LAST-MILE Report_PL

RAPORT

Logistyka ostatniego kilometra: Rozpakuj przyszłość

Odpowiedź handlu elektronicznego na rosnące koszty i ostrzeżenie o rentowności

ZDJĘCIE: SHUTTERSTOCK

02

SPIS TREŚCI

Witamy

Rozdział — 2

Rozdział — 3

Koszt ostatniej mili

Jak reagują firmy e-commerce?

Jak wyróżniają się innowatorzy

Zalecenia

03

39

Kluczowe wnioski

Jak DS Smith może pomóc?/ Metodologia badań

05 Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Rozdział — 1

06

16

28

41

03

Witamy Przedstawiamy nasz najnowszy raport: Last-Mile Delivery: The Future Unpacked

Jak pokazuje nasze badanie przeprowadzone wśród 550 europejskich decydentów w firmach e-commerce, dostawa ostatniej mili nadal stanowi wyzwanie dla sprzedawców internetowych.

W ciągu ostatniego roku koszty, w tym usługi kurierskie, zwroty i nieudane lub uszkodzone produkty znacznie wzrosły, a 39% firm odnotowało nawet wzrost dwucyfrowy. Według Capgemini, koszty dostawy na ostatniej mili stanowią 41% kosztów całego łańcucha dostaw organizacji, co ma znaczący

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

wpływ na rentowność firm e-commerce.

Sprzedawcy e-commerce również mają trudności ze spełnieniem oczekiwań swoich konsumentów.

Kupujący oczekują: bardziej zrównoważonych opcji pakowania (73%), większej elastyczności w zakresie czasu dostawy (69%), szybszej dostawy (66%). Tylko nieliczni sprzedawcy twierdzą, że mogą całkowicie zaspokoić potrzeby konsumentów w każdym z tych obszarów.

Jednocześnie sam europejski rynek e-commerce mierzy

550

Ankietowanymi byli europejscy decydenci w firmach zajmujących się e-commerce

04

się z trudnościami. Po okresie szybkiego wzrostu podczas pandemii COVID-19, sektor uległ zachwianiu. Według danych Ecommerce Europe, europejski rynek handlu elektronicznego B2C wzrósł zaledwie o 3% w 2023 r., z 864 miliardów euro do 887 miliardów euro.

Wspomniane czynniki sprawiają, że sprzedawcy e-commerce znajdują się pod presją i muszą reagować, a wiele firm jest zmuszona do podjęcia drastycznych działań, aby utrzymać rentowność biznesu.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

„Innowacyjne firmy podejmują działania w ramach swoich partnerstw, operacji i opakowań”

W obliczu tych wszystkich wyzwań wiodące organizacje opracowują skuteczniejsze sposoby radzenia sobie z niedogodnościami, bez uszczerbku dla obsługi klienta.

Niniejszy raport ujawnia, w jaki sposób innowacyjne firmy podejmują działania w zakresie partnerstwa, operacji i opakowań, aby sprostać dzisiejszej presji i przygotować się na nadchodzące wymagania.

Na sprzedawcach e-commerce spoczywa presja, aby dokonać oceny dostępnych możliwości i znaleźć najlepsze rozwiązanie, które pozwoli im spełnić

oczekiwania konsumentów przy jednoczesnym lepszym zarządzaniu kosztami. Mamy nadzieję, że niniejszy raport pomoże ci w tej podróży.

Olivier Cottard Dyrektor ds. globalnego handlu e-commerce i przemysłu, DS Smith

Koszt ostatniej mili

KLUCZOWE WNIOSKI Koszty dostawy ostatniej mili dla firm e-commerce rosną i mogą poważnie wpłynąć na rentowność. Jednak ci, którzy mają ambitne i innowacyjne podejście, mogą pomóc firmom w ochronie ich zysków.

Zapytaliśmy 550 decydentów z firm z branży e-commerce o ich punkt widzenia.

Rozdział -- 1

1

05

Firmy e-commerce odnotowują wzrost kosztów związanych z dostawą ostatniej mili:

84

%

zgłasza wzrost kosztów w ciągu ostatnich 12 miesięcy

84

%

2

Wzrost oczekiwań konsumentów stanowi wyzwanie dla firm e-commerce w kontekście zdolności utrzymania ich lojalności i zadowolenia:

66

%

64

oczekuje ułatwienia dokonywania zwrotów

62

oczekuje ulepszeń związanych z minimalizacją opakowań przeznaczonych do utylizacji lub recyklingu

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

33

%

sprzedawców e-commerce jest w stanie w pełni sprostać oczekiwaniom dotyczącym szybkości dostaw

4

Tymczasem:

59

%

sprzedawców e-commerce weryfikuje politykę zwrotów

53

%

robi to zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju

61%

wykorzystuje sztuczną inteligencję i automatyzację w procesie kompletacji i pakowaniu, aby zwiększyć wydajność

39

%

28

%

zrobiło to dzięki zrównoważonym opakowaniom

Firmy e-commerce o innowacyjnym podejściu są bardziej zaawansowane we wdrażaniu kluczowych rozwiązań w zakresie partnerstw, operacji i pakowania na etapie dostawy ostatniej mili:

sprzedawców e-commerce przeprowadza regularne przeglądy dostawców i zaopatrzenia w celu oszczędności kosztów

jest w stanie w pełni sprostać oczekiwaniom związanym z niskim kosztem dostawy

było w stanie całkowicie zadowolić konsumentów w zakresie zrównoważonej dostawy

5

65%

36 %

%

Jednak tylko:

%

konsumentów oczekuje szybszej dostawy

uważa, że koszty będą nadal rosły w nadchodzącym roku

3

49%

57

%

narzuca minimalne wartości zamówienia na dostawę

skorzystało z zewnętrznego doradztwa w celu identyfikacji ulepszeń w zakresie opakowań i wydajności

53%

dostosowało (zarówno zmniejszając jak i zwiększając) liczbę rodzajów i rozmiarów opakowań

44%

oferuje konsumentom możliwość wysyłki bez opakowania zewnętrznego

06

Rozdział — 1

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

ZDJĘCIE: ADOBE STOCK

Koszt ostatniej mili

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

Koszty dostawy ostatniej mili rosną, podobnie jak oczekiwania konsumentów

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

07

Zdecydowana większość firm e-commerce (84%) odnotowała wzrost kosztów związanych z dostawą ostatniej mili w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Jak donosi Eurostat, urząd statystyczny Unii Europejskiej, dla części z nich wzrost ten był znaczący: 39% firm odnotowało wzrost kosztów o ponad 10% (wykres 1), co znacznie przewyższa roczną stopę inflacji wynoszącą 2,4% w Europie (dane z grudnia 2024 r.).

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

08

WYKRES 1

KOSZTY DOSTAWY OSTATNIEJ MILI WZROSŁY W CIĄGU OSTATNIEGO ROKU:

5% Spadły o maksymalnie 10%

0%

12%

Spadły o 11-20%

Wzrosły o ponad 20%

14%

0%

Pozostały bez zmian

Spadły o ponad 20%

P: W jakim stopniu średni koszt dostawy ostatniej mili zmienił się w ciągu ostatnich 12 miesięcy?

27% Wzrosły o 11-20%

41% Wzrosły o mniej niż 10%

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

Mimo, że inflacja w ostatnich miesiącach spadła, 84% firm uważa, że koszty będą nadal rosły w nadchodzącym roku, a 50% spodziewa się dwucyfrowego wzrostu.

Nie jest zaskoczeniem, że takie dodatkowe koszty wpływają na wynik finansowy. Prawie cztery na dziesięć firm (39%) odnotowuje w rezultacie niższe zyski, podczas gdy 36% przedsiębiorców podniosło opłaty za dostawę dla konsumentów, a 35% podniosło cenę towarów.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

09

„Detaliści działają na rynku ujemnego wzrostu od trzech i pół roku” mówi Andy Mulcahy, dyrektor ds. strategii i informacji w organizacji handlu elektronicznego IMRG. „Mimo to prognozujemy wzrost o 1% dla handlu elektronicznego w 2025 roku” dodaje.

Nasze badanie pokazuje, że prawie co czwarty przedsiębiorca (23%) chce zmniejszyć elastyczność oferowaną obecnie konsumentom w zakresie opcji dostawy. Mulcahy zauważa rosnącą potrzebę firm

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

e-commerce, aby odejść od bezpłatnej dostawy i zwrotów. „Sprzedawcy detaliczni nie chcą ponosić kosztów usług kurierskich, jednocześnie rezygnując z opłat od klientów.

Nie chcą też oferować darmowych zwrotów, jeśli muszą za nie zapłacić. Zależy im na zrozumieniu, jak pobieranie opłaty za dostawę wpłynie na konwersję i wydatki” dodaje.

Efekt domina występuje również w innych obszarach

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

10

„Sprzedawcy detaliczni nie chcą ponosić kosztów usług kurierskich, jednocześnie rezygnując z opłat od klientów. Nie chcą też oferować darmowych zwrotów, jeśli muszą za nie zapłacić.”

Andy Mulcahy, IMRG

– 27% konsumentów ogranicza inicjatywy związane ze zrównoważonym rozwojem, aby przeciwdziałać zwiększonym kosztom dostaw na ostatnim odcinku łańcucha dostaw.

Biorąc pod uwagę, że 73% konsumentów oczekuje obecnie zrównoważonych opcji pakowania, a 67% domaga się zrównoważonych opcji dostawy, może to potencjalnie zaszkodzić reputacji marek i doprowadzić do utraty biznesu.

Innowatorzy wybierają jednak inne – i mniej szkodliwe – podejścia, które szczegółowo omówimy w rozdziale 2.

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

Zwiększone oczekiwania

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

11

Wzrost kosztów dodatkowo napędzają rosnące oczekiwania konsumentów. Prawie trzy czwarte firm (73%) twierdzi, że w ciągu ostatniego roku zwiększyły się oczekiwania dotyczące zrównoważonych opcji opakowań, a 71% zauważa większe wymagania w zakresie śledzenia dostaw i komunikacji.

Większość z nich zgłasza również zwiększone oczekiwania dotyczące elastycznych terminów dostaw (69%), wysokiej jakości doświadczeń związanych z rozpakowywaniem i zrównoważonych opcji dostawy (67%).

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

12

WYKRES 2

WIĘKSZOŚĆ FIRM E-COMMERCE TWIERDZI, ŻE OCZEKIWANIA KONSUMENTÓW WZROSŁY W KAŻDYM ASPEKCIE DOSTAW W CIĄGU OSTATNIEGO ROKU:

P: W jakim stopniu zmieniły się oczekiwania klientów w następujących obszarach w ciągu ostatniego roku?

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

73%

71%

69%

69%

67%

66%

64%

62%

60%

Zrównoważone opcje opakowań

Śledzenie dostaw/ komunikacja

Elastyczność terminów dostaw

Ekskluzywne doświadczenie w zakresie rozpakowywania

Zrównoważone opcje dostawy

Szybkość dostawy (np. ekspresowa)

Wsparcie dla zwrotów

Minimalizacja opakowań

Niski koszt dostawy

Być może nie jest zaskoczeniem, że sprzedawcy e-commerce zmagają się z wyzwaniem sprostania tym wymaganiom. Mniej niż czterech na 10 (39%) twierdzi, że było w stanie całkowicie zadowolić konsumentów w zakresie zrównoważonych opcji dostawy, a tylko 28% zrobiło to dzięki zrównoważonym opakowaniom.

Tylko 36% ankietowanych firm jest w stanie w pełni sprostać oczekiwaniom dotyczącym niskich kosztów dostawy, a 33% wymaganiom dotyczącym szybkości dostawy, nawet jeśli jest ona opłacona. Tylko 30% z powodzeniem spełniło oczekiwania

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Rozdział -- 1

13

dotyczące elastyczności terminu dostaw (Wykres 2).

To poważny problem dla sprzedawców e-commerce.

Badania przeprowadzone przez Ipsos sugerują, że 85% konsumentów raczej nie wróci do sklepu internetowego po jednym złym doświadczeniu z dostawą, co może skutkować utratą ponownych zakupów i wpłynąć na postrzeganie marki.

Ben Simms, szef działu operacyjnego w firmie produkującej napoje kannabidiolowe Goodrays, zmagał się z podwójnym wyzwaniem, jakim jest

ZDJĘCIE: ADOBE STOCK

Koszt ostatniej mili

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

„Dostawa w ten sam dzień nigdy nie była kluczowym oczekiwaniem naszych klientów, ale dostawa na następny dzień wydaje się być niezbędna” Ben Simms, szef działu operacyjnego w Goodrays

14

zwiększenie kosztów i oczekiwań konsumentów. „Koszty wzrosły we wszystkich obszarach, zarówno w przypadku sprzedawców detalicznych, jak i sprzedaży e-commerce” mówi Ben Simms. „Widzimy również, że więcej klientów oczekuje oferty bezpłatnej wysyłki następnego dnia. To skłoniło nas do obniżenia kosztów naszych produktów lub znalezienia tańszych usług dostawczych” dodaje.

Jest to jednak wyzwaniem, ponieważ brak oferowania oczekiwanego poziomu usług może mieć negatywny wpływ na sprzedaż. „Dostawa w ten sam

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

dzień nigdy nie była kluczowym oczekiwaniem naszych klientów, ale dostawa na następny dzień wydaje się być niezbędna” mówi Ben Simms. „Kiedy oferujemy bezpłatną dostawę następnego dnia, zauważamy znacznie większy wzrost zamówień w tym samym standardowym okresie” dodaje.

Mimo rozwoju handlu detalicznego online, niektóre fundamentalne aspekty dostaw ostatniej mili wciąż są w fazie opracowywania. Mulcahy uważa, że kwestią, której sektor wciąż nie opanował, jest ustalenie, kiedy ludzie będą odbierać dostawy.

Koszt ostatniej mili

Rozdział -- 1

15

przy jednoczesnym zarządzaniu kosztami” mówi Joe Bower, kierownik ds. zakupów w Huel, producenta żywności i napojów pochodzenia roślinnego.

Pojawiają się jednak innowacyjne rozwiązania, które mogą pomóc detalistom e-commerce sprostać wyższym oczekiwaniom przy jednoczesnym obniżeniu kosztów. „Na przykład opakowania wielokrotnego użytku mogą zaspokoić popyt na zrównoważone rozwiązania

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

ZDJĘCIE: SHUTTERSTOCK

„Wymaga to pewnej komunikacji z klientem, aby uniknąć sytuacji, w której wraca do domu i odkrywa, że paczki są mokre lub zaginęły” mówi Mulcahy. „Tego elementu doświadczenia z dostawą wciąż brakuje, a jest to prawdopodobnie najtrudniejszy aspekt do rozwiązania” podsumowuje.

„Na rynku pojawiają się już marki oferujące zwrotne opakowania e-commerce.

Klienci nie są jednak do niego jeszcze przekonani, ponieważ wymaga ono dodatkowego wysiłku i zaangażowania.

Niemniej jednak, popularyzacja takiego rozwiązania przyniosłaby znaczną redukcję kosztów oraz wiele korzyści w zakresie zrównoważonego rozwoju” dodaje.

16

Rozdział — 2

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

ZDJĘCIE: SHUTTERSTOCK

Jak reagują firmy e-commerce?

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

17

Sprzedawcy e-commerce reagują na rosnące koszty i oczekiwania w trzech kluczowych obszarach:

Partnerstwach

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Operacjach

Opakowaniach

Sprzedawcy sektora e-commerce reagują na presję wynikającą z wyższych kosztów dostawy ostatniej mili na różne sposoby. Jak już wspomniano, niektórzy podnoszą opłaty za dostawę, inni zaś ogólnie zwiększają ceny. Część firm decyduje się na zmniejszenie elastyczności oferowanej konsumentom, ograniczając bezpłatną dostawę i zwroty, a także ograniczają wysiłki na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Niektórzy jednak zareagowali w inny sposób, analizując swoje modele biznesowe i sposoby dostarczania usług w celu poprawy wydajności i uniknięcia wprowadzenia bardziej niekorzystnych decyzji dotyczących konsumentów. Badanie wykazało, że wysiłki te koncentrują się na trzech głównych obszarach:

Jak reagują firmy e-commerce?

Partnerstwa

Rozdział -- 2

Bliższa współpraca z dostawcami i zaufanymi partnerami w zakresie opcji dostawy ostatniej mili jest głównym celem sprzedawców handlu elektronicznego, którzy starają się radzić sobie w tych trudnych warunkach.

Badanie pokazuje, że 65% ankietowanych firm przeprowadza regularne przeglądy dostawców i zaopatrzenia w celu uzyskania oszczędności kosztów, a 59% korzysta z zewnętrznych usług logistycznych w celu zmniejszenia kosztów ogólnych i magazynowania.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

18

Ponad połowa firm (53%) korzysta z regularnych przeglądów dostawców i zaopatrzenia w praktykach zrównoważonego rozwoju, a 51% korzysta z ujednoliconych usług magazynowania, realizacji zamówień i dystrybucji (Wykres 3).

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

19

WYKRES 3

„REGULARNE PRZEGLĄDY DOSTAWCÓW I ZAOPATRZENIA” SĄ NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANYM ŚRODKIEM SŁUŻĄCYM POPRAWIE PARTNERSTW W ZAKRESIE DOSTAW OSTATNIEJ MILI: P: W jakim stopniu Twoja organizacja przyjęła – lub planuje przyjąć – następujące środki w celu ulepszenia swoich partnerstw w zakresie realizacji ostatnich mil?

51% Ujednolicone magazynowanie, realizacja zamówień i dystrybucja

53% Regularne przeglądy dostawców i źródeł zaopatrzenia w celu oszczędności kosztów

59% Korzystanie z usług logistyki zewnętrznej w celu redukcji kosztów ogólnych i powierzchni magazynowej

65% Regularne przeglądy dostawców i źródeł zaopatrzenia pod kątem praktyk zrównoważonego rozwoju

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Rozdział -- 2

Simms twierdzi, że dla Goodrays poleganie na zewnętrznym dostawcy usług logistycznych ma najwięcej sensu. „Jako mała firma, nie mamy zasobów i ludzi, aby zarządzać własnym magazynem. Koszty początkowe są równoważone przez zatrudnienie do tego zewnętrznego partnera” mówi.

Korzystanie z usług firm zewnętrznych pozwala firmie czerpać korzyści z efektu skali, którego nie byłaby w stanie osiągnąć samodzielnie. „Oznacza to, że możemy przeprowadzić większą konsolidację ładunków lub Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

20

zmniejszyć liczbę pojazdów na drodze dzięki sposobowi, w jaki planujemy logistykę.

Nasi partnerzy mają więcej wyspecjalizowanych punktów kontaktowych z kurierami. Daje nam to większą elastyczność, ale również lepszą obsługę, ponieważ mają znacznie silniejsze relacje z samymi kurierami.

Regularnie przeprowadzamy przeglądy, aby zobaczyć, jakie inne opcje są dostępne.

Ważnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji o wyborze firmy do współpracy są platformy technologiczne, które mogą zmniejszyć ilość pracy wymaganej do zarządzania logistyką” mówi Simms.

ZDJĘCIE: ADOBE STOCK

Jak reagują firmy e-commerce?

Jak reagują firmy e-commerce?

Operacje

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Rozdział -- 2

21

Wiele firm weryfikuje swoje działania w związku ze wzrostem kosztów ostatniej mili. Prawie sześć na dziesięć firm (59%) weryfikuje zasady dotyczące zwrotów, a 57% narzuca minimalne wartości zamówień na dostawę. Chcą również wdrożyć spójne zasady w całej firmie - 56% twierdzi, że wdraża ujednoliconą strategię operacyjną dla zakupów wielokanałowych.

Inni zwracają się ku nowszym opcjom dostaw ostatniej mili, przy czym 30% wdraża drony lub pojazdy autonomiczne, a 54% korzysta obecnie z pojazdów elektrycznych lub rowerów.

Jest to jedno z rozwiązań stosowanych przez Goodrays, która korzysta z firmy kurierskiej z pojazdami elektrycznymi. „Wszystkie nasze dostawy w Londynie realizowane są przez Packfleet, co jest rozwiązaniem neutralnym pod względem emisji dwutlenku węgla” mówi Simms.

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

Nie jest to jedyna innowacja, nad którą pracuje firma. „Rozważamy również opcje odbioru osobistego.

Wskaźnik porzucania koszyków na naszych platformach e-commerce jest dość wysoki, gdy dochodzi do strony wysyłki.

Mamy teorię, że ludzie nie mogą łatwo przenieść 7-kilogramowego pudełka do domu [jeśli mamy je dostarczyć do biura], więc woleliby mieć możliwość odebrania go w wybranym przez siebie sklepie. Jeszcze tego nie wdrożyliśmy, ale jest to w planach” wyjaśnia Ben Simms.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

22

Goodrays starał się również wprowadzić zmiany do poszczególnych etapów swoich operacji logistycznych, takie jak wprowadzenie większych serii produkcyjnych. „Staramy się znaleźć sposoby na zwiększenie wydajności bez pogarszania doświadczeń konsumentów końcowych. Zbliżamy się jednak do punktu krytycznego, a wraz z nadchodzącą inflacją w tym roku lub wprowadzeniem dodatkowych opłat za paliwo dla kurierów na ostatniej mili, będziemy musieli zmienić wartość samego produktu, czego oczywiście chcielibyśmy uniknąć” podsumowuje Ben Simms, szef działu operacyjnego w Goodrays.

„Staramy się znaleźć sposoby na zwiększenie wydajności bez pogarszania doświadczeń konsumentów końcowych.”

D2C drinks customer

Jak reagują firmy e-commerce?

Opakowania

Inwestycja w rozwój technologii opakowaniowych jest kluczowym elementem odpowiedzi firm e-commerce na trudne warunki.

Wielu z nich zwraca się ku technologii – 61% wykorzystuje sztuczną inteligencję lub automatyzację w kompletacji i pakowaniu, aby zwiększyć wydajność.

Samo opakowanie również podlega kontroli. Jeden na dwóch respondentów (53%) przeprowadził audyty opakowań w celu ustalenia, czy istnieją elementy, które można poprawić lub zmodyfikować, a 49% skorzystało z usług zewnętrznego konsultanta lub zasięgnęło porady eksperta od dostawcy opakowań,

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

23

Rozdział -- 2

aby uzyskać pomoc w tym zakresie (wykres 4).

Zapewnienie wsparcia zewnętrznego może pomóc firmom e-commerce ocenić ich obecną sytuację, a następnie ustalić, co muszą zmienić, aby sprostać przyszłym wymaganiom.

Jak reagują firmy e-commerce?

WYKRES 4

SZTUCZNA INTELIGENCJA I AUTOMATYZACJA W KOMPLETACJI I PAKOWANIU SĄ SZEROKO STOSOWANE DO ULEPSZANIA OPAKOWAŃ Z DOSTAWĄ OSTATNIEJ MILI

Rozdział -- 2

24

61% Wykorzystanie sztucznej inteligencji i automatyzacji w procesie zbierania zamówień i pakowania

53% Zwiększenie/zmniejszenie liczby rodzajów i rozmiarów opakowań

53% Wdrażanie audytów opakowań

49% Zewnętrzne doradztwo w zakresie ulepszania opakowań

44% P: W jakim stopniu Twoja organizacja przyjęła - lub planuje przyjąć - następujące środki w celu ulepszenia opakowania na ostatnią milę dostawy?

Opcja wysyłki bez zewnętrznego opakowania

41% Wykorzystanie alternatywnych materiałów w celu poprawy trwałości

41% Indywidualne projektowanie opakowań – dostosowanie projektu do procesów zbierania zamówień i pakowania

32% Zwiększone wykorzystanie materiałów nadających się do recyklingu, materiałów biodegradowalnych lub wielokrotnego użytku

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

Claudia Tamayo Iannini, kierownik ds. projektowania e-commerce w DS Smith, mówi, że wiele będzie zależeć od tego, czy sprzedawcy detaliczni stosują ręczne systemy pakowania, co często wiąże się z używaniem ograniczonej gamy opakowań do różnych produktów, czy też zautomatyzowane systemy, które wybierają najbardziej odpowiedni rozmiar dla pojedynczego przedmiotu.

Dużym problemem związanym z opakowaniami jest nadchodzące wejście w życie rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które ma zmienić sposób, w jaki firmy

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

25

„Cztery lata temu skupialiśmy się na ograniczeniu opakowań, ale teraz skupiamy się na wskaźniku wypełnienia.”

Claudia Tamayo Iannini, kierownik ds. projektowania e-commerce w DS Smith

projektują, konsumują i utylizują opakowania w UE. Oprócz określenia, że do 2030 r. opakowania muszą spełniać specyfikacje nadające się do recyklingu, narzuci to maksymalny wskaźnik 50% pustej przestrzeni w opakowaniach, w celu zmniejszenia ilości odpadów opakowaniowych.

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

„Cztery lata temu skupialiśmy się na ograniczeniu opakowań, ale teraz skupiamy się na wskaźniku wypełnienia” mówi Claudia Tamayo Iannini.

Prowadzi to do widocznych zmian. Ponad połowa ankietowanych firm (53%) zoptymalizowała liczbę rodzajów i rozmiarów opakowań, a 44% oferuje konsumentom możliwość wysyłki bez opakowania zewnętrznego. Czterech na dziesięciu przedsiębiorców (41%) używa alternatywnych materiałów w celu poprawy trwałości opakowań.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

26

Firma Goodrays zatrudniła firmę DS Smith, aby przeprowadziła audyt konfiguracji opakowań, co pomogło zarówno obniżyć koszty, jak i lepiej spełnić oczekiwania konsumentów dotyczące zrównoważonego rozwoju. „Audyt pomógł nam nie tylko zredukować wagę, ale także poprawić wytrzymałość naszych opakowań.

Oprócz tego, wyeliminowaliśmy potrzebę stosowania naszych opakowań wysyłkowych. Teraz wysyłamy nasze produkty w ich własnych kontenerach, co

Jak reagują firmy e-commerce?

Rozdział -- 2

„Zauważyliśmy, że montaż opakowania był zazwyczaj dość szybki, ponieważ używaliśmy opakowania na wcisk, ale kiedy przychodził czas na uszczelnienie, zamknięcie pudełka zajmowało dwie lub trzy sekundy.”

Joe Bower, kierownik ds. zakupów w Huel

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

27

doprowadziło do znacznej redukcji emisji dwutlenku węgla związanej z opakowaniem” dodaje Joe Bower, kierownik ds. zakupów w Huel.

Huel również wprowadził zmiany po audycie opakowań, obejmujące również proces produkcji. „Zauważyliśmy, że montaż opakowania był zazwyczaj dość szybki, ponieważ używaliśmy opakowania na wcisk, ale kiedy przychodził czas na uszczelnienie, zamknięcie

pudełka zajmowało dwie lub trzy sekundy” mówi Joe Bower, kierownik ds. zakupów w Huel.

Obecnie firma analizuje, jak jeszcze bardziej może zoptymalizować proces pakowania, jednocześnie dbając, aby produkty nie zostały uszkodzone podczas transportu, co według Bowera było wcześniej główną przyczyną skarg. Firma planuje połączenie opakowań na zamówienie dla bardziej wymagających formatów i mocno zracjonalizowanego asortymentu, wykorzystując wypełnienie pustej przestrzeni dla innych produktów.

28

Rozdział — 3

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

ZDJĘCIE: ADOBE STOCK

Jak wyróżniają się innowatorzy

Jak wyróżniają się innowatorzy

Rozdział -- 3

Innowatorzy przyjmują kluczowe środki w każdym z trzech filarów — partnerstwach, operacjach i opakowaniach — które pomagają im złagodzić wpływ rosnących kosztów

Partnerstwach

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Operacjach

29

Aby określić aktualny stan wiedzy na temat dostaw ostatniej mili, podzieliliśmy respondentów naszego badania na trzy kategorie: innowatorzy, pragmatycy i tradycjonaliści, opierając się na ich apetycie na zmiany i ich podejściu do innowacji (patrz Przegląd segmentacji).

Opakowaniach

Nie jest zaskoczeniem, że innowatorzy częściej stosują wszystkie środki w zakresie partnerstw, operacji i opakowań niż pragmatycy i tradycjonaliści.

Jak wyróżniają się innowatorzy

Rozdział -- 3

30

W kategorii partnerstw 76% innowatorów prowadzi regularne przeglądy pod kątem oszczędności kosztów, w porównaniu z 61% pragmatyków i 64% tradycjonalistów.

Jeśli chodzi o operacje, 70% innowatorów narzuca minimalne wartości zamówień na dostawę, w porównaniu z 62% pragmatyków i 42% tradycjonalistów.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Również w zakresie opakowań istnieją znaczące różnice — 67% innowatorów wprowadziło zewnętrzne doradztwo, aby pomóc w ulepszaniu opakowań w porównaniu z 53% pragmatyków i 32% tradycjonalistów.

Ten sam odsetek (67%) zmienił rodzaje i rozmiary opakowań, w porównaniu z 58% pragmatyków i 37% tradycjonalistów.

Elastyczność jest kluczowa

Rozdział -- 3

Innowatorzy są również bardziej elastyczni w kontekście swoich opakowań, a 29% twierdzi, że może w pełni zmodyfikować projekt swoich rozwiązań opakowaniowych w odpowiedzi na zmieniające się okoliczności. Porównuje się to z zaledwie 15% pragmatyków i 14% tradycjonalistów (Wykres 5). „Możliwość modyfikacji opakowań w odpowiednim czasie oznacza, że sprzedawcy e-commerce mogą szybko reagować na pojawiające się wyzwania” mówi Claudia Tamayo Iannini.

Modyfikacja opakowań przyniosła już korzyści firmie

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

31

Huel. „Możliwość reagowania na nadzwyczajne sytuacje okazała się naprawdę pomocna, ponieważ nie zawsze udaje nam się to zrobić perfekcyjnie, zwłaszcza przy wprowadzaniu nowych serii. Niedawno wprowadziliśmy na rynek nasz pierwszy produkt w puszce. Nigdy wcześniej nie pracowaliśmy z aluminiowymi puszkami i błędnie założyliśmy, że nie będziemy potrzebować dodatkowej ochrony tego produktu, mimo że jest on dość ciężki i łatwo go uszkodzić podczas transportu. Udało nam się jednak bardzo szybko opracować drugą wersję pudełka” mówi Bower.

ZDJĘCIE: SHUTTERSTOCK

Jak wyróżniają się innowatorzy

Jak wyróżniają się innowatorzy

Rozdział -- 3

32

WYKRES 5

DWA RAZY WIĘCEJ INNOWATORÓW MOŻE W PEŁNI ZMODYFIKOWAĆ OPAKOWANIA NIŻ INNE FIRMY P: W jakim stopniu Twoja firma jest w stanie modyfikować projekt i działanie swoich rozwiązań opakowaniowych w odpowiedzi na zmieniające się okoliczności?

W pełni i bez żadnych ograniczeń

29%

W ograniczonym stopniu, z licznymi ograniczeniami

50%

Wcale

19%

2%

INNOWATORZY

15%

47%

14%

30%

34%

3%

PRAGMATYCY

TRADYCJONALIŚCI

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

W dużym stopniu, z niewielką liczbą ograniczeń

51%

4%

Rozdział -- 3

33

ZDJĘCIE: ADOBESTOCK

Jak wyróżniają się innowatorzy

Claudia Tamayo Iannini z DS Smith twierdzi, że taka elastyczność może również pomóc sprzedawcom e-commerce dostosować się do nadchodzącego rozporządzenia PPWR. „Po osiągnięciu tego celu można skupić się na zmniejszeniu ilości odpadów i zrównoważeniu ich z kosztami pakowania i transportu, w tym dostawy ostatniej mili. Każdy sprzedawca detaliczny jest inny i będzie miał inną strategię, ale musimy szukać tego najlepszego rozwiązania” – mówi Claudia Tamayo Iannini.

Nasze badanie pokazuje, że otwartość na nowe podejścia nie tylko poprawia elastyczność.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Pozwala sprzedawcom internetowym zachować konkurencyjność w obliczu rosnących kosztów.

Przykładowo innowatorzy rzadziej podniosą cenę przesyłek konsumentom, przy czym 32% odczuwa potrzebę zrobienia tego w porównaniu z 43% tradycjonalistów. Tylko 31% innowatorów musiało podnieść ceny produktów w porównaniu z 37% tradycjonalistów. Zaś tylko 16% zmniejszyło elastyczność opcji dostawy, w porównaniu z 29% tradycjonalistów.

Jak wyróżniają się innowatorzy

Rozdział -- 3

Innowatorzy są również w stanie lepiej sprostać wymaganiom konsumentów w niektórych — choć nie wszystkich — obszarach: 44% twierdzi, że może sprostać oczekiwaniom dotyczącym śledzenia dostaw i komunikacji w porównaniu z 35% w przypadku tradycjonalistów, a 35% może to zrobić w zakresie szybkości dostawy, przy czym tylko 29% tradycjonalistów jest w stanie to zrobić.

Innowatorzy osiągają lepsze wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju, ponieważ 65% z nich odnotowało spadek zużycia energii, a 68% zwiększyło efektywność paliwową. Porównuje się to

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

34

odpowiednio z 52% i 55% tradycjonalistów.

Zrównoważony rozwój stanowi główny cel działań innowacyjnych firmy Goodrays. „Zaczęliśmy od opakowań, ponieważ to tam zauważyliśmy najbardziej oczywiste nieefektywności. Teraz naszym głównym celem jest zmniejszenie liczby kilometrów pokonywanych na drodze.

Próbowaliśmy pozyskiwać produkty z Wielkiej Brytanii, a nie z zagranicy, aby skrócić czas transportu” mówi Simms. „Przyjrzeliśmy się również oczekiwaniom klientów w zakresie zawartości materiałów

pochodzących z recyklingu oraz chęci rezygnacji z plastiku w niektórych produktach” dodaje Simms, choć ostrzega, że takie inicjatywy mogą być skomplikowane przez sposób, w jaki konsumenci postrzegają to, co jest przyjazne

Jak wyróżniają się innowatorzy

Rozdział -- 3

„W przypadku jednego z naszych asortymentów produktów zwiększyliśmy ilość palet o około 40%, obserwując maksymalną dostępną wysokość palety... a następnie optymalizując pudełko dla każdego asortymentu...

Sama ta zmiana pomaga nam zaoszczędzić około 50 ton CO2 rocznie z pojazdów, których używamy”.

Joe Bower, Huel

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

35

dla środowiska, co nie zawsze jest zgodne z rzeczywistością.

Tymczasem Huel dąży do innowacji w zakresie wydajności logistyki. „W przypadku jednego z naszych produktów zwiększyliśmy liczbę palet o około 40%, analizując ich maksymalną wysokość dostępną u naszych zewnętrznych dostawców usług logistycznych i maksymalną wysokość palet, które możemy układać w naszych zakładach produkcyjnych, a następnie optymalizując pudełko dla każdego produktu. Pozwala nam to uzyskać więcej woreczków w pudełku i zmieścić więcej warstw pudełek na palecie. Sama ta zmiana pomaga

nam zaoszczędzić około 50 ton CO2 rocznie z pojazdów, których używamy” mówi Bower.

Firma niedawno zainwestowała również we własny elektryczny samochód ciężarowy, który będzie używany w nowej fabryce. „To nasza własna fabryka, więc po raz pierwszy nie robimy koprodukcji. Auto będzie realizować przejazdy między fabryką a naszym centrum dystrybucyjnym w Wielkiej Brytanii, aby stworzyć sytuację zamkniętej pętli. Będziemy również używać palet wielokrotnego użytku. Interesujące jest dla mnie to, że zrównoważony rozwój często idzie w parze z redukcją kosztów” mówi Bower.

Rozdział -- 3

Przygotowanie Innowatorzy prawdopodobnie będą również lepiej przygotowani do wprowadzenia PPWR. Ponad do PPWR połowa (56%) innowatorów używa już opakowań nadających się do recyklingu w swojej działalności, w porównaniu z 50% pragmatyków i 26% tradycjonalistów. Prawie połowa (49%) osiąga już maksymalny 50% wskaźnik pustej przestrzeni, wyprzedzając zarówno pragmatyków (38%), jak i tradycjonalistów (21%).

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

36

Nic dziwnego, że takie organizacje są mniej zaniepokojone wprowadzeniem nowego rozporządzenia.

Tylko 10% innowatorów twierdzi, że jest bardzo zaniepokojonych, a 26% jest nieco zaniepokojonych.

Porównuje się to odpowiednio z 18% i 36% dla pragmatyków oraz 27% i 34% dla tradycjonalistów.

ZDJĘCIE: SHUTTERSTOCK

Jak wyróżniają się innowatorzy

Jak wyróżniają się innowatorzy

WYKRES 6

Rozdział -- 3

INNOWATORZY

37

PRAGMATYCY

TRADYCJONALIŚCI

INNOWATORZY Z WIĘKSZYM PRAWDOPODOBIEŃSTWEM DOKONALI WSZELKICH ZMIAN W CELU ZAPEWNIENIA ZGODNOŚCI Z PPWR P: W jaki sposób Twoja firma wprowadza zmiany, aby dostosować się do nadchodzącego rozporządzenia UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych?

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

56% 50% 26%

56% 24% 26%

56% 48% 26%

53% 40% 21%

52% 32% 20%

49% 38% 21%

48% 42% 18%

Wszystkie opakowania nadające się do recyklingu (cel do 1 stycznia 2030)

Eliminacja folii termokurczliwej i folii zbierającej do grupowania produktów (cel do 1 stycznia 2030)

Etykiety opakowań mają zawierać skład materiałowy

Ponad 40 rodzajów opakowań wielokrotnego użytku w użyciu (cel: do 1 stycznia 2030)

Etykiety opakowań mają zawierać instrukcje ponownego użycia, gdy ma to zastosowanie

Maksymalny stosunek pustej przestrzeni w opakowaniu: 50% (cel do 1 stycznia 2030)

Zakaz jednorazowych opakowań plastikowych wykonanych z materiałów nierozbieralnych (np. torby plastikowe PE)

Rozdział -- 3

38

ZDJĘCIE: ADOBESTOCK

Jak wyróżniają się innowatorzy

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

„Przesłanie z naszej ankiety jest jasne. Innowacyjne firmy, które są bardziej otwarte na nowe pomysły i które regularnie sprawdzają swoją konfigurację w zakresie dostaw ostatniej mili i opracowują nowe rozwiązania z dostawcami opakowań, są w stanie lepiej radzić sobie z poważnymi wyzwaniami, przed którymi stoi sektor e-commerce, i są w lepszej pozycji, aby sprostać wymaganiom jutra” mówi Claudia Tamayo Iannini.

„Innowacyjne firmy, które są bardziej otwarte na nowe pomysły... dotyczące dostaw na ostatnim odcinku... są w lepszej pozycji, aby sprostać wymaganiom jutra.”

Claudia Tamayo Iannini, kierownik ds. projektowania e-commerce w DS Smith

zalecenia

Zalecenia

39

Zidentyfikuj oczekiwania konsumentów: pragnienia i potrzeby konsumentów zmieniają się nieustannie, zarówno w zakresie tego, jak i kiedy chcą otrzymać produkty oraz rodzaju używanego opakowania. Kilka lat temu skupiono się bardziej na zapewnieniu ceremonii otwierania paczki, jednak obecnie nacisk kładziony jest na zmniejszenie ilości używanego materiału. W przyszłości prawdopodobnie trend ten zmieni się ponownie, z rosnącym naciskiem na efektywne zwroty przy użyciu opakowań wielokrotnego użytku.

Przejrzyj własny system: Często firmy kontynuują działalność w sposób w jaki działały zawsze, nie poświęcając czas na ocenę, czy jest to najbardziej efektywna metoda. Ma to szczególne znaczenie w

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

e-commerce, gdzie sprzedawcy detaliczni mogli wdrożyć środki zaradcze w odpowiedzi na gwałtowny popyt podczas pandemii, nie dokonując analizy ich skuteczności od tego czasu. Poświęcenie czasu na przegląd partnerstw, operacji i sposobu pakowania może pozwolić zidentyfikować obszary wymagające poprawy, które mogą przynieść oszczędności, zwiększyć satysfakcję konsumentów i wspierać cele zrównoważonego rozwoju.

Otwartość na nowe pomysły: Jednym z kluczowych przesłań ankiety jest to, że organizacje otwarte na innowacje są lepiej przygotowane do radzenia sobie z obecnymi trudnymi warunkami i wysokimi oczekiwaniami konsumentów. Chęć przyjęcia zmian i wdrażania elastycznych procesów zapewnia solidną platformę, która pomoże

Zalecenia

40

organizacjom ewoluować wraz z oczekiwaniami konsumentów, prawodawstwem i warunkami ekonomicznymi.

Przygotuj się na PPWR UE: Oznacza to dostosowanie procesów pakowania, aby zapewnić, że opakowania będą zaprojektowane z myślą o recyklingu materiałów do 2030 r. oraz, że w każdym z nich nie będzie więcej niż 50% pustej przestrzeni. Może to wymagać jego przeprojektowania lub użycia wypełnienia pustego. Może to jednak prowadzić do zwiększenia ilości używanego papieru lub tektury, co może wywołać negatywną reakcję konsumentów. Zastosowanie pudeł z tektury falistej, zaprojektowanych specjalnie dla handlu elektronicznego, może również pomóc

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

firmom spełnić zarówno wymogi prawne, jak i oczekiwania konsumentów.

Korzystaj z wiedzy ekspertów zewnętrznych: Zatrudnienie firmy konsultingowej może pomóc w uzyskaniu świeżego spojrzenia na operacje ostatniej mili i konfigurację opakowań. Zespół doświadczonych ludzi, którzy pomogli innym firmom w podobnych sytuacjach, będzie w stanie doradzić, gdzie Twoja obecna strategia może się nie udać i jak możesz zająć się tym, co naprawdę jest dla Ciebie ważne.

41

Jak DS Smith może pomóc?

Punktem wyjścia każdego przeglądu opakowań jest ustalenie priorytetów konsumentów. Może to oznaczać zmniejszenie liczby uszkodzonych opakowań, obniżenie kosztów, usprawnienie procesów w celu radzenia sobie z większymi ilościami lub zapewnienie zgodności z prawodawstwem, takim jak unijny PPWR.

określone priorytety konsumentów, takie jak usprawnienie procesu zwrotów lub stosowanie opakowań wielokrotnego użytku. Ważny jest również zrównoważony rozwój, którego celem jest zmniejszenie wagi, ograniczenie ilości odpadów, poprawa opcji recyklingu i zmniejszenie liczby wykonywanych podróży lub pojazdów na drogach.

Kolejnym krokiem jest analiza obecnego procesu pakowania, obejmująca szybkość realizacji zamówień i doświadczenia konsumentów, a także ocena kosztów, używanych materiału i rodzaju opakowań wdrożonych w firmie.

Ważne jest przeprowadzenie testów przed wdrożeniem jakichkolwiek zmian, ponieważ reakcja konsumentów może być trudna do przewidzenia. W przypadku sprzedawców e-commerce ważne będzie unikanie wprowadzania zmian w okresach zwiększonej sprzedaży, takich jak okres poprzedzający Boże Narodzenie.

Na tej podstawie można zaprojektować bardziej wydajną lub skuteczną alternatywę, uwzględniając

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

Papierowe koperty wysyłkowe DS Smith

Wiodący w branży proces testowania opakowań w świecie rzeczywistym w celu tworzenia wysokowydajnych opakowań e-commerce.

Nasze narzędzie Circular Design Metrics podaje osiem różnych wskaźników zrównoważonego rozwoju projektu opakowania i obszarów, na których należy skupić uwagę.

Impact

Shock

Conforms to

DISCS

™

Test Standard

Shake

Drop

Crush

Koszt ostatniej mili

METODOLOGIA BADAŃ

42

1

Kraj

3

WIELKA BRYTANIA

FRANCJA

9%

9%

9%

9%

9% 9%

HISZPANIA

9%

4

550 2

TYLKO E-COMMERCE

POLSKA

9% AUSTRIA

5

20%

ODZIEŻ I OBUWIE

20%

ZABAWKI I ARTYKUŁY SPORTOWE

20%

SPRZĘT ELEKTRYCZNY

20%

PIELĘGNACJA OSOBISTA / KOSMETYKI

20%

DOM I OGRÓD

SKLEPY STACJONARNE I DZIAŁALNOŚĆ E-COMMERCE

Baza klientów

B2C

6

36%

GŁÓWNY DECYDENT – TZN. OSTATECZNIE JA PONOSZĘ ODPOWIEDZIALNOŚĆ

64%

69%

33%

decydenci wyższego szczebla

Kategorie detaliczne

€500M–€999M

Model biznesowy 31%

Poziom odpowiedzialności CZŁONEK ZESPOŁU DECYZYJNEGO – TZN. TO NAJWAŻNIEJSZA CZĘŚĆ ZAKRESU MOICH DZIAŁAŃ

CZECHY

WŁOCHY

* Uwaga: Ze względu na zaokrąglenia sumy mogą nie zawsze wynosić 100%

7 41%

€100M–€499M

NIEMCY

9%

Prace badawcze zostały zrealizowane w listopadzie 2024 r. W wypełnieniu kwestionariusza online wzięło udział 550 respondentów.

Last-Mile Delivery: the Future Unpacked

9%

9%

BELGIA

59%

SZWECJA

HOLANDIA

Roczny obrót online

8

67% B2B I B2C

Tytuł stanowiska 11% SUPPLY CHAIN MANAGER 11% HEAD OF SUPPLY CHAIN 11% HEAD OF PACKAGING 10% DIRECTOR OF LOGISTICS 10% MANAGING DIRECTOR 10% CHIEF OPERATING OFFICER

Przegląd segmentacji PODZIELILIŚMY RESPONDENTÓW NA TRZY KATEGORIE NA PODSTAWIE ICH ODPOWIEDZI NA TRZY PYTANIA PUNKTOWE:

TRADYCJONALIŚCI

PRAGMATYCY

INNOWATORZY

RESPONDENCI OTRZYMALI OCENĘ ZA ODPOWIEDŹ NA KAŻDE PYTANIE PUNKTOWE.

ODPOWIEDŹ TRADYCJONALISTYCZNA — 5 PUNKTÓW

PRAGMATYCZNA ODPOWIEDŹ — 10 PUNKTÓW

ODPOWIEDŹ INNOWATORA — 15 PUNKTÓW

10% HEAD OF OPERATIONS

NASTĘPNIE ZOSTALI PRZYPISANI DO SEGMENTU NA PODSTAWIE ICH CAŁKOWITEGO WYNIKU.

10% LOGISTICS MANAGER

TRADYCJONALIŚCI: 15-24 PUNKTY

PRAGMATYCY: 25-34 PUNKTY

INNOWATORZY: 35-45 PUNKTÓW

9%

HEAD OF DISTRIBUTION

8%

LAST MILE OPERATIONS MANAGER

© 2025 DS Smith i/lub jej podmioty stowarzyszone. Wszelkie prawa zastrzeżone.