Strijd om straatlampen in Utrecht: uitrol
Machtige online marketingcampagnes runnen?
Doorklikpercentage LinkedIn
Sipr weet precies wat jouw fans willen horen. En dat is te zien. 030 - 2006 028 sipr.online De online marketingcampagnes van Sipr zetten aan tot verandering Kan
INHOUD
Nieuws
4. DUIC in Beeld Bordspellen
6. Problemen met de bus Boze reacties
7. Vertraging rondom LED-licht
Ombouw stond 2,5 jaar op pauze
8. Valentijn in Utrecht
Liefdesverhalen uit de stad
10. Utrecht volgens
IJsmaker Roberto Coletti
Cultuur / Uit
11. Villa Staatsen
Van vervallen gebouw naar theehuis
12. Uittips
Elke week de leukste tips
Stad / Leven
13. 250 km rennen door Sahara Interview met Utrechtse artsen
14. Op pad met Oud-Utrecht
Langs de Hoogstraat
Sport
15. Puzzel
Zoek de verschillen
Colofon
Anuray Soedamah, Bas van Setten, Bo Steehouwer, Cas Bergsma, Else Marie Vonk, Max Weijtens, Nella van Leeuwen, Robert Oosterbroek en Sam Pol
UITGEVERS
Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers
Utrecht wordt niet alleen gevormd door het straatbeeld, zoals lantaarnpalen (pagina 7) en bussen (pagina 6), maar vooral ook door alle Utrechters die zich inzetten voor de stad. In deze krant komen een aantal van die bevlogen Utrechters aan het woord. Neem de vrijwilligers van Nieuw Rotsoord, die keihard hebben gewerkt om het oude Villa Staatsen nieuw leven in te blazen door het te verbouwen tot sfeervol theehuis. Of de drie Utrechtse artsen die 250 kilometer door de Sahara gaan rennen voor kinderen met een schisis. Maar ook ijsmaker Roberto Coletti, die ondanks een moeilijke start bleef geloven
DE VERANDERENDE STAD IN BEELD
WITTEVROUWENSINGEL
Utrecht is constant in beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt. Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel anders uit dan vroeger. In deze rubriek laten we die veranderingen zien.
in zijn inmiddels populaire ijssalon Roberto Gelato in Wittevrouwen, is zo’n voorbeeld. Roberto emigreerde, net als de Italiaanse Emilio (voor veel Utrechters een vertrouwd gezicht bij Broodje Mario), naar Nederland. Zijn vrouw Petra vertelt in het kader van Valentijnsdag hoe hun liefdesverhaal in de Domstad begon. Ook de nog altijd verliefde Frank en Bart delen hun Utrechtse liefdesverhaal.
De DUIC-redactie
CONTACT REDACTIE redactie@duic.nl 030 7600 226
VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Pierre Schoonhoven via pierre@duic.nl, 030 7600 146
ADVERTEREN
Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 030 7600 146
DUIC IN BEELD
Bordspellen
Meer dan dertig Utrechtse bordspellenmakers kwamen zaterdag bijeen in de bibliotheek aan de Neude. Ieder had een eigen tafel waarop zij hun spel presenteerden aan nieuwsgierige bezoekers. Zoals het bij zo’n evenement betaamt, werd er volop gedobbeld, geschud en gedeeld. Op kleurrijke spelborden werden pionnen verzet en werd gesproken over tactiek en strategie.
Bezoekers konden spellen testen, feedback geven en rechtstreeks in gesprek gaan met de ontwerpers. Het evenement bood daarmee niet alleen vermaak, maar ook een waardevol podium voor makers om hun ideeën verder te ontwikkelen. Het was de derde editie van de Utrecht Board Game Design en, net als voorgaande keren, bleek ook deze editie een groot succes voor zowel bezoekers als makers. a
Bas van Setten
‘U heeft geen idee wat u ons heeft aangedaan!’
Reizigers en chauffeurs boos na buschaos
Het was donderdag 5 februari een volle en emotionele avond in het Utrechtse stadhuis. Tijdens een zogeheten raadsinformatiebijeenkomst (RIB) probeerden gemeenteraadsleden grip te krijgen op de chaos in het busvervoer sinds Transdev en Keolis begin dit jaar het stokje overnam van Qbuzz. De emoties liepen die avond hoog op bij de aanwezige reizigers en buschauffeurs.
Tekst: Max Weijtens Cas Bergsma
De bijeenkomst was georganiseerd op initiatief van meerdere raadsleden. Aanleiding waren de meer dan duizend klachten die inmiddels zijn binnengekomen over het busvervoer. “We willen begrijpen wat er misgaat en wat er nodig is om dit op te lossen,” was de insteek van de avond. En begrijpen wat er misgaat is nodig, want sinds de concessie in december vorig jaar rommelt het Utrechtse busvervoer. Bussen vallen met grote regelmaat uit of hebben flinke vertraging.
‘Het is zwaar ondermaats’ Provinciebestuurder André van Schie, namens de provincie Utrecht verantwoordelijk voor het openbaar vervoer, is aanwezig op de bijeenkomst en erkende direct de ernst van de situatie. “In anderhalve maand hebben we veel gemerkt van wat er misgaat, hoe afhankelijk we zijn en hoe kwetsbaar het systeem is,” zei hij. “Het is zwaar ondermaats. Mensen zijn boos, teleurgesteld en kwaad.”
“We dachten eerst: dit zijn kinderziektes. Maar het werd niet beter. En het is nog steeds niet goed.”
Op straat merken reizigers dat dagelijks. Bussen vallen uit, vertrekken niet van de juiste halte of verschijnen helemaal niet. Ook de reisinformatie klopt vaak niet. “Dat betekent dat de betrouwbaarheid van de reisinfo bagger is,” aldus Van Schie. “We dachten
eerst: dit zijn kinderziektes. Maar het werd niet beter. En het is nog steeds niet goed.”
Volgens hem is vooral de complexiteit van het nieuwe systeem onderschat. Door de overstap naar elektrische bussen moeten voertuigen vaker tussendoor laden en chauffeurs vaker wisselen. “Soms wel zeven of acht wissels per dienst. Dat is veel complexer dan voorzien.” Daarbij spelen ook personeelstekorten, ziekteverzuim en tekort aan materieel een rol.
Van Schie benadrukte dat chauffeurs daar niet de schuld van zijn. “Daar ligt het niet aan. Zij zijn geen mikpunt, zij zijn net zo goed getroffen.”
Verbetering duurt maanden Een snelle oplossing is er niet. De provincie en vervoerders werken aan aanpassingen in de dienstregeling, maar dat kost tijd. Volgende week worden al wijzigingen doorgevoerd, en eind maart of begin april opnieuw. “We hopen richting de zomer dat het beter is,” zei Van Schie. “Maar de waarschuwing is ook: in de zomer zullen er nog uitdagingen zijn. Het zal maanden duren. Dat is geen leuke boodschap.”
De provincie denkt na over compensatie voor reizigers, bijvoorbeeld met geld uit boetes voor de vervoerder. “De reiziger moet gecompenseerd worden,” zei Van Schie. “Maar de prioriteit ligt nu eerst bij het herstellen van een betrouwbare dienstregeling.”
‘Dit had je kunnen zien aankomen’ Volgens Marijn van der Gaag van vakbond
FNV vallen momenteel de helft van de busritten uit. “Dit was niet onvermijdelijk,” stelde hij. “In Twente heeft een vergelijkbare overgang meer dan een jaar geduurd. Dat had je kunnen zien aankomen.”
Volgens de vakbond ontbreekt het aan ervaring met de nieuwe elektrische bussen en is de organisatie overbelast. “De verkeersleiding is overbelast. Die hele organisatie werkt niet, en als die niet werkt, werkt de uitvoering van de dienstregeling sowieso niet goed.”
Ook is de werkdruk enorm en neemt de agressie toe. CNV meldde dat het ziekteverzuim onder chauffeurs is opgelopen tot bijna 30 procent. De oplossing volgens de bonden: fors afschalen. “Zorg dat wat je belooft op de borden ook echt rijdt.”
Chauffeurs en reizigers voelen zich in de steek gelaten
Aanwezige buschauffeur Wendy richtte zich rechtstreeks tot Van Schie. “Het is heel jammer dat informatie die bekend was bij chauffeurs niet is meegenomen naar Transdev. Als dat was gebeurd, had dat geholpen. Het spijt me dat ik het zeg, maar het voelt alsof u het heeft afgewimpeld. Dit had voorzien kunnen worden. U heeft geen idee wat u ons heeft aangedaan.”
“Het is een schande hoe dit gaat. Stap op, en ontsla de directeur van Transdev!”
Reizigers vertellen over gemiste afspraken, werk en familiebezoeken. “Ik ga vier keer per week naar Houten voor mijn werk,” vertelt een vrouw uit Overvecht. “Maar de informatie klopt niet. De borden bij het station zijn anders dan bij de haltes. Je hebt geen idee. Het is een lot uit de loterij.”
Een andere reiziger zei een crematie te hebben gemist door een bus die niet kwam. Vanuit de zaal klonk meerdere keren de roep om compensatie.
Ook studenten voelen zich geraakt. Een aanwezige van de studentenvakbond zei dat studenten lessen missen en zich soms onveilig voelen. “We voelen ons gegijzeld in
deze situatie.”
De frustratie in de zaal liep soms hoog op. Zo riep een man of er ook iemand van Transdev aanwezig is. Het bleef stil. Dezelfde man richtte zich vervolgens fel tot provinciebestuurder Van Schie: “Het is een schande hoe dit gaat. Stap op, en ontsla de directeur van Transdev!”
Nog jaren samen verder
Ondanks de problemen zit de provincie voorlopig vast aan Transdev. Het contract loopt nog bijna tien jaar. Van Schie: “We hebben nog negen jaar en tien maanden met deze vervoerder, en we gaan ervoor zorgen dat het stuk bij stuk beter wordt.”
Reactie van directeur vervoerders bedrijven
Inmiddels hebben ook de directeuren van vervoerders Keolis en Transdev publiekelijk gereageerd op de problemen. Zij bieden excuses aan voor de chaos en erkennen dat er veel is misgegaan sinds de start van de nieuwe dienstregeling in december. “We willen echt onze excuses aanbieden aan de reizigers en het personeel. We laten ze letterlijk en figuurlijk in de kou staan,” zei Keolis-directeur Marthijn Graafland. Volgens Transdev-directeur Manu Lageirse hebben meerdere problemen zich tegelijk opgestapeld. Beide vervoerders zeggen maatregelen te hebben genomen, zoals aangepaste roosters, extra personeel voor reisinformatie en het tijdelijk inzetten van extra bussen. Ze hopen dat de dienstregeling de komende maanden geleidelijk betrouwbaarder wordt. Dat begint deze week al door terug te vallen op zeven oude dieselbussen.
De komende maanden moeten uitwijzen of de genomen maatregelen voldoende zijn om het busvervoer weer wat betrouwbaarder te maken. Tot die tijd blijft de realiteit voor veel Utrechters onzeker: wachten op een bus waarvan niet zeker is of die komt. a
Bezwaren bij aanbesteding straatlicht: uiteindelijke vertraging beperkt tot 1 jaar
Ombouw naar LED stond 2,5 jaar op pauze
Lange tijd ging het vervangen van de oude Utrechtse straatverlichting door LED voortvarend, maar in de laatste jaren gebeurde lange tijd weinig of niets. Juridische bezwaren dwongen de gemeente tweemaal om de plannen aan te passen, wat leidde tot een vertraging van 2,5 jaar. Inmiddels zijn de werkzaamheden hervat en is de vertraging verkort tot 1 jaar. Eind 2026 heeft heel Utrecht LED.
Tekst: Paul Hustinx / Foto: Bas van Setten
De gemeente bevestigt dat er vertraging is opgetreden bij haar plan het straatlicht zo snel mogelijk te vervangen door LED. Begin 2023 beschikte al ongeveer de helft van de stad over LED-verlichting en startte Utrecht een aanbesteding voor het vervolg. Dat leek simpel, omdat inmiddels duidelijk was welke armaturen - oftewel de lantaarnkap - gewenst waren. De gemeente wilde het straatbeeld zo eenvormig mogelijk houden en zocht daarom een aannemer die de eerder gebruikte armaturen kon leveren en plaatsen.
Echter, in maart 2023 stapte een fabrikant en leverancier van straatverlichting naar de voorzieningenrechter met het verzoek de aanbesteding stil te leggen. Dit omdat deze partij, Orange Lighting, zich benadeeld voelde doordat de gemeente om specifieke modellen van bepaalde merken had gevraagd. Weliswaar met de mogelijkheid tot het leveren van ‘gelijkwaardige’ modellen, maar men schatte in dat in deze situatie ‘een aannemer vrijwel altijd zal kiezen’ voor de voorgeschreven merken en typen.
Hoger beroep
Eind april 2023 wees de rechter het verzoek af, omdat Orange niet had ingeschreven op de aanbesteding en als niet-aannemer ook geen potentiële inschrijver was. Orange ging in hoger beroep en het uiteindelijke vonnis luidde anders. De rechtbank vernietigde het eerdere oordeel, omdat het in principe verboden is om specifieke merken en types te vragen, omdat dit bepaalde bedrij-
ven of producten kan bevoordelen. Volgens de gemeente waren de gekozen armaturen nodig om verrommeling van het straatbeeld te voorkomen en om onderhoud eenvoudiger te maken. Ook stelde de gemeente dat technische omschrijvingen uiteindelijk toch op dezelfde modellen zouden uitkomen. De rechter ging daar niet in mee en oordeelde in juli 2023 dat de gemeente onvoldoende had onderbouwd waarom eisen aan functionaliteit, vormgeving en duurzaamheid niet zouden volstaan. Ook vond de rechter dat Orange Lighting, ondanks dat het geen aannemer is, wel degelijk belanghebbende was, omdat de opdracht voor 85 procent uit levering bestond. De aanbesteding moest dus worden ingetrokken. De gemeente deed dit, en werkte vervolgens aan een nieuwe aanbesteding met ‘aangepaste uitgangspunten’: omschrijvingen in plaats van concrete merken en typen.
Klacht over vraag om ‘Chinese hoedjes’ Nog voordat de nieuwe aanbesteding officieel was uitgezet, kwam er medio juli 2024 een formele klacht binnen van een biedende partij. Dit betrof één van de gevraagde typen armaturen, de zogenaamde ‘Chinese hoedjes’, een model dat al sinds de jaren ’50 in de stad wordt gebruikt, met name langs paden en kleinere woonstraten, officieel het ‘Model Utrecht’ geheten, omdat het destijds speciaal voor Utrecht was ontworpen. Ondanks dat dit al een tamelijk oud model is en de meeste modellen uit die tijd al geruime tijd uit het
straatbeeld zijn verdwenen, wilde Utrecht er nog mee verder. Merk en type mochten niet meer worden genoemd, maar in plaats daarvan was wel de exacte vorm voorgeschreven. En juist hierover ging de klacht. De vraag om nieuwe Chinese hoedjes volgens exact het bestaande model zou volgens de klagende partij te veel in het voordeel werken van de fabrikant die de modellen eerder had geleverd. En dat is tegen de regel van een ‘gelijk speelveld’ bij aanbestedingen, aldus de partij. Nadat een klachtencommissie de klacht gegrond had verklaard, erkende Utrecht het bezwaar. Bij de behandeling van deze klacht kwam ook nog iets anders aan het licht, namelijk dat het intellectueel eigendom van het hoedjesontwerp ‘niet eenduidig bij de gemeente ligt’. Ook dit ‘maakte het niet mogelijk dit armatuur in exact dezelfde vorm en maat voor te schrijven’, concludeerde de gemeente toen. Men koos ervoor - ook om ‘de regie op de ontwerpen’ in eigen handen te houden - dit op te lossen met een inmiddels afgeronde ontwerpwedstrijd voor een heel ‘nieuw, toekomstbestendig ontwerp’. Het begin februari gepresenteerde winnende model heet ‘de U’. De klacht was in oktober 2024, na drie maanden dus, al afgehandeld, maar ook deze uitspraak stelde de gemeente voor een nieuwe opgave, want dat nieuwe ontwerp is er niet zomaar, en de volledige aanbestedingsprocedure kon gedurende de klacht niet worden uitgezet: “Omdat alle typen armaturen in één aanbesteding waren ondergebracht, kon de vervanging niet doorgaan totdat het conflict was opgelost”, zegt de gemeente. Bovendien was het aandeel Chinese hoedjes in de aanbesteding best groot, zo’n 6.000 exemplaren. “Als we die eruit zouden halen, zou dat een wezenlijke wijziging zijn en volgens de aanbestedingswet moet de aanbesteding dan opnieuw worden gedaan.”
Eind 2026
Uiteindelijk konden de ‘hoedjes’ voorlopig toch even buiten de aanbesteding worden gehouden, zodat de overige armaturen, al eerder in productie konden worden genomen. Het winnende model van de ontwerpwedstrijd volgt dan later. Zo kon de aanbesteding begin 2025, zonder de vervanger
voor de hoedjes, alsnog worden uitgezet. Na eerst een periode waarin bieders konden reageren en de biedingen werden beoordeeld, vond in juni de toewijzing plaats, en konden de werkzaamheden in september 2025 worden hervat. De verwachting is dat de achterstand in de uitvoering van zo’n 2,5 jaar met de uitverkoren aannemer grotendeels kan worden ingelopen en beperkt kan blijven tot slechts 1 jaar. Eind 2026 verwacht Utrecht dat de hele stad van LED is voorzien.
Resterende vragen
Waren de hoedjes niet langzamerhand verouderd en waarom wilde Utrecht er nog zo graag mee door? De gemeente vindt ze bijzonder, omdat het een van de weinige speciaal voor Utrecht ontworpen modellen betreft, en het model ook steeds doorontwikkeld is, benadrukt men. Maken aanbestedingsregels het echt onmogelijk om met het model verder te gaan? Ja, zegt de gemeente, er is ‘beperkte ruimte om esthetische voorkeuren specifiek voor te schrijven, wat we wél kunnen, is eisen stellen aan vormgeving, uitstraling en kwaliteit’. Ondanks de vertraging benadrukt de gemeente dat er achter de schermen steeds hard is doorgewerkt en dat er altijd licht is geweest en onderhoud heeft plaatsgevonden.
Bezwaren effect gehad?
Het bijna afgeronde proces van het aanbrengen van LED-verlichting betekent ook het definitieve einde van het in zekere zin ‘warme’ oranje licht dat de stad zo lang heeft gekenmerkt bij avond en nacht. Maar, zo verzekert men, de nieuwe LED-lampen geven ‘warmwit’ licht, maximaal 3000 Kelvin, voor de kenners. Hebben de juridische procedures nog effect gehad? Volgens de gemeente heeft de winnende partij inderdaad een aantal andere merken en types armaturen aangeboden dan eerder voorgeschreven. Orange Lighting heeft de opdracht zijnde niet gekregen. En de ‘hoedjes’ maken plaats voor ‘de U’. a
Liefdesverhalen uit Utrecht
De internationale dag waarop de liefde wordt gevierd, komt eraan. DUIC riep Utrechters daarom op om hun ervaringen uit de Domstad te delen. Twee Utrechtse koppels delen hun ‘Valentijnsverhaal’.
Petra en Emilio Angelone ontmoeten elkaar op een zomerdag in 1983 op het destijds ‘bekendste terras’ van Utrecht: “De taal- en cultuurbarrière was enorm”
De Nederlandse Petra (66) en de Italiaanse Emilio (68) zijn ruim 43 jaar samen, hebben twee kinderen, vier kleinkinderen en wonen in Houten. Maar het grootste deel van hun liefdesverhaal speelde zich tot nu toe in de Domstad af. Dat begon in de zomer van 1983 in hartje Utrecht.
Petra is op dat moment werkzaam bij de Rabobank. Om de leerstof van een cursus door te nemen, strijkt ze neer op het volgens haar “destijds grootste en bekendste terras van Utrecht” van Ristorante Il Pozzo aan de Oudegracht. “In mijn ooghoeken zag ik een mooie man staan. De ober die naar mij toekwam, bood mij een drankje aan met de groeten van de leuke man en vroeg of ik met hem uit wilde gaan. ‘No way’, dacht ik. Mijn vader had mij altijd gewaarschuwd voor de Italianen, omdat hij daar veel mee had gewerkt. Einde verhaal dus.”
Tijdens het uitgaan komt Petra hem weer tegen. “In de disco zag ik hem weer en helaas sprak hij geen Engels, maar zijn doorzettingsvermogen bracht ons een tolk: de zoon van Mario (Nistro van Broodje Mario, red.). Ons eerste gesprek was voornamelijk met een tolk erbij en daarna veel zoe-
nen”, lacht ze.
‘De taal- en cultuurbarrière was enorm’ “Het matchte goed, omdat we eerst enorm verliefd waren en elkaar ook niet veel zagen. Emilio werkte vooral in de avonden en ik overdag. Het was reuze spannend om met een Italiaan te daten, al waren mijn ouders er in het begin niet echt blij mee.”
Broodje Mario
“Ik denk dat mijn interesse in buitenlanders is ontstaan doordat mijn vader in de jaren ‘60 bij Werkspoor werkte”, gaat Petra verder. “Daar waren veel Italianen en Grieken in dienst. Als klein meisje haalde ik mijn vader op bij de poort en vond ik al die buitenlandse mensen al reuze interessant.”
Amsterdamsestraatweg. “Emilio heeft tot 1990 gewerkt bij ristorante Il Pozzo en is daarna het gezicht geworden van Broodje Mario, waar hij tot aan zijn pensioen heeft gewerkt. Toen onze twee jongens 10 jaar waren, zijn we verhuisd naar Houten.” Hun mooiste herinnering samen? “Dat ligt toch wel aan de Oudegracht bij Ristorante Il Pozzo, waar ik elk weekend te vinden was en waar ik ook veel Italiaanse vrienden heb gemaakt. Ieder weekend was het stappen bij De Cerano, Hordijk of Cartouch. We waren jong en het leven was een groot feest.”
‘De taal- en cultuurbarrière was enorm’
Voor Emilio was de cultuurshock groter dan voor haar, vertelt Petra. “Hij kwam uit een klein dorpje in Italië, waar Mario Nistro ook geboren is, en ging op vakantie naar Nederland. De rest is historie. Hij is nooit meer weggegaan.” Het stel woont tot 2001 in Utrecht aan de
Taalbarrière
Wel was de taal- en cultuurbarrière volgens Petra ‘enorm’. “Emilio werkte vooral met Italianen en ik had snel in de gaten dat een taal leren daarom handig is. Dat betekende vooral veel luisteren, napraten en uit boekjes leren. Toen ik voor mijn gevoel al een beetje Italiaans sprak, ging ik mee naar zijn dorp.”
“Zijn familie praatte in zwaar dialect en dat had ik niet geleerd. Gewoon doorzet-
ten en samen lachen. Onze kinderen en kleinkinderen zijn onze grootste kracht geweest om samen een leven te kunnen opbouwen. We spreken nu meestal half Nederlands en half Italiaans; dat ligt aan het onderwerp.”
“Ruim 43 jaar later, twee prachtige zoons en schoondochters en vier kleinkinderen verder, zijn we nog steeds een gouden koppel met uiteraard veel hobbels en bobbels op deze weg, maar ‘Vero amore esiste’ (ware liefde bestaat, red.).”
Frank en Bart werden na hun bruiloft opgewacht door voormalig burgemeester Jan van Zanen: ‘Dat was fantastisch!’ In november 1970 komen Bart (86) en Frank (75) elkaar voor het eerst tegen aan de bar in de werfkelder van het COC (Centrum voor Cultuur en Ontspanning) aan de Nieuwegracht. De vonk slaat direct over en ruim 55 jaar later bloeit de liefde nog steeds.
Zittend aan de bar raken de twee al snel met elkaar aan de praat. “Bart vertelde over zijn laatste reis en ik over mijn winkel”, vertelt Frank. Samen met zijn moeder verkoopt hij huishoudelijke artikelen in de Nachtegaalstraat. Bart werkt dan als binnenhuisarchitect. De eerste indruk die ze van elkaar hebben is meteen positief. “Ik vond Bart er met zijn krullen mooi uitzien”, vertelt Frank. “En ik vond Frank een leuke, doortasten-
de jongen”, voegt Bart eraan toe. Na die avond in het COC spraken ze enkele weken later opnieuw af. “Wat hadden we elkaar toen veel te vertellen”, zegt Frank enthousiast. Hij vertelt dat Bart, die wat ouder is dan hij, hem op een andere manier leerde kijken naar de “mooie omgeving van de Utrechtse grachten”. Ook vele jaren later is die liefde voor Utrecht nooit verdwenen. “Utrecht is een fijne stad om in te wonen”, benadrukt Frank. Vooral de openheid van de stad waarderen ze. “De bewoners hier staan open voor nieuwe mensen.”
Broodje van Martin Hun liefde is in mei 2020 vereeuwigd tijdens hun trouwdag. Vanwege corona konden de standaard huwelijken niet doorgaan, waarna Bart en Frank besloten te kiezen voor een flitshuwelijk aan het loket. “In een leeg stadskantoor”, vult Frank aan. Hun bruiloft kreeg van Jan van Zanen, destijds burgemeester van Utrecht. “Hij stond met een grote bos bloemen ons op te wachten. Dat was fantastisch”, vertelt Frank enthousiast. De reden voor zijn bezoek aan het pasgetrouwde paar lag in eerdere ontmoetingen die hij in januari van datzelfde jaar met Bart en Frank had.
“Op 18 januari 2020 bestond het COC Utrecht 70 jaar en onze favoriete broodjeszaak Broodje van Martin in de Willemstraat vierde toen haar 20-jarig bestaan. Op beide feesten kwamen we Jan van Zanen tegen en raakten we met hem aan de praat”, aldus Frank. Na het huwelijk sloot het bruidspaar deze bijzondere dag af bij Broodje Martin, die de zaak volledig had versierd.
Geheim
Het geheim achter 55 jaar liefde is volgens Frank heel simpel: “We claimen elkaar niet, zijn niet jaloers en
zorgen voor elkaar”. Vooral samen lachen is belangrijk voor de twee. “We doen nog steeds gek met elkaar en maken veel grapjes.”
Normaal gesproken vieren ze Valentijnsdag of andere jubilea gewoon thuis. “Dan maken we een ovenschotel en gaan we daarna uit”, licht Frank toe. “Bij hoogtijdagen gaan we uit eten of maken we een reisje langs de Rijn.”
‘Bij hoogtijdagen gaan we uit eten’
Voor aankomende Valentijnsdag staat het plan in ieder geval al vast: samen een broodje eten bij hun favoriete broodjeszaak in de Willemstraat. a
Oproep
Heb jij ook een ‘liefdesverhaal’ met een Utrechts tintje? DUIC is voor een nieuwe rubriek op zoek naar meer van dit soort échte Utrechtse liefdesverhalen, waarin de stad een bijzondere rol speelt.
Of het nou gaat om prille liefde, een jarenlange romantische relatie of een vriendschap. Wil jij zo’n verhaal (met foto) delen? Mail ons dan via redactie@duic.nl met als onderwerp ‘Utrechtse liefde’. Vertel kort jullie verhaal en wie weet verschijnt het binnenkort in de krant!
UTRECHT VOLGENS
Utrecht volgens ijsmaker
Roberto Coletti
In de rubriek Utrecht Volgens spreken we een bekende of onbekende Utrechter. Vaak met een actuele aanleiding en altijd met een paar standaardvragen over het leven in Utrecht.
IJsmaker Roberto Coletti (60) is al 24 jaar met Carlina De Lorenzo de eigenaar van ijssalon Roberto Gelato. Al die jaren zit de ijssalon op dezelfde plek op de Poortstraat in de Utrechtse wijk Wittevrouwen. “In het begin had niemand er vertrouwen in”, zegt Roberto. “Maar het was vanaf de eerste dag een succes. Want weer of geen weer, mensen hebben altijd zin in ijs.”
Tekst en fotografie: Marly Claassen
Waarom wilde je een ijssalon in Utrecht?
Tot ik emigreerde uit Italië (1993, red.), was ik nog nooit in Nederland geweest. En ik had ook geen ervaring met het maken van ijs. In Italië stelde ik de kleuren van brillenmonturen samen. Totaal anders. Maar ik wilde graag emigreren en alleen met een baan.”
“Veel mensen uit mijn woonplaats in de Dolomieten waren ijsbereider in Noord-Europa. In dat netwerk vond ik een baan als hulpjongen in een ijssalon in Amersfoort.”
“Daar zag ik de magie van het maken van ijs. Ik wilde alles zien en bleef maar kijken naar hoe het ijs gedraaid werd. Voor mij was het bijna hypnose. Mijn baas was daar niet zo blij mee”, lacht Roberto. “Maar ik wist vanaf dat moment: dit wil ik mijn hele leven blijven doen. En ik wil mijn eigen ijssalon!”
Wat bracht je naar Utrecht?
“Om het vak breed te leren heb ik op meerdere plekken gewerkt. Bijvoorbeeld in Arnhem en Nijmegen. Zo kon ik zien hoe ijs in Nederland als product verkocht wordt en wat voor soort mensen ijs kopen. Maar ik vond Utrecht de leukste plek om een eigen ijssalon te openen. Utrechters zijn open. Het is net een uitgegroeid dorp. Dat is in andere delen van Nederland heel anders.”
“Om de juiste plek in Utrecht te vinden, heb ik grondig onderzoek gedaan. Ik analyseer-
de huizenprijzen, data van bewoners. Op basis daarvan had ik een paar voorkeurswijken. Eén daarvan was Wittevrouwen.”
“In 2001 kreeg ik de tip dat een winkel vertrok op de plek waar nu onze ijssalon zit (Poortstraat 93, red.). Vervolgens moesten
Carlina (De Lorenzo, mede-eigenaar Roberto Gelato, red.) en ik snel beslissen en in twee dagen het contract ondertekenen. In 2002 konden we open.”
Hoe was die beginperiode?
“De vier maanden voor de opening waren een van de moeilijkste periodes uit mijn leven. Vrienden en collega’s geloofden allemaal niet dat ik op die plek in Utrecht een succesvolle ijssalon kon hebben. Ze waren kritisch en ik kreeg weinig steun.”
“Carlina en ik deden daarom alles zelf, van de vloeren tot het schilderwerk. Toen ik bijvoorbeeld de pui aan het schilderen was, liepen er mensen langs die vroegen wat voor nieuwe winkel op dit adres kwam. Ik zei dat ik het niet wist en gewoon de schilder was. Ik was de negatieve reacties helemaal zat.”
Waarom ging je toch door met de ijssalon?
“Het moest koste wat het kost open. Het contract dat ik tekende duurde vijf jaar en al het spaargeld van Carlina en mij zat in
de ijssalon. Omdat iedereen zei dat de plek slecht was, hadden we op de openingsdag eind maart maar één ijssmaak in de vitrine: chocolade.”
“Al snel stond er een rij voor de deur. Daar waren we niet op voorbereid. We moesten daardoor continu ijs maken en scheppen. We konden de ijssalon niet uit. Carlina’s moeder bracht ons zelfs eten en we aten in het magazijn. Vanaf de allereerste dag was de ijssalon dus een succes. We zijn sindsdien alleen maar gegroeid.”
Hoe heb je de afgelopen jaren ervaren?
“In die 24 jaar heb ik van alles kunnen doen in onze ijssalon. We hebben ooit een avond gehad alleen voor volwassenen. Ook huurden we een keer de oude Tivoli af en hielden daar samen met een restaurant een vijfgangen-diner met alleen maar ijs. We noemen onszelf niet voor niets ijsgek”, vertelt Roberto lachend.
“Eigenlijk is elke dag sinds de opening een hoogtepunt. De prijzen die ik heb gewonnen (zoals beste ijsmaker van de wereld in 2018, red.) zijn leuk. Maar de mooiste prijs die ik win, is wanneer een klant ons kiest voor een ijsje. Ik ben daarom elke dag al mijn klanten dankbaar.”
“Door mijn klanten heb ik kunnen doen met mijn leven wat ik wilde. Ik werk heel hard
voor ze, zodat ik ze mijn dankbaarheid en blijheid kan teruggeven. En ze voelen ook als familie. Ik zie sommige klanten al 24 jaar. Hun kinderen hebben we geboren zien worden en werken inmiddels bij ons”, vertelt Roberto trots.
Wat is na al die jaren jouw favoriete ijssmaak?
“Die vraag wordt me vaak gesteld. Maar als je kinderen hebt, zou je dan ook tussen je kinderen kiezen? Waarom moet ik dan tussen mijn creaties kiezen? Ik maak alleen wat ik lekker vind Daarom hebben we geen rare kunstmatige smaken. Wat ik niet lekker vind, maak ik niet.”
Mist Utrecht iets volgens jou?
“Ik mis niks in Utrecht. Het heeft alles en ligt centraal. Je ziet wel dat in Utrecht het woningtekort toeneemt, de huizenprijzen stijgen en het steeds drukker wordt met toeristen. Utrecht begint daardoor een klein-Amsterdam te worden. In Amsterdam wil ik nog niet gratis wonen.”
Wat is Utrecht volgens jou?
“Ik vind Utrecht de mooiste stad van Nederland. Ik woon hier al meer dan dertig jaar. Door mijn beperkte Nederlands zal ik denk ik nooit een echte Utrechter zijn. Toch voelt Utrecht wel als mijn stad. Ik zou Utrecht en het leven hier nooit willen ruilen.” a
Vanaf 20 februari opent Roberto Gelato weer de deuren voor de start van het nieuwe ijsseizoen.
Vrijwilligers blazen Nieuw Rotsoord nieuw leven in
Van vervallen villa naar theehuis
Het nieuwe theehuis in villa Staatsen is sinds een paar weken open. De monumentale villa op Rotsoord is de afgelopen paar jaar gerenoveerd en verduurzaamd door vele vrijwilligers van Nieuw Rotsoord. De kinderboerderij zit al tientallen jaren op de plek van de voormalige wasserij Staatsen. De verbouwing van het terrein is nog niet af, maar er is al veel gedaan.
Tekst: Bo Steehouwer / Fotografie: Bas van Setten en Nieuw Rotsoord
Het is een komen en gaan van vrijwilligers deze ochtend. Buiten wordt geklust, binnen opgewarmd en koffie gedronken. In het pas geopende theehuis ruikt het naar koekjes, net vers gebakken in de keuken. Ondertussen wordt er vrolijk gebabbeld.
Nieuw Rotsoord bestaat sinds 2004. De kinderboerderij in Hoograven begon tientallen jaren geleden als een initiatief van bewoners. Nog steeds spelen zij de grootste rol. “We bestaan voor 99 procent uit vrijwilligers”, zegt buurtbewoner en vrijwilliger ’s Jean Rensing. Als klusvrouw is ’s Jean inmiddels ruim twaalf jaar betrokken. Ze woont om de hoek aan het Smaragdplein. Ze stuurt de vrijwilligers aan en klust, waar het haar fysiek nog lukt, graag mee. Na haar pensioen wilde ze graag meer bewegen. Iedere maandag en donderdag is ze bij Nieuw Rotsoord te vinden. “Het is hier nooit saai.” Wie graag een steentje bijdraagt, is van harte welkom. De komende tijd moet er nog genoeg gebeuren. “We zitten nooit vol.” ‘Wordt dit ooit wat?’
Een grote groep vrijwilligers maakte de villa eind 2024 en begin 2025 klaar voor de renovatie, restauratie en uitbreiding. Buurtbewoners – jong én oud – gingen samen aan de slag om de villa te strippen en verbouwklaar te maken voor bouwbedrijf Van Zoelen.
Er werden speciale klusdagen georganiseerd, inclusief catering, en RTV Utrecht maakte er de documentaire ‘De Vervallen Villa’ over. ’s Jean is heel trots op alle betrokkenen. “We gaan met volle kracht vooruit”, zegt ze. “Er wordt met man en macht aan gewerkt. Het gebouw is bijna onherkenbaar. Toen we hier een van de eerste keren naar binnen liepen, vroegen we ons af: wordt dit ooit wat?”
Vrijbuiters
Ook Sander van Schijndel, voorzitter van Stichting Nieuw Rotsoord, is ontzettend trots. Hij coördineert de verbouwing en is het vaste aanspreekpunt voor aannemers en uitvoerders. “Van maart tot mei wordt nog volop gewerkt aan het terrein. In juni willen we Nieuw Rotsoord feestelijk heropenen. Het is de kers op de taart van de tien jaar waarin we bezig waren met onzichtbare dingen als lobbyen, onderzoeken, ontwerpen en onderhandelen.”
De afgelopen anderhalf jaar hielpen 100 mensen mee met de verbouwing. “Sommigen een enkele keer en sommigen iedere week – en allemaal in hun vrije tijd. Geweldig”, vindt
Rotsoord met Villa Staatsen van bovenaf.
Sander. “Het is een kwestie van een lange adem geweest, maar het is fantastisch wat we met deze groep vrijbuiters hebben gedaan.”
Nieuwe wandelroute
De oude houten barakken maakten plaats voor een moderne serre, de villa is gestript en opnieuw geverfd. Het gebouw is verduurzaamd en heeft energielabel A++ gekregen. Binnenkort zijn de tuin en de vijver aan de beurt. Er komt een groen park met speelruimte, een nieuwe wandelroute tussen de Briljantlaan en Rotsoord en een terras bij de villa.
Op het terrein vind je ook allerlei dieren, een boomgaard en moestuinen. En dat alles op de plek waar vroeger wasserij Staatsen was. De villa is de voormalige directeurswoning, gebouwd in 1905. Dat verraden onder meer de gekrulde ornamenten op de plafonds, de oude houten vloer en de tegeltjes op de muren in de gang. Het gebouw is een gemeentelijk monument.
De wasserij bestond tot 1974. Later werd de villa bewoond door kunstenaars, woongroepen en studenten. In 2023 is de villa, met be-
hulp van fondsen en subsidie van de gemeente, door Stichting Nieuw Rotsoord gekocht.
‘Rustpunt in de wijk’ Vrijwilligers en andere betrokkenen noemen Nieuw Rotsoord een bijzondere plek, ook ’s Jean. “Mensen voelen zich hier happy. Het is een rustpunt in de wijk.” Wat ze vooral waardeert, is dat de plek voor van alles en nog wat wordt gebruikt. Kinderen maken er kennis met dieren. Er zijn activiteiten, zoals filmavonden en live muziek, en er wordt samen getuinierd. Buurtbewoners kunnen er ruimtes huren voor een feest of workshop, en organisaties kunnen er komen vergaderen. Daarnaast kun je er binnenlopen voor een kop koffie of een dagje buiten de deur werken.
Sander kan niet wachten op de zomer. “Als je nu vanuit de fijne, nieuwe ruimte naar buiten kijkt, zie je nog een modderpoel en bestrating van kort na de Tweede Wereldoorlog. Ik kijk ernaar uit om in het zonnetje op het nieuwe terras te zitten, met om me heen heel veel nieuw geplante boompjes.” a
Een van de vergaderzalen in de villa.
Aannemer Van Zoelen en het klusteam van Nieuw Rotsoord.
Doloris Valentijnsactie
Waar: Doloris Anoma Maze
Wanneer: Woensdag 12 t/m vrijdag 14 februari
Prijs: 64 euro (voor twee personen)
Op Valentijnsdag kun je voor het eerst met z’n tweeën in het Doloris Anoma Maze. Doloris is een kunstdoolhof dat je eigenlijk in je eentje trotseert. Tijdens deze speciale Valentijnsactie is het echter voor het eerst mogelijk om de ervaring te delen. Een tijdslot is te reserveren via de website.
Clash of the Titans
Waar: dB’s aan de Vlampijpstraat
Wanneer: Vrijdag 13 februari Prijs: 7 euro aan de deur, 5 euro online
Komende vrijdag vindt de vierde voorronde plaats van de grootste bandwedstrijd van Utrecht: Clash of the Titans. Tijdens Clash of the Titans laten lokale bands zien wie het beste nieuwe geluid van de stad is. Deze editie treden vijf bands op: Mica Culpa, Honey Blonde, Cosmopolitans, Ill Mind en Story Of Johnny.
Utrechtse Meezingerij
Waar: TivoliVredenburg
Wanneer: Zaterdag 14 februari, 13:30 tot 16:00 uur Prijs: gratis
Op initiatief van Charles Chamboné wordt een middag georganiseerd waarop mensen van jong tot oud samen kunnen meezingen. De Utrechtse Meezingerij is in de Grote Zaal van TivoliVredenburg met en er worden zowel bekende als minder bekende Nederlandstalige liedjes gezongen. Een ticket is niet nodig; bezoekers kunnen gewoon binnenlopen.
Wordbites Poetry Rave
Waar: Stadsklooster
Wanneer: Vrijdag 13 februari, 20:15 tot 21:45 uur
Prijs: 15 euro, met U-pas 10 euro
In het Stadsklooster is er op vrijdag 13 februari een Wordbites Poetry Rave. Wordbites heeft als doel mensen samen te brengen door middel van poëzie, muziek en dans. De Poetry Rave combineert acid, afro, Balkan, house en techno met live poëzie waarop gedanst kan worden.
Liefde & Kunst Festival
Waar: Museum Catharijneconvent
Wanneer: Zaterdag 14 februari, 11:00 tot 17:00 uur
Prijs: 15 euro (CJP & studenten 7 euro, Museumkaart gratis)
In Museum Catharijneconvent is op zaterdag 14 februari het Liefde & Kunst Festival. Een eendaags festival met kunst, performance en muziek rondom het thema liefde. Er zijndiverse activiteiten verspreid over de dag. Sommige programmaonderdelen hebben eenbeperkt aantal plekken, het is daarom aan te raden om er op tijd aanwezig te zijn. Kaartjes moeten vooraf worden gereserveerd.
Kinderrommelmarkt Molen de Ster
Waar: Molen de Ster
Wanneer: zondag 15 februari, 9:00 tot 12:30 uur
Prijs: 1 euro inschrijving per tafel of kleedje
De kinderrommelmarkt is een markt voor en door kinderen van 7 tot en met 12 jaar. Zij kunnen onder andere oud speelgoed, knuffels en kleding verkopen. Terwijl ouders op het terras koffie drinken, runnen de kinderen hun eigen kraampje onder toezicht van de marktmeester. Inschrijven kan via de website.
Verkiezingsdebat
Waar: Bibliotheek Neude
Wanneer: Zaterdag 14 februari, 13:00 tot 15:45 uur Prijs: gratis
Op Valentijnsdag debatteren Utrechtse politieke partijen in bibliotheek Neude over de vraag: geldtmedemenselijkheid in onze stad voor alle Utrechters, ook voor mensen zonder geldigeverblijfspapieren? Onder leiding van oudwethouder Hans Spekman gaan de partijen ingesprek over wonen, zorg en meedoen. Het publiek kan reageren op stellingen. Een gratisticket is te reserveren via de bibliotheek.
DRIE ARTSEN RENNEN VOOR KINDEREN MET EEN SCHISIS
250 kilometer rennen door Sahara
Drie Utrechtse artsen verruilen binnenkort hun klompen voor hardloopschoenen en de operatiekamer voor de Sahara. In april staan Lieke Hofman (31), Emma Paes (41) en Harm Winters (33) aan de start van een ultramarathon van 250 kilometer door de woestijn. 7 dagen lang, onder extreme temperaturen, meerdere marathonafstanden lopen. Waarom de artsen van het Wilhelmina Kinderziekenhuis dat doen? Om geld op te halen voor onderzoek naar kinderen met een schisis.
Lieke, arts-onderzoeker, Emma, schisischirurg, en Harm, plastisch chirurg in opleiding, leren elkaar kennen via hun werk in het schisisteam van het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ). Wat begon als collegiaal contact, groeit al snel uit tot een vriendschap. “We delen dezelfde energie en passie voor hardlopen”, zegt Emma. “Als je die drive allebei hebt, dan trek je elkaar vanzelf mee.” Die drive is ook nodig voor hun volgende uitdaging: de Marathon des Sables, ruim 250 kilometer hardlopen door de Sahara om geld op te halen voor kinderen met een schisis.
Het idee voor deze extreme uitdaging komt van Lieke. Maar Emma hoeft niet lang na te denken toen ze werd gevraagd mee te rennen. “Ik dacht meteen: wat gaaf! Maar je moet het thuisfront wel meekrijgen. Het vraagt veel tijd en energie.” Het thuisfront bleek gelukkig een belangrijke steun. “Ze staan er honderd procent achter. Dat helpt enorm in de voorbereiding”, aldus Emma.
250 kilometer rennen
De Marathon des Sables staat bekend als een van de zwaarste ultramarathons ter wereld. In zeven dagen tijd leggen deelnemers
Je ligt daar met 7 andere deelnemers, met je slaapzak en je matje.” Overdag kan de temperatuur oplopen tot boven de 40 graden, terwijl
het ’s nachts juist flink kan afkoelen.
De dagelijkse etappes verschillen in lengte. De meeste dagen lopen de deelnemers zo’n 30 tot 40 kilometer, maar er zit ook een veel langere etappe tussen van zelfs 100 kilometer achter elkaar.
Kinderen met een schisis
Toch is de fysieke uitdaging niet hun belangrijkste motivatie. Hun deelname staat volledig in het teken van hun patiënten: kinderen met een schisis. Schisis is een aangeboren spleet in de lip, kaak of het gehemelte. Veel mensen kennen het als een ‘hazenlip’, een term die de artsen liever niet gebruiken. Vooral een spleet in het gehemelte kan grote gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor drinken, eten en later spreken.
andere baby’s,” legt Lieke uit. “Later kan het invloed hebben op hun spraakontwikkeling. Sommige kinderen ondergaan meerdere operaties en jarenlange behandelingen.”
In sommige gevallen moeten kinderen vier of vijf keer geopereerd worden voordat ze acht jaar oud zijn. Dat betekent veel ziekenhuisopnames, herstelperiodes en lange tijd weg van school en vriendjes. “De impact wordt vaak onderschat,” zegt Lieke. “Mensen zien soms alleen de buitenkant, maar er speelt veel meer.”
‘Voor ons is deze run een tijdelijke uitdaging, maar voor deze kinderen is het een traject dat jaren duurt’
Geld voor wetenschappelijk onderzoek
Als artsen zien Lieke, Emma en Harm dagelijks wat deze kinderen en hun families doormaken.
Dat maakt hun missie persoonlijk.
“Kinderen met een gehemeltespleet kunnen niet vacuüm zuigen en dus niet net zo makkelijk drinken als
“Voor ons is deze marathon een tijdelijke uitdaging”, zegt Emma. “Maar voor deze kinderen en hun ouders is het een traject dat jaren
duurt. Door deze ultramarathon te lopen, hopen we aandacht te vragen voor hun verhaal.”
Met hun actie zamelen ze geld in voor wetenschappelijk onderzoek naar schisis. Dat onderzoek richt zich op het verbeteren van operatietechnieken, met name voor het sluiten van het gehemelte. Het doel is om te ontdekken welke operatietechniek de beste resultaten geeft, met de minste complicaties en de beste spraakontwikkeling.
“We vergelijken verschillende operatietechnieken”, legt Lieke uit. “Als we weten welke techniek het beste werkt, kunnen we mogelijk extra operaties voorkomen. Dat zou een enorme verbetering zijn voor deze kinderen.”
Het onderzoek is al gestart, maar om kinderen langdurig te kunnen volgen en betrouwbare conclusies te trekken, is meer financiering nodig. Daarom besluiten de artsen hun sportieve uitdaging te koppelen aan fondsenwerving.
Voorbereidingen tot het uiterste De voorbereiding begon al bijna een jaar geleden. Naast hun drukke werk in het ziekenhuis trainen ze meerdere keren per week. Lange afstanden van 30, 40 of zelfs 50 kilometer zijn inmiddels geen uitzondering meer. Ze hebben allemaal een achtergrond in duursport
en liepen eerder al afstanden van 50 kilometer en meer, onder andere in de bergen.
Maar de woestijn brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. “We proberen het ongemak op te zoeken”, zegt Emma. “Toen het begin dit jaar sneeuwde, gingen wij juist naar buiten om lange afstanden te lopen. In de bossen, op het strand, in de wind. Je kunt de hitte hier niet trainen, maar je kunt wel leren omgaan met vermoeidheid en ongemak.”
Ook hebben ze hun voorbereiding professioneel aangepakt, met inspanningstesten, voedingsschema’s en zweetanalyses. “We hebben geleerd hoe belangrijk voeding en zoutinname zijn”, zegt Emma. “Als je dat niet goed regelt, kan je lichaam het begeven.”
Op 1 april vertrekken ze naar Marokko. Een paar dagen later begint de race. Tijdens de marathon dragen ze een tracker, zodat hun thuisfront hen kan volgen terwijl ze stap voor stap de woestijn doorkruisen. a
Wie meer wil weten over het onderzoek of een bijdrage wil leveren, kan terecht op de online actiepagina van het Wilhelmina Kinderziekenhuis.
Tekst: Max Weijtens / Fotografie: Aangeleverd
OP PAD MET OUD-UTRECHT
Langs de Hoogstraat en verder
De historische vereniging Oud-Utrecht maakt voor DUIC wandelingen door de stad, op zoek naar bijzonder erfgoed. Ditmaal gaat de korte wandeling langs een voormalige rand van de stad: het gebied op en rond de Hoogstraat. Een klein gebied dat stiekem een schat aan monumenten bevat. De wandeling start meteen bij het eerste iconische bouwwerk: de Rode Brug. Deze brug, die werd vernoemd naar het middeleeuwse gerecht (bestuurlijke eenheid) dat eraan vast zat. Dat gerecht besloeg het gebied dat nu Ondiep heet en het stuk vanaf de Rode Brug langs de Vecht naar het Zandpad. De brug kende een flink aantal gedaanteverwisselingen sinds de 16e eeuw – al is de brug waarschijnlijk ouder. De brug is in de oude boeken altijd al aangemerkt als ‘Rode Brug’: waarschijnlijk is hij vanaf het begin roodgeverfd geweest. Lange tijd was het de voornaamste passage over de Nieuwe Vecht die aangelegd werd in 1338. De brug is altijd zo smal geweest, wat sinds de opkomst van de auto regelmatig tot verkeersproblemen leidde.
Direct naast de brug staat het voormalige politiebureau Hogelanden met torentje uit 1909, waarvandaan meer dan eens politiemensen moesten uitrukken om de boel te sussen. Nu is dit fraaie gebouw in gebruik als zorginstelling Lister Hostel Hogelanden voor alcoholverslaafden.
Rijk aan monumenten
Naast de brug staat een brugwachtershuisje uit 1890 in chaletstijl dat een rijksmonu-
ment is. Er zijn maar weinig gebouwen in die stijl gemaakt dus vandaar deze waardering. We hebben nog nauwelijks een stap gezet en hebben toch al prachtige geschiedenis gezien. We zetten koers naar Jagerskade 13, waar het Vechthuis staat dat eveneens een rijksmonument is. Hoewel nu waarschijnlijk onherkenbaar, is het zowel een oud bedrijfspand als een woonhuis uit de 16e eeuw, dat onder meer dienst heeft gedaan als smederij en klei- en tegelpakhuis. Veel Utrechters kennen dit pand echter als een partycentrum, wat het maar liefst veertig jaar lang was. Nu is horecagelegenheid Rooie Nel erin gevestigd. We lopen terug naar de Loevenhoutsedijk en gaan linksaf die straat in. Onmaatschappelijk De Loevenhoutsedijk is vernoemd naar een grote boerderij die hier ooit stond genaamd De Loeven. Eenmaal het moderne muziekgebouw Muziekhuis Utrecht gepasseerd, doemt daar een markant, schuin aan de weg staand gebouw met balkon op. Het staat er wat alleen, maar dat was niet altijd zo. Het is het voormalig bad- en beheerdershuis van de woonschool Anthonieplein. Deze woonschool was sinds de jaren veertig voor ‘onmaatschappelijken’. Er werd deze zogenaamd onaangepaste mensen geleerd hoe ze een huishouden moesten bestieren. De opzichter hield streng toezicht op de kleine huisjes vanaf het balkon van dit gebouw. Deze bevoogdende manier van wonen en leven raakte uit de bestuurlijke mode in de jaren zeventig. Het systeem bleek niet te werken, want de
Wil je lid worden van Oud-Utrecht? Kijk dan op oud-utrecht.nl/
De historische vereniging Oud-Utrecht maakt voor DUIC wandelingen door de stad, op zoek naar bijzonder erfgoed. Deze keer wordt het een korte wandeling langs de Ooster- en Westerkade, waar de bedrijvigheid sterk is veranderd.
bewoners kregen het stigma ‘asociaal’ te zijn. Daardoor kwamen ze niet aan werk en bleven ze in die woningen zitten, maar dat was niet de bedoeling: ze moesten doorstromen naar de toen net gebouwde arbeidershuizen in Ondiep.
Verdwenen treinstationnetje
Schuin tegenover het gebouw en haaks op de Loevenhoutsedijk ligt de weg die Hoogstraat heet. In deze straat zit onder meer de straatvereniging Hogelanden, die al sinds 1909 activiteiten organiseert. Het buurtje kent veel typische hoekwoningen met een schuine kant waar de voordeur zit. Dit zijn allemaal voormalige winkelpanden van melkverkopers, sigarenboeren en bakkers. Merk ook het duo-gebouw op nummer 33 op: dit op een pakhuis lijkende gebouw heette vroeger Stella Maris en bood de buurt een plek om activiteiten te ondernemen; zo waren er een sport- en spelzaal te vinden. Sinds de jaren negentig zijn het woningen. Aan het einde van de Hoogstraat is de aansluiting met het Lauwerecht en de Anthoniedijk. Onder de Gasthuismolenbrug doorgelopen is er een trap naar boven, om naar de overzijde van de Vecht te gaan. Op deze plek is helaas niets meer van de geschiedenis te zien. De spoorweg naar Zwolle ligt er al heel lang. Hier was het stationnetje Vechtbrug, naar de gelijknamige korte straat die nu op het terrein van de Van der Hoeven Kliniek ligt. De betonnen brug was vroeger niet meer dan een oversteekplaats over het water. Alleen fotomateriaal herinnert nog aan de acti-
viteit op dit terrein.
We lopen de trap op en de loopbrug naast het spoor over naar de Lagenoord. Na de afdaling van de trap lopen we meteen weer onder de Gasthuisbrug door; het water is dan aan de rechterhand. Daar zien we na enige stappen het volgende gemeentelijke monument: Lagenoord 71. Dit hoekhuis met stal en enorme tuin staat er sinds 1915 en was ooit van een hovenierster die in 1934 maar liefst vier dagen in het gevang zat omdat ze groenten in het open water, de Vecht, had gewassen. Dat water was ongeschikt verklaard voor consumptie. Datzelfde water volgen we terug naar de Rode Brug, alwaar de eerdergenoemde Nieuwe Vecht begon. Die benaming is ontleend aan het feit dat dit stuk een gekanaliseerd deel van de Vecht betreft. De oude, meanderende rivier werd in de 14e eeuw afgesneden over ruim een kilometer. Die bewuste meander viel daarop droog en daar dankt de buurt die er kwam, Ondiep, zijn naam aan. Daarna is het tijd voor een drankje bij het oude Vechthuis. a
De Roode Brug in de jaren ’30.
Het wachtershuisje rond 1975, toen groen geverfd.
Het stationnetje Vechtburg bij het 50-jarig jubileum van de N.C.S. in 1913.
DUIC PUZZEL
ZOEKPLAAT
Zoek de zeven verschillen
een vertrouwd gezicht voor al uw vragen
Bianca Versteeg
U bent altijd welkom voor een open gesprek.
Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht
Ook als u niet of elders verzekerd bent.
Utrecht
Waarom families kiezen voor ons uitvaartcentrum:
• de sfeervolle opbaarkamers zijn warm en huiselijk ingericht
• de professioneel uitgeruste aula biedt ruimte voor grote afscheidsdiensten
U bent altijd welkom voor een open gesprek.
Noorderveld
Structuurbaan 1 030 - 604 42 35
STADHUISBRUG
KOM KENNISMAKEN MET WDK op een van onze chauffeursbijeenkomsten! DO. 12 FEB van 16 tot 19 uur Standplaats. Straatweg 7, 3604 BA Maarssen.
“ Alle ritten, dagen en passagiers zijn anders. zo leuk om samen opweg te zijn!”
Maak óók het verschil op de Regiotax Utrecht!
• Contract van 16 tot 36 uur per week Minimaal 3 dagen per week beschikbaar
• Om het weekend beschikbaar Salaris vanaf 2026: €15,52 tot €17,81 bruto per uur, afhankelijk van ervaring
• Standplaats, Straatweg 7 in Maarssen, reiskosten conform CAO
Meer informatie? www.wdkgroep.nl of scan de QR-code.
Vragen of interesse? vacature@wdkgroep.nl of 026-3653153
Geen Taxipas? GRATIS OPLEIDING
Wel een Taxipas?
€ 250,- STARTBONUS
Kussenzacht 9 rollen
Schoon 12
Kijk in onze folder voor nog veel meer topaanbiedingen of ga naar vomar.nl/folders Acties zijn geldig t/m zaterdag 14 februari 2026
SFEERVOL VERGADEREN
OP DE CAMPING
• 4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen
• Op een unieke locatie in Utrechts nieuwste hotspot Rotsoord
• Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, fiets of auto
• Flexibele catering, van drankjes tot diners
• Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard
• Standaard gratis zwarte koffie, thee en water
• Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn
• 365 dagen per jaar, ook in de avond
DIRECT RESERVEREN?
Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl
Liever bellen/appen? Pierre is te bereiken via 06-14415656
Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op WWW.CAMPINGGANSPOORT.NL