Skutsjekrant Zomer 2021

SKUTSJEKRANT skutsje.nl

25e jaargang | oplage: 30000

2

Skûtsjekrant 25 JAAR

Skûtsjekrant 25 JAAR

100% BOB 0% op!

3

Skûtsjekrant 25 JAAR

4

Fries scheepvaart museum alles over skûtsjes, zeilen en meer

KLEINZAND 16

sneek WWW.FRIESSCHEEPVAARTMUSEUM.NL

125 jier Steateseal

De Steateseal fan it provinsjehûs yn Ljouwert is fan ’t jier 125 jier yn gebrûk.

Om dat te fieren wurdt yn it jubileumjier, dat op 3 maart 2022 einiget, op ferskate mominten omtinken oan it 125-jierrich bestean fan de seal jûn.

Gewoanwei is de Steateseal allinne iepen by gearkomsten fan Provinsjale Steaten

en offisjele ûntfangsten en spesjale rûnliedings. Yn it jubileumjier sil de seal foar publyk faker tagonklik wêze.

Sa kinne ferienings en organisaasjes de histoaryske debatseal brûke om gear te kommen. Boppedat is it foar elk mooglik om in firtuele toer troch de seal te meitsjen. Do kinst mei-inoar 17 nijsgjirrige feitsjes oer de Steateseal ûntdekke.

Bist benijd wurden? Gean dan nei www.fryslan.frl/125jaarStatenzaal.

Skûtsjekrant 25 JAAR

5

VO

‘Geen wedstrijden, maar wél een krant!’

O RW O O RD

Wat een prachtig jaar had moeten worden voor het skûtsjesilen, is ineens veranderd in een ‘windstil’ seizoen. Net nu de Skûtsjekrant 25 jaar bestaat. Een jubileum dat we natuurlijk het liefst hadden gevierd met spectaculaire zeilwedstrijden en een prachtige krant. Maar tot onze grote schrik kwam het bericht dat er toch niet wordt gezeild. Wat een klap voor het Skûtsjesilen! En wat een enorme teleurstelling voor alle skûtsjeliefhebbers in Friesland en daarbuiten.

Praktisch gezien stonden we voor een

We hopen dat we de pijn van het niet

Een zomer zonder skûtsjesilen is één ding,

enorme uitdaging. We hebben bijna letterlijk

doorgaan van de wedstrijden een beetje

maar een zomer zonder de liefde kan

de drukpers moeten stoppen. De krant was

kunnen verlichten door u deze krant

natuurlijk niet. Voor onze prachtige rubriek

klaar, vol met prachtige verhalen en mooie

aan te bieden. We spraken de beide

Liefde in de Vloot sprak Nynke van der

bespiegelingen over het komende seizoen.

voorzitters Rene Nagelhout en Sicko

Zee met Klaas en Sifra, die elkaar in 2009

Gelukkig werk ik met een fantastische

Heldoorn en interviewden Douwe Visser,

ontmoetten en met Martijn en Rosalie die al

redactie. Afke Boven, Klasina van der Werf en

Jeroen de Vos, Klaas van der Meulen en

sinds 2005 onafscheidelijk zijn.

Nynke van der Zee hebben alles in de strijd

Harmen Brouwer. Verder vindt u in de

gegooid om de krant aan te passen aan de

krant een artikel over het Durks Lûk (het

Namens het gehele team, wensen we u

nieuwe situatie. Afke was tot drie uur ’s nachts

toegangsluik naar het vooronder) en dan

allemaal een fijne zomer. En daarna op naar

aan het herschrijven, terwijl de drukpers bij

met name over de beschilderingen die het

de zomer van 2022. Laten we hopen dat we

wijze van spreken al stond te brommen.

Durks Lûk sieren.

dan weer de wind in de zeilen hebben!

De Skûtsjekrant giet altyd troch

DOEDE VELLEMA

Inhoud

DE SKÛTSJEKRANT IS VANAF 22 JULI TE BEKIJKEN OP WWW.SKUTSJE.NL 15

23

www.skutsje.nl is dé website voor het belangrijkste skûtsjenieuws

9

Vol prachtige verhalen en mooie reportages!

SKS-Kampioen

Pieter Jilles Tjoelker,

Liefde in de vloot

Douwe Visser

schipper van de

van Grou

Sterke Jerke

“We ha hiel hurd knokt, mar flak foar de finish gie it swurd yn ‘e grûn”

7

“Mei ús allen binne wy in skûtsjefamylje, dy’t om elkoar tinkt”

7 11

Blikvanger voor Skûtsjemuseum én Earnewâld

“We hebben ook tegengeslagen gehad, maar we zijn nooit bij de pakken neer gaan zitten” 12

COLOFON

de enige échte onafhankelijke skûtsjewebsite

Het SKS-kampioenschap van 2019 in beeld

20

Het IFKS-kampioenschap van 2019 in beeld

21

Klaas van der Meulen heeft maar één doel: kampioen worden

25

“ Die totale overgave en bevlogenheid vind ik prachtig”

27

“Wij willen de historie van het skûtsjesilen doorgeven aan de jeugd”

27

Skûtsje ‘De Trije Doarpen’

29

Skûtsje De Jonge Jan én schipper Harmen Brouwer “It skipke rint harstikke moai!”

31

Onder het durkslûk

36

UITGAVE

REDACTIE

VORMGEVING

DRUK

Devea

Afke Boven

VDS Crossmedia

NDC Mediagroep

M. 06 - 15372255

www.afkeboven.nl

T. 085 - 773 41 71

www.ndcmediagroep.nl

www.devea.nl

info@vdscrossmedia.nl Nynke van der Zee

ADVERTENTIES

www.vdscrossmedia.nl

www.nynktxt.nl

Heidstra Media, 06 11 434 272

OPLAGE

30.000 exemplaren FOTOGRAFIE

www.heidstramedia.nl

Klasina van der Werf

Tom Coehoorn

Devea, www.devea.nl

www.klasinavanderwerf.nl

www.thomasvaer.nlMartin de Jong Fotopersburo Martin de Jong www.fotopersbureaumartindejong.nl

©2021

Skûtsjekrant 25 JAAR

6

Krant of magazine Samen drukken?

naar Succes

Een offerte nodig? > info@ndcgrafischbedrijf.nl www.ndcgrafischbedrijf.nl

NDC Print | Leeuwarden | Tel. (058) 284 53 46

PARTNERS IN BEZORGING & LOGISTIEK FRLPOST.NL

Hendrik Bulthuisweg 2, 8606 KB Sneek

www.scheepsmakelaardijgoliath.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR

7

SKS-VOORZITTER RENÉ NAGELHOUT:

“We ha hiel hurd knokt, mar flak foar de finish gie it swurd yn ‘e grûn” SKS-voorzitter René Nagelhout.

Foto: Martin de Jong

Het is the day after. Gisteren, woensdag

door een telefoontje van Fred Veenstra,

14 juli, werd bekend dat het opnieuw

burgemeester van gemeente De Fryske

een zomer zonder skûtsjesilen wordt.

Marren. Hij wil samen met collega-

Er kan niet in competitieverband

burgemeester Jannewietske de Vries

gestreden worden. Het stijgende aantal

(gemeente Súdwest-Fryslân) en de SKS

coronabesmettingen in combinatie met

om tafel. “Dan fielst de bui wol hingjen.”

de grote toestroom van publiek tijdens de wedstrijden, maakt het simpelweg

De gemeenten zien geen mogelijkheden

te risicovol. Dus gaat er opnieuw een

om het publiek, de grote schare

streep door het SKS-kampioenschap. “It

skûtsjeliefhebbers, tegen te houden. Er

rekket my gewoan”, SKS-voorzitter René

klinkt dan ook een dringend advies vanuit

Nagelhout is duidelijk ontdaan. “We ha der

de burgemeesters om het kampioenschap

sa hurd foar wurke, sa bot knokt om it foar

af te lassen. “Dat advys ha wy hiel bewust

mekoar te krijen en dan is it pynlik dat it

earst meinaam nei de leden. Dit grypt

net trochgean kin.”

sa bot yn. De bemanningen binne al sa dwaande mei it silen en wy mei de organisaasje, dat moat je meimekoar

“Dan fielst de bui wol hingjen”

beprate.”

Het is zuur, maar binnen de SKS is iedereen unaniem: gezien de huidige stand van zaken kan er geen kampioenschap gezeild worden. Het katergevoel is dan ook groot.

Het was een beeld dat we gemist hadden: Friese meren met skûtsjes in trai-

In het weekend ziet Nederland het aantal

René: “We rinne flak foar de finish mei it

ning. Maar dit voorjaar gingen de seinen voorzichtig weer op groen. Spor-

coronabesmettingen weer toenemen. In

swurd oan ‘e grûn. Oan de oare kant, dit is

Den Haag wordt druk gedebatteerd over

in wedstriid dy we net winne kinne. Der is

het terugdraaien van de versoepelingen.

mar ien oarsaak: dat ferrekte coronavirus.

René: “It iennige wat noch roet yn it iten

Mar we ha ek in hiel soad leard en in

goaie koe, wie corona. En ast dan troch

goeie konneksje mei de gemeenten en

it wykein hinne de sifers omheech gean

ynstânsjes opboud. Dat kinne we wer

sjochst, dan fielst dat it wolris klear

meinimme nei de takomst ta.”

ten in teamverband, enkele voorwedstrijden en een eerste opzet voor de SKS-draaiboeken; het leek de goede kant op te gaan. Ja, het zou een ander kampioenschap worden. Soberder, zonder palavers en feesten, maar er kon tenminste gezeild worden. Het liep anders, want anderhalve week voor het eerste startschot ging er opnieuw een streep door het skûtsjesilen.

wêze kin.” Dat gevoel wordt bevestigd

IFKS-VOORZITTER SICKO HELDOORN:

“Mei ús allen binne wy in skûtsjefamylje, dy’t om elkoar tinkt” Restaurants die de deuren moesten sluiten. Ondernemers die hun levenswerk ten gronde zagen gaan. En scholen die niets anders konden dan leerlingen naar huis sturen. Als burgemeester zag Sicko Heldoorn het afgelopen jaar heel wat ellende om zich heen. Dat ook de IFKS haar wedstrijden moest afgelasten, paste in het rijtje van tegenslag. “Ik hoopje soks noait wer mei te meitsjen.”

allinnich foar skippers en harren teams dy der

Protestcommissie, Plaatselijke Commissies en

klear foar wienen, mar ek foar de frijwilligers.

de sponsoren. Sicko heeft niets dan lof voor

Dy hawwe safolle mear tariedingstiid der

zijn collega’s. “Ik bin grutsk op elkenien dy’t mei

ynstutsen. Allinnich al troch alle ekstra

fleksibiliteit en kreativiteit sjen litten hat dat

oerlizzen dy we mei mekoar hân hawwe. Ik ha

skûtsjesilen ús yn Fryslân ferbynt. Dat it mear

noch nea safolle mei pleatslike kommisjes en

is as in leafhawwerij. Mei ús allen binne wy in

wedstriidlieding yn oerlis west.” Maar het besluit

skûtsjefamylje, dy’t om elkoar tinkt.”

was onontkoombaar. Sicko Heldoorn: “Moeilijk mar ek dúdlik dat dit it beste beslút is.”

Het meest kijkt Sicko uit naar volgend jaar, waarin alles hopelijk weer volgens het

Dat je als bestuurder af en toe flink moet

“Gelokkich krigen wy by elk dreech beslút dat

laveren, weet Sicko Heldoorn als geen

wy nimme moasten, stipe fan de leden. Der is

Zijn grote dank gaat uit naar alle

‘ouderwetse’ draaiboek verloopt. “Wa hie ea

ander. Maar een coronavirus dat van de

gjin inkelde wanklank west.”

vrijwilligers die achter de schermen heel

tinke kinnen dat wy sa útsjen soenen nei in

ene op de andere dag de hele wereld op z’n

wat werk verzetten. Van wedstrijdleider

gewoane IFKS. De siswize ‘Doch mar gewoan,

kop zet, maakte hij nog niet eerder mee.

Saskia Westerhof en haar team tot zijn

dat is al gek genôch’ hat mear betsjutting

medebestuurders, de Technische Commissie,

krigen as ea tefoarren.”

Om hem heen zag hij afgelopen jaar hoe mensen persoonlijk werden geraakt. Niet alleen doordat familieleden of vrienden ziek werden door het virus, maar ook doordat ze hun baan kwijt raakten, spaargeld zagen

“Doch mar gewoan, dat is al gek genôch”

verdampen of zaak moesten opdoeken. “Dat hat my djip rekke. It iennige dat ik dwaan

Met de dalende coronabesmettingen en het

koe as boargemaster wie om mei de juste

stijgende aantal mensen dat gevaccineerd is,

maatregels it firus der ûnder te krijen.”

had het IFKS-bestuur de wind weer flink in de zeilen. Vol enthousiasme lag de vereniging op

Het afgelasten van de IFKS-wedstrijden was

koers om op zaterdag 7 augustus de eerste

voor de voorzitter dan ook een logische keuze.

wedstrijd te organiseren in Hindeloopen. “Ik

“It silen is foar in soad minsken it momint

seach sa út nei it momint dat alle skûtsjes yn

dêr’t se it hiele jier nei útsjogge. Dat dit net

Hylpen oer it wetter fan it Iselmar fleane soen.”

trochgean koe, paste by alle ellinde om ús

Maar het loopt anders. Na overleg met de

hinne. Mar wy hienen simpelwei gjin oare kar.”

betrokken burgemeesters moet de organisatie

Terugkijkend op het afgelopen bewogen jaar,

half juli van dit jaar opnieuw besluiten om

is Sicko vooral erg blij met de steun die hij als

het IFKS-kampioenschap af te lassen. “It is

bestuurder kreeg vanuit de IFKS-achterban.

dramatysk, foar alle belutsenen hiel beroerd. Net

IFKS-voorzitter Sicko Heldoorn.

Foto: Martin de Jong

Skûtsjekrant 25 JAAR

8

Onze logistieke dienstverlening gaat ver!

NIET IEDEREEN ZIT IN HET ZELFDE SKÛTSJE DAT VRAAGT OM SLIM LAVEREN.

Transport

Warehousing

Logistic solutions

www.veenstrafritom.nl Levert logistieke rust

Kraaiheide 15 9202 PC Drachten 0512 571 250 www.vanbraakaccountants.nl

ENERGY. ANYTIME. ANYWHERE.

De Paal 35, Almere • www.victronenergy.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR

9

SKS-KAMPIOEN DOUWE VISSER VAN GROU

“Winnen verveelt nooit, het bier smaakt lekkerder en de commentaren zijn leuker” Voor de derde keer op rij kampioen. Neef Albert Visser (rechts) wordt in 2019 derde. Links de nummer twee in het eindklassement Sytze Brouwer (Heerenveen). Foto: ThomasVaer Fotografie

In 2019 werden Douwe Visser en zijn bemanning van het Grouster

ambities liggen hoog. “Ik wilde zeker schipper

Tot drie weken voor de SKS zat ik in het

skûtsje voor de derde keer op rij kampioen van de SKS. Met in totaal

worden, maar nog niet te snel. Ik wist wat

buitenland. Toen moest mijn voorbereiding

erbij komt kijken en het vergt heel veel tijd.

nog beginnen, dus dan verwacht je niet zo

Toen ik een jaar of 38 was, kwam het op mijn

heel veel.” Onbevangen en zonder enige

pad. In moaie leeftiid om dermei te begjinnen.”

druk begint de bemanning van het Grouster

zes kampioenstitels op naam, behoort Visser tot één van de meest succesvolle SKS-schippers allertijden. Een skûtsje-carrière die ooit

skûtsje aan de SKS, op het achterdek hun

begon met veertien lucifersdoosjes en twee paar kinderhandjes.

Voorzichtig wordt er heen en weer geschoven.

Albert zijn vader op Lemmer, dus die wonnen

Een stukje naar voren, dan over bakboord

vaak bij ons.” Zo worden daar, op die bank,

richting de ton. Een denkbeeldige windvlaag

de eerste kleine tactische zetten uitgevoerd.

en ineens ziet het ‘wedstrijdveld’ er weer heel

Douwe: “We konden misschien nog niet in het

anders uit. Op de bank in een stuurhut liggen

echt meedoen, maar we waren al wel op heel

14 lucifersdoosjes. Nee correctie, er liggen

jonge leeftijd bezig met het skûtsjesilen.”

14 skûtsjes. Met aan het helmhout de jonge

“Gaandeweg de SKS dacht ik ‘dit giet wol hiel goed’”

hagelnieuwe schipper. Douwe: “Zeilen is voor een groot deel gevoel erbij hebben. Daar hoef je niet lang op te oefenen, dat heb je in al die jaren al opgedaan. Je merkt gelijk of een schip goed zeilt of niet en Piipsters zijn hele fijne skûtsjes. Gaandeweg de SKS dacht ik wel ‘dit giet wol hiel goed’.” De resultaten onderschrijven dat gevoel. De Grousters

Aan het helmhout van Drachten heeft Douwe

worden op eigen water vierde, daarna ook

neefjes Douwe en Albert Visser. Ze zijn druk

AMBITIES

Visser zijn primeur als schipper in de SKS:

nog een paar keer derde en tweede. De reeks

verwikkeld in hun eigen kampioenschap.

Dat echte werk begint als Douwe vijftien

“We hadden een hele mooie ploeg, allegear

wordt afgesloten met twee dagzeges en het

Een serieuze strijd, want het is en blijft wel

is. De eerste taken aan boord bestaan

goeie jonges en hiel gesellich!” Het eerste

beste puntenresultaat van de vloot. Douwe

de SKS. “Elk doosje had een naam van een

uit simpele klusjes, maar niet veel later

jaar worden ze achtste, een jaar later derde

heeft zijn eerste kampioenstitel te pakken.

skûtsje”, vertelt Douwe, “en dan speelden we

volgen plekken aan de schoot en fok. Geen

en daarna vijfde. In 2005 stapt Douwe over

Voor Grou is het de tiende in de geschiedenis

de wedstrijd na of alvast voor. Om de beurt

centimeter van het skûtsje blijft onbekend

naar Grou en wordt tot ieders en bovenal

van de SKS.

mochten we een ‘skûtsje’ verplaatsen tot er

terrein, elke windvlaag wordt gevoeld en alle

zijn eigen verbazing, direct kampioen. “Dat

één finishte. Mijn vader zeilde bij Sneek en

manoeuvres nauwlettend bekeken, want de

was een heel apart, eerste kampioenschap.

lees verder op pagina 11

10

Skûtsjekrant 25 JAAR

11 stêden edysje Haal de 11 Stedencollectie snel in huis!

Of de 11 Stedentocht door gaat of niet, met Sonnema doe je nu jouw eigen 11 stedentocht. Met deze serie van 11 unieke Sonnema flessen beleef je de tocht der tochten het gehele jaar door. Iedere fles met eigen plaatsnaam en een bijzonder herkenningspunt in de stad. Elke editie is gevuld met de vertrouwde Sonnema Berenburg en is in beperkte oplage gebotteld.

Mei Sonnema giet it altyd oan, mei of sûnder iis!

SONNEMA.NL

Skûtsjekrant 25 JAAR Douwe Visser op kampioenskoers in 2005. Foto: Martin de Jong

DRIE KEER KAMPIOEN

van ons drukke bedrijf met het skûtsjesilen is

Het blijkt geen toevalstreffer. Het skûtsje blijft

misschien wel de grootste uitdaging geweest

in de top meezeilen, wordt in 2009 opnieuw

voor mij als schipper. Nu ik zelf minder

kampioen, vijf jaar later nog een keer en in

onderweg ben en meer op kantoor zit, gaat

2017 begint de reeks van drie opeenvolgende

het een stuk gemakkelijker en toevallig zijn we

titels. Douwe: “Dat is net hiel ferfelend of

sindsdien ook drie keer kampioen geworden.”

11

de agenda gehaald. Skûtsjes blijven voor

BOVEN VERWACHTING

de kant en bemanningen aan wal. Douwe:

Zes kampioenstitels. Alleen de oude Ulbe

“Ik ben mijn hele leven bij het skûtsjesilen

Zwaga en neef Douwe Visser hebben vaker

geweest en vorig jaar door corona voor

een SKS-kampioenschap gewonnen. Tot nu

het eerst niet. Dat is gedenkwaardig, maar

toe dan, want deze Douwe Visser is voorlopig

vooral ook frustrerend. Het is niet dat we

nog niet van plan het Grouster helmhout aan

de tijd niet zijn doorgekomen, mar it hoecht

de spreekwoordelijke wilgen te hangen. En

fansels net noch in kear.” Want de bemanning

met zijn zes titels kruipt hij gestaag richting de

van het Grouster skûtsje wil niets liever dan

negen die neef Douwe in het verleden met de

opnieuw de titel verdedigen en de andere

Sneker Pan bij elkaar wist te zeilen. “Wat dat

ploegen azen op revanche. Douwe: “Elk

betreft is elk jaar dat we een kampioenschap

kampioenschap hebben we het moeilijker,

missen één teveel”. Lachend: “Nu ben ik

want er zijn nog dertien die ook kampioen

natuurlijk nog hartstikke jong*, maar die

willen worden en voor hen zijn wij nu de

negen titels vind ik wel een heel mooi doel om

grootste concurrent. Toen Douwe van Snits

te evenaren. En dan zit er ook nog een heel

voor de derde keer de titel won, hebben

mooi volgend doel net boven: het recordaantal

we hem het jaar daarop tijdens de laatste

van elf op naam van Zwaga. Aan de andere

wedstrijd ook wel een beetje geplaagd. De

kant, ik vind dit al boven verwachting. Dat je

uitdaging wordt dus steeds groter en dat

drie keer achter elkaar kampioen kunt worden.

vinden we ook helemaal niet erg, het hoort er

Dat had ik nooit kunnen dromen toen wij nog

allemaal bij.”

met die lucifersdoosjes bezig waren.”

Gespannen gezichten tijdens de zinderende SKS-finale in 2018. Grou wordt voor de tweede keer op rij kampioen.

De teller staat in totaal nu op vijf kampioenstitels. Foto: ThomasVaer Fotografie

sa.” Met z’n allen het maximale eruit halen, daar doe je het voor. “Je begint elk jaar weer aan het kampioenschap met als doel het te winnen. Ik gun dat ook heel erg aan een ander, maar je wilt het natuurlijk net zo goed zelf.

Het zeilen is tenslotte leuker als het goed gaat. Vooral het gevoel dat het schip precies doet wat wij willen. En natuurlijk, winnen

“Die negen titels zijn een mooi doel om te evenaren”

verveelt nooit. Het bier smaakt lekkerder en de commentaren zijn leuker.”

SKÛTSJES VOOR DE KANT Loslaten. Het is meer dan nodig in dit door

Focus en kunnen loslaten. Het blijken de

corona gedomineerde jaar. Ook op het gebied

bewezen eigenschappen voor succes. Douwe:

van de silerij. Na lang praten, discussiëren

“Als je dingen niet buiten kunt sluiten, dan

en puzzelen wordt het SKS-kampioenschap

heb je teveel aan je hoofd. Het combineren

in 2020, nota bene het jubileumjaar, van

Blikvanger voor Skûtsjemuseum én Earnewâld De sloot voor het museum is speciaal voor de Risico uitgegraven. Foto: Afke Boven

van Scheepswerf Talsma meldt zich. Hij biedt

skûtsjeboeken en een werkruimte voor de

aan om met het staalwerk aan de gang te

vrijwilligers. Sietse Bruinsma: “Corona hat ús

gaan. Ook de gemeente Tytsjerksteradiel is

tsjinsitten, want it museum moast ticht, mar sa

enthousiast over de plannen die langzaamaan

koene we wol makliker troch mei de ferbouwing.

ontstaan. Het idee om de sloot voor het

No is it klear en it is prachtich wurden!”

museum uit te graven tot een plek waar het

Hadden ze nét een hele verbouwing achter de rug, staat het nieuwe project ineens voor de deur. Onverwacht én gratis. Dit voorjaar kreeg het Skûtsjemuseum in Earnewâld een skûtsje cadeau. “Myn earste

skûtsje kan liggen, krijgt groen licht. Sietse,

HEROPENING

intussen wat bekomen van de eerste schrik:

Het wachten is nu nog op de nieuwe

“It giet sa moai as wat. De sleat is útgroeven,

blikvanger van het museum én van

frijwilligers wurkje oan it opknappen fan de mêst

Earnewâld. Op 2 oktober wordt de Risico

en de lytsere swurden, Jelle is drokdwaande om

met een kraan in de, speciaal voor hem,

alles foar de boufak klear te krijen en Theunis

aangepaste sloot getild. Die dag vindt

van der Meer sil dêrnei de details skilderje.”

ook de heropening van het vernieuwde Skûtsjemuseum plaats. Bruinsma: “En takom

Groene zetborden, een geel helmhout; met

jier bestiet de Risico hûndert jier, dan ha we

de kleuren van vroeger gaat het skûtsje er

wer feest. We moatte ús net ferfele!”

reaksje? Wat in wurk!”

heel anders uitzien. “Hy moat sa wurde as doe’t hy 99 jier lyn fan de helling kaam”, aldus

Het skûtsjemuseum is tijdens de zomer alle

Het is eind vorig jaar als de telefoon in het

Bruinsma. “Dan kinne we sjen litte dat it

dagen open (m.u.v. maandagen) van 13 uur

dochs hiel oars wie as dat in soad minsken

tot 17 uur. Kijk voor meer info op

no miene. Dan kin je in ferhaal fertelle en dan

www.skutsjemuseum.nl.

museum rinkelt. Aan de lijn Sikke Heerschop.

De IFKS-schipper heeft een skûtsje gekocht.

Alweer. Terwijl de hele IFKS-vloot zich afvraagt wat de bedoeling van deze nieuwe aanwinst is, heeft Heerschop het plan al

“As museumstik is it goud!”

uitgedokterd. Het schip moet naar Earnewâld,

is it ek echt in museumstik.” Dit betekent ook dat de originele naam in ere wordt hersteld.

De Ulbe Zwaga heet voortaan weer Risico, de naam die hij kreeg bij de bouw.

want “in skûtsjemuseum sûnder orizjineel

Toch moet er nog wel het nodige gebeuren

skûtsje, dat kin net”, aldus Sikke Heerschop.

om het skûtsje weer helemaal in de oude staat terug te krijgen. Zo staat de roef te ver

DE ULBE ZWAGA

naar voren en de mast te veel naar achteren.

En origineel is de Ulbe Zwaga zeker, voor

“Myn earste reaksje? Wat in wurk!”, zegt Sietse

zover dat gaat met een wedstrijdskûtsje. De

Bruinsma, vrijwilliger van het Skûtsjemuseum.

afgelopen 29 jaar was het schip in het bezit

“De restauraasje en it ûnderhald, dat is net

van Kees Hermsen uit Velp, die er 24 jaar

neat, mar as museumstik is it goud!”

“En takom jier ha we wer feest. We moatte ús net ferfele!”

mee in de IFKS zeilde. In die periode liet hij reparaties zoveel mogelijke op traditionele

PLEK IN DE SLOOT

In de tussentijd is ook de grote verbouwing

wijze uitvoeren. Behoud van het culturele

Maar de hoorn ligt na het telefoontje van

van het museum zelf volbracht. Er kwam een

erfgoed werd een missie op zich.

Sikke nauwelijks op de haak of Jelle Talsma

filmzaaltje bij, een leeshoek met oude werf- en

De Ulbe Zwaga (straks weer Risico) onderweg naar promotie van de B naar de C-klasse in 2007. Foto: eigendom Kees Hermsen

Skûtsjekrant 25 JAAR

12 Jeroen en Eke op de Eelkje II tijdens de IFKS van 2019. Foto: ThomasVaer Fotografie

IFKS-KAMPIOEN JEROEN DE VOS VAN DE EELKJE II

“We hebben ook tegengeslagen gehad, maar we zijn nooit bij de pakken neer gaan zitten” In 2019 werd de Eelkje II voor het eerst in vijftien jaar weer kampioen in de A-klasse van de IFKS. Voor schipper Jeroen de Vos waren het vijftien bewogen jaren. Na de kampioenstitel van 2004 bleven nieuwe successen uit.

Degradatie lag zelfs nog even op de loer. Er waren tegenslagen, maar daarna volgde altijd weer de gezelligheid met een biertje. Er waren veranderingen, want mede op initiatief van De Vos kwam er een nieuwe formule om de competitie in de IFKS eerlijker te maken. En er waren hoogtepunten, want het team herpakte zich met succes. “We zijn altijd vol goede moed de volgende dag weer gaan varen, we hebben nooit bij de pakken neergezeten.”

dat het voor altijd zo zal blijven.” Maar dingen

“Je begint met een ploeg van jonge snotapen die er altijd zijn en altijd willen, je denk dat het voor altijd zo zal blijven”

veranderen en de betrokkenheid met het skûtsje maakt hier en daar plaats voor andere prioriteiten. Door drukke agenda’s kan niet iedereen meer standaard op de training zijn en ook bij sommige wedstrijden bestaat het team voor een groter deel uit opstappers dan uit vaste teamleden. “Je ziet dat het langzaamaan wat afglijdt. En toen realiseerde ik me dat er iets moest veranderen. Je moet er bovenop blijven zitten, anders wordt het razendsnel minder terwijl teams om je heen juist groeien.

Dat hebben we met elkaar besproken. We waren het eens dat we terug moesten naar hoe

Wie vanuit Heeg zo’n honderdzestig kilometer

was altijd met bootjes bezig. En ik heb ook

in zuidwestelijke richting rijdt, komt met een

met alles wel gezeild. Klassieke schepen,

beetje geluk of een goed navigatiesysteem uit

moderne jachten, Lemsteraken. Het is

AANSLAG OP LIJF EN LEDEN

elke week een avond trainen en alle wedstrijden

in Alphen aan den Rijn. Zevenenveertig jaar

allemaal net even anders en daardoor vult het

Jeroen heeft nauwelijks een eerste stap in

varen. Jeroen: “Het was de juiste manier.

geleden stond daar de wieg van Jeroen de Vos.

mekaar ook weer aan. Ik vind het allemaal

het gangboord van de Eelkje gezet of Lemmer

Het enthousiasme kwam terug en vanaf dat

Hij groeide er samen met zijn tweelingbroer

leuk. Nog steeds. Al heeft het skûtsje nu even

Ahoy staat voor de deur. “’Ga die maar varen’

moment zijn we weer gaan groeien.” Vervolgt:

op. Hebben we gelijk een misverstand

de voorkeur.” Want vooral op een skûtsje

zeiden ze. Ik was nog maar één keer aan

“Dat moet je ook leren, dat je er echt veel tijd in

uit de wereld: hij is dus helemaal geen

draait het om teamwork. Om het schip te

boord geweest en ik had nog nooit met een

moet steken, er echt mee bezig moet zijn om

Amsterdammer zoals veel mensen denken.

kunnen zeilen moet iedereen meedoen.

skûtsje gezeild, maar twee weken later was ik

alles te stroomlijnen anders werkt het niet.”

Dat Jeroen noordwaarts afdreef om zich

“Daar zit vooral de uitdaging, ” legt Jeroen

onderweg naar Lemmer. Het schip had geen

vervolgens in Friesland te settelen, heeft

uit. “En met een beetje geluk word je er zelf

motor, dus ik heb hem zeilend naar Lemmer

OP DE WEEGSCHAAL

natuurlijk alles met de liefde te maken. Hij

ook scherper van, want elke keer als je aan

gebracht. Zo heb ik op de Eelkje leren varen.”

Uitdagingen blijven er, niet alleen op het

is inmiddels getrouwd met de Friese Eke en

nieuwe teamleden uitlegt hoe het werkt aan

Voor een eerste keer vallen de resultaten niet

water ook ernaast. Jeroen, in het dagelijks

samen hebben ze twee kinderen: Femke en

boord, ga je zelf ook weer nadenken over het

tegen tijdens die eerste krachtmeting in een

leven jachtontwerper, vindt het tijd om de

Bouwe. Toch gaan de eerste herinneringen

hoe en waarom je iets doet zoals je het doet.”

wedstrijdveld vol skûtsjes. Tussen de ervaren

oude zeilformules eens goed onder de loep

schippers worden ze 17e van de 34. Jeroen:

te nemen. Om de competitie tussen de

aan de noordelijke provincie nog iets verder

we het eerder ook deden.” Dat betekent weer

terug in de tijd dan zijn eerste ontmoeting met

Ondertussen zeilt De Vos alweer 24 jaar

“Het was wel een aanslag op lijf en leden,

verschillende skûtsjes zo eerlijk mogelijk

Eke. “Mijn ouders hadden een Sneekermeer.

mee in de IFKS. In eerste instantie is het de

maar we hebben een paar mooie dagen gehad.

te laten verlopen, wordt sinds jaar en dag

Daar zeilden we mee door Friesland. Van

bedoeling dat hij af en toe bij een wedstrijd

Heftig, maar mooi. En daarna weer zonder

gekeken naar het maximale aantal vierkante

Marrekriteplekje naar Marrekriteplekje en dan

invalt als schipper op de Eelkje II. Het wordt

motor terug.”

meters zeil dat een skûtsje mag hijsen. Dat

barbecueën, midden in de natuur. Dat doen we

tijd voor een kennismaking met het skûtsje,

nog steeds, al hebben we op dit moment even

dus reist Jeroen met het openbaar vervoer

Langzaamaan krijgt De Vos het team en de

de factoren lengte en breedte. Achterhaald,

geen boot. Wel een sloep, maar die heeft nog

af naar Balk en probeert hij het laatste

Eelkje II op de rit. Dat wordt in 2004 beloond

vindt Jeroen. Samen met IFKS-schippers Kees

heel veel liefde nodig.”

stukje liftend voor elkaar te krijgen. Hij wordt

met de kampioenstitel. Daarna volgen er wat

Hermsen, Wietse Bandstra en Sikke Heerschop

wordt vooral gebaseerd op een formule met

opgepikt door een man die achteraf IFKS-

wisselingen in het team. Jeroen: “Je begint

wordt er opnieuw naar de berekening gekeken.

TEAMWORK

coryfee Sieb Bandstra blijkt te zijn. Ze zullen

met een ploeg van jonge snotapen, die er altijd

“We waren met vier totaal verschillende

Het zeilen zit er dus al jong in. Jeroen: “Ik

elkaar nog wel vaker tegenkomen.

zijn en altijd willen. Op dat moment denk je

mensen die kennis uit totaal verschillende

Skûtsjekrant 25 JAAR

13

hoeken meenamen. Het leverde soms felle

De Eelkje II onderweg naar de dagzege bij Lemmer (2019).

Foto: ThomasVaer Fotografie

discussies op, maar het was ook de kracht van dat groepje.” Twintig procent breder, betekent tot dan toe simpelweg twintig procent meer zeil. Naar bijvoorbeeld rompvormen en de weerstand in het water wordt niet gekeken.

De vier mannen doen dat wel en gewicht blijkt een grote bepalende factor op de weerstand van het skûtsje in het water te zijn. En als het op gewicht aankomt dan is de spreiding in de vloten van de grote klassen gigantisch. Het lichtste skûtsje weegt 14 ton, de zwaarste 23. Een oneerlijke strijd die je niet in een simpele formule kunt herpakken. “Toen bleek dat gewicht zo’n grote invloed had, vonden we dat dat eerst aangepakt moest worden,” legt Jeroen uit. Skûtsjes moeten eerst dichter bij elkaar komen te liggen en gaan op de weegschaal. “We hebben de zeilformule geparkeerd en zijn verder gegaan met een ‘minimum-gewicht-regel.”

OPEN DISCUSSIES Jeroen: “Ik heb er ontzettend veel van geleerd.

De vloot bestaat uit een grote groep mensen met kennis van zaken. Daardoor kun je als vereniging heel veel bereiken. Een skûtsje als ’t Swarte Wief heeft enorm moeten bijbalasten, maar het team was oprecht geïnteresseerd en heeft heel open en constructief deelgenomen

ongeluk waar hij liever niet meer te veel op

“We hebben een onwijs mooie ploeg, een

aan discussies. Dat was fantastisch. Het

terugkijkt. “We zijn als team nu nog hechter,

groep van gelijkgestemden. Dan kun je goed

traject duurde lang, maar de verandering is

maar op het gebied van zeilen heeft het niets

varen met elkaar. Ja, we hebben tegenslagen

uiteindelijk unaniem aangenomen.”

veranderd. Ik ben er niet anders of extra

gehad, maar we zijn altijd vol goede moed de

voorzichtig door geworden. Het kostte wel

volgende dag weer gaan varen. Vorige keer

En dan is er nog de IFKS van 2015 die,

heel veel tijd om er bovenop te komen en nog

hadden we natuurlijk een fantastisch seizoen,

achteraf bekeken, misschien wel de grootste

steeds merk ik er af en toe wel wat van, maar

maar ook in de jaren dat het minder goed

uitdaging oplevert. In een aanvaring met de

ik laat het mijn leven niet beïnvloeden.”

ging hadden we het leuk. Dat is ook de enige manier om met elkaar te zeilen: als er iets niet

Raerder Roek raakt Jeroen zwaargewond.

Het resulteert in een zware hersenschudding

Een hecht team dat in 2019 de tweede

en verschillende breuken in het gezicht. Een

kampioenstitel in de A-klasse wint. Jeroen:

goed gaat dan moet je door.”

“Het is de enige manier om met elkaar te zeilen: als er iets niet goed gaat dan moet je door”

‘Onze smaak is allereenvoudigst, we zijn altijd tevreden met het beste.'

(VRIJ VERTAALD NAAR OSCAR WILDE)

onderdeel van JuRo Unirek BV

pakkenafdeling Sneek

pakkenafdeling Leeuwarden pakkenafdeling Leeuwarden

In vier stappen een perfect pak stap 1: We nemen uw maten precies op en u probeert eventueel een aantal van onze ‘paspakken’ of ‘pasjasjes’ om te kijken welke modellen u aanspreken.

stap 3: Om het pak of kolbert helemaal ‘af’ te maken, kunt u op de binnenkant uw naam, de naam van uw bedrijf of bijvoorbeeld uw trouwdatum laten borduren.

stap 2: U kiest stoffen, voering en knopen. Voor ons maatwerk werken we met toonaangevende stoffen. Deze stoffen zijn soepel, kreukherstellend en hebben een stijlvolle uitstraling.

stap 4: Na drie tot vier weken is het maatwerk klaar. Heeft u eenmaal bij ons een maatpak of maatkolbert laten maken, dan slaan wij alle gegevens op in onze computer, zodat we een volgende keer precies de maten en modellen weten.

VERRIJDBARE BOOTBOKKEN STAPELBARE BOOTBOKKEN BOOTSTEUNEN STALLINGSBOKKEN BOTENSTELLINGEN VERDIEPINGSVLOEREN ACCESSOIRES

maatpak vanaf € 499,-

www.janeringa.nl SNEEK OOSTERDIJK 20 8601 BT SNEEK T (0515) 41 32 16 LEEUWARDEN GROENTEMARKT 11 8911 JB LEEUWARDEN T (058) 212 18 57

� fb.me/janeringakleding � instagram.com/janeringa

De Marne 29-K • 8701 PV Bolsward +31(0) 515 792 000

info@nautische-opslagsystemen.nl

NAUTISCHE-OPSLAGSYSTEMEN.NL

Skûtsjekrant 25 JAAR

14

Wil je aan de slag in een wereldwijd toonaangevende topsector en verzekerd zijn van een baan?

Kies dan voor de Maritieme techniek!

Werk maken van je passie

• Maritieme techniek niveau 2, 3 en 4 • Industriële lakverwerking niveau 2 en 3 • Maritiem technisch leidinggevende niveau 4

www.yachtbuildersacademy.com

www.rocfriesepoort.nl

De nieuwe C-Klasse Limousine & Estate.

Ontdek een nieuwe vorm van luxe!

Rij de C-Klasse Limousine 180 (MHEV) business line automaat v.a. € 669,- p.m.* Rij de C-Klasse Estate 200 (MHEV) business line automaat v.a. € 749,- p.m.* Kom de nieuwe C-Klasse bewonderen in onze showroom in Heerenveen! *Op basis van Full Operational lease, 60 maanden en 10.000 km per jaar. Bedragen zijn excl. BTW.

Heerenveen Venus 1, 8448 CE, 0513 - 72 48 63, www.wensink.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR

15

PIETER JILLES TJOELKER, SCHIPPER VAN DE STERKE JERKE

“Wy dogge altyd mei om te winnen” Euforie na weer een overwinning.

Foto: ThomasVaer Fotografie

Hij is een echte Wâldman, groeide op tussen Rottevalle en Houtigehage waar geen druppel water te vinden is. En toch is Pieter Jilles Tjoelker een geboren ‘wetterman’. Als skûtsjeschipper in de IFKS pakte hij maar liefst viermaal op rij een kampioenstitel; eerst twee keer met de Engelina Smeltekop en daarna tweemaal op rij met de Sterke Jerke. Nu is het tijd voor de Grutte A. “Wy dogge altyd mei om te winnen.”

connecties, maar een geschikt skûtsje vinden

onder het koopcontract. “En doe koe it echte

blijkt lastiger dan gedacht. Henk Regts zet

wurk begjinne.”

hem per toeval op het juiste spoor. “Hy wist fan in skûtsje op De Lemmer, mar it adres

YN DE GRUTTE A

wist er net rjocht mear.” Ondanks de minieme

Na maanden van slopen, lassen, plamuren en

aanknopingspunten besluit Pieter Jilles die

schilderen ligt de Sterke Jerke in 2018 nét op

avond op Google Streetview net zo lang te

tijd in het water voor de Princenhoftocht op

speuren, totdat hij het bewuste skûtsje ziet

Koningsdag in Earnewâld. “Dat wie in geweldich

liggen. “In soarte fan CSI”, grijnst hij.

gefoel”, herinnert Pieter Jilles zich nog goed.

“Wy hienen moannen keihurd wurke om alles

Aan de steiger van Scheepswerf Ten Woude

2007 gaat een langgekoesterde wens in

in IJlst ligt het 27 meter lange woonschip

vervulling wanneer hij als bemanningslid

van Pieter Jilles. Jaren geleden liet hij de

aan boord stapt bij IFKS-schipper Henk

Fryske Wâlden achter zich en koos voor een

Regts.

varend bestaan. De enige twee ingrediënten

op tiid ôf te krijen. En doe wie it einliks safier.

“It team stie fuortendaliks yn de startblokken.

BAM! Wy gean der wer fol foar.”

Doe koenen wy mei it skip sile.” En met succes, want bij z’n debuut in de C-klasse zeilt de Sterke Jerke meteen naar de IFKS-kampioenstitel.

Een jaar later rijgt het schip de zeges opnieuw aan elkaar. Wedstrijd na wedstrijd komt de

die hij nodig heeft om zich thuis te voelen,

Inmiddels heeft Pieter Jilles zelf de nodige

bevinden zich aan boord. Vriendin Susan

ervaring als skûtsjeschipper op z’n CV

van Dalen en wetterhûn Stoarm. Iedere

staan. In 2016 neemt hij het roer over van

ochtend wordt het drietal wakker door het

Johan van der Meulen op het Lytse A-skûtsje

geluid van klotsend water tegen de boeg,

Engelina Smeltekop. En met succes, want de

het luidruchtige gakken van overvliegende

kampioenskoers die het schip al drie jaar op rij

ganzen of het geroep van fanatieke

vaart, wordt door Pieter Jilles doorgetrokken.

sloeproeiers. “Kinst dy dochs gjin moaier

Zowel in 2016 als in 2017 mag zijn bemanning

plakje winskje”, concludeert hij turend over

de kampioenstitel in ontvangst nemen. Het

Twee dagen later staat hij samen met

roet in het eten. In plaats van trainen in het

het water van de Geau.

kampioensfeest in de zomer van 2017 is

bemanningslid Erik Beets, adviseur Sander

voorjaar zit het team thuis in afwachting van

tevens het afscheid van het succesvolle

Hasper en investeerder Pieter Kooi in de

de strenge maatregels die worden genomen

WÂLDMAN OP IT WETTER

team in de Lytse A. Achter de schermen is

Lemster loods waar de ‘Christoffel II’ op

om het onbekende virus de kop in te drukken.

Hoe anders is dat in zijn jeugd, waarin

de bemanning namelijk al maandenlang druk

het droge ligt. Als kenner ziet Pieter Jilles

Ondanks versoepelingen in de zomer kan er

Pieter Jilles opgroeit tussen elzensingels

bezig met een monsterklus: het opknappen

dat er heel wat werk aan de winkel is, maar

niet gezeild worden. En dus blijft de Sterke

en het ‘smûk skaadzjend beamtegrien’

van de Sterke Jerke, een Buitenstvallaatster

desondanks is hij meteen gecharmeerd

Jerke aan wal liggen bij het Starteiland in

van de Fryske Wâlden. Hij zit nog op de

die ze op de kop hebben weten te tikken in

van het schip. “En doe wie it in kwestje fan

Sneek. Meer dan een jaar wacht Pieter Jilles

basisschool wanneer zijn vader samen

Lemmer.

útsykje oft alles kloppe.” Met behulp van de

tot er groen licht komt om de trossen los te

documentatie in het Fries Museum en de

gooien, het zeil te hijsen en het helmhout weer

met Gjalt de Jong een zeilschip koopt.

bemanning als eerste over de finish. Het levert een glansrijke titel in de B-klasse op en een langgekoesterde wens gaat in vervulling: promotie naar de Grutte A. “Dêr hienen wy it mei ús allen foar dien. Dat wie it doel.”

En dan gooit het coronavirus begin 2020

In de zomervakanties mag hij mee aan

DE STERKE JERKE

kennis van Haiko van der Werff controleert

te hanteren. Vrijdag 28 mei 2021 komt het

boord. Ieder jaar ligt het familieschip

Op zijn telefoon laat Pieter Jilles een foto

hij de kadasternummers om te herleiden

verlossende woord van het IFKS-bestuur en de

traditiegetrouw afgemeerd voor restaurant

zien van de Sterke Jerke in 2017, destijds nog

of het schip daadwerkelijk in 1923 op de

Veiligheidsregio Fryslân. Van een jaar lang in

Ie-Sicht wanneer de SKS-skûtsjes De

‘Christoffel II’ genaamd. Z’n ogen beginnen

Buitenstvallaat in Drachten is gebouwd. Nadat

de luwte is het plotseling alle hens aan dek om

Veenhoop aandoen. Pieter Jilles kijkt z’n

te glinsteren wanneer hij vertelt over de

ook de technische commissie van de IFKS het

op tijd klaar te zijn voor het wedstrijdseizoen.

ogen uit. “Ik fûn it prachtich.” In dienst bij

zoektocht. “Wy sochten in breed skûtsje fan

schip na meten en wegen akkoord bevindt, is

“It team stie fuortendaliks yn de startblokken.

Skûtsjevaart Grou ontdekt hij als puber

in rappe werf.” Als liefhebber én ZZP’er in

de koop rond. Als kersverse skûtsje-eigenaar

BAM! Wy gean der wer foar.”

al snel de fijne kneepjes van het vak. In

de botenbranche heeft Pieter Jilles zo z’n

zet Pieter Kooi eind 2016 zijn handtekening

lees verder op pagina 17

Skûtsjekrant 25 JAAR

16

“MEI SYN ALLEN YN TOU FOAR TAKOM JIER”

DE STERKSTE KOMBINAASJE FAN ‘E WRÂLD.

Bokkewiel 6 8502 TX Joure +31 (0) 513 681 008 info@fibremax.nl

www.fibremax.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR

17 Skûtsje Sterke Jerke op het Slotermeer.

Foto: ThomasVaer Fotografie

VOOR HETERE VUREN

die tijd voor afleiding. “Dat hat my goed dien.

IN WIKE WETTERWILLE

hienen, krige ik allinnich mar lokwinsken fan

Maar dan komt er weer bericht vanuit

It joech my rêst”, concludeert Pieter Jilles

Vraag hem naar zijn doel en Pieter Jilles

oare skippers. Dêr giet it úteinlik om. Wy farre

de IFKS. Door het oplopende aantal

nuchter. Die benijdenswaardige kalmte straalt

windt er geen doekjes om. “Wy dogge mei

allegear omdat we in wike lang wille ha wolle

coronabesmettingen gaat het sein alsnog op

hij als schipper ook af op z’n bemanning.

om kampioen te wurden.” Voor concurrentie

op it wetter mei ús allen.”

rood voor het kampioenschap. De A-klasse

Waar het bij collega’s een kakofonie is van

is hij niet bang. Sterker nog: juist daarom

moet nog even wachten. En daarmee ook

geroep, getier en gevloek aan boord, is het op

maakte hij destijds de overstap naar de

de hooggespannen verwachtingen van het

de Sterke Jerke opvallend stil. “Wy sizze neat

grotere klassen. “It moaie oan de IFKS is dat

publiek, want iedereen wil weten hoe de

as wy sile. Wy witte allegear wat ús taak is,

elkenien elkoar de titel gunt. Fansels dogge

Sterke Jerke het gaat doen in die A. Pieter

dus dan is roppe of raze hielendal net nedich.”

wy allegear mei om te winnen, mar nei ôfrin

Jilles weet als geen ander dat de ogen op

Met Fonger de Vlas als adviseur aan boord en

komme wy wer yn de haven oan en is it feest.”

hem gericht zullen zijn. Zenuwen kent hij

zus Jildou als tacticus voorop, draait het schip

Die gezonde winnaarsmentaliteit met volop

echter niet tot nauwelijks. “Ik ha wol foar

als een tierelier. “Dan hoech ik as skipper net

respect voor elkaar spreekt hem nog het

hitere fjoeren stien.” Daarmee doelt hij op het

iens sa folle te dwaan.”

meeste aan. “Doe’t wy de Sterke Jerke klear

“It moaie oan de IFKS is dat elkenien elkoar de titel gunt”

voorjaar van 2018, wanneer z’n Tjalk afbrandt.

“Ik wie 19 jier doe’t ik dat skipke kocht, mei as doel om der ea op te wenjen. En doe’t er nei sân jier bealchjen hast klear wie, brânde er ôf.” Het noodlot slaat ook nog eens toe op een bijzonder moment. Terwijl Pieter Jilles in Lemmer de allereerste prijs van de Sterke Jerke in ontvangst neemt, vaart de bemanning het winnende skûtsje terug. Zijn woonboot is mee als volgschip. En daar - in het zicht van de haven in Earnewâld - vat zijn levenswerk vlam. “In telefoanlader dy’t net doochd hat”, knikt hij. “Alteast dat sei de man fan de fersekering.”

“Wy sizze neat as wy sile; roppe of raze is hielendal net nedich” In nog geen uur tijd gaat jaren aan bloed, zweet en tranen in vlammen op. “Ik wie samar ynienen myn hûs kwyt.” En dat terwijl hij aan de start staat van het eerste seizoen met de Sterke Jerke. Maar juist het zeilen zorgt in

De grote verbouwing begint in het najaar van 2017.

Foto: Afke Boven

Skûtsjekrant 25 JAAR

18

A trade name of Lankhorst Engineered Products bv

www.klp.nl

Duurzame oplossingen in gerecycled kunststof Prinsengracht 2 8607 AD Sneek

E info@klp.nl I www.klp.nl

T 0515 - 487630

150107 v6 LRP adv vak tijdschrift grondwegwaterbouw.indd 1

Wij weten veel van boten, omdat we zelf ook varen.

12-04-16 14:26

Skûtsjekrant 25 JAAR

19

Zijsling en Zonen Bagger- en Aannemersbedrijf Zijsling en Zonen B.V

Zijsling Zand en Grind B.V.

Uw partner in:

Handel in:

Baggerwerkzaamheden

Zand

Ploegwerkzaamheden

Grind

Op- en overslag

Grond

Transport over water

Tegels en Klinkers

Bergingswerkzaamheden

Stortsteen

Riperwei 3

Kaeidyk 5

8623 XR Jutrijp

8711 HD Workum

0515-424603

0515-542153

info@zijslingbv.nl www.zijslingbv.nl

Voor wie een topprestatie leveren teamwork is

Een topprestatie neerzetten is teamwork. Dit geldt net zo goed voor skûtsjesilen als voor het produceren van een topdeur. De drive om met elkaar de eerste, snelste en de beste te zijn is hoe dan ook de basis van ons succes. Hierdoor zijn we uitgegroeid tot dé Europese specialist in deuren voor professionele opdrachtgevers. Kijk maar op vanvuuren.nl

SKÛTSJEFOTO op behang, aluminium of canvas Wat is er nu mooier dan zo’n schitterende skûtsjefoto aan de muur in je woonkamer, slaapkamer of op kantoor zodat je elke dag kunt genieten van deze prachtige sport!

ANDERE MOGELIJKHEDEN Uiteraard is dit slechts een greep uit de vele mogelijkheden.

FOTOBEHANG

ALUMINIUM

kunst met

groots aan de muur!

museumkwaliteit

Creëer een statement van formaat in je huis of kantoor en voorzie je muur van een wandvullende skûtsjefoto op naadloos fotobehang. Het fotobehang is een fijn geweven polyester-doek met een PVC coating. Het doek is krasbestendig, waterafstotend en kan gemakkelijk afgenomen worden.

Fine-art print gelijmd op stevige aluminum panelen. Door het zwevende effect en hoge kwaliteit print creëer je een kunstgalerij bij je thuis of op kantoor.

De foto wordt in fine-art kwaliteit geprint op hoogwaardig fotopapier en wordt verlijmd op stevige aluminium panelen.

Je kunt kiezen uit een matte of glanzende afwerking.

MEER WETEN?

Ga naar www.thomasvaerfotografie.nl ‘Foto kopen’ of scan deze QR-code

CANVAS een klassiek en tijdloos materiaal Een print op canvas doet het goed aan elke wand en komt helemaal tot zijn recht in een klassieke inrichting. De foto wordt in een Fine-art giclée afdrukkwaliteit geprint op spierwit polykatoen canvas van de hoogste kwaliteit en vervolgens strak opgespannen op duurzaam, goedgekeurd hout.

Wat dacht je van een skûtsjefoto op acrylglas, Xpozer, staal, hout of op fotopapier.

Ook kun je er een mooie lijst bij bestellen.

Skûtsjekrant 25 JAAR

20

Het SKS-kampioenschap van 2019 in beeld Ook dit jaar trekt de start van de SKS, traditioneel op ‘e Pikmar bij Grou, veel publiek op en rond het water.

Op de finaledag bij Sneek staat Grou eerste, Heerenveen tweede en Lemmer derde. Ze maken allemaal nog kans op de titel, maar Grou wint voor de derde keer op rij het SKS-kampioenschap.

Er wordt gestreden

Start Grou

en geprotesteerd…

De top drie van het klassement ligt nu wel heel dicht bij elkaar: Lemmer op 1 (27,7), Heerenveen op 2 (27,8) en Grou op 3 (28,8).

Op de Veenhoop is het wachten tot de zeilen gehesen mogen worden.

Op dag twee bij Lemmer wint Grou. Met

Het skûtsje van Lemmer ligt vooraan. Hekkensluiter is Huizum. Bij

deze zege hebben ze ook de koppositie

Earnewâld zijn de rollen omgedraaid. Opnieuw is de dagzege voor de

in het klassement te pakken.

Lemsters.

… maar Lemmer wint.

Relaxmodus Op de eerste van twee dagen in de baai van Lemmer doen Grou en Earnewâld goede zaken met respectievelijk een eerste en tweede plek.

Het gaat tekeer op de Snitser Mar

Op Earnewâld wordt gekozen voor een sleepstart, maar één van de

Heerenveen wint de wedstrijd bij Woudsend

trossen breekt. Drachten is uiteindelijk als eerste weg en weet dat plekje

en neemt de koppositie in het klassement over.

de hele wedstrijd te behouden.

bij Terherne, dus wordt de wedstrijd anderhalf uur uitgesteld. Ook dan is het nog hard werken. De dagzege is voor Heerenveen.

Maar de winst is voor Akkrum.

Bij Langweer weet de bemanning van het Grouster skûtsje voor het eerst deze SKS als eerste over de finish te

De bemanning van Lemmer moet even

komen.

flink aan de bak, maar bij Elahuizen zetten ze voor de derde keer deze SKS

Een goede voorbereiding op de wedstrijd bij Stavoren is het

een dagzege op hun naam.

halve werk, dus schrobben de Grousters het skûtsje nog even voor ze het IJsselmeer op gaan…

Skûtsjekrant 25 JAAR

21

Het IFKS-kampioenschap van 2019 in beeld De IFKS begint met wind. Heel veel wind.

De eerste wedstrijden bij Hindeloopen gaan dan ook niet door.

Het blijft tot aan de finish spannend en het scheelt nauwelijks (1 puntje), maar Jeroen de Vos is wel degelijk

Op die Fluessen debuteert Andries

En ook op de tweede dag houdt de schaal van Beaufort het

de nieuwe IFKS-kampioen van

kampioenschap in zijn greep. De wedstrijden op het IJsselmeer bij

de Grote A.

Stavoren, worden verplaatst naar De Fluessen.

Brouwer in de lytse A en hij wint.

De finaledag op de baai van Lemmer brengt voor de A-klasse nog de nodige spanning met zich mee.

Jeroen de Vos staat bovenaan, maar Sikke Heerschop zit hem met drie punten verschil op de hielen.

Pieter-Jilles Tjoelker wint dit jaar alle wedstrijden in de B en is daarmee de ongeslagen kampioen. In de C-klasse wint Henk Regts met skûtsje Grutte Pier de kampioenstitel (let vooral ook even op de man links).

Ook Geale Tadema (A), Pieter-Jilles Tjoelker (B) en Henk Regts (C) komen met de eerste dagoverwinning thuis.

Ondertussen zijn de kampioenen van de Lytse A en de B-klasse

Op dag drie bij Heeg doet Sikke

al bekend. Andries Brouwer

Heerschop goede zaken; hij zeilt de

van De Reuzen, de debutant die

Wylde Wytse als eerste over de finish.

kwam, zag en overwon, heeft de kampioenstitel van de kleine klasse op zak. Hij liet zich tijdens deze IFKS adviseren door SKSschipper Pieter Meeter.

De andere klassen hebben hun dagprijzen dan al wel kunnen verdelen. De Sterke Jerke wordt voor de derde keer op rij eerste in de B-klasse.

Het weer blijft de IFKS parten spelen.

Op het Slotermeer krijgen de vloten met flinke onweersbuien te maken.

De Ut en Thús

De afgelaste wedstrijd van Sloten

Daarna gaat de wind liggen. De A-klasse

wordt tweede.

wordt ook deze middag ingehaald.

kan daardoor niet meer starten.

Jeroen de Vos zeilt als derde over de In de andere klassen

finish, Ulbe Zwaga is tweede, maar de

zijn het opnieuw Andries

dagzege gaat naar Froukje Osinga en

Brouwer (lytse A),

de Jonge Jasper.

Pieter-Jilles Tjoelker (B) en Henk Regts (C) die winnen en zo de kopposities in het eindklassement stevig in handen houden.

Woensdag is inhaaldag, dat betekent dat de afgelaste wedstrijd bij Hindeloopen nu op het Tjeukemeer uitgevochten wordt. Het is Ulbe Zwaga die in de A-klasse als winnaar uit de

Zwaga heeft de smaak te pakken,

strijd komt.

daar op het Tjeukemeur. Ook op de

De Eelkje II doet op dag 1 bij Lemmer met een eerste plek bijzonder

tweede, reguliere, wedstrijddag bij

goede zaken. Het brengt schipper Jeroen de Vos en zijn bemanning

Echtenerbrug grijpt hij de dagzege.

op een gedeelde eerste plaats in het klassement. De andere koploper is Sikke Heerschop.

Skûtsjekrant 25 JAAR

22

De lekkerste koffie zet je zelf.

Met de Koffie Master tool krijg je op basis van jouw voorkeuren een zetadvies op maat.

Ga naar de.nl/koffie-master of scan de QR-code!

Rest Assured with Kooi camera surveillance Wij geloven dat iedereen een rustige en ongestoorde nachtrust verdient. Ook u. Daarom observeren en signaleren we met tijdelijke, mobiele en innovatieve camerabewaking en broeidetectie.

Zo voorkomen we diefstal en schade bij uw bouwplaats of locatie.

247kooi.nl | Camera Surveillance

Skûtsjekrant 25 JAAR

23

Liefde in de vloot Waar je als schipper exact de koers uitstippelt en stevig het helmhout hanteert, is dat in de liefde heel anders. Liefde laat zich immers niet sturen. Dat merkten ook Klaas en Sifra Westerdijk, en Martijn en Rosalie Fakkeldij. Beide vonden hun grote liefde geheel onverwacht tijdens het zeilen en sindsdien gaat het de stellen nog altijd voor de wind.

“Foar my wie fuortendaliks dúdlik: dit is se!”

Klaas en Sifra

portie geluk kijken bij haar aanwezigheid.

timing”, vult Klaas aan. “Tsja, guon dingen

“Ik wie krekt werom fan fakânsje yn Spanje,

kinne jo no ien kear net planne.”

mar in goeie freondinne hie in kaartsje foar it feest yn Wâldsein. Dus wy moasten wol

PA AAN HET ROER

hinne”, lacht ze.

Waar menig schipper in het voorjaar razend druk is met de voorbereidingen voor het

STIEKEM VAN BOORD

nieuwe seizoen, heeft Klaas als schipper

Tussen alle aanwezigen spotten de twee

van d’Halve Maen een extra uitdaging. Hij

elkaar al snel. Klaas besluit het gesprek aan

moet op zoek naar een vervanger voor

te knopen. Na de eerste kennismaking praat

het geval de bevalling zich tijdens de

het stel tot in de kleine uurtjes. Samen lopen

wedstrijden aankondigt. “Gelokkich mei

ze terug naar het skûtsje waar Klaas die

ús heit it helmhout dan fan my oernimme”,

nacht slaapt. “Dêr wie ús earste tút”, grijnst

glundert hij. Daarvoor moest eerst officieel

hij. De volgende dag is een rustdag, waarop

goedkeuring worden verleend door de SKS,

het stel uiteraard opnieuw afspreekt. Tegen

in verband met de strenge criteria voor de

de strenge instructies van zijn schipper in,

bloedlijnen van skûtsjeschippers. “Dat is

gaat Klaas die avond stiekem van boord. “Ik

slagge, dus as ús heit aanst samar ynienen

woe Sifra sjen. Foar my wie fuortendaliks

oan it roer stiet, dan wit hiel Fryslân genôch!”

dúdlik: dit is se.”

Met een klein beetje tegenzin stond Klaas Westerdijk (31) in 2009 bij de prijsuitreiking in Wâldsein. Als bemanningslid van Heerenveen greep hij die dag naast de prijzen. Maar die avond sleepte hij geheel onverwacht een veel grotere prijs binnen. Tussen alle aanwezigen viel zijn oog op de prachtige Sifra Dijkstra (30). “It wie leafde op it earste gesicht.”

UITSTEKENDE TIMING

BEROEMDE BABY De komst van hun tweede baby zal in

Tien jaar na die eerste zoen wordt dochter

ieder geval niet onopgemerkt blijven bij

Idith geboren. Met het oog op de zeilagenda

skûtsjeliefhebbers, verwacht het stel. “Ik

worden Klaas en Sifra op een perfect

tink dat de poppe komt as Klaas oan it silen

moment in april 2019 voor het eerst heit en

is”, voorspelt Sifra. “Ik sjoch it al hielendal

mem. “Moai yn it foarseizoen”, knikt Klaas.

foar my. Klaas dy’t fan it skûtsje helle wurde

Klaas herinnert zich nog exact die

die dag een teleurstellende race. “Ik hie

Dit jaar is de planning iets minder fortuinlijk.

moat. Omrop Fryslân dy’t der mei de kamera

prijsuitreiking in het MFC van Wâldsein. In

eins hielendal gjin nocht om nei de feestjûn,

Eind juli verwacht het stel hun tweede

boppe-op stiet. It wurdt noch in hiel sirkus

de race om het kampioenschip vaart de

mar de jonges oan board hellen my oer. En

kindje. “Ik bin twa dagen foar de earste SKS-

yn in sirkus. Dizze poppe is fuortendaliks

bemanning van het skûtsje van Heerenveen

gelokkich mar.” Ook bij Sifra komt er een

wedstriid útrekkene”, vertelt Sifra. “Lekkere

ferneamd yn hiel Fryslân”, lacht ze.

“Er was gelijk een superklik tussen ons”

Martijn en Rosalie met hun twee kinderen Meke en Jitse

Even zwaaien naar elkaar, een stiekeme blik tijdens de wedstrijden of na afloop een voorzichtig ‘Hoi’. Maandenlang laveren Martijn Fakkeldij (48) en Rosalie Brundel (39) in 2005 om elkaar heen. Aangemoedigd door een paar biertjes belandt het stel tijdens de feestavond in Sloten zij aan zij op de dansvloer. Daar slaat de vonk dan eindelijk écht over. “Het heeft even geduurd, maar dan heb je ook wat.”

Woensdag 26 juli 2005; Rosalie weet de

de Eelkje II heeft de kop er niet bij, geeft hij

datum van die eerste dans nog exact.

toe. “En na afloop kon ik niet wachten om

Het is de derde dag van het IFKS-seizoen

Rosalie in de haven weer te zien.”

als de fokkeniste van de Lytse Lies en de schotenman van de Eelkje II verliefd worden.

ROMANTISCH AANZOEK

“Er was een superklik”, glundert Rosalie.

Geheel in stijl vraagt Martijn zijn Rosalie een

“Het voelde meteen goed. Ik zeg nog wel

aantal jaar later op het water ten huwelijk. “Ik

eens tegen Martijn: ‘Als je me destijds in

had het best romantisch aangepakt”, grijnst

die feesttent ten huwelijk had gevraagd,

hij. “Ik had in het zeil geplakt: ‘Roos, wil je

had ik gelijk ja gezegd’.” Bij Martijn is de klik

met me trouwen?’ Dus toen ik het zeil hees,

wederzijds. “Het klinkt wellicht overdreven,

zag ze mijn vraag.” “Dat was een heel mooi

maar ik voelde meteen: dit is de liefde van

moment”, beaamt Rosalie. “En uiteraard

mijn leven.”

was bij ons huwelijksfeest de complete

Meke (11) en zoon Jitse (9) is het alle hens

is Rosalies vader Ton Brundel schipper

bemanning van beide skûtsjes aanwezig.

aan dek om een druk gezinsleven en beide

op het succesvolle skûtsje. “Mijn vader is

HELEMAAL HOTELDEBOTEL

Het werd weer net zo’n groot feest als

bedrijven te combineren. “Op dit moment is

inmiddels zeventig”, vertelt Rosalie. “Hij

Als bemanning van twee concurrerende

destijds in Sloten!”

er even geen tijd om nog fanatiek te zeilen”,

geniet nog iedere dag van het zeilen. Het

geeft Martijn toe. “Maar uiteraard zijn we

houdt hem jong, roept ‘ie ieder jaar weer.”

een aantal wedstrijden op het programma.

ALLE HENS AAN DEK

nog ieder jaar paraat om de Lytse Lies aan te

Die passie voor het zeilen zit niet alleen bij

“Mijn fokmaatjes hebben het zwaar gehad”,

Zestien jaar later hijsen Rosalie en Martijn

moedigen.”

vader, dochter en schoonzoon in het bloed.

lacht Rosalie. “Ik was helemaal hoteldebotel

nog regelmatig samen de zeilen voor een

en kon me voor geen meter concentreren.

zeiltocht, maar dan met gasten aan boord.

EEN FAMILIESKÛTSJE

knikt Martijn trots. “Wie weet varen ze over

Het enige skûtsje dat ik in de gaten hield,

Het stel runt samen De Klassieke Rederij

Vanuit de woonkamer in Gaastmeer hebben

een aantal jaar samen op de Lytse Lies in de

was de Eelkje II om oogcontact met Martijn

en is eigenaar van jachthaven Pieter Bouwe

Martijn en Rosalie uitzicht op de Lytse

IFKS. Drie generaties op ons familieskûtsje,

te kunnen maken.” Ook de schotenman van

in Gaastmeer. Na de komst van dochter

Lies, die bij hen aan vaste wal ligt. Al jaren

dat zou wel echt geweldig zijn.”

skûtsjes in de A-klasse staan er echter nog

“Ook Meke en Jitse zijn fanatieke zeilers”,

24

Skûtsjekrant 25 JAAR

Skûtsjekrant 25 JAAR

25

Klaas van der Meulen heeft maar één doel: kampioen worden Klaas van der Meulen is de nieuwe schipper van het SKS-skûtsje van Woudsend. Foto: Martin de Jong

Klaas van der Meulen is de nieuwe schipper van het SKS-skûtsje van Woudsend, de ‘Klaas van der Meulen’. Hij heeft het roer overgenomen van zijn neef Teake Klaas van der Meulen. “Dat er weer een ‘Klaas van der Meulen’ schipper is, is mooi, maar niet het belangrijkste’’, stelt de 44-jarige Klaas. “We hebben maar één doel en dat is winnen.’’

Klaas zeilde al van jongs af aan mee op het

het eerst weer getraind. Dat was wel even

familieschip. “Ik weet niet beter. Dit schip

wennen, maar de teamspirit was meteen

is het eigendom van onze familie en dat

weer aanwezig. Juist omdat we zo lang niet

is een groot voordeel. Wij kunnen zelf alle

hadden gezeild’’, vertelt de nieuwe schipper.

beslissingen nemen en we hebben allemaal

Als eigenaar van een bedrijf – baggerbedrijf

dezelfde belangen: pake zijn nalatenschap zo

Van der Meulen Woudsend – is hij het gewend

goed mogelijk bewaren voor de toekomst.” Hij

om met tegenslagen om te gaan. “We hebben

heeft zijn pake niet gekend, maar de verhalen

een andere voorbereiding gehad dan andere

heeft hij van zijn familie wel meegekregen.

jaren, maar dat geldt voor iedereen.’’ In het

Klaas van der Meulen won het allereerste

tussenjaar hebben ze niet stilgezeten. Het

kampioenschap van de SKS in 1945. In 1965

skûtsje is voorzien van een nieuw zeil en een

kocht hij zijn eigen skûtsje waarmee hij

nieuwe fok. “Dat heeft een hoop geld gekost

deelnam aan het SKS-skûtsjesilen voor zijn

en zonder alle sponsors en vrijwilligers zou

woonplaats Woudsend. “Op datzelfde skûtsje

dat niet zijn gelukt. Daar ben ik echt trots op.’’

is hij overleden tijdens een SKS-wedstrijd op hartaanval, viel overboord en is door zijn zoon

EERSTE VROUWELIJKE SKÛTSJESCHIPPER

Taeke weer uit het water gehaald. Dat was op

Klaas van der Meulen heeft als nieuwe schipper

7 juli 1973. Hij is dus in het harnas aan het

één doel: kampioen worden. “Oars hoechst net

helmhout van zijn eigen skûtsje overleden.

mei te dwaan’’, zo stelt hij. Tegelijkertijd is hij

Een mooiere dood kun je als skûtsjeschipper

realistisch, het skûtsje van Woudsend werd in

niet krijgen. Hij was alleen nog te jong, 66

1985, 1989 en 1991 kampioen en stond daarna

jaar’’, vertelt zijn kleinzoon en naamgenoot

meestal in het tweede rijtje. “Door de nieuwe

Klaas van der Meulen. Zijn ooms en vader

formule die volgend jaar ingaat hopen we

hebben afgesproken dat het nageslacht elk

dat we er weer een spannende wedstrijd van

een periode schipper zou zijn. “Anders zou

kunnen maken. De skûtsjes zijn dan allemaal

mijn vader Ype, die twintig jaar jonger is, niet

zoveel mogelijk gelijk, dus komt het op de

aan de beurt zijn gekomen. Hij was van 2000

vakkennis en op de ploeg aan. Winnen op eigen

tot 2013 schipper. Daarna heeft mijn neef

water zou al geweldig zijn. Mijn heit, Ype van

Teake het roer overgenomen.’’

der Meulen, heeft in 2006 de dagoverwinning

het IJsselmeer bij Stavoren. Hij kreeg een

behaald in Wâldsein voor het thuispubliek. Dat was prachtig.’’

“De teamspirit was meteen weer aanwezig”

Na Klaas van der Meulen zijn er alweer twee andere gegadigden die ook in aanmerking komen als schipper, zijn broertje Mark (42) en zijn neef Auke de Groot junior. Ondertussen staat de volgende generatie zelfs alweer te trappelen. Zo zeilt de 13-jarige dochter van

Eind 2019 mocht Klaas het stokje overnemen

Klaas van der Meulen, Noa, ook mee. “Ze vindt

van zijn neef. Hij was al jarenlang schotenman

het ‘machtich moai’ en ze staat haar mannetje.’’

op het skûtsje. Op het moment dat hij als

Of Noa van der Meulen de eerste vrouwelijke

schipper zou beginnen, brak de coronacrisis

skûtsjeschipper van de SKS zal worden? Klaas:

uit. “We hebben pas afgelopen juni voor

“Dat zou zomaar kunnen, de tijd zal het leren.’’

“Dit schip is het eigendom van onze familie en dat is een groot voordeel.

Wij kunnen zelf alle beslissingen nemen en we hebben allemaal dezelfde belangen: pake zijn nalatenschap zo goed mogelijk bewaren voor de toekomst’’, aldus Klaas van der Meulen. Foto: ThomasVaer Fotografie

Skûtsjekrant 25 JAAR

26

Jouw gids tijdens de sportzomer Nu met gratis sportspel naar keuze

Lees LC al vanaf € 1,15 per week

Ontdek de diverse mogelijkheden op abonneer.lc.nl/sportzomer

LC.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR Carrie ten Napel, foto: MAX Skûtsje Journaal | © MAX

27

ONS KENT ONS

ALLES VOOR DE EER

De Meeters, de Pietersma’s, de Brouwers en

Of het nou gaat om voetbal, schaatsen of

niet te vergeten de Zwaga’s en de Vissers.

badminton; voor iedere topsporter geldt

Wie de lijst met huidige SKS-schippers en

dat alles opzij wordt gezet voor die ene

hun voorgangers doorbladert, ontdekt al snel

topprestatie. “Bij skûtsjesilen is dat net

een aantal opvallend vaak voorkomende

zo”, weet Carrie. “Van de schipper tot de

achternamen. Ook Carrie duikt in 2017 in

roefmeester; iedereen voelt die trots om

de historie van schippersfamilies. “Dat was

bemanningslid te mogen zijn. Massaal geven

mijn eerste en grootste uitdaging: om al

ze hun vakantie op om te zeilen. Allemaal

die namen en familiebanden te ontrafelen.

met dat ene doel: de eer die hoort bij het

Voordat je een beetje doorhebt wie waar zeilt

winnen van de titel. Geen medailles, grote

en waar hun opa’s, vaders en ooms eerder

geldprijzen of dikke sponsordeals; alleen

hebben gezeild, ben je zo een jaar verder.”

de eer is genoeg. Die totale overgave en bevlogenheid vind ik prachtig.”

Inmiddels kent Carrie de schippers bij naam

CARRIE TEN NAPEL:

“ Die totale overgave en bevlogenheid vind ik prachtig” De uitdrukking ‘It runs in the family’ kent Omroep MAX-presentatrice Carrie ten Napel als dochter van Neerlands meest bekende sportverslaggever Evert ten Napel als geen ander. Maar tijdens het uitpluizen van de enorme stamboom van schippersfamilies bij het SKS skûtsjesilen ging ze regelmatig kopje onder. “Ik ben best goed in gezichten en namen,

en belangrijker nog: de schippers kennen

Na succesvolle Skûtsje Journaals in 2017,

haar. “Tijdens mijn eerste lotingsavond

2018, 2019 en een aangepaste versie in 2020

in 2017 heb ik me voorgesteld aan de

is Carrie ook dit jaar helemaal klaar voor

schippers en hun bemanning. In het Fries

twee weken Friesland. “We maken er met het

deden ze uit de doeken van welk skûtsje

gezin een fijne vakantie van”, lacht ze. “We

ze waren. Gelukkig kon ik het enigszins

huren hier een huisje en genieten van die

volgen, maar ik weet nog dat ik dacht: in

twee weken in Friesland. Twee weken waarin

wat voor een bijzondere wereld ben ik nu

ik uiteraard wel moet werken, maar waarin

terechtgekomen? In de loop der jaren hebben

we ook enorm genieten van de rust en de

ze me leren kennen en weten ze dat wij bij

natuur. Ik zie mezelf dit nog wel een aantal

MAX een grote groep vaste kijkers hebben,

jaar doen!”

die het zeilen fanatiek volgt. Ik merk dat ze het enorm waarderen dat ook wij aandacht aan hun sport besteden.”

maar dit was wel een puzzel, moet ik zeggen.”

Al heel wat jaren loopt Carrie in de sportwereld

Journaal te presenteren. “Buiten het feit dat

rond. Van voetbal tot schaatsen en van hockey

ik wist dat skûtsjesilen een belangrijke Friese

VOLG HET SKÛTSJESILEN OOK BIJ MAX

tot tennis; niets is haar onbekend. Tot ze vijf

traditie is, wist ik destijds niet zo veel van het

Voor de vijfde maal op rij presenteert Carrie ten Napel dagelijks het MAX Skûtsje Journaal

jaar geleden door Omroep MAX-directeur

zeilen”, lacht ze. “Er bleek nog een wereld te

bij Omroep MAX. De eerste aflevering is zaterdag 24 juli om 17.30 uur te zien op NPO1.

Jan Slagter werd gevraagd om het Skûtsje

ontdekken.”

STICHTING FOAR DE NEITEAM ZET ZICH IN VOOR JEUGDZEILEN EN EDUCATIEPROJECT

“Wij willen de historie van het skûtsjesilen doorgeven aan de jeugd” was dit de aanleiding om een digitaal lespakket

Grou, van Bouke de Vries, getraceerd. Jansen: “En

te ontwikkelen om kinderen te leren over het

zo gaat onze wereldwijde zoektocht door. Nog

leven aan boord van een skûtsje, vroeger en

steeds komen er nieuwe gegevens boven tafel

nu. Dit hebben we gedaan samen met het Fries

waardoor we misschien ‘pake syn skûtsje’ weer

Scheepvaart Museum, het Skûtsjemuseum,

terugvinden. Dat zijn toch mooie succesjes.’’

Museum Dokkum en Museum Federatie Fryslân.

Naast een docentenhandleiding, werkboekje voor groep 1 t/m 8 en spreekbeurtmateriaal, hebben we een leskist gemaakt. Daar zitten onder andere potjes in met turf, tarwe en mest, zodat kinderen kunnen zien, voelen en ruiken wat voor grondstoffen er vroeger met skûtsjes vervoerd werden. Op deze manier willen wij de Foto: ThomasVaer Fotografie/Tom Coehoorn

historie van het skûtsjesilen overdragen aan

Het speerpunt van de Stichting Foar de Neiteam is en blijft het vastleggen van de historie van alle skûtsjes. Minstens zo belangrijk vindt de stichting het om de historische waarde van skûtsjes aan jongeren over te dragen en hen te laten zien en ondervinden hoe leuk het is om op platbodems te zeilen. “Daarom zetten we ons in voor het Jeugdzeilen en hebben we samen met Friese musea een educatieproject ontwikkeld voor basisscholen’’, aldus Frits Jansen van Stichting Foar de Neiteam.

De jeugd staat te trappelen om weer te zeilen.

is prachtig om te zien. De kinderen mogen zeilen

Vorig jaar kon het evenement vanwege corona

met G.W.S.-schouwen, skûtsjes en pramen. Na

niet doorgaan. Dit jaar wordt – op 24 en 25

tien jaar kunnen we stellen dat het Jeugdzeilen

september – de tiende editie van het Jeugdzeilen

effect heeft, want veel deelnemers zijn nu terug

SKS/IFKS georganiseerd door de Commissie van

te vinden op de wedstrijdskûtsjes of andere

Schippers en Bemanningsleden, Stichting Foar de

platbodems. Daarmee is ons doel bereikt, want

Neiteam, SKS, IFKS en de vereniging Grouwster

skûtsjes zijn er niet om stil te liggen, maar om op

Watersport. Mede dankzij vele vrijwilligers

te varen.’’

– onder wie een grote groep jeugd – is het mogelijk om het evenement weer belangeloos

LESPAKKET VOOR KINDEREN

te organiseren. Frits Jansen: “Elk jaar geven

Enkele jaren geleden kwam bij de SKS de vraag

rond de vijftig kinderen zich op en hetzelfde

binnen of de commissie materiaal heeft voor

aantal vrijwilligers zet zich in om er een geslaagd

kinderen om een spreekbeurt over Skûtsjesilen te

weekend van te maken. Het leeft ontzettend, dat

houden. “Dat materiaal hadden ze niet. Voor ons

de jeugd’’, stelt Frits Jansen. Vanaf september kunnen basisscholen in heel Friesland zich opgeven voor het educatief lesprogramma ‘Pake syn skûtsje’. Dit kan aangevuld worden met een museumbezoek of het nemen van een kijkje bij een skûtsje of op een werf.

SKÛTSJE VAN PARIJS KOMT NAAR FRYSLÂN Rode draad voor Stichting Foar de Neiteam is en blijft het traceren van skûtsjes die in Fryslân zijn gebouwd. Dankzij het Stamboek Skûtsjes – een database waarin alle 870 in Fryslân gebouwde skûtsjes staan – zijn de gegevens nu veel gemakkelijker terug te vinden. “Inmiddels hebben we 509 skûtsjes getraceerd’’, vertelt Frits Jansen die ervoor heeft gezorgd dat het Stamboek gedigitaliseerd werd. Uniek is dat het skûtsje ‘Nooit Gedacht’ [L 269 N] vanuit Parijs weer naar Fryslân komt op initiatief van medebestuurslid Jan de Vries. Het schip is ooit gebouwd in Kootstertille door Joon Molles van der Werf. De gemeente Achtkarspelen heeft besloten het schip te laten restaureren. Het skûtsje komt in augustus deze kant op. Onlangs heeft de Neiteam waarschijnlijk ook het eerste SKS-skûtsje van

In de leskisten zitten onder andere potjes met turf, tarwe en mest, zodat kinderen kunnen zien, voelen en ruiken wat voor grondstoffen er vroeger met skûtsjes vervoerd werden.

AANMELDEN VOOR JEUGDZEILEN KAN NOG Het Jeugdzeilen SKS/IFKS begint dit jaar met een actieve ontdekkingstocht op de historische scheepswerf van Haiko van der Werff in Drachten. Een dag later leren de kinderen zeilen op de Pikmar bij Grou. Daarnaast staan er nog een aantal verrassingen op het programma. Het Jeugdzeilen is bedoeld voor alle kinderen van 8 tot en met 18 jaar.

Aanmelden kan nog tot 20 september via platbodemjeugdzeilen@gmail.com Meer informatie: www.skutsjehistorie.nl

28

Skûtsjekrant 25 JAAR

MAX SKÛTSJE JOURNAAL

(M.U.V. ZONDAGEN)

ZATERDAG 24 JULI T/M VRIJDAG 6 AUGUSTUS OM 17.30 UUR

Skûtsjekrant 25 JAAR

29 Het SunSet Sailing arrangement is een hele beleving: zeilen op het Tjeukemeer tot de zon ondergaat. Foto: Sjoekje Wind

NIEUW IN DE VLOOT:

Skûtsje ‘De Trije Doarpen’ Echtenerbrug, Echten en Delfstrahuizen hebben eindelijk een eigen skûtsje. Een jonge, enthousiaste groep initiatiefnemers heeft het voor elkaar gekregen dat ‘De Trije Doarpen’ meevaart in de IFKS. “Dit is een droom die werkelijkheid is geworden’’, zegt voorzitter Jouke Annema van de stiching Skûtsje De Trije Doarpen.

Het skûtsje ‘De Trije Doarpen’ hoopt onder schipper Henk Regts te promoveren van de B- naar de A-klasse. Foto: Jelte van der Meer

Verwachting’. Hij had al aangegeven te willen

MAATSCHAPPELIJKE FUNCTIE

stoppen. “We kregen de kans dit skûtsje over

Naast een sportieve functie heeft het skûtsje ‘De

te nemen, maar dan praat je over behoorlijke

Trije Doarpen’ ook een educatieve, sociale en

investeringen’’, stelt de voorzitter van ‘De

culturele functie. “Wij vinden het belangrijk om

Trije Doarpen’. Wat eerst niet haalbaar leek,

basisscholen bij de stichting te betrekken, om zo

bleek toch te kunnen dankzij verschillende

kinderen kennis te laten maken met een deel van

investeerders. “Begin maart 2020 was de

onze historie en de zeilsport’’, zegt de voorzitter.

hypotheek rond en brachten wij het door ons

Ook wil hij nog contact zoeken met de familie

aangekochte skûtsje thuis. Een geweldig

Verhoeff, van wie de historische platbodem van

gevoel.’’

meer dan honderd jaar oud ooit is geweest. Het skûtsje vervoerde vroeger 53 ton aan lading.

EN TOEN KWAM CORONA…

Voor mensen die graag eens willen ervaren

Een spannende tijd volgde, want wat de

hoe het is om op dit skûtsje te varen worden

initiatiefnemers niet hadden voorzien was

speciale arrangementen aangeboden. “Het

dat corona roet in het eten zou gooien. De

afgelopen jaar hebben we dat al een paar keer

coronatijd werd echter nuttig gebruikt door

gedaan. De reacties waren geweldig. Vooral het

onderhoud aan het schip te plegen zodat

SunSet Sailing arrangement is een hele beleving:

het skûtsje er nu prachtig bij ligt. Zodra de

zeilen op het Tjeukemeer tot de zon ondergaat.’’

coronamaatregelen werden versoepeld

De wedstrijd op datzelfde meer zal ook extra

oefende de bemanning waar en wanneer

speciaal zijn voor de bemanning van het skûtsje

dat kon. De bestuursleden varen zelf ook

‘De Trije Doarpen’. Jouke: “Voor het eerst met

mee. Jouke: “Voor mij is dit altijd een droom

‘ús eigen skûtsje’ voor eigen publiek zeilen in

geweest. Als klein jongetje stond ik samen

de IFKS, daar maken we een groot feest van.

met mijn heit al langs de kade te kijken als de

Tenminste, zodra corona het weer toelaat.’’

‘Kippenvel’, zo omschrijft Jouke Annema het

Holtrop, Michiel Bakker en Jan de Haan –

schepen door ons dorp voeren. Het is machtig

moment dat het skûtsje weer ‘thuis’ kwam.

ontdekten dat het kopen van een skûtsje

dat ik nu zelf ook mee mag doen.’’

“De eerste eigenaar van het aangekochte

gepaard gaat met gigantische bedragen.

skûtsje blijkt ook nog uit Echten te komen en

“Dat hielden we ons niet voor mogelijk’’,

de tweede eigenaar komt uit Echtenerbrug’’,

stelt Annema die in het dagelijks leven

vertelt de 28-jarige Annema. Hij nam in 2019

werkzaam is op de financiële afdeling van

samen met een groep leeftijdsgenoten het

een hotelketen. Om het draagvlak onder de

initiatief om weer een skûtsje naar de Trije

inwoners en het publiek te peilen regelden

Doarpen te halen. “Het idee speelde al jaren.

de skûtsjeliefhebbers een stand tijdens

Tijdens de feestweek van het skûtsjesilen

de skûtsjewedstrijden van 2019 in eigen

in ons dorp hadden we het er elke keer

dorp. “De reacties waren zo positief, dat

weer over. Onze dorpen zijn gelegen aan

motiveerde ons om door te gaan. Op een

het Tjeukemeer, in Echtenerbrug zijn in het

gegeven moment kwamen we in contact

verleden skûtsjes gebouwd bij Scheepswerf

met schipper Henk Regts. Wij hebben

Bos en op het meer zelf wordt ook gevaren

hem aangestoken met ons enthousiasme

tijdens de IFKS. Het enige wat nog ontbrak

waardoor hij wel met ons in zee wilde gaan.

was een eigen wedstrijdskûtsje.’’

Samen gingen we op zoek naar een skûtsje.’’

GIGANTISCHE BEDRAGEN

‘EEN GEWELDIG GEVOEL’

Hij bracht onlangs de single ‘Skûtsjesilen sit ús yn it bloed’ uit. De clip is opgenomen in

Vele gesprekken over de mogelijkheden

Van het één kwam het ander. De heren

samenwerking met de bemanning van het skûtsje De Trije Doarpen en op de beelden ervaar

volgden. De initiatiefnemers – naast Jouke

kwamen in contact met schipper Walter

je het skûtsjesilen over het Tjeukemeer. De videoclip is te bekijken via YouTube.

Annema zijn dat Enne de Vries, Jildert

de Vries van het IFKS-skûtsje ‘De Goede

Meer informatie: www.skutsjedetrijedoarpen.nl

“Dit is een droom die werkelijkheid is geworden’’, aldus voorzitter Jouke Annema van de stiching Skûtsje De Trije Doarpen.

SKÛTSJESILEN SIT ÚS YN IT BLOED Skûtsje ‘De Trije Doarpen’ staat centraal in de nieuwe clip van muzikant Folkert-Hans Tolsma.

Skûtsjekrant 25 JAAR

30

De Skûtsjekrant giet altyd troch DE SKÛTSJEKRANT IS VANAF 22 JULI TE BEKIJKEN OP WWW.SKUTSJE.NL

Vol prachtige verhalen en mooie reportages! www.skutsje.nl is dé website voor het belangrijkste skûtsjenieuws

GRAAFWIEL ZUIGER ONTWERP & CONSTRUCTIE

de enige échte onafhankelijke skûtsjewebsite

www.annmar.nl

Neushoornweg 34 8317PZ Kraggenburg

Skûtsjekrant 25 JAAR

31

NIEUW IN DE VLOOT

Skûtsje De Jonge Jan én schipper Harmen Brouwer “It skipke rint harstikke moai!”

Harmen Brouwer in actie met De Jonge Jan. Foto: ThomasVaer Fotografie

Er gloort weer hoop onder de SKS-minnende Langweerders. Na een paar belangrijke veranderingen verwacht het dorp de onderkant van het klassement voor eens en, beter nog, voor altijd in te kunnen ruilen voor de bovenste regionen van de lijst. Naast schipper Harmen Brouwer, moet ook skûtsje De Jonge Jan het verschil gaan maken. Aan de Piipster met zijn mooie lijnen, gepiekte kont en blinkende prijzenkast hoeft het niet te liggen. Toch heeft de geschiedenis van dit skûtsje ons nog iets geleerd: behaalde resultaten uit het verleden, bieden geen garantie voor de toekomst.

Het is ergens in de beginjaren van 1900 als

IN SINNICH SKIPKE

we eerst teruggegaan naar de basis. Het tuig,

wedstrijden van de vers opgerichte Sintrale

schipper Sytze Sytema de smaak van het

Zo komt het dat in augustus van 1911 een

de trim. Daarna hebben we stukje bij beetje

Kommisje Skûtsjesilen, doet De Jonge Jan

wedstrijdzeilen te pakken krijgt. Met zijn

nieuwe Jonge Jan van de werf glijdt. Nog

kleine veranderingen doorgevoerd. En dan

vaak goede zaken. Al komt het schip niet altijd

tjalkschip De Jonge Jan weet hij, tussen het

geen drie weken later wordt hij tweede tijdens

maar kijken of het zeilen er beter van wordt of

ongehavend uit de strijd.

verschepen van turf en terpmodder door, het

zijn allereerste wedstrijd. Helemaal vanzelf

niet? Zo ga je door tot je voelt dat het goed is.”

oude geldkistje regelmatig te spekken met

gaat dat niet, want het schip is gevoelig voor

prijzengeld. Een vijfje hier, een tientje daar. Er

de kleinste veranderingen. Nu, exact 120 jaar

Balans, daar draait het om. Harmen: “Als alle

In 1952 wordt voor het eerst het SKS-

zijn weken bij dat het winnen van wedstrijden

nadat de laatste nagel in het skûtsje werd

onderdelen precies goed afgesteld zijn, dan is

kampioenschap gewonnen en in 1953 nog

zelfs beter loont dan de vrachtvaart. Sytema

geslagen, weet ook zijn huidige schipper

het een fantastisch schip om mee te varen.”

een keer. Maar dan houdt het op. Onder de

wil meer. Meer ruimte, meer comfort en

Harmen Brouwer: “It is in hiel sinnich skipke.”

Sytema krijgt dat voor elkaar en sleept de een

vlag van Earnewâld boekt het skûtsje jaar

bovenal meer snelheid. Het wordt tijd voor

Dus begint hij, net als Sytze Sytema een eeuw

na de andere prijs binnen. Ook zoon Jan en

na jaar teleurstelling op teleurstelling. Het

een opvolger van zijn tjalkschip. Het wordt tijd

geleden, weer bij het begin: “Het is Piipster-

verschillende gastschippers houden de wind

schip komt voor de kant te liggen, krijgt een

voor een Piipster skûtsje.

eigen, alles moet echt kloppen. Daarom zijn

in de zeilen. Na de Tweede Wereldoorlog, in

TELEURSTELLINGEN

Lees verder op pagina 33

Skûtsjekrant 25 JAAR

32

www.meijer-group.com

CLOCK WISE IN METAL.

Samenstellingen Omkastingen

Bij ons autobedrijf bieden wij u en uw auto kwaliteit, service en garantie.

Framebouw

Waarom wij?

Assemblage

“Altijd bij de tijd, met slimme innovatieve oplossingen.

Samen met u realiseren we de ideale keten, waarin doordachte processen elkaar in het juiste ritme opvolgen. We bewaken,

schakelen snel en zijn van de klok. Samen doen we gewoon meer”

Verkoop nieuw en gebruikt

Reparatie en onderhoud

FIREZONE tankstation 24h

APK keuringen

Auto- en busverhuur

Spoelen van automatische transmissies

Tankstation aan het water (benzine en Diesel)

Aircoservice en storingsdiagnose

Rollover wasserette en wasbox

Garage B. Pietersma Vosseleane 73 8551 ML Woudsend 0514 59 12 36

Wij doen alles voor uw auto www.garagepietersma.com

Museum Hindeloopen kkkkOntdeOntO

oooontdeOO

Wisseltentoonstelling Floor van der Leun houdt van hout De tentoongestelde houten beelden zijn overwegend figuratief. Daarnaast zijn er draadfiguren en mobiles van koperdraad en papier; kleurig, beweeglijk en luchtig.

Tot 1 september laat Floor haar veelzijdig beeldhouwwerk zien in de door haar speciaal ingerichte ruimte in het museum.

Openingstijden 1 april – 1 november maandag t/m zaterdag 11.00 - 17.00 uur zon- en feestdagen 13.30 - 17.00 uur

Zeilwasserij van den Anker

Voor professionele reiniging en coating van zeilen en bootkappen.

‘Wij halen eruit wat erin zit’

Ook voor de ‘Bruine vloot’.

Vakbekwaam en oog voor detail.

Gratis toegang met Museumkaart Dijkweg 1 – 8713 KD Hindeloopen – tel. 0514 -521420 www.museumhindeloopen.nl

Zeilwasserij van den Anker | Nijverheidsstraat 6H | 5331 PT Kerkdriel | Nederland T: +31 (0)418-635363 | E: info@zeilwasserijvandenanker.nl | www.zeilwasserijvandenanker.nl

“Méér dan alles wat u dagelijks nodig heeft” Poiesz heeft alles wat u dagelijks nodig heeft. We staan dagelijks voor u klaar met de beste service, vriendelijke prijzen en een ruim assortiment.

Kijk op www.poiesz-supermarkten.nl voor de Poiesz supermarkt bij u in de buurt.

• • • •

• Sparen met Poiesz zegels voor gratis cadeaus Vriendelijke prijzen • Originele (win)acties De beste service • Bestel online uw boodschappen: Ambachtelijke versafdelingen Vakkundige en vriendelijke medewerkers bezorgen of ophalen vanaf € 40,-

Puur voordeel. Puur

Skûtsjekrant 25 JAAR De broers Harmen Brouwer (links) en Sytze Brouwer (rechts). Voorheen teamgenoten, nu concurrenten op het water. Foto: Martin de Jong

33 automatismen der goed yn krije.” En dat lijkt zo op het eerste gezicht al goed gelukt. Tijdens de Sprintwedstrijden eind juni wordt Langweer tweede. Harmen: “Eén keer een valse start, maar verder ging het super. It skipke rint harstikke moai! En het is mooi om te ervaren dat je op de goede weg bent. We zullen vast nog een keer de deksel op onze neus krijgen, maar ik denk dat we een stabiele basis hebben.”

“Hy is ek ien fan de 13 konkurrinten en dy wolle je ferslaan” KAMPIOENSKOERS En dan volgt er weer een teleurstelling: de SKS kan ook dit jaar niet doorgaan.

Dus duurt het zeker nog een jaar voordat Langweer weet of de nieuwe koers ook een kampioenskoers is of kan worden. “Natuurlijk zijn er verwachtingen”, realiseert de schipper zich, “maar ik voel geen druk. Er zijn nog dertien andere ploegen die, net als wij, ook dromen van een eerste plek, maar men doorstart in de IFKS, ligt opnieuw voor de

Kansen die vervolgens op de lange baan

voorseizoen kort rap in, maar dan lijkt er licht

moet niet denken dat we dat zomaar even

kant om vervolgens terug te keren in de SKS.

moeten worden geschoven door de intrede

aan het einde van de tunnel: “We hoopten er

bewerkstelligen. We moeten van onze eigen

In klassementen eindigt De Jonge Jan meer

van het coronavirus. Harmen: “Dat wie hiel

natuurlijk allemaal op en als je dan de cijfers

kracht uit gaan, genieten en proberen alles

dan eens ergens onderaan, dan volgt weer

fremd. Je wordt gevraagd, scharrelt een ploeg

ziet dalen dan denk je ‘hoppatee!!’. Ik heb altijd

eruit te halen wat erin zit. Dat doen we met

een succesje of wacht de middenmoot. Een

bij mekaar waar je graag mee aan de slag

de droom gehad om zelf als schipper met een

elkaar, de bemanning en de vrouwen die hun

hernieuwde glorietijd blijft in ieder geval uit.

wilt en dan krijg je dat hele corona-gebeuren.

bemanning mee te doen en dat zat er nu echt

vakanties opofferen om erbij te kunnen zijn.“

Tot de Piipster in 2007 ineens weer aan de

Gelukkig mochten we in de zomer weer zeilen.

aan te komen.” De Sprintwedstrijden kunnen

start van de IFKS verschijnt. Jelle Talsma, de

Al met al konden we toen nog zo’n achttien

doorgaan en ook de Foarwedstriid krijgt groen

En dan toch nog even over broer Sytze

nieuwe eigenaar én schipper van De Jonge

keer het water op om het schip te leren

licht. Harmen: “Door de coronamaatregelen

Brouwer, schipper op het skûtsje van

Jan, heeft decennia aan opgelopen butsen

kennen. Gelukkig, want dan ga je toch heel

konden we maar een korte periode trainen.

Heerenveen. De twee broers waren altijd

en beschadigingen strakgetrokken. En dat is

anders de winter in. Je ha it leaver oars, mar

De voorbereiding was beperkt, dus het is echt

teamgenoten. Die status is veranderd in

net om ‘e nocht want het skûtsje snijdt weer

eltsenien hie der mei te krijen. It wie wat it wie.”

heel goed dat we vorig jaar toch nog zo vaak

‘concurrenten’. Harmen: “Hy is ek ien fan de 13

het water op zijn geweest. Dat hawwe je mar

konkurrinten en dy wolle je ferslaan. Dêr binne

wer te pakken.”

je sportman foar!”

door het water en Talsma en zijn bemanning worden nog datzelfde jaar kampioen in de

HOPPATEE

C-klasse.

Het jubileumjaar van de SKS verstrijkt zonder een kampioenschap en ook in 2021

In die korte trainingsperiode worden

DRASTISCHE KOERSWIJZIGING

blijft het lang onzeker of er in de zomer in

de belangrijkste punten aangepakt:

Terwijl Jelle Talsma De Jonge Jan in de

competitieverband gezeild mag worden. Het

“Boathandling, boeirondingen, gijpen. De

Bron: De Jonge Jan, De Poep en de Sytema’s, Klaas Eildert Meeter, Hilda Talsma-Krottje, Klaas Jansma (eindred.) 2010

jaren daarna regelrecht naar de grote A zeilt en zoon Fonger dat vervolgens nog eens evenaart, ploetert de skûtsjecommissie van Langweer moedig voorwaarts in de SKS. Het levert ze niets op. De meest recente kampioenstitel dateert uit 1980, maar verder domineert vooral de onderkant van het eindklassement. Even is er weer een sprankje hoop als schipper Johannes Meeter in 2015 het skûtsje van Langweer op een tweede plek weet te krijgen. Na zijn vertrek gaat het helmhout over in handen van Jaap Zwaga, maar als vervolgens de nieuwe zeilformule wordt ingevoerd, is De Twee Gebroeders niet meer vooruit te branden. De commissie neemt een drastisch besluit: met een nieuwe schipper en een ander skûtsje wordt een flinke koerswijziging ingezet.

“Je ha it leaver oars, mar eltsenien hie der mei te krijen.

It wie wat it wie” Harmen Brouwer: “Ik ging ervanuit dat we eerst nog een jaar op de Twee Gebroeders zouden zeilen, maar toen belde Jelle Talsma met de vraag of ik niet met zijn schip wilde uitkomen in de SKS. Dat wie in hiele ferrassing!” Een verrassing die perspectief biedt, want Brouwer weet als geen ander welke kansen er liggen met De Jonge Jan.

Harmen Brouwer. Foto: ThomasVaer Fotografie

34

Skûtsjekrant 25 JAAR

UW VERMOGEN ONZE ZORG ONS VAK!

Maandelijks te zien in ‘Business Class’ van RTL 7

‘Wij beheren uw vermogen zodat het groeit’

Wilt u ècht beleggen bel Edwin Wierda 0592 - 301 550

Oostersingel 1 | 9401 JX Assen | T. 0592 - 301 550 Plein 1945-27 | 1251 MA Laren | T. 035 - 201 88 66 WWW.WIERDAVERMOGENSBEHEER.NL

Skûtsjekrant 25 JAAR

35

125 jier Steateseal

De Steateseal fan it provinsjehûs yn Ljouwert is fan ’t jier 125 jier yn gebrûk.

Om dat te fieren wurdt yn it jubileumjier, dat op 3 maart 2022 einiget, op ferskate mominten omtinken oan it 125-jierrich bestean fan de seal jûn.

Gewoanwei is de Steateseal allinne iepen by gearkomsten fan Provinsjale Steaten

en offisjele ûntfangsten en spesjale rûnliedings. Yn it jubileumjier sil de seal foar publyk faker tagonklik wêze.

Sa kinne ferienings en organisaasjes de histoaryske debatseal brûke om gear te kommen. Boppedat is it foar elk mooglik om in firtuele toer troch de seal te meitsjen. Do kinst mei-inoar 17 nijsgjirrige feitsjes oer de Steateseal ûntdekke.

Bist benijd wurden? Gean dan nei www.fryslan.frl/125jaarStatenzaal.

36

Onder het durkslûk

Skûtsjekrant 25 JAAR

De afgelopen maanden draaide het om de puntjes op de ‘i’. Niet op het water, wel aan wal. De zeilloze periode werd benut voor die andere vorm van teamwork: groot onderhoud. Zwaarden en masten werden aangepakt, tuig vernieuwd, rompen gestraald en zelfs fokkeloeten kregen een nieuwe laklaag. Niek Verhoeff van IFKS-skûtsje Westenwind gebruikte de vrijgekomen tijd om het durkslûk aan te pakken. Hij veranderde het blanco ‘canvas’ in een echte Verhoeff. En zo zijn er meer die hun handtekening letterlijk en figuurlijk op een skûtsje hebben gezet.

vormgeving en productdesign is hij alweer enkele jaren een andere creatieve weg ingeslagen. “Der sweeft noch wol wat mear skûtsjewurk fan my om, mar dit lûk wie it lêste.”

Hoe zijn agenda er ook uitziet, in de zomer worden een aantal dagen steevast vrijgemaakt voor het skûtsjesilen. Volken: “We binne grut wurden mei Earnewâld, dus ik ryd noch alle jierren efen werom nei Fryslân om in wedstryd te sjen. En dan giet dêr ynienen myn durkslûk. It idee dat myn wurk dêr ûnder sit, dat fyn ik wol echt hiel leuk!”

Het ‘tegeltjestableau yn het durkslûk van de Eeltje Baas

EELTJE BAAS “Myn broer Jan is in skoft bemanningslid op it Makkumer skûtsje west. Hy frege of ik in skildering op it durkslûk meitsje koe”, vertelt Maaike Poog uit Makkum. De bemanning van de Eeltje Baas kwamen zelf met wat eerste ideeën. Het schilderij moest eigenlijk wel iets van Makkum laten zien. Bijvoorbeeld de Makkumer tegels, het volkslied of de ambachten uit het dorp, maar los van alle suggesties kreeg Maaike de vrije hand om te maken wat ze wilde.

“Hy tocht dat it echte tegeltsjes wiene” - Maaike Poog -

wedstrijd. “Ik ha noch in nacht trochwurke, mar myn broer hie ‘m fergist yn de datum. Ik hie dus krekt wat mear tiid en doe koe ik it

Het durkslûk van IFKS-skûtsje Westenwind.

ôfmeitsje.” Tijd die goed van pas kwam, want “Ik ha in tegeltableau makke en dêr ha ik

het schilderwerk bleek een hele uitdaging.

It durkslûk is het toegangsluik naar het

HET SKÛTSJE VAN EARNEWÂLD

de ambachten yn ferwurke. In machtich

“Tegeltsjes binne rjocht, mar it lûk is wat rûn.

vooronder. De plek waar doorgaans de feint

Volken de Vlas uit Earnewâld studeerde aan de

moai putsje om te dwaan!” Haar pake stond

It moast wol echt lykje, mar it is slagge” Dat

sliep, de knecht. Op veel skûtsjes werden

kunstacademie in Groningen en dat wisten ze in

model voor de steenzetter linksboven. Omke

bleek ook tijdens het terugzetten van het

deze luiken aan de onderkant beschilderd.

het dorp. Dus toen het durkslûk op het skûtsje

Jappie voor de tegelmaker rechtsboven

luik. “It moaiste komplimint kaam fan Eeltje

Een traditie die nog regelmatig in ere wordt

van Earnewâld een mooie afbeelding nodig

en visserman Hidde Koornstra uit het

Baas. ‘Tink derom mannen, sei ‘r, dat jimme

gehouden. Niek: “We hebben de Westenwind

had, werd een en een twee. “Ik skildere wolris

dorp repareert rechtsonder zijn netten.

it lûk foarsichtich tichtdogge. Oars donderje

in de winter van 2017 aangeschaft. Ik

lânskippen en by sylskoalle Annage ha ik ek

Van de oude smit was zo snel geen foto

alle tegeltsjes derôf’. Hy tocht dat it echte

had toen al de wens om het durkslûk te

muorreskilderingen mei skûtsjes makke, mar in

voorhanden, dus besloot Maaike de smit uit

tegels wiene.”

beschilderen. Ook om het schip op die manier

durkslûk, nee dat wie foar it earst.” Met een foto

het naastgelegen dorp Allingawier te ‘lenen’.

nog wat meer eigen te maken.” Door drukte

die broer Fonger maakte, ging hij aan de slag.

“Sietse Scholtens. Hy wist it net, dus doe’t ik

werd het plan even vooruitgeschoven, maar

Volken: “Do wist mei it skilderjen noait hielendal

him letter ris tsjinkaam ha ik him ferteld dat

afgelopen winter kwam het er dan toch van.

hoe’t it giet. Do dochst in stikje, dêrnei leist it

hy ferneamd is en op it durkslûk stiet. Hy fûn

Niek: “Ik heb een tijd zitten twijfelen over wat

efkes fuort en dan giest wer fierder. Mar dizze

it prachtich!”

erop moest. Het leukste is het schip zelf,

wie wol yn ien kear raak. It stie der moai flot op

maar dan wel in actie. En je wilt ook graag een

dus doe tocht ik ‘ik lit it sa’.”

betekenis in het schilderij verwerken.”

VOLKSLIED VAN MAKKUM Op het tegeltableau staan ook twee regels uit het volkslied van Makkum. Toevallig

EEN STUKJE GESCHIEDENIS Een foto van skûtsje-fotograaf Tom Coehoorn bracht Niek op een eerste idee. “Daar stonden we op in een mooie actie naar de spreader toe.” Om ook een stukje geschiedenis in het schilderij terug te laten komen, besloot hij de andere skûtsjes op de foto te vervangen voor schepen waar het team eerder op heeft gezeild.

“In de verte zie je de Elisabeth, ook wel het Kikkertje, waar we als team mee begonnen zijn.”

“Der sweeft noch wol wat mear skûtsjewurk fan my om, mar dit lûk wie it lêste”

is de buurman van Maaike weer de zoon

afgebeeld. Niek: “Het vijfde skûtsje vaart net het beeld binnen en heeft geen zeilteken. Die staat

Het durkslûk wordt een uniek en tegelijkertijd

voor een eventueel ander toekomstig skûtsje,

ook het laatste schilderij dat Volken maakt.

maar dat zal de tijd moeten uitwijzen.”

Met een eigen ontwerpstudio voor ruimtelijke Het skûtsje van Earnewâld in het durkslûk van Earnewâld.

-Jan Buitenga-

van de schrijver van het lied. Hij bleek de handgeschreven versie van de tekst nog te hebben. “Doe koe ik it presys skilderje sa as

EEN ENGELTJE

hy it sels ea opskreaun hat. Hy koe gjin Frysk,

Misschien wel één van de bekendste

dus hy hat dat hjir en dêr wat fonetysk dien.

durkslûken bevindt zich op het IFKS-skûtsje

Der wie al ien dy sei dat der in flater yn siet.

Hoop Doet Leven, ook wel it Ingeltsje

Mar sa hat hy it skreaun.”

refererend aan de engel in het zeil. Jan Buitenga, destijds bemanningslid op het

- Volken de Vlas -

Ook de Tiid sil ’t Leare en de Singelier worden

“Ik tink net dat der in soad krystkaarten op in durkslûk eindigje”

Yn dit âlde Fryske doarpke hawwe wij yn ‘e widze lein.

Yn dit âlde Fryske doarpke ried ús mem de bernewein…

Het Makkumer volkslied geschreven door -Gerrit van der Linde-

GROOT COMPLIMENT Het was nog even hard werken om het durkslûk klaar te krijgen voor de eerste

Skûtsjekrant 25 JAAR

37

moast oan it ingeltsje yn it seil tinke en dêr

HET GROUSTER SKÛTSJE

ruimte was voor andere hobby’s dan een

ha ik in ôfbylding by socht.” Het wordt een

“Skilderje op izer is net maklik. Dat drûget

potje klaverjassen, pakte hij het tekenen en

kerstprent. “Dat is wol unyk, ik tink net dat der

net, dêr bin ik wol achterkaam!” Dus heeft

schilderen weer op.

folle krystkaarten binne dy’t op in durkslûk

Anne Tjerkstra nu standaard siccatief in de

eindigje.”

garage staan. “Dat dochst troch de farve.”

Het bleef niet bij kunst op doek. Zeilen,

En dan gaat het een stuk beter. Vergeet

fokken, luiken en hout, steeds vaker maakte

Intussen zeilt Jan niet meer mee op de Hoop

ook niet het luik te stralen. “Oars giet it

Tjerkstra gebruik van andere materialen om

Doet Leven, maar hij komt het skûtsje nog

rustkjen.” Allemaal tips van de man die met

op te schilderen. En dat doet hij nog steeds.

regelmatig tegen: “Eltse kear at se it lûk

het durkslûk van het Grouster skûtsje aan

De penselen liggen dan ook altijd binnen

iepen ha dan is dat hiel leuk om te sjen. It is

de gang ging. “Grou hie nea, dus ik tink ‘ik

handbereik. De ene keer worden ze gebruikt

in stikje fan my, sa sjoch ik der wol tsjinoan.”

skilderje der wat op’.”

voor de hobby, de andere keer voor een schilderij in opdracht. “Ik sis altiten at jimme

Het engeltje van Jan Buitenga.

skûtsje, heeft het beschilderd: “Ik fûn it nochal keal, dat lûk, en ik seach by oaren dat der moaie âlde skilderijen op stiene. Ik tocht ‘dat kin ik ek wol’, dus yn de winter ha ik frege of ik it meinimme mocht.” In plaats van een schildersdoek komt hij die avond thuis met een stalen luik onder z’n arm. Die gaat eerst in de grondverf. Ondertussen wordt

“Skilderje op izer is net maklik, dêr bin ik wol achterkaam!”

Tjerkstra schildert al sinds jaar en dag:

it skilderij net moai fine, dan nim ik it wer

“Op skoalle wiene der twa dingen: tekenjen

mei en kostet it jimme neat. Sa giet it mei

en gymnastyk. Dêr hie ik goeie sifers op

it durkslûk ek. Fine jimme it net moai, dan

en de rest wie niks.” Maar daar hield het

hâld ik it sels. Mar ja, dan binne se wol moai

niet op. Na zijn marinetijd, waarin geen

harren lûk kwyt.”

- Anne Tjerkstra –

er nagedacht over de afbeelding. Jan: “Ik

Anne Tjerkstra schilderde het durkslûk van het Grouster skûtsje.

OP DE GRENS TUSSEN LAND EN WATER

ERVAREN VERNIEUWERS IN WEALTH MANAGEMENT Wij voeren werkzaamheden uit in de grond-, weg- en waterbouw. Maar wij zijn gespecialiseerd in de waterbouw.

Mocht u vragen hebben of wilt u een vrijblijvende offerte dan kunt u contact met ons opnemen.

Sinds 2004 een toonaangevende en onafhankelijke wealth manager

Vermogensbeheer Private Markets Vermogensregie

www.wmp.nl Amstelveen – Zürich

T +31(0)20-426 3970

Lemsterpad 52 | 8531 AA Lemmer | 0514 541 364 info@aannemingsbedrijfbouma.nl | www.aannemingsbedrijfbouma.nl

Skûtsjekrant 25 JAAR

38

samen werken.

samen werken en samen vooruit In de gemeente De Fryske Marren houden we er met elkaar de vaart in.

Ondernemers hebben in deze mooie gemeente alle ruimte en helpen elkaar waar dat maar kan. Moet de koers verlegd worden? Dan doen we dat samen. Want door krachten te bundelen, komen we verder. Meer weten? www.defryskemarren.nl

w ww w.de e fry y s kem m arre e n .n nl

Skûtsjekrant 2019

Skûtsjekrant 25 JAAR

FRIESLAND STAAL, STAALLEVERANCIER VAN FORMAAT Friesland Staal in Drachten staat garant voor prima staalprodukten. Zowel ons moederbedrijf Salzgitter A.G. als Friesland Staal zijn al vele jaren ISO-gecertificeerd. Bovendien voldoet al het op voorraad liggende materiaal aan de EURO- en DIN-normen. Alle producten kunnen uit voorraad worden geleverd of voor u worden geproduceerd volgens het walsprogramma.

Totale bewerking

We leveren u graag een gereed product. Daarom hebben we alle faciliteiten in huis om de voor u

bestemde producten op maat te zagen, te knikken, om te buigen, te stralen of te meniën.

Friesland Staal beschikt over een van de meest geavanceerde bedrijfshallen in Nederland met ruim 20.000 m2 opslagruimte. Friesland Staal levert haar producten pasklaar en deze vinden per vrachtwagen hun weg naar constructiebedrijven, installatiebedrijven, bouwbedrijven, machinefabrieken, kraanbouwers, bruggenbouwers en scheepswerven.

Vrijblijvend een offerte?

Natuurlijk kan dat. Stuurt u ons uw gegevens per fax of e-mail en wij zorgen dat u per omgaande een passende aanbieding krijgt toegezonden.

Friesland Staal De Steven 55 9206 AX Drachten 0512 – 585 800 Fax verkoop: 0512 – 814 883 www.frieslandstaal.nl info@frieslandstaal.nl

W W W. S K U T S J E . N L 39

Skûtsjekrant 25 JAAR

40

Ode aan het landschap

hulde aan de horizon

upload jouw horizon

Wat is Friesland toch prachtig.

Deel deze zomer jouw landschapsfoto op huldeaandehorizon.nl en bouw zo mee aan de mooiste en langste horizon van Nederland.

huldeaandehorizon.nl