ΑΡΘΡΑ
Υπάρχει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα της Κύπρου; Υπάρχει! Η Κύπρος είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα χωρίς επαρκή μέσα μαζικής μεταφοράς, χωρίς σιδηρόδρομους και χωρίς αξιόπιστες διασυνδέσεις που να στηρίζουν μια υγιή οικονομία, ένα υγιές φυσικό περιβάλλον και την ασφάλεια των πολιτών. Είναι επίσης η μόνη χώρα της Ευρωζώνης που δεν έχει αξιοποιήσει ευρωπαϊκά κονδύλια για την άμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος και τη μείωση των καυσαερίων. Οι πτυχές του προβλήματος είναι πολλές και πολυσυζητημένες. Με πάνω από 650 αυτοκίνητα ανά 1.000 κατοίκους, η Κύπρος είναι η πιο εξαρτημένη από το αυτοκίνητο χώρα της Ευρώπης. Η συνεχής αύξηση πληθυσμού και τουρισμού, σε συνδυασμό με την απουσία πρωταρχικού στρατηγικού σχεδιασμού, καθιστούν την κατάσταση μη βιώσιμη. Αν αναλογιστούμε ότι το στάδιο της μελέτης και της κατασκευής για δημόσια έργα μεγάλης κλίμακας μπορεί να διαρκέσει για δεκαετίες, τα περιθώρια για να δράσουμε προληπτικά και υπεύθυνα στενεύουν. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι εκπομπές από οδικά μέσα μεταφοράς αναλογούν περίπου στο 15%. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μεταφορές αποτελούν πλέον τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή παγκόσμιων εκπομπών μετά την παραγωγή ενέργειας. Ως μία από τις 195 χώρες που το 2015 υπέγραψαν το Paris Agreement (COP21), η Κύπρος έχει δεσμευτεί να επιτύχει μετρήσιμους στόχους για χειρισμό των εκπομπών άνθρακα. Η υλοποίηση ενός σύγχρονου συστήματος δημόσιων συγκοινωνιών δεν είναι απλώς επιλογή, είναι υποχρέωση. Πώς μια λύση καθίσταται ολοκληρωτική; Μια αποτελεσματική λύση αντιμετωπίζει το πρόβλημα στη ρίζα του. Τα κύρια κριτήρια επιτυχίας είναι να παρέχει γρηγορότερη και ασφαλέστερη πρόσβαση στον προορισμό σε σύγκριση με τη χρήση ιδιωτικών μηχανοκίνητων. Η πρόταση πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες όλων των πολιτών και να εξυπηρετεί τα βασικά σημεία δραστηριότητας, όπως επαγγελματικοί χώροι, εκπαιδευτικά, ιατρικά και εμπορικά κέντρα, χώροι για αναψυχή και κοινωνικοποίηση, τουριστικοί προορισμοί. Μια εφικτή λύση λαμβάνει υπόψη τεχνικούς παράγοντες όπως χωροταξία, γεωλογία, υδρολογία, πολεοδομία, υφιστάμενες και ενδεχόμενες υποδομές, το μοντέλο κυκλοφοριακού και άλλους σημαντικούς και σχετικούς συντελεστές. Παρά την απογοήτευση που επικρατεί, η Κύπρος μπορεί να απαλλαγεί από τη συμφόρηση. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η καινοτομία και η δημιουργικότητα μπορούν να μεταμορφώσουν ακόμη και τις πιο δύσκολες αστικές πραγματικότητες μέσα από την πραγμάτευση της τεχνογνωσίας.
24
Μια βιώσιμη λύση ενισχύει την οικονομία, βελτιώνει την ποιότητα ζωής, προστατεύει το περιβάλλον, αξιοποιεί κονδύλια υπεύθυνα και λύνει παράλληλα και παρεμφερή προβλήματα (πλημμύρες, θερμικές νησίδες, αστική αναζωογόνηση), λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα των επόμενων γενεών χωρίς να επιβαρύνει μη αναλογικά τους πολίτες του σήμερα. Για να καθίσταται μια λύση ολοκληρωτική, πρέπει να είναι αποτελεσματική, εφικτή και βιώσιμη. Κατ’ επέκταση, απαιτείται η συμβολή τόσο των πολιτικών όσο και των πολιτικών μηχανικών και άλλων ειδικών τεχνικών επιστημόνων. Λύσεις οι οποίες φαντάζουν ουτοπικές, αποτελούν καινοτομία και σωτηρία σε πολλές άλλες χώρες. Ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν τα κριτήρια για σωστή λύση 1. Κλίμα και ποιότητα αέρα Οι παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα συντελούν στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και αυξάνουν τη συχνότητα των ακραίων φυσικών φαινομένων. Οι επιπτώσεις από το φαινόμενο, γνωστό ως φαινόμενο θερμοκηπίου, είναι πιο αισθητές στις χώρες κοντά στον Ισημερινό που δέχονται την πιο άμεση ηλιακή ακτινοβολία στη Γη. Μια μικρή αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη πλήττει πιο άμεσα τις ήδη πολύ ζεστές χώρες όπως η Κύπρος. Το κλίμα της Κύπρου μετατρέπεται σταδιακά από μεσογειακό σε τροπικό. Οι υψηλές θερμοκρασίες για περίπου εννέα μήνες και οι έντονες βροχοπτώσεις για τους υπόλοιπους περίπου τρεις μήνες τον χρόνο, απαιτούν υποδομές που προστατεύουν τους ανθρώπους από τις υψηλές θερμοκρασίες, ενισχύουν τη διαχείριση ομβρίων υδάτων και εξασφαλίζουν τη συνεχή λειτουργία των δρόμων και λιγότερες υλικές ζημιές. Η διατήρηση και η δημιουργία πράσινων χώρων είναι κρίσιμες για οξυγόνωση, φυσική διαχείριση βροχόπτωσης, μείωση θερμοκρασιών και προσέλκυση τουρισμού. Η μείωση της εξάρτησης από ιδιωτικά μηχανοκίνητα θα βελτιώσει αισθητά την ποιότητα του αέρα. Καινοτομίες όπως τα Carbon Capture technologies μπορούν να αποθηκεύσουν τα μη