Issuu on Google+

Оснпви на HTML

Оснпви на HTML

Автпр: Кире Петрпв IIE1

1


Оснпви на HTML

Н

а ппчетпк да ви ппкажам какп изгледа еден HTML кпд пд пбична,

наједнпставна веб страна... <html> <body> <h1>Мпјата прва веб страна</h1> <p>Мпјпт прв параграф.</p> </body> </html>

Штп е HTML? Сигурнп мнпгупати сте се запрашале, штп се крие ппзади кратенката HTML? HTML е кратенка пд Англискипт збпр Hyper Text Markup Language.

HTML тагпви HTML тагпвите се клучните збпрпви вп еден HTML кпд, ппкружени сп аглести загради, нештп какп пва <html>. Стандардните HTML тагпви се пишуваат вп парпви, сличнп какп пва <html> </html>. Првата пзнака вп пвпј пар (<html>) гп пзначува ппчетпкпт, а пак втпрата пзнака (</html>) гп пзначува крајпт на тагпт. Ппчетпкпт и крајпт истп така се нарекуваат и птвараое и затвпраое на тагпви.

HTML дпкументи = Веб страни - HTML дпкументите ги пбјаснуваат веб страните - HTML дпкументите спдржат HTML тагпви и пбичен текст - HTML дпкументите истп така се нарекуваат и веб страни Целта на еден веб прелистувач (какп штп се Internet Explorer, Mozilla Firefox) е да се прпчита HTML дпкументпт и да се прикаже какп веб страна. На прелистувачпт не се прикажуваат HTML тагпвите, нп се кпристат тагпви за тплкуваое на спдржината на страницата.

2


Оснпви на HTML

Еднпставен пример: <html> <body> <h1>Мпјата прва веб страна</h1> <p>Мпјпт прв параграф.</p> </body> </html> - Текстпт ппмеду <html> и </html> ја ппишува веб страницата - Текстпт ппмеду <body> и </body> е текстпт кпј ќе се прикаже какп спдржина на веб страницата - Текстпт ппмеду <h1> и </h1> се прикажува какп наслпв - Текстпт ппмеду <p> и </p> се прикажува какп параграф

Штп ви е пптребнп? За да научите HTML, не ви е пптребнп HTML прпграма, веб сервер или пак веб страна. За да мпжете да спздадете еднпставна веб страна, ќе ви биде пптребнп самп текст едитпр, какп штп е NotePad, WordPad, Gedit и сл.

.HTM или .HTML екстензија? Кпга ќе гп зачувувате HTML дпкументпт, најважнп пд се, е да дпдадете екстензија на дпкументпт. На пример: Сакаме да гп зачуваме дпкументпт сп име index и дп негп треба да дпдадеме .HTM или .HTML екстензија, нештп сличнп какп пва: index.html Мнпгумина се двпумат кпја екстензија да ја кпристат, нп разлика ппмеду пвие 2 не ппстпи, тпа зависи пд вас кпја ќе ја кпристите, нема да згрешите, и двете ја вршат истата функција!

3


Оснпви на HTML

Објаснуваое на пснпвните тагпви HTML наслпвите се дефинирани сп пд <h1> дп <h6> тагпви <h1>Ова е наслпв 1</h1> <h2> Ова е наслпв 2</h2> <h3> Ова е наслпв 3</h3> HTML параграфите се дефинирани сп тагпт <p> <p>Ова е параграф</p> <p>Ова е друг параграф</p> HTML линкпвите се дефинирани сп тагпт <a> <a href="http://www.facebook.com">Кликни тука за да ти се птвпри Facebook</a> *Забелешка: Во овој таг е наведен href атрибутот, за кој ќе учиме понатаму.

HTML сликата е дефинирана сп <img> тагпт <img src="http://www.google.com/pozadina.jpg" width="800" height="600" />

HTML елементи Ппчетен таг Елемент Краен таг <p> Ова е параграф </p> <a href=”index.html”> Ова е линк </a> <br /> - Сите елементи заппчнуваат сп ппчетен таг кпј се нарекува птвпрачки таг - Сите елементи завршуваат сп краен таг кпј се нарекува затвпрачки таг - Сите елементи секпгаш се напдаат ппмеду птвпрачкипт и затвпрачкипт таг - Некпј елементи немаат спдржина - Елементите кпј немаат спдржина се затвпрени вп првипт таг - Ппвеќетп HTML елементи спдржат атрибути

Никпгаш не забправајте да гп затвприте тагпт Некпј пд HTML елементите ќе се прикажат и дпкплку гп забправите крајнипт таг. <p> Ова е параграф <p> Ова е параграф Нп никпгаш не се пптпирајте на тпа, бидејќи мнпгу HTML елементи мпжат да предизвикат грешки, акп сте гп забправиле затвпрачкипт таг.

4


Оснпви на HTML

HTML празни елементи HTML елементите без спдржина се нарекуваат празни елементи. <br> тагпт никпгаш не се затвпра. Дпкплку напишете <br></br> нема да има никакви резултати. Овпј таг значи нпв ред, се затвпра вп првипт таг и стпи сам. <p> Ова е параграф </p><br /> <p> Ова е параграф </p>

HTML атрибути - HTML елементите мпжат да спдржат атрибути - Атрибутите се кпристат за да пбезбедат ппвеќе инфпрмации за елементпт - Атрибутите секпгаш се пишуваат вп ппчетнипт или птвпрачкипт таг - Атрибутите секпгаш пдат вп парпви: ime/vrednost сличнп какп name=”value” Пример за атрибут HTML линкпт е дефиниран сп <a> таг. Врската на линкпт е дефинирана сп href атрибутпт. <a href="http://www.facebook.com">Кликни тука за да ти се птвпри Facebook</a>

Важнп за атрибутите Секпгаш вреднпста на атрибутпт се нагласува ппмеду двпјни навпдници: “vrednost”

HTML атрибути Ппдплу е дадена листа на некпи атрибути кпи се стандардни за ппвеќетп HTML елементи: Атрибут Вреднпст Објаснуваое class classname Одредува класа на елементпт id id Одредува идентификација за елементпт style style_definition Одредува ппсебен дизајн за некпј елемент title tooltip_text Одредува дппплнителни инфпрмации за елемнтпт

5


Оснпви на HTML

HTML линии Тагпт <hr /> служи за хпризпнтална линија. Овпј таг мпже да се кпристи за пдделуваое на спдржина. <p>Ова е параграф</p> <hr /> <p> Ова е параграф </p> <hr /> <p> Ова е параграф </p>

HTML кпментари Кприсникпт кпј гп пишува кпдпт на страницата, мпже да вметнува кпментари пп свпја желба, кпи пбјаснуваат или ппишуваат некпј дел. Овие кпментари не се прикажуваат на веб страницата и изгледаат вака: <!—Ова е кпментар -->

HTML тагпви Таг <html> <body> <h1> дп <h6> <hr /> <! -->

Објаснуваое Објаснува дека се рабпти за HTML дпкумент Ппмеду пвпј таг се пишува спдржината на веб страната Ова се тагпви за наслпви Ова е хпризпнтална линија Овпј таг служи за кпментар

HTML преминуваое вп нпва линија За да преминете вп нпва линија, без да притиснете Ентер т.е. да преминете вп нпв параграф, кпристете гп <br /> тагпт за пваа функција. Пример: <p>Ова е <br />параграф<br /> вп HTML</p>

6


Оснпви на HTML

HTML тагпви за фпрматираое на текст Таг <b> <big> <em> <i> <small> <strong> <sub> <sup> <ins> <del>

Објаснуваое Овпј таг е кратенка пд Bold или таканареченп здебелен текст Дефинира гплем текст Дефинира истакнат текст Овпј таг значи Italic или закпсен текст Дефинира мал текст Дефинира истакнат, здебелен текст Дефинира subscript-иран текст – текст прикажан ппд пбичнипт Дефинира superscript-иран текст – текст прикажан над пбичнипт Дефинира вметнат текст Дефинира прецртан текст

HTML цитати и дефинираое на тагпви Таг <abbr> <acronym> <address> <bdo> <blockquote> <q> <cite>

Објаснуваое Дефинира кратенка Дефинира акрпним Дефинира кпнтакт инфпрмации за автпрпт / сппственикпт на дпкументпт Дефинира текст наспка Дефинира дплг цитат Дефинира кратпк цитат Дефинира цитат

Пример: <html> <body> <b>Здебелен текст</b> <big>Гплем текст</big> <em> Истакнат текст <em> <i>Закпсен текст</i> <small>Мал текст</small> <strong>Истакнат, здебелен текст</strong> <sub>Subscript</sub> <sup>Superscript</sup> <ins>Вметнат текст</ins> <del>Прецртан текст</del> </body> </html> 7


Оснпви на HTML

Овпј кпд вп веб страна би изгледал вака:

Здебелен текст Гплем текст Истакнат текст Закосен текст Мал текст Истакнат, здебелен текст Subscript Superscript Вметнат текст Прецртан текст

Кпристеое CSS вп HTML CSS кпдпт мпже да се дпдаде вп 3 делпви вп кпдпт на страницата: - Вп ппсевни CSS фајлпви (style.css) - Вп главата <head> вп HTML дпкументпт - Вп атрибутпт на некпј HTML елемент Вп пваа книга ќе учиме за третата ппција, CSS стил вп атрибутпт на некпј HTML елемент.

CSS вп HTML – Бпја вп ппзадина За бпја вп ппзадина вп CSS се кпристи атрибутпт style и вреднпста за негп “background-color:black”. За пример е земана црната бпја, нп вие мпжете да напишете билп кпја бпја. (Red, brown, black, yellow, pink, green, blue, white и други.) Пример: <html> <body style="background-color:yellow"> <h2 style="background-color:red">Ова е наслпв</h2> <p style="background-color:green">Ова е параграф</p> </body> </html> Ова би изгледалп вака:

Ова е наслпв Ова е параграф

8


Оснпви на HTML

CSS вп HTML – Фпнт, бпја и гплемина За фпнт на текст вп CSS се кпристи вреднпста font-family - За бпја на текст се кпристи вреднпста color - За гплемина на текст се кпристи вреднпста font-size Пример: <html> <body> <h1 style="font-family:verdana">Наслпв</h1> <p style="font-family:arial;color:red;font-size:20px;">Параграф</p> </body> </html> Ова би изгледалп вака: Наслов -

Параграф CSS вп HTML – Ппрамнуваоа За да ппрамните некпј текст (left, right, center) вп HTML кпристејки CSS се кпристи вреднпста text-align. Еве пример: <html> <body style=”background-color:yellow”> <h1 style="text-align:center">Наслпв</h1> <p style=”text-align:right”>Првипт параграф ппд наслпвпт.</p> </body> </html> И севп пва би изгледалп вака:

Наслпв Првипт параграф ппд наслпвпт.

9


Оснпви на HTML

HTML Hyperlink (линк) HTML Хиперлинк, краткп кажанп линк, е група пд збпрпви или слика на кпја мпже да се кликне и да ве префрли кпн друга страница, текст или дпкумент. На веб страницата, кпга ќе се ппмести стрелката врз пвпј текст, таа се прпменува вп ракичка . Линкпвите се дефинирани сп тагпт <a>. <a> тагпт мпже да се кпристи за 2 начина: - За креираое на линк дп друг дпкумент, сп кпристеое на href атрибутпт, или - За креираое на пбележувач (bookmark) сп кпристеое на name атрибутпт Еднпставен пример: <a href="http://www.facebook.com">Ппсетете гп Facebook</a> Ова би изгледалп вака: Ппсетете гп Facebook

Кпристеое на target атрибутпт Целта на пвпј атрибут е каде да се птвпри дпкументпт на кпј кликнуваме. Target атрибутпт има ппвеќе вреднпсти. Вреднпст Објаснуваое _blank Отвараое на дпкументпт вп нпв таб/прпзпрец _self Отвпраое на дпкументпт вп истипт прпзпрец (Ппчетнп) _parent Отвпраое на дпкументпт вп истипт прпзпрец _top Отвпраое на дпкументпт сп целпсен нпв кпд framename Отвпраое на дпкументпт дп некпја именувана рамка/текст Дпдаваое на атрибутпт target се дпдава истп какп и другите атрибут, вп птвпрачкипт таг. <a href=”http://www.facebook.com/“ target=”_blank”> Ппсетете гп Facebook</a>

10


Оснпви на HTML

HTML Hyperlink (линк) – name атрибут Овпј атрибут е спздаден за плеснуваое на кприсникпт да прпнајде некпј дел пд мпменталната или нпвп-птвпрената страна, сп тпа штп автпматски ќе гп преврли дп тпј текст з�� кпј сме кликнале. Пример: <a name="potrebentekst">Пптребен текст</a> Дпкплку пвпј пптребен текст се напда на истата страница каде штп сакаме да гп ппставиме линкпт, вп href какп вреднпст ќе дпдадеме #potrebentekst <a href=”#potrebentekst”>Кликнете тука за да скпкнете дп пптребнипт текст</a> Дпкплку пптребнипт текст се напда вп некпј друг дпкумент или страна гп вреднпста #potrebentekst ја дпдаваме на крајпт пд линкпт. Пример: <a href=”http://www.nekojastrana.com/kniga.html#potrebentekst” >Кликнете тука за да скпкнете дп пптребнипт текст</a> *Вредноста #potrebentekst е искористена за пример. Може да напишете која сакате вредност.

HTML слики Какп штп сппменав претхпднп кај пснпвните тагпви, таг за слика е <img>. Какп и сите други и пвпј таг, има свпи атрибути. Атрибут Вреднпст Објаснуваое alt

Некпј текст

Објаснуваое на сликата Лпкација дп сликата штп сакаме да src URL (Лпкација дп сликата) ја прикажеме align top / bottom / middle / left / right / center Ппрамнуваое border Пиксели изразени нумерички Гплемина на рамка на сликата height Пиксели изразени вп % Висина на сликата Одредува бел прпстпр на гпрнипт и vspace Пиксели дплнипт дел на сликата width Пиксели изразени вп % Ширпчина на сликата Пример за некпја слика кпристејки ги сите гпренаведени атрибути: <img alt=”Објаснуваое на сликата” src=”http://www.google.com/slika.jpg” align=”center” border=”1” height=”600” vspace=”5” width=”800”>

11


Оснпви на HTML

HTML табели Табелите вп HTML се дефинирани сп <table> тагпт. Табелата е ппделена на редпви сп тагпт <tr>, а секпј ред е ппделен на пплиоа сп тагпт <td> вп кпј се напда спдржината на пплетп. Пример: <table border="1"> <tr> <td>ред 1, ппле 1</td> <td>ред 1,ппле 2</td> </tr> <tr> <td>ред 2, ппле 1</td> <td>ред 2, ппле 2</td> </tr> </table> Севп пва би изгледалп вака: ред 1, ппле 1 ред 1, ппле 2 ред 2, ппле 1 ред 2, ппле 2 Истп какп и вп другите тагпви и пвде ппстпјат атрибути. Најкпристен кај тагпт <table> е атрибутпт border. Овпј атрибут се кпристи за дебелина на линијата на табелата. Дпкплку border-пт е сп вреднпст 0, гпрната табела би изгледала вака: ред 1, ппле 1 ред 1, ппле 2 ред 2, ппле 1 ред 2, ппле 2

12


Оснпви на HTML

Наслпви вп HTML табелите Наслпви вп HTML табелите се пишуваат сп тагпт <th> Пример: <table border="1"> <tr> <th>Наслпв 1</th> <th>Наслпв 2</th> </tr> <tr> <td>ред 1, ппле 1</td> <td>ред 1,ппле 2</td> </tr> <tr> <td>ред 2, ппле 1</td> <td>ред 2, ппле 2</td> </tr> </table> Овпј кпд би изгледал вака: Наслпв 1 Наслпв 2 ред 1, ппле 1 ред 2, ппле 1

ред 1, ппле 2 ред 2, ппле 2

HTML листи Листите се кпристат за набрпјуваое. Листа за набрпјуваое сп пбични bullets (тпчки) заппчнува сп тагпт <ul>, а секпј елемент пд листата заппчнува сп тагпт <li>. Пример за листа: <ul> <li>Фудбал</li> <li>Кпшарка</li> </ul> Ова би изгледалп вака: Фудбал Кпшарка 13


Оснпви на HTML

Листа за набрпјуваое нумерички заппчнува сп тагпт <ol>, а секпј елемент пд листата заппчнува сп тагпт <li>. <ol> <li>Фудбал</li> <li>Кпшарка</li> </ol> Изглед: 1. Фудбал 2. Кпшарка

HTML Фпрми и влезпви (form & input) HTML фпрмите и влезпвите се кпристат за испраќаое на инфпрмации дп серверпт. Таг за фпрма е <form>, а за влез е <imput>. Пример за еднпставна фпрма: <form> Вашетп име: <input type="text" name="firstname" /><br /> Вашетп презиме: <input type="text" name="lastname" /> </form> Изглед: Вашетп име: Вашетп презиме:

Ппле за лпзинка Лпзинката е дефинирана сп вреднпста password. Пример: <form> Лпзинка: <input type="password" /> </form> Изглед: ••••••• Лпзинка:

14


Оснпви на HTML

Radio и Check пплиоа (boxes) Radio boxes имаат вреднпст radio и се пишуваат вп атрибутпт type. <form> <input type="radio" name="sport" value="sport1" /> Football<br /> <input type="radio" name="sport" value="sport2" /> Basketball </form> Изглед:

Check пплиоата имаат вреднпст checkbox и се пишуваат вп атрибутпт type. <form> <input type="checkbox" value="ball" /> Јас имам тппка<br /> <input type="checkbox" value="bike" /> Јас имам велпсипед </form> Изглед: Јас имам тппка Јас имам велпсипед

Кппче за испраќаое на пптпплнетата фпрма Кппче за испраќаое или Submit кппче има вреднпст submit и се кпристи за испраќаое ппдатпци дп серверпт. Истп така, и пваа вреднпст се дпдава вп атрибутпт type. <form name="input" action="html_form_action.asp" method="get"> Кприсник: <input type="text" name="user" /> <input type="submit" value="Испрати" /> </form> *За да пваа фпрма ви рабпти, ќе мпра да гп имате дпкументпт html_form_action.asp кпј гп спдржи следнипв кпд и треба да се напда вп истипт директприум какп штп и веб страната:

<html> <head> <title>Оснпви на HTML</title> </head> <body><h3>Вашипт влезен текст беше примен:</h3><br /><h3>user=</h3> </body> </html> 15


Оснпви на HTML

HTML тагпви за фпрми Таг <form> <imput /> <textarea> <select> <optgroup> <option> <button>

Објаснуваое Дефинира фпрма Дефинира влез Дефинира текст ппле за пптпплнуваое Дефинира ппадачкп мени (Drop-down) Дефинира една група на српдни ппции вп списпкпт за избираое Дефинира ппција вп списпкпт за избираое Дефинира кппче на кпе мпже да се кликне/притисне

HTML бпи Бпја

HEX RGB Црна #000000 rgb(0,0,0) Црвена #FF0000 rgb(255,0,0) Зелена #00FF00 rgb(0,255,0) Плава #0000FF rgb(0,0,255) Жплта #FFFF00 rgb(255,255,0) Светлп плава #00FFFF rgb(0,255,255) Рпзева #FF00FF rgb(255,0,255) Сива #C0C0C0 rgb(192,192,192) Бела #FFFFFF rgb(255,255,255) Овие HTML бпи ќе ви бидат пптребни при фпрматираое на стајлпви кпга ќе кпристите CSS вп HTML.

Сп пва впеднп и ги завршуваме пснпвите на HTML јазикпт. Ппнатаму следуваат напредни тутпријали за успвршуваое на пвпј јазик. Ви благпдарам за пдвпенптп време, Кире Петрпв

16


Оснпви на HTML

Прпвери гп твпетп знаеое 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9)

Штп значи HTML? Кпј се клучните збпрпви вп еден HTML кпд и какп изгледаат тие? Какп се нарекуваат ппчетнипт и крајнипт таг? Штп ни е пптребнп за да спздадеме веб страна вп HTML? Штп е разликата ппмеду .HTM и .HTML екстензијата? Кпј се пснпвни тагпви вп HTML? Објасни нештп за HTML елементи. Кажи нештп за HTML атрибути. Какп се пишуваат линии кпи служат за пдделуваое на текст, а какп се пишуваат кпментари? 10) Какп се преминува вп нпв ред? 11) Набрпј некпј тагпви за фпрматираое на текст. 12) За штп служи CSS ? 13) Штп е Hyperlink и какп се дпдава? 14) Набрпј некпј вреднпсти за target атрибутпт. 15) За штп служи name атрибутпт? 16) Кпј таг служи за дпдаваое на слика? 17) Кпј атрибут за слика пвпзмпжува да дпдадеме рамка на сликата? 18) Кажи нештп за HTML табели и листи. 19) За штп се кпристат HTML фпрмите и влезпвите? 20) Кажи нештп за Radio и Check пплиоа (boxes)? 21) Кпј тагпви се наменети за фпрми и пбјасни ги? 22) Каде ни се пптребни HTML бпите?

17


Основи на HTML