٘ ٍا ىٍ ٕینه كجٔ ٽَى .نوٍ ٽه ډلو ٙي ثه یپيیڂَ نڂبه ٽَىني و این ثبٍ هَ ىو ثب هڈ نٶٔ ٍا نڂبه ىاٙشني. سجَی ٕیبه ٍنڀ اُ همب ػنٔ نیِههبی ٍوی ىیواٍهب اُ ٽمَ ډنَٖه ثه ٽمَثني دهنی آویوشه ثوى ،دَ اُ نٺ٘هبی ثبٕشبنی ٽه ثب نوٍی ٕٶیي و ډلو څل٪های ىٍهٚیيني. ٽمب و سَٽٚی دَ اُ سیَهبی ډٖچق ثه دیپب هبی ٕیبه ىٍ ىٕز ؿخ اٍُ ٩بهَ ٙي.
48
ٙمبٍهی ،1ىی 89
اُ ٽمَثني هَ ىو ٍٙشههبی نوٍانی ثبٍیپی ثیَو آډيه و ثه هڈ ثبٵشه ٙيه و َٕ سب دبی هَ ىو ٍا ٵَا ځَٵشه ثوى َٕ .سَٽ٘ اٍُ ثٖشه ثوى و سنهب انشهبی سیَهب اُ ؿَڇ ٍوٱنی ثیَو ُىه ثوى .ىو ٙمٚیَ ٝبٳ و ثچني ىٍ ىٕزهبی ډنَٖه و ىٙنهای ثه نٖجز ثچني و همیيه ىٍ ٱالٵی ثب همب نٺ٘هبی ډلبٵ٪ز آویوشه اُ ٽمَ اٍُ ٩بهَ ٙيني .٭ٞبی سِیینی اٍُ هڈ ٽه آ ٍا همب ثبال ٍهب ٽَىه ثوى ثب ىٍهٚٚی ىٍ ىٕز آُاىٗ ٩بهَ ٙي .نٺ٘هبی ٍوی ٭ٞب ٕوٕو ډیُى. ٵَٝشی ثَای سٮؼت نجوى .ىٍهبی ػچوی ََٕٕا نبځهب ؿهبٍسبٷ ثبُ ٙي و ٭يهای سَٕب و هَإب و ُهمی و هونین آٙٶشه واٍى ٙيني .ىٕز یپی ٹٙ ٬٦يه ثوى .یپی اُ آ هب سب ؿٚم٘ ث ه اٍُ و ډنَٖه اٵشبى سٮبىڅ٘ ٍا اُ ىٕز ىاى و ثه ُډین اٵشبى .ثه ُوٍ و ثب ُكمز هوىٗ ٍا ػم ٬و ػوٍ ٽَى َٕ .دب ایٖشبى و ثب كبڅشی ٽه ٽڈ اُ ىیوانڂی نياٙز ،ىٕش٘ ٍا ثه ٕمز اٍُ و ډنَٖه ىٍاُ ٽَى و ٵَیبى ٽٚیي« :آىڇ آثی! آىڇ آثی!» و ىیوانهواٍ و ثه َٕ٭ز ثه ٕمز ىٍهبی ځٚوىهی ََٕٕا ځَیوزُ .نی ډیب ٕبڃ ٵَیبى ٽٚیي« :ٽؼب ٵَاٍ ډیٽنی! ثَځَى! اینػب ٽه ثبٍا نیٖز!» اډب ډَى ثه ىٍ ََٕٕا ٍٕیيه ثوى ُ .ٵَُ و ؿبالٻ ثه ىنجبڅ٘ ىویي سب او ٍا ثَځَىاني .اډب ُ و ډَى ػوانی ٽه ىٍ همب څل٪ه ىوا ىوا ثه ىٍو ََٕٕا ٍٕیيني ،ػچوی او ٍا ځَٵشني ُ .ىهبن٘ ٍا ثبُ ٽَى سب ؿیِی ثڂویي ،اډب ٝيای٘ ىٍ ٱَٗ ځوٗهَاٙی ٽه ثه إٓمب ٍٵز ځڈ ٙي. ىٍو ََٕٕا ٕبیه اٵشبى و هیجشی سیَه و ٽبثوٓواٍ ،ډٖش٦یڄ ٍوٙن ىٍواُهی ىّ ٍا سبٍیټ ٽَى. ډنَٖه ثه هوى څَُیي و ُیَ څت ځٶز« :ډچوبٍر!»
اىاډه ىاٍى...
شمارهی ،١دی ٩٨
51
ډٺبڅه
ػ م
یخی
در گذر یار خ؛
ري ذادَا ي س زسث
َا
مهمذ حاج سمان /ضیز ه سادات ص ًی مقذمٍ ثٮي اُ ٕئاڃ اٝچی «إبٕبً ٭چمیسویچی ؿیٖز؟» ډهمشدَین ٕدئاڃ ىٍ ُډیندهی ایدن ځونهی اىثی «سبٍیوـه و نٺ٦هی َٙو ٫٭چمیسویچی» إز .اځَ ؿه ىٍ دبٕن ثه ٕدئاڃ نوٖز هیؾ ځونه سواٵٸ ػبډ ٬و سٮَیٴ واكيی وػوى ندياٍى ،ځٖدشَىځی دبٕدنهدب ثده ٕئاڃ ىوڇ ډليوىسَ إز و سٶبور ىٍ دبٕنهب ،هدوى ثده سٶدبور ىٍ ځٖدشَهی سٮَیدٴ ٭چمیسویچی ثبُ ډیځَىى. ثَ این إبٓ ،ځبهی َٙو ٫٭چمی سویچی ٍا ٍډب ٵَانپٚشبین ثیب ىاٙشهاني ،ثَهی آٱبُ آ ٍا هڈُډب ثب ػَیب آډَیپبیی این كَٽز و اثديا ٫واّهی «٭چمدیسویچدی» سوٕد٤ هوځو ځَنٖجټ ىانٖشهاني و ٭يهای اُ هواىاٍا ،كمبٕهی ځیچڂم٘ ٍا ٽده ٽهدنسدَین كمبٕهی ډپشوة ثَٚی إز ،ثه ٭نوا َٕآٱبُ ٭چمیسویچی ثه كٖبة آوٍىهاني. این نوٙشبٍ ١من ثَٙمَى ثَهی اُ ډٮشجَسَین سٮبٍیٴ ٭چمیسویچی ،یپدی اُ آ هدب ٍا ثه ٭نوا سٮَیٴ دبیهای هوى ثَډیځِیني و ثَ إبٓ آ ،ثب سٺٖیڈ سبٍین ٭چمدیسویچدی ثه هٶز ثو٘ اٝچی «٭چمیسویچی نوٖشین ،نوٖشین ځبڇهبی ٭چمدیسویچدی ډديٍ ،
ٙمبٍهی ،1ىی 89
51
ډٺبڅه
٭چمیسویچی ٭بډهدٖني ،٭٥ َٞالیی ٭چمیسویچی ،٭چمیسویچی ددٔ اُ ٭ٞدَ ٥الیدی، ٭چمیسویچی ىهه ی هٚشبى ډیالىی ،٭چمی سویچی هِاٍهی ٕوڇ» سالٗ ىاٍى ثه اػمدبڃ و ثب إشٶبىه اُ نمونههبی ډوػوىٕ ،یَ دیيای٘ و سپبډڄ اىثیبر ٭چمدیسویچدی ٍا ثٖد٤ ىاىه و ىٍ ٽنبٍ آ ،ډهمشَین ٭نب َٝو ډئڅٶههبی ٍایغ ىٍ این نو ٫اىثی ٍا ډوٍى ثٍَٕدی ٹَاٍ ىهي. -تٍ سًی یؼز ف ػ م یخی
«ُډین دٔ اُ آهَین ػنڀ هٖشهای ډَىه ثوى ،ؿیِی ٍٙي نمیٽدَى و ؿیدِی ُنديه نجوى .آهَین ډَى سنهب ىٍ اسبٷ نٖٚز .ؿني َ١ثه ثه ىٍ نواهشه ٙي»... ثب آ ٽه ثیٚدشَ ډدَىڇ ىٍ ًهدن هدوى سٮَیٶدی ثدَای ٭چمدیسویچدی ىاٍندي ،اٝد٦الف ٭چمی سویچی ىٍ ډٺبثڄ سٮَیٴ ٕبىه ،اُ هوى ډٺبوډز نٚب ډدیىهدي .آ ؿده ٭موډدبً اُ ىإشب هبی ٭چمی سویچدی ىٍ ًهدن ډدَىڇ ػدبی ځَٵشده إدزٍ ،وایدبسی هٖدشني ٽده ٵَ١یهای هیبڃانڂیِ ٍا َٙف ډیىهنيُ ،نب و ډَىا ٍا ىٍ ٙدهَهبی آینديهانڂبٍانده یدب ٕٶینههبی ٵ٢بیی ثه سٞویَ ډیٽٚني ،ثَهوٍىهبیی ثب ډوچوٹبسی اُ ىنیبهبی ىیڂَٕ ،ٶَ ډیب ٕیبٍههب یب ٕٶَ ىٍ ُډب ٍا ٙبډڄ ډیٙوني .ثه ثیبنی ٕبىه ،٭چمدیسویچدی هدوى ٍا یټ ىٍػه ثب ىنیبی واٹٮی ٽه ډب ىٍ آ ُنيځی ډیٽنیڈ ،ډشمدبیِ ډدیٕدبُى :سویچدی اُ سٞوٍار ثه ػبی واٹٮیز دٌیَٵشه ٙيه؛ اىثیبسی سویچی. اډب ُډبنی ٽه نوثز ثه َٙف و سو١دیق ایدن سمدبیِ ډدیٍٕدي ،ډٺبوډدز هدوى ٍا نمبیدب ډیٕبُى .انجوه سٮَیٴهبیی ٽه سوٕ ٤ډنشٺيا و یب نویٖدنيځب و نبٙدَا ًٽدَ ٙديه، سوٕ ٤ىیڂَانی ٍى و یب اٝالف ٙيه ،و هنوُ هڈ ډیسوا نوٙشههبیی ٍا یبٵز ٽده ٥جدٸ سواٵٸ همڂب ،٭چمیسویچی ثبٙني ،اډب ىٍ هیؾ یټ اُ این سٮبٍیٴ ػبی نڂیَني. ٵَهنڀ څٲبر آٽٖٶوٍى ٭چمیسویچی ٍا ؿنین سٮَیٴ ډیٽني:
«ىإشبن ی هیبڅی ثَ ډنجدبی اٽشٚدبٵبر ٭چمدی ډٖدچڈ ٵدَٙ ٟديه یدب سٲییَار ډلی٦ی ٽه ثه ویْه اٱچت ىٍ آینيه یب ٕیبٍار ىیڂَ ډیځدٌٍى و ٕٶَ ىٍ ٵ٢ب یب ُډب ٍا ىٍ ثَ ىاٍى]1[ ».
52
ٙمبٍهی ،1ىی 89
هَ ؿني این سٮَیٴ ثٖیبٍ ځٖشَىه إز ،اډب ډواٍىی همـدو ٍوثدبرهدب ،ٽبډذیوسَهدب، سبٍینهبی ثيیڄ ،ػهب هبی ډواُی و ډبنندي ایدنهدب ٍا ىٍ ثدَ نمدیځیدَىٍ .ډدب ډٖدن نوٙشهی ٽبٵپب ٍا ىٍ ن َ٪ثڂیَیي .ٹهَډب یټ ٍوُ ٝجق اُ هواة ثَډیهیدِى و هدوى ٍا ىٍ ٹبڅت كَٚهای ٱوڃدیپَ ډیثیني .ىإشبنی هیبڅی ډجشندی ثدَ یدټ سٲییدَ ډلی٦دی ثنیبىین ،و ثب این وػوى ىٍ ُډَهی ىإشب هبی ٭چمیسویچی ٹَاٍ نمیځیَى. ىٍاٽو ٕبوین ٭چمیسویچی ٍا ؿنین سٮَیٴ ٽَىه إز:
«ّانددَی اىثددی ٽدده ٙددَای ٤الُڇ و ٽددبٵیاٗ ك٢ددوٍ و ٽددن٘ ډشٺبثددڄ ثیڂبنه ٕبُی و ٙدنبهز إدز ،و اثدِاٍ اٝدچی ٍٕدمی اٗ ؿهدبٍؿوثی هیبڃدَىاُانه ثه ػبی ډلی ٤سؼَثی نویٖنيه إز]١[ ». ایَاى سٮَیٴ ٕبوین ىٍ این إز ٽه ثٖیبٍی اوٹبر ٭چڈ ىٍ ىإشب هبی ٭چمیسویچی ثه ٝوٍر «ٙجه ٭چڈ» نمبی٘ ىاىه ٙيه إز .ډٚوٜسَین ډظبڃ ثَای این ډوٍىٕ ،ٶَ ثدب َٕ٭ز ثی٘ اُ َٕ٭ز نوٍ إز ٽده ثدَ ډجندبی سلٺیٺدبر ىانٚدمنيا ،هَځدِ اسٶدبٷ نوواهي اٵشبى؛ ثب این وػوى نویٖنيهی ٭چمی سویچی ثَای اطجبر این ٵَ ،ٟثه ػبی ٍهدب ٽَى ډن٦ٸ ٭چڈ ،ثب اٍائهی ىالیچی ډٮٺوڃ ،ثه ٥وٍی ٽده ډبنندي یدټ ځٶشمدب ٭چمدی ډٮٺوڃ ثه ن َ٪ثَٕي ،ثه ىاډن ٙجه ٭چڈ ډیاٵشني. ٍاثَر هبینالین ،یپی اُ ٕه ٱوڃ ثٍِٿ ٭چمیسویچی سمبڇ ىوٍا ،سٮَیٴ ُیدَ ٍا ثدَای ٭چمیسویچی اٍائه ډیٽني:
«سٶپَ واٹ٬ځَایبنه ىٍثبٍه ی ٍویياىهبی اكشمبڅی آینيه ،اُ َ٥یدٸ ٵهدڈ ٽبډڄ ٥جیٮز و ٵهڈ اهمیز ٍوٗ ٭چمی ٽه ٕوز ثَ آځبهی ىٹیدٸ اُ ػهب هبٍع ،ځٌٙشه و كبڃ إشواٍ إز]2[ ».
ٙمبٍهی ،1ىی 89
53
ډٺبڅه
ایَاى این سٮَیٴ ،همبنني ایَاى سٮَیٴ ٵَهنڀ څٲبر آٽٖٶوٍى إدز؛ ډدواٍىی همـدو ىنیبهبی ډواُی و سبٍین ثيیڄ ٍا ٙبډڄ نمیٙدوى و ثَهدی اُ ىإدشب هدبی ّوڃ وٍ – ډبنني ٕٶَ ثه ا٭مبٷ ُډینٍ -ا اُ كوُهی ٭چمیسویچی ثیَو ډیځٌاٍى. این سٮبٍیٴ ځونبځو ٍا ډی سوا ثده همدین سَسیدت اىاډده ىاى .كدياٽظَ اٙدشَاٽی ٽده ډی سوا دیيا ٽَى ،این إز ٽه ٭چمیسویچدی ددٌیَٗ نویٖدنيه ثدَ ډجندبی ٵَ١دیبر ډن٦ٺی إدز :او سویدڄ ٍا ثده ٝدوٍر ډن٦ٺدی سو١دیق هواهدي ىاى .ثدب وػدوى سمدبڇ اٙشَاٻهب ،همـنب هیؾ سٮَیٴ واكيی ثَای ایدن ځوندهی اىثدی ثده ىٕدز نیبډديه و ډیسوا ځٶز ثه سٮياى هواننيځب ٭چمیسویچی ،سٮَیٴ اُ ٭چمیسویچی وػدوى ىاٍى .ىٍ این ډیب ،ثَهی اُ نویٖنيځب و ډنشٺيا ،ؿدبٍهی ٽدبٍ ٍا ىٍ ٕدبىه ٽدَى سٮَیدٴ و دَهیِ اُ هَ ځونه ٣َٙهدب ٛىانٖدشهاندي؛ ٙدیوه ای ٽده ایدن نوٙدشبٍ ثدَای سٮَیدٴ ٭چمیسویچی ىٍ دی ډیځیَى و سٮَیٴ هوى ٍا ثَ ډجنبی ؿهبٍ سٮَیٴ ُیَ ثنب ډینهي:
«٭چمی سویچی همب ؿیِی إز ٽده ثدب ٭ندوا ٭چمدیسویچدی ؿدبح ډیٙوى( ».نوٍډن ٕذینَیي) []1 «آ ؿه نویٖنيه ی ٭چمیسویچی ډینویٖي ،٭چمدیسویچدی ثده كٖدبة ډیآیي( ».اوٍٕو إپبر ٽبٍى) []2 «٭چمیسویچی همب ؿیِی إز ٽه ثه ٭نوا ٭چمیسویچی ىٍ ثبُاٍ ثده ٵَوٗ ډیٍٕي( ».اىواٍى ػیمِ) []1 «٭چمی سویچی همب ؿیِی إز ٽه وٹشی اٝد٦الف ٭چمدیسویچدی ٍا ډیځوییڈ ،ډن٪وٍډب إز( ».ىډو نبیز) []1 این نو ٙشبٍ١ ،من دٌیَٵشن سٮبٍیٶی ٽه ىٍ دبٍاځَاٳ ثبال آډديٙ ،دَ ٣سٮَیٶدی سئدوىوٍ إشوٍػن ٍا ثدَای ا٥میندب اُ ٙدبٽچهی ٭چمدی ىإدشب ىٍ ن٪دَ ډدیځیدَى .سئدوىوٍ إشوٍػن ثَىاٙز هوى ٍا اُ ٭چمیسویچی ؿنین ثیب ډیىاٍى:
54
ٙمبٍهی ،1ىی 89
«٭چمی سویچی َٝٵبً ثَای ىإشبنی ډی سواني ثده ٽدبٍ ٍوى ٽده ىٍ آ ثدب ٽنددبٍ ځٌاٙددشن ىٍو ډبیددهی ٭چمددی ىإددشب ٍ ،وایددز ىإددشب ٭ٺددیڈ ثمبني]3[». و سٮَیٴ هوى ٍا اُ ٭چمیسویچی این ؿنین اٍائه ډیٽنیڈ:
«٭چمی سویچی آ ؿیِی إز ٽه هواننيه ثه ٭نوا ٭چمیسویچی ٹجوڃ ىاٍى ،ډَٚو ٣ثَ آ ٽه ثدب كدٌٳ ٭چدڈ اُ ىإدشب ٙ ،دبٽچه آ اُ هدڈ نذبٙي». -2ػ م یخی
وخستیه
سٮیین نٺ٦های ثه ٭نوا َٕؿٚمه آطبٍ ٭چمیسویچی ،ثه همب انياُهی اٍائدهی سٮَیدٴ ثَای این ځونهی اىثی ثلض ثَانڂیِ إز٥ .جدٸ سٮَیدٴ ٵَهندڀ آٽٖدٶوٍى ،اٝد٦الف ٭چمیسویچی سب دی٘ اُ 1920ثه ٥وٍ ٭موډی إشٶبىه نمیٙي .ثب این كبڃ ،ىإشب هدب و ٍډب هبیی ٽه ىٍ ٕجپی نوٙشه ٙيه اندي ٽده ثب نبڇ ٭چمیسویچی ٙنبهشه ډیٙوى ،ٹ٦ٮبً دی٘ اُ 1920ثه وػوى آډيهاني .اؽ .ػی .وڅدِ و ّوڃ وٍ ىٍ اواهَ ٹَ ندوُىهڈ ډٞدياٷ ثدبٍُ ایدن اى٭ب هٖشني .ثٮ٢ی ډنشٺيا ٭ٺدت سدَ ٍٵشده و ٵَانپٚشبین ډَی ٙدچی (ٍ )1818ا ثده ٭ندوا نوٖشین اطَ ٭چمیسویچی ثه كٖبة ډدیآوٍندي ]ثَایب آڅيیٔ[ .همـنین ىیڂَانی هٖشني ٽده ىٍثددبٍهی ډنٚددبق ٹدديیمیسددَ اُ ایددن ٝددلجز ٽَىه اني و ثلض ٍا ثه ٕٶَهبی ځدبڅیوٍ ()1726 اطَ ػبنبسب ٕوییٶز ]آیدِاٻ إٓدیموٳ[ٍ ،ویدب ( )1623نوٙشهی یوهدب ٽذچدَ ]ىاند٘نبډدهی ثَیشبنیپب[ ،ثهٚدز ځمٚديه ( )1674اطدَ ػدب ډیچشن ]آىاڇ ٍاثَسِ[ و اسودیب ( )1516نوٙشهی سبډٔ ډوٍ ]ډشیو ٍیـبٍىٕو [ ٽٚیيهاني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
55
ډٺبڅه
٭يهای نیِ آطبٍ همـنب ډشٺيڇسَی ٍا ثه ٭نوا َٕډنٚبق این ځونه اىثی ًٽَ ډیٽنندي. ثب وػوى سمبڇ این ځٶشههب ،٭ٺیيهی ٱبڅت ثَ این إز ٽه ٭چمیسویچدی ٍا ثده ىو ځدَوه ٭چمی سویچی نوٖشین (دَوسوٕبینٔٵیپٚن) و ٭چمی سویچی اډَوُی (ٕبینٔٵیپٚدن) ىٕشهثنيی ٽنني؛ ؿَا ٽه ىٍ آطدبٍ نوٖدشین ٽده نٚدبنی اُ ٭چمدیسویچدی ىاٍىٝ ،دَٵبً ډ٢بډین ٭چمی سویچی ثه ٽبٍ ٍٵشه و نویٖنيه ثه ٹٞي هچٸ اطَی ىٍ این ځوندهی اىثدی، ىٕز ثه ٹچڈ نجَىه ،و هیؾ ىٍٻ آځبهبندهای اُ اىثیدبر ٭چمدیسویچدی ثده ٭ندوا یدټ ځونهی اىثی وػوى نياٙز .اُ ٕوی ىیڂٍَ ،وني نویٖدنيځبنی ٽده هدَ اُ ځدبه و ثندب ثده ىالیڄ ځونبځو ،ثه ٹٞي نڂبٍٗ ډشنی ډشٶبور نِىیټ ثه این ځونهی اىثی ،اطدَی هچدٸ ٽَىهاني ،دیوٕشه نجوىه إز و اَٝاٍی ثَ هچٸ اطَ ىٍ این ځونهی اىثی نياٙشهاني. ىٍ اىاډهی ډشن ،ډهمشَین آطبٍ ډشٺيڇ آوٍىه ٙيه إز ٽه ثه ٭نوا ٕدنڀ ثندبی ایدن ځونهی اىثی ډوٍى ثلض ٹَاٍ ډیځیَني: س ز پیذا ص :ثَای ثَهی ډنشٺيا ٵٺ ٤ٽبٵی إز یټ ٽچیٚهی ٭چمیسویچی ،ثيو سوػه ثه ثبٹی ډبػَا ىٍ یټ ٽشبة دیيا ٽنني .ٽبٍ سب آ ػب دی٘ ډدیٍوى ٽده ثَهدی ثده ىڅیڄ وػوى ډئڅٶههبی ٭چمیسویچی ،كمبٕه ځیچڂم٘ ٍا ،ٽه ٽهنسَین كمبٕه ډپشوة ثَٚی إز ،ػِو ىإشب هبی ٭چمیسویچی ثه كٖبة ډیآوٍني. قثل اس میالد :اٵال٥و ثب ٽشبة ػمهوٍی ،نوٖشین ډین ىإدشب هدبی آٍډبنٚدهَی ٍا ٽوثیي .ىٍ این ٍٕبڅه ،نوجڂب ُنيځی اٙشَاٽی -ىٍ ٵٺَ -ىاٍني و نو٭ی ن٪بڇ همهځیدَ و َ٥اكی ٙيهی آډوُٗ ٍا دیبىهٕبُی ٽَىهاني .ٽشبة ٹبنو اٵال٥و ډپمڄ ایدن ٍٕدبڅه ثه ٙمبٍ ډیٍوى. قزن ديم مریالدی :څوٕدین ٕبډوٕدبسب ىٍ ٽشدبة سدبٍین كٺیٺدی ،ىإدشب ډدَىی ٍا ډی ځویي ٽه ٽٚشی او ځَٵشبٍ ځَىثبى ډیٙوى و ثه ډبه ډیٍٕدي ،ػدبیی ٽده هدوى ٍا ىٍ ډیبنه ػنڂی ثین دبىٙبه ډبه و دبىٙبه هوٍٙیي و نیَوهبی آ ىو ثَ َٕ سمچدټ ّودیشدَ ډییبثي .این اطَ ٍا نوٖشین نوٙشه ای إز ٽه ىٍ آ ٝلجز اُ ٕٶَ ثه هبٍع اُ ُډدین و اٙپبڃ ثیڂبنهی كیبر ٙيه إز .ثٮيسَ ىٍ اطَ ىیڂَی اُ این نویٖنيه ثب ٭ندوا ډدَى إٓمبنی ،نویٖنيه اُ ډنیذوٓ ډیځویي ٽه ثه سٺچیي اُ ایپبٍوٓ ثَای هدوى یدټ ػٶدز
56
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ثبڃ ىٍٕز ډیٽني و ١من ٕٶَ ثه ډبه ،اُ ٙهَ هيایب نیِ ىیدي ډدیٽندي سدب ٙدبهي سٞمیڈ ُئوٓ ىٍ ثَهوٍى ثب ٵالٕٶه ٙوى .اڅجشه څوٕین ٥نِ ،هؼو و هِڃ ډینوٙز. قزن چُاردَم میالدی :ىانشه آڅیڂیَیٙ ،ب٭َ و نویٖدنيه ایشبڅیدبیی ،ىٍ ٵبٝدچه ثدین ٕبڃهبی 1308سب 1321ډیالىی ،ٽميی اڅهی ٍا نوٙز .ىانشه ىٍ این ٽشدبة اُ ُثدب اوڃ ٙوٕ ،ٜٶَ هیبڅی هوى ثه ىوُم ،ثَُم و ثهٚز ٍا سٮَیٴ ډیٽني .هَ ؿندي ایدن ٽشبة ىٍ آ ُډب ثه ٕٶبٍٗ ٽچیٖبی ٽبسوڅیټ نوٙشه ٙي ،٭ديهای ډٮشٺيندي ٽمديی اڅهی ىانشه نوٖشین اطَ ٭چمیسویچی و ثئبسَیٔ ،نوٖشین ٵ٢بنوٍى ثوىه إز. َٕ :1516سوډبٓ ډوٍ ٽشبة اسودیب ٍا نوٙز .اسودیب ٍٕبڅهای ىٍ ثدبة ػبډٮدهی آٍډدبنی إز .ىٍ این ٽشبة ،نٖجز ثه ٽشبة ػمهوٍی ،وػوه ٭مچیسَ و ىٹیٸسَی اُ آٍډبنٚدهَ ثَای هواننيه ځٚوىه ډیٙوى .اسودیب ٽه ىٍ څٲز ثه ډٮنی نبٽؼبآثدبى إدز ،اُ آ ددٔ ثَای نبډیي ؿنین ػواډٮی إشٶبىه ٙي .ىٍ ٵبٍٕی ثَای آ ډٮبىڃ آٍډبنٚهَ ٍا ثه ٽبٍ ډددیثَنددي .ډشیددو ٍیـبٍىٕددو ،اُ ػمچددهی ٽٖددبنی إددز ٽدده ایددن ٽشددبة ٍا ٕددَآٱبُ ٭چمیسویچی ثه كٖبة ډیآوٍى. :1623اوایڄ ٹَ هٶيهڈ ،یوهب ٽذچَٕ ،شبٍهٙنبٓ آڅمبنى ،ىٍ ٽشبة ٍویب (ٽه ثده ندبڇ ىٍیبی ډبه نیِ ٙنبهشه ډیٙوى) ،ځِاٍٗ ډٶٞچى اُ ٕٶَ ثه ډبه ٍا نوٙز .اڅجشده ىٍ ایدن ىإشب ثه ٙير سلز سؤطیَ ىإشب څوٕین ثوى ٽه هدوى ؿنديی ددی٘ اُ یوندبنی ثده السین سَػمه ٽَىه ثوى .اډب این ډیب سٶبوسی ډهڈ ىیيه ډیٙوى؛ ٽذچَ اُ ىالیڄ ٭چمدی و ډواٍىی همـو ٵٚبٍ ػبًثه ىٍ ُډب دَسبة و ثیوُنی كبٽڈ ثدَ ٵ٢دبی ثدین ٕدیبٍار ثَای ډوػده ػچدوه ىاى ىإدشبن٘ إدشٶبىه ٽدَى .ىٍ ایدن ٽشدبة نوٖدشین نمونده اُ ډوػوىار ٵَاُډینی ٱیَ إب٥یَی اٍائه ٙيه إز .هَ ؿني این اطَ نده ثده ٹٞدي هچدٸ ىإشب ٭چمی سویچی ،ثچپه ثه ٹٞي ثیب نَ٪یدبر ٭چمدی ىٍ ٹبڅدت ىإدشبنی و ځَیدِ اُ سپٶیَ ٽچیٖب نڂبٍٗ ٙيه إز ،ثٖیبٍی این ٽشدبة ٍا نوٖدشین ٭چمدیسویچدی اٝدیڄ ډیىانني .ىان٘نبډه ی ثَیشبنیپب این ٽشبة ٍا ثه ٭نوا آٱبُځَ ٭چمیسویچدی ثده كٖدبة آوٍىه إز. :1627ٵَانٖددیٔ ثددیپن ،انٖددب ٙددنبٓ و ٵیچٖددوٳ ،ىٍ ٽشددبة آسالنشددیٔ ػيیددي، آٍډب ٙهَی هچٸ ٙيه ثَ دبیه ٭چڈ و ٵنآوٍی ٍا َٙف ډیىهي .این نوٙشبٍ ىٍ كٺیٺدز
ٙمبٍهی ،1ىی 89
57
ډٺبڅه
ػِوه ای سجچیٲبسی ىٍ وٝٴ ٭چڈ إز ٽه ثه ٝوٍر ٍوایشی َٕځَڇ ٽننيه نوٙدشه ٙديه ثوى سب ثَای سوػیه دبیه ځدٌاٍی انؼمدن ٕدچ٦نشی ٭چدوڇ ،ثده ػیمدِ اوڃ ،دبىٙدبه وٹدز انڂچٖشب اٍائه ٙوى. :1638ٽمدی ىوٍسدَ ،ٵَانٖدیٔ ځدبىوین ،إدٺٴ هَٵدوٍى ،ٽشدبة ډدَىی ىٍ ډدبه یدب ٕٶَنبډهی ىوډینڂو ځونِاڅٔ ٍا نوٙز .ىٍ این ٽشبة ،ځونِاڅٔ سجٮیي ٙيه ثه ػِیَهی هچنب ،ىٕشهای ٱبُ وكٚی ٍا ثه ٹٞي ٵَاٍ ثه هٚپی سَثیز ډیٽني ،اډب ىٍ ایدن ٍاه ٕدَ اُ ډبه ىٍ ډیآوٍى! این ٽشبة ٍا ٭موډبً نوٖشین ىإشبنی ډیىانندي ٽده ثدب ٍویپَىهدبی وا١ق ٭چمیسویچی ىٍ اىثیبر انڂچیٖی نوٙشه ٙيه إز. ىٍ همین ٕبڃ ،ٽٚی٘ انڂچیٖی ىیڂَی ثه نبڇ ػب ویچپینِ ٽشدبثی ثدب ٭ندوا ٽٚدٴ ىنیبی ىیڂَ ىٍ ډبه ٍا ثه ؿبح ٍٕبني .ویچپینِ انيیٚههبی ٙوٞی هدوىٗ ٍا ىٍثدبٍهی ٕٶَ ثه ٵ٢ب ىٍ ؿبح ٕوڇ ثه ډشن ىإشب ا١بٵه ٽَى .انيیٚههبیی ٽه ثه ٍوٙنی ډچهدڈ اُ نوٙشههبی ځبىوین ثوى. :1648یټ ىهه ثٮيٕ ،یَانو ىو ثَّاٻ ،ٽه سلز سؤطیَ ٭میٸ ىإشب ځبىوین ثدوى ،ىٍ ٽشبة سبٍین ډٖوَهی اډذَاسوٍی ډبهٍ ،وٗ ثهشَی ثَای ٕٶَ ثه ډبه دیيا ٽَى .آ ډوٹ٬ ځمب ډیٽَىني ٙجنڈ اُ هوا ٕجټ سَ إز ،ثَای همین ثٮي اُ ډيسی اُ ٍوی ثَٿهب ثه إٓمب ډیٍوىٙ .وٞیز ىإشب ثَ٦ی هبیی ٍا اُ ٙجنڈ دَ ٽَى ،ثه ٽمَٗ ثٖز و ثده ډبه ٍٕیي .اُ ثوز ثيٕ ،بٽنب ډبه ا٭شٺبى ٍإن ىاٙدشني ُډدین إدز ٽده ثده ىوٍ ډدبه ډیؿَهي ،ثَای همین او ٍا ٽه ځٶشه ثوى ډبه ٹمَ ُډین إزُ ،نيانی ٽَىني. :1674ػب ډیچشن ىٍ ٽشبة ثهٚز ځمٚيه١ ،من ثیدب ىإدشب آىڇ و كدوا و ٍانديه ٙي ایٚب اُ ثهٚز ،یپی اُ آٙنبسَین ډ٢بډین ٭چمی سویچدی ٍا ىٍ اطَهدوی٘ آوٍىه إز؛ ثیڂبنڂبنی ٽه ىٍ ػهب هبی ىیڂَی ثه ػِ ُډین ُنيځی ډیٽنني و ثده ندو٭ی ثده اٽشٚبٳ ىٍ اكواڃ ٕبٽنب ثیڂبنه ىٍ ىیڂَ ىنیبهب ډیدَىاُى .هَ ؿني اطدَ ډیچدشن سدؤطیَ ٭ميه ی هوى ٍا ثَ ٍډبنشیٖڈ ىاٙشه إز ،اډب ثَهی ثه ىڅیڄ وػوى ؿنین ٭نب َٝآٙدنب، آ ٍا ثه نو٭ی ػِو آطبٍ ٭چمیسویچی نوٖشین ثه كٖبة ډیآوٍندي.آىاڇ ٍاثَسدِ ،ډنشٺدي نبڇ آٙنبی ٭چمیسویچی ،اُ ػمچه ٽٖبنی إز ٽه ٍیٚهی ٭چمیسویچدی نوٖدشین ٍا اُ این ٽشبة ىانٖشه إز.
58
ٙمبٍهی ،1ىی 89
:1726ثه ٭نوا نوٖدشین ٹديڇ ډهدڈ ٹددَ هؼدديهڈ ،ػبنبسددب ٕددوییٶز ثددب ٽشبة ٕدٶَهبی ځدبڅیوٍ ،هدَ ؿندي ثدب دُٔډینه ای ٕیبٕی ،اٵٖبنه ای ٭چمدی ثه سمبڇ ډٮنب هچٸ ٽَى .ىٍ این ىإشب نپبر ٭چمی ثٖیبٍ ،ثب ىٹز سمبڇ ډ٦دَف ٙيهاني .ثه ٭نوا ډظبڃ ،سمبڇ نٖجزهدب و انياُهځیَی هبی ٽشبة ثه ٥وٍ ىٹیدٸ ډلبٕجه ٙيه إز .ثه هَ كبڃ ٕوییٶز ىٍیبنوٍىی ډیىانٖز و ثب سوػه ثه آ ٽده ىٍ آ ُډب ىٍیبنوٍىی ػِو ٭چوڇ ثه كٖبة ډیآډي ،ىٙواٍ نیٖدز ىٍٻ ٽندیڈ ٕدوییٶز ؿنيا ثب ٭چڈ ثیڂبنه نجوىه إزٕ .وییٶز ثه وإ٦هی ثَّاٻ ،سلز سؤطیَ ځبىوین ثدوى. ٕٶَهبی ځبڅیوٍ ،نوٖشین اطَی إدز ٽده ثود٘ ٭مديهای اُ آ ٭مدياً و آځبهبنده ،ثدب ًهنیز ٭چمی سویچی نوٙشه ٙيه و آیِاٻ إٓیموٳ آ ٍا نوٖشین ٍډب ٭چمدیسویچدی واٹٮی ډیىاني. :1752وڅشَ ٹيڇ ىوڇ ٍا ىٍ ٹَ هؼيهڈ ثَىاٙدز و ىٍ ٽشدبة ډیپَوډڂدب ،ىو ډوچدوٷ ٭٪یڈاڅؼظه ٍا ،یپی اُ ُكڄ و ىیڂَی ډوچوٹی اُ ډن٪وډهی ٙٮَای یمدبنی ،ثده ىیدياٍ ُډین ځٖیڄ ډیٽني .ډوػوىاسی ٽه هنيٕهی انشِا٭ی یوندبنی ٍا ىٍٻ نمدیٽنندي و ثدب ىیي انٖب ،انشِا ٫و ٵچٖٶهثبٵیهبی٘ ،او ٍا ثی٘ اُ هَ ډوػدوى ىیڂدَی ىٍ ٽهپٚدب َٕځَڇ ٽننيه ډییبثني. -3وخستیه گامَای ػ م یخی
مذرن
اٽظَیز ډنشٺيانی ٽه این ځونهی اىثی ٍا ثٍَٕی ډیٽنني ،اٱچت سمبیڄ هدواىاٍا آ ٍا ثَای ٽٚیي دبی څوٕین ،ىانشه ،ډیچشن و ىیڂَ اىثبی ثَػٖدشه ثده ایدن ځوندهی اىثدی ډَىوى ىانٖشه اني .نه سنهب ډٶهوڇ ٭چڈ ىٍ ډٮندبی اډدَوُی ،ثده ٕدبڃهدبی ثٮدي اُ ٹدَ هؼيهڈ ډیالىی ثبُډیځَىى ،ٽه دیَٚٵز واٹٮی ٭چمیسویچی ىٍ ٹَ نوُىهڈ و دٔ اُ ٝنٮشی ٙي اٍودب و آډَیپب ثه ىٕز آډي؛ ُډبنی ٽه ډبٙین ثَ اٍیپهی ٹيٍر نٖٚدز، سٺيٓ یبٵز ،ثه ٽمټ آ هَ ؿیِی اډپب دٌیَ ٙي و ُډب ا٭شٺبى ثه دیَٚٵز ثیكي و
ٙمبٍهی ،1ىی 89
61
ډٺبڅه
ډَُ ٵَا ٍٕیي .ثده سجد ٬آ ،نویٖدنيځبنی آډيندي سدب نٖدجز ثده ٕدوق إدشٶبىه اُ ایدن ىٕشبوٍىهبی نوین ثَٚی هٚياٍ ىهني .ثه ن َ٪اٱچت ډنشٺيا ،٭چمدیسویچدی ډديٍ اُ این ُډب و ثب دیٚڂبډی یټ نویٖنيهی ُ َٙوٙ ٫يه إز. :1818ډَی ٙچی ٍډب ٵَانپٚشبین ٍا ؿبح ٽَى ٽه ثنب ثه ځٶشده ثَایدب آڅديیٔ ،ٽده هوى اُ ډٚهوٍسَین نویٖنيځب ٭چمیسویچی إز ،نوٖشین ٍډبنی إز ٽده ثده واٹد٬ ډیسوا ٭نوا ٭چمیسویچی ٍا ثب سوػه ثه ډئڅٶههبی ډيٍ ثه آ ا٥دالٷ ٽدَى .نپشدهی ػبڅت سوػه این ٽه اوڅین ٍډب ٭چمیسویچی ډيٍ سوٕ ٤یټ ُ نویٖنيه نوٙشه ٙيه إز .ٵَانپٚشبین ثه نو٭ی اوڅین سالٗهب ىٍ ُیَٕجټ ٭چمیسویچی ثبیودبنټ ثده ٙدمبٍ ډیٍوى. :1826ډَی ٙچی ىوډین ٍډب هوى ٍا ثب ٭نوا آهَین انٖب ؿبح ٽَى ٽه ثَ إدبٓ ىإشب ٽوسبهی اُ هوىٗ ثب ٭نوا ٍاػَ ىاىُوٍر ،انڂچیٖدی ىوثدبٍه كیدبر یبٵشده ىٍ همب ٕبڃ نوٙشه ثوى .این ىإشب ،ٽه اوڅین نمونهی ٽچیٚهی انؼمبى انٖبنی ثه ٙمبٍ ډیآیي ،سؤطیَ ثٖیبٍ ُیبىی ثَ ٍوی اؽ .ػی .وڅِ ځٌاٙز. :1835اىځبٍ آڅن دو ،ىإشب ٽوسبه ډبػَاػویی ثین٪یَ هبنٔ ٵبڃ ٍا ىٍ ٍوُنبډهای ٽه ثَای آ ٽبٍ ډدیٽدَى نوٙدز .ایدن ىإدشب ،ثده ندو٭ی دبیده و ٙدَوٍ ٫ویپدَى ؿدبح ىإشب هبی ٭چمیسویچی ىٍ ډؼالر ثه ٙمبٍ ډیٍوى. ّ :1864وڃ وٍ ،نوٖشین ٍډب ٭چمیسویچی هوى ثب ٭نوا ٕٶَ ثه ا٭مبٷ ُډین ٍا ثده ثبُاٍ ٭َ١ه ٽَى .یټ ٕبڃ دی٘ اُ این ،وٍ ٍډب ػنؼبڃ ثَانڂیِ ددنغ هٶشده ددَواُ ثدب ثبڅن ٍا ثه ؿبح ٍٕبنيه ثوى .او ىٍ هنڂبڇ نوٙشن این ٍډب سٺَیجبً هیؾ ؿیدِ اُ آٵَیٺدب و یب ثبڅن نمیىانٖز و ثیٚشَ ىإشب ٍا سنهب ثب سویڄ هالٷ هدوى ددی٘ ثدَىه ثدوىّ .وڃ وٍ نوٖشین نویٖنيه ای ثوى ٽه ثه ٥وٍ ډن٪ڈ ثده هچدٸ ىإدشب هدبی ٭چمدیسویچدی دَىاهز. ّ :1865وڃ وٍ ىٍ ٍډب اُ ُډین سب ډبه ؿني نٶَ اُ ا٭٢بی ثبٙڂبه سیَانياُی ثدبڅشیموٍ ٍا ىٍ ىاهڄ ډلٶ٪های ثه ډبه ٵَٕشبى .این ٽشبة نوٖشین ډوٍىی اُ این ىٕز (ٕٶَ ثه ډبه) ثوى ٽه ثه ٝوٍر ډن٦ٺی و ثب دبیههبی ٭چمی ثه سلَیَ ىٍآډي.
60
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍ ٵبٝچهی 1865سب َٙو ٫ٹَ ثیٖشڈ ،هَ ؿني وٍ هدوى ٍا ثده ٭ندوا ثنیدب ځدٌاٍ ٕجپی هب ٛىٍ اىثیبر ٭چمیسویچی ډَ٦ف نپَى ،ىٍ ٭و ٟىٍ ىإشب هبی ځونبځو ثه دی٘ثینی اډوٍی دَىاهز ٽه ثٮيهب ثه ديیيههبی ٭چمی سجيیڄ ٙيني و ثه این سَسیدت سوانمنيی هوى ٍا ىٍ ځمبنهُنی ديیيههبی ٭چمی و اهشَا٭بر و اٽشٚبٵبر ثَٚی اُ ٍوی ډ٦بڅٮه ی ىٹیٸ ډٖیَ دیَٚٵز ٭چڈ ُډب هوى ثه اطجبر ٍٕبني .ډ٦دَف نٚدي وٍ ثده ٭نوا آٱدبُځَ ُیَٕدجپی هدب ٛؿنديا ٭ؼیدت نمدینمبیدي ،ؿدَا ٽده ٙدپڄځیدَی ُیَٕجټهب ډٖشچِڇ ٍٕیي ىوٍا ٭چمیسویچی ٭بډهدٖني ثوى. :1884اىوین اثور اثورٍ ،ډدب دوشٖدشب ٍا نوٙدز .ایدن ىإدشب یپدی اُ ثهشدَین نمونههبی ٍډبنٔ ٭چمی ډلٖوة ډیٙدوىٍ .ډدبنٔ ٭چمدی ندبډی ډنٖدوم ٙديه ثدَای ؿیِی إز ٽده اډدَوُه ثدب ندبڇ ٽچدی ٭چمدیسویچدی ٙدنبهشه ډدیٙدوى و ثیٚدشَ ثده ٭چمیسویچی اوڅیه انڂچٖشب ا٥الٷ ډیٙي. :1887اىواٍى ثالډی ٽشبة نڂبه ثه ځٌٙدشه ٍا نوٙدز .ایدن ٍډدب ډهمشدَین ىإدشب آٍډبنٚهَی ډشٺيڇ و اُ سؤطیَځٌاٍسَین نوٙشههبی آٍډبنٚهَی سمبڇ ىوٍا إدز .اىواٍى ثالډیٕ ،وٕیبڅیٖز و نویٖنيهی آډَیپدبیی ،ثدب ٽشدبة نڂدبه ثده ځٌٙدشه ٽده ددٔ اُ ٽشبةهبی ٽچجهی ٭مو سبڇ و ثن هوٍٕ ،وډین ٽشدبة دَٵدَوٗ آ ٕدبڃ ٙدي و ثٮدي اُ ٽچجهی ٭مو سبڇ ىوډین ٽشبة دَٵَوٗ ٹَ نوُىهڈ څٺت ځَٵز ،یپی اُ نوٖشین نمونه ىإشب هبی آٍډبنٚهَی و اُ ٽشبةهبی ډ٦دَف ىٍ ایدن ٕدجټ ٍا نوٙدزٍ .وا ٙدنبٓ ډٮَوٳ ،اٍیټ ٵَوڇ ،این ٽشبة ٍا یپی اُ ػبڅت سوػهسَین ٽشبةهبیی ډیىانٖز ٽه سدب ثه كبڃ ىٍ آډَیپب ثه ؿبح ٍٕیيه إز .اڅجشه این ٽشبة ثیٚشَ اُ آ ٽده ٍډدب ثبٙدي، ا٭الډیهای ٕیبٕی ثوى. :1889هَ ؿني هنوُ ٭چمیسویچی ىٍ ٕیَ٦هی نویٖنيځب اٍودبیی إز ،ډبٍٻ سواین ثه ٭نوا نویٖنيهای آډَیپبیی ثب ىإشب یبنپی اهڄ ٽنشیپبر ىٍ ٙدوٍای ٙدبه آٍسدوٍ، ىٕز ثه سؼَثهی نڂبٍٗ ٵبنشِیهبی ٽالٕیټ و ډشٶبور ُى و ىٍ این ىإشب ثه نو٭ی كواىص ػنڀ ػهبنی اوڃ ٍا دیٚڂویی ٽَى؛ هَ ؿني ٽه اؽ .ػی .وڅِ ؿني ٕبڃ ثٮي این دیٚڂویی ٍا ثه ٙپڄ ىٹیٸسَی ثده سٞدویَی ٽٚدیي .ایدن ىإدشب یپدی اُ نوٖدشین سالٗهبی ُیَٕجټ ٕٶَ ىٍ ُډب ثه ٙمبٍ ډیٍوى.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
61
ډٺبڅه
:1895اؽ .ػی .وڅِ ،ىإشب ډٚهوٍ ډبٙین ُډب ٍا نوٙز .ځَؿه ٵَىی ثه ندبڇ اىواٍى دیغ ډیـڄ هٶز ٕبڃ ٹجڄ اُ او ىإشبنی ثه نبڇ ٕب٭شی ٽه ثَ٭پٔ ډدیٍٵدز ٍا نوٙدشه ثوى ،این ٍډب ډجدياق دیديای٘ ىإدشب هدبیی إدز ٽده ىٍ اىثیدبر ٭چمدیسویچدی ىٍ ُیَٕجټ ٕٶَ ىٍ ُډب ػبی ډیځیَني. :1898وڅِ ىوډین ٍډب ٭چمیسویچی هوى ٍا ثب ٭نوا ػنڀ ىنیبهب ٍوانهی ثبُاٍ ٽشدبة ٽَىٍ .ډب ػنڀ ىنیبهب ديٍ سمبډی ىإشب هبیی إز ٽه ثه ډو١و ٫ك٢وٍ ثیڂبنڂب ثَ ٍوی ُډین ډیدَىاُني .ثه این سَسیت وڅدِ ثدب ىوډدین ٽشدبة هدوى ١دمن واٍى ٽدَى ٽچیٚددهی ډوػددوىار ٵ٢ددبیی ثدده ٭چمی سویچیُ ،یَٕجټ ٭چمی سویچدی ن٪بډی ٍا نیِ دبیدهځدٌاٍی ٽدَى .وڅدِ همـو وٍ ،ثه ٥وٍ ډن٪ڈ ثه هچٸ ىإشب هبی ٭چمیسویچی دَىاهز. :1920یدددوځنی ُاډیدددبسین ٽشدددبة آٍډبنٚهَی ډب ٍا ډنش َٚٽَى .ىإشب ى ٍ ٽٚوٍی سویچی ثه نبڇ یپشبٽٚدوٍ ډیځٌٍى ،ٽٚوٍی ٽه ىوٍسبىوٍ آ ٍا ىیواٍی ٙیٚهای ډلٞوٍ ٽَىه و ىاٍای هیبثب هب و ٽوؿههبیی ٽبډالً همواٍ إز؛ ثب آدبٍسمب هبیی ٽه آ هب نیِ ثدب ىیواٍهدبیی ٙیٚدهای دوٙیيه ٙيهاني .دبٕياٍانی ٽه ډلبٵ٪ب یپشبٽٚوٍ هٖشني ثده وإد٦هی ایدن ىیواٍهدب ډیسوانني همهی اډوٍ ډمچپز ٍا سلز ٽنشَڃ ىاٙشه ثبٙني .هَ ؿني این اطدَ دیٚدشَ اُ ىنیبی ٹٚنڀ نو و 1984ثه ؿبح ٍٕیي ،اډب ٕبنٖوٍ ٭٪یڈ سوسبڅیشبٍیٖدڈ ٙدوٍوی ثدَ نویٖنيځب آ َُٕډین ډبن ٬اُ آ ٙي ٽه این اطَ ىٍ ُډدب هدوى ىٍ كدي و ا٭شجدبٍی ىٍهوٍ ډَ٦ف ٙوى .هبٽٖچی َٝاكشبً ثه سؤطیَدٌیَی اُ ُاډیبسین ا٭شدَاٳ ٽدَى و ا٭شٺدبى اٽظَ ٝبكتنَ٪ا اىثیبر ىإشبنی این إز ٽه اوٍوڃ نیِ سلز سدؤطیَ ُاډیدبسین ثدوىه إز. ٍ :1921ډب آٍ .یو .آٍ .نوٙشهی ٽبٍڃ ؿبدټ ،نویٖنيه ی ؿټ سجبٍ ،ثه ٭نوا ٍډبنی ٽه ثَای نوٖشین ثبٍ ٽچمه ٍوثبر ىٍ آ ثه ٽدبٍ ٍٵدز ،ػبیڂدبه ډهمدی ىٍ سدبٍین اىثیدبر
62
ٙمبٍهی ،1ىی 89
٭چمیسویچی ىاٍىٍ .ډب ىیڂَ این نویٖنيه ثب ٭نوا نجَى ثب ٕمنيٍهبی آثی ٽه ىٍ ٕبڃ 1936ؿبح ٙي ،اُ ىیڂَ ٍډب هبی ډهڈ ىٍ سبٍین ٭چمیسویچی ثه ٙمبٍ ډیٍوى. -4اػالم مً ًد ت رسم ػ م یخی ُډبنی ٽه ىٍثبٍهی ډجيأ و آٱبُ ٭چمیسویچی ډيٍ ځٶز و ځدو ډدیٙدوى ،ثبیدي ػَیدب آډَیپبیی این كَٽز ٍا ډوٍى سوػه ٹَاٍ ىاى .ځَنٖجټ ىإشب هبی سویچی و دی٘ثینی ٽننيه ٍا اُ ثينهی اٝچی اىثیبر ػيا و ثَ اثٮبى آ سؤٽیي و ا٦ٝالف ٭چمیسویچی ٍا نیدِ اثيا ٫ٽَى سب این ځونهی اىثی ىإشب هبى ٭بډهدٖني ٍا ډشمبیِ ٽني .ثه این سَسیت څٲز ٭چمیسویچی ىٍ ٵَهنڀهبی څٲز طجز ٙي .ثب اثيا ٫این واّه سوٕ ٤ځَنٖدجټ ،اىثیدبر ٭چمیسویچی ثه ٥وٍ ٍٕمی ا٭الڇ ډوػوىیز ٽدَى .إٓدیموٳ ،یپدی اُ ٕده ٱدوڃ ثَسدَ ٭چمیسویچی ،ٽه ا٭شٺبى ىاٙز سنهب ثب آٱبُ ىههی 1930ډیالىی ثوى ٽه ٭چمدیسویچدی ثه ډٮنبی واٹٮی ٙپڄ ځَٵز ،ٵبٝچهی ٕبڃهدبی 1931سدب ٍ 1938ا ثدب ٭ندوا ىوٍا دی٘ اُ ٭٥ َٞالیی یبى ډیٽني .ثٖیبٍی اُ ىإشب هبی ٽالٕیټ ٭چمیسویچی ىٍ ایدن ىوٍه ؿبح ٙيني. :1926سب دی٘ اُ این ځَنٖجټ ډؼچهی آُډبیٚڂَ اڅپشَیپی ٍا ؿبح ډیٽَى و ثه ىڅیڄ ٭الٹهی ډٶَ ٣ثه این ځونهی اىثی ،ىإشب هبی ٭چمدیسویچدی ٍا نیدِ ىٍ آ ډؼچده ثده ؿبح ډیٍٕبني .او نبڇ ىإشب ٭چمی ٍا ٍوی آ هب ځٌاٙشه ثوى .ىٍ این ٕدبڃ ځَنٖدجټ ډؼچهی سمبڇ ٭چمیسویچی ىإدشب هدبی ٙدڂٶزانڂیدِ ٍا ډنشٚدَ ٽدَى ٽده ډنؼدَ ثده ُډینههبی ديیي آډي ىوٍا ٥الیی ىٍ سبٍین ٭چمىسویچی ٙي. -5ػ م یخی
ػامٍپسىذ
ىههی ثیٖز و ٕی ډیالىی ٍا ىٍ اىثیبر ػهب ىوٍا اىثیبر ٭بډدهدٖدني ډدینبډندي. ىإشب هبی ٕ٦لی ٭چمیسویچی ٵَاوانی ٥ی ىهههبی ٕی سب ٞٙز ډیالىی ثده ٥دوٍ ځٖشَىه سوڅیي ٙي و اٱچت ىٍ ډؼالر ٭چمیسویچی ثه ؿبح ٍٕیي .این ىإشب هب ٙبډڄ سمبډی ځونههبی ٭چمیسویچی ،ٵبنشِی ٙمٚیَ و ػدبىو ،ډبػَاهدبی دچیٖدی و ډٮمدبیی،
ٙمبٍهی ،1ىی 89
63
ډٺبڅه
وٕشَ ،ػنڂیٍ ،ډبنٔ و وكٚز ډیٙي .٭ميه ىڅیڄ ػٌاثیز این ډؼالرَ٥ ،ف ػچدي آ هب ثوى ٽه اٱچدت ُندی ػدوا ٍا ىٍ ؿنڂدبڃ ثیڂبندهای نٚدب ډدیىاى ٽده ٹهَډدبنی اٵٖبنه ای ،ثب ٹيٍرهبی ٵَاثَٚی ثَای نؼدبر او اُ ٍاه ډدیٍٕدي .ىإدشب نویٖدنيځب ثٍِځی ؿو آیِاٻ إٓیموٳ ،ٵیچیخ ٽی .ىیټ ،څَى ىانٖنیٍ ،اثَر هبینالیدن ،ٵَاندټ هَثَر ،اؽ .دی الوٽَاٵزٍ ،اثَر ٕیچوٍثَٿ ،ٽالٍٻ اٙشو إمیز و اؽ .ػی .وڅدِ ىٍ این ډؼالر ثه ؿبح ٍٕیي .اُ ىڃ همین ىوٍا ثوى ٽه ٭٥ َٞالیی ٭چمیسویچی ثیَو آډي. :1928اىواٍى إمیز نوٖشین ٹٖمز اُ ډؼمو٭هی ؿپبوٻ ٵ٢دب ٍا ثدَای ؿدبح ثده ډؼچهی ىإشب هبی ٙڂٶزانڂیِ ٕذَى و ُیَٕجپی ٍا ثه اىثیدبر ٭چمدیسویچدی ا١دبٵه ٽَى ٽه ثب نبڇ ادَای ٵ٢بیی ډٮَوٳ ٙي .نپشهی ٹبثڄ سوػه این ٽه إمیز ٥دَفٍیدِی این ىإشب هبی اُ ٕبڃ 1915آٱبُ و ىٍ ٕبڃ 1921ثه دبیب ٍٕبنيه ثوى ،اډب سدب ٕدبڃ 1928ٽه ىإشب هبی ٙڂٶزانڂیِ ثه ٭نوا نوٖشین ډؼچدهی ډودش ٜىإدشب هدبی ٭چمیسویچی ٍاه نیبٵشبىه ثوى ،آ ٍا ډنش َٚنپَى. :1930ىإشب آهَین و اوڅین انٖب ،نوٙشهی اوالٳ إشبدچشو ٽده نوٖدشین ثدبٍ ىٍ ٕبڃ 1930ثه ؿبح ٍٕیي ،یپی اُ ډٚدهوٍسَین ٽشدبةهدبی ٭چمدیسویچدی ثده ٙدمبٍ ډیٍوى ٽه سب دی٘ اُ آ ن٪یَٗ ىیيه نٚيه ثدوى .إدشبدچشو ىٍ ایدن ٽشدبةُ ،نديځی ثَٚی ٍا ىٍ ٥ی ىو ډیچیبٍى ٕبڃ و ىٍ ٹبڅت هؼيه ځونهی ډوشچٴ ثٚدَی ،ٽده انٖدب اډَوُی نوٖشین ځونهی آ إز ثه سٞویَ ډیٽٚي .این اطَ یپی اُ ډٚهوٍسَین نمونه ىإشب هبی آینيه إز.
:1932آڅيوٓ هبٽٖچیٍ ،ډب ډٮَوٳ هوى ثدب ٭ندوا ىنیدبی ٹٚنڀ نو ٍا ثه ؿبح ٍٕبني .وٹبی ٬این ٍډب ىٍ ٕبڃ 2540ىٍ ٙهَ څني ډیځٌٍى و آٍډبنٚهَی ٍا ثه سٞویَ ډیٽٚي ٽده ىٍ آ ډهنيٕی ّنشیټ ثه آٵَین٘ انٖب هب ثب ویْځیهبی اُ دی٘ سٮیین ٙديه ډنؼدَ ٙديه ،ن٪دبڇ اهالٹدی ػبډٮده ثدب سٚدپیڄ كپوډز ػهبنی و اُ ډیب ثَى ػنڀ و ٵٺدَ و ندبثوىی ٽبډدڄ
64
ٙمبٍهی ،1ىی 89
هبنواىه و سوڅیي ډظڄ ثه ٽچی سٲییَ ٽَىه و سنهب هيٳ انٖب ایؼدبى ٕدٮبىر و اُ ډیدب ثَى ٍنغهبی ٱیَ َ١وٍی إز .این ٽشبة ١من آ ٽه دبیهځٌاٍ ډپشت ٵوسوٍیٖڈ ثده كٖدبة ډددیآیدي ،نوٖددشین و اُ ثهشدَین نمونددههدبی ٭چمددیسویچدی دبىآٍډبنٚددهَی و ٭چمیسویچی اػشمب٭ی إز. :1938ىٍ سبٍین 30اٽشجَ این ٕبڃ ،اوٍٕو وڅِ ىإشب ػنڀ ىنیبهبی اؽ .ػدی .وڅدِ ٍا ؿنب ىٍ ٍاىیو ثه ٝوٍر نمبیٚنبډه اػَا ٽَى ٽه ثٖیبٍی اُ ډَىڇ آډَیپب ثبوٍ ٽَىندي ٽه واٹٮبً ثیڂبنههب ثه ُډین كمچه ٽَىهاني .این ٽبٍ ٭چمیسویچی ٍا انيٽی ثه ػچدو ٍاندي؛ ډؼچههبی سوٞٞی ٭چمدی سویچدی ډبنندي ٹدبٍؽ ٕدَ ثَآوٍىندي و ىٍ ىوڇ ّوئدن 1939 نوٖشین ٽنٶَانٔ ػهبنی ٭چمیسویچی ىٍ نیویوٍٻ ثَځِاٍ ٙي .ػبڅدت ایدن ٽده سمدبڇ كبَ١ا ىٍ آ ٽنٶَانٔ ثین اڅمچچی آډَیپبیی ثوىني و این ځونهی اىثی ٽه سب آ ُډب اٍودبیی ډلٖوة ډیٙي ،نبځهب سٲیَ ډچیز ىاى و آډَیپبیی ٙي. -6ػصز طال
ػ م یخی
ىوٍا اىثیبر ٭بډهدٖني سؤطیَ ٙدڂَٵی ثدَ اىثیدبر ٭چمدیسویچدی ىاٙدز و ډنؼدَ ثده ٙپڄځیَی ىوٍانی ٙي ٽه سلز ٭نوا ٭٥ َٞالیی ٭چمیسویچدی ()The Golden Age یبى ډیٙوى .ډهمشَین ٭بډڄ ىٍ ٙپڄځیدَی ایدن ىوٍا ػدب ىثچیدو ٽمذدڄ نویٖدنيه ډٚهوٍ ٭چمیسویچی ثوى ٽه ثده ٭ندوا ویَإدشبٍ و ؿدبح ٽننديه ثٖدیبٍی اُ ډؼدالر ٭چمیسویچی ٵٮبڅیز ىاٙز .این نبڇځٌاٍی اُ ٕوی یپی اُ ٕه ٱوڃ ثٍِٿ سمدبڇ ىوٍا اىثیبر ٭چمیسویچی ،آیِاٻ إٓیموٳ ډ٦ٞچق ٙي ٽه آٱبُ آ ٍا اُ ٕبڃ 1939ډیىاني. :1939ػب ىثچیو ٽمذڄ ثه ٕمز َٕىثیَی ډؼچهی ىإشب هبی ٙڂٶزانڂیِ ډنٞوة ٙي و این ػبیڂبه ٍا سب دبیب ٭مَ هوى كٶ ٨ٽَى .ثب َٕىثیَی ٽمذڄ ثَ ایدن ډؼچده ،ىٍ نوٖشین ځبڇ ،نبڇ ډؼچه ٍا ثه ٭چمیسویچدی ٙدڂٶزانڂیدِ سٲییدَ ىاى .ىٍ ٥دی ىه ٕدبڃ نوٖز ،ٽمذڄ ثدب ډؼچدهی هدوى ثٖدیبٍی اُ نویٖدنيځب ډ٦دَف ٭چمدیسویچدی ٍا ثده هواننيځب ډٮَٵی ٽَى و نٺ٘ ثٖیبٍی ډهمی ىٍ دَوٍٗ إشٮياىهبی این نویٖنيځب ایٶب ٽَى (ىٍ اوایڄ ىهه 1960این ډؼچه ثه «آنبڅوٿ» سٲییَ نبڇ ىاى).
ٙمبٍهی ،1ىی 89
65
ډٺبڅه
:1941ا٦ٝالف ادَای ٵ٢بیی نوٖشین ثبٍ ىٍ ٕبڃ 1941و نه اُ ٕدوی نویٖدنيځب و ویَإشبٍا ،ٽه اُ ٕوی یپی اُ َ٥ٵياٍا ىإشب هبی ٭چمیسویچدی ػهدز ا٥دالٷ ثده یپی اُ ُیَٕجټهبی ٭چمیسویچی اثياٙ ٫ي .این ا٦ٝالف ،نو٭ی ثبُی ثب ا٦ٝالف اددَای إجی ثوى ٽه ىٍ ٕبڃهبی دبیبنی ىههی ٕی ډیالىی ثَای اٙبٍه ثه ٵیچڈهبی وٕشَ ثه ٽبٍ ډیٍٵز .این ٕجټ ىٍ ىو ډؼمو٭هی ٍاډدب نوٙدشهی آٍسدوٍ ٕدی .ٽدالٍٻ و ثنیدبى نوٙشهی آیِاٻ إٓیموٳ ثه اوع هوى ٍٕیي .اُ ٕوی ىیڂَ ،ػنڀهبی ٕدشبٍهای ػدَع څوٽبٓ ،ډهمشَین اطَ ٱیَىإشبنی ىٍ این ٕدجټ ثده ٙدمبٍ ډدیآیدي ٽده ثب٭دض اٹجدبڃ ځٖشَىه ثه این ٕجټ ٙي. :1949آنشونی ثوؿَ و ٵَانٖیٔ ډټ ٽبډٔ ثَای ډٺبثچه ثب سٖچ ٤سدټ ٹ٦جدی ډؼچدهی ٭چمیسویچی ٙڂٶزانڂیدِ و ٕدَىثیَی ٽمذدڄ ،و همـندین ؿدبح آطدبٍ ډشٶدبور و ثدب ىٍو ډبیههبی ػيیي ٽه ٽمذڄ اُ ؿبح آ هب هوىىاٍی ډیٽَى ،ډؼچدهای ٍا ثدب ٭ندوا ډؼچه ٵبنشِی و ٭چمیسویچی سؤٕیٔ ٽَىندي و ثده ُوىی سوانٖدشني ثود٘ ٭مديهای اُ هواننيځب ٍا ثه هوى ػٌة ٽنني .ډؼچهی ٵبنشِی و ٭چمدیسویچدی یپدی اُ دبیدههدبی ٙپٖشن إ٦وٍهی ٽمذڄ ٙي.
:1950هددوٍآ څئونددبٍى ځوڅددي ،ډؼچدده ځچپٖددی (ٽهپٚددب ) ٍا ډنشٚددَ ٕددبهز و یپددی ىیڂددَ اُ دبیه هبی نڂبٍٗ ىإشب هبی ٭چمی سویچی ثدَای ثٍِځٖبال ٍا ثنیب نهبى .ډٚوٞبر ىإشب هبی ډؼچدده ځچپٖددی ٭جددبٍر إددز اُ هوٙددمنيی، ٍنؼیيځی و دبٍانویبیی ٙهَی .این ډؼچده ىیڂدَ ٭بډڄ ډهڈ ىٍ سنِڃ ډٺبڇ ډؼچه ی ٭چمدیسویچدی ٙڂٶزانڂیِ ثه ٙمبٍ ډیٍٵز. :1959اوڅین ٽشبة ٍاثَر ای .هبینالین ىٍ ُیَ ٕجټ ن٪دبډی ،ثدب ندبڇ ػنڂدبوٍا اهشَندبو ډنشٚدَ ٙدي و ىٍ آ دیٚدَٵز هٚدونز و إشٮمبڃ ډواى ډويٍ ىٍ ډيآٍ ٍا سب كي سؤٕٴثبٍ اډَوُی دی٘ثینی ٽَى ،آ ؿنب ٽه این ٍډب ثه یپی اُ ػنؼبڅیسَین ٽشبةهبی ٭چمیسویچی سبٍین سجيیڄ ٙي .هدبینالیدن
66
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٽه ىٍ ػوانی ىٍ نیَوی ىٍیبیی ایبالر ډشليه آډَیپب هيډز ډیٽَى ،ثه ىالیڄ دِٙپی ډؼجوٍ ثه سَٻ هيډز ٙي ،اډب سب آهَ ٭مَ ثده آ ىڅجٖدشڂی ىاٙدز و ػچدوهی آ ىٍ ثٖیبٍی اُ آطبٍ او و ثه ٥وٍ ٙبه ٜىٍ ػنڂبوٍا اهشَنبو ىیيه ډیٙدوى .ایدن ٽشدبة ٍا ثهشَین نمونهی ٭چمیسویچی ن٪بډی نبڇ ثَىهاني. :1961هبینالین ٽشبة ٱَیجهای ىٍ َُٕډین ٱَیت ٍا ٍوانه ثبُاٍ ٽَى .ٽشدبثی ىٍثدبٍهی دَٖی ٽه ډَیویهب او ٍا ىٍ ډَین ثٍِٿ ٽَىهاني و ىٍ ثٍِځٖدبڅی ثده ُډدین ثبُځٚدشه إز .این ٽشبة ىٍ ُډب هوىٗ ثب ٕبنٖوٍ ٙيیيی ٍوثهٍو ٙدي و سدب ٕدی ٕدبڃ ثٮدي اػبُهی ؿبح ثه ٝوٍر ٽبډڄ دیيا نپَى .ٱَیجهای ىٍ َُٕډین ٱَیدت ػديا اُ ىإدشب ػٌاة ،اُ آ ػهز ىٍ سبٍین ٭چمی سویچی اهمیز ىاٍى ٽه سنهب ٽشبثی إز ٽه اډدَوُه هَ ىو نٖوهی ٽبډڄ و نٖوهی ٕبنٖوٍ ٙيه آ ثه ؿبح ډیٍٕي .این ٽشدبة یپدی اُ ډهمشَین نمونههبی ٭چمیسویچی اػشمب٭ی ثه كٖبة ډیآیي. -1-6س زسث َای ػ م یخی
ػامٍپسىذ
ىوٍا اىثیبر ٭بډهدٖني ثه ٙير ثب٭ض ځٖشَٗ ىاډنهی نٶوً و هچدٸ ُیَٕدجټهدبی ػيیي ٭چمیسویچی ٙي .این ځونهی اىثی ٽه ػَیب اٝچی اىثیبر ُډبنی آ ٍا ثه هدیؾ ډی انڂبٙز ،ؿنب ٍٙي دیيا ٽَى ٽه ثه ٭نوا ػَیبنی ډٖشٺڄ اُ ػَیب اٝچی ٍاه هوى ٍا ىٍ دی٘ ځَٵزٍٙ .ي آ ؿنب ٱیَ ٹبثڄ ٽنشَڃ ثوى ٽه اهشالٵبر ػيی ىٍ ځَوههبی ډنشٺيا ،ویَإشبٍا ،نویٖنيځب َ٥ ،ٵياٍ ثدَ ٕدَ ىٕدشهثنديی آ ثده وػدوى آډدي. ىٕشهثنيی این ځونهی اىثی نه سنهب ثَ ډجنبی ٕبڃ ؿنيا ا٭شجبٍی نياٍى ،ٽه اڅڂوهدبی ډوشچٴ ىیڂَ نیِ ىٍ ثٖیبٍی ډواٍى ثب یپديیڂَ سدياهڄ دیديا ٽدَىهاندي .ىٕدشهثنديی و ُیَىٕشههبیی این ځونهی اىثی ٍا ډیسوا ثه ٝوٍر ُیَ ثیب ٽَى. -1-1-6دستٍتىذی اس مىظز مهتًای ػ م این ىٕشهثنيی ثَ اهمیزٝ ،لز و انوا ٫٭چوڇ سبٽیي ىاٍى و ُیَٕدجټهدبی آ ٭جدبٍر إز اُ:
ٙمبٍهی ،1ىی 89
67
ډٺبڅه
-1-1-1-6ػ م یخی
سخت؛ ٽه ىٹز ثیٚشَ ثَ ٭چڈ و ٝلز آ ،ثدبٍُهی اٝدچی
آ ثه ٙمبٍ ډیٍوى .٭چمیسویچی ٕوز ،ثیٚشَ اُ ٙوٞیزدَىاُی ،ثه ایيه ډیددَىاُى. ډظالً اځَ ىإشب ىٍ ډٖشٮمَهی ډبه ٍم ثيهي ،ػِییبر ډَثو ٣ثه ؿڂدونڂی ُنديځی ثدَ ٍوی ډددبه نٖددجز ثدده ٙوٞددیزهددبی ډددبػَا اهمیددز ثیٚددشَی ىاٍنددي .ثددَای ىاٙددشن ىإشب هبیی هوة ىٍ این ُیَٕجټ ،نویٖنيه ثبیي ىٍٻ ٹيٍسمنيی اُ ٹوانین ٵیِیپدی ىاٙشه ثبٙي .ثیٚشَ ٭چمیسویچیهبی ٽالٕیټ ٽده ٙدبډڄ ثود٘ ا٭٪دڈ ىإدشب هدبی إٓیموٳ و هبینالین ډیٙوى ،ىٍ این ىٕشه ٹَاٍ ډیځیَى. -2-1-1-6ػ م یخی
وزم؛ ٽه ثَ ٙوٞیزهبی انٖبنی و ٍواث ٤و اكٖبٕبر آ هب
سمَٽِ ىاٍى و ىٍ ٭ین كبڃ ،ثَ ػِییبر سپنوڅوّیټ و ٹوانین ٵیِیپی هڈ سبٽیي ډیٽني. -3-1-1-6ػ م یخی
ا تماػ ؛ ٽده ٍوی ٙوٞدیزهدب سؤٽیدي ىاٍى و سٲییدَار
اػشمب٭یٍ ،وا ٙنبٕی ٵَىی و سٮبډدڄ انٖدب هدب ىٍ آ اهمیدز ىاٍندي .ډمپدن إدز سپنوڅوّی نٺٚی ىٍ ىإشب ىاٙشه ثبٙي ،وڅی ٍوی ؿڂدونڂی ٭مچپدَى ایدن سپنوڅدوّی سمَٽِ نمیٙوى .آ ؿه اهمیز ىاٍى ،سؤطیَ آ سپنوڅوّی ثَ اٵَاى یب ځَوههبی اػشمدب٭ی إددز .اوٍٕددوال څڂددویین یپددی اُ ډ٦ددَفسددَین نویٖددنيځب ٕددجټ ػبډٮددهٙددنبهشی ٭چمیسویچی إز. -2-1-6دستٍتىذی اس مىظز درين ما ٍ ىٕشهثنديی ىٍو ډبیده هدبی ډَثدو ٣ثده ٭چدڈ ،سپنوڅدوّی ،ٵ٢دب و آینديه ،ثده همدَاه هٞوٝیبر دالر یب ډلی ٤ىإشبنی اُ ٹَاٍ ُیَ إز: -1-2-1-6ػ م یخی
آپًکالیپتی
ي پستآپًکالیپتی ؛ ثَ دبیدب ػهدب یدب
ػهب دٔ اُ دبیب سمَٽِ ىاٍني .ثه ٭نوا ډظبڃ ُډین ثَ اطَ ٕٺوٙ ٣هبةٕنڂی ندبثوى ٙيه و ثبیي ثبُٕبُی ٙوى .یب ثَٚیز ثَ اطَ انٶؼبٍی اسمی اُ ثین ډیٍوى ،یب دٔ اُ یدټ ثیمبٍی همهځیَ ،ثبٹیمبنيهی انٖب هب ثدَای ُنديه ډبندي سدالٗ ډدیٽنندي .ایدن ندو٫ ٭چمیسویچیهب ثه ه ٞو ٛثٮي اُ ػنڀ ػهبنی ىوڇ و ثه وػوى آډي این وكٚدز ٽده ٙبیي ٍوُی ػهب ثب ثمتهبی اسمی ثه دبیب ثَٕي ،ثیٚشَ ډوٍى سوػه ٹَاٍ ځَٵز.
68
ٙمبٍهی ،1ىی 89
-2-2-1-6ػ م یخی
سمیه در حال مزگ؛ این ىإشب هب ىٍ دبیدب ُډدب و ىٍ
كبڅی ٍم ډیىهي ٽه هوٍٙیي ىٍ كبڃ هبډوٗ ٙي إز .ٵَٷ این ٕجټ ثدب ٕدجټ آدوٽبڅیذشیټ این إز ٽه ىٍ اینػب ػهب ثَ اطَ ٵبػٮهای ثه دبیب نمیٍٕي ،ثچپده ثدَ اطَ ٵَٕوىځی آنشَودی ىٍ ن٪بڇ ػهب ،دبیب ډییبثي .ثَای ډظبڃ څَى ثدبیَو ٙدٮَی ثده نبڇ سبٍیپی ىاٍى ٽه ډَثو ٣ثه ُډین دٔ اُ ډَٿ هوٍٙیي إز .ٽشبة ٙهَ و ٕشبٍځب آٍسوٍ ٕی .ٽالٍٻ یپی اُ نمونههبی ډٮَوٳ این ٕجټ إز. -3-2-1-6ػ م یخی
وظام ؛ ٽه ثه نجَى ىٍ ُډب آینيه (ىٍ ػبیی ډظڄ ٵ٢دب یدب
ٕیبٍهای ىیڂَ) ،٭چیه یټ ىٙمن (انٖب هبی ىٕشپبٍی ٙديه ،ثیڂبندههدب ،ډبٙدینهدب) ډیدَىاُى و اُ ٕالفهبیی دیَٚٵشه و ډَثو ٣ثه آینديه (ٙدبډڄ ٕدَثبُهبیی ٽده اُ ن٪دَ ّنشیپی ىٕشپبٍی ٙيهاني) نبڇ ډیثَى .ىٍ كبڅی ٽه ثٮ٢ی اُ نویٖنيههب سنهب ثده ىڅیدڄ ٭الٹه ثه ػنڀ و نجَى اُ این ٕجټ إشٶبىه ډیٽنني (ثَای ډظدبڃ هدبینالیدن) ،ثَهدی ىیڂَ اُ نویٖنيههب هٖشني ٽه اُ این ُیَٕجټ ثَای ثیب نَ٪یدههدبی ١ديػنڀ ٕدوى ډیثَني. -4-2-1-6ػ م یخی
سمیى ؛ یپی اُ ػيیيسَین ٕجټهبی ٭چمیسویچدی إدز
ٽه ىٍ ٕبڃ ٍٕ 2002مبً ثه ٭نوا ُیَٕجپی ډٖشٺڄ ٙنبهشه ٙي و ٙبډڄ ىإشب هبیی ډیٙوى ٽه ډٖدشٺیمبً ٍوی ُډدین یدب ىٍ نِىیپدی ُډدین ٍم ډدیىهدي .اٱچدت ىٍ ایدن ىإشب هب هجَی اُ ٕٶَهبی ثین ٕشبٍهای نیٖز و اكشمبڃ ؿنین ٕدٶَهبیی ثده ٥دوٍ ٵیِیپی نٶی ٙيه إز .ثه همین ىڅیڄ اځَ ثیڂبنهایی هڈ ػبیی ىٍ ٵ٢ب ثبٙي ،ثه ىڅیدڄ ٭يڇ اډپب اٍسجب ،٣ك٢وٍ آ هب نٶی ډیٙوى .ىٍ این ىإشب هب ،آینديه اٱچدت ىإدشب انٖب هبیی إز ٽه ثه همین ُډین ډليوى هٖدشني و هدیؾ وٹدز ددب ٍا اُ ډن٪وډدهی ٙمٖی ٵَاسَ نمیځٌاٍني .ٹٞي ٭چمیسویچی ُډینی ثیٚشَ سؤٽیي ثَ این اډدَ إدز ٽده ُډین سنهب هبنهی ثَٚیز إز و اُ همین ػهز ،ثَ څِوڇ نڂهياٍی ثهینه اُ آ اٝدَاٍ ىاٍى. -5-2-1-6س ز در سمان؛ نَ٪یهی هب ٛو ٭دبڇ نٖدجیز ،ػدبیی ٽده ثده ډٖدؤڅهی ډنلنیهبی ثٖشهی ُډب ډی دَىاُى ،ىٍ واٹ ٬اكشمبڃ ٕٶَ ىٍ ٵ٢ب ٍا ډَ٦ف ډدیٕدبُى. اډب اٱچت ٵیِیپيا هب اُ ٽچمهی ٕٶَ إشٶبىه نمیٽنني ،ؿو ثده ٵدَ ٟوػدوى ؿندین
ٙمبٍهی ،1ىی 89
71
ډٺبڅه
ډنلنی هبیی ،هیؾ س٢مینی وػدوى ندياٍى ٽده یدټ ٙیق ثشواني اُ َ٥یٸ آ ثه ډوشٞبسی اُ ُډب ثدَوى ٽه دیٚشَ نیِ ىٍ آ ثوىه إدز .إدشٶن هبوٽیندڀ ُډبنی ځٶز« :نجوى ػهبنڂَىانی اُ ُډب آینيه طبثدز ډی ٽني ٕٶَ ىٍ ُډدب هدیؾ وٹدز ډلٺدٸ نوواهدي ٙي ».اڅجشه این اډَ اډپب ٵیِیپی ٕدٶَ ىٍ ُډدب ٍا نٶی نمیٽني ،ؿو ثده ځٶشدهی ٵیِیپديانب اډپدب ىاٍى نٺ٦هی ډلشمڄ ثَای ٕٶَ ىٍ ُډب ىٍ ػبیی اُ ٵ٢ب ٹَاٍ ځَٵشه ثبٙي ٽده ىٕشَٕدی ثده آ ډمپدن نجبٙي .ٽبٍڃ ٕبځب ،ىانٚمني و نویٖنيهی ٭چمیسویچی ځٶشه إزٙ« :دبیي ػهدبنڂَا آینيه ىٍ ډیب ډب هٖشني ،اډب هوى ٍا دنهب ٽَىهاني سب ډب آ هب ٍا نٚنبٕیڈ». ىٍ این ىإشب هبٙ ،وٞیزهب ثه ځٌٙشه یب آینيه ٕٶَ ډیٽنني ،یب اٵَاىی اُ ځٌٙشه یب آینيه ثه َٕاٱٚب ډیآیني .ډبػَاهب اُ این ٽه «ثِ ثَیڈ ثجینیڈ ډِوُئیټ ؿده ٙدپچی ثوىه» سب ډٖبئڄ ډشنبٹ٠نمب (دبٍاىوٽٔهب؛ ؿه ډیٙدوى اځدَ ثده ځٌٙدشه ٕدٶَ ٽندی و ديٍثٍِٿ هوىر ٍا ثپٚی؟) ،و ډياهچه ىٍ ٍوني سدبٍین (اډپدب ىاٍى څڂدي ٽدَى یدټ دَوانه ىٍ ٭هي دبٍینه ٕنڂی ،سؤطیَ ٭میٺی ثَ آینيه ثه ػب ثڂٌاٍى) ډشٶبوسندي .ثوٚدی اُ ُیَٕجټهبی این ٕجټ ،ډَثو ٣ثه ٕجټ سبٍین ډواُی ډیٙوى ٽه هَ سٲییَی ىٍ ٍوني ُډب ،ثب٭ض ثه وػوى آډي ػهبنی ػيیي و ډواُی ثب ػهب ٹجڄ ډیٙوى. -6-2-1-6اپزای فضا ؛ ٽه ىٍ آینيهای ثٮیي و ىٍ ډواػهده ثدب سمدي هدبی ډیدب ٕشبٍهای ،سپنوڅوّیهبی ثیڂبنه و ػنڀهبیی ىٍ ډٺیبٓهبی ثدٍِٿ ٕدذَی ډدیٙدوني، اهشٞب ٛىاٍى .این ىإشب هب همبنني ادَاهبی إجی وٕدشَ ،اٱچدت ٙدبډڄ «آىڇهدبی هوثی» ډیٙوني ٽه ډٚٲوڃ نجَى ثب «آىڇهبی ثي» (ٽه ډمپن إز ثیڂبنههبٍ ،وثبرهدب، یب ٕبیَ انٖب هب ثبٙني) ىٍ ا٭مبٷ ٵ٢ب یب ىٍ ٕیبٍه ای ىوٍىٕز هٖشني .ادَاهبی ٵ٢بیی هوى ٍا ډٚٲوڃ ٱیَډمپنهبی ٭چمی ډبػَا نمیٽنني .ىٍ ایدن ىإدشب هدب ،سو١دیلبر سپنیپی اٱچت ډجهڈ هٖشني .ادَاهبی ٵ٢بیی ثَ ډبػَاهدبی ٍډبنشیدټ ،ٵ٢دبیی ثیڂبنده و ٙوٞیزهبی ٹهَډبنبنه سبٽیي ىاٍني.
70
ٙمبٍهی ،1ىی 89
-7-2-1-6ػ م یخی
اسًس ؛ ٽه اٱچت ٙبډڄ ػبٕوٕی إز ٽه یب اُ ُډدب
آینيه آډديه و ٹٞدي سٲ ییدَ ځٌٙدشه ٍا ىاٍى ،یدب ػبٕوٕدی إدز ٽده ثدَای ا٥دال ٫اُ سپنوڅوّی هبی آینيه ٽه اكشمبالً ثه ىٕز هَاثپبٍا اٵشبىهاني ،واٍى ٭مدڄ ډدیٙدوى .اُ این ٕجټ ثیٚشَ ىٍ ٵیچڈهبی ٭چمیسویچی إشٶبىه ٙيه إز و ٙبیي ثشوا ٵدیچڈهدبی سَډینبسوٍ ٍا ثوٚی اُ این ٕجټ ىانٖز. -8-2-1-6وخستیه تزخًرد؛ ٽه ثَهوٍى اكشمبڅی ډیدب انٖدب هدب و ثیڂبندههدب ٍا ثٍَٕی ډی ٽني و اُ ىإشب هدبی وكٚدشنبٻ كمچدهی ٵ٢دبییهدب ځَٵشده سدب ىإدشب ثیڂبنههبی دیَٚٵشهای ٍا ٽه ثَای ثَٹَاٍی ٝچق اثيی آډيهانديٙ ،دبډڄ ډدیٙدوى .ایدن ثَهوٍى ډمپن إز ٍوی ُډین ،یب ٍوی ٵ٢ب یب ثَ ٍوی ٕیبٍهای ىیڂَ ٍم ىهدي .ػندڀ ىنیبهبی اؽ .ػی .وڅِ ثه سٮیین كي و ډَُ این ُیَٕجټ ٽمټ ٽَى. -9-2-1-6ػ م یخی
؛ ٽه ىٍ ُډدب كدبڃ یدب ىٍ ؿندي ىهدهی
آ ىذٌی وشد
آینيه ٍم ډیىهي .٭نب َٝډلی ٤ثبیي ثَای هواننيه آٙنب ثبٙدني و سپنوڅدوّی إدشٶبىه ٙيه یب ثبیي ىٍ كبڃ ٕبهز یب ثهجوى ثبٙي .ىإدشب هدبی ډَثدو ٣ثده ندبنوسپنوڅوّی یدب ّنشیټ اٱچت ىٍ این ىٕشه ٹَاٍ ډیځیَني. -10-2-1-6مستؼمزٌساسی فضا -3-1-6دستٍتىذی اس لهاظ یزکیة ػىاصز داستاو ٕجټهبیی ٽه ىو ٕجټ ىإشب نویٖی ډوشچٴ ٍا ثه ٽبٍ ثَىه یب كبالر ٕجټ ډوشچٶی ٍا ثب هڈ سَٽیت ډیٽنني ٭جبٍسني اُ: -1-3-1-6یار خ تذ ل؛ یب ىإشبنی ٽه ىٍ ىنیبیی ثب سبٍیوی ډشلوڃ ٙيه نٖجز ثده سبٍین این ػهب ثڂٌٍى .این ىإشب هب اٱچت ػواة ثه ٕواڃ «ؿه ډیٙي اځَ سبٍین ٥وٍ ىیڂَی دی٘ ډیٍٵز» ٍا ىنجبڃ ډیٽنني .این ىإشب هدب ثدَ دبیدهی كدواىص كٺیٺدی سبٍیوی ٍم ډیىهني ،ىٍ كبڅی ٽه ډبػَایی ثب٭ض ٙيه اسٶبٹبر آ ٥وٍی ددی٘ نَوندي ٽه ډب ثب آ هب آٙنبیی ىاٍیڈ .ثَای ډظبڃ ىإشب ډَىی ىٍ ٹچٮدهی ډَسٶد ٬ٽده ٙدبهپبٍ ٵیچیخ ٽی .ىیټ ډلٖوة ډی ٙوى ،ىإشب ػهبنی إز ٽه آڅمب نبُی و اډذَا٥دوٍی
ٙمبٍهی ،1ىی 89
71
ډٺبڅه
ّادن دیَوُ ػنڀ ػهبنی ىوڇ هٖشني .این ىإشب ثب٭ض ٙهَر ىیدټ و ٕدجټ سدبٍین ثيیڄ كشب ىٍ ډیب نویٖنيځب ػَیب اٝچی ٙي. -2-3-1-6ػ م یخی ر فکراَ ؛ ىإدشب ډمپدن إدز ىٍ هدَ ٽدياڇ اُ ایدن
ُیَٕجټهب ٍم ىهي یب این ُیَٕجټهب ٍا ىٕدز ثیندياُىٍ .اهنمدبی ډٖدبٵَا ډؼدبنی ٽهپٚب اطَ ىاځالٓ آىاډِ یپی اُ ثهشَین ډواٍى ٭چمیسویچی ٵپبهی إز. -3-3-1-6ػ م یخی
گًیی ؛ ُیَٕجپی اُ ٭چمیسویچدی ٽده ٙدبډڄ نمبىهدبی
ځوسیټ ډیٙوى .این ىإشب هب ځبهی ٙبډڄ هو آٙبڇهبیی ډیٙدوى ٽده ثدَای وػدوى آ هب ٭چشی ٭چمی ٵَاهڈ ٙيه إز؛ ډظالً آ هب ثیڂبنڂدبنی اُ ٵ٢دبی هدبٍع هٖدشني یدب ویَوٕی ثب٭ض سٲییَ ّنشیپی آ هب ٙيه إز. -4-3-1-6فاوتشی ػ م ؛ ٕدجپی ډوچدو ٣اُ ىإدشب هدبیی ٽده هدڈ اڅمدب هدبی ٭چمی سویچی ىاٍى و هڈ هٞوٝیبر ٵبنشِی .ىٍ سٮَیٴ ایدن ٕدجټ ځٶشده ٙديه إدز: «٭چمی سویچی ىٕز نیبٵشنی ٍا ډمپن ثه ن َ٪ډی ٍٕبني ،ىٍ كدبڅی ٽده ٵدبنشِی ٭چمدی ٱیَډمپن ٍا ثبوٍٽَىنی ډیٽني ».یٮنی ٭چمدیسویچدی ٙدَای ٤ٱیَډمپندی ٍا سوٝدیٴ ډی ٽنني ٽه ډمپن إز سلز َٙای ٤هبٝی ٍم ثيهني ،ىٍ كبڅی ٽده ٵدبنشِی ٭چمدی ٍوی اسٶبٹبسی ٽه ثه هیؾ ٭نوا و سلز هیؾ َٙای٦ی اډپب ٍم ىاى ىٍ ػهب واٹٮدی ٍا نياٍنيٍ ،وٽٚی اُ واٹ٬نمبیی ډیٽٚي .ثَای ډظبڃ ثَو اُ ٕیبٍهی هبډوٗ اطَ ٕدی. آ .څوئیٔ (هبڅٸ ډبػَاهبی نبٍنیب) ،اُ ٕیبٍه ای ثیڂبنه و ډبػَاهبی ٭چمی ثدَای ثیدب ډٶبهیڈ ثَسَی إشٶبىه ډیٽني ،ىٍ كبڅی ٽه اكشمبڃ وػوى ػنڂدڄ و ډوػدوىاسی آٍاڇ و ٝچقىوٕز ثَ ٍوی ډَین ،ٱیَډمپن إز. -5-3-1-6ػ م یخی
يستزن؛ ٽه ٙبډڄ اڅمب هبی
٭چمی سویچی و ىإشب هبی وٕدشَ إدز .٭چمدیسویچدی وٕشَ ىٍ ځٌٙشه ٍم ډیىهي ،یب ىٍ ىنیبیی ٽده ثده ن٪دَ ځٌٙشه ډیٍٕي .ىٍ اینػب ډبنني إدشیڈدبندټ ،ثدب ىنیدبیی نٖجشبً ٭ٺت ډبنيه اُ ن٪دَ سپنوڅدوّی ٍوثدهٍو هٖدشیڈ ٽده ثَهی هٞوٝیبر ،آ ٍا سجيیڄ ثه ٵ٢دبیی ٭چمدیسویچدی ډیٽني .اُ ډٚهوٍسَین نمونههبی این ٕجټ ،ډیسدوا ثده
72
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډؼمو٭هی هٶز ػچيی ثَع سبٍیټ اطَ إشٶن ٽینڀ اٙبٍه ٽَى. -6-3-1-6يستزن فضا ؛ ُیَٕجپی اُ ٭چمیسویچی ٽه دُٔډینههبی ىإشب هدب و ٵیچڈهبی وٕشَ آډَیپبیی ٍا ىٍ ډلی٦ی ٵ٢بیی و ىٍ آینيه ٍوایز ډیٽني. -7-3-1-6رماوس ػ م یخی -8-3-1-6ػ م یخی
؛ ٙبډڄ اڅمب هبی ٭چمیسویچی و ٍډبنٔ.
اريیی
-9-3-1-6ز ان کىاری؛ ٽه ثب اڅمب هبی ىإشب هدبی ػَیدب اٝدچی ٕدَ و ٽدبٍ ىاٍى ،وڅی ٙبډڄ هٞوٝیبر ځمبنهُ نیِ ډیٙوى .ثٮ٢ی اُ این ىإشب هب ډهَ ػَیدب اٝچی ډیهوٍني. -10-3-1-6سث
متقاطغ؛ ىإشب هبیی ٽه اُ سمبیِ ٽبډدڄ ډیدب ٭چمدیسویچدی و
ٕبیَ ٕجټهب ډظڄ ٵبنشِی ىٵب ٫ډیٽنني (ډظالً اځَ ىإشب ىٍ ډوٍى ٹيٍر ٵپدَ إدز، ىإشب ٭چمی سویچی إز و اځَ ػبىو ىاٍى ،ٵبنشِی إدز) .ثده ٭ندوا ډظدبڃ ىإدشب نویٖنيهای ثه نبڇ ٽَیٖشوٵَ إشبٙٴ ىإشب ډؤډوٍی ثدین ٽهپٚدبنی إدز ٽده ٍوی ٕیبٍه ای ډمچو اُ ٕبكَه ،ځَځینده و ٕدبیَ ډوػدوىار ٵدبنشِی ٵدَوى ډدیآیدي .ؿندین ىإشب هبیی ډمپن إز هٞوٝیبر ٕبیَ ٕدجټهدب ډبنندي ٍډدبنٔ ،ډٮمدبییٕ ،دجټ سٮچیٸ و كشب وٕشَ ٍا هڈ ثه ٽبٍ ثجَني. -7ػ م یخی
پس اس ػصز طال
إٓیموٳ ا٭شٺبى ىاٙز ٭٥ َٞالیی ٭چمیسویچدی ىٍ اواهدَ ٕدبڃهدبی ىهدهی 1950 ډیالىی ثه دبیب ٍٕیي و ىٍ این ډیب ،ىو ٭بډڄ ٵَاوانی ثی٘ اُ كي ډؼالر ٭بډهدٖدني و دیَٚٵزهبی َٕی ٬٭چمی ،ډبنني ډبهواٍهی إذوسنیټ 1ٽده ٵبٝدچهی ډیدب ىنیدبی ٭چمیسویچی و واٹٮی ٍا دَ ډیٽَى ،ثیٚشَین سؤطیَ ٍا ىٍ دبیب آ ىاٙشني. -1-7مًج وً ډوع نوی ٭چمیسویچی اُ ٕبڃ 1964آٱبُ ٙي .ىٍ ىههی 1970نویٖنيځبنی همـدو ٵَانټ هَثَرٕ ،بډوئڄ آٍ .ىالنیٍ ،اػِ ُالُنی و هبٍڅن اڅیٖدو ،ایديههدب ،ځَایٚدبر و ٕجټهبی نڂبٍٙی ډشٶبوسی ٍا واٍى ٵ٢بی ٭چمدیسویچدی ٽَىندي و ىٍ ٽندبٍ ځَوهدی اُ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
73
ډٺبڅه
ىیڂَ نویٖنيځب ٽه ثه ٥وٍ ٭ميه انڂچیٖی ثوىني ،دبیهځٌاٍ ډوع ندو ىٍ ٭چمدیسویچدی ٙيني .اٱچت نویٖنيځب این ٕجټ ،٭چمیسویچی ٭بډهدٖني ٍا ډوٍى سمٖوَ ٹَاٍ ىاىه و ٭يڇ سالٗ ىإشب هبی آ ثَای آُډوى ٕجټهبی ػيیدي نویٖدنيځی ٍا ىڅیدڄ ندبُڃ ثوى آ ډیىانٖشنيٙ .بیي ٍی ثَىثَی ٍا ثشوا یپی اُ ډهمشَین نویٖنيځبنی ىانٖدز ٽه ىٍ نوٙشن ٭چمیسویچی ،ىٕز ثه نوآوٍی ُى. ثٮ دي اُ كَٽددبر نوآوٍانددهی نویٖددنيځبنی همـددو څددَی نی دو و دددڄ انيٍٕددو ٽدده ٭چمیسویچی ٕوز ٍا اُ نو سٮَیدٴ ٽَىندي ،و ىیڂَاندی همـدو اوٍٕدال څڂدویین ٽده دیٚڂبڇ ٭چمیسویچی نَڇ ٙيني ،نویٖنيځب وٵبىاٍ ثه ٭چمیسویچدی ٽالٕدیټ ىٍ ٥دی ىههی هٶشبى و هٚشبى ډیالىی ٕٮی ىٍ ٽنبٍ ُى ٭مچیسویچی ډوع نو ٽَىني و ثب كدڄ ٙي این ځونهی اىثی ىٍ اىثیبر ػَیب اٝچی و اُ ٕویی ،اُ ٍاه ٍٕدیي ٕدبیجَدبنټ، ډوع نو ثه ٵَاډوٙی ٕذَىه ٙي. -8ػ م یخی
پس اس دٍَ َطتاد میالدی
دٔ اُ ٕبڃهبی 1980اسٶبٹبر ځٖشَىهای ىٍ كوُهی اىثیبر ٭چمیسویچی اٵشبى .سٮياى هواننيځب ٭چمی سویچی اٵِای٘ یبٵز و این ځونهی اىثی٥ ،یٴ ځٖشَىهسدَی ٍا ىٍ ثدَ ځَٵز .ىإشب هبی ٭چمی سویچی ډپشوة ثیٚشَ ثه ٝدوٍر ٽشدبة ٭َ١ده ډدیٙدي و اُ سٮياى آ هب ىٍ ډؼالر ثه ٙير ٽبٕشه ٙيه ثوى .ىإشب ٭چمیسویچی ډپشدوة ػبیڂدبه هوى ٍا ثه ٭نوا ٙپڄ دی٘ٵَ ٟاین ځونهی اىثی اُ ىٕدز ىاى و ثٖدیبٍی اُ ډٞدَٳ ٽننيځب این ځونه ،اُ َ٥یٸ ٵیچڈ و سچویِیو و ثدبُیهدبی ٽدبډذیوسَی ،و ثدی آ ٽده إبٕبٌ ىإشب ٭چمی سویچی ثووانني ،ثه این ډدواٍى ىٕشَٕدی یبٵشندي .اُ ٕدوی ىیڂدَ، ثَهی اُ آطبٍ ډپشوة ىٍ كپڈ اطَ سجچیٲی ثوىني ٽه دٔ اُ وٍوى یټ ٵیچڈ یب ٕدَیبڃ یدب ثبُی ٭چمی سویچی ،ثه ٭نوا ډلٞوڃ ػنجی ىٍ ٽنبٍ آ واٍى ثبُاٍ ډدیٙديني .ثده ایدن سَسیت ثوٚی اُ ثبُاٍ ٭چمی سویچی ډپشوة ډشٮچٸ ثه َٙٽزهبیی ٙي ٽه ثه این آطبٍ ثه ٙپڄ سؼبٍی نڂبه ډیٽَىني. اُ ٕوی ىیڂَ ،ؿهبٍؿوة اٝچی هواننديځب ډٖدشٺڄ ډشدو ٭چمدیسویچدی نیدِ ىؿدبٍ ىځَځونی ٙي .اُ 1980ثه ثٮيٍ ،اث٦هی ىإشب ٭چمی سویچی و ػهدب ،ثده ځوندهای اُ ٍاث٦ه سٲییَ یبٵشه إز ٽه ثه ډنِڅدهی ندو٭ی ٽنشدَڃ و إدشٶبىهی ډشٺبثدڄ ډلٖدوة
74
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډیٙوى .ډیب ىنیبیی ٽده ىٍ آ ُنديځی ډدیٽندیڈ ،و ىنیبهدبی آینديهای ٽده سؼٖدڈ ډی ٙونيٙ ،جبهز ٽبه٘دٌیَی وػوى ىاٍىٕ .بڃهب إز ٽه نو٭ی ٍٽوى ىٍ ډ٢دمو و سپنیټهبی این ځونهی اىثی ٵَاځیَ ٙيه إز ،هَ ؿني ٽه ثَهدی ځوندههدبی ػيیدي ډشؤطَ اُ سٲییَ ٵَهنڀ و سپنوڅوّی ثَٚی ثه آ اٵِوىه ٙي. -1-8سا ثزپاو ىٍ ىهدهی 1980ىو ٕددجټ اٝددچی ثده اىثیدبر ٭چمدیسویچدی ا١ددبٵه ٙدديني .نوٖددز ٕبیجَدبنټ ٽه ثه ىڅیڄ سمَٽِ ثَ سپنوڅوّی ثَسَ و ٕ٦ق ُنديځی ددبیین ٙدهَر ىاٍى و نبڇ هوى ٍا اُ سَٽیت ٕبیجَنشیټ و دبنټ ځَٵشه إزٕ .بیجَدبنټ نوٖشین ثبٍ ىٍ ٍډدب نَوډنَٖ نوٙشه ویچیبڇ ځیجٖن ،ؿبح ٙيه ثه ٕدبڃ 1984ډ٦دَف ٙدي .اُ نویٖدنيځب ډهڈ این ٕجټ ډیسوا ثَوٓ إشَڅینڀ ،ػب َٙڅی و ډشؤهَ اُ آ هب ،نیڄ إشٶنٖو ٍا نبڇ ثَى .ىو ُیَٕجټ ٕبیجَدبنټ ٭جبٍر إز اُ: -1-1-8تا ًپاو اُ هٞوٝیبر ٍډب هبی دچیٖدی ٍىه ثدبال ،ٵدیچڈهدبی ندوآٍ ،انیمدههدبی ّادندی و نظدَ دٖزډيٍ ثَای َٙف آ ٍوی ٕپهی ثیوسپنوڅدوّی ،ثود٘ ددوؽځَایبنده و ٽَیده آ إشٶبىه ډیٽني .ىإشب اٱچت ډبػَای ځَوهی ٽوؿټ اُ انٖب هبی ػه٘ یبٵشه إز ٽه ثه ىڅیڄ سٶبور هوى ثب انٖب هبی ٭بىی ،اُ ػبډٮه َ٥ى ډیٙوني .ثَای ډظبڃ ٽشبة و ٵیچڈ دبٍٻ ّوٍإیټ ،ډبػَای ځَوهی ىانٚمني إز ٽده ثده ٹٞدي سلٺیدٸ و ثَددبیی ډهیغسَین ثبٯوك٘ سبٍین ثَٚیز ،ىاینبٕوٍهب ٍا ثبُٕبُی ّنشیپی ډیٽنني ،وڅدی ایدن ډوػوىار ډبٹجڄ سبٍین اُ ٽنشَڃ هبٍع ٙيه و ثه انٖب هب هؼوڇ ډیثَني. -2-1-8استیمپاو وػه ډٚوٞه ی آ (یب ٹٖمز ا٭٪ڈ آ ) ډَثو ٣ثه ىوٍهای ډیٙوى ٽده نیدَوی ثودبٍ هنوُ ثه ٥وٍ ځٖشَىه ثه ٽبٍ ډیٍوىُ .ډب آ ډٮموالً ٹدَ ندوُىهڈ ډدیالىی و ثیٚدشَ اوٹبر انڂچٖشب ىوٍا ویپشوٍیبیی إز .سٶبور ډبػَا ىٍ این إز ٽه اهشَا٭بسی ډبنني
ٙمبٍهی ،1ىی 89
75
ډٺبڅه
آ ؿه ىٍ ٽشبةهبی اؽ .ػی .وڅِ و ّوڃ وٍ آډيه ،وػوى ىاٍني و یدب اهشَا٭دبسی ډبنندي ٽبډذیوسَ دی٘ اُ ُډب هوى ثه وٹو ٫دیوٕشه إز. -2-8اپزای فضا
وً
ٕجټ ىیڂَی ٽه ىٍ این ىوٍا ثه اىثیبر ٭چمیسویچی اٵِوىه ٙي ،ادَای ٵ٢بیی نو ثوى. هَ ؿني ىإشب هبی ٕجټ ادَای ٵ٢بیی ىٍ ٕبڃهبیی ثب ثیډهَی ٍوثه ٍو ٙي ،اډب ایدن ُیَٕجټ هَځِ اُ ډیب ٭چمیسویچیهبی ٭بډهدٖني كٌٳ نٚديه إدز .ىٍ ٕدبڃهدبی ىههی 1980این ٕدجټ ٹديیمی ثدب آطدبٍی ؿدو ډؼمو٭ده انديٍ ( )Enderنوٙدشهی اوٍٕو إپبر ٽبٍى ،كمبٕهی سٮبڅی اطَ ىیویي ثَین و ٽیهب ىوڅزهبی ډشلي نوٙدشه ٕی .ػیَٙ .ی واٍى ىوٍانی ػيیدي ٙدي .ددٔ اُ ایدن ىوٍا ،ىإدشب هدبیی همـدو ٙیِډبسَیپٔ ثَوٓ إشَڅینڀ ،ځڄهبی هالق ٙدبهپبٍ ډبیپدڄ ٕدوا ویدټ ،ؿهبٍٝدي ډیچیبٍى ٕشبٍه اطَ دڄ ډټآوڅی و ُډب اُڅی نوٙشهی ځَٿ ثیَ ،ثه ٽچدی ایدن ٕدجټ ٍا ىځَځو ٕبهز و دبیهځٌاٍ ٕجپی ٙي ٽه اُ آ ثب ٭نوا ادَای ٵ٢بیی نو یبى ډیٙوى. ا٦ٝالف ادَای ٵ٢بیی نو ثه آطبٍی ا٥الٷ ٙيه إدز ٽده اُ ٕدبڃهدبی ىهده 1990ىٍ ډیب اىثیبر ٭چمیسویچی ٱیَ آډَیپبیی ،ىٍ انڂچٖشب و إدشَاڅیب سوٕد ٤نویٖدنيځبنی همـو نیڄ آ ،َٙإشٶن ثپٖشَ ،دیشَ همیچشدو ٍ ،یـدبٍى ډوٍځدب ،آڅٖدشَ ٍینوڅديُ و ؿبٍڅِ اٙشَاوٓ ثه ثبُاٍ ٭َ١ه ٙي .این نویٖنيځب كؼڈ ٭٪یمی اُ ادَای ٵ٢بیی ٍا ثه ٍٙددشهی سلَی دَ ىٍ آوٍىنددي و ىٍ آ هددب ػيی ديسَین دیٚددَٵزهددبی ٭چم دی همـددو نبنوسپنوڅوّی ،هوٗ ډٞنو٭ی ،ىٍځبههبی انشٺبڃ ػٖڈ و ٵیِیټ ډيٍ ٍا ثه ٽبٍ ثٖشني. دٔ اُ این ثوى ٽه ثَهی نویٖنيځب آډَیپبیی همـو ویڄ ډټٽدبٍسی ،څینديا نبځبسدب، ٍاثَر ٍیي ،واڅشَ ویچیبډِ و ػوٍع ُیَوٕپی ثه این ٕجټ ٍوی آوٍىندي و ایدن ډٖدیَ ٍا اىاډه ىاىني. -9وتی ٍ ٭چمیسویچی اُ ځونهی ثٖیبٍی ؿیِهبیی إز ٽه ىٍ ٵهڈ ث َٚډیځنؼي .ىٍ آ ،ډلبڃ و ډمپن ثه ٙپچی ػيانٚينی ىٍ هدڈ ډدیآډیِندي و ىٍ هدڈ ډدیػهندي .ىإدشب هدبی
76
ٙمبٍهی ،1ىی 89
٭چمىسویچی ،همه ثَ دَٕ٘هبیی ډشمَٽِ ثوىهاني ٽه انٖب هدب اُ هنڂدبڇ آٱدبُ سمدي همواٍه اُ هوى دَٕیيهانيٙ .بیي ثه همین ىڅیڄ ثبٙي ٽه ٍیٚههبی آ ٍا سب ٽهنسدَین ىوٍا اىثیبر ثَٚی ډیسوا ػٖشؼو ٽَى .ثب سمبڇ اینهب ،٭چمیسویچی ديیيهای ػيیدي و كبٝڄ ٝنٮشی ٙي ىو ٹَ اهیَ و انٺدالةهدبی ٭چمدی و اػشمدب٭ی إدز و سدؤطیَ ډشٺبثڄ ډیب ُنيځی ثَٚی و اىثیبر ٭چمیسویچی ٹبثڄ دنهب ٕبهشن نیٖز .آ ؿنب ٽه هٕ ٤یَ سبٍیوی اىثیبر ٭چمیسویچی ،آیینهای اُ دیَٚٵزهب ،سٶپَار و ډودبَ٥ار نٖڄ ث َٚإز .ثب این وػوى ،هَ ؿني ٭چمیسویچی ٕواٍ ثَ ډوع انٺالة ٝدنٮشی ٙدپڄ ځَٵز و هوى ٍا ثه دی٘ ٍاني ،ثب ځٌٙز ُډب و سٲییَ ىٱيٱههدبی ثٚدَ و ثده سجد ٬آ نویٖنيځب ،این ػَیب ډٖیَ هوى ٍا ثب انٶؼبٍ ا٥ال٭بر ىٍ ٹَ ندوین همدَاه نٖدبهشه إز؛ سب آ كي ٽه اٽظَ ٹَیت ثه اسٶبٷ آطبٍ ثَػٖشهی ٭چمیسویچی ثه نیمهی اوڃ ٹَ ثیٖشڈ سٮچٸ ىاٍني .٭چمی سویچی اډَوُ ډمچو اُ ٍٽوى إدز ،و ځٌٙدشهی ٭چمدیسویچدی ٙبډڄ إنبى ډَىه ،ډؼالر ډَىه ،نویٖدنيځب ډدَىه ،هدبَ٥ار ډدَىه و ثدب ایدن كدبڃ، ٽچمبر ُنيه إز .ثی سَىیي ځٌٙشهی ىإشب ٭چمیسویچی نٖجز ثه و١ٮیز كبڃ آ اُ ٽٶهی ٕنڂینسَی ثَهوٍىاٍ إز.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
77
ډٺبڅه
:مىاتغ ي مرخذ Adam Roberts, “The History of Science Fiction”, New York, Palgrave Macmillan, 2006. 2. Heinlein, Robert A.; Cyril Kornbluth, Alfred Bester, and Robert Bloch (1959). "Science Fiction: Its Nature, Faults and Virtues". The Science Fiction Novel: Imagination and Social Criticism. University of Chicago: Advent Publishers. 3. John Clute, and Peter Nicholls, Eds., “The Encyclopedia of Science Fiction”, New York, St Martin's Press, 1995 4. Brooks Landon, “Science Fiction after 1900: From the Steam Man to the Stars”, London, Routledge, 2002. 5. Brian Attebery, “Decoding Gender in Science Fiction”, London, Routledge, 2002. 6. Isaac Asimov, “Asimov on Science Fiction”, New York, Doubleday and Company, Inc., 1981. 7. http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_science_fiction (10 July 2009) ڄنبډه یٞ ٵ،“َپڄځیَی ّانٙ ُ دی٘ ا، ”َٕآٱبُ ٭چمیسویچی، ثَایب إذیچٶوٍى.8 1.
ٜٝ ،1383 ِ دبیی،53 مبٍهی ډٖچٖڄٙ ،مبٍهی اوڃٙ ، ىوٍه ی ؿهبٍىهڈ،ٵبٍاثی .193-206 َدٚ ن، سهدَا، ؿدبح اوڃ،دهَاثیٙ كٖدین،“ ت ػهبٙ ”آهَین، ٍی ثَىثَی.9 .1384 ،نِىیټ ، سهدَا، ؿدبح اوڃ، ډهدَىاى سویٖدَٽبنی،“ إٓدیموٳ: ”ډن، آیِاٻ إٓیموٳ.10 .1388 ، بٍار ٽبٍواٚانش ،1388 َ سید، ډدديهڄ ٭چمدیسویچدی، ىاندد٘نبډددهی ٭چمددیسویچددی و ٵددبنشِی.11 .)wiki.fantasy.ir(
89 ىی،1 مبٍهیٙ
78
ٙمبٍهی ،1ىی 89
81
ډٺبڅه
ډٺبڅه
ياقؼیت ي فزاياقؼیت در
فاوتشیَای ا تالً کالً ىً ًاد فؼال ػ ًی ثَهوٍىاٍی ثَهی اُ ىإشب هبی ایشبڅو ٽبڅوینو اُ دبٍهای ډٚوٞههبی ٕبهشبٍی ىإشب هبی ډوٕوڇ ثه ٭چمیسویچی و ٵبنشِی ،ثب٭ض ٙيه سب ثٮ٢ی ډلٺٺین ،این ىإشب هب ٍا یپَٖه ىٍ ډٺوڅهی ىإشب هبی ٵبنشِی ىٕشهثنيی نمبیني؛ ىٍ كبڅی ٽه همین ىإشب هب هوى ویْځیهبیی ىاٍني ٽه ډٮموالً ىإشب هبی ٵبنشِی ٵبٹي آ ثوىه و یب آ ٽه الاٹڄ ثب این ویْځیهب ډوٍى ٙنبٕبیی ٹَاٍ نمیځیَني .این ىوځبنڂیهبی ٕبهشبٍی ویْهی آطبٍ ٽبڅوینو ،ىٍ ٭ین كبڃ ځَوه ىیڂَی اُ دْوهٚڂَا ٍا ثَ آ ىاٙشه ٽه وی ٍا نویٖنيهای دٖز ډيٍ ثنبډني؛ ىٍ كبڅی ٽه ثبُ ډ٦بڅٮهی آطبٍاو ىٍ وػه ٱبڅت نٚب ډیىهني ٽه كشب ثب ډٮیبٍهبیی ٽه هوى دٖز ډيٍ هب ثه آ ثبوٍ ىاٍني ،این آطبٍ ډشٶبور و اُ ٕجټ و ٕیبٹی ىیڂَ ثَهوىاٍني. ىٍ نوٙشهی كبٕ َ١ٮی ٙيه إز ثب اٙبٍه ثه ؿني ىإشب ٽوسبه ٽبڅوینو ٽه اُ ډوشٞبر ډوٍى ډنبٹٚه نیِ ثَهوٍىاٍ هٖشني ،ویْځیهبی ٕبهشبٍی و ډنل َٞثه ٵَى این ځَوه اُ آطبٍ وی ډوٍى ثٍَٕی اػمبڅی ٹَاٍ ځیَني.
80
ٙمبٍهی ،1ىی 89
تزساختٍ ضذن فاوتشی تز مىاسثات ياقؼ ي اری ىٍ ډواٍىی ثٖشَ اٝچی ىإشب هبی ٵبنشِی ٽبڅوینو ٍا ُنيځی واٹٮی و ٍوُډَه ٙپڄ ډیىهي؛ یٮنی ىٍ ډوٹٮیشی ٽه ُډب ،ډپب و نو ٫ډنبٕجبر ثین آىڇهب و اٙیبق ثَ ډجنبی ٹوا٭ي «واٹٮیز» ػبٍی إز ،ىإشب ثَ اطَ ثَوُ ٍواث ٤و یب وٹوٍ ٫ویياىی ،اُ ثٖشَ واٹٮی هوى ػيا ٙيه و ١من كٶ ٨ډٚوٞبر اٝچی ډشنی ٽه اُ آ ثَهبٕشه ،ثه ٵَاواٹٮیز (و ٵبنشِی) ډیځَوى .ثَای نمونه ډیسوا ثه ىإشب «ىهشَا ډبه» []1 اٙبٍه ٽَى ٽه ډبػَاهبی آ ىٍ نیویوٍٻ و ډلچههبی ډٚهوٍ آ ډظڄ هبٍڅڈ و ػِیَهی ډنهشن ډیځٌٍى .آىڇهبی این ىإشب همب آىڇهبی نیویوٍٽی ٭ َٞډب هٖشني؛ إٓمبنوَاٗهب و ثٍِځَاههب و انجوه اسوډجیڄهب نیِ ،ثه سٮجیَ ٽبڅوینو نیویوٍٽی نو و ثَاٷ ثب ډَىډی ٽه سمبڇ اٙیبق ٍا ثه ډل ٠ٽوؿپشَین نٚبنی اُ هَاثی یب ٵَٕوىځی ىوٍ ډیانياُني و ثه َٕ٭ز یټ ػبنٚین نو و ٽبډڄ ػبیڂِین آ ډینمبیني .ىٍ ؿنین ٙهَی (ٽبنو ن٪بڇ ػهبنی َٕډبیهىاٍی) ثب ؿنب ډنبٕجبسی اُ ډَٞٳُىځی ٽه اُ هَ ؿیِی ٵٺُ ٤اویهی ډَٞٵی آ ډوٍى ن َ٪إز ،سنهب یټ ٕبُ ډوبڅٴ وػوى ىاٍى؛ «ډبه» دوٕیيه و ٽهنه ىٍ إٓمب ٽه ثَای ىنیبیی ٽه ثَ آ ډیسبثي ،هَ ٍوُ ثیڂبنه و ثیڂبنهسَ و ثه ډظبثه ٙئی ډَٞٵیُٙ ،ز و ُٙزسَ ډیٙوى .ىنیبیی ٽه ډَىڇ آ ٭بىر ٽَىهاني ؿیِهب ٍا دٔ اُ ډَٞٳ ثیَو ثینياُني سب ثشواني اُ ثه ىٕز ځَٵشن ؿیِهبی نو څٌر ثجَني ،اینټ دٔ اُ ٕبڃهبی ىٍاُی ٽه این ډبه دوٕیيه و ډَٞٳ ٙيه ٍا ثَ إٓمب ٙهَ نو و ثَاٷ سلمڄ ٽَىهاني ،سٞمیڈ ډیځیَني ٽه آ ٍا نیِ همـو همهی اٙیبی ډَٞٵی ىیڂَ ،اُ إٓمب دبیین ثپٚني و ىوٍ ثینياُني. دٔ اُ این آډیوشڂی ثنیبىین سویڄ ثب ډشن واٹٮیز و ډوشٞبر ٕبهشبٍی آ ،ىإشب ثه «ٵَاواٹٮیز» و «ٵبنشِی» ٵَا ډیځَوى .ىٍ این كبڃ ډب ثب نو٭ی ٵبنشِی ٍوثَو هٖشیڈ ٽه ؿو ثَ ثٖشَی واٹٮی ثَٕبهشه ٙيه إز ،همواٍه واٹٮیشی «ٵَاواٹٮی ٙيه» (و نه ٵبنشِی و سویچی« ،واٹٮینمب» ٙيه) ٍا ثبُ ډیسبثبني ٽه ٭ینیشی ىإشبنی یبٵشه إز .اُ ثَػٖشهسَین نشبیغ ٕبهشبٍی ؿنین هٞیٞهای ،همبنب ٹَاٍ ځَٵشن ىإشب ىٍ نٺ٦های إز ٽه ىٍ آ هیبڅی و واٹٮی نٺی ٠هڈ ثه ن َ٪نمیٍٕني؛ ؿنبنپه انشٺبڃدٌیَ و
ٙمبٍهی ،1ىی 89
81
ډٺبڅه
انشٺبڃ نبدٌیَ ،إٓمب و ُډین و اٍسٶب ٫و ٕ٦ق ىٍ همین ىإشب .این سَٽیت ٙي ٭نب َٝډشنبٹُ ٠ډبنی و ډپبنی ،ٽه نه ثه ٹٞي ځٚوى دهنههبی سویچی ىٍ ثَاثَ ىیيځب ډوب٥ت ،ثچپه ثه ډن٪وٍ ایؼبى سٲیَىٍ ىٍٻ و ثَىاٙز وی اُ ػهب ٝوٍر ځَٵشه إز ،یپی اُ وػوه ډٚوٞهی ثبٍُی إز ٽه ىإشب هبی ډوٍى ن َ٪ډب ٍا ىٍ آطبٍ ٽبڅوینو ،اُ ىإشب هبی ډنشٖت ثه ّانَ ٵبنشِی ډنٶټ ډیٽني. تزساختٍ ضذن مىاسثات ياقؼ تز تستزی یخی ىٍ ډواٍىی ډشٶبور ،ىٍ كبڅی ٽه «ٵبنشِی» ثٖشَ ىإشب هبی ٽبڅوینو ٍا سٚپیڄ ډیىهي ،یٮنی ىٍ ډوٹٮیزهبیی ٽه ُډب ،ډپب ٙ ،وٞیزهب و اٙیبق ٽبډالً سویچی و ثَ ډجنبی ٹوا٭ي و ٕبهشبٍهبی نبٙی اُ آ ٙپڄ ځَٵشهاني ،ىإشب ثَ اطَ ثَوُ ٍویياىهب و ډنبٕجبر واٹٮی و ػبٍی ُنيځی١ ،من كٶ ٨ډٚوٞبر سویچی ډشنی ٽه اُ آ ثَهبٕشه إز ،ثه واٹٮیز ٵَا ډیځَوى .ثَای نمونه ډیسوا ثه ىإشب ىاینبٕوٍهب []2 اٙبٍه ٽَى ٽه ډبػَاهبی آ ىٍ ىوٍا دبیبنی ٭ّ َٞوٍإیټ ډیځٌٍىٙ .وٞیز اٝچی این ىإشب ىاینبٕوٍی إز ثه نبڇ "ٽیو.اٳ.ىثچیو.اٳ.ٽیو" ،سنهب ثبُډبنيهی ىوٍا انٺَا ٟىاینبٕوٍهب ،ٽه دٔ اُ ثه ٹوڃ هوىٗ ٥ی َ٥یٺی ،اُ ځوٍٕشب اػٖبى ٵبٕي ٙيهی همنو٭بن٘ ،اُ ٍوی ٵالرهبی هبڅی اُ ٕپنه و ىاڇ ،و اُ ډیب اډَا ٟډَٖی و یوجنيا «ثه ٍاه ِ ثَځٚز» دب ډیځٌاٍى و «َٕاُیَ» ډیٙوى .دٔ اُ ؿنین هجو٥ی ،او ډشوػه ډیٙوى ػهب ىیڂَ آ ػهبنی نیٖز ٽه او ډیٙنبهشه إز؛ همه ؿیِ (ٽوهٖشب هبٍ ،وىهبنههب ،ځیبهب ) سٲیَ ٽَىه إز .او هوى ٍا ىٍ ډیب ډوػوىار ُنيه و ػيیيی (نمونههبیی ٽوؿټ و ډٖبڅمزػو و ىٍ ٭ین كبڃ ٹوی) ډییبثي ٽه سَٓ اُ ىاینبٕوٍهب (نو ٫ډنٺَٙ ٟيهی هوىٗ) ،ثَای آ هب ٽمشَ سَٕی واٹٮی و ثَهبٕشه اُ سؼَثهای ډٚو ،ٜٽه ثیٚشَ ثه سبٍین ،اٵٖبنههب و ٹٞههب آ هب ډَثو ٣ډیځَىى. ډوػوىاسی ٽه كشب ډشوػه ىاینبٕوٍ ثوى وی هڈ نمیٙوني .ػيیيیهب (یب «دبنشوسَ»هب ٽه هنوُ نو٭ٚب اُ ن َ٪سپبډچی ثی ٙپڄ إز و ثه ا٦ٝالف اُ آ انوا٭ی ثه ٙمبٍ ډیٍوني ٽه سپبډڄسَ یبٵشههب اُ آ هب ډنشغ ډیٙوني و ثین آ هب ٙجبهزهب و ٭يڇ ٙجبهزهبی ثٖیبٍی ٍا ډیسوا سٚوی ٜىاى) سٶبور «ثی ٍیوشه» (إمی ٽه دٔ اُ
82
ٙمبٍهی ،1ىی 89
دیوٕشن "ىاینبٕوٍ" ثه ػيیيیهب ،آ هب ٍوی او ډیځٌاٍني) ٽه ٽبډالً اُنو ٫ىیڂَی إز ثب هوىٙب ٍا ثه كٖبة سٶبورهبی ثین هوىٙب ډیځٌاٍني ،و ىٍ این اډَ آ ٹيٍهوٗثبوٍی ثه هَع ډیىهني ٽه او نیِ ډؼجوٍ ډیٙوى هوىٗ ٍا ډؼبة ٽني ٽه ىٍ ډیب آ هب ؿنيا هڈ سوی ؿٚڈ نمیُني .ثب این وػوىُ ،نيځی «ثی ٍیوشه» ىٍ ډیب ػيیيیهب اُ یټ َ٥ٳ ثب سَٓ اُ ٙنبهشه ٙي ډبهیز و اٝڄ و نٖج٘ و اُ َ٥ٳ ىیڂَ ثب َٙڇ اُ سٞوٍی ٽه ػيیيیهب اُ ىٍنيههویی همنو٭بن٘ ىاٍني ،همَاه إز .هَ ٙت و ىٍ ځَىهمبییهبی ٙجبنهی ػيیيیهب و ثه هنڂبڇ واځویهی كپبیزهبیی وكٚشنبٻ ىٍثبٍهی ىاینبٕوٍهب ٽه ٕینه ثه ٕینه اُ نٖڄهبی ٹجچی ثه آ هب ٍٕیيه إز ،او هوىٗ ٍا ثه ډیب ٕبیههب و سبٍیپی ٭ٺت ډیٽٚي و دنهب ډیٽني و آٍُىه و څَُا ثه ٕیمبی ىهٚزانڂیِی ډیانيیٚي ٽه ىیڂَا اُ همنو٭بن٘ ىاٍني .نبهمووانی سٞوٍار ػيیيیهب اُ ىاینبٕوٍهب ثب سؼَثه و هبَ٥ار سچن و ٙوٞی او اُ ىوٍا انٺَا ٟثٍِٿ (ٍم ىاى دی ىٍ دی ثيثیبٍیهب ،اٙشجبهبر ،هیبنزهب، ٽٚمپ٘هبٙ ،پٖزهب ،اكش٢بٍهب ،٭ِاىاٍیهب و ثالیبی ډوشچٶی ٽه ثب نٚئ و نمبی انوا٫ ػيیيی ٍوی ُډین همَاه ځَىیيه ثوى) و اكٖبٓ ثیڂبنڂی نبٙی اُآ ،همـنین ىوځبنڂی و كٔ ډشنبٹ ٠نبٙی اُ دٌیَٵشه ٙين٘ سوٕ ٤ػيیيیهب (ثيو اینپه ډشوػه ىاینبٕوٍ ثوى او ٙيه ثبٙني و آ ٍا ثه ٍٕمیز ٙنبهشه و ثه ػب آوٍىه ثبٙني)ٕ ،جت ډیٙوى ٽه او سؼَثهی سوأڇ ثب سن٘ و ثلَانی ٍا ډیب ػيیيیهب (ؿه ىٍ ىوٕشیهب و ٍواث ٤٭بٙٺبنهاٗ ،ؿه ىٍ ٍٹبثزهبی نبهوإشهای ٽه ثه نبځِیَ ثَای ػب ثبُ ٽَى ىٍ یټ ػبډٮهی ثیڂبنه ثبیي ثب آ ىٍځیَ ٙوى) ،اُ َٕ ثڂٌٍاني. ثب نٶوً و آډیوشڂی ٭میٸ ډنبٕجبر واٹٮی و ٍوُډَه (سٚوی٘هب ،اَ٦١اةهب ،ثیڂبنڂیهب و ىوځبنڂیهبی ٭ب٥ٶی و انٖبنی) ىٍډشنی ٽبډالً سویچی ،ىاډنهی واٹٮیز آ ٹيٍ ځٖشَٗ ډییبثي ٽه ٵَاواٹٮیز ٍا نیِ ىٍ ثَ ډیځیَى .ىٍ این كبڃ ډب ثب ٵبنشِیای ٍوثَو هٖشیڈ ٽه ؿو ډنبٕجبر واٹٮی و واٹٮیز ٍا ىٍ ډشنی سویچی سلچیڄ ثَىه و ثَٕبهشه، واٹٮیشی ډشنبٹ٠نمب (و نه ٵبنشِی ٙيه) و سمظیچی ٍا ثبُ ډیسبثبني ٽه ػوهَ كٺیٺشی انٖبنی ٍا كمڄ ډیٽني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
83
ډٺبڅه
ثه هڈ ٍیوشن ٍاث٦هی ډو١و ٫ثب ډشن ،نٖجز ىاى هوا ٛو سوانبییهبی ٱیَواٹٮی ثه اٙیبی ٭بىی ،ډَسج ٤ٽَى اډوٍ ډٚو ٜثه اډوٍی ایهبډی ىٍ این ځَوه اُ آطبٍٽبڅوینو، نه ثه ٹٞي ډويوٗ ٽَى واٹٮیز ،ثچپه ثب نیز ٽبډڄ ٽَى واٹٮیز نبثٖنيه و ٱیَدبٕوڂو ثه ډشنی ٝوٍر ډیځیَى ٽه ٹَاٍ إز ثه این وٕیچه دبٕوڂو و ثٖنيه ځَىى .ؿنین ٍویپَىی ثه واٹٮیز ،هوى یپی ىیڂَ اُ وػوه اٵشَاٷ ٕبهشبٍی آطبٍ ٽبڅوینو ثب ىإشب هبی ډنشٖت ثه ٭چمیسویچی ډلٖوة ډیٙوى. در یًاسی قزار گزفته مىاسثات فزاياقؼ ي ياقؼ در سوذگ ريسمزٌ ىٍ سٮياى ىیڂَی اُ ىإشب هبی ٽبڅوینو ،ىٍ ث٦ن ُنيځی واٹٮی و ٍوُډَه و ىٍ سواُی ثب ډنبٕجبر آ ،ډنبٕجبر و ٍویياىهبی ٵَاواٹٮی ثب ػِییبر ډٚو ٜو ډچموٕی ٍم ډیىهني ٽه نه سنهب نٚبنههبی یټ واٹٮیز ثنیبىیسَ ٍا ثب هوى كمڄ ٽَىه یب اُ هوى ثَوُ ډیىهني ،ثچپه سيٍیؼبً هوى ٍا ىٍ اډشياى واٹٮیز ٍوُډَه ٹَاٍ ډیىهني و ثه ثو٘ ٱیَٹبثڄ سٶپیپی اُآ سجيیڄ ډیٙوني. ثَای نمونه ډیسوا ثه ىإشب «ډبه نَڇ» [ ]3اٙبٍه ٽَ ،ٽه اُ ُثب همَٖ یټ اهشَٙنبٓ ٍوایز ډیٙوىٍ .اوی ىٍ ٍاه ثَځٚز اُ ډلڄ ٽبٍ هوى ثه ډنِڃ و دٔ اُ آ ٽه ډشوػه سٲییَاسی ٭ؼیت ىٍ ډبه ثبالی َٕٗ ډیٙوى ،سٞمیڈ ډیځیَى ثه ٍٝيهبنهی ډلڄ ٽبٍ همَٖٗ ثَوى .ىٍ آ ػب ثب وی ٽه ىٍ كبڃ ٍٝي ٽَى همب ديیيه ىٍ ډبه إز ،واٍى ځٶشڂو و ډؼبىڅهای ډیٙوى ٽه ىٍ ډٺبثڄ ىیيځب آ هب ىٍ كبڃ وٹو ٫إز :نِىیټ ٙي سيٍیؼی ډبه ثه ُډین. دٔ اُ این ،ډوب٥ت ث٦وٍ همِډب ثب ىو ىٕشه ٍویياى ،یپی ٵَاواٹٮی و ىیڂَی واٹٮی (ٽه ثب وػوى آ ٽه سلز سؤطیَ ٍویياىهبی ٵَاواٹٮی ٹَاٍ ىاٍني ،اډب نب َ٩ثه اٵٸ ډٮنبیی ډشٶبور و ډٖشٺڄ اُ آ ٍم ډی ىهني) ٍوثَو ډیځَىى :اُ هالڃ ثَىاٙزهب ،٭پٔ اڅٮمڄهب ،و ٹ٢بورهبی ٍاوی ثب كبىطهی نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین و اطَار ٵیِیپی و ُیٖز ډلی٦ی نبٙی اُ آ و واٽن٘هبی او ثه نَ٪ار ډشٶبور و هونَٖىانهی همَٖ اهشَٙنبٕ٘ ،هواننيه ثب ٍویياىهبی ٵَاواٹٮی ىإشب ٍوثَو ډیٙوىٍ .ویياىهبیی ن٪یَ:
84
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍه ٘ٚڅِع و ډالیمی ٽه اُ هِاٍا كٶَه و آډبٓهبی وٕی٦ٕ ٬ق ډبه ثه ثیَو ډیسَاوى ،ثیَو ُى ٱيههبیی اُ ډبه ٽه ډظڄ اٙټ ٙم ٬ثه َ٥ٳ ُډین ٽ٘ ډیآیني و همـو ٙبهټهب یب إشبالځیزهبیی څِع (ىٍ كبڅی ٽه ډبىهای ډَٽت اُ ّالسین و ډو و ٽذټ اُ آ هب ډیؿپي) ثه َ٥ٳ ُډین ٽٚیيه ډیٙونيٕ ،ٺوٙ ٣هبة ٕنڀهبی ٹمَی و ٵَوى آډي ٹ٦ٮبسی اُ ډبه نَڇ ٙيه ثَ ُډین و ثبالهَه دوٙیيه ٙي الیهی ١ویمی اُ ډبی ٬څؼن ډبننيی اُ سټیبهشههبی ٕجِ و ثیطجبر و ىٍ كبڃ سپظیَ ٽه ثه َٕ٭ز ػٌة الیههبی ُډین ډیٙوني و... ٝلز و یپيٕشی این ىٕشه اُ ٍویياىهب ،هڈ ثوٕیچهی سَىیيهبیی ٽه ٍاوی ځبه ثه ځبه ىٍ ٙیوهی سوٝیٴ ٽَى هوى اُ اسٶبٹبر (دَىاهشن ثه ػِییبر و نيیي ٽڄ) ثه آ ىؿبٍ ډیٙوى و هڈ ثوٕیچهی ثَىاٙزهبی ډشٶبوسی ٽه همَٖٗ (ٽه ثه هَ ٝوٍر ثوب َ٥سوٞٞی ٽه ىاٍى ،٭چی اڅ٪بهَ ثه ن َ٪٭چمیسَ و ىٹیٸسَ ډیٍٕي) ،ىٍ سٺبثڄ ثب ثَىاٙزهبی او اٍائه ډی ٽني ،همواٍه نِى ډوب٥ت ىٍ ډٮَٙ ٟجهه و سَىیي ٹَاٍ ډیځیَى. ٍویياىهبی واٹٮی ٽه ثَ اطَ ٭پٔ اڅٮمڄ ٍاوی ثب ٍویياىهبی ٵَاواٹٮی (نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین و ٭واٹت نبٙی اُ آ ) ،ٽن٘ و واٽن٘هبی او و همَٖٗ ثب یپيیڂَ ثَ َٕ اهشالٳ ىٍٙیوهی ثَهوٍى و نو ٫ثَىاٙز و ؿڂونڂی ثَوُ اكٖبٕبر ډشٶبور آ هب نٖجز ثه وٹبیٙ ٬پڄ ډیځیَنيٍ ،ویياىهبیی هٖشني ٽه هواننيه ډٖشٺیڈ و ثيو وإ٦ه ثب آ هب ٍوثَو ډیٙوى .ډوب٥ت اُ هالڃ ٽن٘هبی ؿني وػهی (ٍٵشبٍی، ٍوانٚنبٕبنه و ٙوٞیشی) ٍاوی و همَٖٗ ډشوػه ډیٙوى ٽه ٍاوی اُ این ٽه همَٖٗ اُ ٽنبٍ نَ٪ار ،٭ٺبیي ،و ٭وا٥ٴ او نٖجز ثه ديیيههبی ُنيځی ََٕٕی و ثی سٶبور ډیځٌٍى آُاٍ ډی ثیني و ثه همین ىڅیڄ اٽنو اَ٦١اةهب و سَٕهبی٘ ٍا اُ واٹٮهی وكٚشنبٻ نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین ،اُ وی دنهب ډینمبیي؛ ؿَا ٽه ډٮشٺي إز اځَ همَٖٗ ٙبهي اَ٦١اةهبی وی ثبٙيٍ ،ٵشبٍ ٭بٹڄ انيٍ ٕٶیه ُننيه و سلٺیَآډیِی ثه هوى ډیځیَى .همَٖ او همواٍه ٥وٍی ٍٵشبٍ ډیٽني ٽه انڂبٍ هیؾ ؿیِ ،سٮؼت او ٍا ثَ نمیانڂیِى .ؿنب ٽه ٭پٔ اڅٮمڄ وی ثه واٹٮهی كیَرانڂیِ نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین ،ثه ٝوٍر اٱَاٷآډیِی هٚټ و هونَٖىانه و ثب إشيالڃهب و دی٘ثینیهبی هوٗثینبنهی ٭چمی و ٭ٺالنی همَاه إز .ىٍ َٕ٦هبی دبیبنی
ٙمبٍهی ،1ىی 89
85
ډٺبڅه
ىإشب و ىٍ اوع سَٓهب و ىڅهَههبی ٍاوی ،وٹشی ثَ اطَ ثبٍٗ ډبه نَڇ ،څؼنی اُ ډوب٥ی إیيی ثه ىٍو ٹُ َٚډین ىٍ كبڃ نٶوً إز ،همَٖ ٍاوی ٭چیٍٱڈ اً٭ب ثه نٶَرانڂیِ ثوى همه ؿیِ ډیځویي« :ٵپَ وٹشی ٍا ثپن ٽه این ډبػَا سظجیز ٙوى ...ثه نَ٪ڇ كشب ډیسوانیڈ اُ ٱَٷ ٙي ىٍ این ٝلنه څٌر ثجَیڈ ».ثب این ٕون وٹشی ٍاوی ثه َ٥ٳ او ثَ ډیځَىىة ډشوػه ډیٙوى ٽه ىهب او ثه «څجونيی ډَ٥وة و كیوانی» ثبُإز. ىٍ سواُی ٹَاٍ ځَٵشن ډنبٕجبر ٵَاواٹٮی ثب ډنبٕجبر واٹٮی (ػِییبر دنهب و ثباهمیشی اُ ٽیٶیز ٍوانٚنبٕبنهی ٍاث٦ه ٍاوی و همَٖٗ) ىٍ ډشنی ثَٕبهشه ٙيه اُ آډیوشڂی ٕبهشبٍهبی هَ ىو نو ٫واٹٮیزٍ ،وایز ٍاوی ٍا ىٍ ډوٹٮیز سَىیيآډیِی ٹَاٍ ډیىهي. ؿنین ثه ن َ٪ډیآیي ٽه دَٕ٘هبیی ٽه ىإشب ډیهواهي ثه آ دبٕن ثيهي ،ثَ ثٖشَ و ُډینهی هوى ٹبثڄ ػٖشؼو نیٖشني .اُ این ٍو ىإشب هڈ ډیسواني ىإشبنی واٹٮی ىٍ ډوٍى ىٍځیَیهب وډنبٕجبر ىٍونی و ٍوُډَهی ٍاث٦هی ٍاوی و همَٖٗ ثبٙي (ٽه ىٍ این ٝوٍر ٍویياى ٵَاواٹٮی نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین ،ثهبنهای ؿه ثٖب ًهنی ثَای انٮپبٓ واٹٮیز إز) ،و هڈ ىإشبنی سویچی و ٵبنشِی ىٍ ډوٍى ٵبػٮهای ٽیهبنی (ٽه ىٍ آ ٝوٍر ډنبٕجبر واٹٮی و ٍوُډَه ،ثٖشَ و ډشنی إز ٽه ثه څلبٕ ٧بهشبٍی ىٍهيډز اډَ ٵبنشِی ٹَاٍ ځَٵشه إز سب "واٹٮینمب" ػچوه ٽني)؛ وڅی اُ آ ػب ٽه ډنبٕجبر ٵَاواٹٮی ىٍ ٥وڃ ىإشب ،و ثه ٝوٍسی سيٍیؼی ىٍ اډشياى واٹٮیز ٍوُډَه ٹَاٍ ځَٵشهاني و ثه ثو٘ ٱیَ ٹبثڄ سٶپیپی اُ آ سجيیڄ ٙيهاني ،كٺیٺز نه این إز و نه آ .كٺیٺز آ ډٮنبی ىٍ سٲییَ و سلوڃ و ٙنبوٍی إز ٽه سنهب ىٍ هوان٘ ډوب٥ت (ډوب٥جین ثیٙمبٍ ثب ثیٙمبٍ ثَىاٙز و سٶٖیَ) ىٕزیبٵشنی و ډچموٓ ډیځَىى .این ٽو ٘ٙآځبهبنه ثَای ٍهب ٙي ډشن اُ ٹیي ډٮنب وىالڅزهبی ډٮنبیی، هوى یپی ىیڂَ اُ ویْځیهب و وػوه اٵشَاٷ آطبٍ ٽبڅوینو ثب ىإشب هبی ٭چمیسویچی ثه ٙمبٍ ډیٍوى. خالصٍ آن کٍ :ثه ن َ٪ډیٍٕي سمبیڄ ٽبڅوینو ىٍ ثه ٽبٍځیَی ٕبهشبٍهبی ٵبنشِی ىٍ دبٍهای اُ ىإشب هبی٘ ،ثی٘ اُ آ ٽه اُ سوػه و ځَای٘ او ثه این ّانَ و نوٙشن ىٍ
86
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٹبڅت ٕبهشبٍهبی آ نبٙی ٙيه ثبٙي ،ثه ؿڂونڂی وٹوٍ ٫ویپَى نویٖنيه ثه واٹٮیز و ډ٢بډین ػبٍی ىٍ ُنيځی ٍوُډَه ډَثو ٣ډیٙوى؛ ٍویپَىی ٽه ٕبهشبٍهبی «واٹٮیز ځَایبنه» (٭چیٍٱڈ اهمیزٙب ) ىیڂَ ٹبڅت ثیبنی ډنبٕجی ثَای انٮپبٓ ُوایبی دیـیيهی آ ثه ٙمبٍ نمیٍوني .ثب سوػه ثه ثٍَٕی اػمبڅی ٵوٷ ،ډهمشَین ٭نبَٝ ؿنین ٍویپَىی ٍا ډیسوا ثه ٝوٍر ُیَ هالٝه ٽَى: سَٽیت ٽَى ٭نب َٝډشنبٹ( ٠ٵبنشبٕشیټ) ُډبنی و ډپبنی ثه ډن٪وٍ ایؼبى سٲییَ ىٍثَىاٙز ډوب٥ت اُ ػهب ثه هنڂبډی ٽه ٵبنشِی ثَ ډنبٕجبر واٹٮی ػبٍی إز. ثه هڈ ٍیوشن ٍاث٦هی ډو١و ٫ثب ډشن ،نٖجز ىاى هوا ٛو سوانبییهبی ٱیَواٹٮی ثهاٙیبی ٭بىی و واٹٮی ،ډَسج ٤ٽَى اډوٍ ډٚو ٜثه اډوٍی ایهبډی ثب نیز ٽبډڄ و دبٕوڂو ٽَى واٹٮیز نبثٖنيه و ٱیَدبٕوڂو ،ثه هنڂبډی ٽه ډنبٕجبر واٹٮی ثَ ثٖشَی ٵبنشبٕشیټ ػبٍی إز. ٽو ٘ٙآځبهبنه ثَای ٍهب ٽَى ډشن اُ ٹیي ډٮنب یب ىالڅزهبی ډٮنبیی ،اُ َ٥یٸٙنبوٍ و ډهآڅوى نموى كٺیٺز ثه هنڂبډی ٽه ډنبٕجبر واٹٮی و ٵَاواٹٮی ىٍ اډشياى یپيیڂَ ٹَاٍ ډیځیَني. ؿنین ٍویپَىی ،ٽه ٭مالً ىٍ این ځَوه اُ آطبٍ ٽبڅوینو ثه ٽٚمپٚی دبیياٍ ثین ٕبهشبٍهبی واٹٮیز و ٵَاواٹٮیز انؼبډیيه إز ،هوى نیِ دیبډيهبی ویْهای ٍا ىٍ نلوهی َٙو ٫و دبیب ثنيیٙ ،وٞیز دَىاُی ،ٵ٢ب ٕبُیُ ،ثب و څلن این ىإشب هب، ثَ ػب ځٌاٙشه إز .ثب سوػه ثه َ٩ٵیز و كوٝچهی ثٍَٕی كب ،َ١و سنهب ثَای ثه ىٕز ىاى ٙمبیی اُ اهمیز این ډو١وٕ ،٫بهشبٍ و نلوهی َٙو ٫و دبیب ثنيی ىٍ این نو ٫ىإشب هبی ٽبڅوینو (و ثب اٙبٍه ثه ىإشب هبی نمونهی ٵوٷ اڅٌٽَ) ،ډوٍى ثٍَٕی ٹَاٍ ډیځیَني. کطمکصَای ساختاری تزسز چگًوگ ضزيع داستان َٙو ٫ىإشب هب ثب نو٭ی سَىیي و ٽٚمپ٘ ىٍو ډشنی ثَ َٕ نٺ٦هی اسٞبڃ ىإشب ثه واٹٮیز و این ٽه ؿه ٽٖی ٭نب ٍوایز ٍا ثه ىٕز ثڂیَى ،همَاه إز .ىإشب هب
ٙمبٍهی ،1ىی 89
87
ډٺبڅه
ىٵ ٬اڅٖب٭ه َٙو ٫نمیٙوني؛ ډٮموالً ٹجڄ اُ آٱبُ ٍوایز (و ٍوایی ٙي ىإشب هب ثب كٺبیٸ و إشيالڃهبیی سبٍیوی و ٭چمی ،ډٖشني ډیٙوني:
ډشن)،
«ىالیڄ انٺَإَ ٟی ٬ىاینبٕوٍهب ،ٽه ىٍ سمبڇ ٥وڃ ىوٍههبی سَیبٕیټ و ّوٍإیټ سپبډڄ یبٵشني و ثٍِٿ ٙيني و ثَای ډير 150ډیچیو ٕبڃ كبٽمب ثالډنبُ ٫ٹبٍههب ثوىني ،همواٍه إَاٍآډیِ ډبنيه إزَٕ( ».آٱبُ ىإشب ىاینبٕوٍهب – )2 «ډبه ٽه اُ دو ٘ٙهوا ىٍ نٺ٘ ٕذَی ډلبٵ ٨ډلَوڇ ثوى ،اُ همب آٱبُ هوى ٍا ىٍ ډٮَ ٟثمجبٍا همیٚڂی ٙهبة ٕنڀهب و اطَ هوٍنيځی دَسوهبی هوٍٙیيی ىیي .ثب سوػه ثه ځٶشهی سوډبٓ ځچي اُ ىانٚڂبه ٽَنڄ( »...ىهشَا ډبه – )1 دٔ اُ این ډٺيډهی ٱیٍَواییٍ ،وایشی آٱبُ ډیٙوى ٽه نه سنهب نٺی ٠آ ثه ٙمبٍ نمیٍوى ،ثچپه ىإشب ٍا ىٍ نٺ٦های ٹَاٍ ډیىهي ٽه ىٍ آ سنبٹ ٠ثین ډشن ٱیٍَوایی ثب ډشن ٍوایی ،ىٍ ډشنی نو٩هوٍ سَٽیت ډیځَىى سب اُ َ٥یٸ آ ُډینهی ٕبهشبٍی الُڇ ثَای ٍوایز ىإشب هبیی ٵَاهڈ آیي ٽه ىٍ آ هب واٹٮیز و ٵَاواٹٮیز ىٍ یپيیڂَ سَٽیت ځَىیيهاني( .ىٍ ډواٍی هڈ دبٍههبی ٱیٍَوایی و سو١یلبر ٭چمی و سبٍیوی ثه ډیبنه و یب دبیب ډشن ډنشٺڄ ٙيه اني – ىهشَا ډبه). یب آ ٽه دٔ اُ ٍوایی ٙي ډشن و ٵبٝچه ځَٵشن اُ و١ٮیز ٱیٍَواییٍ ،اوی ثه ډوػوىی ىوځبنه (ثوٚی نویٖنيه ،ثوٚی ٍاوی ډنشٖت ثه ډشن ىإشب ) و سظجیز نبٙيهای سجيیڄ ډیځَىى:
«"و ىٍ دبیب آ ىوٍه ،همهٙب ډَىه ثوىني؛ همه ثه ػِق ډن" – ٽیو.اٳ.ىثچیو.اٳ.ٽیو كَٳ هوى ٍا ىٹیٸسَ ثبُ ځٶز – "ؿو ډن هڈ یټ ىوٍهای ىاینبٕوٍ ثوىهاڇ( »".نمونه اوڃ) []2
88
ٙمبٍهی ،1ىی 89
«ٽیو.اٳ.ىثچیو.اٳ.ٽیو ٹجوڃ ىاٙز ډبه دیَ إز ،دَ اُ ؿبڅه و ؿوڅه إز و ُهواٍٗ ىٍ ٍٵشه إز ...این اوڅین ثبٍی نیٖز ٽه ؿنین كبىطهای ٍوی ىاىه .ډبههبیی ٍا ثه یبى ىاٍڇ ٽه كشب اُ این هڈ دیَسَ و هَى و همیَسَ ثوىني(»...نمونه ىوڇ)[]1 ٍاوی ىٍنمونهی اوڃ "ٽیو.اٳ "...إز و نویٖنيه ثب ځٶشن ػمچهی: «ٽیو.اٳ.ىثچیو.اٳ.ٽیو كَٳ هوى ٍا ىٹیٸسَ ثبُ ځٶز» ،هوى ٍا اُ ډشن ٍوایز ثیَو ډیٽٚي و این٥وٍ وانموى ډیٽني ٽه ډشن كبٍ َ١ا اُ ٍوایز "ٽیو.اٳ "...ىوثبٍه ىاٍى ٍوایز ډیٽني .ىٍ نمونهی ىوڇ ٍاوی نویٖنيه إز ٽه اُ "ٽیو.اٳ "...ؿیِی نٺڄ ډیٽني و ثب اسمبڇ نٺڄ ٹوڃ ،ثيو آ ٽه اُ ډشن ٽنبٍ ثپٚيٍ ،وایشی ٍا اُ ُثب او (اوڃ ٙو )ٜآٱبُ ډیٽني و ٍوایز ىٍ كبڅی ٽه ٍاوی ډیسواني هڈ "ٽیو.اٳ "...و هڈ نویٖنيه ثبٙي ،اىاډه ډییبثي. این ىوځبنڂی و سظجیز نبٙيځی ٍاوی ،ثب ىٍ هڈ ٍیوشن سٞوٍ ډوب٥ت اُ یپذبٍؿڂی ٍوایز و ٍاوی و وانهبى وی ثه هوى١ ،من آ ٽه ډیيا ٍا ثَای ثَىاٙزهبی هالٹبنه و ډشنو٫سَی اُ ډشن ىإشبنی ثبُ ډینمبیي ،ثب٭ض ډیٙوى سب ٽبنو سوػه و اٙشیبٷ هواننيه اُ ٵهڈ ؿیٖشی ىإشب ثه ٽٚٴ ډٮنبی نشبیغ ٙڂٶزانڂیِ آ ډنشٺڄ و ډٮ٦وٳ ځَىى .ثه ٭جبٍر ىیڂَثه ػبی "ډن" دٍَنڀ و هوىډياٍ ٍاوی ،ډوػوىی ػبیڂِین ٙيه إز ٽه ثيو ثه ٍم ٽٚیي "هوى"ُ ،ډینهی ػٌة هالٹبنهی سؼَثهای ٍا ٽه اُ َٕ ځٌٍانيه (ثب ایؼبى سَىیي ىٍ ډوٍى ډبهیز ٍوایشڂَ هوى)، ثَای ډوب٥ت ٵَاهڈ آوٍىه إز .ىٍ این كبڃ هوى ډشن ىإشبنی نیِ ثه واٹٮیشی ىوځبنه سجيیڄ ډیځَىى ،ٽه ثوٚی اُ آ نِى نویٖنيه (یب ٍاوی) و دبٍهای ىیڂَ ثه وٕیچهی هواننيه ثَٕبهشه ډیٙوى. و ثبالهَه آ ٽه ځبه ٍوایز ىٍ سٮیین ُډب ډشنٙ ،نبوٍ و ٱیَ یپيٕز ٭مڄ ډیٽني:
ٙمبٍهی ،1ىی 89
011
ډٺبڅه
«وٹشی ثه ٕمز هبنه ډیٍٵشڈ ،ىاٙز نِىیټ ډیٙي؛ ىیڂَ ډظڄ نوٍی ثین سمبڇ انواٍی ٽه وٹز ٱَوة ډی ىٍهٚیيني نجوى :اُ آ نوٍهبیی ٽه ىٍ ٕب٭ز ډٚوٞی ىٕشهی ٽچیي ثٍِٿ ٍا ىٍ نیَو ځبه ثَٷ دبیین ډی ٽٚنيُ – ...ډب كبڃ ٍا ىٍ كَٳهبیڈ ثه ٽبٍ ډیثَڇ ،اډب هنوُ ډن٪وٍڇ همب ُډب ځٌٙشه إز]3[». ٍاوی اُ ډشن و ُډب آ هبٍع ډیٙوى و ثب ىاى یټ سٌٽَ ثه ډوب٥ت ،ډؼيىاً ثه ډشن و ُډب آ ثبُ ډیځَىى .ىٍ این كبڃ او ډیهواهي ٭چیٍٱڈ نٺ٘ دٍَنڂی ٽه ىٍ ىإشب ىاٍى ،ثَ ٵبٝچهی هوى اُ ډشن ډوٍى ٍوایش٘ ،ثه ٭نوا "وإ "٤ثین واٹٮیز وٵَاواٹٮیز ،سؤٽیي ځٌاٍى (او ثَ هالٳ ډوب٥ت ،واٹٮیز ٍا همواٍه یپذبٍؿه ډیثیني و ٍوایز ډیٽني). گز ش اس مته در پا انتىذی داستانَا: ىٍ څل٪ه و څل٪بر دبیبنی ثَهی اُ ىإشب هبی ٽبڅوینو ،ثین ٍاوی و ٍوایز او ،ثَ َٕ نلوهی هَوع اُ ډشن ،ٽٚمپ٘هب و سَىیي هبی ٹبثڄ سوػهی ٍم ډیىهني:
«ؿني وٹز ثوى ٽه ىاینبٕوٍی ثه این ٽوؿوڅویی نيیيه ثوىڇ؟ ثـه ىاینبٕوٍی َٕٙبٍ اُ ػوهَ ىاینبٕوٍی ...نِىیټسَ ٍٵشڈ .واٹٮبً ثـهی هوىڇ ثوى .ثب ٽنؼپبوی ډن ٍا نڂبه ٽَى و دَٕیي :سو ٽی هٖشی؟ ځٶشڈ :هیؾٽٔ ،سوهوىر ډیىونی ٽی هٖشی؟ ځٶز :ډٮچوډه؛ همه ډیىونن .ډن یه ػيیيیاڇ ىیڂه. ىٍٕز همب ػواثی ثوى ٽه انش٪بٍ ىاٙشڈ ثٚنوڇٍ َٕٗ .ا نواُٗ ٽَىڇ ،آٵَینی ځٶشڈ و اُ آ ػب ٍٵشڈ؛ ىٍههب و ػچڂههب ٍا ىٍنوٍىیيڇ .ثه ایٖشڂبهی ٍٕیيڇ .سَ ځَٵشڈ و ىٍ الثالی ػمٮیز ځڈ ٙيڇ]2[».
010
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىإشب ثَ ٍوني ٽڈ و ثی٘ ډالیمی ىٍ ډٖیَ دبیبنی هوى ٹَاٍ ځَٵشه إزٍ ،اوی (ىاینبٕوٍ) ىٍ كبڃ سَٻ َُٕډین ػيیيیهب إز و ثب ػمچهی دبیبنی ىإشب («ىٍههب
و ػچڂههب ٍا ىٍنوٍىیيڇ .ثه ایٖشڂبهی ٍٕیيڇ .سَ ځَٵشڈ و ىٍ الثالی ػمٮیز ځڈ ٙيڇ ،)».ثه ځَیِ ٥والنی و كیَرآوٍی اُ ٵَاُ ُډب و ډپبنی ډشٮچٸ ثه ډیچیو هب ٕبڃ ٹجڄ ډجبىٍر ډیوٍُى و ثب سجيیڄ ٙي ثه انٖبنی اډَوُی (ىٍ ډشنی ٽه ٍث٦ی ثه ډشن اٝچی ىإشب نياٍى) ،هوى ٍا اُ ثٖشَی ٵَاواٹٮی ثه ثٖشَی واٹٮی دیوني ډیُني. ٽنبیهای – ٽه همـو ػمچهای ثَ ػب ډبنيه اُ ا٭ٞبٍ ىوٍ ،هَ ٽچمهی آ ډٮنبیی ىاٍى – ٙپڄ ډیځیَى سب ډوب٥ت ثه ډيى آ یټ ثبٍ ىیڂَ ،و اُ دنؼَهی نو ځٚوىهی ٍوایز ،ثه ډشن ىإشب ثبُځٚز نمبیي. ؿنین ځَیِی اُ ډنَ٪ی ٽبډالً ډشٶبور و ثَ٭پٔ ،ىٍ څل٪بر دبیبنی ىإشب ىهشَا ډبه [ ]1هڈ ٍم ډیىهي: ُډبنی ٽه اػشمب٭ی ٭٪یڈ اُ ډَىڇ ىوٍ انياهشه ٙيه ،نبىیيه ځَٵشه ٙيه ،ډَىډی هٖشه اُ هَیي و ٵَوٗ اٙیبی نو ،ډَىډی اُ همه ٍنڀ (ٕیبهذوٕز و دوٍسوٍیپویی) و اُ ډلچههبی ٙچوٯ نیویوٍٻ ،دی ډبه ِ ٍهب ٙيه اُ ٕیڈ ثپٖڄهبی ػَطٺیڄ ٹيٍسمنيا ، ػنوة سب ٙمبڃ ٙهَ ٍا ىٍ ډینوٍىني و ثه دڄ ثَوٽچین ډیٍٕني ،ډبه اُ ډیچههبی كٶب٧ همیيهی دڄ ډیځٌٍى ،ثه ٕوی ىٍیب ډنلَٳ ډیٙوى و ىٍ آ ډیاٵشي و ىٍ آة ٵَو ډیٍوى و ٕذٔ ثه ٝوٍر ٽوه و نیمپَهای سب ٕ٦ق آة ثبال ډیآیي و ىٍ كبڅی ٽه ثه ډبهی سجيیڄ ٙيه إز ٽه هیؾ ٙجبهشی ثه ډبه نياٍىٍ ،اه إٓمب ٍا ىٍ دی٘ ډیځیَى و ىوٍ ډیٙوى. ىإشب ىٍ كبڅی ثه څل٪بر دبیبنی نِىیټ ډیٙوى ٽه ٍاوی ىٍ ػنڂڄهبی ډبه ٽه ثه ٕوشی ىیيه ډیٙوني،ننوهبی آویِا ثه ىٍهزهب و ىٍ كبڃ سپب هوٍىنی ٍا ډیثیني ٽه ىایبنب (ىهشَی ٽه ٍاوی همب ٙت ىٍ دبٍٽی ثب وی آٙنب ٙيه إز) و ىهشَانی ٽه ډَىڇ ٍا ثه آ ػب هيایز ٽَىه ثوىني ،ثه آٍاډی ىٍ هوى ػبی ىاىهاني؛ ىهشَانی ٽه
ٙمبٍهی ،1ىی 89
011
ډٺبڅه
همهی ډَىڇ ثَای اثي آ هب ٍا اُ ىٕز ىاىهاني .اډب ىإشب ِ ثه دبیب ٍٕیيه ثب ١میمه ٙي ػمچهی ُیَ ثه دبیب ىیڂَی ډشمبیڄ ډیٙوى:
«ډب ٍا ػنو ځَٵشه ثوى .ؿهبٍ نٮڄ ٍٵشن ىٍ هٚپی ٍا دی٘ ځَٵشیڈَٕ ،إَ ىٙزهبی ثی ىٍهز و ػنڂڄهبیی ٽه ُډین ٍا دوٙبنيه ثوىُ ،یَ دب ځٌاٙشیڈٙ .هَهب و ػبىههب ٍا ډيٵو ٕبهشیڈ و سمبڇ نٚبنههبی هَ ؿه ٍا ٽه وػوى ىاٙز ُىوىیڈ .آ ُډب ٽه ىٍیبثیڈ اٽنو آٱبُ ُډب ُنيځی إزٙ ،یذوٍ ډیُنیڈ ،٭بعهبی ثچني و ثبٍیټ و هَ٥وڇهبیمب ٍا ثه ٕمز إٓمب ثچني ډیٽنیڈ ،ډوهبی دَ دٚز ٽٶڄهبیمب ٍا ثه ٱڈ و انيوهی ٕوز ٽه همهی ډب ډبډورهبی ػوا ٍا ٵَا ځَٵشه ډیػنجبنیڈ .ثب این وػوى، ډٚو ٜإز آٍُو ىاٍیڈ ؿه ؿیِ ٍا هَځِ نياٙشه ثبٙیڈ». نبثٖنيځی اوڅین دبیب ،ثه ٭نوا ٍوایشی ٽه اینټ ثه "واٹٮیشی ىإشبنی" ډجيڃ ځَىیيه ،و دیوني هوٍى آ ثه "دی ٍٵشی" نوثنیبى ،ثب ځَیِ و ثَځٚشی ثچني ثه ځٌٙشه و ثه ډشنی ٽه اُ څلبُ ٧ډبنی – ډپبنی ثی اٍسجب ٣و نبٕبُځبٍ ثب ډشن اٝچی ىإشب إز ،هڈ ىالڅزهبی ډٮنبیی ىإشب ٍا ثه ٝوٍسی ٽنبیی ٽبډڄ و ثٖنيه ډینمبیي ،هڈ ثبٍ ىیڂَ واٹٮیز (و این ثبٍ واٹٮیز ىإشبنی دبیب یبٵشه) ٍا ثه "ٵَا واٹٮیز" و ٵبنشِی ډیځَىاني .ډوب٥ت ىٍ دبیب یټ ىإشب ،ثب ىإشب ىیڂَی ٍوثَو ډیٙوى ٽه اٵٸهبی انش٪بٍ آ ٍا (اُ دنؼَهای ٽنبیی) ،اینټ هوى ثبیي ثیبٵَیني. ىٍ ىإشب هبیی ن٪یَ"ډبه نَڇ" ٽه ډنبٕجبر واٹٮی و ٵَاواٹٮی ىٍ اډشياى ُنيځی ٍوُډَه ٹَاٍ ځَٵشه هٖشني ،ځَیِ ٍاوی اُ ډشن ثیٚشَ ٕمشی ىٍو –ډشنی ثه هوى ډیځیَى. ٍاوی دٔ اُ دبیب ىإشب ٕٮی ډیٽني دیبډيهبی ٵؼبیُ ٬یٖز ډلی٦ی نبٙی اُ نِىیټ ٙي ډبه ثه ُډین ٍا ثَای ؿٚڈانياُی ىوٍ ،اُ ىیي آډیوشه ثه ٙټ و سَىیي هوى و ىٍ نڂبهی انشٺبىی ثه ىیي هوٙجینبنهی همَٖٗ و آډیوشه ثه ډنبٕجبس٘ ثب وی ،دی٘ ٍوی ډوب٥ت ٹَاٍ ىهي:
012
ٙمبٍهی ،1ىی 89
«اىاډهی ډبػَا ثَای ډب ثٖیبٍ آٙنب إز .ثٮي اُ ٝيهب هِاٍ ٹَ ،ىاٍیڈ ٕٮی ډیٽنیڈ ثه ُډین ٙپڄ ٥جیٮی هوىٗ ٍا ثيهیڈ ،ىاٍیڈ ٹ َٚاوڅیهی ُډینی ٍا ٽه اُ دالٕشیټ و ٕیمب و ٵچِ و ٙیٚه و څٮبة و ؿَڇ ډٞنو٭ی ثوى ،ثبُٕبُی ٽنیڈ ،اډب ؿه ٍاه ىٍاُی ىٍ دی٘ ىاٍیڈُ ...ډبنی ثوى ٽه ډَاٹت ثوىڇ این ػوٍ ٙټ و سَىیيهبیڈ ٍا ثه "ٕبیجیڄ" (همَٖ ٍاوی) نٚب نيهڈ ،اډب كبال ٽه ٕبیجیڄ ؿبٷ و ّوڅیيه و سنجڄ ٙيه و كَیٞبنه نب هبډهای ډیهوٍى ...كبال ىیڂَ ؿه ډیسواني ثه ډن ثڂویي]3[». ٍاوی ثب ػمچهی آهَ و ىٍ ځَیِی ىٍو ډشنی ثه آینيهای ىوٍ اډب همٖو ثب ډشن ،سؤٽیي ىإشب ٍا اُ ػنجههبی ٵبنشبٕشیټ و ٵَاواٹٮی ثه ٍاث٦هی ُنبٙوییاٗ ډنشٺڄ ډینمبیي سب ؿٚمب هواننيه ٍا اُ ٭بڅڈ ٵَاواٹٮیز ډشوػه واٹٮیز سبُهای نمبیي ٽه ىٍ ٍاث٦هی او ثب همَٖٗ ثه وٹو ٫دیوٕشه إز. خالصٍ آن کٍَٙ :و ٫و دبیب ثنيی ىإشب ىٍ دبٍهای اُ آطبٍ ٽبڅوینو ثَ اطَ ٽٚمپ٘ دبیياٍ ثین واٹٮیز و ٵَاواٹٮیز و ٵبنشِی اُ ٕبهشبٍی ویْه ثَهوىاٍ ٙيه إز ٽه ډهمشَین ویْځیهبی آ ٭جبٍسني اُ: ٽٚمپ٘ و سَىیي ثَ َٕ نٺ٦هی اسٞبڃ ٍوایز ثه واٹٮیز و ثه ىٕز ځَٵشن ٭نبٍوایز ثه وٕیچهی ٍاوی ،ځبهی ٕجت ٙپڄځیَی ډشنهبی ٱیٍَوایی ىٍ ډٺيډه یب ىٍ ډیبنه و ډئهَهی ډشن ىإشبنی ځَىیيه إز. سجيیڄ ٙي ٍاوی ثه ډوػوىی ىوځبنه و سظجیز نبٙيه ىٍ ډشن ،اُ َ٥یٸ وٍوىنویٖنيه و یب اٙوب ٛىهیڄ ىٍ ٍوایز ،ثه ډن٪وٍ ىٍ هڈ ٍیوشن سٞوٍ ډوب٥ت اُ وكير ثین ٍاوی و ٍوایز ىٍ ډَاكڄ آٱبُین ىإشب . ٵبٝچه ځَٵشن ٍاوی اُ ډشن ډوٍى ٍوایش٘ ،ثه ٭نوا "وإ "٤ثین واٹٮیز وٵَاواٹٮیز ،اُ َ٥یٸ هَوع ډوٹشی اُ ډشن ىإشب و سٌٽَ و سوػه ىاى ثه ډوب٥ت ىٍ ډوٍى نلوهی ثه ٽبٍځیَی ُډب و ډپب وٕبیَ ٭نبٍ َٝوایز.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
013
ډٺبڅه
اٹياڇ ثه ځَیِهبی ٥والنی اُ ُډب و ډپب ډشن ثه ُډب و ډپب هبی ىوٍ و نِىیپیىٍ ځٌٙشه یب آینيه ىٍ دبیب ثنيی ىإشب هب ،ثه نلوی ٽه ُثب و څلن ډٖشٺیڈ و آٙپبٍ ډشن ثه ُثب و څلنی ٽنبیی ډئٽي ځَىى. ځَیِهبی ىٍو ډشنی ىٍ دبیب ىإشب ثه ُډب و ډپب هبیی ىوٍ اډب همٖو ثب ډشنٍوایز ،ػهز انؼبڇ سؤٽیياسی اُ ػهب ٵبنشِی ثه ػهب واٹٮی و یب ثَ٭پٔ ،ثَای سوػه ىاى ثه واٹٮیزهبی سبُه ٙپٶشه ىٍ ډشن. ي ًٌ افتزاق کالً ىً تا پست مذرنَا (تٍ ای وتی ٍگیزی) ٽبڅوینو ثب ثه ٽبٍځیَی ن٪بڇهب و ٍوٗهبی واٹ٬ځَا و ٵَاواٹ٬ځَا و سَٽیت ٽَى آ هبىٍ یپيیڂَ و ثب ىوٍی اُ دَىاهشن ثه ډٖبیڄ ایهبډی و َٝٵبً سویچی (ىٍ٭ین إشٶبىه اُ ٍوٗهبی اىثیبر سویچی و ٵبنشِی) ثب نڂبهی انشٺبىی و ٥نِی سهبػمی ثَ ډهمشَین ډٮ٢الر انٖب ػهب ډٮب َٝډشمَٽِإز و اُ این َ٥یٸ ثب ډ٢بډین ډَٽُِ-ىا (ٽه ډٮموالً ثب كبڅشی ػب هوٍىه و ډنٶٮڄ ثب ٍویياىهبی ٱیَ ٹبثڄ سٞوٍ ډواػه ډیٙوني) و ن٪بڇهبی هویٚشننڂبٍانه و هیبڅی دٖز ډيٍ هب ٵبٝچه ىاٍى. ىإشب هبی ٽبڅوینو ثب وػوى آ ٽه ىٍ ٽٚمپ٘ ثین ٕبهشبٍهبی واٹٮیز وٵَاواٹٮیز ٙپڄ ځَٵشهاني ،نه سنهب ثه ثَ هڈ ٍیوشن انٖؼبڇ ٍوایی و دبٍه دبٍه ٙي ىإشب (ؿنب ٽه ىٍ ىإشب هبی ډوٕوڇ ثه دٖز ډيٍ ډیانؼبډي) نیبنؼبډیيهاني؛ ثچپه ثب سپیه ثَ سَٽیت این ٕبهشبٍهب ىٍ یپيیڂَ ثه انٖؼبڇ ٍوایی ویْهای ىٕز یبٵشهاني. ځَیِهبی ُډبنی و ډپبنی ىٍ دبیب ىإشب هبی ٽبڅوینو ،نه ثه ٹٞي اُ ډیب ثَىاٙشنیب سٲییَ ىٍ ٽبٍٽَى ٭نٕ َٞبهشبٍی دبیب ثنيی (و ثه سٮجیَ دٖز ډيٍ هب ،دبیب ثنيی ثبُ) ،ٽه ثب هيٳ ډئٽي نموى ُثب و څلن ٽنبیی ىإشب ٝوٍر ډیځیَى. ٽبڅوینو ثَهالٳ ١يیز دٖز ډيٍنیٖزهب ثب ن٪بڇهبی ثبُآٵَینی واٹ ٬ځَایبنه اَُ٥یٸ سَٽیت ٽَى ٍوٗهبی این ن٪بڇ ثه ن٪بڇهبی ٵَاواٹ٬ځَایبنه ،ن٪بڇهبی ډيٍ "ثبُآٵَینی" ٍا ډشلوڃ نموىه إز.
014
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٽبڅوینو ١من ٹبئڄ ثوى ثه إشٺالڃ ٵَهنڂی اٹٚبٍ ډوشچٴ ػبډٮه ،اُ َ٥یٸ سَٽیتٽَى (و نه اُ ډیب ثَىاٙشن سٶبورهب)ٕ ،بهشبٍهبی ٍوایی ٵَهنڀ ٭موڇ ثب ٕبهشبٍهبی ٍوایی آوانڂبٍى ،ثه سلوڃ ٕبهشبٍهبی ٍوایی ٵَهنڀهبی ځونبځو یبٍی ٍٕبنيه إز.
[ ]1ثَځَىا ُهَا نیؿین .آٽبىډی ٵبنشِی 19 .اٍىیجهٚز 1388 http://www.fantasy.ir//plugins/content/content.php?content.1088
[ ]2ثَځَىا ٵَهبى هَىډني .ډؼمو٭ه «ىإشب ٽوسبه».ػچي ىوڇ .ؿبح ٕوڇ .انشٚبٍار كپبیز ٹچڈ نوین 1386 [ ]3ثَځَىا ایچیب كَیَی .ٵٞچنبډه ٵَهنڂی – هنَی .ىوٍهی ػيیيٙ .مبٍهی .1ثهبٍ 1386 و ىیجبؿه: http://www.dibache.com/text.asp?cat=3&id=2703
ٙمبٍهی ،1ىی 89
015
دَونيه ٕ -ینمب
016
ٙمبٍهی ،1ىی 89
دَونيه ٕ -ینمب
فزسوذان آدم رضا پًرد ان
ضىاسىامٍ کرررررررررارگزدان:
آڅٶونٖو ٽواٍو
یُیرررٍکىىرررذگان:
ډبٍٻ آثَاهبڇ و ىیڂَا
تراس رگررررررررزان:
ٽالیو اوو ،ػوڅین ډوٍ ،ډبیپڄ ٽین ،ٽچَ هوح آٙیشی
مًسیقرررررررررر :
ػب سبوٍنَ
مررذ زفی متررزداری:
اډبنوئڄ څوثِٽی
یذي ررررررررررره:
ٽواٍو و آڅپٔ ٍوىٍیڂونِ
مهصررررررررررًل:
یونیوٍٕبڃ
پخررررررررررررص:
یونیوٍٕبڃ ()2006
ٙمبٍهی ،1ىی 89
017
دَونيه ٕ -ینمب
خالصٍی پیزوگ ٕبڃ ٕ18 .2027بڃ إز ٽه ٍوی ُډین ٽٖی ثبٍىاٍ نمیٙوى .ثین ىوڅز انڂچٖشب و دنبهنيځب ػنڂی ٙيیي ىٍ ځَٵشه إز .ػوا سَین ٵَى ٍوی ٽَهی ُډین ىٍ آٍّانشین ډیډیَى .ػوڅیب همَٖ ٕبثٸ سئو ٽه ٍهجَ یټ ځَوه ډجبٍُ إز ،اُ سئو ډیهواهي ٽه ىٍ اُای دوڃ ثَای ىهشَی ثه نبڇ ٽی یټ وٍٹهی ٭جوٍ اُ ډَُ ػوٍ ٽني .سئو ډیدٌیَى و ثه ىیياٍ ٭موُاىهاٗ نبیؼڄ ډیٍوى .اډب كین ډؤډوٍیز ػوڅیب ٽٚشه ډیٙوى و . . . تزرس فی م . 1مثالغٍَای پستمذرویست ىٍ اثشيا و ٹجڄ اُ ٩بهَ ٙي ٭نوا ٵیچڈ ،سئو (ٽالیو اوو ) ثه ٍٕشوٍانی ډیٍوى سب ٹهوهای ثوَى؛ ډَىڇ ىٍ ٍٕشوٍا ٙبهي هجَ ډَٿ ػوا سَین ٵَى ٽَهی ُډین ىٍ آٍّانشین هٖشني .نبُائی ٵَاځیَ ٙيه ،سئو ٹهوه ډیهَى و ثیَو ډیٍوى .ډپب ،څنينی ٽظیٴ ىٍ آینيهای نِىیټ ٽه ؿنيا ٵَٹی ثب اډَوُ نياٍى؛ ثب همب اسوثوٓهبی ىو ٥جٺهی ٽالٕیټ ،ػِ ؿني ٍیپٚب (ىوؿَهه-ٽبڅٖپهی دبٽٖشبنی) و آځهیهبی ٵَاځیَ و ډشلَٻ ثَ ىٍ و ىیواٍ .سئو ىٍ دیبىٍو ډیثیني ُ و ډَىی هنيا ثه هڈ ډیٍٕني، وڅی نبځهب ثمجی ډنٶؼَ ډیٙوى و ُنی ٽه ىٕشی ٽنيه ٙيه ىٍ ىٕز ىاٍى ،نبال اُ ډلڄ انٶؼبٍ ثیَو ډیآیي .ثٮي ٭نوا ٵیچڈ :ٵَُنيا آىډی. این َٙو ٫سپب ىهنيه و ثٖیبٍ ډوػِ إز و ىٍ یټ نمبی ډمشي ،سمبډی ىٍونمبیههبی ٵیچڈ ٍا ىٍثَىاٍى؛ نبُائی ،ٵ٢بی ٙجهىیٖشودیبیی و سَوٍیٖڈ .ىٍ این آٱبُ نو٭ی ډجبڅٲهی دٖزډيٍنیٖشی ثه ؿٚڈ ډیهوٍى .همیٚه دٌیَٵشهایڈ ٽه ډٚپالسی اُ ٹجیڄ نبُائی ػهبنی ډیثبیٖز ىٍ ٵیچڈهبیی ٽه سٞویَځَ ػبډٮهای ػَع اٍوڅیاني ٍم ىهني ،یب ٵیچڈهبیی ٽه ىٍ ٵ٢بهبی ٽالٕشَوٵوثیټ و ثٖشه ډیځٌٍني و ثهبنهای ثبٙني ثه ىٕز هْډونی ثَای انٺیبى و ٹيٍر .اډب ىٍ این ٵ٢بی ٙهَی ثب این ډیِا ٍئبڅیٖڈ ىٍ هچٸ ډپب و ٵ٢ب ،ٹَاٍ ىاى نبُائی نو٭ی ٙڂَى دٖزډيٍنیٖشیو هوىآځبهبنه اُ ٕوی ٽواٍو إز .انڂبٍ ٍوایز ٵیچڈ ثه ډب ډیځویي« :ډیىانیڈ ٽه ٙمب هڈ ډیىانیي ػبی ؿنین ډو١و٭ی ىٍ ؿنین ٍوایشی نیٖز ،اډب ثبیي ثه ٭مي ثبٙي سب ثشوانیڈ سٞویَ
018
ٙمبٍهی ،1ىی 89
هڈٕنن ثب ػواډ ٬ډٮبَٝډب ٍا هچٸ ٽنیڈ ».این ډجبڅٲهی كٖبة ٙيه ىٍ ػبی ػبی ٵیچڈ ثه ؿٚڈ ډیهوٍى .ثٮي اُ آ دال ٕ-پبنٔ ٥والنی ٽه سئو ډیٍوى سب ٽوىٻ ٍا نؼبر ىهي و ثٮي اُ آ همه ٽٚزوٽٚشبٍ ثیٍكمبنهی ډهبػَین سوٕ ٤نیَوهبی اٍس٘ انڂچیٔ ،نبځهب ثب ثچني ٙي ٝيای ځَیه ٽوىٻ همه ٕپور ډیٽنني و ځَیب ٝچیت ٽٚیيه و ُانو ډیُنني .ثٮي ثب ٍٵشن سئو ،اُ نو ٽٚز و ٽٚشبٍ آٱبُ ډیٙوى .ؿه ؿیِ ثهشَ اُ این آة و سبة ثه ٩بهَ ٕ٦لی و دٖزډيٍنیٖشی ډیسواني سٞویَځَ ىنیبی ډٮب َٝثبٙي؟ ثَػٖشڂی این ډجبڅٲههب ىٍ ػَأر ثه ٽبٍځیَی آ هب ىٍ ٵیچمی ثب این ٕ٦ق سمظیچی إز .این ډجبڅٲههب نمبیبنڂَ ثیَو ُى ػَٹهای اُ ٍٵشبٍی انٖبنی اُ ډیب س٢بىهبی ٹوډی إز .سنهب ثه ٽمټ ؿنین ډجبڅٲهای ډیسوا همِډب هڈ ثَهوٍى سمي هب ٍا نٚب ىاى و هڈ انٖبنیز ٵَىی سټ سټ ډب ثه ٭نوا نو ٫ثَٚی و اُ ٕوی ىیڂَ همِډب ٕجټ و آثپی ثوى ًاسی ؿنین ډجبڅٲهای ثه ػبی سجيیڄ ٙي ثه نٺ٦هی ١ٮٴ اطَ ،ثه نو٭ی اثِاٍ انشٺبىی ډجيڃ ډیٙوى .ؿَا ٽهډ٢لټ ثوى ؿَه٘ هبی نبځهبنی انٖب اُ ډوػوىی ٹچمَو ٥چت و ٹبسڄ ثه ډوػوىی نو ٫ىوٕز ٍا نمبی٘ ډیىهي .ثنبثَاین نبهمبهنڂی و نبٕبُی ډیب ٕ٦ق سمظیچی ٵیچڈ (ٽوىٻ نبػی و اډیي) و ٍئبڅیٖڈ دَىاهز (ډظالً آ دال ٕپبنٔهبی ٥والنی ػنڂی ثب آ هونی ٽه ٍوی ىوٍثین ډیٍیِى) سَٵنيی ٭بډيانه إز .سنهب ٽٖبنی ىٍ نؼبر این ٽوىٻ و ډبىٍٗ ىهبڅز ىاٍني ٽه ثه ٹوڃ ّیْٻ ىٍ ىوٍا ډلو ٙوٞیز ىٍ ٱَة هنوُ ٵَىیز هوى ٍا كٶ ٨ٽَىهاني و ثه ػبی سٞمیمبر ځچهای و ثبٍی ثه هَ ػهز (ډبنني آ ځَوه اٵَا٥ی ډجبٍُ) ثه ىٱيٱههبی ٙوٞی هوى وٵبىاٍني؛ ډبنني ػبٕذَ هیذی ٕبثٸ (ىٍ ٙمبیچی یبىآوٍ ػب څنو ) ،آ ډبډب و آ هبنواىهی ډهبػَ ٍوٓ و ...و سئوی سنهب ٽه ثه ىنجبڃ ٍٕشڂبٍی إز. . 2ی سم فضا ٍئبڅیٖڈ ٵیچڈ ٍا ثبیي نو٭ی ٍئبڅیٖڈ ػٮچی (اڅجشه نه ثه ډٮنبی ډنٶی) ىانٖز .ؿو ٭مالً ثٖیبٍی اُ ډپب هبی ٵیچڈ ثب ځَاٵیټ ٽبډذیوسَی ىٕشپبٍی ٙيهاني .این ٵ٢بی ىٕشپبٍی ٙيه ثه هوثی ىٍ ٕپبنٖی ٽه ىٍ آ سئو ثَای ځَٵشن ډؼوُ ثه ىیي دَٖ٭موی ډشنٶٌ هوى نبیؼڄ (ثب ثبُی ىنی هوٕشن) ډیٍوى ،سؼچی دیيا ډیٽني. همِډب ٽه هیبثب هبی انجبٙشه اُ ډهبػَین ٍا اُ ىٍو ډبٙینی اَٙاٵی ،سٺَیجبً ثه
ٙمبٍهی ،1ىی 89
001
دَونيه ٕ -ینمب
ٕیبٷ ثچیيٍانَ ډیثینیڈ و ٹ٦ٮه ډوٕیٺی ٵوٷاڅٮبىه ځَوه ٽینڀ ٽَیمٖن یٮنی «ىٍثبٍ ٽینڀ ٽَیمٖن» ٍا ډیٙنویڈ ،ثه ډلڄ ُنيځی نبیؼڄ ډیٍٕیڈ؛ ډپبنی ٽه ٙجبهز ثٖیبٍی ثه آ ٽبٍهبنه ی ثَٷ ٽٌایی ٽه ځَوه دینټ ٵچویي اُ آ ثَای آڅجوڇ كیوانبر هوى إشٶبىه ٽَى ،ىاٍى (همـنین یبىآوٍ ٝلَای َٕم آنشونیونی إز) و كشب ىٍ كین ډپبڅمه ی سئو و ػبٕذَ نیِ همب هوٻ آویِا ډٮَوٳ ځَوه ٍا ډیثینیڈ .این انشوبة ثٖیبٍ َ٩یٴ و ٕنؼیيه إز ،این آڅجوڇ ډوٕیٺی ٽه ثه ډبهیز ځچهواٍ آىډی ډیدَىاُى ،همبهنڂی سمبسیټ هوثی ثب ٵیچڈ ىاٍى .آ ٹ٦ٮهی ٽینڀٽَیمٖن ٽه ثه سوٝیٴ ٵ٢بی آهَاڅِډبنی ډیدَىاُى و ىٍ آ ٝلجز اُ ٕه الالییٹيیمی إز نیِ همین٦وٍ .نبیؼڄ اُ ىٙواٍی نؼبر سبثچوهبی دیپبٕو ٕون ډیځویي و سئو نیِ ثب څلنی ٽنبیهآډیِ ډیاٵِایي« :انٖب هب ٽه ػبی هوى ٍا ىاٍني ».سمبډی این ٵ٢ب نو٭ی ډيڃ ٕبُی واٹٮیشی إز ٽه ٭نب َٝآ ثه ىٹز اُ ډٮ٢الر ډٮب َٝىٕزؿین ٙيهاني. ٽواٍو ٵ٢بیی ٙجیهٕبُی ٙيه و ٽبډالً ځِینٚی ثب إشٶبىهاُ ٭نب َٝىنیبی ډٮب َٝو دَسن٘ ډب هچٸ ډیٽني (ثَای ډظبڃ ك٢وٍ همِډب ډهبػَا ٭َة ٵچٖ٦ینی س٪بهَار ٽننيه ،ډهبػَا ٍوٓ و اٍودبی َٙٹی ىٍ یټ ډلو٥هی ډلٞوٍ ٙيه) .او ثب ٕواٍ ٽَى ىإشبنی سمظیچی ثَ این ٵ٢ب ،ډلی٦ی سٚيیي ٙيه ایؼبى ډیٽني ٽه ىٍ آ سنبٹ٢بر و س٢بىهبی ٹوډی و همـنین ٙپبٳ ډیب ٭مڄ ٵَىی و ػمٮی هوى ٍا ثه هوثی نٚب ىهي .اُ این ٍو ٙبیي ثشوا ځٶز ٍهیبٵز ٽواٍو ٭چمیسویچی إز نه آنـنب هوى اطَ .هوى او ىٍ ډٞبكجهای ثب نَٚیهی ٵیچڈډیپَ ځٶشه ثوى ٽه اُ َ٥اف هنَی ثه ػبی سویڄ اٍػب ٫و انٮپبٓ ،واٹٮیز ٍا هوإشه إز .او ډیهوإز ٵیچڈ یټ آنشی-ثچیيٍانَ ثبٙي و هَځونه نمبی٘ سپنوڅوّیپی ٍا ىٍ ٵیچڈ ٍى ٽَى .ٽواٍو ډیځویي« :ٹَاٍډب نجوى ٽه ثب آینيهځَایی سپنوڅوّیټ كوآ ثیننيه ٍا دَر ٽنیڈ و او ٍا ثه واٹٮیز ىیڂَی ثجَیڈ ».ٹَاٍ نیٖز واٹٮیز ثه ٕیبٷ ډٮموڃ ّانَ یبىډب ثَوى، ثچپه اُ ٹ٢ب ٹَاٍ إز ّانَ ٍا ثَای سٚيیي انشوبثی واٹٮی ثه هيډز ث٦چجیڈ .ډنشٺيی ىٍ این ثبٍه ځٶشه ٽه ډٮموالً ىٍ ٵیچڈهبی ٭چمیسویچی ػچوههبی ویْه ػبیڂِین ىإشب ډیٙوني ،ىٍ كبڅی ٽه ىٍ این ٵیچڈ آ ٍا سوٕٮه ډیىهني.
000
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٙمبٍهی ،1ىی 89
001
دَونيه ٕ -ینمب
ثیچجوٍىهب و سبثچوهبی سجچیٲبسی ثه ډن٪وٍ ایؼبى نو٭ی سٮبىڃ ډیب نموىهبی ډٮب َٝو آینيهځَا َ٥اكی ٙيهاني و هَ آنـه ىٍ ډپب هبی ىیڂَ ىنیب ٍم ډیىهي نیِ ثب ٕهوڅز و ٽمشَین ػچوههبی ویْهی ؿٚمڂیَ ثه نمبی٘ ىٍآډيهاني .نپشهی ىیڂَ دال - ٕپبنٔهبی ٵیچڈ إز .این دال ٕ-پبنٔهبی ػبه٥چجبنه ثه ٵیچڈكبڃ و هوای ډٖشنيهبی ػنڂی ډٮبٍ َٝا ډی ثوٚي و یبىآوٍ ػنڀ ثوٕنی إز؛ ځبډی ىیڂَ ىٍ ٵبٝچه ځَٵشن اُ ٭نب َٝٹَاىاىی ّانَ .ٽواٍو همـنین اً٭ب ىاٙشه ٽه ډيڃ او ثَای ٵیچڈ ٵَُنيا آىډی ،ٵیچڈ ؿو نجَى اڅؼِیَه ثه ٽبٍځَىانی ػیچو دونشه ٽوٍو إز. ٥والنیسَین این دال ٕ-پبنٔهب یپی سوڅي ثـه إز ( 179طبنیه) ،ىیڂَی ٕپبنٔ ىٍو ډبٙین ىٍ ػبىهی ٍوٕشبیی-ػنڂچی و ن٪بډیب ٽمین ٽَىه ( 247طبنیه) و ىٍهٚب سَین آ هب ٕپبنٖی إز ٽه ډجبٍُهبی اٵَا٥ی سئو ٍا ډیځیَني ،او ٵَاٍ ډیٽني و ثٮي ثَای آوٍى ٽوىٻ ثه ډیبنهی نجَى وكٚشنبٻ ډهبػَا و نیَوهبی اٍس٘ ډیٍوى و كشب ىٍ ډیبنهی ٵیچڈثَىاٍی ،هونی ٍوی څنِ ىوٍثین ډیدبٙي ٽه ثَای كٶ٨ كبڅز ډٖشنيواٍ ،نمب ٹ ٬٦نمیٙوى ( 454طبنیه). . 3درينما ٍَا 1.3امیذ ٵیچڈ ٵَُنيا آىډی ىٍونمبیههبی اډیي و ایمب ٍا ىٍ ډٺبثڄ نباډیيی و دوؿی ٵَاځیَ ٹَاٍ ډیىهيٍ .ډب ډنج ِ ٬ٵیچڈ نوٙشهی دی.ىی .ػیمِ ثه سوٝیٴ وٹبیٮی ډیدَىاُى ٽه ىٍ ٝوٍر نبثبٍوٍی ٍم هواهني ىاى و ىٍ این ٍاه اُ نبثبٍوٍی ډَىانه ثهَه ډیثَى .ىٍ ٍډب این اډَ وا١ق إز ٽه اډیي ىٍ ځَو نٖڄ آینيهإز .ػیمِ ډینویٖيٙ« :بیي ډمپن ثبٙي ٽه ثَای ػبډٮهای ډهَثب نجَى ٽنیڈٍ ،نغ ثپٚیڈ یب كشب ثمیَیڈ؛ اډب نه ىٍ ىنیبیی ٽه آینيهای ثَای آ ډشٞوٍ نیٖز .همـنین ُوى هواهي ثوى ٽه ثجینیڈ ٽچمبسی ؿو ٭ياڅزٙ ،ٶٺز ،اػشمب َٙ ،٫همه ثه ٥نینهبیی ٱَیت ىٍ ٵ٢بیی سهی ډجيڃ ډیٙوني». ٵیچڈ نبُایی ٍا هڈ ثه ډَى و هڈ ثه ُ نٖجز ىاىه ،اډب هیـڂبه ىڅیچی ثَای این نبُایی اٍائه نمیٙوى .این دَٕ٘ ثیدبٕن (و ٙمبٍی اُ دَٕ٘هبی ىیڂَ ىٍ ٵیچڈ) اُ این
002
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ثَډیهیِى ٽه ٽواٍو ٭الٹهای ثه ٵیچڈ سَٚیقځَ و سو١یقىهنيه نياٍىٙ« :پچی اُ ٕینمب ٽه ډن اُ آ ثیِاٍڇٕ ،ینمبیی إز ٽه ٭الٹه ىاٍى همه ؿیِ ٍا سو١یق و سٶٖیَ ٽني .ځَؿه ډواٵٺڈ ٽه ٕینمب ىٍ ځَو ٍوایز إز ».ٽواٍو اُ هچٸ دُٔډینه ثَای ٙوٞیز هب و همـنین سو١یق و سٶٖیَی ٽه او ٍا ثه این ٕمز ثجَى سب اُ ډٶهوڇ نبُایی ُنبنه ثه ٭نوا إشٮبٍه ای اُ ډلو ٙي اډیي إشٶبىه ٽني ،اكشَاُ ٽَىه إز. دَوّهی «ٙجهٍډِی -اٵٖبنهای» انٖب ىٍ ٵیچڈ ،ثه إشٮبٍهای اُ اډپب سپبډڄ ٍوف و ٵهڈ ثَٚی ډجيڃ ډیٙوى .ثيو اینپه ىیپشه ٙوى سمبٙبځَا ىٍثبٍهی ٕپبنٔ دبیبنی ثبیي ؿه اكٖبٕی ىاٙشه ثبٙني ،ٽواٍو ثیننيځب ٍا سٚویٸ ډیٽني سب إشنشبع هوى ٍا اُ كٔ اډیي نهٶشه ىٍ دبیب ٵیچڈ ىاٙشه ثبٙني .هوىٗ ډیځویي« :ډیهوإشیڈ دبیبنی ىاٙشه ثبٙیڈ ٽه اػمبالً ثه اډپب اډیي ثذَىاُى ،سب ثیننيه هوى كٔ اډیيٗ ٍا ىٍ دبیب ٵیچڈ َٕډبیه ثڂٌاٍى .اځَ ٙو ٜاډیيواٍی ثبٙیي ،ىٍ این دبیب اډیي ٵَاوانی ډیثجینیي و اځَ ٕیبهانيی٘ ثبٙیي ،آ ٍا دبیبنی ٽبډالً نباډیيانه هواهیي یبٵز». 2.4ار اػات مؼاصز ٵیچڈ ٍهیبٵز نویی ثه ٵیچڈهبی اٽٚن ػيیي ىاٍى و اُ ٕجټ ٵیچڈهبی هجَی و ډٖشني ثهَه ډیػویي .ثه ن َ٪ثٖیبٍی اُ ډنشٺيا َ٥اكی ٝلنهی آ ثٖیبٍ واٹ٬نمب إز و ثَهی ىیڂَ ٥نین ویَانی ٵبػٮهثبٍ و نمبىځَایبنهی ثٮي اُ كمچهی ٕ 11ذشبډجَ ٍا ىٍ آ ىیيني و ثَهی نیِ ثه ډ٢بډینی ٭چیه اكٖبٕبر ١ي ډهبػَدٌیَی ىٍ ٵیچڈ اٙبٍه ٽَىه و آ ٍا سؤډچی دیـیيه ىٍثبٍهی ٕیبٕز ډٮب َٝىانٖشني .ثَای ثَهی ډنشٺيا ، نیَوی ډلَٻ و كمبیزٽننيهی ٕبهشبٍی ثَای اٍػب٭بر ډٮب َٝٵیچڈ ىٍ ٥جیٮز سٞویَی ثیب آ ٍیٚه ىاٍى ٽه ٙپچی اُ سٞویَدَىاُی ثَ ٭چیه ىیبڅوٿٹَاٍىاىی إز. سٞویَ ٵیچڈ اُ دنبهنيځب ٕیبٕی ،آىڇ ٍا یبى ُنيا اثوٱَیت و ځوانشبنبډو ډیانياُى. همٖبنی ډیب ٕپبنٔهبی ػنڂی ِ ػهنمی و ٕجټدَىاُی ٙيهی ډشؤطَ اُ ٕینمب وٍیشه (ٕ cinéma véritéینمب-كٺیٺز) و اهجبٍ و ډٖشنيهبیی ػبٍی ىٍ ډوٍى ػنڀ ٭َاٷ ٕجت ٙيه سب یټ ډنشٺي (ډبنوال ىٍاځیٔ) ؿٚڈانياُ هیبڅی ٽواٍو ٍا ػجهههبی ػنڂی سوٝیٴ ٽني ٽه ثه ٙ َُ٥ڂٶزآوٍی ثبوٍٽَىنیهٖشني. ىٍ ٵیچڈ دنبهنيځب ډبنني ٕوٕټ څه ډیٙوني ،ػم٬آوٍی ٙيه و ىٍ ٹٶٔ ُنيانی ډیٙوني ،یب كشب ډوٍى اٝبثز ځچوڅه ٹَاٍ ډیځیَني .این ثب٭ض ٙيه سب ثَهی ډنشٺيا ىٍ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
003
دَونيه ٕ -ینمب
آ سٞبویَ و دْواٻهبیی اُ نو٭ی هوڅوٽبٕز ثیبثني .این اكٖبٓ ٍا آواُ هواني آڅمبنی دنبهنيهای ىٍ ٹٶٔ سٚيیي ډیٽني ،یب ُډبنی ٽه دچیٔ اډنیز ىاهچی انڂچیٔ دنبهنيځب ٍا ىٕشه ٽَىه و ډوٍى َ١ة و ٙشڈ ٹَاٍ ډیىهي؛ ىٍ اینػب ډب سَانهی «( Arbeit Macht Freiٽبٍ ٍهب ډیٽني» یب «ٽبٍ آىڇ ٍا آُاى ډیٽني» ،سپیه ٽالډی ٽه ىٍ آڅمب هیشچَی نبُیهب ثَ وٍوىی ثَهی اٍىوځبههبی ٽبٍ اػجبٍی و ډَٿ ډینوٙشني) ٍا اُ ځَوه څیجَسنِ (یټ ځَوه اینيیٍاٻ انڂچیٖی) ډیٙنویڈ و ثه ٹوڃ ډنشٺيی این ٵ٢بی ٙجه هیشچَی نٚب ډیىهي ٽه وٹشی ىوڅزهب ثَای ډنبٵٙ٬ب سَٓهبیٚب ٍا همبهنڀ ډیٽنني ،آىډیب ثه ؿه ؿیِی ډجيڃ ډیٙوني .ٽواٍو سو١یق ډیىهي ٽه ؿڂونه او این سٞویَدَىاُی ٍا ثَای ثٖ ٤سڈهبی٘ ثه ٽبٍ ډیثَى و اُ اٍػب٭بر ډشواسَ ىإشبنی آینيه نڂَانه ثه واٹٮیز ،ثبوٍهب و ٍویياىهبی سبٍیوی و ډٮب َٝإشٶبىه ٽَىه إز .او ډیځویي: «ٙوٞیزهبی ٵیچڈ آ آدبٍسمب ٍوٕی ٍا سَٻ ډیٽنني و آنـه ٙمب ىٍ نمبی ثٮي ډیثینیيُ ،نی إز ٽه ډویهٽنب ػٖي ٵَُنيٗ ٍا ىٍ ىٕزهبی٘ ځَٵشه إز .این نمب ثه ٭پٖی واٹٮی اُ ُنی ٽه ىٍ ػنڀ ثبڅپب ځَیهٽنب ٵَُنيٗ ٍا ىٍ آٱوٗ ځَٵشه ثوى اٙبٍه ىاٍى .وا١ق إز ٽه ٭پبٓ وٹشی این ٭پٔ ٍا ځَٵشه ډؼٖمهی La Pietà (ډؼٖمهی ډَیڈ ٽه ٭یٖی ٍا ثَ ُانو ىاٍى) اطَ ډیپڄ آنْ ٍا ىٍ ن َ٪ىاٙشه إز .هوة، ډب اینؼب اٍػب ٫ثه ؿیِی ٍا ىاٍیڈ ٽه واٹٮبً ىٍ ثبڅپب ٍم ىاىه ٽه هوى نیِ اٙبٍهی إز ثه اطَ آنْ١ .منبً ډب ثه دیپَهی ىاوى ډیپڄ آنْ هڈ اٙبٍه ىاٍیڈ ٽه همهی اینهب ثَ والىر ٭یٖی ىالڅز ىاٍى و ٕٮی ٽَىیڈ سب آ ػب ٽه ډمپن إز هَؿیِ ثب هوى اٍػب٭بر ډشواسَی ىاٙشه ثبٙي». ىٍ ٭نوا ثنيیدبیبنی ٽچمبر ٕبنٖپَیز ٙبنشیٙ ،بنشیٙ ،بنشی (٩ )Shantiبهَ ډیٙوني و ثه ٹوڃ ډنشٺيی این ٵیچڈ هوٍاٻ ىنيا ځیَی ثَای ثیننيهی آډوُٗىیيه إز ،ؿَا ٽه ىٍ ػبیی اُ ٵیچڈ سئو ىٍ هبنهی ػبٕذَ (ډبیپڄ ٽین) ىوٕز هیذیاٗ، ٙبنشیٙ-بنشیٙ-بنشی ٍا اُ او ډیٙنوى ٽه ىٍ واٹ ٬ه٦ی إز ىٍ دبیب یپی اُ اُدبنیٚبىهب (اُ ډشو ٕبنٖپَیز) و همـنین ىٍ دبیب ٙٮَ ثیثََٕشب (یب َُٕډین هَُ) سی.آ اڅیور نیِ نٺڄ ٙيه إزٙ .ٮَ اڅیور ثه ٙپچی ٽنبیهواٍ سوٝیٴ څني آٱبُ ٹَ
004
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ثیٖشڈ ثه ٭نوا ٽال ٙهَی انجبٙشه اُ ٹيٍر ٵٖبى و نیهیچیٖڈ إز .ٽچمهی ٙبنشی همـنین ٽچمه ای إز ٽه ډٮموالً ىٍ آٱبُ و دبیب ى٭بهبی هنيو ثَ ُثب ډیآیي و ډٮنبی سلزاڅچٶ٪ی آ «ٝچق» إز ٽه ىٍ واٹ٥ ٬چت نموى ىهبڅز اڅهی و آ ثبُُایی إز ٽه ثٮي اُ دبیب ىوٍانی اُ هٚونز ٍم هواهي ىاى. 3.4ار اػات مذَث ٵَُنيا آىډی ډبنني ٵیچڈ ٹجچی ٽواٍو ( Y tu mamá tambiénو ډبىٍر نیِ) ،ٵیچمی إز ػبىهای .ډبنني ویَّیڄ آنئیي ،ٽميی اڅهی ىانشه یب ٹٞههبی ٽبنشَثَی نوٙشهی ػٶَی ؿبَٕ (ٙب٭َ انڂچیٖی ٹَ ؿهبٍىڇ ډیالىی) ،ډٮمبی ٕٶَ ثه ػبی ٵَػبڇ ،ىٍ آنـه ىٍ ٥وڃ ډٖیَ هویيا ډیٙوى نهٶشه إزٕ .ٶَی ٹهَډبنی ثه ٕوی ٕبكڄ ػنوة و (یبٵشن ٽٚشی دَوّهی انٖب ) ثبُسبثی إز اُ ػٖشؼو و ٕیَ ثَای نیڄ ثه «هوىآځبهی» ٽه سئو ٍا اُ یؤٓ و نوډیيی ثه اډیي ډیٍٕبني .همبن٦وٍ ٽه ٽواٍو ډیځویي ،٭نوا ٍډب و ٵیچڈ ٵَُنيا آىډی اُ ډِډوٍ و َٕوىی اُ ٽشبة ډٺيٓ ډیآیي: «ٙمب ای انٖب ِ ٍوی ثه ٕوی هَاثی ځَىانيه ،ثبُځَىیي ،هال ای ٵَُنيا آىډی». ػیمِ ٍډب هوى ٍا سمظیچی ډٖیلی ډیىاني .ٽوٍاو نیِ ځٶشه نمیهوإشه اُ ٽهناڅڂوهبی ډٮنوی اكشَاُ ٽني ،اډب همـنین نمیهوإشه ىٍ وٍ٥هی سٮٞت نیِ ٵَو ٱچشي .ثب این وػوى ثه ن َ٪ډنشٺيی ،ٽنبیهآډیِ إز ٽه ٽواٍو ؿڂونه ډٌهت ٍا اُ سمظیڄ اىثی ػیمِ ػيا ٽَىه إز؛ یٮنی ىٍ ػبیی ٽه ډٖیلیز ثَ نبثبٍوٍی اهالٹی نیهیچیٖڈ ٵبئٸ ډیآیي .ډنشٺيی ٙوٞیز سئو و ٽی (ٽچیَ هوح آٙیشی) ٍا ثب ډَیڈ و یوٕٴ ډٺبیٖه ٽَىه و آ ٍا نو٭ی ىإشب ډيٍ ٙيهی سوڅي ٭یٖی ډیىاني .ٽی ىٍ ٥ویچه آثٖشنی هوى ٍا ثَ سئو آٙپبٍ ډیٽني و وٹشی ىیڂَا ډیٍٕنيٝ ،چیت ډیٽٚني و ډیځویني یب ٭یٖی ډٖیق. ثَای ثَػٖشه ٽَى این ىٍونمبیههبی ډٌهجی ،ٽواٍو اُ 15ىٹیٺهډوٕیٺی اطَ ػب سبوٍنَ ثهَه ثَىه ٽه ٭٢و ٽچیٖبی اٍسوىٽٔ َٙٹی إز و آطبٍٗ ٥نین ىٍونمبیههبیی ؿو ډبىٍانڂی ،سوڅي ،ثبُُایی و نیبی٘ ىٍ دیٚڂبه هيا ٍا ىٍ هوى ىاٍني و این آهنڂٖبُ اطَ هوى ٍا واٽنٚی ډوٕیٺیبیی -ډٮنوی ثه ٵیچڈ ٽواٍو ډیىانٖز .ىٍ ٹ٦ٮبر سبوٍنَ ډب َٕوىهبی السین آڅمبنی و ٕبنٖپَیز ٍا ثب ٝيای ٕودَانو ډیٙنویڈ .ىٍ هالڃ ٵیچڈ
ٙمبٍهی ،1ىی 89
005
دَونيه ٕ -ینمب
نیِ ٽچمبسی ؿو ( mataډبىٍ) ( pahi mamدنبهڈ ىه)( avataraډنؼی) (ٙپَ) ٍا ډیٙنویڈ .سٞبویَ ٵَاوانی اُ ځَوههبی ډٖچمب و اٙبٍههبیی نیِ ثه ٱِه و ډجبٍُا ٵچٖ٦ینی ٍا ىٍ ٵیچڈ ډیثینیڈ .یپی اُ ځَاٵیشیهبیی (ىیواٍنوٙشههب) ٽه ىٍ ٵیچڈ ډیثینیڈ ،ٽچمهی «ٹیبڇ» یب " "The Uprisingإز ٽه اٙبٍهای ثه انشٶب١ه إز .ځَؿه ډیسوا ځٶز سٞویَ ٵیچڈ اُ ډجبٍُا ٵچٖ٦ینی یبىآوٍ سٞبویَ ٕی.ا .ا إز. alleluia
. 4درگیزی یمذنَا در پا ان یار خ (وگاَ تٍ مضامیه فی م فزسوذان آدم ) إالوُی ّیْٻ سَػمه :اڅهیبٍ اډیَی ىٍ یټ ٵیچڈ ٭چمیسویچی نمبىین هبڅیووىی ،ىنیبی آینيه ډمپن إز انجبٙشه اُ اٙیبق و اهشَا٭بسی ثیٕبثٺه ثبٙي؛ اډب كشب ٕبیجوٍٿهب (اٍځبنیٖڈ ٕبیجَنشیپی ،ډوػوىی ثب ثوٚی ډبٙین و ثوٚی ثبٵز ُنيه.ڇ) هڈ ىٍٕز ډظڄ ډب ثب هڈ اٍسجب ٣ىاٍني ،یب ثه ٭جبٍر ثهشَ ډظڄ ډچوىٍاڇهبی ٹيیمی هبڅیووىی و ٵیچڈهبی اٽٚن .ىٍ فزسوذان آدم وٕبیڄ ػيیيی
کم
)(gadget
ىٍ ٽبٍ نیٖز ،څني ىٍٕز همب څني اډَوُ إز ،یىُا
مت ايت؛ ٽواٍو سنهب َ٩اٵز دنهب و دشبنٖیڄهبی اػشمب٭یاٗ ٍا ىٍآوٍىه
إز :ځَٵشڂی و ٵٖبى كوډههبی ٽظیٴ ،ن٪بٍر ویيئویی همه ػب كب ... َ١ٵیچڈ ثه ډب یبىآوٍی ډیٽني ٽه اُ ډیب سمبڇ ؿیِهبی ٭ؼیجی ٽه ډیسوانیڈ سٞوٍ ٽنیڈ، ٱَیتسَینٙب هوى ِ واٹٮیز إز .هڂڄ ډيرهب دی٘ ا٩هبٍ ٽَى ٽه دَسَهی ٵَى ثی٘ اُ هوىٗ ثه او ٙجبهز ىاٍى .فزسوذان آدم یټ ٵیچڈ ٭چمیسویچی اُ هوى ٭َٞ كب َ١إز. ٕبڃ 2027إز و نْاى انٖب ثه نبُایی ٽٚبنيه ٙيه إز؛ ػوا سَین ٕبٽن ُډین ٽه ٕ 18بڃ دی٘ ثه ىنیب آډيه ،ىٍ ثوینٔآیَٓ ثه ٹشڄ ٍٕیيه إز .انڂچٖشب ىٍ و١ٮیز اَ٦١اٍی ىائمی إز ،ؿهبٍٹچوی ١يسَوٍیٖز [ ]1ثه ىنجبڃ ډهبػَین ٱیَٹبنونی هٖشني ،ٹيٍر ىوڅشی ػمٮیز ٍو ثه ُواڅی ٍا اىاٍه ډیٽني ٽه ىٍ څٌرػویی
006
ٙمبٍهی ،1ىی 89
)ٕ (hedonismشَو ْ ُنيځی یپنواهشی ىاٍني .آیب این ىو هٞیٞه -إٓب ځیَی څٌرػویبن ه ٭الوه ثَ اٙپبڃ ػيیي آدبٍسبیي اػشمب٭ی و ٽنشَڃِ ډجشنی ثَ هَآ -همبنی نیٖز ٽه ػواډ٬ډب ىٍ ډٮَ ٟآ ٹَاٍ ىاٍني؟ اینػبٕز ٽه ثبٍٹهی نجوٯ ٽواٍو دی٘ ډیآیي ،همب ٥وٍ ٽه او آ ٍا ىٍ یپی اُ ډٞبكجههبی٘ ځٶشه إز« :ثٖیبٍی اُ ىإشب هبی ډَثو ٣ثه آینيه ثب ؿیِی ډظڄ َٕ Big Brotherوٽبٍ ىاٍني ،اډب ٵپَ ډیٽنڈ این یټ ثَىاٙز ٹَ ثیٖشمی اُ إشجياى إز .إشجياىی ٽه اٽنو ىٍ كبڃ وٹو٫
إز ،نٺبةهبی ػيیيی ثه هوى ډیځیَى و إشجياى ٹَ ثیٖز و یپڈ ،دمًکزاس هوانيه ډیٙوى ».ثه همین هب َ٥إز ٽه كبٽمب ىنیبی او ثوٍوٽَارهبی «سوسبڅیشَ» ډالڃآوٍ و یونیٶَڇدوٗ اُوٍوڅی نیٖشني ،ثچپه ٍإٕبی ٍوٙنڂَ ىډوٽَاسیټ و ثب ٵَهنڂی هٖشني ٽه هَ ٽياڇ «ٙیوهی ُنيځی» هوى ٍا ىاٍني .وٹشی ٹهَډب ثَای ٽٖت ډؼوُی ویْه ثَای یټ دنبهنيه ثه ىیياٍ ىوٕز ٕبثٺ٘ -ٽه كبال ډؤډوٍ ىوڅشی ثچنيدبیهای إز -ډیٍوى ،ډب واٍى ػبیی ډی ٙویڈ ٽه ىٍ آ ډبډوٍ ثب څجبٓ ٱیٍَٕمی همَاه ثب َٙیټ ٭چیچ٘ ىٍ دٚز ډیِ ،ډظڄ څْ همؼنٔثبُی ٽالٓ ثبالیی ىٍ ډنهشن نٖٚشه إز. فزسوذان آدم
ثه و١وف ٵیچمی ىٍثبٍهی نبُایی ثه ٭نوا ډٮ٢چی ثیوڅوّیټ نیٖز.
ٵَىٍی٘ نیـه ډيرهب دی٘ ثه نبُاییای ٽه ٵیچڈ ٽواٍو ىٍثبٍهی آ إز دیثَىه ثوى؛ یٮنی آ ځبه ٽه ىٍیبٵز ؿڂونه سمي ٱَثی ثه ٕوی ياپسیه اوسان كَٽز ډیٽني ،ډوػوىی ثیسٶبور ثيو هیؾځونه ٙوٍ یب سٮهيی ؿٚمڂیَ :نبسوا ىٍ ٍویبدَوٍی ،ثیِاٍ اُ ُنيځی ،ٽٖی ٽه ه َ٦نمیٽني ،سنهب ىٍ ػٖشؼوی إٓوىځی و اډنیز إز ،نمبیی اُ سٖبډق ) (toleranceثب ٵَىی ىیڂَ« .ځهځبه انيٽی ُهَ ٽه ٍویبهبی هوٗ ډیُایني و َٕانؼبڇ ُهَ ثٖیبٍ ثَای ډَځی هوٗآیني .هوٙیهبی ٽوؿټِ ٍوُانهای ىاٍني و هوٙیهبی ٽوؿټِ ٙجبنهای .اډب نڂَا ِ سنيٍٕشی هوی٘ نیِ هٖشني« .ډب هوٙجوشی ٍا اهشَا ٫ٽَىهایڈ»؛ وادٖین انٖب هب ؿنین ډیځویني و ؿٚمټ ډیُنني]2[».
ٙمبٍهی ،1ىی 89
007
دَونيه ٕ -ینمب
ياپسیه اوسانَا هواهب آٙٶشڂی ٍویبدَوٍی ٍوُانهٙب نیٖشني ،ثه همین هبَ٥ إز ٽه «آُاٍ» واّهای ٽچیيی ىٍ ػهب ِ ًهنیٙب إز .این واّه ىٍ اثشياییسَین ٙپچ٘ ثه وٹبی ٬وكٚیبنهی سؼبوُ ػنٖی ،ٽشټٽبٍی و ىیڂَ وػوه هٚونز اػشمب٭ی اٙبٍه ىاٍى ٽه اڅجشه ثبیي ثیٍكمبنه نپوه٘ ٙوى .ثب این كبڃ ىٍ ٵَاوا سَین ٽبٍثَى، این ډٮنبی اثشيایی ثه ٥وٍ نبډلٖوٕی ثه ډلپوډیز هَځونه نِىیپی ثی٘ اُ كي ثه انٖب واٹٮی ىیڂَ ،ثب ډیڄهب ،هَآهب و څٌاس٘ ٵَو ډیڅٲِى .ىو ډو١و ،٫نڂَٗ اډَوُی ډٖبډلهٽبٍانهی څیجَاڃ ٍا نٖجز ثه ىیڂَا سٮیین ډیٽني :ډلشَڇ ٙمَى ىیڂَثوىځی و ځٚبىهنَ٪ی نٖجز ثه آ ،و هَآ وٕوآځونه اُ آُاٍ .ىیڂَی هوة إز ،ډبىاډی ٽه ك٢وٍٗ ډِاكڈ نیٖز ،ډبىاډی ٽه ىیڂَی ىٍ واٹ ِ٬ىیڂَی نیٖز. سٖبډق ثب ١يٗ همِډب ډیٙوى :و٩یٶهی ډن ىٍ سٖبډق نٖجز ثه ىیڂَی ٭مالً ثه ډٮنبی آ إز ٽه نجبیي ثه او هیچی نِىیټ ٙوڇ ،نجبیي هوى ٍا ثه ٵ٢بی او سلمیڄ ٽنڈ؛ هالٝه این ٽه ثبیي نبٙپیجبیی او ٍا نٖجز ثه نِىیپی ثی٘ اُ كي ډلشَڇ ثٚمبٍڇ .این همب ؿیِی إز ٽه ٍوُ ثه ٍوُ ثه ٭نوا «كٺوٷ ث »َٚاٝچی ىٍ ػبډٮهی ډب َٕ ثَ ډیآوٍى :كٸ آُاٍ نٚي یب ثه ٭جبٍسی ىٍ ٵبٝچهای اډن اُ ىیڂَا ډبني . اٽنو ىاىځبه هب ىٍ ثٖیبٍی اُ ػواډ ٬ٱَثی وٹشی ٽٖی ثه هب َ٥آُاٍ اُ ٵَىی ىیڂَ ٙپبیز ډیٽني (ثه هب َ٥سٮٺیت یب ا٩هبٍ ٭الٹهی ػنٖی ثیؼب) ىٕشوٍی ثبُىاٍنيه ا٭مبڃ ډیٽنني .ډی سوا ثه ٝوٍر ٹبنونی نِىیټ ٙي سٮميی آُاٍځَ ثه ٹَثبنی ٍا ډمنو ٫ٽَى و او ثبیي همواٍه ٵبٝچهای ثی٘ اُ 100یبٍى ىاٙشه ثبٙي .ثب وػوى َ١وٍسی ٽه این اٹياڇ ىاٍى ،ىٍ آ ؿیِی كوڃ ىٵب ٫ىٍ ثَاثَ واٹٮیز إٓیتُای ډیڄ ىیڂَی وػوى ىاٍى :آیب ډٚهوى نیٖز ٽه ا٩هبٍ اٙشیبٷ ثیدَىهی یټ ٵَى ثه انٖبنی ىیڂَ،
ؿیِی ثیانياُه خطه إز؟ اٙشیبٷ ثنب ثه سٮَیٴ ،آثْهی هوی٘ ٍا خذضٍدار ډیٽني ،و كشب اځَ ځیَنيهی آ ثب ٍٱجز ثه سَٞٳ این ػبیڂبه ٍا١ی ثٚوى ،هَځِ نمیسواني آ ٍا ثيو څل٪های هیجز و ٙڂٶشی انؼبڇ ىهي. این ٹ٢یه كشب ىٍ ډوٍى ډنٍ ٬وُاٵِو ٕیڂبٍ هڈ هٖز .اثشيا ىٍ سمبڇ اىاٍار «ٕیڂبٍ ٽٚیي ډمنو »٫ا٭الڇ ٙي ،دٔ اُ آ ىٍ دَواُهب ،دٔ اُ آ ىٍ ٍٕشوٍا هب ،ثٮي اُ آ
008
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍ ٵَوىځبههب ،ثٮي ىٍ ثبٍهبٕ ،ذٔ ىٍ ٽچوةهبی هٞوٝیٕ ،ذٔ ىٍ 50یبٍىی وٍوىی ٕبهشمب هبی ثَهی ډلو٥ههب ،دٔ اُ آ ىٍ یو.آ دٖشبڃ َٕویٔ (هيډبر دٖشی آډَیپب.ڇ) -ىٍ یټ ډوٍى ډنل َٞثه ٵَى اُ ٕبنٖوٍ آډوُٙی ٽه یبىآوٍ ٭مڄ إشبڅینیٖشی ډٚهوٍ ىٕشپبٍی سٞبویَ nomenklaturaإز[ٕ -]3یڂبٍ ٍا اُ سمجَهبیی ثب ٭پٔ دَسَه ی ٍاثَر ػبنٖو ،ځیشبٍیٖز ثچوُ و ػپٖو دوالٻ كٌٳ ٽَى .این ډن٬هب څٌر ډٶَ ٣و ډوبَ٥هآډیِ د گزی ٍا ،ٽه ىٍ ٭مڄ ِ «ٱیَډشٮهيانهی» ٍوٙن ٽَى ٕیڂبٍ و ٵَو ثَى ٭میٸ ىوى ثب څٌسی ثیَٙډبنه سؼٖڈ یبٵشه ،هيٳ ډیځیَني (ثَهالٳ یبدیهبی [ ]4هواىاٍ ٽچینشو ٽه این ٽبٍ ٍا ثيو ٵَو ثَى ىوى
ٙمبٍهی ،1ىی 89
011
دَونيه ٕ -ینمب
انؼبڇ ډیىهني یب ثيو ىهوڃِ كٺیٺیٍ ،اث٦هی ػنٖی ىاٍني یب ٱٌای ثيو ؿَثی ډیهوٍني). ىٍ ثبُاٍ اډَوُ یټ َٕی ٽبډڄ اُ ډلٞوالسی ٍا ډییبثیڈ ٽه اُ هبٝیز ُیبنجبٍٙب سهی ٙيهاني :ٹهوهی ثيو ٽبٵئین ،هبډهی ثيو ؿَثی ،آثؼوی ثيو اڅپڄ ...و این ٵهَٕز همـنب اىاډه ىاٍى .ؿه ډیٙوى ځٶز ىٍثبٍهی ٍاث٦هی ػنٖی ډؼبُی ،ىٍثبٍه ىٽشَین ٽبڅین دبوڃ ىٍ ډوٍى ػنڀ ثيو سچٶبر (اڅجشه اُ ػبنت ډب) ثه ډظبثه ػنڀِ ثيو ػنڀ، ىٍ ډوٍ ى ثبُسٮَیٴِ ډٮبٕ ِ َٝیبٕز ثه ٙپڄ هنَ ،كپوډز ٽبٍٙنبٕبنه ثه ډظبثه ٕیبٕزِ ثيو ٕیبٕز ،سب سپظَ ٵَهنڂی ډنٮ٦ٴِ څیجَاڃِ اډَوُی ثه ډظبثه سؼَثهی ىیڂَی ٽه اُ ىیڂَ ثوىځی ډلَوڇ ٙيه إز؟ (ىیڂَی ثب ٍٹٜهبیی ډٖلوٍٽننيه ایيهآڃ ٙيه ٽه اُ څلب ٧ثوڇٙنبهشی ٍویپَىی همه ػبنجه و ثی٭یت و نٺ ٜثه واٹٮیز ىاٍى ،ىٍ كبڅی ٽه هٞبیٞی ډظڄ ٽشټ ُى ُ و سؼبوُ ثه ډلبٍڇ هبٍع اُ ىیي ٹَاٍ ډیځیَني).
ډب ىٍ ٽٚوٍهبی ػهب اوڃ ،كشب سٞوٍ آرماو
٭موډی یب ػهبنی ٍا ٽه ثه ډوػت آ
ٽٖی آډبىهی ٵيا ٽَى ػبن٘ ثبٙي ،ثه ډَاست ىٙواٍ ډییبثیڈ .٭مالً ثه ن َ٪ډیٍٕي ځویی ٙپبٳ ډیب ػهب اوڃ و ػهب ٕوڇ ىٍ ٕمز و ٕویی ډوبڅٴ ثیٚشَ و ثیٚشَ ډیٙوى ،ثین سؼَثهی كیبرِ ٍ١بیزثوِ٘ ىٍاُډيرِ انجبٙشه اُ طَور ډبىی و ٵَهنڂی
و ٵيا ٽَى ػب ٵَىی ثَای آرماو
ډشٮبڅی .آیب این ٕشیِه ؿیِی نیٖز ثین آنـه
نیـه نیهیچیٖڈ «ٵٮبڃ» و «ډنٶٮڄ» ډینبډیي؟ ىٍ ٱَة ،ډب ياپسیه اوسانَا هٖشیڈ ٽه ىٍ څٌار اثچهبنهی ٍوُانه ٱَٷ ٙيهایڈ ،ىٍ كبڅی ٽه سنيٍوهبی ډٖچمب آډبىهی ٍیٖټ همه ؿیِ و ىٍځیَ ډجبٍُهای نیهیچٖشی سب انهياڇ هوی٘ هٖشني .سٮؼجی نياٍى ٽه سنهب ډپب ىٍ فزسوذان آدم
ٽه كٔ ٱَیجی اُ آُاىی ىٍ آ كپمٶَډب إز،
ثِچَپذوڃ إز؛ نو٭ی ٹچمَوی آُاى ثيو این َٕٽوةِ هٶٺب آوٍ و همه ػب كبَ١؛ ٽڄ ٙهَ ثب ىیواٍی ډلٞوٍ إز و ثه اٍىوځبه دنبهنيځبنی سجيیڄ ٙيه ٽه سوٕٕ ٤بٽنبن٘، ډهبػَین ٱیَٹبنونی ،اىاٍه ډیٙوى و ىٍ دبیب ٵیچڈ ثب ثیٍكمی سوٕ ٤نیَوی هوایی ثمجبٍا ٙي .ىٍ اینػب ُنيځی ٍونٸ ىاٍى ،ثب نمبی٘هبی ن٪بډی ثنیبىځَایب إالډی ،و همـنین ثب ّٕزهبی اسلبىِ اٝیڄ؛ سٮؼجی هڈ نياٍى ٽه ٽوىٻ نوٍٕیيه ىٍ اینػب ٩بهَ ډیٙوى.
010
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ىٍ ثلظی دیَاډو َٕنوٙز ُنيانیب ځوانشبنبډو ىٍ NBCىٍ ٕبڃ ،2004یپی اُ ٱَیتسَین ىالیڄ ثَای سوػیهدٌیَی كٺوٹی -اهالٹی و١ٮیز آ هب این ثوى ٽه «آ هب ٽٖبنی هٖشني ٽه اُ ثمتهب ػب ثه ىٍ ثَىهاني»؛ ؿو آ هب هيٳ ثمجبٍا آډَیپب ثوىني و اسٶبٹی ٕبڅڈ ډبنيني و ؿو این ثمجبٍا ثوٚی اُ یټ ٭مچیبر ن٪بډی ډَٚو٫ ثوى ،ٽٖی نمیسواني َٕنوٙز آ هب ٍا وٹشی دٔ اُ نجَى ثه إبٍر ځَٵشه ٙيهاني، سٺجیق ٽني .ثه هَ كبڃ اٽنو و١ٮیزٙب هَ ځونه ٽه ثبٙي ،ثب وهبډز ٽمشَی ،ثهشَ اُ ډَى إز ...این إشيالڃ سَاٙی ثی٘ اُ آنـه ٹٞي ثیبن٘ ٍا ىاٍى ډیځویيُ :نيانی ٍا سٺَیجبً ثه ٍإشی ىٍ ډوٹٮیز ډَىهای ُنيه ٹَاٍ ډیىهي ،ٽٖبنی ٽه ثه سٮجیَی سٺَیجبً ډَىهاني (كٸ كیبر آ هب ثه سبوا آ ٽه اهياٵی ډَٚو ٫ثَای ثمجبٍا هبی ثی ٍكمبنه هٖشني اُ ىٕز ډیٍوى) ،این ؿنین آ هب اٽنو نمونههبیی هٖشني ثَای آنـه ػوٍػو آځبډجن ًَمًساکز ډینبډي؛ ٽٖی ٽه ډیسواني ثب ډٞونیز ٽٚشه ٙوى ،ؿو اُ ىیي ٹبنو كیبس٘ ثی٘ اُ این ثه ٙمبٍ نمیآیي .اځَ ُنيانیب ځوانشبنبډو ىٍ ٵ٢بی «ثین ىو ډَٿ» ٹَاٍ ځیَني ،ػبیڂبه ًَمًساکز ٍا اٙٲبڃ ٽنني ،ٹبنونبً ډَىهاني (اُ و١ٮیزِ ٹبنونی ډٮین ډلَوڇ ٙيهاني)؛ ىٍ كبڅی ٽه اُ ن َ٪ثیوڅوّیپی همـنب ُنيهاني؛ ىٍ ٭ین كبڃ ٹ٢یهی سَی ٙیبوو ٽه ًهن ډب ٍا ىٍ ډبٍٓ 2005ثه هوى ډٚٲوڃ ٽَى ،نٺ٦هی ډٺبثڄ آ إز .او ىٍ 1990ىؿبٍ إٓیت ډٲِی ٙي و ٹچج٘ ثَای ډير ٽوسبهی ىٍ اطَ ٭يڇ سٮبىڃ ٙیمیبیی ٽه سٞوٍ ډی ٙي ثه هب َ٥اهشالڃ ٱٌایی إز ،اُ كَٽز ایٖشبى؛ دِٙپب ډنٞوة ىاىځبه اى٭ب ٽَىني او ثيو اډیي ثه ثهجوىی ىٍ كبڅز نجبسی ىائڈ إز. ىٍ كبڅی ٽه ٙوهَٗ ډیهوإز سب او ٍا [اُ ىٕشڂبه] ػيا ٽنني سب ىٍ آٍاډ٘ ثمیَى، واڅيین٘ ىڅیڄ ډیآوٍىني ٽه او ډیسواني ثهشَ ٙوى و اینپه او هَځِ ٍا١ی نمیٙيه سب آة و ٱٌای٘ ٍا ٹ ٬٦ٽنني .ٹ٢یه سب ٕ٦وف ثبالی ىوڅز آډَیپب و ثينهی ٹ٢بیی ٍاه یبٵز ،ىاىځبه ٭بڅی و ٍییٔػمهوٍ ىٍځیَ ٙيني و ٽنڂَه ٹ٦ٮنبډههبیی َٕیٝ ٬بىٍ ٽَى و ...دوؿی این و١ٮیز وٹشی ىٍ ډشنی ػبډ٬سَ ٹَاٍ ځیَى ،نٶٔځیَ إز :وٹشی ىههب ډیچیو نٶَ اُ ایيُ و ځَٕنڂی ىٍ َٕسبَٕ ػهب ډیډیَني ،٭ٺیيهی ٭موډی ىٍ آډَیپب ثَ ٹ٢یه ی واكيی كوڃ سميیي كیبسی ثَهنه ،كبڅز نجبسی ىائڈ و سهی اُ سمبڇ هٞبی ٜویْهی انٖبنی ډشمَٽِ ثوى .اینهب ىو كي نهبیی هٖشني ٽه ىٍ اٍسجب ٣ثب
ٙمبٍهی ،1ىی 89
011
دَونيه ٕ -ینمب
كٺوٷ ث َٚاډَوُه هوى ٍا ىٍ ډیب آ هب ډییبثیڈ :اُ یټ َ٥ٳ آ هبیی ٽه «اُ ثمتهب ػب ثه ىٍ ثَىهاني» (اُ نً َ٪هنی و ػٖمبنی انٖب هبیی ٽبډڄ اډب ډلَوڇ اُ كٺوٷ)، اُ َ٥ٳ ىیڂَ انٖبنی ٽه ثه كیبر نجبسی ثَهنهای سنِڃ یبٵشه ،اډب این كیبر ثَهنه سوٕ ٤سمبڇ ىٕشڂبههبی ىوڅشی كمبیز ډیٙوى.
دٔ ٽؼبی ٽبٍ ډب ایَاى ىاٙز؟ هیؾ ٽياڇ اُ هواننيځب ىٹیٸ مارک
ديساد
نمیسوانني ثه ىٍٻ این دبٍاىوٽٔ ٽمټ ٽنني ٽه ٹب٥ٮیزِ څؼبڇ ځٖیوشهی ٍٵشبٍ ػنٖی سادی ،ٽه سهی اُ آهَین ثٺبیبی سٮبڅی ٍوكی إز ،ؿڂونه هوىِ ٍٵشبٍ ػنٖی ٍا ثه ٭مچی ډپبنیپی ٭بٍی اُ هَ ځونه ٙوٍ ػنٖی اٝیڄ سجيیڄ ډیٽني .و آیب واٍونڂی ډٚبثهی ىٍ ثنثٖز ياپسیه اوسانَای اډَوُی ثه و١وف ٹبثڄ سٚوی ٜنیٖز، اٵَاىی «دٖزډيٍ » ٽه سمبڇ اهياٳ «ثَسَ» ٍا ٍى ډیٽنني و ُنيځی هوی٘ ٍا َٝٳ ثٺبئی ډیٽنني ٽه ثه ٥وٍ ٵِاینيه ای اُ څٌار ثَانڂیوشه سٞٶیه ٙيه و سٞنٮی انجبٙشه ٙيه إز؟ اځَ ػواډٕ ٬چٖچه ډَاسجی ٽهن ،نیَوهبی كیبسی ٍا اُ َ٥یٸ ٕیٖشڈهبی ایيئوڅوّیپی ٝچتٙب و اثِاٍهبی كپوډشی ٽه آ هب ٍا سٺویز ډیٽَى َٕٽوة ډیٽَىني ،ػواډ ٬اډَوُی َُٕنيځی هوی٘ ٍا اُ َ٥یٸ څٌرػویی ثٖیبٍ إٓب ځیَٙب اُ ىٕز ډیىهني :همه ؿیِ ډؼبُ إز ،اډب ثيو ٽبٵئین ،٭بٍی اُ ډلشوای هوی٘. و همین ډنواڃ ثَای څٌاسمب ٙ ،بډڄ كبڃ ىډوٽَإیډب هڈ ډیٙوى .یټ ىډوٽَإی ثه ډَاست ثيو ٽبٵئین ،یټ ىډوٽَإی سهی اُ ډلشوای هوی٘ ،سهی اُ څجهی سیِ ٕیبٕی .یټ ٹَ دی٘ ػی.ٽی ؿٖشَسو نوٙز« :انٖب هبیی ٽه ثه هب َ٥آُاىی و انٖبنیز دیپبٍ ثب ٽچیٖب ٍا آٱبُ ډیٽنني ،اځَ دیپبٍ سنهب ډنل َٞثه ٽچیٖب ثبٙي ،ٽبٍ ٍا ثب دٔ ُى آُاىی و انٖبنیز ثه دبیب ډیٍٕبنني ».نوٖشین ؿیِی ٽه اډَوُه ثبیي ثه آ اٵِوى آ إز ٽه اٝچی ډٚبثهٙ ،بډڄ هوى ډياٵٮب ډٌهت هڈ ډیٙوى .ؿه ثٖیبٍني ډياٵٮب اٵَا٥ی ډٌهت ٽه اثشيا ثب كمچهی ثیاډب ثه ٵَهنڀ ٕپوالٍ ډٮب َٝآٱبُ ٽَىني و ىٍ دبیب اُ هوى ډٌهت ىٕز ٽٚیيني (اُ ىٕز ىاى هَ ځونه سؼَثهی ىینی ثبډٮنب) .و آیب این ثه ٽچی ن٪یَ همبنی نیٖز ٽه اځَ ػنڂبوٍا ِ څیجَاڃ َٝٵبً ثه ػنڀ ثب سَوٍ ثَهیِني ،ثه ٹيٍی ډٚشبٷ دیپبٍ ثب ثنیبىځَایی ١ي ىډوٽَاسیټاني ٽه ٽبٍ ٍا ثب دٔ ُى هوى آُاىی و ىډوٽَإی ثه دبیب ډیٍٕبنني؟ ٙوٍ ؿنيا آ هب ثَای اطجبر آ
012
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٽه ثنیبىځَایی ٱیَډٖیلی سهيیي اٝچی آُاىی إز ،آ هب ٍا آډبىهی ٭ٺتنٚینی ثه ډو١ٮی ډیٽني ٽه ډب ثبیي آُاىی هوىډب ٍا اینػب و اٽنو ،ىٍ ػواډ ٬اى٭بیی ډٖیلیډب ،ډليوى ٽنیڈ .اځَ سَوٍیٖزهب آډبىهی سجبهی این ػهب ثه هبَ٥ ىڅجٖشڂی ثه ػهب ىیڂَ هٖشني ،ػنڂبوٍا ِ ډب ٭چیه سَوٍ هڈ آډبىهی سجبهی ػهب ىډوٽَاسیټ هوی٘ ثه دبی نٶَر اُ ىیڂَ ډٖچمب هٖشني .ػبنبسب آڅشَ ،آڅن ىٍٙوئیشِ و ٕبڇ هَیٔ ثه ٹيٍی ىڅجٖشهی ٙؤ انٖبنیهٖشني ٽه آډبىهی ٹبنونی ٽَى ٙپنؼه نهبیز سلٺیَ ٙؤ انٖب -ثَای ىٵب ٫اُ آ هٖشني...ٙپڄ ٱبڅت اډَوُی ٕیبٕزٕ ،یبٕزِ هَآ ) (fearإز؛ ىٵب ٫ىٍ ثَاثَ سٮيی و آُاٍ ثبڅٺوه :هَآ اُ ډهبػَا ،هَآ اُ ػنبیز ،هَآ اُ هَُځی ػنٖی َٙیَانه ،هَآ اُ هوى ىوڅزِ ډبُاى (ثب ډبڅیبر ثٖیبٍ ثبال) ،هَآ اُ ٵؼبی ٬ثوڇٙنبهشی ،هَآ اُ آُاٍ (ثه
همین هب َ٥إز ٽه ضا ستگ
سیاس
ٙپڄ نمونهی څیجَاڃِ ٕیبٕز هَآ
إز) .ؿنین ٕیبٕشی همواٍه ثَ سَٕبني ػمٮی اُ اٵَاىِ سَٕیيه إشواٍ إزٍ .ویياى ثٍِٿ اٍودب ىٍ اثشيای ٕبڃ 2006آ ثوى ٽه ٕیبٕزِ ١ي ډهبػَر «ػَیب ٱبڅت ٙي» :آ هب ىٍ نهبیز ثني نبٵی ٍا ثَیيني ٽه آ هب ٍا ثه اكِاة اٹچیز ٍإز اٵَا٥ی ډشٞڄ ډیٽَى .اكِاة اٝچی اُ ٵَانٖه سب آڅمب و اُ اسَی٘ سب هچني ،ثه ٙپڄ ٍوكی سبُه اُ ٱَوٍ ىٍ هویز ٵَهنڂی و سبٍیوی ٵَى ،اٽنو ىیڂَ سؤٽیي ثَ این ډوٍى ٍا سوػیهدٌیَ ډیىانٖشني ٽه ډهبػَین ډهمبنبنی هٖشني ٽه ثبیي هوى ٍا ثب اٍُٗهبی ٵَهنڂی ډٮَٳِ ػبډٮهی ډیِثب وٵٸ ىهني -این «ٽٚوٍ ډب إز ،ثه آ ٭ٚٸ ثوٍُیي یب سَٽ٘ ٽنیي». ثه همین ىڅیڄ إز ٽه «ىٍځیَی سمي هب» ثیمبٍی هبنشینڂشو ٭ َٞډب إز؛ همب ځونه ٽه ٕبډوئڄ هبنشینڂشو ىٍ دبیب ػنڀ َٕى ځٶز« ،دَىهی آهنین ایيئوڅوّی» ػبی هوى ٍا ثه «دَىهی ډومچین ٵَهنڀ» ىاىه إزٙ .بیي این ؿٚڈانياُ ډجهڈ ىٍ سٺبثڄ ثٖیبٍ ثب ىوٍنمبی ٍوٙن ٵَانٖیٔ ٵوٽویبډب ىٍثبٍهی دبیب سبٍین ىٍ ٹبڅت څیجَاڃ
ىډوٽَإی ػهبنی ثه ن َ٪ثَٕي؛ ثب این كبڃ ٙبیي «درگیزی یمذنَا» َمان «پا ان یار خ» است ،یب ثه ٭جبٍسی ٽٚمپ٘هبی ٹوډی-ډٌهجی ٙپچی اُ نِا ٫إز ٽه ثب َٕډبیهىاٍی ػهبنی ػوٍ ىٍ ډیآیي .ىٍ ٭« َٞدٖبٕ -یبٕزِ» ډب ،وٹشی ٽچیز ٕیبٕی
ٙمبٍهی ،1ىی 89
013
دَونيه ٕ -ینمب
ثه ٥وٍ ٍوُ اٵِو ػبی هوى ٍا ثه ډيیَیز اػشمب٭ی ٽبٍٙنبٕبنه ډیىهي ،سنهب هبٕشڂبه ډَٚو ٫ثبٹیمبنيهی ٽٚمپ٘هب ،سن٘هبی ٵَهنڂی (ٹوډی ،ډٌهجی) إز. دٔ ثَای ثبُځویی هالٝهٕبُی ٵَویيی ٵَاډوٗنٚينی دَُیينز ثوٗ ،فزسوذان آدم
ٍا ثه اٙشجبه ىٕز ٽڈ نڂیَیي؛ ٵیچڈ ػيیي ٽواٍو ىٍٕز ثه ٹچت ډومٞهی ډب
ډیُني.
پ وًضت: [ ]1آډَیپب ،ٽبنبىاّ ،ادن و اسلبىیه اٍودب -ڇ [ ]2ؿنین ځٶز ٍُسٚز ،سَػمه ىاٍیوٗ آٙوٍی ،ن َٚآځه. [ ]3اٵَاى ٥جٺه كبٽڈ ىٍ ٙوٍوی ٕبثٸ ٽه ٕمزهبی ٽچیيی ٍا ثَ ٭هيه ىاٙشني و همڂی اٵَاى ثبنٶوً كِة ٽمونیٖز ثوىني و اٱچت اُ َ٥یٸ اٹشياٍ كِثی ثه این ٕمزهب ىٕز ډییبٵشني .ؿو ٵهَٕشی اُ این اٵَاى و ٕمزهبی ثبڅٺوهی آ هب وػوى ىاٙز ،ثه این نبڇ هوانيه ډیٙيني .ىٍ اینػب اكشمبالً ډن٪وٍ ىٕشپبٍی سٞبویَ ثَای هوٗ ؿهَه ٽَى ا٭٢ب إز -ڇ [ :yuppy ]4ػوا ٙهَی دوڅياٍ و ځبه ٙبٱڄ ٽه ډَٞٳځَایی ثی كي و كَٞی ىاٍى- ڇ
014
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٙمبٍهی ،1ىی 89
015
ډٮَٵی ٽشبة
ډٮَٵی ٽشبة
کمذیَای کیُاو ٕبٍا كٖیندوٍ ٽهواُ
٭نوا :ٽميیهبی ٽیهبنی []1 نویٖنيه :ایشبڅو ٽبڅوینو []2 ډشَػڈ :ډوځه ٍاُانی نب :َٙن َٚٽشبة نبىٍ ؿبح ٕوڇ :دبییِ 87 ٙمبٍځب 1650 : ٹیمز 3000 :سوډب ٝ 206ٶله مقذمٍ ایشبڅو ٽبڅوینو نویٖنيهی ایشبڅیبیی ډشوڅي ٽوثب إز ٽه اُ ٽوىٽی ثه ایشبڅیب ٍٵزَٙ .ٽز او ىٍ ػنڀ ػهبنی ىوڇ و نیِ نه٢ز ډٺبوډز ایشبڅیب ىٍ ډٺبثڄ ٵبٙیٖڈ ىٍ آطبٍ اوڅیهی او سؤطیَ ُیبىی ىاٙشني .دٔ اُ آ ،او ثب سٲییَ ٍوٗ و نڂبٍٗ ٕه ٍډب ثه ٕجټ ٹَ هؼيهڈ ثه ٭نوا نویٖنيهای ډلجوة ىٍ ایشبڅیب ٙنبهشه ٙي .ٽبڅوینو اُ ٙبهٜسَین
016
ٙمبٍهی ،1ىی 89
دٖزډيٍ نویٖب ىوٍه ی هوى ثوى و ػِ ډشَػڈ اطَ ،هٖشني ٽٖبنی ٽه نبڇ ٽبڅوینو ٍا ىٍ ٽنبٍ نبڇ و ثوٍهٔ ًٽَ ډیٽنني .اڅجشه ٙبیي «ه٤هبی ډواُی» -آهَین ٽچمبر ٽبڅوینو ٹجڄ اُ ډَٿ -هڈ ثیاٍسجب ٣ثب ٹوڃ ٍوال ثبٍر[ ]3نجبٙي ٽه او و ثوٍهٔ ٍا ثه ىو ه ٤ډواُی سٚجیه ٽَىه ثوى .اُ ػمچه ٭الیٸ ٽبڅوینو ىٍ ىإشب هبی٘ ،هچٸ ىنیبهبی هیبڅی إز ٽه ىٍ «ٽميیهبی ٽیهبنی» و «ٙهَهبی نبډَئی» ىیيه ډیٙوى. ىٍ ٽميیهبی ٽیهبنی ٭چڈ ،سبٍین و سویڄ ىٍ هڈ آډیوشه و ىٍ ثٖشَ ٥نِی ٙیَین ٍوایز ډیٙوى. ٽميیهبی ٽیهبنی نو٭ی ٍوایز ٥نِ اُ ىإشب هبی ٭چمی ډَثو ٣ثه ػهب ٙنبهشه و نبٙنبهشه إز .ٽبڅوینو ىٍ این ٽشبة ثب ٍوایز ىإشب و ډظبڃهبیی ٱیَواٹٮی ،ډٶبهیڈ هٚټ ٭چمی ٍا ثٖ ٤ډی ىهي .ثب ٹجوڃ ٵَٟهبی ډلبڃ ،نشبیغ ٹوانین و نَ٪یههبی ٭چمی ٍا ثب ثیبنی ٵچٖٶه ډآثبنه و ٥نِآډیِ ثیب ډیٽني؛ ځویب ٽه ىاٍى ثَای ٽوىٽی ډظبڃ ډیآوٍى .ىٍ این ٽشبة واٹٮیز ىٍ ثٖشَ سویڄ ػبىویی نویٖنيه و ثيو هیؾ كي و ډَُی ځٖشَٗ ډییبثي و هَ ؿیِ ٍا ډمپن ډیٕبُى .او ىٍ اثشيای هَ ىإشب ،ځِاٍهای ٭چمی ٍا نٺڄ ډیٽني –ٽه اڅجشه ډمپن إز اآل آ ځِاٍه ډَىوى ثبٙيٕ -ذٔ ثب سویڄ نبة آډیوشه ثب ٥نبُیهبیی ثه ٕجټ هوىٗ ،آ ٍا ىٍ ثٖشَی ٍوایی ثٖ٤ ډیىهي. ایشبڅو ٽبڅوینو نویٖنيهای إز ٽه ٭الوه ثَ انشوبة ډو١و٭بر هالٹبنه ،ػٌاثیز ٍا ىٍ ٕبهز َ٥ف و دَىاهشی هالٹبنه ثَای ىإشب هبی٘ نیِ ىٍ ن َ٪ډیځیَى .ىٍ این ٽشبة ٽبڅوینو هواننيه ٍا واىاٍ ډیٽني سب هَ نبٙنبهشهای ٍا ثذٌیَى ،ډبنني ٙوٞیزهبیی ٽه نویٖنيه دَىاهز ډیٽني ،و هَ ٹبنونی ٍا ٽه ىٕز و دب ځیَ ډیىاني نبىیيه ډیځیَى. ىانٚمنيا ډیځویني «نوٍی ٽه اُ ٽهپٚبنی ىٍ ٵبٝچهی ٝي ډیچیو ٕبڃ نوٍی ىٍیبٵز ډیٽنیڈ ،ډَثو ٣ثه ٝي ډیچیو ٕبڃ دی٘ إز».؛ ٽبڅوینو نشیؼه ډیځیَى ٽه ډمپن إز یټ ٙت ثب سچٖپوح ثه إٓمب نڂبه ٽنیڈ و ثجینیڈ اُ ٽهپٚبنی ٽه ٝي ډیچیو ٕبڃ نوٍی ثب ډب ٵبٝچه ىاٍى یټ سپه ډٺوا َٕ ثَآوٍىه ثبٙي ٽه ٍوی آ نوٙشه ٙيه «ىیيډز» و ثٮي ثٶهمیڈ ٽبٍ هؼبڅزآوٍی ٽه ىٍ ىویٖز ډیچیو ٕبڃ ٹجڄ انؼبڇ ىاىهایڈ ،ىٍ سمبڇ ٭بڅڈ ىیيه ٙيه إز! «ډظڄ این ٽه ىٍ ٵ٢بی ىٍ ثَځیَنيهی سمبڇ ٽهپٚب هب سٞویَ ٽبٍی ٽه ٽَىهایڈ ثَ ٍوی ٽَهای ٽه ثب َٕ٭ز نوٍ ډنجٖ ٤ډیٙوى
ٙمبٍهی ،1ىی 89
017
ډٮَٵی ٽشبة
ډنٮپٔ ډیځَىى و هَ ٽياڇ اُ اػَاڇ إٓمبنی ٽه ثه نوثز ٍوی ٙٮب ٫ٽَه ٹَاٍ ډیځَٵشني ،ٹبىٍ ثه ىیي آ ثوىني ».ثچه .ؿنین نشیؼهځیَی ٍا ٵٺ ٤اُ ایشبڅیبیی هوٗ ًوٹی ؿو ٽبڅوینو ډیٙوى انش٪بٍ ىاٙز. ىٍ ٵٞڄهبی ثٮيی ٽشبة ،ٽبڅوینو دیٚشَ ډیٍوى .ډوػوىی اُڅی ٍاوی ىإشبن٘ إز ٽه ٽهپٚب هب ٍا ىٍ دی ثبُیهبی ثـهځبنهی هوى ىٍ ٽوىٽی ٕبهشه إز .نبڇ این ٍاوی Qfwfqإز .او یټ ډوػوى اُڅی إز ٽه همه ؿیِ اُ ٹوڅ٘ نٺڄ ډیٙوى. یټػب ىاینبٕوٍ إز و اُ انٺَا ٟىاینبٕوٍهب ډیځویي ،یټػب ىوُیٖز إز و ػبیی ىیڂَ ىٍ نٺ٘ اوڅین ٝيٳ كچِو ٍوایز ډیٽني .ىٍ ىإشب ىیڂَی ،ىٍ ٭بڅڈ ػوا ثب اسڈهبی هیيٍوّ سیچه ثبُی ډیٽني و یب ىٍ ٍٹبثز ثب ډوػوىی ؿو هوىٗ ثب نبڇ ،Kfwfkثب٭ض اهشَا ٫هنَ ډیٙوى .ىٍ ٵ٢ب ٕٺو ٣ډیٽني و ډبػَای ډظچض ٭ٚٺی ثین هوىَٕٗ ،وا ٵنیموٍ [ ]4و ُنی ثب نبڇ اوٍٕال [ٍ ]5ا ثه یبى ډیآوٍى و ىٍ ىإشب ىیڂَی ...ثچه Qfwfq ،هڈ یټ ٽبٍاٽشَ سمبڇ ٽبڅوینویی إز ،اډب ٽبڅوینو ىٍ اینػب هڈ ډشوٹٴ نمیٙوى. ځٶشنی إز ،ایشبڅو ٽبڅوینو اُ نویٖنيځبنی إز ٽه ىٍ ایَا هڈ اٹجبڃ هوثی اُ ٕوی نبَٙا و ډشَػمب ىاٙشه و ډٮموالً هَػب ٕون اُ سَػمهی آطبٍ نویٖنيځب ایشبڅیبیی إز ،نبډی اُ ٽبڅوینو هڈ ثه ډیب ډیآیي .اُ ٽبڅوینو ثی٘ اُ 20اطَ ىإشبنی و ٱیَ ىإشبنی ىٍ ایَا ثه ؿبح ٍٕیيه إز و ثه ػِ ٍاُانی اٵَاى ىیڂَی ؿو څیچی ځچٖشب ،ثهمن ډلٙ ،ٜٞهَیبٍ وٹٶیدوٍ ،دَویِ ٙهيی ،ډلميٍ١ب ٵَُاى ،ډْځب ډهَځب و ډلٖن اثَاهیمی نبڇ هوى ٍا ىٍ ُډَهی ډشَػمین آطبٍ ٽبڅوینو ثه طجز ٍٕبنيهاني. ٽميیهبی ٽیهبنی ٙبډڄ 12ىإشب ثه َٙف ُیَ إز: ٕبڃهبی نوٍی ثبُی ثیدبیب ٭الډشی ىٍ ٵ٢ب َٕ ؿی ٣َٙثجنيیڈ؟ ىاینبٕوٍهب ىایی آثِی
018
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٵبٝچهی ډبه دیيایی ٍوُ همه ؿیِ ىٍ یټ نٺ٦ه ثيو ٍنڀهب ٙپڄ ٵ٢ب ډبٍدیؾ مته پطت کتاب آطبٍ ایشبڅو ٽبڅوینو نویٖنيهی ایشبڅیبیی ،ثيی ٬و َٕٙبٍ اُ ایيههبی انٖبنی هٖشني .او ٽوٙیيه سب ٵَڇ و ډلشوإ ،نز و نوآوٍی ،ٵپَ و اكٖبٓ ٍا ىٍ ٍاه ػٖشؼوی ٕجپی نو آٙشی ىهي ٽه ثیبنڂَ ٵچٖٶه و ٭چڈ ثبٙي ،اډب ٵبٝچهی هوى ثب آ هب ٍا كٶ ٨ٽني. ىٍ ٽميیهبی ٽیهبنی ،سویڄ نیَوډني٥ ،نِ دبٻ و سوػه ثه واٹٮیز و سبٍین ىٍ هڈ آډیوشه إز .اطَی ٽه ىٍ ىإشب هبی آ انیٚشین ،یبٽوثٖن ،هڂڄ ،و ٕبیجَنشیټ ثه ىیياٍ هڈ ډیآیني .این ٽشبة ٍا ثب آطبٍ سویچی ډبٍٽِ و ثوٍهٔ ډٺبیٖه ٽَىهاني .اډب ٽميی ٽیهبنی ،ډنل َٞثه ٵَى إز .ډ٦چٺبً َ٩یٴ ،ډ٦چٺبً ىڅنٚین و ډ٦چٺبً ډيٍ . تخط اس مته کتاب هَ ثبٍ ٽه ډبه ٍا ثب آ هیپڄ ځنيه ،دَ اُ سیٰهبی سیِ و څجههبی ىنيانهىاٍٗ ثبالی َٕ هوى ډیىیيیڈ ،همین اكٖبٓ ثه ډب ىٕز ډیىاى .كبال ٙبیي ٥وٍ ىیڂَی ثبٙي ،اډب آ وٹز هب ډبه یب ثهشَ ثڂویڈ سه یب ٙپڈ آ ،هالٝه آ ٹٖمشی ٽه ؿنب اُ نِىیټ ُډین ٍى ډیٙي ٽه هوىٗ ٍا ثه آ ډیډبڅیي ،اُ دوٕشهای ثب ٵچٔهبی نوٻسیِ دوٙیيه ٙيه ثوى. ىٍ واٹ ٬اځَ ٍوی دچهی آهَ نَىثب ٝ ،بٳ ډیایٖشبىیڈ و ىٕشمب ٍا ىٍاُ ډیٽَىیڈ، ډیسوانٖشیڈ آ ٍا څمٔ ٽنیڈ .ډن یټ ٵچٔ ٍا انشوبة ډیٽَىڇ ٽه ثه ن َ٪ډلپڈ ډیٍٕیي ،اوڃ یپی اُ ىٕزهبیڈ ٍا ثني ډیٽَىڇ و ثٮي ىیڂَی ٍا؛ ثالٵبٝچه ډشوػه ډیٙيڇ ٽه نَىثب و ٹبیٸ ىاٍني ىٍ ُیَ دبیڈ ډلو ډیٙوني و كٔ ډیٽَىڇ ډبه ىاٍى ډَا اُ ػبًثهی ُډین ډیٽني. اُ ُډین ٽه نڂبه ډیٽَىی ،ډظڄ آ ثوى ٽه َٕ و سه هٖشیڈ؛ اډب سو ٽه آ ثبال ثوىی، هوىر ٍا ىٍ ډوٹٮیشی ٽبډالً ٭بىی كٔ ډیٽَىی و سنهب ؿیِ ٭ؼیت آ ثوى ٽه وٹشی
ٙمبٍهی ،1ىی 89
021
ډٮَٵی ٽشبة
َٕر ٍا ثبال ډیٽَىی ،دوٕشهی ثَاٷ ىٍیب ٍا ډیىیيی ثب ٹبیٸهب و ٍٵٺبیی ٽه هوىٙب َٕ و سه ثوىني و ډظڄ هوٙهی انڂوٍ ىٍ سبٽٖشب سبة ډیهوٍىني.
[1] Cosmicomics [2] Italo Calvino
[ :Roland Barthes ]4نَ٪یهدَىاُ ،ٵیچٖوٳ و ډنشٺي اىثی ٽه ډيسی ىٍ ىانٚڂبه ٕوٍثن ثب ٽبڅوینو همپبٍی ٽَى. [4] Fenimore [5] Ursula H’x
020
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډٮَٵی ٽشبة
یزير ست واتغٍ تُشاد قذ م
نبڇ ٽشبة :سَوٍیٖز نبثٲه نویٖنيه :اڅهبڇ ٹيوٕی نب :َٙانشٚبٍار ٕجِا ٕبڃ انشٚبٍ :ؿبح اوڃ ١3٩٨ ٙمبٍځب ١000 :نٖوه ٹیمز 2000 :سوډب ٝ ٩٩ٶله
ٽشبة سَوٍیٖز نبثٲه ،ىإشبنی إز ٭چمیسویچی نوٙشهی نویٖنيهی ایَانی ،هبنڈ اڅهبڇ ٹيوٕی ٽه ىٍ ٕبڃ 1389سوٕ ٤انشٚبٍار ٕجِا ثه ؿبح ٍٕیيه إز. ډبػَای ىإشب ،ډبػَای دَوٵٖوٍی إز ٽه ثب ىٕشیبثی ثه سپنوڅوّی ٵوٷ اڅٮبىهای ٽه ىٍ اهشیبٍ ىاٍى سٞمیڈ ډیځیَى ن٪ڈ نوینی ىٍ ػهب ثَٹَاٍ ٽني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
021
ډٮَٵی ٽشبة
دَوٵٖوٍ سبډٖو ٽه ٙوٞیز ٭ؼیت وٱَیجی ىاٍى ،ىانٚمنيی إز ٙیٶشهی هیشچَ ٽه ثب ىٍ اهشیبٍ ىاٙشن سیمی ډشٚپڄ اُ ډهنيٓ إمیز ٽه ىٕشیبٍ اوٕز و همـو دَٖٗ ٭ِیِ ډیىاٍى ،ډهنيٓ هیوډن و دَوٵٖوٍ ٽن ٽه ٭مالً ىٍ ٭ميهی اٽشٚبٵبر و ٵٮبڅیز هبی سلٺیٺبسی ىٕشیبٍ دَوٵٖوٍ ثوىه ،سوانٖشه إز ثه سپنوڅوّی ٙجیهٕبُی ىٕز یبثي .او همـنین ىٕشڂبه ٵپٖی ىاٍى ٽه ډی سواني ثه وإ٦هی آ هوى ٍا ثه هَ نٺ٦ه اُ ػهب سچذوٍر ٽني. دَوٵٖوٍ سبډٖو ثب إشٶبىه سپنوڅوّی همبننيٕبُی ،ىٕز ثه همبننيٕبُی سمبڇ ٍإٕبی ػمهوٍ و ٍإٕبی ىوڅزهبی ػهب ډیُني .او ٹٞي ىاٍى ثب ػبیڂِین ٽَى نمونههبی ثيڅی ٍإٕبی ػمهوٍ ثه ػبی ٍإٕبی واٹٮی ،ن٪ڈ نوینی ىٍ ػهب ثَٹَاٍ ٽني .ىٍ ن٪ڈ نوین ػهبنی دَوٵٖوٍ سبډٖو ،ٵٺَ ،ثی٭ياڅشی٩ ،چڈ و ثيثوشی هیؾ ػبیی نياٍى .ىٍ این ىنیبی ػيیي همه ثب ٝچق و آٍاډ٘ ىٍ ٽنبٍ هميیڂَ ُنيځی ډیٽنني. هجَی اُ ٕالفهبی ٽٚشبٍ ػمٮی نیٖز و همهی سپنوڅوّیهب ثب ډلیُ ٤یٖز ثَٚی همبهنڀ هواهني ٙي. ىٍ ٝلنه ای اُ ٽشبة دَوٵٖوٍ ٭ٺبیيٗ ٍا ثَای سمبڇ ٍإٕبی ػمهوٍ ثبُځو ډیٽني .او ډیځویي: «ٙ...مب ثب این ډٖبثٺه ی وكٚشنبٽی ٽه ثین یپيیڂَ ځٌاٙشه ثوىیي و ډَسجبً ثه یپيیڂَ ؿنڀ و ىنيا نٚب ډیىاىیي ،هیچی ُوى همه ؿیِ ٍا اُ ثین ډیثَىیي .ٽَهی ُډینی ٽه ډب هنوُ نشوانٖشهایڈ څنڂه اٗ ٍا ىٍ این ػهب دهنبوٍ دیيا ٽنیڈ ،ىاٙشیي ثه نبثوىی ډیٽٚبنيیي .ٵٺٕ 300 ٤بڃ اُ ٝنٮشی ٙي ػهب ډیځٌٍى ،وڅی ٙمب آ ٹيٍ ػچو ٍٵشیي و اٵَا ٣ٽَىیي ٽه ځونه هبی ُیبىی اُ كیبر ٍا ىٍ ٍوی ُډین ثه نبثوىی ٽٚبنيیي ،ػنڂڄهب و ډَاسٍ ٬ا اُ ثین ثَىیي .ىٍیبهب و اٹیبنوٓهب ٍا آڅوىه ٽَىیي ،كشب هوایی ٽه اُ آ نٶٔ ډیٽٚیڈ ٍا هڈ آڅوىه ٽَىیي .ډٺياٍ CO2ػو آ ٹيٍ ُیبى ٙيه إز ٽه ٭مالً وػوى كیبر ٍا سهيیي ډیٽني .و ځَڇ ٙي هوا هڈ ٽه ډِیي ثه ٭چز ٙيه و ثب آة ٙي ین هبی ٹ٦ت ػنوة ٽه هِاٍا ٕبڃ إز دبیياٍ ثوىني ثب٭ض ٙيیي ٽه هَ٦ار ثٖیبٍ ُیبىی اُ ػمچه ثبال آډي ٕ٦ق ىٍیب و اُ ثین ٍٵشن ثٖیبٍی اُ هٚپیهب ،سٲییَ ىٍػه ی ٙوٍی آة و اُ ثین ٍٵشن ثٖیبٍی اُ ځونههبی ځیبهی و ػبنوٍی ىٍیب ٙيهایي .٭الوه ثَ آ ثه إشظمبٍ ٽٚبني ثٮ٢ی اُ ډچزهب ثه ٝوٍرهبی
022
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډوشچٴ ثب٭ض ٙيه ٽه ثٖیبٍی اُ آ هب ىٍ َٙای ٤ثٖیبٍ نبډ٦چوثی ثه ُنيځی هوى اىاډه ىهني ٽه ٙبیي سلمڄ این نوُ ٫نيځیهب كشب ثَای ؿني ٍوُ هڈ ثَای سټسټ ٙمب ٱیَ ډمپن إز و ډٖچمبً سمبڇ این َٙای ٤ثه ٭چز ٕیبٕزهبی ٱچ ٤و هوىهواهبنهی ٙمب ٝوٍر ځَٵشه إز .و سمبڇ این ډواٍى ثه این ىڅیڄ ٝوٍر ځَٵشه ٽه ٙمب ثب هڈ وكير و یپذبٍؿڂی نياٍیي .و هَ ٽٔ هوىٗ و ٽٚوٍ ډشجو ٫هوىٗ ثَای٘ ډهڈ إز .كبڃ ډیهواهڈ ٹ٢بور ٍا ثه ٭هيهی هوىسب ثڂٌاٍڇ .ىٍ این ؿنيډبهی ٽه ډهمب ډب ثوىیي و سمبډی َٕا ٽٚوٍهب ػيا اُ ٍنڀ و نْاى و ُثب و ٵَهنڀ و ىین و سمي ىٍ ٽنبٍ یپيیڂَ ٕیبٕزهبی هوى ٍا ثه ٥وٍ ډٖشٺیڈ ُیَ ن َ٪ىاٙشیي ،ؿٺيٍ اُ اٱشٚبٙبر ٽٚوٍهب ٽڈسَ ٙيه إز .ىیڂَ هجَی اُ ٹيٍرنمبیی یټ ٽٚوٍ ثَای ٽٚوٍ ىیڂَ وػوى نياٍى ،ؿو همه ٙمب ىٍ ٽنبٍ هڈ ثوىیي و هیچی َٕی ٬ډٚپالر هوى ٍا كڄ ډیٽَىیيٙ .مب ثه آٍاډ٘ نٖجی ٽه اال ثَای ډَىڇ ػهب ثه وػوى آډيه نڂبه ٽنیي؛ آیب این آٍاډ٘ ٍا ثه و١وف اكٖبٓ نمیٽنیي و اُ آ څٌر نمیثَیي؟» اځَؿه دَوٵٖوٍ ٍاه كڄ همهی ډٚپالر ٍا ىٍ وكير و یپذبٍؿڂی ډیثیني و اُ ٕوی ىیڂَ ځمب ثَىه إز ٽه ډٺ َٞسمبڇ ډٚپالر ډوػوى ىٍ ػهب ٕیبٕشمياٍا و َٕىډياٍا كپوډزهب هٖشني ،ثب این وػوى هوىٗ نیِ ډجَی اُ ه٦ب نیٖز و این ډو١وٍ ٫ا ىٍ دبیب ىإشب ډشوػه ډیٙوى؛ ػبیی ٽه همپبٍ ٝمیمی و همـو دَٖٗ ،ډهنيٓ إمیز ثه او ډیځویي: «...ػنبة دَوٵٖوٍ! ُډبنی ٽه ىٍ ىانٚڂبه ډن ثه هب َ٥ثیدوڅی ٹبىٍ ثه دَىاهز ٙهَیه ىانٚڂبه نجوىڇ ٙمب كبٙ َ١يیي همهی هِینهی ىانٚڂبه ډَا ثذَىاُیي و ثب٭ض ٙيیي ٽه ډن اُ سلٞیڄ ثبُنمبنڈ .ډن همیٚه كٔ انٖبنی ىوٕشی ٙمب ٍا سلٖین ډیٽَىڇ و اُ آ ُډب ثه هوىڇ ٹوڃ ىاىڇ ٽه همیٚه ىٍ ٽنبٍسب و همیبٍ ٙمب ثبٙڈ .و هوىسب ډی ىانیي ٽه ډن ُنيځیاڇ ٍا وٹٴ انؼبڇ ٽبٍهبی ٙمب ٽَىڇٙ ،مب آٍډب هبی واالیی ىاٙشیي ٽه ثب٭ض ٙيیي ډب و همهی ٽٖبنی ٽه ىٍ اَ٥اٵشب ثوىني ثه ٙمب ثذیونيني و اډب هَ ٍوُ ٽه ٙمب ٹویسَ ډیٙيیي كٔ ٹيٍر٥چجی ثَ ٙمب ٵبئٸ ډیٙي و ٙمب ثه ػبی آ همه اٵپبٍ ثَٚىوٕشبنه و نؼبر انٖب هب و نؼبر ډلیُ ٤یٖز و ٽَهی ُډین ٵٺ٤ و ٵٺ ٤ثه ٵپَ ٹيٍر٥چجی ثیٚشَی ثوىیي و آٍُوی سٖچ ٤ثه ُډین ػبی هوىٗ ٍا ثه سمبڇ آ آٍډب هبی واال ىاى ،اځَ ؿه ٙمب ىٍ ٩بهَ ؿنین وانموى ډیٽَىیي ٽه همب
ٙمبٍهی ،1ىی 89
023
ډٮَٵی ٽشبة
انٖب ثب همب هيٳهب هٖشیي ،وڅی ثب ٍٵشبٍسب ډیىیيڇ ٽه آ انٖب َٙیٴ سجيیڄ ثه ډوػوىی ىیڂَ ٙيه و ٹچجشب و ٍوكشب ٵٺ ٤ىٍ ٵپَ ٹيٍر٥چجی إز. ډن ىٍ ؿٚمب ٙمب ىیڂَ نوٍ اډیي نمیىیيڇ ،ثچپه آس٘ یټ ػنڀ هبنمب ٕوُ ٍا ډیىیيڇ .ػنڂی ٽه ىٍ آ ثَای ٍٕیي ثه اهياٳ ٹيٍر ٥چجبنهسب كب َ١ثوىیي سمبڇ ىنیب ٍا ثه آس٘ ثپٚیي ،ػنبة دَوٵٖوٍ! ډن ثه دَوٵٖوٍی ٽه ىوٕش٘ ىاٙشڈ و او ٍا ديٍ هوى ډیىانٖشڈ هیبنز نپَىڇ ،ثچپه ثه ٍوكی ٽه وػوىٗ سٖویَ و او ٍا نبثوى ډیٽَى كمچه ٽَىڇ .اځَ ٙمب همـنب ثه اهياٳ هوىسب دبیجني ثوىیي ډن كب َ١ثوىڇ سب دبی ػب ىٍ ٽنبٍ ٙمب ثبٙڈ وڅی ٙمب سٲییَ ٽَىیي». ىإشب «سَوٍیٖز نبثٲه» ىإشبنی إز ډمچو اُ سویڄ و ٝلنههبی كبىطهای ٽه ثب دَىاهز نویٖنيه ثه ػچو ډیٍوى .اځَ ؿه ىٍ ثٮ٢ی ډواٍى ٙوٞیزذَىاُیهب ٹيٍی ىوٍ اُ واٹٮیز ٙيهاني و یب كشب ایيهی ىانٚمني ىیوانه ٽمی ثیٚشَ ىٍ ىإشب ډوع ډیُني ،اډب ىٍ ډؼمو ٫ډیسوا ځٶز نویٖنيه ىٍ هچٸ یټ ىإشب ٭چمیسویچی ځبڇ ډٶیيی ثَىاٙشه إز و این سالٗ ډٲشنڈ إز .اډیيواٍیڈ این نویٖنيه و سمبڇ ىیڂَٽٖبنی ٽه ىٍ این ٭َٝه واٍى ٙيهاني ،ىٍ ثَىاٙشن این ٕنن ځبڇ ډٖشياڇ ثبٙني. این ٽشبة ىٍ ثه ٹیمز 2000سوډب اُ َ٥یٸ اینشَنشی هڈ ثه ٵَوٗ ډیٍٕي .ثَای ىٍیبٵز اینشَنشی ٽشبة ثه دبیڂبه www.iiketab.comډَاػٮه ٽنیي.
024
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٙمبٍهی ،1ىی 89
025
دبوٍٹی
دبوٍٹی
ػشلت (تخص ايل)
ايرسًال ک .لً گً یه تزگزدان :سمیٍ کزم اٵِونهای ثَ «ٵٺَ :ىوډین ځِاٍٗ اُ اِڅِو ٕ-وٍو» ،سهیه ٙيه سوٕ ٤ځِاٍٙڂَ ،temharyonoterregwis Leaf Entselenneثه ٹچڈ ىهشََٕٗ ،نیشی. ثَای ډبىٍڇ ٽه یټ ٵَهنڀٙنبِٓ ٭مچی ثوى ،ډَاٍر یبىځَٵشن هَ ؿیِی ىٍثبٍهی ډَىډب اڅو ٕوٍو ثه ډنِڅهی یټ نجَى ٙوٞی ثوى .این كٺیٺز ٽه او اُ ٵَُنيان٘ ثَای ٍویبٍویی ثب این نجَى إشٶبىه ٽَى ،ډمپن إز سٮجیَ ثه هوىهواهی یب اُ هوىځٌٙشڂی ٙوى .كبال ٽه ځِاٍٍ ٘ٙا هوانيهاڇ ،ډیىانڈ ٽه ىٍ نهبیز ٵپَ ډیٽَى
026
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډَسپت اٙشجبه ٙيه .كبال ٽه ډیىانڈ ؿٺيٍ ثَای٘ ځَا سمبڇ ٙيه ،آٍُو ډیٽنڈ ٽبٗ ډیىانٖز ؿٺيٍ ثبثز این ٽه اػبُه ىاى ډن ډظڄ یټ «ٵَى» ثٍِٿ ٙوڇ ،ٹيٍىا او هٖشڈ. ٽمی دٔ اُ آ ٽه یټ ٽبوٙڂَ ٍوثوسی ،وػوى ډَىډبنی اُ سجبٍ هبینیهب [ٍ ]1ا ٍوی یبُىهمین ٕیبٍه اُ ډن٪وډهی ٕوٍو ځِاٍٗ ٽَى ،او ىٍ نٺ٘ دٚشیجب ثَای ٕه ډٚبهيهځَ اوڅیه ٽه ٍوی ٕیبٍه ثوىني ،ثه هيډهی ډياٍی ډچلٸ ٙي .او ؿهبٍ ٕبڃ ٍا ىٍ ىٍهزٙ-هَهبی یټ هوطو ىٍ همب نِىیپی ځٌٍانيه ثوى .ثَاىٍڇ «این ػوی ثوٍ » [ ]2ىٍ آ ُډب هٚز ٕبڃ ىاٙز و ډن دنغ ٕبڃ؛ ډبىٍڇ یټ یب ىو ٕبڃ هيډز ىٍ ٕٶینه ډیهوإز سب ډب ثشوانیڈ ډيسی ىٍ یټ ډيٍٕه ثه ٕجټ هبینی سلٞیڄ ٽنیڈ. ثَاىٍڇ اُ ػنڂڄهبی ثبٍانی هوطو ثٖیبٍ څٌر ثَىه ثوى ،و اځَ ؿه ډیسوانٖز ٽچمبر ٍا هؼی ٽني ،هیچی ٽڈ هواني ډیىانٖز و َٕسبَٕ ثينمب اُ ٹبٍؽهبی دوٕشی ،آثی ٍوٙن ٙيه ثوى .وٹشی ثوٍنی هواني یبى ډیځَٵز و ډن یبى ډیځَٵشڈ څجبٓ ثذوٙڈ و همڂی سلز ىٍډب ١يٹبٍؽ ثوىیڈ ،ډبىٍڇ ثه همب انياُه ٽه ډٚبهيهځَهب اُ اڅو ٕوٍو ثه ٕشوه آډيه ثوىني ،ٵَیٶشهی آ ٙي. سمبډ٘ ىٍ ځِاٍٗ ډبىٍڇ هٖز ،اډب ډن آ ٍا همب ٥وٍ ٽه اُ او یبى ځَٵشڈ ثبُځو ډیٽنڈ؛ این ٽبٍ ثه ډن ٽمټ ډیٽني ثه هب َ٥ثیبوٍڇ و ىٍٻ ٽنڈ .ٽبوٙڂَ ُثب ٍا ١ج ٤ٽَىه و ډٚبهيهځَا یټ ٕبڃ وٹز َٝٳ ٽَىه ثوىني سب آ ٍا یبى ثڂیَني. ٵَاوانی څهؼههبی ډوشچٴ ،ثهبنه ای ثَای ه٦بهبی ُثبنی و څهؼهی آ هب ثوى و همڂی ځِاٍٗ ىاىني ٽه ډٚپچی ثب ُثب نياٍني .اډب ىٍ ٭ین كبڃ یټ ډٚپڄ اٍسجب٥ی وػوى ىاٙز .ىو ډَى ځِاٍٙڂَ ډشوػه ٙيني سنهب هٖشني؛ ثب هٞوډز و ٙټ و سَىیي ثب آ هب ٍٵشبٍ ٙي و ٹبىٍ نجوىني هیؾځونه اٍسجب٥ی ثب ډَىا ډلچی ثَٹَاٍ ٽنني؛ سمبڇ ډَىا ډلچی یب ىٍ هبنههبیی سټ نٶَه همـو سبٍٻىنیبهب یب ىو ثه ىو ُنيځی ډیٽَىني. ثب یبٵشنِ ځَوههبیی اُ دَٖا نوػوا ،سالٗ ٽَىني ثب آ هب اٍسجب ٣ثَٹَاٍ ٽنني؛ اډب ثه ډل ٠وٍوى ثه ٹچمَوی ؿنین ځَوههبیی ،دَٖا یب ٵَاٍ ٽَىني یب ثب َٕ٭ز هَ ؿه سمبڇسَ ثه َ٥ٵٚب كمچه ٽَىني سب آ هب ٍا ثپٚني ُ .هب ٽه ىٍ ؿیِهبیی ثه نبڇ «ىهپيههبی ډشٶَٷ» ُنيځی ډیٽَىني ،ثه ډل ٠این ٽه یپی اُ ډٚبهيهځَا نِىیټ هبنههبٙب ډیٙي ،ثب ثبٍا ٕنڀ ٵَاٍیاٗ ډیىاىني .یپی اُ آ هب ځِاٍٗ ىاى ٽه:
ٙمبٍهی ،1ىی 89
027
دبوٍٹی
« ثه ن َ٪ډن ،سنهب ٵٮبڅیز اٍسجب٥ی اهبڅی ٕوٍوٕ ،نڀ دَر ٽَى ثه َ٥ٳ ډَىا إز». هیؾٽياډٚب ډوٵٸ نٚيه ثوى ډپبڅمهای ثی٘ اُ ٍى و ثيڃ ٽَى ٕه ػمچه ثب یټ ډَى ىاٙشه ثبٙي .یپی اُ آ هب ثب ُنی ٽه نِىیټ اٍىوځبه٘ ٙيه ثوى ،همجٖشَ ٙي .او ځِاٍٗ ىاى ٽه ثه ځمب او ،آ ُ كَٽبسی ډَٞانه و هب ٛانؼبڇ ىاىه ٽه ٥وٍ ىیڂَی نمیٙي آ ٍا ثَىاٙز ٽَى ،وڅی ثه ن َ٪ډیٍٕیي ٽه اُ سالٗهبی ډٚبهيهځَ ثَای ثَٹَاٍی ځٶشڂو نبٍاكز ٙيه و اُ دبٕن ثه ٕئاڃهبی او َٕثبُ ُىه و ثه ځٶشهی ډٚبهيهځَ« :ثه ډل ٠آ ٽه ثه هوإشهاٗ ٍٕیيٍ ،ٵز». ثه یټ ُ ډٚبهيهځَ اػبُه ىاىه ٙي ىٍ یټ هبنهی هبڅی ىٍ یټ «ىهپيه» ثب هٶز هبنهٕ ،بٽن ٙوى .او ډٚبهيار ثٖیبٍ هوثی اُ آ ثو٘هبی ُنيځی ٍوُډَه ٽه ډی سوانٖز ثجیني ،انؼبڇ ىاى و ثب ُنب ثٍِځٖبڃ و ٽوىٽب ځٶشڂوهبیی ىاٙز؛ اډب ىٍیبٵز ٽه هَځِ ثه هبنهی ُ ىیڂَی ى٭ور نمیٙوى و هَځِ اُ او انش٪بٍ نمیٍوى ثه ٽٖی ٽمټ ٽني یب ىٍ هیؾ ٽبٍی اُ او ىٍهوإز ٽمټ نمیٙوى. ُنب ىیڂَ اُ ځٶشڂو ىٍثبٍهی ٵٮبڅیزهبی ٍوُډَه هوٚٙب نمیآډي؛ ٽوىٽب ٽه سنهب ډنج ٬ا٥ال٭بسی او ثوىني« ،هبڅه ىیوونهی وٍوٍو» ٝيای٘ ډیٽَىنيٍ .ٵشبٍ نبىٍٕز او ثب٭ض ٍٙي ثیا٭شمبىی و ثی٭الٹڂی ډیب ُنب ٙي و آ هب ٽڈٽڈ ثـههبیٚب ٍا اُ او ىوٍ ٽَىني .دٔ او آ ػب ٍا سَٻ ٽَى .ثه ډبىٍڇ ځٶزٍ« :اهی ثَای یټ ثٍِځٖبڃ وػوى نياٍى سب ؿیِی یبى ثڂیَى؛ آ هب ٕئاڃ نمیٽنني و ٕئاڅی ٍا ػواة نمیىهني .هَ ؿه ٽه ثچيني ،همڂی ٍا ىٍ ُډب ٽوىٽی یبى ځَٵشهاني». ډبىٍڇ همب ٥وٍ ٽه ثه ډن و ثوٍنی نڂبه ډیٽَى ،ثب هوىٗ ځٶز :آهب ! و ثَای انشٺبڃ هبنواىځی ىٍ ډوٹٮیز ډٚبهيهځَ ثه اڅو ٕوٍو ىٍهوإز ىاى .اٵَاى ډٖشٺَ ىٍ دبیڂبه اُ َ٥یٸ انٖیجڄ [ ،]3ډٶٞڄ ثب او ډٞبكجه ٽَىني و ثب ثوٍنی و كشب ډن هڈ كَٳ ُىني ( ډن ځٶشڂو ٍا ثه هب َ٥نياٍڇ ،اډب ډبىٍڇ ځٶز ثب دبیڂبه ىٍثبٍهی ػوٍاةهبی سبُهاڇ ٝلجز ٽَىڇ)؛ ٕذٔ ثب ىٍهوإز ډبىٍڇ ډواٵٺز ٙيٕ .ٶینه ىٍ ډياٍی نِىیټ ثبٹی ډبني و ډٚبهيه ځَا ٹجچی هڈ ػِو هيډه ثوىني و ٹَاٍ ٙي ىٍ ٝوٍر اډپب ،ډبىٍڇ اٍسجبٍ ٣اىیویی ٍواُنه ٍا ثب آ هب كٶ ٨ٽني.
028
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډن هبَ٥های ډلو اُ ىٍهزٙ-هَ و ثبُی ثب ځَثه یب ؿیِی ٙجیه ثه آ ىٍ ٕٶینه ثه یبى ىاٍڇ؛ اډب اوڅین هبَ٥ار وا١لڈ ډَثو ٣ثه هبنهډب ىٍ «هبڅهَٕا» إز .هبنه نیمی ىٍ ُډین و نیمی ىیڂَ ثیَو ُډین إز و ىیواٍهبی ؿوثی ىوٱبة ُىه ىاٍى .ډن و ډبىٍ ثیَو ُیَ آٵشبة ځَڇ ایٖشبىهایڈ .ډیبنمب یټ ځوىاڃ ځڄ إز ٽه ثوٍنی اُ یټ ٕ٦ڄ ثه ىاهچ٘ آة ډیٍیِى و ثٮي ثه ٕمز نهَ ډیىوى سب ثبُ آة ثیبوٍى .ډن ثب څٌر، ځڄ ٍا ثب ىٕزهبیڈ وٍُ ډیهڈ سب این ٽه نَڇ و كبڅزىاٍ ډیٙوى .یټ ډٚز اُ آ ٍا ثَډیىاٍڇ و ٍوی ىیواٍ ،ػبیی ٽه ډیب سَٽههب ٵبٝچه اٵشبىه إز ،ډیٽوثڈ .ډبىٍ ثه ُثب ػيیيډب ډیځویي« :هوثه ،ىٍٕشه!» و ډن ډیٵهمڈ این یټ ٽبٍ إز و ډن ىٍ كبڃ انؼبډ٘ هٖشڈ .ىاٍڇ هبنه ٍا سٮمیَ ډیٽنڈ .ىاٍڇ ىٍٕش٘ ډیٽنڈ ،ىاٍڇ ٽبٍ ٍا ىٍٕز انؼبڇ ډیىهڈ .ډن یټ ٵَى ٙبیٖشه هٖشڈ. سب ُډبنی ٽه آ ػب ُنيځی ډیٽَىڇ ،هَځِ نٖجز ثه این ډو١وٙ ٫پی نياٙشڈ. ډب ىاهڄ هبنه هٖشیڈ و ثوٍنی ىاٍى اُ َ٥یٸ ٍاىیو ثب ٕٶینه ٝلجز ډیٽني ،ؿو ىڅ٘ ثَای ُثب ٹيیمیډب سنڀ ډیٙوى و ثه هَ كبڃ ٹَاٍ إز ډٖبیڄ ٍا ځِاٍٗ ىهي .ډبىٍ ىاٍى ٕجي ډیثبٵي و ثه نیهبی ىو نیڈ ٙيه ثي و ثیَاه ډیځویي .ډن ىاٍڇ آواُ ډی هوانڈ سب ٝيای ثوٍنی ٍا ىٍ ٝيایڈ ډلو ٽنڈ و ٽٖی ىٍ هبڅهَٕا این ُثب ډ٢لټ ثوٍنی ٍا نٚنوى؛ و ثه هَكبڃ ،هوىڇ هڈ آواُ هواني ىوٕز ىاٍڇ .این آواُ ٍا همین اډَوُ ثٮياُ٩هَ ىٍ هبنهی هیوٍو [ ]4یبى ځَٵشڈ .ډن هَ ٍوُ ثب هیوٍو ثبُی ډیٽنڈ. ډیهوانڈ« :آځبه ثبٗ ،ځوٗ ٽن ،ځوٗ ٽن ،آځبه ثبٗ ».ډبىٍ ىٕز اُ ثي و ثیَاه ځٶشن ډیٽٚي ،ځوٗ ډیىهي و ثٮي ىٕشڂبه ١جٍ ٤ا ٍوٙن ډیٽني. آس٘ ٽوؿپی اُ دوز و دِ ٙبڇ ثبٹی ډبنيه؛ ٙبڇ ٍیٚهی څٌیٌ دیڂی [ ]5ثوى .ډن هیؾوٹز اُ دیڂی هٖشه نمیٙوڇ .دیڂی ځَڇ و سیَه إز و ثوی دیڂی و ٕوهشن ىوهوٍ ډیىهي ٽه ثویی سني و ډٺيٓ ثَای ىوٍ ٽَى ػبىو و اكٖبٕبر ډنٶی إز و همب ٥وٍ ٽه ډیهوانڈ «ځوٗ ٽن ،آځبه ثبٗ» ،هواثڈ ډیځیَى و ثه ډبىٍ سپیه ډیىهڈ ٽه سیَه و ځَڇ إز و ثوی ډبىٍ ،ثویی سني و ډٺيٓ و َٕٙبٍ اُ اكٖبٕبر ډظجز ډیىهي. ُنيځی ٍوُانهډب ىٍ «هبڅهَٕا» ثيو سٲییَ ثوى .ثٮيهب ىٍ ٕٶینه یبى ځَٵشڈ ٽٖبنی ٽه ىٍ َٙای ٤دیـیيهی ډٞنو٭ی ُنيځی ډیٽنني ،ثه این نوُ ٫نيځی ډیځویني
ٙمبٍهی ،1ىی 89
031
دبوٍٹی
«ٕبىه» .هَ ػب ٽه ثوىهاڇ ،ٽٖی ٍا نيیيهاڇ ٽه ُنيځی ٍا ٕبىه ثياني .ٵپَ ډیٽنڈ وٹشی ػِییبر ٍا نبىیيه ثڂیَی ،آ وٹز ُنيځی یب یټ ډٺُ ٬٦ډبنی ٕبىه ثه نَ٪ ډیٍٕي؛ ىٍٕز ډظڄ یټ ٕیبٍه ٽه اُ ډياٍٝ ،بٳ و یپيٕز ىیيه ډیٙوى. ٹ٦ٮبً ُنيځیمب ىٍ هبڅهَٕا ،اُ این ن َ٪ٽه نیبُهبډب ٍاكز ثَآوٍىه ډیٙيٕ ،بىه ثوى. ٱٌا ثَای ػم٬آوٍی یب دَوٍٗ و دوشن ٵَاوا ثوى ،سِمبٓ [ُ ]6یبى ثوى ٽه ډیٙي ػم ٬ٽَى و ثَای څجبٓ و ٍهشوواة ٍیٖیي و ثبٵز ،ډٺياٍ ُیبىی نی ثَای ثبٵشن ٕجي و ىٍٕز ٽَى ٽبهڂڄ وػوى ىاٙز؛ ډب ثـههب همجبُیهبی ُیبى ،ډبىٍانی ٽه ډَاٹجمب ثبٙني و ىان٘ ځٖشَىهای ثَای آډوهشن ىاٙشیڈ .هیؾٽياڇ اینهب ٕبىه نیٖشني ،ځَؿه وٹشی ثيانی ؿ٦وٍ انؼبډٚب ىهی ،وٹشی ٽه اُ ػِییبسٚب آځبه ثبٙی ،هیچی هیچی ٍاكز هٖشني. ثَای ډبىٍڇ ٕبىه نجوى .ثَای او ٕوز و دیـیيه ثوى .ډؼجوٍ ثوى س٪بهَ ٽني ٽه اُ ػِییبر آځبه إز ،ىٍ كبڅی ٽه سبُه ىاٙز آ هب ٍا یبى ډیځَٵز و ډؼجوٍ ثوى ٵپَ ٽني ؿ٦وٍ این ٍوٗ ُنيځی ٍا ثَای ٽٖبنی ٽه ىٍ ډپبنی ىیڂَ ُنيځی ډیٽَىني و آ ٍا ىٍٻ نمیٽَىني ،ځِاٍٗ ىهي .ىٍ اثشيا ثَای ثوٍنی ٍاكز ثوى ،اډب ثبالهَه ٕوز ٙي؛ ؿو او دَٖ ثوى .ثَای ډن همیٚه ٍاكز ثوى .ډن ٽبٍ ٽَى ٍا یبى ځَٵشڈ و ثب ىیڂَ ثـههب ثبُی ٽَىڇ و ثه آواُ ډبىٍا ځوٗ ىاىڇ. كٸ ثب اوڅین ډٚبهيهځَ ثوى :یټ ُ ثبڅٰ ثه هیؾ وػه نمیسوانٖز ډشٮبڅی ٽَى ٍوك٘ ٍا یبى ثڂیَى .ډبىٍ نمی سوانٖز ثَوى و ثه آواُ یټ ډبىٍ ىیڂَ ځوٗ ىهي؛ این ٽبٍ هیچی ٱیَ٭بىی ثوى .هبڅههب ډیىانٖشني او هوة سَثیز نٚيه و ثَهیهبٙب ثيو این ٽه هوىٗ ثٶهمي ،هیچی ؿیِهب ثه او یبى ىاىني .آ هب ثه این نشیؼه ٍٕیيه ثوىني ٽه كشمبً ډبىٍٗ ثی ډٖئوڅیز ثوىه و ثه ػبی ٕبٽن ٙي ىٍ یټ هبڅهَٕا ،ثه ځٚز و ځٌاٍ دَىاهشه و ثنبثَاین ىهشَٗ ثه هوثی سَثیز نٚيه إز .ثه همین هب َ٥كشب ډنِویسَین هبڅههب هڈ همیٚه ثه ډن اػبُه ډیىاىني همَاه ثـههبیٚب ځوٗ ىهڈ و ثشوانڈ یټ ٵَى سٮچیڈ ىیيه ثٚوڇ .وڅی هوة ،نمیسوانٖشني یټ ٙو ٜثٍِځٖبڃ ىیڂَ ٍا ثه هبنههبیٚب ى٭ور ٽنني .ډن و ثوٍنی ثبیي سمبڇ آواُهب و ىإشب هبیی ٍا ٽه یبى ډیځَٵشیڈ ثه ډبىٍ ډیځٶشیڈ و ثٮي او آ هب ٍا ثب ٍاىیو ځِاٍٗ ډیىاى؛ یب ډب ثب ٍاىیو ٝلجز ډیٽَىیڈ و او ثه ډب ځوٗ ډیىاى .اډب او هیؾوٹز ډٮنبیٚب ٍا ىٍٕز ډشوػه
030
ٙمبٍهی ،1ىی 89
نمیٙي ،هیؾوٹز .كبال ٽه ىیڂَ ثبڅٰ ثوى و ثٮي اُ آ همه وٹشی ٽه ثب ػبىوځَا ُنيځی ٽَىه ثوى ،ؿ٦وٍ ډیسوانٖز یبى ثڂیَى؟ «آځبه ثبٗ!» او آهنڀ ػيیي ډن و اكشمبالً هبڅههب و ډوهجزهبی ٭٪یڈ ٍا ډٖوَه ډیٽَى« .آځبه ثبٗ! ؿني ثبٍ ىٍ ٍوُ این ٍا سپَاٍ ډیٽنني؟ اُ ؿی آځبه ثبٗ؟ آ هب اُ ویَانههب ،اُ سبٍین هوىٙب آځبه نیٖشني ...كشب اُ وػوى یپيیڂَ هڈ آځبه نیٖشني! كشب ثب هڈ كَٳ نمیُنني! دٔ كشمبً آځبه ثبٗ!» وٹشی ٹٞههبی ىوٍا دی٘ اُ آٱبُ ُډب ٍا ثبُځو ډیٽَىڇ ٽه هبڅه َٕينه [ ]7و هبڅه نویز [ ]8ثَای ىهشَانٚب و ډن سٮَیٴ ډیٽَىني ،ډبىٍ همیٚه ثه نپبر ٵَ٭ی ىإشب هب ىٹز ډیٽَى .ډن اُ ډَىډب ډیځٶشڈ و ډبىٍڇ ډیځٶز« :آ ډَىډب ، دیٚینیب ډَىڇ این ُډب هٖشني ».وٹشی ډیځٶشڈ« :اینػب ىیڂَ ډَىډی وػوى نياٍى». او ډشوػه نمیٙي .ثه او ډیځٶشڈ« :كبال اینػب اٵَاى وػوى ىاٍني ».و او ثبُ هڈ ډشوػه نمیٙي. ثوٍنی ٹٞهی آ ډَىی ٍا ىوٕز ىاٙز ٽه ثب ُ هبی ُیبىی ُنيځی ډیٽَى؛ این ٽه ؿ٦وٍ آ ډَى ُ هب ٍا ىٍ ٹٶٔ نڂبه ډیىاٙز ،همب ٥وٍ ٽه ثَهی اٵَاى ډوٗهب ٍا ثَای هوٍى ىٍ ٹٶٔ نڂبه ډیىاٍني ،و همهی ُ هب ثبٍىاٍ ٙيني و هَ ٽياڇ ٝي ثـه ثه ىنیب آوٍىني و ثـههب ثٍِٿ ٙيه و سجيیڄ ثه هیوالهبی وكٚشنبٽی ٙيني و آ ډَى و ډبىٍانٚب و هميیڂَ ٍا هوٍىني .ډبىٍ ثَایمب َٙف ىاى ٽه این یټ سمظیڄ اُ اُىیبى ػمٮیز انٖبنی این ٕیبٍه ىٍ هِاٍا ٕبڃ ځٌٙشه إز .ډن ډیځٶشڈ« :نه ،این ٥وٍ نیٖز .این یټ ىإشب اهالٹی إز ».ډبىٍ ډیځٶز« :هوة ،ثچه .نشیؼهی اهالٹی این إز ٽه ثـههبی ُیبىی نياٙشه ثبٙیي ».ډن ډیځٶشڈ« :نه ،نشیؼه این نیٖز .ؿه ٽٖی ډی سواني ٝي سب ثـه ىاٙشه ثبٙي؟ كشب اځَ هوىٗ ثوواهي؟ آ ډَى یټ ػبىوځَ ثوىه .او ػبىو ډیٽَىه و ُنب هڈ ٽمپ٘ ډیٽَىني .دٔ ډن٦ٺی إز ٽه ثـههبیٚب هیوال ٙيه ثبٙني». اڅجشه ٽچیي ٹ٢یه ،ٽچمهی «سِپِڄ» [ ]9إز ٽه ثه ٍاكشی ثه ٽچمهی هبینی «ػبىو» سَػمه ډیٙوى؛ یٮنی هنَ یب ٹيٍسی ٽه ٹوانین ٥جیٮز ٍا ډوشڄ ٽني .ثَای ډبىٍ ٕوز ثوى ٽه ثٶهمي ثَای ثَهی اٵَاى ،ثیٚشَ ٍواث ٤انٖبنی كٺیٺشبً ٱیَ٭بىی هٖشني؛ ډظالً
ٙمبٍهی ،1ىی 89
031
دبوٍٹی
اُىواع یب كپوډز ٍا ډی سوا ثه ډظبثه ٥چٖمی ىیي ٽه ػبىوځَا اىا ٽَىهاني .ثَای ډَىډب او ا٭شٺبى ثه ػبىو ٕوز إز. اُ ٕٶینه ډَست كبڅمب ٍا ډی دَٕیيني و هَ اُ ځبهی یپی اُ اٵَاى دبیڂبه ،انٖیجڄ ٍا ثه ٍاىیوی ډب ډَسج ٤ډیٕبهز و ثب ډب و ډبىٍڇ ٝلجز ډیٽَى .ډبىٍ همیٚه ډشٺب٭يٙب ډیٕبهز ٽه ډیهواهي ثمبني ،ٽه ٭چیٍٱڈ اینپه ثه ٕشوه آډيه ،ثبُ ډٚٲوڃ ٽبٍی إز ٽه اوڅین ډٚبهيهځَا ٹبىٍ ثه انؼبډ٘ نجوىهاني؛ ډن و ثوٍنی هڈ سمبڇ آ ٕبڃهبی اوڃ ثه انياُهی ډبهیهبی ٽوؿټٙ ،بى ثوىیڈ .ٵپَ ډیٽنڈ ډبىٍ هڈ وٹشی ٽه ىیڂَ ثه َ١ة آهنڀ آهٖشه و ٍوٗ ٱیَډٖشٺیڈ آډوهشن هوىٗ ٭بىر ٽَىٙ ،بى ٙي. او سنهب ثوى و ىڅ٘ ثَای ٝلجز ثب ثٍِځٖبال سنڀ ډیٙي و ډیځٶز اځَ ډب نجوىیڈ، ىیوانه ډیٙي .كشب اځَ ٵٺيا ٍاث٦هی ػنٖی آُاٍٗ ډیىاى ،هیؾوٹز آ ٍا ثَوُ نمیىاى .ثب این كبڃ ٵپَ ډیٽنڈ ؿو ځِاٍ ٘ٙىٍثبٍهی این اډوٍ ؿنيا ٽبډڄ نیٖز، دٔ كشمبً این ډٖئچه آُاٍٗ ډیىاىه إز .ډیىانڈ آ اوائڄ ٽه ىٍ هبڅهَٕا ُنيځی ډیٽَىیڈ ،ىو سب اُ هبڅههب ،هيیمی [ ]10و ثهیو [ ]11ثه یپيیڂَ ٭ٚٸوٍُی ډیٽَىني و ثهیو ثه ډبىٍڇ ا٩هبٍ ٭ٚٸ ٽَىه ثوى؛ اډب ډبىٍ ډشوػه نٚيه ثوى ،ؿو ثهیو آ ٥وٍ ٽه ډبىٍ انش٪بٍ ىاٙز ٝلجز نمیٽَى .ډبىٍ نمیٵهمیي ؿ٦وٍ ډیٙوى ثب ٵَىی ٽه نمیسوا واٍى هبنهاٗ ٙيٍ ،اث٦هی ػنٖی ىاٙز. یټ ثبٍ وٹشی نه ٕبڅڈ ثوى و كَٳهبی ؿني ىهشَ ثٍِځٖبڃ ٍا ځوٗ ٽَىه ثوىڇ ،اُ او دَٕیيڇ ؿَا ثَای ځٚز و ځٌاٍ نمیٍوى .ثب اډیيواٍی ځٶشڈ« :هبڅه ٕينه اُ ډب ډَاٹجز ډیٽني ».اُ این ٽه ىهشَ ُ ِ سٮچیڈ نيیيه ثبٙڈ ،هٖشه ٙيه ثوىڇ .ىڅڈ ډیهوإز ىٍ هبنهی هبڅه ٕينه ُنيځی ٽنڈ و ډظڄ ثٺیهی ثـههب ثبٙڈ. ثب څلن َُٕن٘ آډیِی ،همـو یټ هبڅه ځٶز« :ډبىٍهب ثَای ځٚز و ځٌاٍ نمیٍوني». ډن دبٵٚبٍی ٽَىڇ ٽه« :ؿَا ،ثٮ٢ی وٹزهب ډیٍوني .یٮنی ډؼجوٍني ثَوني ،وځَنه ؿ٦وٍ ډیسوانني ثیٚشَ اُ یټ ثـه ىاٙشه ثبٙني؟» «آ هب َٕاٯ ډَىانی ډیٍوني ٽه نِىیپی هبڅهَٕا ُنيځی ډیٽنني .وٹشی ثهیو یټ ثـهی ىیڂَ ډیهوإز ،دی٘ ډَى سذهی نوٻ ٹَډِ ٍٵزٕ .ينه هڈ هَ وٹز ثوواهي
032
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ٍاث٦هی ػنٖی ىاٙشه ثبٙي ،ډیٍوى دی٘ ډَى دبیینىٕز ٍوىهبنه .آ هب ډَىا این اَ٥اٳ ٍا ډیٙنبٕني .وڅی هیؾٽياڇ اُ ډبىٍا ثه ځٚز و ځٌاٍ نمیٍوني». ډشوػه ٙيڇ ٽه ىٍ این ډوٍى كٸ ثب اوٕز و ډن اٙشجبه ډیٽنڈ ،ثب این كبڃ ثه ایيهی هوىڇ ؿٖجیيڇ« .هوة ،سو ؿَا نمیٍوی َٕاٯ ډَى دبیینىٕز ٍوىهبنه؟ سو هیؾوٹز ىڅز ٍاث٦هی ػنٖی نمیهواهي؟ ډیڂی ډیځویي هوىٗ همیٚه ىڅ٘ ډیهواهي». ډبىٍ ثب څلنی َٕى ځٶز« :ډیڂی هٶيه ٕبڅ٘ إز ،دٔ َٕر ثه ٽبٍ هوىر ثبٙي». كبال ىٹیٺبً ډظڄ سمبڇ ډبىٍهبی ىیڂَ ثه ن َ٪ډیٍٕیي. ىٍ ُډب ٽوىٽی ،ډَىهب ثَایڈ یټ ػوٍ ډٮمبی ثیهیؼب ثوىني .آ هب ىٍ ىإشب هبی دی٘ اُ آٱبُ ُډب ُیبى ك٢وٍ ىاٙشني و ىهشَا كچٺهی َٕاینيځی ىٍثبٍهٙب ٝلجز ډیٽَىني؛ وڅی ډن ثه نيٍر ىیيه ثوىډٚب .ثٮ٢ی اوٹبر وٹشی ثَای ػٖشؼو ډیٍٵشڈ، ؿٚمڈ ثه یپیٙب ډیهوٍى؛ اډب آ هب هیـڂبه نِىیټ هبڅهَٕا نمیٙيني .ىٍ سبثٖشب ډَى دبیینىٕز ٍوىهبنه اُ انش٪بٍ ثَای هبڅه ٕينه هٖشه ډیٙي و اَ٥اٳ هبڅهَٕا ډیدچپیي؛ اڅجشه ٽنبٍ ٍوىهبنه یب ډیب ثوسههب نمیٍٵز سب ثٮنوا یټ ډَى ًٍڃ اٙشجبه نڂیَیم٘ و ٕنڂٖبٍٗ نپنیڈ؛ ثچپه ىٍ سذههب ډیځٚز ،ػبیی ٽه همهی ډیسوانٖشیڈ ثجینیڈ ٽیٖز .هیوٍو و ىیيٕو [ ،]12ىهشَا هبڅه ٕينه ډیځٶشني وٹشی او ثَای اوڅین ځٚز و ځٌاٍٗ ثیَو ٍٵشه ثب این ډَى ٭ٚٸوٍُی ٽَىه و دٔ اُ آ همیٚه َٕاٯ او ډیٍوى و هیؾ وٹز ډَى ىیڂَی اُ ٕبٽنب آ نبكیه ٍا اډشلب نپَىه إز. همـنین هوى هبڅه ٕينه ثه آ هب ځٶشه ثوى ٽه اوڅین ٵَُنيٗ یټ دَٖ ثوىه و او ٍا ٱَٷ ٽَىه؛ ؿو نمی هوإشه یټ دَٖ ٍا ثٍِٿ ٽني و ثٮي ٍهبی٘ ٽني ٽه ثَوى .آ هب اُ این ثبثز اكٖبٓ نبٍاكشی ډی ٽَىني ،ډن هڈ همین٦وٍ؛ اډب این ٹ٢یه هیچی نبىٍ نجوى .یپی اُ ىإشب هبیی ٽه یبى ډیځَٵشیڈ ىٍثبٍهی دَٖی ثوى ٽه ٱَٷ ٙيه و ثٮي ُیَ آة ثٍِٿ ٙي؛ ٕذٔ ٍوُی ٽه ډبىٍٗ ثَای كمبڇ ٽَى آډيه ثوى ،او ٍا ځَٵز و سالٗ ٽَى آ ٹيٍ نڂبه٘ ىاٍى سب ٱَٷ ٙوى؛ اډب آ ُ ٵَاٍ ٽَىه ثوى. ىٍ هَ كبڃ ،وٹشی ډَى دبیینىٕز ٍوىهبنه ؿني ٍوُی ٍوی سذههب ډینٖٚز و آواُهبی ٥والنی ډی هواني و ډوهبی٘ ٍا ٽه هیچی هڈ ثچني ثوى و ىٍ نوٍ هوٙیي ثه ٍنڀ ٕیبه ډیىٍهٚیي ،ىائڈ ډیثبٵز و ثبُ ٽَى و ثبُ ډیثبٵز ،هبڅه ٕينه ډیٍٵز و یپی ىو ٙجی دی٘ او ډیډبني و ثٮي هٚیبٍ و ٹجَاٷ ثبُ ډیځٚز.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
033
دبوٍٹی
هبڅه نویز ثَایڈ سو١یق ىاى ٽه آواُهبی ډَى دبیینىٕز ٍوىهبنه ،ػبىو هٖشني؛ ،نه همب ػبىوی ثي و همیٚڂی ،ثچپه همب ؿیِی ٽه آ ٍا اٵٖو هبی ډشٮبڅی هوة ډینبډیي .هبڅه ٕينه هیؾځبه نمیسوانٖز ىٍ ډٺبثڄ این اٵٖو هب ډٺبوډز ٽني .وڅی ثٮي هبڅه نویز ثب یبىآوٍی هبَ٥اس٘ څجوني ډیُى و ځٶز« :اډب او كشب نٞٴ اٵٖو ثٮ٢ی ډَىانی ٍا ٽه ډن ډالٹبر ٽَىهاڇ هڈ نياٍى». ٍّیڈ ٱٌاییډب اځَؿه هیچی هوة ثوى ،اډب ٍوٱن ٽمی ىاٙز و ډبىٍ ٵپَ ډیٽَى همین ثب٭ض ثه سٮویٸ اٵشبى ٭الئڈ ثچوٯ إز؛ ىهشَهب ثه نيٍر ٹجڄ اُ دبنِىه ٕبڅڂی ٭بىر ډبهبنه ډی ٙيني و دَٖهب سب هیچی ثٮي اُ آ هڈ ثبڅٰ ډلٖوة نمیٙيني .اډب ثه ډل ٠این ٽه دَٖهب ٽوؿپشَین ٭الئمی اُ ثچوٯ ٍا نٚب ډیىاىني ُ ،هب ؿخؿخ نڂبهٚب ډیٽَىني .اوڃ هبڅه هيیمی ٽه همیٚه ځَٵشه و ىٍ هوى ٵَو ٍٵشه ثوى ،ثٮي هبڅه نویز و ثٮي كشب هبڅه ٕينه هڈ اُ ثوٍنی ٍوی ثَځَىانيني و سنهبی٘ ځٌاٙشني و وٹشی كَٳ ډیُى ،دبٕو٘ ٍا نمیىاىني .یټ ثبٍ هبڅه ىنهډی [ ]13دیَ ؿنب ثب هٚونز اُ ثوٍنی دَٕیي« :وإه ؿی ىاٍی ثب ثـههب ثبُی ډیٽنی؟» ٽه او اٙټٍیِا ثه هبنه ثَځٚز .آ ډوٹ ٬كشب ؿهبٍىهٕبڅ٘ هڈ نٚيه ثوى. ىهشَ ٽوؿټسَ ٕينه ،هیوٍو ثهشَین ىوٕشڈ ثوىڇ؛ ډیٙوى ځٶز ٽه نیمهی ځمٚيهی ډن ثوى .هواهَ ثٍِځشَٗ ىیيٕو ٽه كبال ىٍ كچٺهی َٕاینيځی ثوى ،یټ ٍوُ آډي و ثب ډن ٝلجز ٽَى؛ هیچی ػيی ثه ن َ٪ډیٍٕیي .ځٶز «:ثوٍنی هیچی هوٗ ٹیبٵه إز ».ډن ثب ٱَوٍ سؤییي ٽَىڇ. ځٶز« :هیچی ثٍِٿ و هیچی ٹوی ،ٹویسَ اُ ډن». ىوثبٍه ثب ٱَوٍ سؤییي ٽَىڇ و ثٮي یواٗ یواٗ اُ او ٵبٝچه ځَٵشڈ. او ځٶز ، ٍ« :ډن ػبىو نمیٽنڈ». ځٶشڈ« :ؿَا ،ىاٍی همین ٽبٍ ٍا ډیٽنی .ثه ډبىٍر ډیځویڈ». ىیيٕو َٕٗ ٍا سپب ىاى و ځٶز« :ىاٍڇ سالٗ ډیٽنڈ ٝبىٹبنه ٝلجز ٽنڈ .اځَ هَآ ډن سو ٍا ثه هَآ ډیانياُى ،سٺٞیَ ډن نیٖز .ثبیي این ٥وٍی ثبٙي .ډب ىٍ كچٺهی َٕاینيځی ىٍثبٍهاٗ ٝلجز ٽَىیڈ .ډن اُ این كٔ هوٙڈ نمیآیي ».و ډن ډیىانٖشڈ ٽه ٍإز ډیځویي؛ او ؿهَهای آٍاڇ و ؿٚمبنی آٍاڇ ىاٙز و همیٚه
034
ٙمبٍهی ،1ىی 89
آٍاڇسَین ٽوىٻ ډیب ډب ثوى .ځٶز« :ٽبٗ ډی ٙي ثوٍنی ثبُ هڈ ثـه ثوى ،ٽبٗ ډن هڈ ثـه ثوىڇ ،اډب هت ىیڂَ نیٖشیڈ». ثه او ځٶشڈ«:دٔ ثَو یټ دیَُ هَٵز ثبٗ ».و ىوا ىوا اُ او ىوٍ ٙيڇ .ثه ډلڄ دنهبنیاڇ ىٍ دبیینىٕز ٍوىهبنه ٍٵشڈ و ځَیه ٽَىڇ .ډٺيٕبر ٍا اُ ٽیٴٍوكڈ ثیَو آوٍىڇ و ٍىیٶٚب ٽَىڇ .یټ ډٺيٓ -اٙپبڅی نياٍى اځَ ثَایشب سٮَیٴ ٽنڈ -ٽَیٖشبڅی ثوى ٽه ثوٍنی ثه ډن ىاىه ثوى؛ ثبالی٘ ٙٶبٳ ثوى و دبیین٘ ثنٶ٘ ډهآڅوى .ډير ُډبنی ٥والنی نڂبه٘ ىاٙشڈ و ثٮي َٕػبی٘ ځٌاٙشڈُ .یَ یټ سوشهٕنڀٕ ،وٍاهی ٽنيڇ و ډٺيٓ ٍا ىٍ ثَٿ هبی ىوهوٍ ىاهڄ یټ سپه دبٍؿه ٽه اُ ىاډن ُیجبیڈ ٽنيه ثوىڇ، دیـیيڇ؛ دبٍؿهی هوثی ثوى ٽه هیوٍو ثَای ډن ٍیٖیيه و ىوهشه ثوى. سپه دبٍؿه ٍا ىٍٕز اُ ٹٖمز ػچوی څجبٕڈ ،ػبیی ٽه ىٍ ډٮَ ٟىیي ثوى ،دبٍه ٽَىڇ. ٽَیٖشبڃ ٍا َٕ ػبی٘ ځٌاٙشڈ و ډير ُډبنی ٥والنی ٽنبٍٗ نٖٚشڈ .وٹشی ثه هبنه ثَځٚشڈ ،ؿیِی اُ كَٳهبی ىیيٕو ٍا ثبُځو نپَىڇ .اډب ثوٍنی هیچی ٕبٽز ثوى و ډبىٍڇ نڂبهی نڂَا ىاٙز .اُ ډن دَٕیي« :ثب څجبٕز ؿه ٽَىی ٍ ،؟» َٕڇ ٍا ٹيٍی ثچني ٽَىڇ و دبٕن نياىڇ .او هوإز ىوثبٍه كَٵی ثِني ،اډب ډنَٞٳ ٙي .ىٍ نهبیز یبى ځَٵشه ثوى ثب ٵَىی ٽه سٞمیڈ ځَٵشه ٕپور ٽني ،نجبیي كَٳ ثِني. ثوٍنی نیمهی ځمٚيه ای نياٙز ،اډب كبال ثیٚشَ اوٹبر ثب ىو دَٖی ٽه سٺَیجبً هڈٕن٘ ثوىني ،ثبُی ډیٽَى .اىنيه [ ]14دَٖی آٍاڇ ٽه یپی ىو ٕبڃ اُ او ثٍِځشَ ثوى و ثیز [ ]15ٽه ٵٺ ٤یبُىه ٕبڃ ىاٙز ،اډب ٙچوٯ و ثیدَوا ثوى. هَ ٕه سبیی ،همیٚه ػبیی ډیٍٵشني .ډن ؿنيا سوػهی نياٙشڈ ٽه سب انياُهای ثه این ىڅیڄ ثوى ٽه ثبثز هالٙ ٛي اُ َٙثیز ،هوٙلبڃ ثوىڇ .ډن و هیوٍو سمَین آځبهی ډیٽَىیڈ و همیٚه آځبهی اُ ثیز ٽه ٵَیبى ډیٽٚیي و ثبال و دبیین ډیدَیي ،هٖشه ٽننيه ثوى .او هیؾځبه نمیسوانٖز ٽٖی ٍا ٕبٽز ثه كبڃ هوى ٍهب ٽني؛ انڂبٍ ٕپور ىیڂَا ،ؿیِی اُ او ٽڈ ډیٽَى .ډبىٍٗ ،هيیمی او ٍا آډوُٗ ىاىه ثوى؛ اډب او ډبنني ٕينه یب نویز ،آواُهوا و ٹٞهځوی هوثی نجوى و ثیز آ ٹيٍ نبآٍاڇ ثوى ٽه كشب ثه آ هب هڈ ځوٗ نمیىاى .هَ وٹز ډن و هیوٍو ٍا ډیىیي ٽه سالٗ ډیٽَىیڈ آٍاڇ-ځبڇ ثَویڈ و یب ثنٚینیڈ و آځبه ٙویڈ ،آ ٹيٍ آ اَ٥اٳ ډیدچپیي و َٕ و ٝيا ډیٽَى سب
ٙمبٍهی ،1ىی 89
035
دبوٍٹی
ا٭ٞبة ډب هَى ډیٙي و ثه او ډیځٶشیڈ ٽه اُ آ ػب ثَوى؛ ثٮي ډب ٍا ډٖوَه ډیٽَى ٽه: «ىهشَهبی هُڄ». اُ ثوٍنی دَٕیيڇ ٽه او و ثیز و اىنيه ؿه ٽبٍ ډیٽنني و او دبٕن ىاى« :ٽبٍهبی دَٖانه». «ډظڄ ؿی؟» «سمَین». «سمَین آځبهی؟» دٔ اُ یټ ډپض ځٶز «:نه». «دٔ سمَین ؿی؟» «ٽُٚشی ،ٹوی ٙي ثَای ځَوه دَٖا ».او ٱمڂین ثه ن َ٪ډیٍٕیي ،اډب دٔ اُ ؿني څل٪ه ځٶز« :ثجین ».و ؿبٹویی ٍا ٽه ُیَ ٍهشوواث٘ دنهب ٽَىه ثوى ثه ډن نٚب ىاى. «اىنيه ډی ځویي آىڇ ثبیي ؿبٹو ثب هوىٗ ىاٙشه ثبٙي ،این ٥وٍی ىیڂَ ٽٖی ٽبٍی ثه ٽبٍ آىڇ نياٍى .ٹٚنڀ نیٖز؟» ؿبٹو اُ آهن ٕبهشه ٙيه ثوى ،آهنی ٹيیمی اُ ډَىډب ٽه ثه ٙپڄ نی ثوى و ثه َ٥ٳ ثیَو هڈ ٙيه و هَ ىو څجهاٗ سیِ ثوى و یټ نوٻ سیِ هڈ ىاٙز .یټ سپه ؿوة ٽنيهٽبٍی ٙيهی ٝیٺچی هڈ ػبی ىٕشهاٗ ثوى سب اُ ىٕز ډلبٵ٪ز ٽني .ځٶز« :ىٍ هبنهی هبڅی یټ ډَى دیيای٘ ٽَىڇ .ٹٖمز ؿوثیاٗ ٍا ډن ٕبهشڈ ».ثب ٭ٚٸ و ٭الٹه ٍوی٘ ىٕز ٽٚیي .ثب این كبڃ آ ٍا ىٍ ٽیٴٍوك٘ نڂبه نمیىاٙز. همب ٥وٍ ٽه ثب هوىڇ ٵپَ ډیٽَىڇ ؿَا هَ ىو څجهاٗ سیِ إز ،این ٥وٍی ىٍ ٝوٍر إشٶبىه ىٕز آىڇ ٍا ډیثَى ،دَٕیيڇ« :ثب آ ؿه ٽبٍ ډیٽنی؟» ځٶز« :ډهبػمب ٍا ىوٍ ډیٽنڈ». «هبنهی هبڅی ډَى ٽؼب ثوى؟» «هیچی ىوٍسَ اُ سذهی ٕنڂی». «اځَ ثوواهیي ىوثبٍه ثه آ ػب ثَویي ،ډیٙوى ډن هڈ ثب ٙمب ثیبڇ؟» او ځٶز« :نه ».دبٕو٘ هٚن نجوى ،اډب ٹب ٬٥ثوى. «ؿه اسٶبٹی ثَای آ ډَى اٵشبىه؟ ډَىه؟» «یټ ػمؼمه سوی نهَ ثوى ،ٵپَ ډیٽنیڈ دبی٘ څیِ هوٍىه و ٱَٷ ٙيه».
036
ٙمبٍهی ،1ىی 89
ډظڄ ثوٍنی كَٳ نمیُى .ؿیِی ډظڄ دَیٚبنی یټ ثٍِځٖبڃ ىٍ ٝيای٘ ثوى .ثَای ا٥مینب هب َ٥دیٍ ٘ٚٵشه ثوىڇ ،اډب آٙٶشهسَ ثَځٚشڈ .دی٘ ډبىٍڇ ٍٵشڈ و اُ او دَٕیيڇ« :سو ځَوه دَٖهب ؿه ٽبٍ ډیٽنني؟» ځٶز« :انشوبة اٝچق [٥ ]16جیٮی ٍا انؼبڇ ډیىهني ».ثه ُثب ډن این ٍا نڂٶز ،ثه ُثب هوىٗ و ثب سچوی ځٶز .كبال ىیڂَ همهی ُثب هبینی ٍا نمیٵهمیيڇ و هیؾ ایيه ای نياٙشڈ ٽه ډن٪وٍٗ ؿیٖز ،اډب څلن ٝيای٘ ٱمڂینڈ ٽَى و ىٍ ٽمبڃ وكٚز ىٍیبٵشڈ ٽه ىاٍى ځَیه ډیٽني .او ځٶز« :ثبیي این ػب ٍا سَٻ ٽنیڈَٕ ،نیشی». هنوُ ثيو این ٽه هوىٗ ثياني ىاٙز ثه ُثب هبینی ٝلجز ډیٽَى« .٭یجی نياٍى ٽه یټ هبنواىه نٺڄ ډپب ٽني ،ډڂَ نه؟ ُ هب هَ وٹز ىڅٚب ثوواهي ډیٍوني و ډیآیني .هیؾٽٔ ثه ٽبٍ ىیڂَا سوػهی نياٍى .هیؾ ؿیِ ثه هیؾٽٔ ٍث٦ی نياٍى .ثه ػِ ثیَو ٽَى دَٖهب اُ ىهپيه!» ثیٚشَ آ ؿه ٍا ٽه ځٶز ډشوػه ٙيڇ ،اډب اُ او هوإشڈ آ ٍا ثه ُثب ډن هڈ ثڂویي و ثٮي ځٶشڈ « :اډب هَ ٽؼب ٽه ثَویڈ ،ثوٍنی ثه همین ٕن و ٕبڃ و همین انياُه و همین ٙپڄ هواهي ثوى». او ثب هٚڈ ځٶز« :دٔ اُ اینػب ډیٍویڈ ،ثه ٕٶینه ثبُ ډیځَىیڈ». اُ او ىوٍ ٙيڇ .ٹجالً هیؾځبه اُ او نشَٕیيه ثوىڇ ،او هیؾځبه ثَ ٭چیه ډن اُ ػبىو إشٶبىه نپَىه ثوى .یټ ډبىٍ ٹيٍر ٙڂٶزانڂیِی ىاٍى ،اډب هیؾ ٽؼبی این ٹيٍر ٱیَ٥جیٮی نیٖز؛ ډڂَ این ٽه اُ آ ثَ ٭چیه ٍوف ٵَُني إشٶبىه ٙوى. ثوٍنی هَإی اُ ډبىٍ نياٙز .او ػبىوی هوىٗ ٍا ىاٙز .وٹشی ډبىٍ ثه او ځٶز ٹٞي سَٻِ آ ػب ٍا ىاٍى ،ثوٍنی نٍ َٗ٪ا سٲییَ ىاى .او ډیهوإز ثَوى و ثه ځَوه دَٖا ثذیونيى؛ ځٶز یټ ٕبڃ إز ٽه این ٹٞي ٍا ىاٍى .او ىیڂَ ثه هبڅهَٕا سٮچٸ نياٙز؛ هبڅهَٕا دَ ثوى اُ ُنب و ىهشَا و ٽوىٽب .او ډیهوإز ثَوى و ثب ىیڂَ دَٖا ُنيځی ٽني .ثَاىٍ ثٍِځشَ ثیز ،ییز [ ،]17٭٢و یټ ځَوه اُ دَٖا ىٍ ډليوىهی ؿهبٍ ٍوىهبنه ثوى و ډَاٹجز یټ دَٖ اُ هبڅهَٕا ٍا ثه ٭هيه ډیځَٵز .و اىنيه هڈ ىاٙز آډبىهی ٍٵشن ډیٙي .ثوٍنی و اىنيه و ثیز اهیَاً ثب ؿني ډَى ٝلجز ٽَىه ثوىني .همهی ډَىهب آ ٥وٍ ٽه ډبىٍ ٵپَ ډیٽَى ،نبىا و ىیوانه نجوىني .آ هب ُیبى ٝلجز نمیٽَىني ،اډب ؿیِهبی ُیبىی ډیىانٖشني.
ٙمبٍهی ،1ىی 89
037
دبوٍٹی
ډبىٍ ثب انيوه دَٕیي« :ؿه ؿیِهبیی ډیىانني؟» ثوٍنی ځٶز« :ډیىانني ؿ٦وٍ ډَى ثبٙني ،و ډن هڈ ډیٍوڇ ٽه ډَى ٙوڇ».
پاوً سَا: [ :Hain ]1ىٍ ىإشب هبی څو ځویین ،هبین ٕیبٍهی ُاىځبه انٖب إز و این هبینیهب ثوىني ٽه نٖڄ ثٍ َٚا ىٍ ٕیبٍار ثٖیبٍی ،اُ ػمچه ُډین دَاٽنيه ٕبهشني. [2] In Joy Born
[ :Ansible ]3ىٕشڂبهی هیبڅی ثب إشٶبىه اُ سپنوڅوّی هیبڅی ٽه ثب إشٶبىه اُ آ ډیسوا اٍسجب ٣آنی ىٍ ډیب هَ ىو نٺ٦ه اُ ٽبئنبر ثَٹَاٍ ٕبهز. [4] Hyuru [5] pigi [6] temas [7] Sadne [8] Noyit [9] tekell [10] Hedimi [11] Behyu [12] Didsu [13] Dnemi [14] Ednede [15] Bit
[ ]16ډن٪وٍ نَ٪یهی ىاٍوین إز ٽه ٥جٸ آ ځونههبی ٱبڅت و ثَسَ ىٍ ٥وڃ ُډب سپبډڄ یبٵشه و ثٺب ډییبثني. [17] Yit
038
ٙمبٍهی ،1ىی 89
یهز ز ٍی ماَىامٍ ی ادتیات گماوٍ سن اس وً سىذگان ،متز مران ي مهققران گًوٍی ادت گماوٍسن (ػ م یخی
،فاوتشی ،يحطت ي س زسث َای آنَرا)
دػًت تٍ َمکاری م کىذ .داستان َا ،مقاالت ي مطالة خًد را در ا ه سمیىٍ تٍ وطاو پست الکتزيوی
ماَىامٍ ( )mag@fantasy.irارسال فزما یذ.
ضزا ط پذ زش آثار:
-1هواهٚمني إز ډ٦بڅت ٍا ثب إشٶبىه اُ نَڇاٵِاٍهبی واّهدَىاُ ،ىٍ ىو ٹبڅت MS Wordو یب OpenOfficeإٍبڃ ٵَډبییي. -2ىٍ ٽچیه ی ډ٦بڅت إٍبڅی ،ٹبنو كمبیز كٺوٷ ډئڅٶب و ډنٞٶب ،ډٞوة ،1348ثبیدي ٍ٭بیز ٙيه ثبٙي. -3ډ٦بڅت سَػمه ٍا همَاه ثب نٖوهای اُ اٝڄ ډ٦چت (ىٍ ٹبڅتهدبی إدشبنياٍى ،MS Word TXT ،PDFو یب )OpenOfficeإٍبڃ ٵَډبییي. -4ډبهنبډهی اىثیبر ځمبنهُ ىٍ ویَای٘ و اٝالف ډ٦بڅت آُاى إز. -5ډٖئوڅیز ډلشوای ډ٦بڅدت ډنديٍع ىٍ ډبهنبډدهی اىثیدبر ځمبندهُ ،ثدب نویٖدنيځب و ډشَػمب آطبٍ إز. -6ٽچیه ی ډ٦بڅت إٍبڅی ىٍ سلَیَیهی ډبهنبډده ی اىثیدبر ځمبندهُ ډدوٍى ثٍَٕدی ٹدَاٍ ډیځیَني و سنهب ىٍ ٝوٍر سؤییي ډنش َٚډیٙوني. -7ىٍ ٝوٍر إٍبڃ ډٮَٵی و یب نٺي ٽشبة و ٵیچڈ ،سٞبویَ ډنبٕت ٍا نیِ همَاه ٵَډبییي. -8ثبُن َٚآطبٍی ٽه دی٘ اُ این ىٍ ىیڂَ ٍٕبنههب ډنشٙ َٚيه ثبٙي ،دٔ اُ سؤییي سلَیَیه، ډنو ٣ثه اٍائهی اػبُهنبډهی ٽشجی اُ آ نَٚیه إز.
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن گماوٍسن
ماَىامرررٍی ادتیرررات
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن
ډبهنبډهی اىثیبر ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیرات گماورٍ سن ډبهنبډدددهی
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن اىثیبر ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ډبهنبډدددهی
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن اىثیبر ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ډبهنبډددهی اىثیددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ډبهنبډددهی اىثیددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن
ځمبنهُ
ډبهنبډدددددهی اىثیدددددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ډبهنبډددهی اىثیددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ډبهنبډددهی اىثیددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ځمبنهُ
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن
ځمبنهُ
ډبهنبډدددددهی اىثیدددددبر
ماَىامٍی ادتیات گماوٍسن