12 ΕΙΔΙΚΗ ΕΚ ΔΟΣΗ ΤΗΣ «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ»
ΟΧΙ στον
πόλεμο! πόνος, η οδύνη, η δυστυχία, ο θρήνος των ζωντανών πλασμάτων, ανθρώπων και ζώων, έχει κάτι το συγκλονιστικό, το συνταρακτικό. Τα όσα φτάνουν στα σπίτια μας μέσω της τηλεόρασης, παρότι έχουμε εθιστεί πια στις εικόνες της φρίκης, που πολλά χρόνια τώρα έχουν γίνει πλέον «κανονικότητα», είναι αρκετά για να μας στοιχειώνουν. Και ειδικά το πιο ευαίσθητο κομμάτι της ανθρωπότητας, τα παιδιά, που αντιμέτωπα με την εικόνα του κακού και του ολέθρου φοβούνται, βλέπουν εφιάλτες, αισθάνονται την απειλή, χάνουν την ασφάλεια του κόσμου τους… Και τι να πεις για εκείνα τα παιδιά που όλα αυτά δεν τα βλέπουν στην τηλεόραση αλλά τα βιώνουν αληθινά, που άκουσαν τις εκρήξεις, τρέξανε στα καταφύγια, είδαν τα γκρεμισμένα οικήματα, δεν θα ξαναδούν κάποιους ανθρώπους τους, παράτησαν τα χωριά, τις πόλεις, το σχολείο, τα σπίτια τους… Παιδιά πρόσφυγες, κυνηγημένα, τρομοκρατημένα, ορφανά… Απέκτησαν πληγές πολύ βαθιές, ψυχικά τραύματα που δεν θα επουλωθούν ποτέ, σημάδια που μπορεί, ίσως, κάποτε, να ξεθωριάσουν αλλά θα είναι πάντα εκεί, δεν θα σβήσουν… Οι εικόνες από τον πόλεμο στην Ουκρανία μάς συγκλονίζουν, μας αναγκάζουν για άλλη μια φορά να σκεφτούμε τον πόλεμο, την ειρήνη, τη μητρική εστία, την προσφυγιά. Προχθές βομβαρδίστηκε το Βελιγράδι, χθες η Βαγδάτη, σήμερα η Μαριούπολη και η Οδησσός. Εμείς εδώ, στην όμορφη χώρα μας, σε μια γωνιά της Ευρώπης, εφησυχάζουμε να σκεφτόμαστε ότι οι πόλεμοι, η πείνα, οι αρρώστιες, τα παιδιά που γίνονται στρατιώτες, όλα αυτά γίνονται σε χώρες μακρινές, «καθυστερημένες», στην Αφρική, την Ασία… Ξεχνάμε ότι η ζωή είναι μια ρόδα, ότι σήμερα είσαι καλά και αύριο είσαι άστεγος και απελπισμένος… Ξεχνάμε ότι ο πόνος κάθε ζωντανού πλάσματος είναι ο ίδιος, το δάκρυ του είναι το ίδιο καυτό… Και έρχεται η ζωή να μας θυμίσει αυτά που εύκολα καμιά φορά απωθούμε. Και να αναδείξει την υποκρισία μας.
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ
Ά' ΤΆΞΗ, ΜΆΡΆΣΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Ο
5|4|202 2
2
Τρίτη 5 Απριλίου 2022
| 20
|
Είμαι η Λαρίσα Κόσιουκ, Ουκρανή δασκάλα, και σας γράφω από το Κίεβο.
Β' ΤΑΞΗ, ΜΑΡΑΣΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ
Γιατί εξίσου πρόσφυγες με τις ξεριζωμένες μανάδες από την Ουκρανία, που σέρνουν τη βαλίτσα τους με το ένα χέρι και κρατάνε το παιδί τους με το άλλο, είναι και οι κυνηγημένοι από πόλεμο, ανέχεια και φόβο, οι κατατρεγμένοι που πνίγονται στη Μεσόγειο, πουλιούνται στα σκλαβοπάζαρα της Λιβύης, εγκλωβίζονται στα συρματοπλέγματα της Ουγγαρίας, εγκαταλείπονται σε νησίδες στον Εβρο, πατάνε αλαφιασμένοι τη στεριά των νησιών μας και επαναπροωθούνται (μάθαμε κι αυτή τη λέξη!) από ελληνικές δυνάμεις «ασφαλείας» στην Τουρκία. Ναι, κύριε υπουργέ Μετανάστευσης και Ασύλου, «πραγματικοί πρόσφυγες» είναι και όλοι αυτοί οι άνθρωποι που η ζωή τούς ανάγκασε να χτυπάνε την πόρτα της Ευρώπης και της Δύσης, ικέτες για μια καλύτερη ζωή. Και τα 40.000 παιδιά που το «παράπτωμά» τους είναι ότι μπήκαν στη χώρα χωρίς χαρτιά και που θα έπρεπε να είναι στο σχολείο, όπως επιτάσσει η Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού· τα παιδιά αυτά, που κοιμούνται στους δρόμους ή είναι εγκλωβισμένα στις «δομές φιλοξενίας» (διάβαζε: στρατόπεδα), έχουν πλήρη δικαιώματα, κυρία υπουργίνα της Παιδείας! Γιατί δεν είναι στις τάξεις μας; Αλλά όλα αυτά που βλέπουμε μας κάνουν να σκεφτούμε και άλλα πράγματα. Βροντοφωνάζουμε κι εμείς το ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ! ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ! Ομως τι λέτε; Θα βρεθεί κάποιος να είναι υπέρ του πολέμου; Οποιον κι αν ρωτήσετε στον δρόμο αυτό θα σας πει, «όχι στον πόλεμο – ναι στην ειρήνη!». Σίγουρα. Αλλά εμείς στα σχολεία μας, στα νηπιαγωγεία, στα δημοτικά και περισσότερο στα Γυμνάσια και τα Λύκεια, ερχόμαστε καμιά φορά αντιμέτωποι με ένα έξυπνο παιδί που επισημαίνει την αντίφαση: Λέμε «Οχι στον πόλεμο!» αλλά πριν από λίγες μέρες, την 25η Μαρτίου, γιορτάζαμε έναν πόλεμο, όπως και την 28η Οκτωβρίου, επίσης γιορτάζουμε την έναρξη ενός πολέμου. Η Οκτωβριανή επανάσταση πόλεμος ήταν, όπως και η Γαλλική επανάσταση. Και ο πόλεμος της Αλγερίας ήταν ένας πόλεμος μιας χώρας ενάντια στα αποικιοκρατικά δεσμά που της είχε επιβάλει μια άλλη
χώρα. Κι αν οι πόλεμοι είναι κακοί, τότε γιατί εδώ, στην Ελλάδα, βάζαμε για χρόνια φυλακή (και τώρα τους ταλαιπωρούμε όσο δεν παίρνει…) όσους είναι κατά του πολέμου και δεν θέλουν να πιάσουν όπλο λόγω των πεποιθήσεών τους (Μάρτυρες του Ιεχωβά, αντιρρησίες συνείδησης); Και οι εμφύλιοι πόλεμοι; Και οι θρησκείες της αγάπης; Ο Πατριάρχης της Ρωσίας ευλογεί τα ρωσικά όπλα και ο Πατριάρχης της Ουκρανίας τον ουκρανικό στρατό. Πού καταλήγουμε φίλες και φίλοι; Τι θα πούμε στα παιδιά; Υπάρχουν κακοί πόλεμοι και καλοί πόλεμοι; Ή θα πούμε ότι όλοι οι πόλεμοι είναι κακοί αλλά κάποιοι πόλεμοι είναι αναγκαίοι και άρα πρέπει να γίνονται; Μα τότε γιατί λέμε ότι «Η ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΟΠΟΙΑ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ Η ΕΡΩΤΗΣΗ»; Δύσκολα ερωτήματα… και δύσκολη και η δουλειά των εκπαιδευτικών! Φίλες και φίλοι, το σίγουρο είναι ότι χρειάζεται η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στο σχολείο, η ανάπτυξη της ιστορικής συνείδησης, που θεωρητικά είναι κεντρικός στόχος του μαθήματος της ιστορίας. Η οποία βάσιμα μπορούμε να πούμε ότι στο ελληνικό σχολείο ελάχιστα επιδιώκεται και ακόμη λιγότερο επιτυγχάνεται. Το γιατί είναι όμως μια ξεχωριστή κουβέντα… Προς το παρόν η σκέψη μας είναι στα πιο αθώα θύματα αυτού (και κάθε πολέμου): ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ. Και προχθές στην αντιπολεμική συναυλία βροντοφωνάξαμε με όλο τον κόσμο: ΟΧΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ – ΝΑΙ ΣΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ! Ναι στη ζωή! Ναι στη φιλία και τη συνεργασία των ανθρώπων! Η Συντακτική Επιτροπή Βογανάτσης Δαμιανός, Δημοπούλου Φωτεινή, Μπαλτάς Μπάμπης, Μπάρκα Κατερίνα, Παούρη Κατερίνα, Παπαδόπουλος Χάρης, Σπίτα Βίκυ Επικοινωνήστε μαζί μας και στείλτε μας τα κείμενά σας για δημοσίευση στο μέιλ: periodikofreinet@gmail.com
ο σχολείο μας, το δεκατάξιο 94ο Σχολείο, επονομαζόμενο τιμητικά «Ελλάδα», βρίσκεται στο κέντρο του Κιέβου και έχει μαθητές και μαθήτριες από 6 έως 16 ετών. Ανοιξε τις πόρτες του για πρώτη φορά το 1932 και έχει μακρά και ενδιαφέρουσα ιστορία. Η νέα σελίδα στην ιστορία του σχολείου ξεκίνησε το 1993 όταν οι μαθητές μας άρχισαν να μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα. Αυτή τη στιγμή, 400 παιδιά ουκρανικής και ελληνικής καταγωγής μαθαίνουν Ελληνικά ως πρώτη ξένη γλώσσα. Με τη βοήθεια Ελλήνων εκπαιδευτικών τα παιδιά μάθαιναν όχι μόνο τη ελληνική γλώσσα, αλλά και τους ελληνικούς χορούς, τη μυθολογία, τα έθιμα και τις παραδόσεις της Ελλάδας. Εχει γίνει παράδοση στο σχολείο μας να τιμούμε τις εθνικές επετείους της Ελλάδας, όπως την επέτειο του «ΟΧΙ» και την Ημέρα της Εθνικής Ανεξαρτησίας. Τα παιδιά λέγανε τα κάλαντα στην ελληνική πρεσβεία. Ετοιμάζαμε εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας. Συμμετέχαμε και κερδίζαμε στους διάφορους πανουκρανικούς και διεθνείς διαγωνισμούς αφιερωμένους στην Ελλάδα (θεάτρου, ποίησης, ζωγραφικής, κειμένου, ταινίας, χορού, μετάφρασης κ.ά.). Τον Φεβρουάριο προλάβαμε να κάνουμε τον γλωσσικό διαγωνισμό της νέας ελληνικής γλώσσας για τους μαθητές του Κιέβου. Αρχίσαμε τις προετοιμασίες για την Πανουκρανική Ολυμπιάδα Ελληνικής Γλώσσας. Αλλά... δεν προλάβαμε, επειδή όλα αυτά τα γεγονότα τα οποία περιέγραψα έχουν μείνει στο παρελθόν πριν από την αρχή του πολέμου. Στις 24 Φεβρουαρίου η ειρηνική και ήσυχή μας ζωή σταμάτησε πριν από τις 5 το πρωί όταν ξυπνήσαμε από τα χτυπήματα των οβίδων, από το ουρλιαχτό των αεροπλάνων. Μετά μάθαμε ότι άρχισε η εισβολή των ρωσικών δυνάμεων. Ξαφνικά βρεθήκαμε σαν σε μια ταινία τρόμου. Μέσα σε μια στιγμή άλλαξε όλη η ζωή μας. Τώρα συνέχεια τρέμουμε από τον παραμικρό ήχο (σειρήνων και πυροβολισμών και εκρήξεων). Στους δρόμους βλέπουμε μπλόκα και σ τρατιωτικά οχήματα. Βλέπουμε εφιαλτικές εικόνες και ερείπια από τις βομβαρδισμένες και κυριολεκτικά κατεστραμμένες πόλεις (Μαριούπολη, Τσερνίγιβ, Βολνοβάχα, Μπούτσα, Ιρπίν), τα σώματα των σκοτωμένων στην ουκρανική γη, δάκρυα και μαρτυρίες των παιδιών. Πολλοί Ουκρανοί αφήνουν τα σπίτια τους και πηγαίνουν σε ασφαλή μέρη (αλλά πού μπορείς να νιώθεις τώρα ασφαλής στην Ουκρανία;), άλλοι κάθονται στα υπόγεια του μετρό, άλλοι στα καταφύγια (συχνά χωρίς ψωμί, νερό και φάρμακα) και μερικοί λίγο πιο τυχεροί φιλοξενούνται από συμπολίτες μας που μπορούν να προσφέρουν βοήθεια. Πολλά νοσοκομεία και μαιευτήρια, εκπαιδευτικά ιδρύματα και θέατρα, γηροκομεία και
Τ
Γράμμα
Καλημέρα α Πανεπιστήμια, πολλές εκκλησίες έπαθαν σοβαρές βλάβες και 300 σχολεία καταστράφηκαν εντελώς. (Εχουμε καταλάβει πως ο εχθρός δεν έχει ούτε ευγένεια ούτε ίχνος ανθρωπιάς πάνω του). Ομως παρ’ όλη αυτήν την τραγική κατάσταση που επικρατεί, όλοι εμείς οι Ουκρανοί ενωθήκαμε σαν μια γροθιά και γίναμε το έθνος ενωμένων ανθρώπων. Γίναμε μια μεγάλη και στενή οικογένεια. Αντιστεκόμαστε στον εχθρό, υποστηρίζουμε τον στρατό μας, τη λεγόμενη περιοχική άμυνα που οργανώσαμε σε κάθε περιοχή και κάθε συνοικία. Βοηθάμε τους ηλικιωμένους γείτονες με φαγητό και φάρμακα. Πολλές εταιρείες και πολλοί παραγωγοί μοιράζουν δωρεάν τα προϊόντα τους. Ξέρουμε καλά ότι τα παιδιά είναι το μέλλον μας και το μέλλον της παρτίδας μας. Αλλά τώρα οι καρδιές τους είναι πληγωμένες και φοβισμένες και δεν μπορούν να δεχτούν τον πόλεμο στην καθημερινότητά τους. Γι’ αυτό εμείς,
οι εκπ ξουμε περάσ αυτές Πρώ εκπαιδ αποφα ναντή τές- ψ τον σκ Υστερα τα επα διέθεσ δικτύο 28 Μα κά μαθ Πισ με τη Ουκρα Πατρί Ελεύθ Ζήτ Ζήτω τ
Λαρίσα Κ
|
Τρίτη 5 Απριλίου 2022
21 |
Θα τα πω όλα στον Θεό! Της ΚΆΤΙΆΣ ΒΡΟΎΒΆ*
Β ΤΆΞΗ, ΜΆΡΆΣΛΕΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
α από το Κίεβο
από την ελεύθερη Ουκρανία!
Κ., δασκάλα, Κίεβο
5Ο ΔΙΆΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ - ΔΕΝΤΡΟΠΟΤΆΜΟΣ, ΘΕΣΣΆΛΟΝΙΚΗ
παιδευτικοί, πρέπει να υποστηρίε και να βοηθήσουμε τα παιδιά να σουν πιο εύκολα και πιο ελαφριά τις δύσκολες ημέρες. ώτα για λίγο σταματήσαμε την δευτική πορεία. Σε μερικές μέρες ασίσαμε να κάνουμε on-line συήσεις (μαθητές- δάσκαλοι, μαθηυχολόγοι, γονείς- ψυχολόγοι) με κοπό ψυχολογικής υποστήριξης. α αρχίσαμε να κάνουμε μαθήμαανάληψης (τα ιδιωτικά σχολεία σαν δωρεάν τους πόρους του Διαου (Internet). Και από τη Δευτέρα, αρτίου, ευτυχώς κάνουμε κανονιθήματα εξ αποστάσεως. στεύουμε ατράνταχτα ότι μέρα μέρα η Νίκη μάς πλησιάζει! Η ανία είναι η χώρα μας, η γη και η δα μας. Ηταν, είναι και θα είναι θερη και Ανεξάρτητη! τω η Ειρήνη! Ζήτω η Ουκρανία! το Εθνος!
3
ΕΔΏ «ΤΆ ΘΡΆΝΙΆ ΤΗΣ ΆΝΟΙΞΗΣ»! Ακούτε το ραδιόφωνο των παιδιών! Παιδιά, μείνετε συντονισμένα! Σήμερα παιδιά θα μιλήσουμε για τον πόλεμο και τις επιπτώσεις που έχει στα παιδιά. Οσο ήμασταν πολύ μικροί, παίζαμε πόλεμο. Ημασταν και ευρηματικοί. Χρησιμοποιούσαμε σπαθιά, όπλα, στρατιωτάκια, με συναρμολογούμενα μαχητικά αεροπλανάκια. Πού να φανταστούμε πως μεγαλώνοντας θα παρακολουθούσαμε τα όσα συμβαίνουν στις χώρες του πολέμου. Είναι πολύ δύσκολο να παρακολουθούμε όλες αυτές τις εικόνες ντροπής σ’ αυτόν τον κόσμο που θέλει να λέγεται «πολιτισμένος» σήμερα. Πώς να βλέπουμε μητέρες να διασχίζουν έντρομες τους δρόμους κρατώντας μωρά στην αγκαλιά τους και δίπλα τους να τρέχουν, συνομήλικά μας, παιδιά; Να τρέχουν και να αφήνουν πίσω τους με τρόμο τα σπίτια τους, το σχολείο τους, τους φίλους τους, το γνώριμο περιβάλλον τους. Τι θα μπορούσαμε να πούμε σ’ αυτό το παιδί, που όταν ξέσπασε ο πόλεμος, φώναξε με παράπονο «Θα τα πω όλα στον Θεό!»; Μεγάλες οι συνέπειες για τα παιδιά ενός πολέμου. Πολλά αρνητικά συναισθήματα ασκούν αρνητική επιρροή στην ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη των παιδιών. Ο φόβος είναι το κυρίαρχο συναίσθημα, η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Δεν γνωρίζουν σε τι περιβάλλον θα βρεθούν. Είναι επόμενο να αναπτύξουν ιδιαίτερες άμυνες, να λειτουργήσει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης κι αυτή η πρακτική να εδραιωθεί και να διαμορφώσει τον χαρακτήρα των παιδιών. Αναγκαστικά, θα χάσουν την παιδικότητά τους. Το οικογενειακό τους περιβάλλον λειτουργεί σαν μικρογραφία της κοινωνίας, αποτελεί για τα παιδιά τον μικρό τους κοινωνικό κόσμο, μέσα στον οποίο εκπαιδεύονται σε κανόνες, αξίες και συμπεριφορές. Υιοθετούν, λοιπόν, ένα σύστημα αξιών, που ορίζει τη συμπεριφορά τους. Οταν, όμως, με τον πόλεμο, η οικογένεια διαλυθεί, η συναισθηματική ισορροπία του παιδιού καταστρέφεται, με αποτέλεσμα να μη γίνονται ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Δεν είναι λίγες οι αγχώδεις διαταραχές στα παιδιά που έχουν περάσει τόσο έντονα αρνητικά βιώματα από έναν πόλεμο. Στη μνήμη των ανθρώπων αυτών, και κυρίως των παιδιών, ανακαλούνται σκέψεις και εικόνες σχετικές με το τραυματικό γεγονός, ικανές να επηρεάσουν σε σημαντικό βαθμό τη λειτουργικότητά τους. Αναπτύσσουν φοβίες, καταθλιπτικά στοιχεία και δύσκολες σχέσεις με το περιβάλλον τους. Από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1989 υιοθετήθηκαν όλα τα δικαιώματα των παιδιών και προβλεπόταν η προστασία, η ευημερία και η προάσπιση των συμφερόντων τους. Στον βωμό, όμως, των πολέμων κατακερματίζονται όλα αυτά τα δικαιώματα των παιδιών, καθίστανται θύματα και αυτό αποτελεί όνειδος για την κοινωνία. Ηταν «Τα Θρανία της Ανοιξης» - το ραδιόφωνο των παιδιών. Στο κείμενο και στο μικρόφωνο ήταν η Κάτια, 5/4/2022. * Μαθήτρια Γυμνασίου, Καστέλλι Πεδιάδας Ηρακλείου
4
Τρίτη 5 Απριλίου 2022
| 22
Της ΜΆΡΙΆΣ ΆΣΛΆΝΙΔΟΥ*
ΓΕΙΆ ΣΆΣ, ΜΕ ΛΕΝΕ ΜΆΡΙΆ. Στις 24 Φεβρουαρίου ήμουν στο Κίεβο μαζί με τη μητέρα και τον αδελφό μου. Κανονικά έπρεπε να πάμε στο σχολείο εκείνο το πρωί. Αλλά τώρα καταλαβαίνω πως σε μία μέρα άλλαξε η ανθρώπινη ζωή. Τις πρώτες μέρες ήταν πολύ δύσκολο να συνειδητοποιήσω την κατάσταση, να ακούω τις σειρήνες και να κρατηθώ από τη στενοχώρια που ένιωθα. Τώρα βρισκόμαστε λίγο έξω από το Κίεβο, αλλά η ένταση που νιώθω γίνεται όλο και πιο δυνατή μέρα με τη μέρα. Ακούγονται πυροβολισμοί και εκρήξεις από κάποια σημεία. Κάθε βράδυ σκέφτομαι πόσο πολύ θέλω να δω το δειλινό, μετά να δω τη νύχτα με τ’ αστέρια στον καθαρό ουρανό και να έχω ήσυχο ξημέρωμα. Και ύστερα πάλι να ζούμε μια άλλη καινούργια μέρα. Μεγαλύτερη και μοναδική ευχή μου τώρα, να υπάρχει ειρήνη για να μπορέσουμε να επιζήσουμε σ’ αυτή την τρομερή κατάσταση και μετά να μπορέσουμε να χαιρόμαστε τη ζωή μας. Σκέπτομαι πόσο λίγα πράγματα χρειάζονται στη ζωή μας. Πιστεύω ότι σύντομα θα έρθει η ειρήνη στη γη μας και όλα θα πάνε καλά. *Μαθήτρια του 94ου Σχολείου «Ελλάδα», Κίεβο
Πονάει η καρδιά μου για τους ανθρώπους Της ΖΛΆΤΆ ΚΟΖΆΤΣΙΣΙΝΆ*
*Μαθήτρια του 94ου Σχολείου «Ελλάδα», Κίεβο
όλεμος και Παιδεία είναι δυο έννοιες που σχετίζονται μεταξύ τους όπως οι έννοιες φωτιά και νερό», έγραψε ο Freinet το 1951 και κάλεσε τους εκπαιδευτικούς να αγωνιστούν για την ειρήνη, επειδή ο πόλεμος καταστρέφει ό,τι καλό φέρνει η εκπαίδευση. Ηταν η αρχή της πιο σκληρής φάσης αυτού που ονομάστηκε «ψυχρός πόλεμος» και κάθε στιγμή ελλόχευε ο κίνδυνος να οδηγηθεί η ανθρωπότητα σε έναν πυρηνικό όλεθρο. Λίγες ήταν οι βόμβες που είχαν στη διάθεσή τους οι δυο πυρηνικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ενωση, και έπρεπε να μεταφερθούν με αεροπλάνα στην περιοχή του αντιπάλου, αλλά η απειλή, ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί κάθε στιγμή, γέννησε ένα τεράστιο κίνημα ειρήνης πολιτών σε όλο τον κόσμο. Την «Εκκληση της Στοκχόλμης» (1950) υπέγραψαν 500 εκατομμύρια άνθρωποι απ’ όλες τις χώρες. Οι παιδαγωγοί (ακαδημαϊκοί και μάχιμοι εκπαιδευτικοί) βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Στη Δυτική Γερμανία η παιδαγωγός Elisabeth Heibel, εκδότρια και διευθύντρια του παιδαγωγικού περιοδικού Sammlung ήταν εκείνη που κινητοποίησε 18 διακεκριμένους φυσικούς –ανάμεσά τους οι νομπελίστες Otto Hahn, Werner Heisenberg και Max Born– να υπογράψουν και να δημοσιεύσουν το περίφημο «Μανιφέστο του Göttingen» (1957), στο οποίο δήλωναν ότι δεν θα συμμετάσχουν ποτέ στην κατασκευή, δοκιμασία και χρήση πυρηνικών όπλων. Το κίνημα του Βρετανού Υπάρχουν φιλοσόφου Μπέρτραντ σήμερα στον Ράσελ υπέρ του πυρηνικού αφοπλισμού είχε κόσμο 13.400 τ ε ρ άσ τ ι α ε ξάπ λ ω σ η έτοιμες στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων και στην Ελλάδα. ατομικές Οι φιλειρηνιστές, όμως, βόμβες, από συκοφαντούνταν ως όρτις οποίες 1.800 γανα του αντιπάλου. Με αυτή την κατηγορία συβρίσκονται νελήφθη, καταδικάστησε κατάσταση κε σε θάνατο και εκτελέστηκε στις 5 Μαρτίου ύψιστου 1951 στη Θεσσαλονίκη συναγερμού ο 22χρονος Νίκος Νικηφορίδης, επειδή «επιδίωξε εφαρμογή ανατρεπτικών ιδεών διά της συλλογής υπογραφών διά την ειρήνη» (εννοούσαν την «Εκκληση της Στοκχόλμης»). Τέτοιες θυσίες για την ειρήνη υπήρξαν πάρα πολλές, παντού. Ο κυρίαρχος μύθος λέει ότι την πυρηνική σύγκρουση απέτρεψε για πάνω από 70 χρόνια η «ισορροπία του τρόμου», όμως στην πραγματικότητα εκείνη που ακύρωσε κάθε σκέψη χρήσης της ατομικής βόμβας (και υπήρξαν τέτοιες σκέψεις την εποχή των βομβαρδισμών του Βιετνάμ από τις ΗΠΑ) ήταν η ευρεία διάδοση της γνώσης για τα φρικτά αποτελέσματα ακόμη κι ενός τοπικά περιορισμένου επεισοδίου. Και σήμερα η λέξη «ειρηνιστής» χρησιμοποιείται για να συκοφαντήσει όσους και όσες κινητοποιούνται ενάντια σε κάθε πόλεμο και ενάντια σε όλες τις πολιτικές και τις πράξεις που οδηγούν σε πολεμικές
«Π
Παιδιά χωρίς τον φόβο του πολέμου συγκρούσεις. Οι εκπαιδευτικοί καλούμαστε και τώρα να πράξουμε αυτό που με θυσίες έπραξαν οι συνάδελφοί μας πριν από εφτά δεκαετίες: να φράξουμε τον δρόμο στους πολέμους και στον πυρηνικό όλεθρο. Σήμερα είναι πολύ πιο μεγάλος ο κίνδυνος. Οι πόλεμοι είναι πια αμέτρητοι και καταγράφονται στη συνείδηση των πολιτών μόνον εάν τα ΜΜΕ αποφασίσουν να τους αναδείξουν. Ομως και όταν το κάνουν, από τη σχέση τους με αυτόν που βομβαρδίζει και σκοτώνει εξαρτάται κατά πόσο στην παρουσίασή τους θα επικρατεί ένα πνεύμα καταδίκης ή ένα πνεύμα αποδοχής. Αν είναι εχθρός αυτός που βομβαρδίζει, τότε θα καταγράφονται και «ανθρώπινα θύματα» του πολέμου· αν είναι φίλος, τότε θα καταγράφονται απλά «παράπλευρες απώλειες». Πρόκειται για επιστροφή της βαρβαρότητας. Από εμάς εξαρτάται αν η νέα γενιά θα εθιστεί σε τέτοιες βάρβαρες διαφοροποιήσεις ή
5Ο ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ - ΔΕΝΤΡΟΠΟΤΑΜΟΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Η 24Η ΦΕΒΡΟΥΆΡΙΟΥ χώρισε τη ζωή μας σε «πριν» και «μετά». Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς η μητέρα μου με ξύπνησε στις 5 το πρωί και είπε ότι άρχισε ο πόλεμος. Εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε χρόνος για πανικό, γιατί ήταν απαραίτητο να μαζέψουμε γρήγορα τα πράγματα. Εκείνη τη μέρα ακούστηκαν μόνο οι ήχοι των σειρήνων, ένιωθα έλλειψη όρεξης και αγωνία για το μέλλον. Πέρασε η ώρα και σιγά σιγά συνήθισα αυτόν τον ρυθμό του πολέμου. Ακόμα και έτσι πονάει η καρδιά μου για τους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στις μάχες, για τους φίλους που αναγκάζονται να ακούνε τις εκρήξεις, και κάθε αεροπλάνο που πετάει από πάνω το κάνει τρομακτικό. Τώρα προσπαθώ να διαβάζω λιγότερες ειδήσεις και να μελετώ. Τα διαδικτυακά μαθήματα στο σχολείο ξεκίνησαν ξανά, η επικοινωνία με τους συμμαθητές και δασκάλους βοηθά. Θέλω να γίνω ένα μορφωμένο άτομο για να βοηθήσω τη χώρα μου να ανακάμψει και να αναπτυχθεί στο μέλλον.
Του ΓΙΏΡΓΟΥ ΤΣΙΆΚΆΛΟΥ*
5Ο ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ - ΔΕΝΤΡΟΠΟΤΑΜΟΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Πόσα λίγα πράγματα χρειάζονται στη ζωή μας
|
θα αντισταθεί και θα υπερασπίσει αποτελεσματικά τον ανθρώπινο πολιτισμό. Το λειτούργημα των εκπαιδευτικών είναι λειτούργημα ανθρωπιάς και λειτούργημα ορθού λόγου: οι νεκροί των βομβαρδισμών είναι άνθρωποι και μόνον άνθρωποι από όποιον κι αν βομβαρδίζονται· τα ορφανά του πολέμου είναι παιδιά μας σε όποιο λαό κι αν ανήκουν· οι ξεριζωμένοι από τα σπίτια τους είναι πρόσφυγες και αυτονόητα μοιραζόμαστε μαζί τους το «έχω» μας. Υπάρχουν σήμερα στον κόσμο 13.400 έτοιμες ατομικές βόμβες, από τις οποίες 1.800 βρίσκονται σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού, ικανές μέσα σε λίγα λεπτά να χτυπήσουν στόχους οπουδήποτε στον κόσμο. Τα ατομικά όπλα, που ήδη υπάρχουν, είναι αρκετά για να καταστρέψουν όλη τη Γη. Και όμως, βιώνουμε μια τρελή κούρσα εξοπλισμών σε όλο και περισσότερες χώρες, με αποτέλεσμα να μειώνονται ακόμη περισσότερο οι δαπάνες για την αντιμετώπιση της φτώχειας και των προβλημάτων στους τομείς της υγείας, της παιδείας και του περιβάλλοντος. MAD ονομάζεται αυτή η πολιτική. Πρόκειται για ακρωνύμιο του όρου Mutual Assured Destruction (Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή) και ταυτόχρονα είναι λέξη που σημαίνει «τρελός», δείχνοντας τη φύση αυτής της πολιτικής, την καταστροφή του ορθού λόγου προς όφελος ενός θανατηφόρου στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος. Ο φόβος του πολέμου ξαναγύρισε πια στις ζωές μας. Τα παιδιά στα σχολεία ρωτούν αν θα έχουμε κι εμείς πόλεμο, αν θα σκοτωθούν και οι δικοί τους γονείς, αν κι αυτά θα μείνουν ορφανά. Αγωνιούν και φοβούνται. Δικό μας καθήκον είναι να τους προσφέρουμε αυτό που είναι δικαίωμα κάθε παιδιού: να μεγαλώσουν σε έναν κόσμο χωρίς τον φόβο του πολέμου. *Ομότιμος καθηγητής Παιδαγωγικής, ΑΠΘ