Issuu on Google+

01_Cover 10-10-11 09:10 Pagina 1

49e jaargang • oktober 2011 www.installatie.nl

nummer 8

Vakdocenten uit de praktijk: schaars maar goud waard

Installatieconcepten bieden ruimte voor duurzaamheid

Woonbeurs: consumenten Afgebrand bedrijf kietelen met sanitairnieuws herrijst uit de as


       

Lekker bezig (blijven) Gemak heeft ’n naam. U kent dat wel: lekker bezig en dan… misgrijpen op een onderdeel of gereedschap. Dan is het goed om te weten dat er altijd wel een Plieger Express of afhaalbalie in de buurt is. Zo kunt u uw planning halen en uw klant blij maken. Weer zo’n goed idee van Plieger.

Alles voor de badkamer en meer! Plieger B.V. Zaltbommel, telefoon 0418-682 682


MAKING MODERN LIVING POSSIBLE

Danfoss Link & living connect®

Draadloze verwarming. Meer gemak voor uw klanten, meer winst voor u. Laat uw klanten kennismaken met Danfoss Link & living connect®, het draadloze systeem waarmee ze met het grootste gemak de verwarming optimaal regelen en energie besparen. Danfoss Link maakt gebruik van de betrouwbare Z-Wave technologie om vanaf één centraal punt living connect® radiatorthermostaten in het hele pand aan te sturen. Met dit systeem biedt u comfortverbetering, gebruiksgemak en energiebesparing waar uw klanten om staan te springen.

30

thermostaten

Danfoss Link stuurt vanuit één punt tot 30 living connect® thermostaten aan, om het hele pand efficiënt te verwarmen.

Creëer meer omzet | Bel 010 249 21 10 | Kijk op www.danfoss.com/living | Adviseer living by Danfoss

PRO_network_NL_235x335.indd 1

06/10/11 11.46


04-05_inhoud 10-10-11 12:36 Pagina 4

I NHOUD Journaal

Huurwoningen duurzaam gerenoveerd tot Toppphuis 6

Project: renovatie tot Toppphuis in Rotterdam

14

Interview Ton Glissenaar (KvK) over

Op dit moment worden in opdracht van woningcorporaties

bedrijfsovername

16

Klimaatbeheersing monument via WarmBouwen 18

52 bestaande huurhuizen gerenoveerd tot Toppphuis, een duurzaam concept voor bestaande

Productnieuws

20

bouw met bijzondere installatiecomponenten. Naast de nieuwe,

Energieneutraal appartement met

op maat aangepaste convector

plug&play-installatie

26

bestaat het installatiegedeelte

Energie uit in waterzak opgeslagen regenwater

28

verder uit een zonneboiler en PV-panelen.

Sanitair Design: badkamernoviteiten op Woonbeurs

30

Showroom Sanitairwinkel.nl in Rosmalen

32

Productnieuws sanitair

37

14

Ondernemen Personeel: hoe een team wel succesvol kan zijn

40

Vakdocenten uit de praktijk: jongeren uitdagen

42

Wat is uw installatiebedrijf nu écht waard?

Baderie Woerden: het verhaal ná de brand

46

Geld en regels

49

Bedrijfsovernames zijn hot. Het

Installateur in beeld: Jos Diender

50

aanbod MKB-installatiebedrijven is veel groter dan de vraag, en dat heeft – samen met de economische malaise – zijn

49e jaargang • oktober 2011 www.installatie.nl

weerslag op de prijs en het

nummer 8

ondernemersklimaat. Ton Glissenaar van de Kamer van Koophandel ging via seminars samen met KPMG in

16

Vakdocenten uit de praktijk: schaars maar goud waard

Nederland de boer op. Omdat er kansen zijn voor kopende en verkopende ondernemers. Glissenaar: “Er is veel meer beïnvloedbaar dan ondernemers denken.”

Installatieconcepten bieden ruimte voor duurzaamheid

Woonbeurs: consumenten Afgebrand bedrijf kietelen met sanitairnieuws herrijst uit de as

Maandelijks magazine voor installerende bedrijven en adviseurs in Nederland en België Sanitair, gas, water, verwarming en luchtbehandeling, dakbedekking, milieu, woningbouw en energievoorziening.

Redactieadres: Informaticaweg 3c 7007 CP Doetinchem Postbus 361 7000 AJ Doetinchem tel.: (088) 294 49 00

Directie:

Abonnementsprijs: € 172,00 (excl. 6% BTW) per jaar voor 10 nummers. Buitenland op aanvraag.

Uitgever:

Klantenservice:

Rex Bierlaagh

Voor opgave abonnementen, wijzigingen en informatie: Eisma mediagroep abonneeservice, postbus 2238, 5600 CE Eindhoven tel.: (088) 226 66 47, abonneren@eisma.nl

Commercieel manager: Rens Sturrus

Advertenties:

Eddy Buiting, tel.: (088) 294 49 11 (e.buiting@eisma.nl)

Rens Sturrus (buitendienst), tel.: (088) 294 49 30 (r.sturrus@eisma.nl) Dorothé Hollander (binnendienst), tel.: (088) 294 49 35 (d.hollander@eisma.nl)

Redactie:

Redactiesecretariaat:

Hoofdredactie:

Chantal Slutter, tel.: (088) 294 49 05 (c.slutter@eisma.nl) Ellen Holler (e.holler@eisma.nl) Gerrit Kobus, tel.: (088) 294 49 04 (g.kobus@eisma.nl)

4 NUMMER

Astrid van Amerongen, tel.: (088) 294 49 00

Prepress: Zeedesign, Witmarsum

Eindredactie:

8

OKTOBER

2011

Abonnementen:

Egbert van Hes, algemeen directeur Bouke Hoving, financieel directeur Gerbert Tiecken, uitgeefdirecteur

Marketing Manager: Inge van Ditshuizen, Marketing Strateeg Bouwmedia (i.vanditshuizen@eisma.nl)

Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan. Opgave via de website of bij onze Klantenservice. Abonnementen lopen automatisch door, tenzij uiterlijk 30 dagen voor de vervaldatum bij onze Klantenservice wordt opgezegd. Dit kan schriftelijk, telefonisch of per e-mail. Ook voor informatie over uw lopende abonnement kunt u contact opnemen met onze Klantenservice.

Betaling abonnementen: Via automatische incasso of acceptgiro Friesland Bank Zaailand 108 8911 BN Leeuwarden Bankrekening nr: 29.30.07.381 IBAN nr: NL61FRBK0293007381 BIC: FRBKNL2L

Algemene voorwaarden: Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opname of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en auteurs verklaren dat deze uitgave op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Gebruikers van deze uitgave wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaring en de te gebruiken informatie te controleren’.

Uitgave: Eisma Media Groep, Postbus 340, 8901 BC Leeuwarden

Druk: Veldhuis Media, Raalte ©2011 Eisma BouwMedia BV, Leeuwarden. ISSN: 0020-2096


04-05_inhoud 10-10-11 12:36 Pagina 5

Waterzak voor energieopslag in kruipruimte

REDACTIONEEL

Energie uit regenwater: het kan. KlimaRain Solutions ontwikkelde samen met het bedrijf EFraRain, een warmtepompinstallatie met regenwater als bron. De energieopwekkende waterzak is inmiddels toegepast in een

Voor de klas

woning in Weesp.

Ooit heb ik aspiraties gehad om voor de klas te staan. De bewondering voor vakdocenten is gebleven. En dan niet voor de theoretische methodevolgers die zelfs op de gebaande paden

28

de middenweg blijven bewandelen. Mijn voorliefde ging uit naar de verhalenvertellers; de docenten die naast dat ze vakidioot waren,

Installatiebedrijf herbouwen na allesvernietigende brand

vooral teerden op eigen ervaringen, anekdotes, waarnemingen uit de praktijk en een visie waar een leerling zich aan vast kon klampen; niet

De nachtmerrie van elke ondernemer werd

vooringenomen, maar zelf meegemaakt. Geen

werkelijkheid voor Ron van Dijk. Zijn net

poespas, maar wel ambitie. Betrokken. Leraren

overgenomen installatiebedrijf met sani-

doceren niet alleen, ze verkopen ook een vak.

tairshowroom, Baderie Woerden, brandde

Een mooi vak.

vorig jaar voor zijn ogen af. Wat volgde was

Nu begin oktober de World Skills in Londen

een traject van rouw, verwerking, tegen-

startte – met ook weer Nederlandse parade-

werking en wederopbouw. Het bijzondere

paardjes uit de techniekopleidingen – klinkt de

relaas van een onderneming die zowel

roep om goed praktijkonderwijs voor de zoveel-

letterlijk als figuurlijk uit de as herrijst.

ste keer. De installatietechniek loopt niet over van jeugdige aanwas, veel uitval, slechte aansluiting, te weinig stageplaatsen: u kent de verhalen. Maar ligt het aan de jeugd, hét systeem,

46

de markt of het salarisstrookje? Het mkb-bedrijf heeft een belangrijke rol in het binden en boeien van de nieuwe generatie. Een stagiair is geen sluitpost, maar een investering. Denk bij het vergrijzen van het personeelsbestand eens aan de toekomst. Geef uw ervaren rotten, herintreders, praktijktijgers met fysieke

En verder op www.installatie.nl:

problemen, of andere wandelende encyclopedieën op het gebied van installatietechniek een taak erbij: kennis overdragen. In het bedrijf, of in

- Installatiebedrijven kansrijk in zorgsector. Uneto-VNI biedt stappenplan

het reguliere onderwijs. Op pagina 42 leest u

- Design sanitair: fotoverslag van internationale beurs Cersaie in Bologna

een dubbelportret van twee praktijkmannen

- Actuele projectinformatie met duurzame installatietechniek

die ‘gewoon’ voor de klas staan. Niet alleen uit

- Nieuwste installatie- en sanitairproducten op een rij

beperking, maar ook uit een vorm van idealis-

- Installatiefouten: de weerbarstige praktijk met een knipoog in beeld

me: relevant wíllen zijn. Elke praktijkervaring

- Weblogs van Erik Bek en Eddy Buiting

die onovergedragen in het putje van (pre)pensioen en WIA verdwijnt, moet net zo betreurd worden als elke jonge knul die afhaakt in zijn

Volg ons op

praktijkopleiding. Het staat misschien wel in

www.twitter.com/installatie

relatie tot elkaar. Goede praktijkdocenten, in de schoolbanken én in het werkveld zijn goud waard. Eddy Buiting e.buiting@eisma.nl

5 NUMMER

8

OKTOBER

2011


06-07-08-10-12_Journaal 10-10-11 13:13 Pagina 6

Journaal Uneto-VNI: geen duurzame Miljoenennota Uneto-VNI mist concrete aandacht voor energiebesparing en verduur-

belangrijk instrument. De overheid zou de regiefunctie moeten

zaming in de Miljoenennota. De branchevereniging ziet met lede ogen

nemen en de betrokken partijen (installateurs, aannemers, zorginstel-

aan hoe stimuleringsregelingen verdwijnen, zo is af te lezen uit de

lingen, woningcorporaties en gemeenten) bij elkaar moeten brengen

officiële reactie op de kabinetsplannen.

om deze ontwikkeling in gang te zetten. De door Uneto-VNI samen met TNO ontwikkelde aanpak, zou daarbij als leidraad kunnen die-

De koepel voor de installatiebranche mist nog altijd een ondubbelzin-

nen, meldt de brancheorganisatie.

nige keuze van dit kabinet voor energiebesparing en verduurzaming.

Het budget voor het verbeteren van het binnenklimaat van scholen

De vereniging pleit voor goedkope leningen voor investeringen in

wordt afgebouwd naar nul. “Grote aantallen leerlingen zijn hiervan

energiebesparing in bestaande woningen en voortzetting van het

de dupe, aangezien het bewezen is dat een slecht binnenklimaat de

programma Meer Met Minder. Én voor een meer verplichtend karak-

schoolprestaties negatief beïnvloedt”, zegt Uneto-VNI, die pleit voor

ter van het Energielabel, fiscale vergroening en het actief stimuleren

het schrappen van deze bezuiniging. “De installatiebranche is voor

van de totstandkoming van Energy Service Companies (ESCo’s). Het

een belangrijk deel afhankelijk van investeringen in nieuwbouw van

doel: een positief effect op de energiebesparingsmarkt.

woningen. De overheid zou een actieve rol moeten spelen om de

Uit de Miljoenennota blijkt dat de zorgkosten een steeds groter deel

nieuwbouw van woningen weer op gang te brengen.” Ook in de utili-

van de overheidsuitgaven uitmaken. Het op grote schaal levensloop-

teit zijn maatregelen noodzakelijk. De overheid zou hierbij het voor-

bestendig maken van woningen is daarvoor volgens Uneto-VNI een

touw moeten nemen, aldus Uneto-VNI.

Consument wil ruim aanbod in sanitairshowroom Een uitgebreid aanbod van merken en produc-

voor 46%. Bij de verkoopbenadering wordt

alle punten eens met de consument. Zo noe-

ten en een goede verkoopbenadering zijn vol-

deskundig, vriendelijk personeel dat de tijd

men installateurs in tegenstelling tot consu-

gens consumenten de belangrijke aspecten

neemt, belangrijk gevonden. De uitstraling

menten relatief vaak ‘luxe uitstraling’. Ook

van een showroom voor sanitair. Detaillisten

van de showroom is van minder belang.

komen een ruim aanbod aan merken, vrien-

en installateurs kunnen hun showroom vaak

Consumenten hechten meer waarde aan

delijk personeel en personeel dat de tijd voor

nog beter afstemmen op deze wensen en

assortiment en de kunde. Dat ze soms moe-

je neemt bij de installateur ook veel lager uit

behoeften. Dit blijkt uit een recent onderzoek

ten wachten tot ze geholpen worden, wordt

dan bij de consument.

van BouwKennis.

niet als storend ervaren. Agressieve verkooppraatjes daarentegen wel.

De helft van de consumenten oriënteert zich

Installateurs met een showroom zitten voor

op nieuw sanitair via een bezoek aan een

een belangrijk deel op één lijn met de consu-

winkel of showroom. Aanbod en verkoop-

ment. De meesten gaan ervan uit dat de con-

benadering zijn daarbij met name belangrijk.

sument deskundig personeel belangrijk vindt

Een ruim aanbod van sanitair is voor 64%

bij een bezoek aan de showroom. Een ruim

van de consumenten van belang, veel merken

aanbod aan sanitair – het vaakst door de consument genoemd – komt onder instal-

Zonnedak voor Museon

lateurs op de derde plaats. Ook persoonlijke

Het dak van het Museon krijgt 200

genoemd. Installateurs zijn het echter niet op

aandacht wordt door de installateur vaak

zonnepanelen. De panelen, die 700 m2 dakoppervlak vullen, gaan op jaarbasis 38 000 kWh groene stroom opwekken.

Proeftuin duurzame techniek op daken

Het plaatsen van de zonnepanelen is het resultaat van een samenwerking

Op het dak van de Hogeschool Utrecht is een

warming. De mogelijkheden voor koeling

tussen gemeente Den Haag, Eneco, het

proeftuin voor duurzame installatietechniek

met warmte worden onderzocht.

Museon en het Klimaatfonds Haag-

ingericht. Het is een van de eerste vijf daken

De provincie Utrecht werkt samen met de

landen. Nog dit jaar worden de zonne-

in het Duurzame Dakenplan van de provincie 2

Hogeschool Utrecht en andere partners uit

panelen geïnstalleerd door Tempus, het

Utrecht. De tuin met een omvang van 500 m

installatiebedrijf van Eneco. In de hof-

en tien verschillende daktechnieken vormt de

zijn van fossiele brandstoffen. In daken zit

stad is er dan weer een concreet project

basis voor uitdagend techniekonderwijs met

een enorm potentieel voor het toepassen

gerealiseerd op het gebied van duur-

praktijkopstellingen van deze tijd. De tuin

van duurzame energietechnieken zoals

zame energie. Den Haag wil in 2040

levert de opgewekte elektriciteit waar moge-

zonnepanelen, -boilers en andere innova-

klimaatneutraal zijn.

lijk terug aan het net. De opgewekte warmte

tieve dakbedekking. Hiermee is energie-

wordt gebruikt als warm tapwater en ver-

winst te behalen.

6 NUMMER

8

OKTOBER

2011

de regio aan technieken die onafhankelijk


06-07-08-10-12_Journaal 10-10-11 13:13 Pagina 7

Bedrijven j Corporaties: 80 000 HR-ketels in half jaar

Op 1 september is Menno van Wijk (37) officieel bij Speedheat Nederland gestart als leverancier

Van de 110 000 woningen die het afgelopen half jaar zijn aangepakt, hebben er 80 000 een HR-ketel

voor Noord-Holland van de 1 mm

gekregen. De totale gasbesparing die de corporaties hebben behaald, komt overeen met het gebruik

dunne vloerverwarming. Daarmee

van een stad ter grootte van Venlo.

komt het aantal vestigingen van Speedheat in Nederland op 15.

Cijfers uit een monitor van branchevereniging Aedes laten zien dat corporaties in het eerste half jaar van 2011 in ruim 110 000 huurwoningen energiebesparende voorzieningen aanbrachten. Bij ruim

Twee Europese dispenserspecialis-

60 000 woningen was er sprake van meer verbeteringen in dezelfde woning. Daardoor daalde het

ten bundelen hun krachten in het

gezamenlijke gasverbruik van alle 2,4 miljoen Nederlandse corporatiewoningen met circa 2%. Dat

Nederlands- en Duitstalig gebied.

betekent een besparing voor zo’n 48 000 woningen.

Vanaf 1 Juli behartigt All Care hier

De meest voorkomende maatregelen zijn het plaatsen van een

de belangen betreffende zeep- en

HR-verwarmingsketel (in bijna 80 000 huizen), vaak in combina-

papierdispensers van Brightwell

tie met een HR-warmwaterinstallatie. In 86 000 gevallen werd

Dispensers.

de isolatie van dak, vloer en/of gevel verbeterd of werd HR++-glas geplaatst; 2500 woningen kregen zonnecollectoren of zonne-

Thermagas heeft zijn tweede ver-

panelen. Het aantal huizen met een A-, B- of C-label (de meest

koopkantoor geopend. Thermagas-

energiezuinige woningen) groeit, het aandeel huizen met een

Oost is gevestigd aan de Ambacht-

E-, F- of G-label neemt af. Op basis van deze gegevens kan de

straat 5-7 in Rijssen. Marcel Konter is

besparing worden berekend op de energie voor verwarming van huis en water. Omgerekend naar

de contactpersoon in dit nieuwe ver-

alle Nederlandse corporatiewoningen betekent het een besparing op gasverbruik van zo’n 2%.

koopkantoor voor het oosten van het land, waar ondersteuning wordt

Installatiefabrikant versterkt focus op zorgbouw

geboden op het gebied van vloerverwarming, leidingsystemen, luchtverwarmers en gehele projectrealisatie.

Fabrikanten van installatieproducten gaan zich de komende jaren meer richten op ziekenhuizen en zorggebouwen. In het scholenbouwsegment zien zij daarentegen weinig brood, ondanks kansen op

Het jubilerende installatiebedrijf

de renovatiemarkt. Dit blijkt uit onderzoek van BouwKennis. Ruim de helft van de fabrikanten (53%)

Gebr. Janssen in Beugen gaat voort-

zegt zich de komende jaren te gaan richten op ziekenhuizen en zorggebouwen. Gezien de vergrijzing

aan als hofleverancier door het

zal de vraag naar zorgdiensten de komende jaren immers fors toenemen. Dat voornamelijk fabrikan-

leven. Het 125-jaar oude Noord-

ten van installatieproducten (63%) brood zien in dit segment, wordt verklaard door de steeds hogere

Brabantse bedrijf opereert als instal-

installatiequote in zorggebouwen. De zorg wordt – onder meer in de hand gewerkt door privati-

latiebedrijf, dakdekkersbedrijf, W- en

sering – complexer en gespecialiseerder. Bundeling van specialismen zal leiden tot een vraag naar

S-installateur en is onderdeel van

technisch hoogwaardige oplossingen. Op de tweede plek staat de bouw van scholen (42%). Hier lig-

franchiseketen Baderie.

gen tegelijkertijd ook kansen in het renovatiesegment, omdat een groot deel van de bestaande scholen stamt uit de jaren 70 en er legio verbeterpunten zijn. De helft van de fabrikanten van ruwbouw-

Pompen en afsluiterproducent KSB

producten geeft dan ook aan zich meer op het scholensegment te storten. Fabrikanten van installa-

bestaat 140 jaar. Met meer dan

tieproducten zeggen opvallend genoeg zich minder dan gemiddeld (34%) op scholen te gaan richten.

15 000 medewerkers, productieloca-

Dat terwijl voor deze groep grote kansen liggen op het gebied van binnenklimaat, modernisering

ties in alle continenten en een jaar-

van ICT en verduurzaming, aldus Bouwkennis.

omzet van circa 2 miljard euro, behoort het bedrijf dat in 1871 van

Cauberg-Huygen winnaar eerste ISSO-Award Cauberg-Huygen heeft de eerste editie van de ISSO-Award gewonnen. Tijdens het ISSO Najaarsoverleg medio september koos een meerderheid van de bijna 200 aanwezigen voor het project ‘Mijnwater: from Black to Green’ waarbij warmte en koude uit mijnwater gebruikt worden voor klimatisering van woningen en gebouwen. Bij het project in het Zuid-Limburgse Heerlen pompt men warm en koud water omhoog uit de oude mijnschachten. Boven de grond wordt dit water via een warmtepomp geschikt gemaakt voor het verwarmen en koelen van een groot kantoorgebouw en een

start ging met 12 medewerkers,

woonwijk. Het succes van dit project slaat volgens Cauberg-

tegenwoordig tot één van de markt-

Huygen over naar andere mijnstreken in Europa, waar men nu

leidende producenten van pompen

ook de mogelijkheden onderzoekt om verlaten mijnschachten als

en afsluiters. De Nederlandse doch-

WKO te gebruiken. De ISSO-Award is uitgeschreven voor organisa-

teronderneming KSB Nederland

ties die actief betrokken zijn bij de totstandkoming van een duur-

bestaat sinds 1958 en is gevestigd in

zaam project en bij de technische realisatie, en voor de benodigde

Zwanenburg.

kwaliteitseisen aantoonbaar gebruikmaken van ISSO-publicaties.

7 NUMMER

8

OKTOBER

2011


06-07-08-10-12_Journaal 10-10-11 13:13 Pagina 8

Journaal Dubo Award voor plantaardige dakbaan

Vanwege een lekkend plafond in de keuken schakelt een consument het servicebedrijf in met de vraag of deze het plafond wil inspecteren. De ondernemer stuurt na afloop een nota en de klant betaalt. Niets aan de hand dus. Toch is de consument niet tevreden. Hij had op een schaderapport gerekend waarmee hij naar zijn verzekeraar kon stappen. Binnen drie dagen zou het rapport volgens zijn zeggen klaar zijn. Ondanks aandringen heeft hij nog geen rapport gezien en is het voor hem dus niet mogelijk de schade te laten repareren. Hij stapt naar de Geschillencommissie en verlangt dat de ondernemer alsnog een rapport overlegt. Tijdens de hoorzitting van de commissie legt de ondernemer uit dat hij een gat in het plafond moest maken om de oorzaak van de lekkage op te sporen. Visuele waarneming en video-inspectie toonden aan

ARBITRAGE

Wel of geen inspectierapport?

De Nationale Dubo Award is gewonnen door Derbipure, een plantaardige dakbaan. De prijs is uitgereikt op de Nationale

dat de lekkage werd veroorzaakt door een lekkende CV-leiding van de

Dubodagen

bovenburen. Er was geen opdracht verleend om de oorzaak van de schade te

in Houten. Derbipure, een product van dakbedekkings-

herstellen. Daarmee was voor hem de kous af. Wel heeft hij aangeboden de

fabrikant Derbigum, is een goed ecologisch alternatief voor

schade aan het plafond te herstellen nadat de lekkage was opgedroogd. Een

bitumineuze dakbedekking. De crux zit hem in de plant-

inspectierapport is volgens de ondernemer een zaak van de expert die door de

aardige grondstoffen. Bitumen is immers een aardoliepro-

verzekeringsmaatschappij wordt ingeschakeld. Na het opsporen van de lekkage

duct. Derbipure wordt geproduceerd op basis van plant-

kon de ondernemer niets meer doen omdat het een zaak van de bovenbuurman

aardige oliën en harsen. Het bedrijf kreeg al eerder het

was. Volgens de Geschillencommissie is de oorzaak van het conflict dat er geen

‘cradle to cradle’-certificaat en het Dubokeur. Bijkomend

duidelijke afspraken zijn gemaakt tussen beide partijen. Was de ondernemer

energetisch effect van de dakbedekking is dat het reflecte-

verplicht een inspectierapport te overleggen of niet? De consument is er niet in

rend wit is. Daardoor heeft het product volgens de jury ook

geslaagd aan te tonen dat de mondelinge overeenkomst meer inhield dan het

een positief effect op de energierekening van zowel ver-

opsporen en eventueel verhelpen van de lekkage. De commissie heeft verder

warming als koeling van een gebouw.

geen reden te twijfelen aan de feitelijke weergave die de ondernemer geeft en concludeert dan ook dat de overeenkomst niet de inhoud had zoals de consument stelt. De eis van de consument wordt afgewezen.

Schaatsploeg draagt installatiemerken Op de Installatievakbeurs in Hardenberg presenteerden radiatorfabrikant Radson en adviesburo Jinstal uit Leeuwarden het gezamenlijke hoofdsponsorschap van een marathonschaatsteam. Adviesburo Jinstal was al actief in de schaatsport als sponsor van marathonschaatsteam Jinstal BCT. Vanaf komend seizoen gaat het team dus Radson-Jinstal-schaatsteam heten. Beide bedrijven hadden reeds een professionele samenwerking, die nu ook op het ijs wordt voortgezet. Radson wil met het sponsorschap zijn merknaam koppelen met een voor de hand liggende Nederlandse sport. In België – het thuisland van de fabri-

De Geschillencommissie Installerende Bedrijven doet uitspraak over geschillen tussen consumenten en installatiebedrijven. In elk nummer van Installatie en Sanitair treft u een conflict en de uitspraak van de Geschillencommissie aan. Meer informatie: www.geschillencommissie.nl

kant – is het merk al aanwezig in voetbal, motorcross en veldrijden/cyclocross. De presentatie van het sponsorschap werd op de beurs in Hardenberg beklonken.

Nederlander bij verhuizing bereid te betalen voor energiezuinige installatie Nederlanders zijn bereid te betalen voor energiebesparing wanneer

opdracht van Niko. Een derde van de huizenbezitters overweegt in de

zij een nieuwe woning kopen. Een energiezuinig huis is hen volgens

komende twee jaar een nieuwe woning te kopen. De voorkeur gaat

onderzoek 2000 tot 5000 euro meer waard. Ruim driekwart van de

daarbij uit naar bestaande bouw. Hoewel de meeste verhuislustigen

Nederlanders is bij verhuizing bereid om extra te betalen voor een

extra voorzieningen op het gebied van energiezuinigheid en beveiliging

huis dat meer comfort en mogelijkheden biedt op het gebied van

geen absolute voorwaarde vinden, laat een overgrote meerderheid

energiebesparing en beveiliging. Dat blijkt uit onderzoek onder

weten dat wel een leuke extra te vinden. Daarvoor is bijna 10% van de

ruim 500 Nederlandse huizenbezitters dat Multiscope uitvoerde in

mensen bereid meer dan 5000 euro extra te betalen voor een woning.

8 NUMMER

8

OKTOBER

2011


Waarom Vaillant?

Gasten moeten erop kunnen rekenen Henk Zwemer | Installatiebedrijf Zuid BV in Kamperland

hrS tijd OL e I we lijk v DEp l€ oo lu rde s

10

el t ot

4,-

Bij recreatiepark Roompot Beach Resort hangen zo’n honderdvijfenzestig cv-ketels. De helft van de thermoCOMPACT’s zijn inmiddels vervangen door de hrSOLIDEplus. Voor de ombouw naar hr heeft Vaillant een pasklare geveldoorvoer die er nog mooi uitziet ook. Je moet er toch niet aan denken dat een vakantiegast met een kapotte ketel zit? Daarom gaan wij voor maximale gastvrijheid: de betrouwbare Vaillant hrSOLIDEplus.

Meer weten over het comfort van Vaillant? Ga dan naar www.waaromvaillant.nl


06-07-08-10-12_Journaal 10-10-11 13:14 Pagina 10

Journaal

Agenda g

‘Huishoudboekje’ biedt indicatief energielabel

2 november GaLuWa Kalkar 2011

Woningbezitters kunnen zelf uitrekenen welk energielabel hun huis krijgt. Met Woningdossier.nl heeft

Vakbeurs

ook de installatiebranche een extra hulpmiddel waarmee particulieren beter zijn te overtuigen in nut

Wunderland, Kalkar

en noodzaak van energiebesparende maatregelen.

www.messekalkar.de

Het zogenaamde ‘indicatieve energielabel’ maakt een onderdeel uit van het nieuwe Woningdossier,

3 november

een digitaal onderhoudsboekje voor de particuliere woning. Dit is een initiatief van Meer met

Femme Tech

Minder, het energiebesparingsprogramma van de bouw- en installatiebranche, energiebedrijven,

Bijeenkomst voor vrouwen in de

overheid en corporaties. Met dit initiatief wil Meer met Minder pogen particulieren warm te maken

techniek

voor het energielabel. Dit zal, zoals het er nu naar uitziet, in 2013 dwingend worden opgelegd bij

Slot Zeist

bestaande woningen die in de verkoop gaan.

www.femmetech.nu

Het Woningdossier is een online woninggebonden dossier, waarin automatisch een indicatief energielabel staat vermeld, als het officiële energielabel nog niet bekend is. Het is een ‘onderhoudsboek-

7 - 12 november

je’ voor het huis waarin bewoners onder andere kunnen bijhouden wat zij doen om hun woning zo

Batimat

energiezuinig mogelijk te maken. Uit onderzoek van de Universiteit van Tilburg is gebleken dat ener-

Internationale bouwbeurs

giezuinigere woningen (energielabel A, B of C) bij verkoop gemiddeld een 3% hogere waarde hebben

Paris Nord Villepinte, Parijs

en 24 dagen eerder verkocht worden. Het tarief voor aanschaf van het Woningdossier bedraagt

www.batimat.com

5 euro. Meer informatie: www.woningdossier.nl. 16 - 18 november

Grote vraag naar tussenmeters

VSK België Tour en Taxis, Brussel www.vskbelgie.be

Gebouwverduurzamer Innax constateert een stijging van ruim 50% in de vraag naar tussenmeters ten opzichte van vorig jaar. Volgens het bedrijf gaan vastgoedorganisaties steeds bewuster om met

2012

energie en de bijbehorende kosten. De energiehuishouding van gebouwen is vaak complex. Een tussenmeter maakt het mogelijk de energie op basis van werkelijk gebruik door te kunnen belasten aan

25 - 27 januari

de (onder)huurders. Maar ook om apart vast te stellen wat het energiegebruik is van installaties als

Greenbuild Expo & Congres

airconditioning, liften, roltrappen of de luchtbehandeling. Daarnaast kan een verbouwing of aanpas-

Ahoy, Rotterdam

sing in bedrading in een gebouw er toe leiden dat er een nieuwe verdeling gemaakt moet worden

www.greenbuild.nl

van de energiekosten. Door het plaatsen van een tussenmeter kunnen eigenaren, beheerders en (ver)huurders deze verdeling maken, en bij afwijkingen direct bijsturen.“Steeds meer klanten zien de

2 februari

tussenmeter als een noodzakelijk hulpmiddel om te

Event Duurzaam in je werk

besparen op kosten en energie”, aldus Etienne de

Van Nelle Ontwerpfabriek,

Konink, manager energie-inkoop bij Innax energie-

Rotterdam

management. “Door het inzicht dat de tussenmeter

www.duurzaaminjewerk.nl

verschaft, vormt deze een effectief middel in de bewustwording van energiegebruik en -kosten.

6 - 10 februari

Daarnaast helpt de tussenmeter de administratieve

VSK

rompslomp die vaak komt kijken bij het corrigeren

Jaarbeurs, Utrecht

van onjuiste facturen, tot een minimum te beper-

www.vsk.nl

ken. Er wordt niet meer afgerekend op basis van inschatting, maar op het werkelijk energiegebruik!”

7 - 10 februari Cevisama

Couperus Smart Grid van start

Internationale sanitair- en tegelbeurs Feria, Valencia

Woongebied Couperus in Ypenburg krijgt een Smart Grid. Op het intelligente energienet zullen 288

www.feriavalencia.com

woningen worden aangesloten. Couperus Smart Grid is uniek in Nederland vanwege de omvang en het grote aantal warmtepompen, zo stellen de

6 - 8 maart

samenwerkende partijen Eneco, Stedin, Itho Daalderop, provincie Zuid-

Renovatie 2012

Holland, TNO, IBM en Stichting Woonformatie Ypenburg (SWY). In totaal wor-

Vakbeurs duurzame vernieuwing in

den er 288 woningen aangesloten op het energienet dat gebruikmaakt van

de bouw

warmte-koudeopslag in de bodem. Daarbij is Couperus Smart Grid een plat-

Brabanthallen, ’s-Hertogenbosch

form voor de ontwikkeling van nieuwe producten en het onderzoeken van de

www.renovatiebeurs.nl

uitrol- en opschaalmogelijkheden van slimme energienetten in combinatie met decentrale duurzame energiebronnen. Het gebouw wordt medio 2013 opgeleverd en zal door Vestia Nootdorp worden beheerd.

10 NUMMER

8

OKTOBER

2011


Waarom Vaillant?

Meer controleren dan poetsen Eric Janssens | Verwarming Service Leende in Leende

hrS tijd OL e I we lijk v DEp lâ‚Ź oo lu rde s

10

el t ot

4,-

In sommige warmtewisselaars kun je niet kijken. Je wilt toch zien dat het schoon is. Het grote voordeel van de Vaillant hrSOLIDEplus is dat je alles kunt zien en overal bij kan. Ook de display vertelt gewoon wat er aan de hand is, niks geen codes. Ja er zijn compactere ketels, maar ik wil graag een beetje opschieten en vooral m’n handjes heel houden. Deze ketel zit zo logisch in elkaar.

Meer weten over het comfort van Vaillant? Ga dan naar www.waaromvaillant.nl


06-07-08-10-12_Journaal 10-10-11 13:14 Pagina 12

Journaal

Bedrijven j

Eerste Femme Tech Dag in november

Groothandel

Werven, boeien en binden van technische vakvrouwen is belangrijk én een zaak die sectorgrenzen over-

phone-appli-

stijgt. Daarom organiseren de opleidingsfondsen OTIB (technische installatie) en OOM (metaalbewerking)

catie ontwik-

op 3 november aanstaande de eerste Femme Tech Dag. Een dag voor, door en over vrouwen in techniek.

keld voor het

Solar heeft een smart-

zoeken en OOM organiseert al sinds 2008 de jaarlijkse Femme Metaaldag, een dag voor vrouwen in de metaal-

bestellen

bewerking. Tijdens de laatste Femme Metaaldag is er gekeken of binnen het samenwerkingsverband

van producten, en technische

TechniekTalent.nu verbreding mogelijk was naar andere technische sectoren. Dat heeft geleid tot de

ondersteuning van de installateur.

eerste Femme Tech Dag die onder de vlag van TechniekTalent.nu op 3 november in Slot Zeist plaats-

Installatiebedrijven kunnen er ook

vindt. Aan bod komen persoonlijke ontwikkeling en coaching. Ook zijn er workshops voor zowel

hun orderhistorie raadplegen,

werknemers als werkgevers over zaken als balans tussen werk en privé, loopbaanmogelijkheden, het

barcodes scannen en technische

aankaarten van wensen bij leidinggevenden en de beïnvloeding van de bedrijfscultuur op gebied

ondersteuning aanvragen. De Solar

van sfeer en omgangsvormen.

Mobile App is geïntegreerd met de

Op de bijeenkomst zal de Femme Tech Award, voorheen de Prix de

webshop van de groothandel.

Femme Metaal, worden uitgereikt aan het bedrijf dat het beste in

Gebruikers kunnen daardoor direct

staat is vrouwelijke werknemers te werven en te behouden in bei-

gebruikmaken van de applicatie.

de sectoren. Bedrijven die hiervoor in aanmerking komen, worden

Meer informatie op

door OTIB en OOM op voordracht van de achterban genomineerd.

www.solarnederland.nl/app.

Een jury bestaande uit vertegenwoordigers uit beide sectoren én van TechniekTalent.nu kiest de winnaar.

Leever Installatie Adviseurs is sinds kort gecertificeerd voor legionella-

Twaalfde MeerMet Minder-subsidieregeling

preventie. In september heeft het bedrijf, dat al jaren aan legionellapreventie werkt, het BRL 6010-

Met de subsidieregeling voor bestaande woningen in de Friese gemeente Skarsterlân, is het

certificaat van KIWA ontvangen.

twaalfde MeerMetMinder-traject in Nederland een feit. Met het WKO Prestatie Dashboard De MMM-regeling – subsidies voor energiebesparende maatregelen in huis – wordt uitgevoerd door

– een geavanceerd instrument voor

de nationale energiebesparingsaanpak Meer Met Minder en is daarmee de twaalfde premieregeling

het realtime monitoren van WKO-

die deze organisatie faciliteert. Naast drie nationale premieregelingen werden er regelingen opgezet

systemen – biedt Cofely organisa-

voor de gemeente Apeldoorn en de provincies Zeeland, Drenthe, Groningen, Friesland, Noord-Brabant

ties inzicht in de prestaties van

en Utrecht. Dankzij de inspanningen van Meer Met Minder zijn er in de periode 2008 tot en met 2010

WKO-installaties. Het online dash-

circa 314 000 extra woningen energiezuinig gemaakt, zo heeft Agentschap NL onlangs berekend.

board toont de efficiency van

Voorwaarde voor de ‘Duurzaam (T)huis in Skarsterlân’-premie is dat de energie-index van het huis

installaties en de kostenbesparin-

met minimaal 0,75 wordt verbeterd. In dat geval kunnen de bewoners rekenen op een premie van

gen die ermee worden bereikt. Ook

500 euro. Deze indexverbetering komt grofweg overeen met een verbetering van het Energielabel

maakt het de milieuwinst zicht-

met twee labelstappen. Daarnaast is het van belang dat een woningeigenaar eerst een Maatwerk-

baar die een goed beheer van

advies Energiebesparing laat opstellen. Hierin staat precies welke energiebesparende maatregelen

WKO-systemen in de vorm van

voor het huis en de persoonlijke situatie het beste zijn, wat deze kosten en wat deze aan energie-

CO2-reducties kan opleveren.

besparing opleveren. De ambitie van de gemeente Skarsterlân is om tot en met 2012 200 woningen met minstens twee energielabelstappen energiezuiniger te maken. Hiervoor is 100.000 euro in kas.

BMS Technische Installaties in Ravenstein is bij onderzoek door

Waterschapshuis van energielabel F naar A

kredietbeoordelingbureau Graydon uitgekomen in de 5% van financieel gezondste bedrijven uit de bouw-

Het energieverbruik Waterschapshuis van Waterschap De Dommel in Boxtel is flink verminderd. Het

branche. Graydon onderzoekt jaar-

energielabel ging na een verbouwing van F naar A. Verwacht wordt dat hierdoor jaarlijks ongeveer

lijks bedrijven op onder andere hun

175 ton minder CO2 uitgestoten wordt.

betalingsgedrag.

Het Waterschapshuis moest grondig worden gerenoveerd. Dit moment is aangegrepen om het ener-

Het bedrijf

gieverbruik flink omlaag te brengen. De aanpassing van de technische installaties en de toepassing

dat zich

van de energiebesparende maatregelen vroeg een investering van circa 2,8 miljoen euro. De ver-

richt op

wachting is dat dit in ongeveer vijf tot tien jaar terugverdiend wordt. De energiereductie is gereali-

CV- en air-

seerd door het aanleggen van een warmte-koude-opslag in combinatie met een warmtepomp, het

conditioninginstallaties en loodgie-

aanbrengen van koelplafonds ter vervanging van losse airco-units, het vervangen van de verlichtings-

terwerkzaamheden is uiteraard dik

installatie door een energiezuiniger systeem en het aanbrengen van buitenzonwering bij ruimten

tevreden met dit resultaat.

waarbij overmatige warmtelast optrad als gevolg van de zon.

12 NUMMER

8

OKTOBER

2011


Waarom Vaillant?

Echt samenwerken, daar zijn ze goed in Freddy Thijssen | Installatiebureau Wellen Nijmegen

hrS tijd OL e I we lijk v DEp lâ‚Ź oo lu rde s

10

el t ot

4,-

Ze staan altijd klaar om te helpen bij Vaillant. Dan kom je samen ergens. Daarvoor komen ze zelfs bij ons langs. Voor een cursus bijvoorbeeld. Dat scheelt ons zeeĂŤn van tijd en met een paar uurtjes zijn we weer helemaal bij. Zo houd je je voorsprong op peil.

Meer weten over het comfort van Vaillant? Ga dan naar www.waaromvaillant.nl


14-15_Topphuis 10-10-11 14:39 Pagina 14

Project j Bestaande systemen functioneerden onvoldoende

Tochtvrije ventilatie in Toppphuis Willems Vastgoedonderhoud staat aan de wieg van een nieuw type convector van Jaga die motorloos verse buitenlucht toevoert in slaapkamers. “Omdat we niet tevreden waren over de huidige ventilatiesystemen. Bewoners saboteren die.” Tekst: Richard Mooi Foto’s: Willems Vastgoedonderhoud, Jaga

T

oppphuis is het renovatieconcept van Willems Vastgoedonderhoud.

Het bedrijf, actief in de regio GrootRotterdam, wordt met name door woningcorporaties en institutionele beleggers ingeschakeld bij onderhoud aan huurwoningen. Bij Toppphuis staan de drie p’s voor de bekende duurzaamheidsgedachte ‘people, profit, planet’. Werkvoorbereider Sander Willems: “De bewoners – people – staan centraal. Dus heel goed isoleren met een laag energieverbruik als doelstelling – profit – maar wel met een optimaal binnenklimaat voor de bewoners. Heel vaak loop je bij isoleren van bestaande woningen het risico dat er niet naar het binnenklimaat wordt gekeken. Alleen een energiebesparing is niet zaligmakend.” De planet-gedachte in de leuze people, Op dit moment wor-

profit, planet (Toppphuis) komt tot

den in opdracht van

uiting in het gebruik van duurzame

woningcorporaties 52

materialen als natuurlijke isolatie-

bestaande huurhui-

vezels en hout van snelgroeiende

zen gerenoveerd tot

bomen voor de kozijnen.

Toppphuis. Naast de nieuwe aangepaste

Saboteren

convectoren van Jaga

Willems zag bij andere projecten dat

bestaat het installa-

ook geavanceerde ventilatiesystemen

tiegedeelte uit een

met sturing op CO2 niet automatisch

zonneboiler en PV-

tot een goed binnenklimaat leiden.

panelen.

“We zijn diverse woningen gaan

14 NUMMER

8

OKTOBER

2011


14-15_Topphuis 10-10-11 14:39 Pagina 15

bezoeken, ook het passiefhuis, en zagen dat mensen de ventilatie gaan saboteren.” Het komt vooral voor in woningen met vloerverwarming. “Bij lagetemperatuurverwarming mis je de luchtstroom (van radiatoren, red.) om de koudeval van het glas en de ventilatieroosters op te vangen. Ventileren wordt dan al heel snel als hinderlijk ervaren. Ook bij CO2-sturing die in werking treedt in de winter als alle ramen dichtzitten. Bewoners hebben er geen controle meer op en gaan de roosters dichtplakken en van alles doen om maar niet die koude lucht te voelen.” Motorloze convectoren Dat moet anders kunnen, dacht Willems die binnen het familiebedrijf de vrijheid kreeg om een nieuw type verwarmingsconvector met ingebouwde ventilatievoorziening te ontwerpen. Het onderhoudsbedrijf nam die taak zo serieus dat zelfs TNO werd ingeschakeld voor diverse verbeteringen. Net toen de ventilatieconvector

‘De praktijk is dat mensen de ventilatie gaan saboteren’

De Oxygen van Jaga,

De overige 40 renovatiewoningen

met Strada-radiator,

krijgen een HR-ketel. Door de PV-

vormt de basis van

panelen en zonneboiler zijn de

het ventilatieconcept.

woningen energieneutraal. Het ener-

optimaal was, ontdekte Willems dat

sensor meet bovendien de tempera-

Vanwege het geluid is

gielabel komt in ieder geval uit op A.

convectorenfabrikant Jaga met een

tuur en als die te laag is, slaat de con-

de radiator in de

“Met warmtepomp is het een A++-

soortgelijk principe bezig was. Snel

vector automatisch aan zodat met de

slaapkamer zonder

label. De woningen met warmtepomp

besloten Willems en Jaga om samen

koude lucht tochtvrij geventileerd

motor uitgerust.

worden zelfs energieleverend.”

verder te gaan. “Onze insteek is nooit

wordt.”

Het Toppphuis is niet alleen toepas-

geweest om convectorbouwer te wor-

Ook de convectie-units voor de woon-

baar bij de renovatie van rijtjes-

den: we vonden niet iets waar we

kamer zijn aangepast. “De luchtuit-

huizen, maar ook voor flats, vertelt

tevreden over waren. Toen dachten

laat is vergroot om de luchtsnelheid

Willems. “Het concept zal er in ge-

we: dat moeten we zelf doen. Jaga is

naar beneden te krijgen. Hoe lager

stapelde bouw anders uitzien dan in

een heel goede partner gebleken die

de luchtsnelheid, hoe comfortabeler

het ontwerp dat er lag nog heeft ver-

het is.”

beterd met alle kennis die dat bedrijf

‘Hoe lager de luchtsnelheid, hoe comfortabeler het is’

heeft.” Jaga’s Oxygen, waarbij – CO2-

Energielabel A

gestuurd – via een convector verse

Op dit moment worden in opdracht

ventilatielucht wordt aangezogen en

van woningcorporaties 52 bestaande

geschakelde bouw. In hoogbouw kan

verwarmd, vormt de basis in het

huurhuizen elk gerenoveerd tot een

heel goed gebruik worden gemaakt

Toppphuis. Alleen zijn de units in de

Toppphuis. Naast de nieuwe aange-

van het gezamenlijk afzuigen van

slaapkamer motorloos gemaakt, ver-

paste convectoren van Jaga bestaat

lucht (in combinatie met een warmte-

telt Willems. “Bij de nieuwe unit is de

het installatiegedeelte uit een zonne-

pomp of WTW-unit?). Dan heb je een

luchttoevoer natuurlijk, terwijl de

boiler en PV-panelen. Zes woningen

veel hoger volume zodat je er een

normale Oxygen mechanisch toe-

krijgen een Vaillant-warmtepomp

hoger rendement op maakt.” De

voert. Dat vonden we voor de slaap-

met bodembron. In nog eens zes

installateurs worden door Willems

kamer minder geschikt omdat je dan

Topphuizen komt een Ecolution-

Vastgoedonderhoud op projectbasis

met motorgeluid zit.” Een buiten-

ventilatiewarmtepomp en HR-ketel.

ingehuurd. <<

15 NUMMER

8 OKTOBER 2011


16-17_Interview 10-10-11 14:39 Pagina 16

Interview Ton Glissenaar (KvK) over bedrijfsoverdracht

Goodwill is een vies woord geworden Bedrijfsoverdracht is een beladen thema nu de waarde van geld ter discussie staat en het vertrouwen in de economie als een pudding in elkaar zakt. “De lucht is eruit. Alles draait om reële waardebepaling”, aldus Ton Glissenaar van de Kamer van Koophandel. Bent u toe aan een verkoop? Nog steeds hebt u de waarde van uw bedrijf voor een deel zelf in de hand. Tekst: Ton Verheijen Foto: Roel Dijkstra Vergrijzing in het MKB, het is een dra-

nars over bedrijfsoverdracht georga-

gevend bedrijf overnemen? Een paar

ma in alle stilte. Binnen nu en vijf jaar

niseerd. De strekking? Zelfs in deze

jaar geleden konden verliesgevende

zullen 100 000 kleine bedrijfjes ofwel

moeilijke tijden zijn er verkoopkansen

ondernemingen nog interessant zijn

(als deze geluk hebben) van eigenaar

voor ondernemers. Glissenaar: “De

uit strategische overwegingen, bij-

veranderen ofwel roemloos ter ziele

waardebepaling van een bedrijf kan

voorbeeld als het de koper om gekwa-

gaan. Dat laatste scenario is wegge-

geoptimaliseerd worden. Er is veel

lificeerd personeel te doen was. Die

legd voor vele tienduizenden bedrij-

meer beïnvloedbaar dan veel onder-

tijd is even voorbij.”

ven waarin de eigenaar onmisbaar is.

nemers denken.” De situatie zou vrij hopeloos zijn

‘De vent is de tent’, zoals het spreekwoord luidt. Als de vent stopt, bestaat

Welke problemen ondervinden

als u niet een paar waardevolle

ook de tent niet meer. Of zijn er nog

ondernemers die willen verkopen?

adviezen had.

andere opties?

“Het aanbod is veel groter dan de

“Natuurlijk zijn er manieren om de

“Het thema leeft enorm”, aldus

vraag. En als er al een gegadigde is,

verkoopbaarheid te vergroten. Zo zijn

bedrijfsadviseur Ton Glissenaar van

moet de bank nog maar willen finan-

bedrijfsmatige activiteiten gemakke-

de Kamer van Koophandel. Die heeft

cieren. Ondernemers moeten zich dus

lijker te verkopen zonder pand. Als

dit najaar en volgend voorjaar samen

eerst afvragen óf hun bedrijf wel ver-

ondernemers een eigen pand hebben,

met KPMG in heel Nederland semi-

koopbaar is. Wie wil er een verlies-

kunnen ze dat veel beter in een aparte

IDEAAL: DE GERUISLOZE OVERNAME Minimaal vijf jaar kost het om uw bedrijf rijp te maken voor ver-

bedrijfseconomische en fiscale adviezen. Groen: “Vaak kun je verko-

koop. Zowel ‘tussen de oren’ als bedrijfsmatig moet alles goed zit-

pen zonder belastingheffing. Deze zogenaamde ‘geruisloze overna-

ten. Ook de noodzakelijke voorbereidingen om te kunnen profite-

me’ geldt voor de VOF en eenmanszaak onder meer op voorwaarde

ren van fiscale voordelen vergen tijd. Deze vooruitziende blik ont-

dat de koper al drie jaar bij het bedrijf werkt of al drie jaar mede-

breekt vaak volgens bedrijfsadviseur Annemiek Vonk van KPMG:

eigenaar is. Die eis geldt trouwens ook voor zonen of dochters die

“De waan van de dag regeert. Ondernemers bellen me en vragen of

de zaak willen overnemen. De oude eigenaar bespaart tot maxi-

ik even een waardebepaling kan maken. Laatst had ik een 65-jarige

maal 52% van de winst aan belastingoverdracht. Ook bij BV’s kan

meneer die dacht dat hij met zijn bedrijf zijn pensioen in handen

belasting soms worden doorgeschoven naar de nieuwe eigenaar.

had. Pijnlijk als je dan moet zeggen dat het bedrijf niets waard is.”

Bij BV’s geldt dit belastingvoordeel overigens alleen voor onderne-

Vonk en haar collega Marco Groen geven tijdens de KvK-seminars

mingsvermogen, niet voor effecten of ander beleggingsvermogen.”

16 NUMMER

8

OKTOBER

2011


16-17_Interview 10-10-11 14:39 Pagina 17

BV onderbrengen. Een tweede aandachtspunt is het bestaande management. Niets is zo lastig over te dragen als een bedrijf met een onmisbare directeur. Ondernemers die zich daarin herkennen, zouden de tijd moeten nemen om zichzelf minder belangrijk te maken. Zo wordt het bedrijf aantrekkelijker.” Wat zijn de waardebepalende factoren? “Dat zijn er vier: onroerend goed, vaste activa (inventaris en bedrijfsauto’s), voorraad en goodwill, de vergoeding voor te verwachten overwinst in de toekomst. Goodwill werd vóór de crisis gemakkelijk toegekend aan een goede naam, innovatieve bedrijfsvoering of interessante klantenkring. De

van de overheid. Pas dan krijgen ze

Jeroen Busscher: “ Van-

enige wat ik kan doen, is hen adviseren

bank financierde wel. Die situatie is

die lening van 350.000 euro. Derge-

af ongeveer 30 mede-

hoe ze met zo weinig mogelijk kleer-

totaal veranderd. In resultaten uit het

lijke constructies, die je vijf jaar ge-

werkers wordt de

scheuren van hun bedrijf af komen.”

verleden zijn banken nauwelijks meer

leden nauwelijks had, zijn nu aan de

groep te groot om nog

geïnteresseerd. Goodwill is bijna een

orde van de dag.”

homogeen te zijn.”

Maakt het nog iets uit of een bedrijf gevestigd is op een puike

vies woord geworden, een synoniem voor gebakken lucht. Alles draait om

Zijn er grote verschillen tussen

A-locatie?

reële waardebepaling. In de seminars

branches onderling?

“Helaas niet. Zelfs op de A-locaties

leggen we uit hoe je met de zoge-

“Zeker. In de zakelijke dienstverlening

zien we leegstand. Toen ik jaren

naamde goodwill-berekening tot deze

en ICT is er weer redelijk wat vraag

geleden mijn interieurzaak in hartje

reële waardebepaling komt.”

naar bedrijven. De bouw en techni-

Zoetermeer verkocht, kreeg ik nog

sche sectoren hebben minder gunsti-

sleutelgeld. Als je daar nu over begint,

Heeft een interessante klanten-

ge papieren. Ronduit slecht gaat het

word je uitgelachen. Nee, als je je

portefeuille dan helemaal geen

in de horeca en detailhandel. De rotte

huurcontract kwijtraakt, mag je

waarde meer?

appels zijn al lang van de boom geval-

de handjes dichtknijpen.”

“Jawel. Betrouwbare klanten die

len. Nu is de tijd gekomen dat ook de

bestaanszekerheid hebben, drijven

gezonde bedrijven van weleer failliet

Hoe maakt de KvK potentiële

de prijs nog wel wat op. Denk aan

kopers bewust van de risico’s?

woningbouwverenigingen, overheids-

“Wij doen aan positief ontmoedigen.

instellingen, energiebedrijven, scholen en ziekenhuizen.”

‘In resultaten uit het verleden zijn banken nauwelijks geïnteresseerd’

We hopen dat ondernemers met plannen er halverwege de rit zelf achter komen dat het niet haalbaar is omdat

Familiebedrijven werden enkele

ze drive, focus of vakmanschap mis-

jaren geleden meer kansen toege-

sen. Maar gelukkig is het niet alle-

dicht omdat deze meer eigen vermo-

gaan. De detailhandel, ook die voor

maal kommer en kwel. Er zijn nog

gen hadden. Hoe is hun situatie nu?

keukens en badkamers, heeft veel last

steeds genoeg hardwerkende onder-

“Familiebedrijven hebben nog steeds

van de fatale combinatie van euro-

nemers die zich onderscheiden met

wat meer vlees op de botten. Deze

crisis, torenhoge huurprijzen en de

een briljant idee. De echte specialis-

kunnen hun eigen vermogen deels als

komst van internet. Koopavond is kijk-

ten gaan het redden. Dat is de crux.”

achtergestelde lening inzetten. Stel:

avond geworden. Mensen oriënteren

de verkoopprijs is 500.000 euro. De

zich in de winkelstraat en kopen thuis

Adviseert u ondernemers die hun

bank eist een eigen vermogen van bij-

achter hun computer. Ik krijg ze op

bedrijf willen verkopen, te wachten

voorbeeld 30%. De kopende en verko-

bezoek hoor, de ondernemer en zijn

tot de markt weer aantrekt?

pende partij kunnen dit geld samen

vrouw. Hun personeel hebben ze al ont-

“Nee, dat zou ik niet doen want mis-

bijeenbrengen en daarnaast zorgen

slagen. Jarenlang zijn ze ingeteerd op

schien is het wel ijdele hoop. Het kan

voor een garantiestelling, eventueel

hun reserves. En dan is het klaar.

immers best zijn dat het over vijf jaar

aangevuld met de BBMKB-regeling

Huilend zitten ze hier aan tafel. Het

nog slechter gaat.” <<

17 NUMMER

8

OKTOBER

2011


18-19_Warm bouwen 10-10-11 11:33 Pagina 18

Techniek

Duurzame renovatie door ‘WarmBouwen’ WarmBouwen is een toepassing voor het duurzaam renoveren. Het bestaat uit warmte-koude-opslag in combinatie met een nieuwe gevel. Hierin geïntegreerd een netwerk van verwarmings- en koelleidingen. Tekst: Loet van Bergen Foto’s: WarmBouwen, KBnG, Henk Wind

H

et concept van de Stichting

bronnen geboord met een diepte van

komende projecten gaan we de capil-

WarmBouwen is twee jaar ge-

respectievelijk 60 m voor de warmte-

laire klimaatmatten (van polypropeen)

leden geïntroduceerd. De stichting

bron en 80 m voor de koudebron,

van Navos toepassen. Het belangrijk-

heeft het samen met Local en DGMR-

waar een constante temperatuur van

ste verschil tussen deze twee syste-

adviseurs ontwikkeld en inmiddels

12 °C heerst. Een warmtepomp ont-

men is dat bij de klassieke systemen

een Europees octrooi ontvangen. Het

trekt vervolgens warmte uit de bron

de doorsnede groot is en bij capillaire

WarmBouwen-concept verlaagt de

dat wordt opgeplust naar een tempe-

systemen klein (8 mm), waardoor dit

verwarmingskosten van een woning

ratuur van 20 °C en wordt gebruikt

systeem een ongekende reactiesnel-

met 70% met behulp van slimme

voor opwarming van de wanden en

heid heeft, een hoog gebruikerscom-

innovatieve bouw- en installatie-

vloeren van het gebouw.

fort en bovendien 100% recyclebaar,

technieken.

duurzaam en energiebesparend is. Klimaatmatten

Het systeem is voor meer dan 90%

Concept

In tegenstelling tot technieken die

gebaseerd op straling. Gebruikers

Het principe van WarmBouwen is

gebaseerd zijn op isolatie, maakt

ervaren ruimtes die op deze manier

met succes toegepast voor de klimaat-

‘WarmBouwen’ gebruik van het accu-

gekoeld of verwarmd worden, als zeer

beheersing van het rijksmonument

mulerende vermogen van dak, gevel

aangenaam”, aldus Karthaus.

De Tempel in Den Haag. Dit monumen-

en constructie. Daartoe worden zoge-

tale kantoor is door de toepassing van

naamde klimaatmatten toegepast die

Isoleren

WarmBouwen van het laagste ener-

aangelegd worden in vloeren, wanden

In Nederland hebben we een traditie

gielabel G naar het hoogste energie-

en plafonds. “Bij De Tempel hebben

opgebouwd de huizen goed te isole-

label A getransformeerd en heeft 50%

we een klassiek vloer- en wandver-

ren om warmteverlies te voorkomen.

minder CO2-uitstoot, met behoud van

warmingssysteem gebruikt”, legt Miel

WarmBouwen breekt met deze op-

alle monumentale waarden. In de

Karthaus, een van de bestuursleden

vatting. Karthaus vindt het in deze

tuin van het gebouw zijn twee open

van Stichting WarmBouwen uit. “In de

omstandigheden niet verbazingwekkend dat er een verfijnde techniek

Aanleg van de vloer-

van isoleren is ontwikkeld in combi-

verwarming. Het

natie met verwarmingstechnieken die

principe van Warm-

vooral gericht zijn op het verwarmen

Bouwen pleit voor ge-

van de lucht in het interieur. “Een

bruik van bestaande

snelle techniek met korte opwarm-

technieken voor een

tijden, passend in een gebouw met

goede energetische

relatief weinig massa. De spouwmuur

balans.

is het bekendste voorbeeld van een licht isolerende muur die ook vochtdoorslag tegenging. Maar met het stijgen van de verwarmingskosten bleek deze techniek van isoleren onvoldoende en werd het allengs belangrijker om de warme lucht ook daadwerkelijk binnen het gebouw te houden. De regelgeving dwingt tot

18 NUMMER

8

OKTOBER

2011


18-19_Warm bouwen 10-10-11 11:33 Pagina 19

De installatieruimte in De Tempel. Een warmtepomp onttrekt energie uit bodembronnen.

‘WarmBouwen’ maakt gebruik van de accumulerende vermogens van dak, gevel en constructie. Hier zijn

een bouwwijze waarin het gebouw

in het interieur, om daarmee aan de

klimaatmatten aan-

middels isolatie en luchtdichte folies

warmtevraag gedurende de winter-

gelegd in vloeren,

steeds hermetischer van buiten wordt

maanden te kunnen voldoen.

afgesloten.”

Een drastische vermindering van de

wanden en plafonds.

energiebehoefte uit fossiele bron is Warmteproductie

hiervan het gevolg. Dit in tegenstel-

(CV-) installatie gebruikt worden. Bij

Aan isoleren kleven volgens Karthaus

ling tot een conventionele situatie,

vervanging van de bestaande instal-

nogal wat nadelen. “Gezinnen produ-

waarbij het verschil tussen de com-

latie kan deze veel kleiner gedimen-

ceren in huis ongeveer 12 liter water-

forttemperatuur van 21 °C en de

sioneerd worden, omdat de piek-

damp die het huis moet verlaten.

basisbinnentemperatuur in een

belasting na het toepassen van

Door het huis stevig te isoleren, wordt

woning in Nederland groot is en er

WarmBouwen aanzienlijk kleiner is.

het damptransport door de folies

veel thermische energie moet worden

“Voor adviseurs/installateurs bete-

tegengehouden. Van nieuwbouw-

toegevoegd.

kent dit een andere manier van den-

kantoorgebouwen weten wij dat de

ken en ontwerpen. Daarbij opteren

warmteproductie aan de binnenkant

Voordelen

we bij grotere projecten een installa-

zo groot is dat koelen belangrijker is

Karthaus is van mening dat Warm-

tie met een gastgestookte warmte-

dan verwarmen. Wij zien steeds vaker

Bouwen het concept voor de toekomst

pomp vanwege het vermogen. Bij klei-

dat de goed geïsoleerde moderne

is en een oplossing biedt om wonin-

nere projecten zoals woningbouw

woning een zo hoge koellast heeft in

gen en gebouwen duurzaam te reno-

adviseren we elektrische warmtepom-

de zomer dat deze middels een airco

veren. De warmtevraag wordt voor

pen. Uiteraard hebben we ook geke-

weggekoeld moet worden. Stichting

circa 70% beperkt en koeling wordt

ken naar de lucht-luchtwarmtepomp

WarmBouwen vindt dat er meer

100% gratis vanuit de WKO geleverd.

die veel punten krijgt vanwege het

gebruikgemaakt moet worden van

“In tegenstelling tot sterk geïsoleerde

energielabel. Manco is het rendement

bestaande technieken, waarbij met

woningen wordt een WarmBouwen-

bij koud weer. Bovendien biedt deze

behulp van een warmte- en koude-

woning natuurlijk geventileerd.

geen mogelijkheden voor opslag van

opslag het gebouw energetisch in

Hierdoor vermijdt de eigenaar de

overtollige warmte uit de zomer.”

balans wordt gebracht met de cycli

investering en onderhoudskosten

van zomer en winter en van dag en

vanwege ventilatie en heeft de

De Tempel in Den

schillende partijen en toeleveranciers

nacht.” Door de buitengevel van een

gebruiker geen overlast van de moge-

Haag. Dit monument

in gesprek om te kijken naar de opti-

woning thermisch te activeren, ont-

lijk negatieve aspecten van mechani-

ging van energielabel

male (technische) invulling van het

staat er een evenwichtssituatie, waar-

sche ventileren.

G naar label A.

WarmBouwen-concept. <<

bij er evenveel warmte als koude

Het is ook mogelijk WarmBouwen

wordt geoogst en opgeslagen in de

alleen aan de buitenkant van de

WKO. Zonder warmte of koude toe te

woning toe te passen. De gevel wordt

voegen is de binnentemperatuur van

in de winter verwarmd met warmte

de woning altijd 16 °C tot 18 °C.

uit de zomer en zo maakt de woning

Daarbij wordt ook de warmte uit de

twee tot drie labelsprongen binnen

gebruikte ventilatielucht terugge-

de EPC. Bij deze toepassing dient

wonnen en toegevoegd aan de warm-

WarmBouwen niet voor de verwar-

tevoorraad. “Als wij deze warmte

ming van het gebouw, maar vermin-

meerekenen, kan er gedurende het

dert de warmtevraag. Voor het opwek-

gehele jaar meer dan voldoende

ken van de resterende 30% aan warm-

warmte geoogst worden uit zon-

tebehoefte en de vraag naar warm

instraling en vanuit de activiteiten

tapwater, kan gewoon de bestaande

Stichting WarmBouwen is met ver-

19 NUMMER

8

OKTOBER

2011


20_Product 10-10-11 14:40 Pagina 20

Product

De website www.bouwproducten.nl is met bijna 9000 pro-

Overgangsadapter voor drinkwater- en CV-installaties

ducten voor de bouw als database hét platform voor productinformatie. Elk bericht op de productnieuwspagina’s in Installatie en Sanitair is voorzien van een infonummer waarmee u online verder kunt zoeken. Wilt u een nieuw

De nieuwe PushFit-

product onder de aandacht van onze lezers brengen, stuur

overgangsadapter

ons uw bericht dan via e-mail (bouwproducten@eisma.nl)

van Geberit is ont-

of post (Redactie Bouwproducten, t.a.v. Ellen Holler,

wikkeld

Postbus 361, 7000 AJ Doetinchem).

om

met

elk leidingsysteem gebruik te kunnen maken

van

het

Sprinklersystemen

PushFit-insteeksysteem. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om van een knelfittingsysteem over te

Door een samenwerkingsver-

gaan op het PushFit-systeem hetgeen onder meer voordelen

band aan te gaan met AG

biedt bij aansluitingen op wastafelkranen. De overgangsadap-

Sprinkler heeft Van Walraven

ter bestaat uit twee afdichtingen, een bronzen knelring en een

Bouw en Installatiematerialen

vertinde wartel voor zichttoepassingen. Daarbij is deze spe-

zijn assortiment uitgebreid met

ciaal geschikt voor het maken van een koppeling van een knel-

sprinklersystemen en toebeho-

fitting Ø 15 mm naar een PushFit Ø 16 mm. Toe te passen in

ren. AG is in het verleden ont-

zowel drinkwater- als CV-installaties.

staan als de Europese vestiging van Globe USA en maakt inmiddels deel uit van de Spaanse Komtes Group. Het nieu-

Geberit

www.bouwproducten.nl

we programma voor de brandpreventiemarkt omvat diverse

infonr. 23063

sprinklers in zowel staande als hangende uitvoering en

www.geberit.nl

daarnaast rozetten, alarmkleppen en druk- en flowschakelaars. Alle producten van AG Sprinkler zijn CE-, FM-, cULus-, VdS-, en VNIIPO-gecertificeerd en voldoen daarmee aan de

Vloerverwarmingsverdeler met drukgecompenseerde debietregelaars

hoogste internationale goedkeuringen op het gebied van brandpreventiematerialen. Van Walraven Bouw en

Om het inregelen van vloerverwarming en -koelsystemen te

Installatiematerialen

verbeteren en te vereenvoudigen, ontwikkelde Riho Techniek

www.walravenbv.com

www.bouwproducten.nl infonr. 23074

– in samenwerking met Heimeier – de Constant Flow-serie vloerverwarmingsverdelers. De verdelers zijn speciaal ontwikkeld voor vloer-, wand-, plafondverwarming en -koeling en per groep voorzien van automatische drukverschilrege-

Close control airconditioners met optionele EC-ventilator

laars. Hierdoor blijft elke groep hydraulisch in balans en ontstaat een stabiele temperatuurregeling. De kleppen zijn

Airview Luchtbehandeling heeft het assortiment uitgebreid

eenvoudig in te stellen op de gewenste volumestroom waar-

met vijf verschillende typen close control airconditioners. Elk

door comfort- en temperatuurklachten – als gevolg van

type heeft zijn eigen specifieke kenmerken die variëren van

naregelactiviteiten – niet meer voorkomen. De vloerverwar-

een modulaire bouw en een dubbel koelcircuit tot een extra

mingsverdelers bieden een hoge bedrijfszekerheid en dra-

compacte vormgeving en een koud-

gen tevens bij aan energieoptimalisatie.

waterconfiguratie voor een hoog koelvermogen. Door het brede assortiment en het feit dat er tot zeven configuraties mogelijk zijn, is voor elke specifieke situatie een optimale oplossing te realiseren. Optioneel zijn de airconditioners uit te breiden met onder meer stoombevochtiging, elektrische verwarming of een heetwaterbatterij. Daarnaast behoren EC-ventilatoren en diverse locaties voor de luchtuitblaas en -toevoer tot de mogelijkheden.

Riho Techniek

www.bouwproducten.nl

www.rihotechniek.nl

infonr. 23077

Airview Luchtbehandeling BV www.airview.nl

20 NUMMER

8

OKTOBER

2011

www.bouwproducten.nl infonr. 23104


23_Product 10-10-11 15:13 Pagina 23

Digitale thermometers voor thermokoppels type K en J

Warmtebeeldcamera’s via WiFi naar iPad of iPhone

De serie draagbare digitale thermometers Center 300 is geschikt

Omdat het

voor thermokoppels type K en J met meetbereiken van -200 °C tot

belangrijk

+1370 °C (type K) en -200 °C tot + 760 °C (type J). De resolutie

is warmte-

bedraagt 0,1 °C. De thermometers zijn voor-

beeldcame-

zien van één of twee ingangen en een

ra´s te kun-

RS232-interface voor een directe uitlezing

nen verbin-

via een USB-aansluiting. Via het toetsen-

den met andere instrumenten, breidt Flir Systems de WiFi-

bord zijn de functies ‘hold’, max-min en

compatibiliteit uit naar meer warmtebeeldcamera´s. Het

relatieve meting instelbaar. De typen 305 en

gaat hierbij om een WiFi-connectie met een iPad of iPhone

306 hebben een ingebouwd geheugen voor

die nu beschikbaar is voor de Flir B250/B335/B365/B425 en de

16 000 meetwaardes voor datum, tijd en

Flir B660/B620. De WiFi-compatibiliteit maakt het mogelijk

temperatuur. Met de meegeleverde soft-

draadloos beelden te versturen, waardoor de gebruiker een

ware kunnen de loggers worden gepro-

klant of collega direct kan laten zien wat hij zelf ziet. Dit is

grammeerd en uitgelezen in grafiek of

niet alleen handig wanneer metingen op moeilijk bereikbare

tabelvorm. Verschillende sensoren voor

plaatsen plaatsvinden, maar biedt tevens de mogelijkheid de

oppervlakte-, lucht- en vloeistofmetingen

warmtebeelden direct op de iPad of iPhone te analyseren

zijn leverbaar.

met Flir Viewer App.

Mera Benelux BV

Flir Commercial Systems

www.merabenelux.nl

www.flir.com

www.bouwproducten.nl

www.bouwproducten.nl

infonr. 23079

infonr. 23088

Waterlekdetector werkt op basis van geluid

Luchtbehandelingskasten met mogelijkheid tot CAV- of VAV-regeling

Euro-Index introduceert met de Sewerin

een

Systemair heeft enkele nieuwe mogelijkheden toegevoegd

instrument waarmee onder-

AquaTest

aan de serie Topvex-luchtbehandelingskasten. Nieuw is dat

grondse lekkages in waterleidin-

de regeling van deze kasten nu standaard is uitgerust met

gen relatief eenvoudig zijn op te

mogelijkheid tot CAV- of VAV-regeling en ingebouwde TCP/IP-

sporen. De werking berust op

poort. Daarnaast heeft

het detecteren van specifieke

de Topvex een lager

geluiden die waterlekkages ver-

energieverbruik door

oorzaken. Een gevoelige micro-

toepassing van EC-

foon vangt deze geluiden op en

motoren.

toont deze op het display. Verder

EC-technologie is het

zijn de geluiden te beluisteren

mogelijk het energie-

via een hoofdtelefoon. Door op

verbruik

verschillende locaties te ‘luiste-

dan 20% terug te

ren’, is de aanwezigheid van een lek en de locatie vast te stellen. De

brengen in vergelijking met frequentiegestuurde motoren.

waterlekdetector is beschikbaar met een normale hoofdtelefoon

De TR- en SR-series zijn leverbaar in luchtvolumes van 700

met draadverbinding en een variant voorzien van een draadloze,

tot 7000 m3/h. Er is ook een serie FR-plafonduitvoeringen tot

oplaadbare hoofdtelefoon.

6000 m3/h.

Euro-Index BV www.euro-index.nl

T10

www.bouwproducten.nl infonr. 23102

Met

met

de

meer

Rucon Systemair BV

www.bouwproducten.nl

www.ruconsystemair.nl

infonr. 23119

23 NUMMER

8

OKTOBER

2011


M. Sc. (Tech) Mikko Iivonen, directeur R&D Research and technical standards, Rettig ICC

ALS IK VERTEL HOE U 15% KAN BESPAREN OP UW ENERGIEKOSTEN… ZOU U DAN LUISTEREN?

Scan deze QR-code met uw smartphone

Radiatoren zijn de meest efficiënte warmtebronnen Als vakman weet u hoe u warmte brengt in het dagelijks leven van mensen. Natuurlijk combineert u zorgvuldig producten, materialen en service om de beste oplossing te leveren. Radson radiatoren voor lage temperatuur-verwarmingssystemen zijn speciaal ontwikkeld om energie om te zetten in efficiëntie. Dat betekent een besparing van tenminste 15% op de energiekosten*. Iets dat bovendien ook zorgt voor een comfortabeler binnenklimaat. Een slim ontwerp begint met een slim idee. Meer weten? Ga naar www.radson.com/nl/clever. * In vergelijking met andere gangbare warmtebronnen en gebaseerd

op wetenschappelijk onderzoek in samenwerking met de technische universiteiten van Helsinki, Brussel en Dresden (2009-2011).

Radson

Vogelsancklaan 250

LTR_Adv_NEDERLAND_235-335_09_2011.indd 1

B-3520 Zonhoven

T +32(0)11 81 31 41

info@radson.be

www.radson.com

28/09/11 16:58


25_Product 10-10-11 14:40 Pagina 25

Product Renovatiemethode voor binnenhuisriolering

Warmteterugwinunits voor binnen- en buitenopstelling

Tubus System – beschikbaar via TSI Pipe Technologies – is een

De complete CKL-serie

methode waarmee nieuwe afvoerleidingen in bestaande lei-

WTW-units

van

Wolf

dingen worden gemaakt,

omvat uitvoeringen met

beter bekend als ‘relining’.

een capaciteit van 1300,

Dit gebeurt door enkele

2200 en 3000 m3/h voor

lagen

corrosiewerende

binnen- en buitenopstel-

kunststof tegen de bin-

ling. Daarnaast voorziet

nenzijde aan te brengen.

de serie in zowel modules

Het versterkte materiaal

voor LON- en voor BacNet-

droogt en vormt op deze

systemen als een Modbus-interfacemodule voor opname in een

manier een nieuwe lei-

gebouwbeheersysteem.

ding,

en

Kenmerkend voor de warmteterugwinunits zijn de lage onderhouds-

breekwerk en met een verwachte levensduur van 50 jaar.

kosten, de optimale hygiëne en het gebruik van energiezuinige en

Andere voordelen liggen in het feit dat de bestaande afvoer-

traploos regelbare EC-ventilatoren. Hiermee is een relatief laag ener-

leidingen ongemoeid blijven, waardoor geen kostbare verwij-

gieverbruik en bijbehorende total costs of ownership gerealiseerd. De

dering van bijvoorbeeld asbest nodig is. Daarnaast geeft het

juiste uitvoering voor een specifieke situatie is te bepalen middels

renoveren van de leidingen met dit systeem minder overlast

speciale calculatiesoftware die te vinden is op de website van het

voor bewoners.

bedrijf.

zonder

hak-

TSI Pipe Technologies Netherlands BV www.tubussystem.com

Wolf Klimaattechniek www.bouwproducten.nl

www.bouwproducten.nl

www.wolf-klimaattechniek.nl

infonr 23133

infonr. 23130

Luchtgordijn-unit geschikt voor lage watertemperaturen

Textiele luchtslangen verdelen ventilatielucht homogeen en tochtvrij

De Octoair-serie is een onderhoudsvriendelijke serie satel-

Het producten-

liet-units, geschikt voor lage watertemperaturen en voorzien

assortiment

van energiezuinige EC-ventilatoren. De Octoair-satelliet

rondom ventila-

unit wordt geheel uit het zicht boven het verlaagd plafond

tie in scholen en

gemonteerd. De strakke en plat vormgegeven unit is ontwor-

kinderdagver-

pen voor het gebruik in supermarkten, winkels, hotels en

blijven van KE

kantoorruimtes waar vaak gekozen wordt voor een niet

Fibertec is uit-

opvallend centraal verwarmingssysteem. Dankzij de platte

gebreid

vormgeving (270 mm) en de zijaansluitingen kan de satelliet-

zogenaamde

unit zelfs toegepast worden in plafonds waarin slechts een

textiele

lucht-

minimale hoogte beschikbaar is. De Octoair is leverbaar met

slangen.

Deze

verschillende luchthoeveelheden en capaciteiten tot 32 kW.

producten dragen bij aan een homogene en tochtvrije verdeling van de

met

ventilatielucht. Bovendien gebeurt dit bij een laag geluidsniveau. De NHS Luchtgordijnen www.nhs-luchtgordijnen.nl

www.bouwproducten.nl

kleurrijke luchtslangen zijn in zowel nieuwbouw- als renovatieprojec-

infonr. 23142

ten te gebruiken. Hierbij zijn deze geschikt voor vraaggestuurde WTWsystemen die werken op basis van het gemeten CO2-gehalte in de ruimte. De textiele luchtslangen zijn geschikt voor ventilatie, airconditioning, koeling en klimaatbeheersingsystemen. KE Fibertec Benelux VOF www.ke-fibertec.nl www.bouwproducten.nl infonr. 23143

25 NUMMER

8

OKTOBER

2011


26-27_Woning TU Delft 10-10-11 14:41 Pagina 26

Techniek Technische installatie volgens plug & play-principe

Eerste stappen naar energieneutraal appartement Unica Installatietechniek is nauw betrokken bij het eerste energieneutrale appartement met een plug & play-technische installatie. Het gaat om een proefproject van TU Delft, waarvan in november een proefwoning verrijst. Tekst: Richard Mooi Foto’s: TU Delft

D

e voorbereidingen duurden zo’n drie jaar, maar de bouw van het

eerste energieneutrale appartement ‘Concept House’ uit de koker van de TU Delft is weldra een feit. Projectleider Jaap van Kemenade heeft in die periode verschillende bouw- en installatiepartijen gemotiveerd om gezamenlijk tot een energiezuinig, duurzaam en snel te bouwen appartement te komen. In november wordt in de Rotterdamse wijk Heijplaat een proefwoning neergezet, dat het sluitstuk vormt van ruim twee jaar ‘brainstormen en uitvogelen’, vertelt Van Kemenade. Met het project wil de faculteit Bouwkunde vernieuwing in de bouw stimuleren en partijen al vertrouwd maken met het begrip ‘energieneu-

Met het project wil de faculteit Bouwkunde vernieuwing in de bouw stimuleren en partijen vertrouwd

traal’ dat in 2020 met een EPC = 0

maken met het begrip ‘energieneutraal’ dat in 2020 met een EPC van 0 wettelijk verplicht wordt.

wettelijk verplicht wordt. Voor het installatiewerk zit landelijk installateur Unica in het projectteam. Van

bereiden op 2020 en kunnen tegen

tor. Het vermogen is met 2,5 kW wel

Kemenade vindt het verstandig dat

die tijd een goede concurrentiepositie

erg laag en dat wordt grotendeels

de installatie- en bouwbranche zich

innemen.”

bereikt door een goede schilisolatie: een Rc-waarde van 9,5 voor het dak en

daar nu al op voorbereid. “Concept House is niet dé oplossing, maar wel

Niet wereldschokkend

5,6 voor de buitenmuren. De Rc-waar-

een oplossing. Wij willen een voor-

Hoe zien de installaties er in de wo-

des zijn bewust niet op het hoge pas-

beeld laten zien van hoe je duurzaam

ning uit? Niet echt wereldschokkend,

siefhuisniveau (minimaal 10) ge-

kunt bouwen. Bedrijven die met ons

want de basis wordt gevormd door

bracht. “In de EPC-berekening maakt

meedoen, zijn zich al aan het voor-

een warmtepomp met bodemcollec-

het niet uit of we deze naar 7 zouden

26 NUMMER

8

OKTOBER

2011


26-27_Woning TU Delft 10-10-11 14:41 Pagina 27

opkrikken. Het punt is dat je op het

principe. In de van te voren gebouwde

Woningcorporatie de

Zo heeft het ontwerpteam de nodige

moment van nog beter isoleren ook

natte cel is al het installatiewerk com-

Woonplaats in Rotter-

aandacht besteed aan het voorkomen

beter moet koelen.”

pleet gemonteerd. Het gaat om het

dam heeft plannen

van het gebruik van persverbindingen

Vrije koeling via de vloer en bodem-

sanitair en het leidingwerk en een

om over een jaar een

voor de leidingen voor vloerverwar-

collector is wel mogelijk. Het warme

verticale schacht voor de doorvoer van

echt energieneutraal

ming en -koeling. “Koppelstukken wil

tapwater wordt (voor)verwarmd met

leidingen. Een prefab badkamer met

appartementsgebouw

je vermijden omdat die na verloop

een zonneboiler. Bij onvoldoende

al het leidingenwerk is een belangrij-

volgens het Concept

van tijd voor lekkage kunnen zorgen.”

warmte zorgt de warmtepomp voor

ke stap om het montagewerk op de

House-principe uit de

In november wordt na ruim twee jaar

verdere opwarming van het boilervat

bouwplaats fors te verminderen. Van

grond te stampen.

overleg, de bouw gestart van het eer-

van 150 liter, vertelt Van Kemenade.

Kemenade: “Op de bouwplaats wor-

ste proefgebouw met slechts één

Een douchewater-WTW en vraag-

den belangrijke installatieonderdelen

woning. Op dit moment wordt in

gestuurd ventilatiesysteem dringen

zo met één hijsbeweging in het

werkplaatsen al druk gewerkt aan de

de energievraag verder terug.

appartement geplaatst. Na plaatsing

wandelementen met daarin verwerkt

Overigens zonder warmteterug-

van de natte cel hoeven in het appar-

de technische installaties, waarbij

winning op de ventilatielucht. Van

tement alleen de data- en elektra-

Unica wederom betrokken is. Voor

Kemenade: “Natuurlijke toevoer van-

kabels en de slangen voor de in de

het elektrotechnische gedeelte is het

uit de gevel met zelfregelende roos-

vloeren geïntegreerde vloerverwar-

Belgische Niko, bekend van schakelma-

ters boven de ramen en er wordt op

ming te worden doorgekoppeld, waar-

teriaal, bij Concept House ingeschakeld.

vraag (CO2) mechanisch afgezogen.”

na direct de aansluiting op de open-

Als alles volgens plan verloopt, moet

De elektra voor de gebouwgebonden

bare nutsvoorzieningen kan worden

de bouw van die éne woning in no-

installaties (verwarming, tapwater,

gemaakt. In de prefab houtskelet-

time klaar zijn. “Van casco tot comple-

ventilatie en verlichting) wordt opge-

bouwwanden en -vloeren zijn diverse

te afwerking, inclusief natte cel, dat

wekt door PV-panelen. Op jaarbasis

schachten en goten voorzien, waar-

moet allemaal in één week gebeuren.

leveren deze 1670 kWh aan het elek-

door de technische installatie buiten

Dan gaan we de woning vijf jaar

tranet waarmee de appartements-

de natte cel zowel voor als na de op-

onder de loep nemen en monitoren.

woning energieneutraal is.

levering snel en flexibel kan worden

En er gaan mensen in wonen.”

aangelegd en aangepast.”

Woningcorporatie de Woonplaats in

Prefab natte cel

Rotterdam volgt de ontwikkeling op

Tot zover is het een al redelijk inge-

Lekkage

de voet en heeft plannen om over een

burgerde duurzame klimaatinstal-

Voor de installatietechniek bleek nog

jaar een echt energieneutraal appar-

latie. Het meest vernieuwende aan

niet alles plug & play-ready. “Hier en

tementsgebouw volgens Concept

Concept House is het plug & play-

daar hebben we zelf trucjes bedacht.”

House uit de grond te stampen. <<

27 NUMMER

8

OKTOBER

2011


28-29_Waterzak 10-10-11 14:42 Pagina 28

Techniek

Energie uit waterzak Energie uit regenwater: het kan. KlimaRain Solutions ontwikkelde samen met het bedrijf EFraRain, een warmtepompinstallatie met regenwater als bron. De energie-opwekkende waterzak is toegepast in een woning in Weesp.

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: KlimaRain Solutions

e innovatie is bedacht door de

zak die in elke afmeting gemaakt kan

als bron voor de warmtepompinstal-

broers Iwan en Sasja Fransen,

worden, door elk normaal kruipluik

latie. De temperatuur van de bodem

waarmee ze zelfs een notering kregen

past en geschikt is voor zowel renova-

in de kruipruimte, de temperatuur

in de MKB-top 100. Basis van deze bij-

tie als nieuwbouw.

van het regenwater en het warmte-

D

zondere warmtepompinstallatie van

verlies van de woning naar de kruip-

KlimaRain Solutions vormt de water-

Energie- én waterbesparing

ruimte zorgen voor het opwarmen

zak waarin het regenwater, nadat het

Het nieuwe van KlimaRain is dat aan

van de waterbuffer in de waterzak.

eerst gefilterd is, wordt opgevangen.

het systeem van EFraRain een warmte-

Zolang de temperatuur van het water

Iwan Fransen: “Dit water kan ver-

pomp is gekoppeld. En daarin zit de

boven de 3,5 °C is, kan de warmte-

volgens met behulp van een pomp

crux. Fransen: “Voor een normale

pomp energie uit het water halen. De

gebruikt worden voor toiletspoelin-

warmtepompinstallatie is het nood-

temperatuur van de waterzak kan wel

gen, wasmachine en tuinbesproeiing.

zakelijk dat er grondboringen plaats-

fluctueren. Dit is in het verloop van

Wij hebben uitgebreid onderzocht

vinden zodat uit grondwater energie

het jaar goed zichtbaar. In de zomer

wat de aantrekkelijkste regenwater-

kan worden gehaald. Met de waterzak

kan de waterzak bijvoorbeeld 15 °C

installatie is voor de Nederlandse

is dat niet meer nodig. Het opgevan-

worden en aan het eind van de winter

markt. Gezien de prijs-kwaliteitver-

gen regenwater in de waterzak onder

kan de temperatuur dalen naar 5 °C.”

houding is de waterzak ideaal.” Het is

in de kruipruimte blijkt een goede

De waterzak is zo berekend dat deze

een verstevigde kunststoffen water-

temperatuur te hebben om te dienen

niet onder de 5 °C zal komen. Als de temperatuur daar onder komt, wordt

Doorsnede van de

er overgeschakeld op hulpenergie.

woning, met water-

Franssen: “Met deze temperaturen

waterwarmtepomp-

kan goed worden verwarmd, maar

installatie met regen-

ook kan er heel goed passief gekoeld

water als bron.

worden in de zomer. En als er te weinig regenwater valt, wordt de waterbuffer automatisch opgevuld met een geringe hoeveelheid leidingwater, omdat er een minimale hoeveelheid water in de waterbuffer aanwezig moet zijn om een goede werking te garanderen van de warmtepomp. Door middel van testen en de berekeningen die zijn uitgevoerd door een onderzoeksbureau hebben we kunnen achterhalen hoe we de berekening moeten maken. De latere proeven op grotere schaal met nog meer capaci-

28 NUMMER

8

OKTOBER

2011


28-29_Waterzak 10-10-11 14:42 Pagina 29

De KlimaRain-installatie bestaat uit een waterzak om de regen op te

De kunststoffen waterzak is gemaakt van oerdegelijk verstevigd kunststof en kan in elke afmeting worden

vangen en een water-waterwarmtepomp.

geleverd. De waterzak past door elk normaal kruipluik en is geschikt voor zowel renovatie en nieuwbouw.

teit brachten nog meer voordelen aan

voorbeeld gebruik te maken van zonne-

van 8 kW kost ongeveer 7500,- euro

het licht. Er wordt energie en water

collectoren waarbij de retourtempe-

excl. BTW minder dan een systeem

bespaard met één systeem. Door

raturen van de collector het regen-

met hetzelfde thermisch vermogen

gebruik te maken van het gunstige

water opwarmen. Qua prijs komt het

waarbij gebruikgemaakt wordt van

klimaat van de kruipruimte kan 55%

HR KlimaRain-systeem vergeleken

bronboringen met een gesloten sys-

op water en 40% op energie worden

met een warmtepompsysteem met

teem. Franssen ziet ook kansen in

bespaard.”

grondboring iets gunstiger uit. Het

gebieden waar het verboden is om

systeem met een thermisch vermogen

grondboringen te doen. <<

Werking De warmtepompinstallatie van KlimaRain werkt in principe hetzelfde als

Waterzak mét zonneboiler

elke andere warmtepompinstallatie. Alleen wordt nu als bron regenwater

Een hoekwoning in Weesp heeft de Nederlandse primeur met het HR KlimaRain-systeem. De oude

gebruikt die in een waterzak met gro-

CV-ketel is vervangen voor een warmtepomp die aangesloten is op twee waterzakken. De woning

te capaciteit in de kruipruimte wordt

heeft een oppervlakte van 200 m2 en maakt gebruik van beide waterzakken met een totale inhoud

opgevangen. De waterzak wordt aan-

van 18 m3. De waterzakken liggen in de kruipruimte, hebben de afmeting van 6 m × 4 m × 0,5 m

gesloten op een wisselaar. Het regen-

resp. 4 m × 3 m × 0,5 m en daarmee een gezamenlijke inhoud van 18 000 liter. Het gefilterde

water circuleert langs deze wisselaar

regenwater wordt gebruikt voor toiletspoelingen, voor de afwasmachine en voor het besproeien

en het andere circuit dat op de wisse-

van de tuin. In de winter ontrekt de warmtepompinstallatie energie. Een boring en bodemwisse-

laar is aangesloten, is dat van de

laar vervielen hierdoor. Voor de tapwatervoorziening is een zonneboilerinstallatie geplaatst met

warmtepomp. Het werkt eigenlijk het-

een inhoud van 600 liter en 16 m2 vacuümbuiscollectoren. Het bestaande afgiftesysteem is vloer-

zelfde als een open bron. De warmte-

verwarming op de begane grond en radiatoren op de verdieping. “In Duitsland, België en Frankrijk

pomp in de woning of het gebouw

is hergebruik van regenwater al ingeburgerd, maar dat je er ook energie aan kunt onttrekken, dat

haalt vervolgens energie uit de tem-

is nog niet eerder vertoond.”

peratuur van het regenwater. Het HR KlimaRain-systeem komt volgens

Investering

Fransen het beste tot zijn recht in

Complete installatie incl. montage (circa)

nieuwbouw en bestaande panden mits deze goed geïsoleerd zijn en een voldoende radiatorcapaciteit hebben. Dan is lagetemperatuurverwarming

18.000 euro

SDE-regeling

- 3600 euro

Subsidie gemeente

- 2000 euro

Totaal

12.400 euro

mogelijk. Hoe groter het warmteafgifte-oppervlak, des te lager de temperatuur hoeft te zijn om een woning

Voordelen

aangenaam warm te krijgen.

- besparing energiekosten

Het systeem is het meest geschikt

- door de aanpassing heeft deze woning een energielabel A gekregen

voor installaties met een thermisch

- de besparing op ruimteverwarming en tapwaterbereiding is 48%

vermogen van 5 tot 8 kW en behaalt

- de CO2-reductie bedraagt 3530 kg per jaar.

een rendement dat te vergelijken is

- besparing per jaar van 1667 m3 aardgasequivalent is 866 euro per jaar

met dat van een open bron. Dit kan

- besparing op tapwater door regenwateropvang is circa 76 000 liter per jaar

nog eens worden verbeterd door bij-

29 NUMMER

8

OKTOBER

2011


30-31_Design 10-10-11 14:43 Pagina 30

Design g

Eric Kant presenteerde met Home ID een nieuw totaal woonbelevingsconcept. In samenwerking

complete woonomgeving. Partner op sanitairgebied is Acquapazza/NIC Design, met

met achttien bedrijven toonde deze designer/architect oplossingen in een enorme stand een

onder meer exclusieve Italiaanse designbladen. (foto: Home ID)

Negentiende editie Woonbeurs Amsterdam:

Trends, primeurs en wooninspiratie Traditiegetrouw ging het nieuwe woonseizoen in september van start met de Woonbeurs Amsterdam, de negentiende editie inmiddels. Ruim 300 exposanten uit binnen- en buitenland deelden hun expertise met woonliefhebbers. Negen dagen vol woonadvies, de laatste trends, nieuwste collecties en primeurs. Ook de sanitairbranche was ruimschoots aanwezig. Tekst en fotoâ&#x20AC;&#x2122;s: Chantal Slutter

30 NUMMER

8

OKTOBER

2011


30-31_Design 10-10-11 14:43 Pagina 31

VT Wonen presenteerde een indus-

ric Kant presenteerde met Home ID een nieuw totaal woonbele-

E

vingsconcept. In samenwerking met achttien bedrijven toonde de

triële loft met

designer/architect oplossingen in een complete woonomgeving. “Bij

klassieke elemen-

ons geen hostessen op de stand: louter specialisten in een compleet

ten. Het bad is een

huis met de laatste trends over wonen, leven en genieten. Het is ons

ontwerp van

antwoord op de recessie van de afgelopen jaren. Door samenwerken

Patricia Urquiola

krijg je meer voor elkaar.“ Het exclusieve sanitair bij Home ID komt

voor Agape, de

van partner Acquapazza/NIC Design, dat een gespecialiseerd assorti-

kraan is van

ment aanbiedt met een stevig Italiaans fundament, zoals Jacuzzi, een

Dornbracht.

exclusieve lijn moderne Italiaanse designbaden. Noviteiten overzicht Jee-O was met de nieuwe modellen Emily, Carmen en Maya naar Amsterdam afgereisd. De nieuwkomers, een uitbreiding op de Quartz by Dado-lijn, worden gekenmerkt door een minimalistisch design en

Loft is de naam

organische vormen. De (vrijstaande) baden Carmen en Emily zijn daar-

van deze opval-

bij wat hoger en slanker in model dan Maya, dat breder en robuuster

lende vrijstaande

oogt. Bij deze serie zijn hoge – eveneens vrijstaande – ‘kelk’-was-

wastafel van het

kommen leverbaar.

nieuwe sanitair-

Giquadro liet op de beursvloer zien dat het de designwastafels niet

merk Botinger &

alleen uit natuursteen en quartz maakt maar sinds kort ook uit

Roi. Boudewijn

Belgisch blauwsteen. Het Hollandse bedrijf, bekend om zijn strakke en

Roest tekende

vierkante ontwerpen, showde op de Woonbeurs voor het eerst een

voor het ontwerp.

rond model: de Bowl-serie. Ook deze ronde kommen zijn verkrijgbaar in zwart graniet, wit quartz of Belgisch blauwsteen. “Én inclusief ingebouwd waterslot, dat de sifon vervangt”, aldus Bart Doeswijk.

Dicks Badkamers

Nieuwe bedrijfsnaam

uit Haarlem

Voor De Sphinx Maastricht was de RAI deze dagen dé plek om de con-

toonde naast de

sument met de nieuwe bedrijfsnaam te confronteren. Eric de Haan

multifunctionele

legt het nog eens uit: “BV De Sphinx Maastricht brengt in Nederland

designradiatoren

drie merken op de markt: Sphinx, Keramag en Koralle. Het is goed dit

van Brem tevens

duidelijk naar de markt te communiceren.” De Woonbeurs was ook de

sanitair van Rexa

plek waar de My Day-lijn van Keramag na de ISH voor het eerst aan

Design en design-

het grote publiek werd getoond. “Daar gaan we veel van verwachten.”

kranen van Graff.

Geberit schotelde het beurspubliek onder meer de douche-WC Aquaclean, de glazen sanitairmodule Monolith en het Duofresh-toilet met geurfilter en toiletblokhouder voor. “Van de bedieningsplaten

Giquadro toonde

was de Sigma 60 – strak in de tegel verwerkt – een trekpleister”, aldus

met de Bowl

Marijn Bremer.

voor het eerst

Geesa was met de nieuwste designlijn badkameraccessoires van

een serie met

Marcel Wanders present. De ontwerper onthulde de serie eerder dit

ronde vormen,

jaar in Frankfurt. Jaga was met de Heatwave, een bekend ontwerp van

in zwart gra-

Joris Laarman, vertegenwoordigd op Meesterlijk: een beurs voor

niet, wit quartz

design, ambacht en toegepaste kunst, die dit jaar voor het eerst onder

en Belgisch

de vlag van de Woonbeurs opereerde.

blauwsteen.

Top Design Zone Ook in de zogenaamde Top Design Zone, een hal vol designproducten, was er het een en ander op sanitairgebied te vinden. Botinger & Roi bijvoorbeeld, een nieuw sanitairmerk dat Boudewijn Roest, bekend De Sphinx Maas-

van designlabel Marike, in twee jaar tijd neerzette. “De naam is niets

tricht greep de ge-

meer dan een combinatie van de eerste letters van mijn naam, aange-

legenheid aan zijn

vuld met wat fantasie”, aldus Roest. Blikvanger was absoluut de Loft,

nieuwe bedrijfs-

een bijzonder vormgegeven vrijstaande wastafel. Mosa zette de

naam én de

Woonbeurs in het teken van de introductie van de Terra Tones aan de

My Day-serie van

consument. De collectie, die al een aantal designprijzen ontving, com-

Keramag bij de

bineert drie tinten binnen één kleurgroep: van licht via een midden-

consumenten

toon tot donker. De tegels van pure keramiek zijn verkrijgbaar in

te introduceren.

diverse formaten en geschikt voor binnen- en buitengebruik. <<

31 NUMMER

8

OKTOBER

2011


32-33-34_Showroom 10-10-11 14:44 Pagina 32

Showroom

Het ontwerp van de showroom komt van Erik van Laarhoven. Hij bekent meteen: “Ik heb de

waarop de meubelen zijn gemonteerd.” Dagelijks bezoeken gemiddeld 15 tot 30 mensen deze

nodige ideeën opgedaan bij lampengroothandel Eglo in Oosterhout, met name bij de displays

showroom in Rosmalen.

Sainitairwinkel.nl scoort met site én showrooms

‘Niet profileren met stuntprijzen’ In startjaar 2008 draaiden ze 8 ton, in de volgende jaren 1,8 resp. 4 en – prognose 2011 – 6 miljoen; elk jaar maken ze winst. Erik en Rob van Laarhoven spreken openhartig over hun Sanitairwinkel.nl, één van de best lopende internetsites van Nederland en België, met showrooms in Rosmalen en Kalmthout. “Waarom komen Amsterdammers naar de onze, terwijl ze onderweg minstens 30 geliktere toonzalen passeren?” et is onze vindbaarheid, vervolgen

H

Oss. Rob doorliep HBO Interactieve

hoek kom, gaven die resultaten de

Tekst: Edith Kok

de broers. “En dan niet in Rosma-

Media. Dromend van ondernemer-

doorslag dat we begonnen met

Foto’s:

len maar op internet. De omzetten

schap begonnen de broers vanuit een

Sanitairwinkel.nl.“

Jan Willem Schouten

van onze onlineverkoop en die van de

schuur van hun ouders een handel in

In die beginperiode was zeker niet

winkels liggen ongeveer gelijk maar

restpartijen machines voor amateurs.

elk product van voldoende kwaliteit,

íedere klant komt binnen via internet.

Op een Chinese beurs kochten ze ook

erkennen de beide broers. “Het was

Zeker de huidige generatie bekijkt hier

sanitairproducten en verkochten die

één groot leerproces. We verkopen

aanbod en prijs maar laat zich er even-

via Marktplaats en ‘Rorix’, een eigen,

nog steeds Chinese producten en

goed inspireren.”

simpel opgezette webwinkel. Erik: “Je

dat is niet vreemd. Veel mensen

Erik (30) en Rob (27) van Laarhoven

kunt beter rustig beginnen dan flink

beseffen niet dat veel A-merken er

komen uit een Brabantse handelsfami-

investeren terwijl je niet zeker weet of

evengoed vandaan komen, naar onze

lie. Erik volgde metaaltechniek LTS en

er potentie is. Vanaf dag één verliep de

schatting wel zo’n 75%. Van kranen

werkte daarna vijf jaar als (hulp)mon-

sanitairverkoop echter opvallend goed.

en accessoires tot keramiek en bad-

teur bij installatiebedrijf Kemkens uit

Hoewel is meegenomen dat ik uit die

kamermeubelen.”

32 NUMMER

8

OKTOBER

2011


32-33-34_Showroom 10-10-11 14:44 Pagina 33

Sanitairwinkel.nl Erik (r) en Rob van Laarhoven: “Wij zijn transparant, what you see is what

Adres: Hofkesweg 5, Rosmalen

you get. Dat trekt veel mensen aan.”

Showroom: geopend in april 2011, 800 m2 , eigendom Openingstijden: ma t.e.m. za, 09.00 – 17.00 uur Indeling: twee etages, enkel productpresentaties Rayon: heel Nederland, accent op Randstad Doelgroep: veelal jonge, handige mensen; ook steeds meer ouderen Segment: boven bouwmarkt, onder ‘Baderie’ Gemiddelde prijs badkamer: 4000,- euro exclusief tegels Gemiddelde verkoop: 60 orders per dag, omvang varieert van item tot complete badkamer Belangrijke merken: Duravit, Villeroy & Boch, Riho, Hansgrohe, Gessi, Laufen, Geberit, Geesa, Tegelgroep Nederland Inkoop: Plieger, Van Oort, Topa Import, Sanicare, Korver Holland, Riho, eigen import Aatal medewerkers: 24, in de showrooms 6 tot 10 verkopers

Erik van Laarhoven: “We berekenen een fatsoenlijke marge. Dat lukt in de showroom vooral door daar de producten te tonen die we groot inkopen.

‘Wij zien meer kansen in het inspireren van mensen’ Contacten

andere landelijke groothandels. Het

Erik en Rob beweren dat ze zich niet

leuke is dat daarvan inmiddels top-

willen profileren met stuntprijzen. Erik:

mensen óns benaderen, of het nu

“Wij zien meer kansen in het inspire-

Technische Unie is, Galvano of Solar

ren van mensen. Ik wil momenteel bij-

Vegro. Naar de sanitairspecialisten toe

voorbeeld mijn tuin veranderen en kijk

verdedigen ze zich met de reden dat

daarom op internet om ideeën op te

wij een showroom hebben maar ik

doen. Zo gebeurt het ook met bad-

weet zeker dat ze óók leveren aan con-

kamers. Dus willen we meer foto’s en

currenten zonder toonzaal. De crisis zal

filmpjes laten zien.”

meespelen, maar het is nu eenmaal

Rob focust zich met name op internet-

eveneens de harde werkelijkheid dat

marketing. “Nog altijd zijn we dage-

internethandel groeit. Feit is ook dat er

lijks bezig om vooraan te staan op

steeds meer kritische klanten komen,

Google, een medewerker werkt hier

wij bedienen vooral deze doelgroep. Te

zelfs fulltime aan. Een voorwaarde is

hoge marges, de verplichting om bij

De broers schatten dat ze op hun site

een zo breed mogelijk assortiment,

een bepaalde groothandel te kopen…

gemiddeld 10% boven de dumpprijzen

met 50 000 artikelen online word je

Mensen pikken het niet meer.”

zitten maar zo’n 20% onder de ge-

Natural Wood, een meubelserie geleverd door Topa Import.

middelde verkoopadviesprijs. Erik:

breed gevonden. Doordat de markt vraagt om A-merken, zochten we con-

Saniclass

“Hoewel… De prijs die een winkel

tact met landelijke groothandels.

Sanitairwinkel.nl laat ook fabrikanten

vraagt, is niet altijd wat de consument

Plieger heeft een goed gedigitaliseerd

huismerkproducten maken, dit onder

er voor betaalt!”

bestand met ruim 45 000 producten

het eigen merk Saniclass. Erik van

Het stond voor hem vast dat de site

én werkte graag mee. Die groothandel

Laarhoven: “De productie komt van

Sanitairwinkel.nl aan een showroom

levert ongeveer de helft van onze

Riho, Laufen, eigen import… Ik ben er

verbonden moest zijn. In eerste instan-

omzet. Wij blijven loyaal, de gunfactor

niet gevoelig voor waar iets vandaan

tie was dit een eenvoudige ruimte van

is voor ons belangrijk, maar we willen

komt, als de kwaliteit maar goed is. In

350 m2, de huidige locatie bestrijkt

ook niet te afhankelijk zijn dus over-

totaal werken we op structurele basis

800 m2 toonzaal. “De combinatie is

wegen we om ook in zee te gaan met

met 15 leveranciers.”

volgens mij uniek. Ik geloof absoluut

>>

33 NUMMER

8

OKTOBER

2011


32-33-34_Showroom 10-10-11 14:44 Pagina 34

De meesten van de 24 medewerkers zitten voornamelijk achter het scherm. In Rosmalen staan doorde-

Digitale schermen tonen extra informatie. Erik van Laarhoven: “Alles

weeks vier mensen in de toonzaal, op zaterdag zeven. In België zijn dat er twee, resp. drie. Daar begon

draait om emotie. Daarom tonen we ook graag foto’s van badkamers

Sanitairwinkel.nl zijn showroom in augustus vorig jaar, in samenwerking met groothandel Van Marcke.

waarin het product voorkomt. Daarom vragen we klanten om foto’s

Erik van Laarhoven: “Inmiddels gaat een vijfde van de omzet naar België, die markt groeit enorm.”

van het eindresultaat op te sturen, in ruil bieden we ze een fles wijn.”

in ‘face to face’-contact met de klant.

ding. De klant kan aangeven waar en

Mensen willen een stuk advies en het

op welke dag levering moet plaatsvin-

schept vertrouwen. Op donderdag,

den en verneemt later het tijdstip met

onze rustigste dag, beginnen we met

een marge van twee uur. We leveren

een 3D-ontwerper. Verder zijn we voor

het gros van de bestellingen binnen

montage in gesprek met installatiebe-

een week.”

drijven. Zij werken in een groter rayon

Schade komt regelmatig voor, erkent

en zijn beter geautomatiseerd dan

Van Laarhoven. “Binnen twee dagen

ZZP’ers, daarmee hebben we qua com-

moet de klant de zending controleren.

municatie mindere ervaringen. Dus als

In de praktijk geven we enkele dagen

installateurs interesse hebben in

speling.“

samenwerking…” Toekomst Activiteiten

tijden te bieden, meer vertrouwen te

Bij een internetaan-

Zes medewerkers zijn bezig met de

Dagelijks bezoeken gemiddeld 15 tot

scheppen. De aankoop moet 100%

bieder verwacht je niet

‘conversie’ oftewel de toegankelijkheid

30 mensen de showroom in Rosmalen.

zeker zijn. De laatste jaren hebben we

snel een showroom

van de site. Soms zetten de broers hun

De website telt doorgaans tussen

erg gewerkt aan die betrouwbaarheid.

met Brabants café.

vader achter de computer om te chec-

5000 en 6000 bezoekers. Rob van

De twee winkels spelen hierop in,

ken of de site begrijpelijk is voor een

Laarhoven: “Zoveel zegt me dat niet. Ik

evengoed onze bereikbaarheid via

digibeet. “We presenteren de produc-

vind het veel interessanter om de aan-

internet, telefoon en winkel; diverse

ten vaak van allerlei kanten en maken

koop te verhogen. Door nóg meer

betaalopties en de aansluiting bij

steeds meer filmpjes waarop je bij-

informatie te verstrekken, betere lever-

Thuiswinkel.org. Daarom mag elk arti-

voorbeeld kunt zien hoe laden sluiten.

kel binnen veertien dagen terug zon-

We tonen bij de producten tevens

der opgave van reden. Boven 150 euro

‘reviews’ oftewel recensies van klan-

betaalt de consument dan enkel de

ten. Zeer bewust manipuleren we dat

retourkosten, anders ook de heenzen-

niet, we hebben er zelfs geen enkele invloed op.” Dit jaar staat voor de broers in het teken van consolidatie. Is het voorraadsysteem optimaal, de administratie? Rob: “Het is binnen de enorme groei van de afgelopen jaren een tijdelijke reflectie; we denken dat alleen grote zaken overleven.” Erik: “We hebben er zin in, denken aan een showroom in Amsterdam. Het blijft één grote leerschool die we stap voor stap opbouwen. Een voordeel is dat óók als

“What you see is what you get.”

34 NUMMER

8

OKTOBER

2011

Sanitairwinkel.nl verkoopt al tegels in de showroom en is van plan binnen-

iemand hier een tijd zou meedraaien…

kort ook te komen met Badkamertegels.nl. “De mensen vragen erom”, aldus

Niemand zal ons bedrijf gemakkelijk

de gebroeders Van Laarhoven.

kunnen na-apen!” <<


! n e t e g r e v Niet

e w u Nie

e t i s web

l n . e i t a l l a t ins

. w ww ns Volg o

tter

op Twi

n e k j i bek

latie

instal / m o c . witter

t

! e h c n a r b ie t a ll a t s De site voor de in Compleet, onafhankelijk, praktisch en actueel Boordevol techniek, ondernemerschap, nieuws en productinformatie Speciale aandacht voor sanitair

Installatie.nl is een activiteit van


Ventileer gezond Ventileer met Duco’s ventilatiesystemen !

ZUURSTOF VOOR UW WONING

2

Natuurlijke toevoer Natuurlijke doorvoer Mechanische afvoer

e

0,28 Cwinst

Duco CO2 System

e 0,28 C e winst

Eenvoudig ‘Natuurlijk’ ventileren

0,24 Cwinst

Duco Comfort System

e

‘Plug & Play’ met Vraaggestuurde Ventilatie

0,24 Cwinst

DucoTronic System

e

De ultieme vorm van ‘Natuurlijke’ Ventilatie

Cwinst

0,28

Duco brengt zuurstof in de woning en in uw onderneming. Met een EPC van 0,6 blijft natuurlijke ventilatie de beste oplossing. Duco’s systemen garanderen een gezond en comfortabel binnenklimaat met een maximaal energierendement.

Meer info: www.duco-installateur.nl

e

0,24 Cwinst

20111004_installatie&sanitair.indd 1

6/10/11 09:21

KETELS COMBI- ORDEEL ! O ACTIEV w er bij u Informe ijzijnde dichtstb ging vesti

160 medewerkers staan dagelijks voor u klaar bij Warmteservice Alle A-merken sanitair bij Warmteservice Als zelfstandig ondernemer zoekt u een betrouwbare partner voor uw inkopen. Warmteservice biedt u een groot assortiment met een gunstige prijsstelling. Daarnaast onderscheiden wij ons door de persoonlijke benadering en het deskundige advies van onze medewerkers aan de balie. Warmteservice heeft nu al ruim 50 vestigingen in Nederland, dus er is er ook altijd één bij u in de regio. Wij zijn zes dagen per week geopend, kom dus eens vrijblijvend langs! Bestel eenvoudig online op www.warmteservice.nl

50 vestigingen in Nederland, 50.000 artikelen online Voor verwarming en sanitair moet je bij Warmteservice zijn!

Meer informatie: 0900-23 56 897 of kom langs in een van onze vestigingen.


37_product 10-10-11 10:52 Pagina 37

Product

De website www.bouwproducten.nl is met bijna 9000 producten voor de bouw als database hét platform voor productinformatie. Elk bericht op de productnieuwspagina’s in

Toiletsanitair voor de kleinere toiletruimte

Installatie en Sanitair is voorzien van een infonummer waarmee u online verder kunt zoeken. Wilt u een nieuw product onder de aandacht van onze lezers brengen, stuur

De serie Sphinx 345 xs omvat wastafels, fontei-

ons uw bericht dan via e-mail (bouwproducten@eisma.nl)

nen, meubels, meubelelementen en een ruimte-

of post (Redactie Bouwproducten, t.a.v. Ellen Holler,

besparend diepspoelwandcloset speciaal voor de

Postbus 361, 7000 AJ Doetinchem).

kleinere toiletruimte. De asymmetrische wastafels bieden met een afmeting van 53 cm × 31 cm een royale aflegruimte rechts of links. De ruimtebesparende fonteinen hebben een breedte van

Strippen voor bad- en woonkamer

38 cm. De verschillende meubels en meubelelementen zijn beschikbaar in de kleuren wit, pla-

De serie Duralis Relief-Line

tinagrijs en bourgognerood en vrij te combine-

omvat

ren. De wastafels en fonteinen zijn aan te vullen

listelli (strippen) met diver-

met praktische onder- en zijkasten, een open

se oppervlaktestructuren

spiegelkast en een lichtspiegel. Door de modulai-

waarmee keramische wan-

re opbouw biedt de serie veel vrijheid in het plaat-

den en vloeren in de bad-

sen en indelen van de afzonderlijke elementen.

en woonkamer zijn te ver-

roestvast

stalen

fraaien. Bijzondere effecten Sphinx

zijn onder meer te realise-

www.sphinxpro.nl

ren door de 25 mm brede listelli te combineren met

www.bouwproducten.nl

grootformaat keramische

infonr. 22997

tegels. De serie omvat vijf verschillende designs die beschikbaar zijn onder de namen Quadro, Cube, Sand, Leather en Wave. Van alle uitvoeringen zijn zowel matte als hoogglans versies te verkrijgen.

Handdouche met een straalschijf van 100 mm

Dural GmbH & Co. KG

www.bouwproducten.nl

www.dural.de

infonr. 23017

Met de Croma 100 1jet biedt Hansgrohe een vlakke handdouche met een straalschijf van 100 mm die een volle stevige

Uitbreiding en restyling sanitairserie

douchestraal – de Rainstraal – kan produceren. Verder voorziet de douche in een

Naast een restyling door ontwerper

QuickClean

anti-

Andreas Dimitriadis van Platinumdesign is

kalkfunctie die de

de Laufen-serie Palace uitgebreid met

mogelijkheid biedt

diverse wastafels, WC’s, bidets, badmeu-

om kalkafzettingen

bels, kranen en accessoires. Opvallend zijn

met

vinger

onder meer de harmonieuze kranen

eenvoudig weg te

Curveprime, de collectie Case-badmeubels

wrijven. De hand-

en een fraai vormgegeven handdoekrail.

douche

Verder legt het bedrijf de nadruk op de

één

is

naar

wens te combineren met een glijstangset

extra brede wastafels en legplanken en

(90 of 65 cm) en badset en beschikbaar

een aantal duurzame toiletten die een

met

waterbesparende

minimum aan water (3 of 4,5 liter) gebrui-

EcoSmart-technologie. De geïntegreerde

of

zonder

ken. De wastafels zijn in de fabriek op

dynamische begrenzer laat niet meer dan

maat aan te passen waarbij zowel diago-

9 liter water per minuut door, waardoor

naal als recht tot de mogelijkheden

de gebruiker water bespaart zonder in te

behoort. De gesneden zijkanten van de

boeten op comfort.

wastafels en de legplanken zijn met een mooie keramische rand afgewerkt.

Hansgrohe www.hansgrohe.nl

www.bouwproducten.nl infonr. 23032

Laufen Benelux BV

www.bouwproducten.nl

www.laufen.nl

infonr. 23053

37 NUMMER

8

OKTOBER

2011


MODULAIR STOOM

Van inloopdouche naar stoomdouche

CleopatraÂŽ T +31 75-647 82 00 info@cleopatra.nl www.cleopatra.nl www.modulairstoom.nl

Sanitair S anitair | Tegels Te egels | Installatiematerialen Installatiematerialen

Ontwerp: Verheijen Smeets Architecten Tegelen

Het bijzondere van zink ontdekt u bij Dales /GV\KPMKUOGGTOQIGNKLM<GMGTCNUWIGDTWKMOCCMVXCPFG\KPMUVTCCVXCP&CNGU$80CCUVMNCPVURGEKĆ&#x201A;GMGOCCVYGTM\KPMIQVGPXGT\QTIGP /GV\KPMKUOGGTOQIGNKLM M<GMGTCNUWIGDTWKMOCCMVXCPFG G\KPMUVTCCV XCP &CNGU $8 80CCUVMNCPVURGEKĆ&#x201A;GMGOCCVYGTM\KPMIQVGP PXGT\QTIGP wij bijvoorbeeld ook comp complete plete gevelbekleding. Mail voor de mogelijkheden naar zink@dales.nll of neem contact op met ĂŠĂŠn van onze o vestigingen:

Doetinchem (Zinkstraat))

Nijmegen

Tilburg

Utrecht Utr echt De e Meern Meern

Bedrijvenweg 10 (Postbus 61, 7000 AB)

Energieweg 58 5 (6541 CX)

Pallasstraatt 1 (5048 CJ)

Molensteijn n 25 (3454 PT)

T T:: 0314 - 37 77 77

T 5 00 T:: 024 - 372 65

T 2 43 21 T:: 013 - 542

T 8 56 54 T:: 030 - 658

Kijk K ijk vvoor oor m meer eer iinformatie, nformatie, o openingstijden peningstijden o off h het et m maken aken vvan an e een en a afspraak fspraak o op pw www.dales.nl. ww.dales.nl.

Dales s verrast.


39_Product San B 10-10-11 14:44 Pagina 39

Product Afvoerbuis met inbouwdiepte van 2 cm

Brandmanchet voor douchegoot en vlakke afvoer voor renovatie

De SlimTube-afvoerbuis van RM&CØ heeft een inbouwdiepte van 2 cm en is geschikt voor toe-

Het modulaire programma douchegoten van Tece is uitge-

passing in scheidingswanden met een dikte

breid met de FireStop-brandveilligheidsset en een afvoer

van 7 cm. Dit in tegenstelling tot traditionele

met zijdelingse

systemen die een sleufdiepte van 4 – 5 cm

uitloop. De laat-

nodig hebben en

ste betreft een

hiermee de muur

DN40-afvoer die

ernstig kunnen ver-

een

zwakken. De capaci-

hoogte heeft van

teit van de leiding is

slechts 67 mm en een afvoercapaciteit van 0,5 l/s biedt. Deze

behouden gebleven

afvoer is probleemloos te combineren met de FireStop-

door de langgerekte

brandbeveiliging. De FireStop bestaat uit een kleine ring die

platte elliptische vorm waarvan het

met twee schroeven op de Tece-drainline-afvoer is te bevesti-

oppervlak overeenkomt met een afvoer-

gen en is zowel te combineren met de vlakke afvoer als een

buis met een diameter van 50 mm.

verticale variant. De beveiliging is mortelvrij van bovenaf in

SlimTube bestaat uit onderling verlijm-

de kernboring – minimaal 130 mm – te plaatsen en garan-

bare PVC-delen en is eenvoudig in te kor-

deert een brandwerendheidsklasse EI 120 conform de norm

ten. De leidingen zijn uitsluitend geschikt

DIN EN 13501-3.

inbouw-

voor verticaal gebruik, bijvoorbeeld als afvoer bij een wastafel of voor extra be- of

Tece Nederland

ontluchting van de badkamer.

www.tece-nederland.nl

RM&CØ sanitair BV

www.bouwproducten.nl

www.rmsanitair.nl

www.bouwproducten.nl

www.easydrain.nl

infonr. 22895

Toiletzittingen in diverse kleuren

infonr. 22994

Nieuwe modellen baden en wastafels

Het programma toiletzittingen van

De Quartz by Dado-

Pressalit – beschikbaar via Wijnbeek

badenlijn van Jee-O

Sanitair – is leverbaar in verschillende

is uitgebreid met de

kleuren waaronder Midnight blue, Hot

modellen

pink en Dark purple. De zittingen zijn

Carmen en Maya

uitgevoerd met een snelontkoppeling

die zich kenmerken

– de Quick Release – die de reinigings-

door een minimalis-

werkzaamheden vereenvoudigt. Verder

tische vormgeving

voorzien de producten in het softclose-

en organische vor-

dempingsmechanisme, zodat de zit-

men. Elk bad heeft een eigen vorm en onderscheidt zich in

ting zachtjes op de rand van het closet

zowel lengte en breedte als diepte. De baden Carmen en

landt. De drie nieuwe kleuren maken

Emili zijn relatief hoog en slank, terwijl Maya robuuster en

onderdeel

uit

van

het

Emili,

New

stoerder oogt. Alle uitvoeringen zijn vrijstaand, beschikken

Scandinavia-assortiment van Pressalit.

over goede isolerende eigenschappen en zijn voorzien van

Dit assortiment kenmerkt zich door

een zijdezachte afwerking. Naast baden omvat de serie

de klassieke vorm in een actuele uit-

tevens hoge, ‘kelkvormige’ waskommen met een ingebouwd

voering en door een zachte belijning.

overloopsysteem. De kranen zijn ernaast te plaatsen of aan de wand op te hangen.

Wijnbeek Sanitair www.wijnbeek.nl

Jee-O Europe www.moerman-sanitair.nl

www.bouwproducten.nl infonr. 23076

www.bouwproducten.nl infonr. 23082

39 NUMMER

8

OKTOBER

2011


40-41_Personeel 10-10-11 14:45 Pagina 40

Personeel ‘Veel verhalen over teambuilding zijn volkomen kul’

Hoe teams succesvol zouden kunnen zijn Teambuilding is een kwestie van de juiste mensen bij elkaar zetten. Wie lost met wie efficiënt problemen op? Wie wisselt met wie cruciale informatie uit? Wie zijn (te) dikke vrienden? Het lijkt gesneden koek. Toch kunnen veel leidinggevenden deze vragen niet beantwoorden, stelt onderzoeker Roger Leenders. Het gevolg is dat managers niet goed aansturen en teams niet goed functioneren. Tekst: Ton Verheijen Foto: archief

U

hebt waarschijnlijk al een hele-

Tot zover de gesneden koek. Want wat

DSM en Akzo en kleine, innovatieve

boel gelezen over hoe individuele

u waarschijnlijk niet weet, is wat de

ondernemingen in de maak- en dien-

medewerkers tot optimale prestaties

mensen in uw team nou precies met

stenindustrie om te achterhalen hoe

komen. Gek genoeg is er relatief wei-

elkaar doen en hebben. Dit stelt Roger

teams tot de beste prestaties komen.

nig bekend over hoe teams presteren

Leenders van Tilburg University:

Zijn conclusie? Het innovatieve ver-

en functioneren. Met een beetje fan-

“Vraag leidinggevenden eens uit te

mogen van een bedrijf wordt bepaald

tasie weet u nog wel te vertellen dat

tekenen wie met wie samenwerkt,

door de manier waarop teamleden

er altijd één teamlid de lakens uit-

bevriend is, problemen oplost of wie

met elkaar omgaan. Leenders: “Als de

deelt, een ander legt de verbindingen

Cruciale kennis gaat niet van de ene

(intern en met de buitenwereld) en weer iemand anders is degene die

bedrijfslaag naar de andere

met slimme oplossingen komt. Veel dezelfde types bij elkaar werkt niet. Met elf Johan Cruijff’s in een team

bij wie steun zoekt. Ze zijn ervan over-

manager dat niet ziet, is het bedrijf

wint u geen wedstrijd. Maar dat wist

tuigd dat ze het weten maar zitten er

overgeleverd aan het toeval.”

u dus al. Misschien weet u ook dat

vaak verschrikkelijk naast.”

Leenders houdt zich bij Tilburg University bezig met intra-organiza-

het goed is teams regelmatig te laten switchen van samenstelling, zodat de

Gokken wat klant wil

tional networks. Hij bestudeert alle

teamleden scherp blijven en niet ver-

Leenders verdiepte zich in de materie.

interactie op de werkvloer tussen

vallen in automatismen.

Hij bezocht grote bedrijven als Philips,

medewerkers, teams en afdelingen, en extern met klanten, leveranciers en

TEAMBUILDING ANNO NU:

stakeholders. Over de gangbare verhalen over teams is hij kritisch: “Veel verhalen over teambuilding neem ik

• Pittige inhoudelijke meningsverschillen zijn goed voor bedrijven die willen innoveren

met een korreltje zout. Er wordt

• Te veel vriendschap op de werkvloer is slecht voor creativiteit en innovatie

gesuggereerd dat er één generiek

• Gelijkheid prikkelt de creativiteit, maar maak er geen praatclubje van

concept is, één medicijn dat altijd

• Bazige bazen krijgen meer compromissen, minder discussies en minder scherpte

werkt als je het zo en zo aanpakt. Dat

• Cruciale bedrijfsinformatie blijft soms hangen in teams of op afdelingen

is volkomen kul. Het maakt heel veel

• Pas als u weet wat alle teamleden met elkaar hebben, kunt u bijsturen

uit wat voor type bedrijf je bent en welk doel je een team stelt.”

40 NUMMER

8

OKTOBER

2011


40-41_Personeel 10-10-11 14:45 Pagina 41

Hoe dan ook: het zijn de teams die

Creatieve teams werken namelijk

moeten innoveren want innovatie

anders samen dan productieve of

wordt gezien als het panacee tegen

klantgerichte.

alle crisiskwalen. Leenders komt vaak

Volgens Leenders moeten bedrijven

bij bedrijven die klagen dat ze niet

die willen innoveren ‘gelijkheid’ op de

innovatief genoeg zijn. Als hij dat

werkvloer nastreven. Gelijkheid zorgt

hoort, weet hij al hoe laat het is: de

namelijk voor creatieve, probleem-

doorstroming van informatie func-

oplossende, zelfdenkende medewer-

tioneert waarschijnlijk niet goed.

kers die vrijuit praten over wat er echt

Leenders: “Er is over het algemeen

speelt: “In zo’n geval hebben ze een

genoeg creativiteit beschikbaar. Via

facilitairende baas nodig, eentje die

de buitenwereld komt veel kennis

tussen zijn mensen staat. Een bazige

binnen, maar daar wordt vaak niks

baas krijgt minder discussies en meer

mee gedaan. Iemand die bij een

compromissen. Het een is niet beter

bedrijf de klachten afhandelt, de tele-

dan het ander. Het gaat om het doel

foniste bijvoorbeeld, weet precies wat

dat wordt nagestreefd.”

Veel bedrijven hebben

Wat geldt voor subgroepjes intern,

klanten vinden van de dienstverle-

Kritische discussies leiden tot heldere

meer kennis in huis

geldt ook voor subcontractors op de

ning. Maar ze weet misschien niet

keuzes: Is dit wat de klant wil? Zijn we

dan ze denken: sub-

bouwplaats. Leenders deed nog niet

hoe cruciaal die informatie is. En als

hier echt goed in? Kunnen we deze

groepjes communice-

zo lang geleden een onderzoek bij een

ze het wel weet, gaat ze ’s avonds echt

beloftes waarmaken? Leenders: “Ik

ren niet met elkaar.

aantal bouwbedrijven. Met name in

geen rapport schrijven of de directeur

noem dit productieve menings-

de bouw en techniek is het volgens

bellen met adviezen. Dat hoort niet

verschillen. Daarin moet je soms de

hem niet gebruikelijk dat mensen

bij haar functie.”

kaders ter discussie durven te stellen.

met slimme ideeën naar buiten

De directeur zelf (of de verkoper, of de

Maar pas op dat het geen praatclubje

komen. De uitkomst van het onder-

projectleider) komt meestal ook niet

wordt. Praatclubjes zijn dodelijk voor

zoek was dan ook dat er weliswaar

op het idee om de telefoniste te raad-

innovatie. Ook te veel vriendschap op

veel creatieve ideeën in de hoofden

plegen. Cruciale kennis gaat dus niet

de werkvloer is niet wenselijk. Een

van de mensen zaten maar dat die

van de ene bedrijfslaag naar de ande-

onderzoek uit de VS toont aan: hoe

vrijwel niet gedeeld werden met de

re. Zo kan het gebeuren dat veel be-

meer vriendschappelijke contacten,

andere subcontractors.

drijven gokken wat de klant precies

hoe minder werkgerelateerde infor-

Ziedaar de misverstanden in het

wil terwijl ze die kennis al lang en

matie er wordt uitgewisseld.”

bouwteam. De aannemer heeft geen contact met de stucadoor. De elektro-

breed in huis hebben. Eigen wiel eerst

monteur kent de tegelzetter niet. En

Voor heel kleine bedrijven is het goed

de verwarmingsmonteur heeft geen

Een gesmeerde overdracht van infor-

om te weten dat individuele mede-

idee wat de timmerman van plan is.

matie is belangrijk. De uitwisseling

werkers belangrijke informatie niet

Een betere aanleiding voor een work-

tussen teamleden, teams en afdelin-

voor zichzelf moeten houden. Is een

shop is nauwelijks denkbaar. <<

gen moet geborgd zijn. Daarmee is

bedrijf wat groter, laten we zeggen 50

overigens nog niets gezegd over het

medewerkers, dan gaan er andere

soort interactie dat nodig is. Hier

dingen spelen. Er ontstaan subgroep-

komen de bedrijfsdoelstellingen om

jes. Leenders: “Op zich is het goed dat

Hoe bindt en boeit u uw mensen? Hoe gaat u om met

de hoek kijken. Wilt u als onderne-

er subgroepjes ontstaan want het is

strategie en ondernemerskeuzes? De redactie van

ming innovatief, creatief, klantgericht

niet te doen om met al je collega’s te

Installatie en Sanitair is op zoek naar ondernemers met

of productief zijn? Biedt u de totaal-

gaan lopen interacteren. De directie

originele en uitgesproken ideeën over personeelsbeleid,

oplossingen voor complexe opdrach-

moet wel zorgen voor uitwisseling

visie en strategie. Bent u zo’n onderneming? Deel uw

ten? Levert u specialistisch maatwerk

tussen de subgroepjes onderling. Wat

visie en ondernemersoplossingen met de branche.

voor nichemarkten? Concurreert u als

we vaak zien, is dat de subgroepjes

E-mail: installatiesanitair@eisma.nl.

capaciteitsbedrijf op prijs of snelheid?

nauwelijks contact hebben met elkaar

Meer ondernemerstips en ervaringsverhalen op

Pas als de focus helder is, weet u hoe

en allemaal zelf het wiel aan het uit-

www.installatie.nl, button: ondernemen.

uw team precies moet functioneren.

vinden zijn.”

Bazige baas

Hoe is uw personeelsbeleid?

41 NUMMER

8

OKTOBER

2011


42-43_Opleiding 10-10-11 14:45 Pagina 42

Opleiding Techniek Praktijkmannen vinden hun weg in het onderwijs:

‘Jongeren stimuleren én uitdagen’ Door een onverwachte wending in hun carrière kozen Tom Galesloot en Peter Verberkt voor een second life als vakdocent in het onderwijs. De mannen zien het als hun missie jongeren te overtuigen dat een baan in de techniek ook leuk kan zijn. “Als straks niemand meer iets kan repareren, staat alles stil.”

Tekst: Carien van Dijk Foto’s: Ton van de Meulenhof, Herbert Wiggerman

T

om Galesloot (51) – sinds 1979 actief in de installatiebusiness –

kreeg vier jaar geleden tijdens een klus een gietijzeren ketel op zijn schouder. Ondanks een zware operatie is hij nooit meer helemaal hersteld. Galesloot: “Ik kan mijn rechterarm niet meer boven schouderhoogte gebruiken. Dat is lastig als je installatiemonteur bent, dus moest ik op zoek naar een andere baan.” Na zijn revalidatie ging Galesloot in gesprek met de consulent van het UWV over zijn toekomst. Galesloot: “Vóór het ongeluk heb ik naast mijn gewone baan lesgegeven aan langdurig werklozen, schoolverlaters, gok- en drugsverslaafden, ex-gedetineerden en ouderen. Kennis overdragen ging me altijd goed af, dus ging ik op zoek

Welke eigenschappen heb je nodig als docent? Tom Galesloot: “In de eerste plaats geduld. En je moet

naar een baan in het onderwijs.” In

leerlingen kunnen stimuleren en uitdagen.”

2009 kon Galesloot voor 24 uur per week aan de slag als praktijkbegelei-

uit tot de installatie van de meest

Iets anders

der bij Installatiewerk Midden, een

moeilijke ketels. Op die manier wer-

Peter Verberkt (49) ging in 2004 aan

vierjarige opleiding tot monteur.

ken we in kleine stapjes naar het

de slag als vakdocent nadat de sa-

Welke eigenschappen heb je nodig als

eindexamen toe. Je moet ook reke-

menwerking met zijn compagnon

docent? “In de eerste plaats geduld. Je

ning houden met flinke niveauver-

was stukgelopen. Op zijn 25e nam hij

moet leerlingen kunnen stimuleren

schillen. Sommige leerlingen hebben

het installatiebedrijf van zijn vader-

en uitdagen. We beginnen altijd met

veel persoonlijke begeleiding nodig,

over. Met succes: op het hoogtepunt

de montage van een eenvoudige gei-

anderen doen een opleiding van vier

had Verberkt 50 man in dienst in ver-

ser. Die kennis bouwen we geleidelijk

jaar in twee jaar tijd.”

schillende BV’s. De zaak werd echter

42 NUMMER

8

OKTOBER

2011


42-43_Opleiding 10-10-11 14:45 Pagina 43

te groot om in zijn eentje te runnen, dus ging hij op zoek naar een partner. De samenwerking mislukte. “Ik ben tot de conclusie gekomen dat mijn hart meer bij de vakinstallatie lag dan bij managen. Om een lang verhaal kort te maken: ik heb afscheid genomen van een BV en de andere BV’s verkocht.” Verberkt vond een baan als bedrijfsleider bij een ander installatiebedrijf, maar eigenlijk was hij toe aan iets heel anders. “Mijn vrouw is lerares. Zelf heb ik het contact met jonge mensen altijd leuk gevonden. Ik solliciteerde bij Installatiewerk Zuidoost waar ik een dag per week servicemonteurs opleidde. Dat beviel zo goed, dat ik mijn baan als bedrijfsleider heb opgezegd. Daarbij heb ik twee jaar op een VMBO in Sittard gewerkt en les gegeven bij Dacapo. In die tijd gaf Installatie Zuidoost mij de kans om bij Stoas mijn instructeurpapieren

moment realiseer ik me weer dat ik

Peter Verberkt: “Als

“Ik wil toe naar niveau drie, een mbo-

te halen. Ik heb ook mijn BVE-acte

het als ondernemer best goed voor

docent kom ik regel-

opleiding waarbij leerlingen in negen

(beroepsonderwijs en volwassenen-

elkaar had. Aan de andere kant ben ik

matig bij bedrijven

maanden tijd alle vakdiploma’s kun-

educatie) gehaald bij Fontys te

blij dat ik die verantwoordelijkheid

over de vloer.”

nen halen. Daarvoor heb je een les-

Eindhoven. Toen bleek dat dit nog

kwijt ben. Je kunt niet alles hebben.

bevoegdheid nodig. Vorig jaar heb ik

niet voldoende was, ben ik naar de

Voorlopig ben ik tevreden met mijn

me ingeschreven op de Stoas, maar de opleiding ging niet door vanwege te

‘We hebben deze jongens straks hard nodig!’

weinig aanmeldingen. Hopelijk gaat het dit jaar wel lukken.” Galesloot ziet het als zijn missie jon-

Hogeschool Rotterdam gegaan voor

bestaan als vakdocent en zelfstandig

geren ervan te overtuigen dat een

mijn tweedegraadslesbevoegdheid.”

installatiemonteur.”

baan in de techniek leuk kan zijn. Met

Sinds 2004 is Verberkt fulltime docent

150 man verdeeld over vier vestigin-

installatietechniek aan het ROC Gilde

Leuk en spannend

gen kampt de opleiding niet met een

in Roermond. In de avonduren runt

Ook Galesloot heeft naast zijn werk

tekort aan leerlingen. “Het gaat er om

hij zijn eigen installatiebedrijfje.

als praktijkbegeleider een eigen in-

dat ze blijven, want ze vallen nogal

Verberkt: “Zo houd ik voeling met de

stallatiebedrijfje. Zijn specialisme is

eens uit. Door de vergrijzing hebben

praktijk, dat is heel belangrijk als vak-

het plaatsen van geisers, CV-ketels en

we die jongens binnenkort hard

docent. Zonder mijn eigen bedrijfje

zonneboilers. “Ik kwam in contact met

nodig. Als straks niemand meer iets

zou ik over vijf jaar ‘droog’ staan. Ik

de eigenaar van een installatiebedrijf,

kan repareren, staat alles stil. Ook is

probeer ook altijd zoveel mogelijk

zijn partner was net overleden. Ik heb

er veel behoefte aan vakmensen die

variatie in het lesprogramma aan te

me drie maanden aan hem kunnen

verwarmingssystemen van apparte-

brengen. Zo nodig ik fabrikanten uit

verhuren. Dat beviel zo goed dat ik

mentencomplexen en kantoorgebou-

om gastlessen te komen geven. Op dit

heb besloten om ermee door te gaan.

wen kunnen inregelen. Dat is echt een

moment bouw ik samen met mijn

Dankzij mijn bedrijfje blijf ik in con-

gat in de markt. Als een kantoorpand

leerlingen een ventilatiesysteem.

tact met de praktijk. Daar plukken

3% minder energie gebruikt, scheelt

Binnenkort gaan we warmtepompen

mijn leerlingen de vruchten van. Zo

dat al gauw duizenden euro’s per

maken. Zo houd je de lessen span-

werk ik op dit moment met de nieuw-

jaar. Samen met de directie en colle-

nend en leuk.” Verberkt heeft het

ste generatie CV-ketels met hulp van

ga’s zijn we bezig daar invulling aan

enorm naar zijn zin in het onderwijs,

fabrikanten. Dat houdt zo’n opleiding

te geven. Het ministerie van

al mist hij zijn oude bedrijf soms wel.

leuk en spannend.”

Onderwijs heeft geld beschikbaar

“Wanneer ik langs mijn oude pand

Galesloots volgende doel is het be-

gesteld voor een opleiding, maar dan

rijd, voel ik een steek ik mijn hart. Als

halen van zijn lesbevoegdheid. Als

hebben we wel voldoende leerlingen

docent kom ik regelmatig bij andere

praktijkbegeleider geeft hij les op de

nodig. Laten we hopen, dat dit inder-

bedrijven over de vloer. Op zo’n

BOL-opleiding, dat is niveau twee.

daad gaat lukken.” <<

43 NUMMER

8

OKTOBER

2011


50,- korting!

op een jaarabonnement Installatie en Sanitair

numme

rg 47e jaa

nua ri ang t ja

schap : d e e r e G open k t l i w a t je w ee t w

Ja, ik neem een jaarabonnement op Installatie en Sanitair en ontvang het eerste jaar € 50,- korting.Ik betaal slechts € 122,303 H0002

Ja, ik neem een proefabonnement voor € 26,- (excl. 6% BTW). en ontvang 3 nummers Installatie en Sanitair.

200 9

Word nu abonnee!

10 keer per jaar praktische informatie over techniek en ondernemen ervaringen en tips van uw collega-installateurs interessante installatie installatie-projecten nieuwe producten sanitair met het accent op design en markt markt-ontwikkelingen digitale nieuwsbrief

i.p.v.€ 172,- (excl.6% BTW).

r 1

Naam

Voorletters

Tussenvoegsel

er de Functie Retailers ov n 2009 n e ds va sanitairtr

Achternaam

: k arspel a Boven nst ” n r a ja Tien gewe iti atief “ M eer in

ta at thermos Slimme n re n en o met oge

M / V

Bedrijf

Bedrijf / Privé 303 H0001

Adres

Huisnummer

Postcode

Woonplaats

STUUR DEZE BON NAAR:

Eisma Bouwmedia Abonneeservice Postbus 2238 5600 CE Eindhoven

E-mail Telefoon

G e b o o r t e d at u m Dag

Maand

Jaar

Ik machtig hierbij Eisma Media Groep om het verschuldigde bedrag af te schrijven van mijn bank-/gironummer: Handtekening

Datum Eisma Media Groep, waarvan dit vakblad onderdeel is, legt uw klantgegevens vast voor de uitvoering van de (abonnements)overeenkomst, of wanneer u in het kader van dienstverlening contact heeft met Eisma Media Groep. Ook als u dat niet expliciet heeft aangegeven kunt u per e-mail over gelijksoortige producten en diensten van Eisma Media Groep worden geïnformeerd, tenzij u daartegen bezwaar maakt. Als u geen prijs stelt op informatie of aanbiedingen per mail dan kunt u dit aangevenabonneren@eisma.nl. Voor meer informatie verwijzen wij u naar het Privacystatement op www.eismabusinessmedia/privacy-statement.

1017 Installatie 236x336.indd 1

Dag

Maand

Jaar

Ik wil per e-mail op de hoogte worden gehouden over producten, aanbiedingen of acties van Eisma Media Groep, of informatie van en door zorgvuldig geselecteerde bedrijven.

3

13-01-11 10:38


Wastafelkranen

Douchekranen

Comfortabel en veilig WARM water tappen met Taco mengautomaten

Urinoirspoelsystemen

WCspoelsystemen

Mengautomaten van Taco zijn toepasbaar voor geisers, (zonne-) boilers, combi-ketels e.d. en kunnen traploos ingesteld worden op een voor de gebruiker veilige en comfortabele temperatuur. 1. Taco thermostatische mengautomaat 15, 22 en 28 mm capilaire aansluiting voor boilers, instelbereiken 30-70°C en 20-40°C. Ook in geiseruitvoering met 15 en 22 mm aansluiting en een instelbereik van 30-70°C. 2. Inschuifkeerkleppen voor bovenstaande mengautomaten. Deze is leverbaar in 2 uitvoeringen: 15/22 mm en 28 mm. 3. Snelreagerende thermometer voor het nauwkeurig instellen van de tapwatertemperatuur. 4. Taco compact mix met ingebouwde terugslagkleppen en leverbaar met 10, 12 of 15 mm knelaan- sluitingen.

APPENDAGES EN REGELSYSTEMEN VOOR CV- EN SANITAIRE INSTALLATIES

Protherm Impex b.v. Harselaarseweg 129 • Postbus 112 • 3770 AC Barneveld-Holland tel. (0342) 415751* • fax (0342) 415643 • E-mail: info@protherm.nl Internet: www.protherm.nl

FEIN MultiMaster Limited Edition Tijdelijke uitvoering:

€ 76,- aan gratis accessoires

-

, € 235

WELL voor SCHELL. SCHELL oplossingen met het nieuw Europees label Efficiency-Label WELL: uitmuntend voor Watersparen, Hygiëne en Energie-Efficiëntie. Wie duurzaamheid in openbare, half-openbare en industriële sanitaire ruimtes wil, kiest »SCHELL inside.«

SCHELL – Armaturentechnologie »Made in Germany« Ontdek, wat wij u te bieden hebben: D – SCHELL GmbH & Co. KG info@schell.eu | www.schell.eu Tel. +49 2761/8 92-0 NL – Hamers & Kesber info@hamersenkesber.nl | www.schell.eu Tel. +31 35 6566888 www.fein.nl 0180-441600


46-47-49_Ondernemen 10-10-11 14:46 Pagina 46

Ondernemen

En toen was er vuur… Je neemt de showroom over van je baas, dan volgen een wereldwijde crisis en een vlammenzee. Ron van Dijk van Baderie Woerden verzucht dat hij dit niemand gunt. “Eén op de twee ondernemers haalt het niet na zo’n brand, las ik. Ook wij zijn er nog niet, maar we zitten op de goede weg!” Tekst: Edith Kok Foto’s: Ron van Dijk

on van Dijk (1965) nam Baderie

Woerden, aan de uitvalsweg richting

Woerden begin 2008 over; de

R

om als bedrijfsleider de showroom te gaan leiden. Soms klikt het gewoon

Alphen aan den Rijn. Ron van Dijk:

brand vond 8 januari 2011 plaats; de

en is er vertrouwen.”

“Tegenover een tankstation en naast

crisis kennen we allemaal. “In 2008 en

De meteen als Baderie opgezette

een vuurwerkopslag!”

2009 draaiden we positief”, vertelt

toonzaal kwam met de jaren geheel

Van Dijk. “De vooruitzichten voor dit

los te staan van Blankestijn Instal-

Vuur!

jaar waren goed, de portefeuille was

laties, rond de eeuwwisseling trok de

De brand ontstond op zaterdagavond.

voor drie maanden gevuld. De jaar-

showroom eigen monteurs aan.

Ron gaf een etentje toen een vriend

omzet bedroeg rond acht ton, voor

Inmiddels telt de onderneming er vier,

hem belde met de mededeling dat de

onze omvang draaiden we netjes.”

verder staan een parttimeverkoopster

Baderie werd omringd door diverse

Van Dijk begon in april ’95 bij wat

en een schoonmaakster op de loon-

brandweerwagens. “Gelukkig stonden

Ron van Dijk wordt

toen nog alleen een installatiebedrijf

lijst. Vanaf 2004 trok Blankestijn zich

er onderweg geen flitspalen! Bij aan-

geïnterviewd. “Ik

was. “Eigenaar Henk Blankestijn start-

terug, tot in 2008 de overname volg-

komst leek de situatie mee te vallen,

staarde tot half twee

te een showroom en terwijl ik hele-

de. De toonzaal bedroeg 360 m2, daar-

ik zag enkel wat rook op de bovenver-

2

naar de ravage. Net

maal niet uit het vak kwam – ik was

naast bood het (huur)pand 140 m

alsof je buiten jezelf

boekhouder en had een bedrijfje in

magazijn- en kantoorruimte. Het

alles in lichterlaaie. De brandweer kon

bent getreden.”

grafische vormgeving – vroeg hij mij

pand bevond zich aan de rand van

nog wel ons back-upsysteem redden,

dieping. Twintig minuten later stond

de ‘hersenen van ons bedrijf’. De papieren agenda voor werkafspraken verbrandde echter wel.” Van Dijk staarde tot half twee naar de ravage. “Net alsof je buiten jezelf bent getreden. Gelukkig raakte niemand gewond en hadden we tijdens de bouw van de showroom alle asbest laten verwijderen. Toch leek de rook vervaarlijk, wat wil je met al die kunststofbaden…” De belendende panden kregen een gigantische waterschade maar het vuur sloeg niet over, vervolgt Ron. “De brandweer liet mijn medewerkers echter niet door het cordon. De volgende dag vroeg ik of ze allen naar de restanten wilden komen, je beleeft toch samen een rouwproces. Vooral echtgenotes reageerden met: ‘Nu is alles verloren’. Ik besefte mijn taak als werkgever, gaf duidelijk aan dat we wél zouden doorgaan.”

46 NUMMER

8

OKTOBER

2011


46-47-49_Ondernemen 10-10-11 14:46 Pagina 47

Kleine lettertjes Toen kwamen de verzekeringsexperts. Ron van Dijk: “Alle medewerkers zijn op een vervelende manier verhoord. Die maatschappijen zoeken puur naar redenen waarom ze jou niet hoeven uit te betalen. Wij schakelden zelf een schade-expert in die vaststelde dat de materiële schade vier ton bedraagt. Toen onze verzekeringsmaatschappij

Na de brand kwam

ASR moeilijk deed over de schuld-

hulp van alle kanten.

vraag, stelde die wel voor dat we een

“Zo snel mogelijk struc-

contra-expert lieten komen. De uitein-

tuur en prioriteiten

delijke conclusie 3,5 maanden later,

stellen: op één stond

luidde dat de oorzaak van de brand

de monteurs aan het

niet valt vast te stellen. Wellicht is het

werk houden.”

warmtedoorslag van een holle wand, maar evengoed kan het kortsluiting zijn. Al die tijd lig je natuurlijk wel

voeren, een XTC-laboratorium, ik zou

goed dat je connecties bij de gemeen-

wakker of je je geld terugkrijgt.”

de brand zelf hebben aangestoken…

te hebt, ik kreeg het geregeld binnen

Van Dijk komt met twee tips: “Zorg

Ik moest me soms vermannen om

tien minuten… Tijdens de sloop bleek

dat je te allen tijde beleefd blijft

iemand niet aan te vliegen. Het valt

dat Vitens de hoofdkraan niet had

tegenover verzekeringsmensen,

geestelijk al niet mee, zo merkte ik die

afgesloten: 1300 kuub leidingwater is

anders sta je al met drie-nul achter.

eerste maanden. Als ik op de plek

in de Oude Rijn beland! En wat men-

Bovenal: let op of je voldoende bent

kwam of een brandlucht rook, rea-

sen vóór die sloop wel niet uit de

verzekerd tegen bedrijfsschade ofte-

geerde mijn lichaam hierop. Ik kan

bouwval hebben gehaald en omgekeerd er aan afval hebben gedumpt…”

wel tegen alle margeverlies die je derft gedurende een jaar na het voorval. Het kost relatief gezien geen drol en had ons twee ton schadeloosstelling opgeleverd. Sinds 1995 is het ver-

‘Let op of je voldoende bent verzekerd tegen bedrijfsschade’

Hulp Het kwam dan ook zeer gelegen dat veel mensen hulp aanboden. Ron van Dijk: “We kregen wel tien magazijn-

zekerde bedrag echter nooit verhoogd zodat we onderverzekerd waren en

nog steeds moeilijker van iets genie-

opties aangeboden. Iedereen wil zelfs

slechts 30% uitbetaald krijgen.”

ten. Op zich is dat niet vreemd: maan-

zó graag helpen dat het daardoor te

denlang ben je bezig met verwerken

snel kan gaan. Je moet daarom zo

Inhouden

en afhandelen, leef je in onzekerheid

snel mogelijk structureren en priori-

Ron leerde iets anders: leg opmerkin-

en stuit je op tegenslag. Zoals een

teiten stellen.”

gen van buitenstaanders naast je

ambtenaar die de procedure voor een

Op één stond de monteurs aan het

neer. “Ik hoorde de meest wilde verha-

sloopvergunning niet wilde inkorten.

werk te houden. “Tot vandaag toe is

len. We zouden een hennepplantage

Vier tot zes weken! Dan is het héél

dat gelukt”, vervolgt Van Dijk triomfantelijk. “Met uitzondering van víjf mandagen gedurende die eerste week, that’s it.” Prioriteit twee was de verkoop. “Hierbij kwam de overdonderende hulp van Baderie naar voren”, vertelt Ron. “Zoals extra publiciteitsmateriaal, ik moet er niet aan denken om dat alleen te hebben moeten doen. Diverse collega’s stelden ook belangeloos voor dat we met klanten hun showroom in Gouda en Utrecht konHet nieuwe pand

den bezoeken. Tot we begin maart bij

komt exact daar

de Koekkoek-vestiging in Woerden

waar het oude is

een minikantoortje kregen in de

afgebrand en is

showroom van dit bedrijf van 900 m2.

ook even groot.

We hebben er inmiddels tientallen

>>

47 NUMMER

8

OKTOBER

2011


30 jaar samen op de Nederlandse markt

Wij leveren uit voorraad: • thermostaatventielen voor één en tweepijpsinstallatie • regelbare thermostaatknoppen met was en vloeistofvulling • radiatorkranen en afsluit-instel en aftapbare voetventielen • Vul en aftapkranen en ventielen Van der wal • postbus 9338 • 1006 AH Amsterdam Anthony Fokkerweg 51 • 1059 CP Amsterdam Tel.: 020-6173581 • Fax: 020-6175091 e-mail: info@vanderwalbv.nl • internet: www.vanderwalbv.nl

GAMPPER: Een kwaliteitsproduct van Van der wal B.V.

ACO ShowerDrain Voor optimaal comfort

onze kennis, uw succes www.eismamediagroep.nl

Met het ACO ShowerDrain programma bieden wij u alle vrijheid een sanitaire ruimte te creëren waar een heldere lijn wordt getrokken tussen natte en droge zones. Integreer prachtige hightech lichteffecten in de douchegoot met led’s in rood, blauw, groen of alle kleuren van de regenboog. Met ACO ShowerDrain doet u afstand van optische en werkelijke obstakels!

www.aco-showerdrain.nl


46-47-49_Ondernemen 10-10-11 14:47 Pagina 49

Geld &Regels Prinsjesdag Het is al bijna een traditie: het uitlekken van de Miljoenennota vóór Prinsjesdag. Dit jaar was het opmerkelijk genoeg de bron zelf, die bij het plaatsen van de Miljoenennota op een site van de overheid over het hoofd zag dat zonder beveiliging iedereen daar bij kan komen. Een journalist die zo maar wat probeerde, had tot zijn eigen verbazing bij de eerste poging al succes. Daarop werd besloten dan maar alle plannen, waaronder het Belastingplan 2012, vrij te geven. Talloze fiscalisten verdiepten zich vervolgens (en in mijn geval tot diep in de nacht) in de nieuwe fiscale regels en regeltjes. Bijna 300 pagina’s tekst: er zijn leukere avonden te bedenken. Wat direct al opvalt, is dat de fiscale regels volgens het kabinet voorOp 21 juni is de eerste

badkamers verkocht; in ruil kopen we het materiaal bij die

al eenvoudiger moeten. Bij mij komt dan het beeld op dat ‘Henk en

paal geslagen, begin

groothandel. Bezoekers krijgen na binnenkomst de vraag

Ingrid’ het anders niet meer begrijpen. Het staat er niet, maar je

volgend jaar hoopt

of ze zijn doorgestuurd door een aannemer of installateur.

denkt het wel. Vervolgens zie je dat het kabinet daadwerkelijk pro-

Ron van Dijk er te

Is dit niet het geval, dan worden ze doorgestuurd naar ons

beert ons belastingstelsel te vereenvoudigen. In de afgelopen jaren

openen.

hoekje. Dit hopen we door te voeren tot we onze eigen

is dat wel eens anders geweest. Merkwaardig genoeg werden de

showroom weer kunnen openen.”

regels door de ‘vereenvoudiging’ meestal (veel) complexer. Maar dat is nu, in ieder geval gedeeltelijk, anders. Diverse belastingen worden

Nieuwbouw

zelfs afgeschaft. Ik zie u al juichen, maar dat is te vroeg.

Een groot geluk was dat de eigenaar van ons oude pand meteen aangaf nieuw te willen bouwen en weer aan ons

De af te schaffen belastingen raken maar een zeer klein deel van

te willen verhuren. Vanaf het begin zijn we betrokken bij

de Nederlandse bevolking. Ik neem althans aan dat u de afgelopen

de nieuwbouwplannen. De eerste schetsontwerpen van de

jaren weinig tot niets heeft gemerkt van de afvalstoffenheffing, de

architect waren een zonnestraaltje binnen alle afwikkelin-

grondwaterbelasting, de verbruiksbelasting op pruim- en snuif-

gen waar we toen nog middenin zaten. We waren weer

tabak en de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken. Als je dit

bezig met de toekomst!”

leest (en de lijst is veel langer) is ook duidelijk waarom Nederland

Het nieuwe pand komt exact daar waar het oude is afge-

buitengewoon hoog in de top 10 van landen met de meeste belas-

brand en is ook even groot. Op 21 juni is de eerste paal

tingsoorten staat.

geslagen en begin volgend jaar hoopt Ron van Dijk er te openen. “We zullen dan de eerste zijn die het nieuwe

Daarnaast zie je in het Belastingplan 2012 (en aanverwante plannen)

Baderie-showroomconcept zal presenteren. Dat is nu nog

een enorme hoeveelheid wijzigingen van bestaande regels. Ik ga u

in ontwikkeling.”

niet vermoeien met een opsomming, maar veel wijzigingen zijn verbeteringen. Maar de belangrijkste vraag is natuurlijk of er voor u nog

‘Wij zouden een hennepplantage voeren en een XTC-laboratorium’

iets verandert (in uw portemonnee). Welnu, door de vele wijzigingen is daar nauwelijks een antwoord op te geven. Dat de gunstige spaarloonregeling wordt afgeschaft, is voor velen een tegenvaller. Dit geldt al veel minder voor het afschaffen van de levensloopregeling. Al bij de invoering daarvan werd de misluk-

Veel wijzigingen Natuurlijk verwacht Van Dijk dat op dat moment de omzet weer gaat stijgen. “Zoals gezegd, hebben we voldoende

nog wel even doorgaan.

in belastingen zijn

montagewerk dus ook de verkoop van badkamers loopt goed. De gunfactor speelt onder consumenten zeker een

king door velen voorspeld. En zo kan ik

Hoe dan ook kunnen we wel vaststel-

verbeteringen

rol, we zitten er nu tevens extra achterheen. Ik ontwerp

len dat dit kabinet het opschonen van ons belastingstelsel daadwerkelijk

vaak bij de mensen thuis! De omzet van losse accessoires

probeert. Natuurlijk kun je twisten over de gemaakte keuzes, maar

nam echter wel met zo ongeveer de helft af. Ondanks de

het streven is goed. Hetzelfde geldt overigens voor de hoeden die

advertenties in regionale kranten en een bord op onze

door de dames op Prinsjesdag werden gedragen. <<

eigen locatie die alle doorverwijzen naar Koekkoek, vinden klanten ons toch minder snel. Er zal heel wat door ons

Mr. Frank Kerkhof FB

heengaan als we weer vanuit onze geheel eigen stek

FKerkhof@alfa-accountants.nl

kunnen opereren!”<<

49 NUMMER

8

OKTOBER

2011


50_Instal in Beeld 10-10-11 14:47 Pagina 50

Installateur in beeld

Jos Diender Installateur Jos Diender heeft beelden gepubliceerd waarop te zien is dat een viertal jongeren probeert in te breken in zijn bedrijfspand. De ondernemer hoopt dat dit de pakkans vergroot. Daarnaast wil hij de inbrekers eigenlijk wel een lesje leren. “Ik hoop dat ze er een nacht niet van hebben geslapen.”

inbraakpoging via zijn twitteraccount de wereld in te sturen. “Ik hoopte dat een van mijn volgers ze zou herkennen. Ze zijn goed te zien. Ook het type auto is op de beelden duidelijk te herkennen. Het nummerbord helaas niet.” De installateur wil met het openbaar maken van de beelden de daders bovendien een lesje leren. “Het idee, dat iemand met een foute reden bij jou binnenkomt. Vreselijk. Ik had niet

Tekst en foto: Chantal Slutter

teerd met een inbraak. Afgelopen

verwacht, dat het me zo zou aangrij-

maand was het weer raak. “Ik kwam

pen. Ze moeten gewoon met hun

’s ochtends op het bedrijf en de deur

poten van andermans spullen afblij-

was ontzet. We dachten eerst nog dat

ven! Ik hoop dat de grond ze te heet

het door de storm van de avond ervoor

onder de voeten wordt. Dat ze zich

kwam, maar zagen al snel sporen van

wel bedenken voordat ze weer zoiets

een koevoet op de deur. Toen ben ik de

ondernemen.”

beelden van de beveiligingscamera’s maar eens gaan terugkijken.”

Aanpakken die gasten

Die logen er niet om. “Je ziet eerst

Het filmpje is inmiddels een paar

rond half tien ’s avonds een auto

honderd keer bekeken. “Er is een paar

langzaam voorbij rijden. Vervolgens

keer geretweet en ook is er de nodige

staan er vier jongens naar binnen te

media-aandacht geweest. Namen

kijken, om daarna twee koevoeten

heeft het echter niet opgeleverd”,

Functie: eigenaar Jan Diender Installatiebedrijf in

met flinke kracht tussen de deur te

aldus Diender die zich gesteund voelt

Kampen

zetten. Ik heb het idee dat ze daarna

door de vele reacties die hij ontving.

Leeftijd: 33 jaar

ergens van schrikken, misschien zien

“De tweets waren duidelijk. Aan-

Opleiding: LTS, Streekschool elektrotechniek, daarna

ze de camera, want opeens gaan ze er

pakken die gasten, was de tendens.

ben ik overgegaan op het installatievak. Uiteindelijk

snel vandoor.”

Vooral ondernemers reageren zo, die

opgeleid tot projecttechnicus. Daar ben ik tot mijn

hebben het zelf ook meegemaakt.”

27e in de avonduren druk mee geweest.

Veiligheidscan

Ook voor een reactie van het open-

Ervaring: Hoewel mijn vader een installatiebedrijf

De camera’s die de actie feilloos regi-

baar ministerie, dat heeft uitgespro-

had, was het niet vanzelfsprekend dat ik in de zaak

streerden, hingen er nog geen maand.

ken niet blij te zijn met het op inter-

kwam. Integendeel. Ik koos eerst de elektrotechni-

“Ik had net een nieuw systeem aan-

net zetten van dergelijke beelden,

sche kant. Dat vond ik echter niet veelzijdig genoeg

geschaft, omdat het vorige wat verou-

is hij niet bang. “Ik kan er best enig

en daarom heb ik alsnog aan mijn vader gevraagd of

derd was. Een eenmalige investering

begrip voor opbrengen. Ik kan me

ik bij hem zou kunnen werken. Ik ben begonnen als

en die dingen gaan jaren mee. Een tip

voorstellen dat het vervelend is, dat

leerling-monteur, daarna als zelfstandig monteur

die ik collega-ondernemers overigens

nadat je een straf hebt uitgezeten, de

aan de slag gegaan. Na vijf, zes jaar begon ik steeds

wel wil meegeven: je krijgt subsidie

beelden nog op internet circuleren.

meer uren op kantoor te maken. Sinds vijf jaar kom

als je je bedrijf veiliger maakt. Hoe?

Maar waar hebben we het in dit geval

ik het kantoor niet meer af. We zijn verhuisd naar dit

Door een veiligheidsscan te laten

over? Er is niemand vermoord. Er is

pand waar we een grote showroom hebben, opge-

maken. Dan komt er iemand kijken of er

gewoon sprake van poging tot

vuld met houtkachels, naast het installatiewerk de

wat te verbeteren valt en of je voor sub-

inbraak. Ik hoop dat de daders de

tweede poot waar het bedrijf op stoelt. We zijn ver-

sidie in aanmerking komt. Wij kregen

beelden ook hebben gezien en er

deler, importeren er 400 per jaar.

750 euro terug, de maximale subsidie.”

slecht van hebben geslapen. Mooiste

Hoewel het dit keer bij een poging is

zou zijn dat ze gepakt worden en de

D

8

OKTOBER

schade vergoeden. Die is toch gauw

daders niet ongestraft blijven. Al acht

3000 euro. Natuurlijk ben ik verze-

installatiebedrijf en showroom

hij de pakkans klein. Om de politie

kerd, maar je hebt je eigen risico. Dat

aan de Ambachtsweg in Kampen. Al

een handje te helpen, besloot de

geld ben je kwijt. En ik zit natuurlijk

twee keer eerder werd hij geconfron-

ondernemer de beelden van de

niet op al dat gedoe te wachten.“ <<

50 NUMMER

gebleven, hoopt Diender dat de iender zit sinds vijf jaar met zijn

2011


VSH Multi Super KNEL Verschillende materialen koppelen?

Ja, dat wil.

Kunststof

Eindelijk. Dankzij VSH Multi Super KNEL koppelt u probleemloos diverse merken en soorten kunststofbuis perfect samen met een koperen of dunwandig stalen buis. En dat alles in een handomdraai en met slechts een steeksleutel. Zeg daar maar eens nee tegen. Multi Super Knel

Meer informatie? VSH Flow Control +31 (0)33 45 03 880 of ga naar www.vsh-flowcontrol.nl.

Alles van VSH: Dat werkt beter.

Koper / Staal

Gas, Water en CV Systemen

VSH Adv Knel 235x335 NL.indd 1

29-09-11 14:30


Ne f it houdt Nede rland war m

De kleinste, nu nóg slimmer! NIEUW: NEFIT PROLINE CW5!

Meer vermogen, extra warm water Hoe maak je de kleinste HR-ketel nog slimmer? Met een CW5-uitvoering! De slimme kleine ketel met de vele Nefit-extra’s nu dus ook met extra veel warm water. Hét perfecte alternatief voor situaties waarin een Nefit TopLine niet past. De nieuwe Nefit ProLine CW5, vraag ernaar bij uw groothandel!

www.nefit.nl

47200230 adv proline CW5 205x293.indd 1

08-09-11 10:35


Vakblad Installatie en Sanitair