ETXEbizitza

DONOSTIA

etxebizitza Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko EH Bilduren proposamen integrala

etxebizitza

1.- Sarrera Etxebizitza sarbiderako zailtasuna ez da Donostiak bakarrik duen arazoa, baina, zalantzarik gabe, gehien pairatzen duen hirietako bat da.

Etxebizitzaren prezioak gora egiten du urtetik urtera, eta bizikidetza-unitateen erosteko ahalmenak, berriz, behera.

2

Senideek edo ezagunek utzitako herentziak edo lagapenak dira etxebizitza bat eskuratzeko aukera bakarra donostiar askorentzat. Merkatu librean gero eta ohikoagoa da jabego handiek, finantza-funtsek edo mota desberdineko sozietateek etxebizitza horiek inbertsio gisa erabiltzea irabazi-asmoekin. Horrela, etxebizitza ondasun espekulatibo bihurtzen da, jendeak

etxebizitza izateko duen eskubide subjektiboaren kontura.

Egia da, halaber, donostiar askok eskuratu zituztela babes publikoko mailaren bat zuten etxebizitza eraikiak; nolanahi ere, etxebizitza babestu hori eraikitako etxebizitza guztien ehuneko oso txikia da. Gainera, paradoxa bat gertatzen ari da: etxebizitza horietako batzuek babes kalifikazioa galdu dute, eta maizterren alokairuak neurriz kanpo eta gehiegikeriaz igotzen ari dira, Benta Berrin gertatzen ari den bezala.

Prezioen goranzko joera geldiezina da azken hamarkadetan:

Etxebizitzen prezioen bilakaera tipologiaren arabera Donostian, 2012–2023 4.117,8

3.980,8

3.548,0

3.713,8

4.049,9

4.254,3

4.340,2

4.354,4

4.647,4

4.857,4

5.248,4

5.372,2

3.553,1

3.403,0

3.450,2

3.703,2

3.327,2

3.755,5

4.170,3

3.875,9

4.968,3

4.599,6

4.443,3

5.386,6

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Iturria: Higiezinen Salerosketaren Estatistika. Eusko Jaurlaritza.

Donostia bizitegi-merkatuko tentsio eremu izendatzeko memoria justifikatiboa (2025eko urtarrila). Donostiako Udala.

Etxebizitza berria

Erabilitako etxebizitza

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

Alokairu-kontratuen prezioen/m² bilakaera (EMAL) eta FOTOCASA eta IDEALISTA higiezin-atariarena

20 18,2 18 16

16,7

14,7

14 12 10

16,8

16,9

17,0

15,5

15,0

15,3

16,0

15,0 12,1

12,2

12,5

12,7

12,4

12,3

2022 T1

2022 T2

12,2

11,7

11,8

11,9

2019

2020

2021

18,2

16,3

18,1

19,1

20,2

15,7

15,9

13,0

13,2

13,3

13,5

12,7

12,8

12,8

13,1

2022 T3

2022 T4

2023 T1

2023 T2

15,9

19,5

16,9 16,8

13,9

13,5

14,3 14,1

2023 T3

2023 T4

3

Iturria: Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza Sailaren estatistika-organoa Donostia bizitegi-merkatuko tentsio eremu izendatzeko memoria justifikatiboa (2025eko urtarrila). Donostiako Udala.

Mediana EMAL

Media EMAL

Mediana Idealista

Denbora tarte horretan etxebizitza berri asko eraiki den arren, azken 40 urteotan etxebizitza-kopurua %45 hazi delarik (1986an 65.000 eta 2025ean 95.000), biztanle-kopurua gutxi aldatu da, izan ere %5 baino ez da igo (180.000tik 189.000).

Media Fotocasa

Azken 10 urteetara mugatzen bagara, ikusiko dugu etxebizitza nagusiaren ehunekoa jaisten joan dela, eta erabilera nagusia ez duen etxebizitzaren kopurua, berriz, 14.200 etxebizitzatik 16.000 etxebizitzara igo dela.

Etxebizitza nagusien %aren bilakaera. 2010–2022

%84,1

%84,3

%84,2

%84,4

%83,9

%83,7

%83,4

2010

2013

2014

2015

2016

2018

2019

%83,4

%83,2

%83,3

2020

2021

2022

Grafikoa: Donostia bizitegi-merkatuko tentsio eremu izendatzeko memoria justifikatiboa (2025eko urtarrila). Donostiako udala.

Agerikoa da fenomeno hau ez dela Donostian bakarrik eman, eta progresio horretan eragina izan duten faktore anitz daudela ere bai. Txosten honetan arazoari irtenbidea ematen saiatzeko aplikatu diren politika publikoetan eta, zehazkia-

go, udal-politiketan jarri nahi dugu arreta, baita izan duten emaitza eta ondorioetan ere. Honen guztiaren gainean hausnartu beharko genuke etorkizunera begira.

etxebizitza

2.- Orain arte egindako politikak 2.1. Etxebizitza kopurua handitzea Azken hamarkadetan apustu bakarra egin da etxebizitza gehiago eta gehiago eraikitzearen alde, eskaintza handitzean prezioak kontrolatuko zirelakoan eta etxebizitzaren erosketa eskuragarriago bihurtuko zelakoan.

Oro har, esan dezakegu hirigintza-garapen berri horiek, besteak beste, berezitasun hauek izan dituztela:

Eraikitako etxebizitza sozialaren ehunekoa

30 25 20 15 10 5

er

be

he

re a Au k st D an ria im ar k Er re Su a su ed m a ia Ba t Fr ua an Tx Fi tzia ek nl an EB iar di ko Er a ba rep te ub z be lika st ek o Irl a an da Po lo n Bé ia lg Es ika lo Lu ve xe nia nb u Al rgo em an ia Ita Es l lo ia va ki a H un gr Bu ia lg a Es ria pa i Po nia rt ug Kr al oa z Es ia to n Ru ia m an ia

0

H

4

- Etxebizitza libre gehiago eraiki da babestua baino, Europako herrialde askok hamarkada luzez garatu dituzten politiken kontrako norabidean.

Gaur egun, etxebizitza babestu bakoitzeko 1,5 etxebizitza libre baino gehiago eraikitzen dira, eta, beraz, etxebizitza babestuaren eta etxebizitza librearen arteko arrakala handituz doa

etxebizitza librearen mesedetan. Une honetan, etxebizitza babestua hirian eraikitako etxebizitza guztiaren %4 da (3.800 etxebizitza babestu kalifikazio iraunkorrarekin, 96.000 etxebizitzatik, guztira). Ez du zerikusirik Europako zenbait hiritan emate diren %50etik gorako portzentaiekin, eta, nolanahi ere, oso urrun dago Etxebizitzaren Legeak 2043rako helburu gisa aipatzen duen %20tik. Eta, esan bezala, etxebizitza babestuen ehuneko hori txikituz doa egiten den hirigintza-garapen berri bakoitzeko, etxebizitza libreei lehentasuna ematen baitzaie babestuen aurretik. Europako herrialde batzuen bataz besteko ehunekoa ikus daiteke hemengo taulan. Adibidez, Austrian, babestuaren portzentaia %25 inguru den herrialdean, bere hiriburuan, Vienan, babestutako etxebizitzen portzentaia ia %50ekoa da.

Iturria: Newtral Grezia, Zipre, Malta, Lituania eta Letonian ez dago daturik

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

Eraikitako etxebizitza babestuaren baitan, etxebizitza sozialaz gain, tasatua ere sustatu da, baita ehunekoak berdinduz ere, erdia eta erdia, eta etxebizitza hori saltzea erabaki da, kasu askotan hain altua izaten ari den prezioan, merkatuko preziora hurbilduz, non donostiarren zati handi batek ere ezin duen eskuratu. Ez da planteatu

etxebizitza tasatu horiek bizikidetza-unitatearen diru-sarrerekin lotutako prezioan alokatzeko politikarik, beste leku batzuetan egiten den bezala.

- Zenbait operaziotan garapen horizontala aukeratu da, eta horrek oso etxebizitza gutxi egiteko lurzoru asko kontsumitzea dakar.

5

- Kasu batzuetan, etxebizitza babestua eraiki da, baina urte jakin batzuk igaro ondoren, babestuaren kalifikazioa galdu eta merkatu librean

txertatu dira. Horrek eragin zuzena izan du salmenta-prezioetan edo maizterrei aplikatu beharreko alokairuetan.

etxebizitza

- Batzuetan, hirigintza-jarduera berriak proiektatzen dira inguruko bizilagunekin aldez aurreko lanketarik egin gabe. Leku horiek, askotan, aurretik ere gabezia handiak dituzte zerbitzuei, ekipamenduei, mugikortasunari zein jarduera ekonomikoei dagokienez, besteak beste. Horrek guztiak arbuioak sortu ditu, eta horrek guztiak garapen harmoniatsua eta orekatua zaildu baino ez du egiten.

- Zehaztu gabeko ekipamendu-guneak aprobetxatu dira gazteentzako edo adineko pertsonentzako ekipamenduak garatzeko.

2.2.- Eraikita dagoen etxebizitzaren gaineko jarduerak 6

- Alokabide programaren bidez, etxebizitzak alokatzeko aukera eman zaie jabeei, eta horiei bermatzen zaie hitzartutako alokairua kobratzea eta etxebizitza alokairuaren aurreko baldintzetan itzultzea, nahiz eta oso modu eskasean egin den.

- Azken urte hauetan, gazteak emantzipatzeko laguntzak onartu dira, baina baldintza batzuen ondorioz, kasu askotan ezin dira Donostian aplikatu (alokairuaren prezioak aurrez ikusitako maximoa gainditzen baitu), edo jabearentzat onura handiagoa ekarri du.

- Etxebizitza hutsak identifikatu eta OHZren igoera ezarri zaie. %50 lehen urteetan, gaur egungo %150eko maximora iritsi arte, biak ala biak EH Bilduren ekimenez.

- Ez da erabili, salbuespen bakan batzuk salbu, lehentasunez erosteko edo atzera eskuratzeko eskubidea, eta espekulatzeko aukera eman da hasiera batean babes publikokoak ziren etxebizitzekin.

- Auzo biziaren ikuspegirik gabe, lotarako soilik diren auzo berriak eraiki dira, beharrezkoak diren ekipamendu, zerbitzu eta jarduera ekonomikorik gabe.

- Etxebizitza hutsei ez zaie aplikatu 2015eko Eusko Legebiltzarraren Etxebizitza Legeak ahalbidetzen duen kanona, zeinaren helburua etxebizitza hori alokairu merkatura ateratzea den, kanonaren bidez bildutako diruaz harago.

- Tratamendu fiskalak etxebizitza erostea bultzatu du, ez ordea alokairua, nahiz eta badirudien alokairua sustatzen hasiak direla onura fiskalen bidez.

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

7

etxebizitza

3.- Orain arte egindakoaren balorazioa eta ondorioak

Erosketa eta alokairu-prezioek gora egin dute etengabe. Hala, ‘gero eta etxebizitza gehiago, orduan eta prezio baxuagoa’ ustea faltsua dela frogatu da. Gaur egun, etxebizitzaren prezioa 6.000 euroan dago m²a erosketan eta 18 euroan m²a alokairuan.

3.2. - Gentrifikazioa gertakari eztabaidaezina da Donostian

Iritzien dibergentziaz harago, bada zerbait eztabaidaezina eta datu objektiboetan oinarritzen dena: ekintza politiko horien guztien emaitza.

Eskuraezintasun horren ondorioz, 4.000 gazte donostiar ere joan egin dira beren auzo edo hirian emantzipatu ezinagatik. Oro har biztanle kopurua jaitsi ez bada ere, fenomeno hori argi ikusten da auzo jakin batzuetan, hala nola Grosen, Parte Zaharrean eta Erdialdean.

Eta emaitza ez da positiboa.

3.1.- Etxebizitza inoiz baino garestiagoa eta eskuraezinagoa da

Hiri barruko migrazio-saldoa. 2013–2022 1.200

972 649

700

819

471

200

23

-300

-30

-800

-679

-603

25

26

40

81

173

-15

-329

-976 -973

M Ig el ira do kr uz -B id eb ie ta Zu bi et a M ar tu te ne At Al eg tz or a rie ta -U lia Ib ae ta M Añ ira or m ga on -Z or ro ag a Lo io Am la ar a Be rr i

a

ro nd o

Eg i

au r In

tx

ig uo

et e

An t

Ai

G ro s

gu n

ea

-1.300

Er di

8

Nahiz eta eskaintza handitu den (azken urteetan %45 handitu da eraikitako etxebizitza), eskaria esponentzialki hazi da. Une honetan 13.000 eskatzaile daude etxebizitza babestuetarako, eta horietatik 9.000 dira hirian erroldatutako eskatzaileak.

Etxebizitzaren gaian aurrera eramandako politikak zuzenak izan direla argudiatuko duen jendea egongo da. Kezka etxebizitza eskubidea defendatzea izan dela zalantzan jartzen ez duen jendea. Egongo da erakunde publikoak higiezinen merkatua kontrolatzen ahalegindu direla eta, interes pribatuen gainetik, interes orokorra gailendu dela esango duenik. EH Bildu ez dator bat iritzi horiekin, oro har, nahiz eta agerikoa den urte hauetan guztietan denetarik egon dela. Egindakotik gauza hobeak edo okerragoak daudela, baloratzen dituenaren arabera. Gutxi gorabehera ados egongo garela. Baina emaitza zein den, hori eztabaidaezina da.

Iturria: Eustat Taularen egilea: Donostia bizitegi-merkatuko tentsio eremu izendatzeko memoria justifikatiboa (2025eko urtarrila). Donostiako Udala.

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

3.3.- Etxebizitza babestuen gutxieneko portzentajea Haren aldeko diskurtsoak eta neurriak hartu diren arren, babestutako etxebizitzen ehunekoa oso txikia da. Planeamenduaren eta etxebizitzaren arloetako egungo politikak aldatu ezean, aipatu portzentaia gero eta txikiagoa izango da.

Donostiako etxebizitza ez da erabiltzen ari bere helburu naturalari erantzuteko (bertan bizitzea), baizik eta irabazi asmorako, negoziorako, espekulaziorako ondasun gisa. Donostiarrok egunero ikusten ditugu etxebizitzak erosten dituztenak helburu turistikoetarako, luxuzko etxebizitzetarako edo inbertsio gisa, etekin handiena noiz aterako zain.

3.4.- Etxebizitzari emandako bestelako erabilerak Etxebizitza-funtzioarekin zerikusirik ez duten erabileretarako baliatu den etxebizitza kopurua handituz joan da.

9

etxebizitza

3.5.- Jabego handiak

Jabego handiei eragingo die, gogoratzea komeni da, Etxebizitza Legearen aplikazioak.

Jabego handien presentzia (5 etxebizitza edo gehiago jabetzan dituztenak) errealitate bat da Donostian; babestutako kalifikazioa galdu duten etxebizitzak erosten aritu dira, edo irabazteko helburu hutsez etxebizitza libreak erosten; kasu guztietan, donostiarren gehiengoarentzat etxebizitza eskuratzeko ezintasunaren maila handituz.

Erakunde publikoenak zenbatu gabe, Donostian 5.073 etxebizitza daude jabego handien eskuetan (5 etxebizitza edo gehiagoren jabeak): 1.981 pertsona juridiko pribatuenak, 2.811 pertsona fisikoenak eta 281 kasutan ez da bere izaera juridikoa ezagutzen.

Etxebizitza-jabe handietara hurbilketa Titulartasuna

Jabe kopurua

Pertsona juridikoak

10

Etxebizitza kopurua 93

4.108

Erakunde publikoak

8

2.127

Pribatuak

85

1.981

Pertsona fisikoak

412

2.811

Donostian erroldatuak

350

2.277

5 etxebizitza

188

940

6 etxebizitza edo gehiago

162

1.337

Donostian erroldatu gabeak

62

534

Izaera juridiko ezezaguna

10

281

Guztira

515

7.200

Iturria: Donostiako Udala

4.- Dauden legezko aukerak eta horien erabilera Azken hamar urteotan bi lege onartu dira arazo honi aurre egiteko tresna ezberdinak ahalbidetzen dituztenak:

adibidez, etxebizitza hutsen kanonaren formula, etxebizitza horiek alokairuaren merkatura bideratzeko aukera emango lukeena.

+ Eusko Legebiltzarrean onartutako Etxebizitzaren Legea (2015) + Madrilgo Diputatuen Kongresuan onartutako Etxebizitzaren Legea (2023)

Kosta egin da, halaber, Udal Gobernuak Donostia hiri tentsionatu izendatzeko eskaera egitea, horrek beste lege-tresna batzuk aplikatzeko aukera emango duelarik. EAJk kostata egin du. Eskaera hori bideratzea lortu bada, herritarren presioari eta hiri honetako Udalbatzan dagoen gehiengo aurrerakoiari esker lortu da.

Gogoratu behar da bi legeak boto aurrerakoiari esker onartu zirela eta EAJk hauen kontra bozkatu zuela. Garrantzitsua da hori gogoratzea, horrela ulertzen baita egon den errezeloa eta praktika politikoan aplikatzerakoan jarri dituzten trabak.

- Donostia da etxebizitza eskuratzeko arazoak gehien zigortu duen hiria. Hala ere, ez da aplikatu,

Aurrerago xehatuko dugun gure proposamenean, aitortza horri esker aplikatu ahal izango diren hainbat neurri jasotzen dira.

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

11

5.- EH Bilduren proposamen integrala Orain arte egindakoak nahi bezalako emaitzarik eman ez duela ikusita egiten da proposamen hau. Bistan da, emaitzak hobetu nahi baditugu, beste irtenbide batzuk, beste proposamen batzuk mahaigaineratu behar ditugu. Finean, arazoari aurre egiteko modu berriak planteatzea premiazkoa da.

Orain arte egindakoa alde batera utzi gabe, hobetu egin behar dugu, eta indarrean dagoen legeriak ahalbidetzen dizkigun beste aukera batzuen alde egin. Eskura ditugun tresna politiko eta legalei uko egin gabe. Anbizioz eta ausardiaz.

Horrek aldaketak eskatuko ditu aplikatu beharreko politiketan eta hartu beharreko erabakietan.

Erakundeen arteko lan handia ere beharko da,

eta hartzen diren erabakien araberako aurreikuspen ekonomikoa.

Herritarrek lasaitasunez baina irmotasunez jokatzeko eskatzen dute, donostiarrei etxebizitza bat eskuratzen laguntzearen alde. Egoera bere horretan mantentzea eta etxebizitzak elementu espekulatzaile izaten jarraitzea nahi duten sektoreen presioei aurre eginez.

Erakundeetan (Donostiako Udala, Gipuzkoako Aldundia, Eusko Jaurlaritza eta Espainiako Gobernua) gehiengo aurrerakoia dagoela probestu behar da, politika berri horiek etxebizitza duinaren eskubidearen alde egiteko aukera ematen baitute.

etxebizitza

EH Bilduk hainbat jarduera proposatu ditu ondo zehaztutako bi frontetan: - Babes Publikoko Etxebizitza (BPE) bultzatzea.

- Lehendik dagoen etxebizitza-parkearen gaineko jarduketak.

5.1.- Irizpide orokorrak

12

- Lurzoru gehiago ez artifizializatzea, salbuespenezko kasuetan izan ezik. Horretarako, garrantzitsua izango da hiriko gune degradatuak baliatzea, erabiltzen ez diren industrialdeak kasu, eta dagoeneko artifizializatuta dauden guneak erabiltzea, hala nola Loiolako kuartelak, Easoko bideak estaltzea edo lurzorua berreskuratzea GI-20 saihesbidea eraldatzean.

- Garapen berriak, ahal dela, lurzoru publikoan egingo dira, lehendik dagoena aprobetxatuz eta behar diren lurzoruak erosteko edo eskuratzeko inbertsioak eginez.

- Nolanahi ere, nola ez, eragiketa berri guztien bideragarritasun ekonomikoa bermatu beharko da.

-Garapen berrietan, inguruko eremuetako bizilagunen onarpena lortzeko saiakera egingo da beti. Horretarako, garapen berrietan bizilagunak inplikatzeko aurretiazko lanketak egingo dira beharrezkoak diren baliabide materialak

eta ekonomikoak inbertituz eta dauden zerbitzu eta ekipamenduen defizita konpentsatuz.

- Garapen berri orok derrigor bete beharreko egutegi bat aurreikusi eta onartuko du, besteak beste, zerbitzu, ekipamendu, jarduera ekonomiko, irisgarritasun eta hiri-garraioarekiko konexioen beharrei dagokienez, “lotarako auzoak” sortzea saihestu eta auzo aktibo eta biziak erraztuko dituztenak. Eta aldez aurretik eremuan gabeziak egonez gero, lekua biziberritu eta zeuden gabeziak konpentsatuko dituztenak. Beharrezkoak diren zerbitzuak emateko lan horiek etxebizitzak eraikitzearekin batera egingo dira, babestutako etxebizitzei lehentasuna emanez.

- Gaur egun aurreikusita dauden garapenak berrikusi egingo dira, aurretik zehaztutako irizpideak bete ditzaten. Beharrezkoa izanez gero, irizpide berrietara egokitu beharko dute, eta haien funtsezko garrantzia onartu.

- Erabilgarri dauden lege-tresna guztiak aplikatuko dira eta beharrezkoak diren aurrekontu-konpromisoak onartuko dira.

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

- Irizpide orokor gisa, ez da udal-lursailik salduko etxebizitza librea eraikitzeko, baldin eta BPEen aurreikuspena ez bada iristen gutxienez %50era garatu beharreko hirigintza-jarduketetan.

5.1.b.- Helburuak - Gaur egun auzoen artean dauden desorekak konpentsatzea, haietako askotan identifikatutako gabeziak zuzenduz.

- Lotarako auzoak saihestu eta auzo biziak sortu: auzo-bihotzen alde egin, haien arteko garapen orekatua bultzatzeko, haietan bizitza soziala, kulturala eta ekonomikoa bultzatuz.

13

- Ahalik eta alokairuko etxebizitza babestu gehien sortu.

- 2023ko Etxebizitzaren Legeak ezarritako helburua beti gogoan izatea: 2043rako etxebizitza babestuen %20ra iristea.

-

Alokairu progresibo baten alde egitea, etxebizitza babestua eskuratzen duten bizikidetza-unitatearen errenten arabera.

- Bizikidetza-unitatearen diru-sarrera horiek aldian behin berrikustea, alokairuaren prezioa egokitzeko, eta, egoera berriaren arabera, igotzeko edo jaisteko.

- Horretarako, arreta berezia jarriko da bideragarritasun ekonomikoa kalkulatzeko garaian salmenta librerako adierazitako prezioaren eta azken salmenta-prezioaren artean dagoen diferentzian. Aspektu hori legez arautuko da.

- Eremu degradatuak biziberritzea.

- Gaur egun gutxi erabiltzen diren espazio publikoak aprobetxatzea.

- Artifizializatu gabeko lurzorua babestea.

5.1.c.- Proposatutako jarduerak - Legez ezarritako gutxienekoetatik haratago, helburu gisa etxebizitza babestu gehiago jartzea beti librea baino, bideragarritasun ekonomikoa arriskuan jarri gabe, baina sustatzaileen eta eraikuntza-enpresen gehiegizko irabaziak saihestuz. Txominenean ia %70era iritsi zen babestuaren portzentaia.

- Etxebizitza publiko tasatua alokairurako ere erabiliko da, ezarritako baldintzak betetzen dituzten eta bizikidetza-unitatearen errenta-mailaren araberako prezioa ordainduko duten herritar guztiei horretarako aukera zabalduz.

etxebizitza

- Neurriek oinarri izan behar dute eraikitako etxebizitza ezin dela bizitzeko ez den erabilerarako izan.

- Gaur egun indarrean dauden legeak erabiliz, erabakitasunez eta ausardiaz jokatu behar da beste helburu batzuetarako erabiltzen den etxebizitza bizitzeko izan dadin.

5.2.b.- Helburuak - Bizitzeko funtzioa ez duten etxebizitzak berreskuratu bizitegi-erabilera emateko.

- Aldian-aldian, familia bakoitzaren egoera aztertuko da hitzartutako alokairu-prezioa doitzeko.

14

-

Etxebizitza babestua erakundeek ezarritako prezioen mende egongo da, eta alokairuko etxebizitza librea, berriz, ezarritako erreferentzia-prezioaren menpe.

- Etxebizitzetan ez dira onartuko bizitzeko ez diren beste erabilerarik, eta etxabeak jarduera ekonomikoetarako, zerbitzuetarako eta ekipamenduetarako prestatuko dira.

- Gaur egun alokairuen gehiegizko prezioa mugatzea erreferentziazko prezioen indizearen bidez.

-

Etxebizitzen jabeak sentsibilizatzea eta sustatzea etxebizitza horiek donostiar gehienentzat bideragarriak diren prezioetan alokatzeko erabil ditzaten, jabeei, era berean, ahalik eta bermerik handienak eskainiz.

5.2.c.- Proposatutako jarduerak - Eusko Legebiltzarraren 2015eko Etxebizitza Legeak etxebizitza hutsei ezartzen dien kanona aplikatzea. Gaur egun, 3.000 etxebizitza inguru daude egoera horretan.

- Etxebizitza-jabeei alokairuan eskaini dezaten sustatzea eta erraztea, Alokabide programa edo antzekoak indartuz eta onura fiskalak emanez.

- Alokairu-prezioak mugatzen dituzten erreferentzia-prezioak aplikatzea.

- Baimenak iraungiz, gaur egun dauden erabilera turistikoko etxebizitzen kopurua murriztea.

5.2.- Eraikitako etxebizitza 5.2.a- Irizpide orokorrak - Irtenbideak, jada, eraikita dagoen etxebizitzan eragingo duten neurriak planteatzea eskatzen du. Hauek, eraikiko diren etxebizitza berrien osagarriak dira.

- Lehenengo solairuetan eta hurrengoetan dauden jarduera ekonomikoak beheko solairuetara eraman daitezen sustatzea, libre utzitako espazioak bizitegi-erabilerara itzul daitezen.

- Kalifikazio-formularen bidez, lizentzia batzuk titulartasun pribatuko etxebizitza babestu gisa birkalifikatzera baldintzatzea, hala

EH Bilduren proposamen integrala Donostiako etxebizitza larrialdiari irtenbidea emateko

nola eraikinak birgaitzean, jasotze berriak egitean, etxebizitza-dentsitatea handitzean, etxebizitzak bereiztean edo lokalak bizitegi-erabilerara aldatzean. Proposamen hori HAPOren aldaketaren aurrerapenaren zirriborroan jasota dago, eta datozen urteetan 4.400 etxebizitza babestura iristeko aukera aurreikusten du .

Azken neurri honekin lortuko litzateke etxebizitza babestuen parke orokorra handitzeaz gain, gaur egun etxebizitza babestuak sortzea ezinezkoa den auzoetan etxebizitza horien kopurua handitzea. Eta hori, eraikuntza berririk gabe.

5.3.- Fiskalitatea eta aurrekontuak - Beharrezkoa da inplikatutako zerga-politika bat, alokairuaren formula sustatzeko helburuarekin.

Berriz aztertu beharko litzateke etxebizitzaerosketari hobaria emateko joera alokairua sustatzeko joeraren alboan, jabeei eta maizterrei mesede egingo dieten zerga-neurriak aplikatuz.

- Alokabide programaren moduko formulak sustatu, indartu eta biderkatu beharko lirateke, alokairua kobratzeko eta etxebizitza baldintza onenetan itzultzeko bermearekin ez ezik, ezarritako errentaren araberako beste aukera batzuk ere onartuz.

- Zerbitzu hori lortzeko, Alokabide programa indartu beharko da, giza baliabide eta mota guztietako baliabide gehiagorekin.

- Administrazioen aurrekontuetan neurri horiek guztiak gauzatzeko partidak jaso beharko dira, babes publikoko etxebizitzen (BPE) ehunekoa handitzeko.

5.4.- Erakundeen arteko konpromisoa - Funtsezkoa da instituzioak eta haien zeregina elkarren osagarri izatea proposamen honek markatzen duen norabidean.

- Konpromiso hori administrazio bakoitzaren aurrekontuetan agertu beharko da.

- Administrazio publikoen artean lursailak lagatzearekin batera, alokairuan ahalik eta etxebizitza publiko gehien eskaintzeko konpromisoa hartu behar da, bai eta egikaritze-egutegi bat adostea ere.

- Instituzio bakoitzean etxebizitzarekin lotuta onartzen diren lege eta araudiek norabide horretan joan behar dute, interes partikularrak ondasun orokorraren gainetik lehenesten dituztenak baztertuz.

- Herrialde honetako eta Estatuko instituzioetan gehiengo progresista dago, helburu komun hori ahalbidetu beharko luketenak.

15

etxebizitza

6.-Azken hitzak

Donostian etxebizitza duin eta egokirako eskuragarritasun arazoaren dimentsioari buruz dagoen akordiotik abiatuta, eta behar den zintzotasunez jokatuz, onartu beharko genuke orain arte egindakoak ez duela arazoa konpondu. Areago, onartu beharko genuke egoerak, oro har, okerrera egin duela.

16

Horrek behartzen gaitu egindakoaz gogoeta egitera eta praktika politiko berriak planteatzera, erabaki berriak hartzera. Komeniko litzateke horiek adostuak izatea edo, gutxienez, indar politikoen eta gehiengo sozialaren gehiengoaren babesa izatea.

Oraintxe da unea. Ezin da horren inguruko eztabaida atzeratu. Ezin dugu beste alde batera begiratu. Ausardiaz eta anbizioz egin behar zaio aurre arazoari.

Horregatik partekatzen dugu proposamen hau.

Ziur gaude tresna baliagarria dela hausnarketa bat egiteko eta lortu nahi dugun helburuaren alde akordioak bilatzeko, hau da, donostiarrei beren bizitza-proiektuak beren auzoan eta hirian garatu ahal izateko irtenbide bat eskaintzeko.