Page 1


M_Graut.indd 2

12/12/13 11.47


LASSE SKJØNNING ANDERSEN

GRAUT FRUKOST, MIDDAG OG DESSERT FOTO: HANS OLE MADSEN

Det Norske Samlaget

M_Graut.indd 3

12/12/13 11.47


M_Graut.indd 4

12/12/13 11.47


Føreord av Katrine Klinken: God graut til folket! 7 Graut

9

Kornslaga Register

12 156

VINTER Morgon Einkornsgraut 19 Kveitegraut 20 Havregraut 22 Trekornsgraut 25 Spelt- og emmergraut 27 Grøn havregraut 28 Spelt- og emmergraut 29 Gammaldags risgrynsgraut 30 Risgrynsgraut 33 Kveld Fleskegraut 34 Gulrotrisotto 37 Purrerisotto 38 Raudbeterisotto 41 Jordskokkrisotto 43 Kyllingcongee 44 Congeebollar 47 Daalgraut 49 Dessert Ris à la mande 50 Rislappar 53 Lag-på-lag-graut 54

M_Graut.indd 5

VÅR Morgon Trekornsgraut 58 Speltgraut 61 Havre- og byggraut 62 Havre- og byggraut 64 Kveld Trekornsgraut 67 Bollar-i-karry-graut 68 Spinatrisotto 70 Grøn aspargesrisotto 73 Tomatrisotto 74 Ramsløkrisotto 77 Dessert Ruz bil hralib 78 Tilslørte bondepiker 81 Rabarbratrifli 82 Rabarbra- og jordbærgraut 85

SOMMAR Morgon Kamut- og speltgraut 88 Havregraut 91 Speltgraut med heil ølandskveite 9 Kamut- og speltgraut 96 Kveld Erterisotto 99 Auberginerisotto 101 Vegetarcongee 102 Dessert Jordbærgraut 105 Kaldskålsgraut 106 Raudgraut 109 Stikkelsbærgraut 111

HAUST Morgon Spelt-, bygg- og kveitegraut 114 Øllebrød 116 Øllebrød 119 Emmergraut 120 Kveitegraut med spelt og bygg 123 Trekornsgraut 124 Emmergraut 127 Havregraut 128 Havregraut 130 Byggraut 133 Kveld Sopprisotto 134 Rotfruktbyggotto 136 Graskarrisotto 139 Fennikelrisotto 140 Byggotto med steikt flesk og persille 142 Perlebyggotto 143 Eplerisotto 145 Grautbollar 146 Dessert Plommegraut 148 Pære-, og fennikelgraut 151 Klassisk eplegraut 152 Øllebrøddessert 155

16/12/13 09.14


M_Graut.indd 6

12/12/13 11.47


God graut til folket! Ordet «grød» er ein del av den danske identiteten. Vi utfordrar folk frå andre land, får dei til å seie «rødgrød med fløde» og smiler lykkeleg om dei greier å få det fram på tunga, ja også når det blir heilt feil. Raudgraut er ein klassisk sommardessert, slik risgrynsgrauten med sukker og kanel og smørauge høyrer jula til, og havregrauten høyrer barndommen til. Graut er ein av dei første matrettene barnet får, som oftast som ein tynn velling som blir tjukkare med alderen og dermed blir graut. For mange er grauten knytt til djupe kjensler – til det vi er trygge på og glade i. Graut er både sunt og mettande, og det er hyggeleg å samlast om grautgryta. Ein gong var grauten mest for dei små, dei sjuke og fattige. Grauten skulle vere ein mettande og rimeleg botn i kosten. I denne boka finn du spennande og smaksrike oppskrifter på graut til frukost, middag og kveld. Dei er laga av mange forskjellige økologiske kornslag, til dømes spelt, bygg og emmer, brukte både som pressa og heile korn. Her er søte og salte smakstilsettingar, forskjellige strø og dryss av gode råvarer, alt etter årstida. Med opninga av restauranten GRØD – kanskje den første i verda – og med denne boka har Lasse slått fast at graut kan vere lekker mat, så lenge råvarene du nyttar, har høg kvalitet. Og det treng ikkje koste skjorta. Ikkje berre det: Ideen om å ete meir graut går hand i hand med trenden om å ete lokal, rå og uraffinert mat og ete mindre kjøt. Velkommen rundt grauten! Katrine Klinken, oktober 2012

M_Graut.indd 7

12/12/13 11.47


GRAUT

Denne kokeboka hadde ikkje blitt til utan Martin Daniali, som slapp alt anna for knivskarpt å definere, finpusse og realisere den sprø ideen min om å opne grautbaren GRØD. Stor takk skal også familien min og vennene mine ha, som trudde på prosjektet frå starten av og hjelpte meg med å realisere draumen min. Takk til Katrine Klinken for varm og profesjonell rettleiing framfor dei praktiske utfordringane i skriveprosessen. Takk til Forlaget Vandkunsten og Claes Benthien for eit godt samarbeid om grautkokeboka. Takk til Inger og Jørn fra Aurion for kjærleg rettleiing og entusiasme. Takk til Gigger og Morten for sparring og profesjonell rådgiving døgnet rundt.

M_Graut.indd 8

12/12/13 11.47


Graut Nemn ordet graut for den eldre generasjonen, og blikket blir litt matt. Mange blir brått minte på både vassgraut og velling og det som verre er. Før i tida var graut eit rimeleg og nærande supplement til det daglege brødet for bønder, tenestefolk og arbeidarar i byane. Den korte vegen frå korn til graut – eit nærande og mettande måltid – gjorde at grautetinga breidde om seg. I motsetnad til brødet, som kravde lang heving og mykje brensel, kunne grauten kokast kjapt over open eld. I Danmark og i det nordlege Europa er det ein 6000 år gammal tradisjon for å ete graut, ein tradisjon som dei siste åra har fått ein renessanse, med god hjelp av framsynte bønder, møllarar og kokkar. Interessa for det nye nordiske kjøkkenet har ført til ei gjenoppdaging og ny bruk og tolking av nordiske råvarer og mattradisjonar. Fascinert og inspirert av denne bølgja begynte eg å interessere meg for graut. Og til sjuande og sist er dette årsaka til at eg opna grautbaren GRØD i København i 2011. Graut blir til vanleg ikkje oppfatta som ein gastronomisk og elitistisk matvariant, og det er den heller ikkje for meg. Grauten er demokratisk, bygd på verdigrunnlaget i det nordiske kjøkkenet. Mi eiga tilnærming til graut ser eg som ei demokratisering av den nordiske bølgja.

I ein periode laga eg havregraut kokt på verdas sterkaste chilisaus, men det vil eg slett ikkje gå for i dag. Kreativiteten har alltid vore viktig for meg. Kvifor skal vi berre ete havregraut med rosiner og sukker, når vi like gjerne kan ete han med frysetørka hagtorn, frisk pære, karamellisert rug og kardemomme-sirup? Grunngraut og tilbehøyr er dei to komponentane som saman skal sørge for velsmakande og allsidig graut. Eg arbeider alltid med smaksløkane når eg lagar graut, og eg vonar at lesaren vil gjere det same! Ein god graut er sett saman av smakane søtt, syrleg og salt, og dei to konsistensane krema og sprø. Eit godt eksempel på dette, henta utanom grautvokabularet, er grillpølsa: Det sprø brødet, den feite og salte pølsa, den søte ketsjupen, den kraftige og sterke sennepen, dei syrlege sylteagurkane og dei sprø og feite løkbitane! Det er faktisk ut frå «grillpølseteorien» at eg arbeider med graut. Eit eksempel på dette er havregraut med karamellsaus, friske eple og rista mandlar. Ein søt klassikar, som du lett kan bli avhengig av. Utgangspunktet er ein varm og krema havregraut. Karamellsausen gir søtsmak og feitt, eplet gir syre, og dei rista mandlane gir det sprø elementet. Ein fantastisk graut som stimulerer mange smakssansar.

Den gode grauten Ei viktig drivkraft for grautprosjektet mitt er å overraske og utfordre med nye og kreative grautidear for å løfte grauten fram som meir delikat mat, der smak, kvalitet og nyansar tel med. Gjennom dei siste åra har eg eksperimentert med forskjellige grautvariantar, og nokre av dei vart betre enn andre.

Den søte og den salte grauten I Danmark har vi tradisjon for å nemne som «grød» det som er samankokt og heng i hop. Derfor spenner det danske grautomgrepet over både frukost-, kvelds- og dessertgraut. I motsetnad til det som gjeld for frukostgrauten er det få som

Graut

M_Graut.indd 9

9

12/12/13 11.47


har høyrt om kveldsgrauten. Kveldsgraut er i mitt univers ei samla nemning for grautretter som høyrer til i det salte kjøkkenet, og som normalt blir eten som frukost eller kveldsmat. Det salte grautkjøkkenet har i mange hundre år ikkje spela ei stor rolle i den danske tradisjonen, men eg har von om og tru på at ein redefinisjon av grautomgrepet held på å vinne fram, kanskje med god hjelp frå interessa for det nye, nordiske kvardagskjøkkenet. Den nye grauttida kan kanskje få oss til å servere graut til kveldsmat. I dette avsnittet er det først og fremst sesongvariantane av den italienske risgrauten: risottoen, som gir grunnlaget for kveldsgrautoppskriftene mine. Risotto er ein fantastisk

10

M_Graut.indd 10

italiensk risgraut som finst i eit utal av variantar. I denne boka varierer eg ut frå årstidene, med forskjellige friske råvarer og kornsortar. Risottoen kan saktens vere «sidedish» dersom du saknar inspirasjon til kva du skal servere attåt biffen eller fisken. I tillegg til risottoen finst det også andre eksotiske kveldsgrautretter, mellom anna asiatisk congee og indisk daal. Du kan lett lage din eigen femretters grautmeny, med grautbollar som forrett, daalgraut som antipasto, risotto eller congee som hovudrett og ein eplegraut til dessert – om du ein dag får fint besøk. Graut er universell mat. Den finst over heile verda i uendeleg mange variantar. I Asia har dei congee, som er ei fellesnemning

Graut

12/12/13 11.47


for ein utkokt risgraut med kylling, grønsaker, skaldyr osb. I India et dei linsegrauten daal. I den nordlege delen av Afrika finst ein sterk tradisjon for kald risgraut, til dømes den søte Ruz bil hralib med rosenvatn. Og i Italia har dei ein graut som høyrer til i det salte kjøkkenet: risottoen, som er ein basis i maten. Slik eg ser det, kan graut definerast ut frå ein premiss: ein samanhengande, men halvt eller trekvart flytande konsistens. Ut frå den premissen kan den italienske risottoen kallast ein graut på lik linje med den danske risgrynsgrauten. Annleis og enklare har vi det nok med den søte grauten, som eg deler i to kategoriar: Den vi et om morgonen, som er berre litt søta, og den vi et som dessert. Frukostoppskriftene mine skil seg frå dei eldre variantane gjennom at eg tilsett grauten frukt, nøtter og andre nye ingrediensar og råvarer. Det gjer grauten meir spennande å ete – sunnare blir den også.

Råvarene I direkte forlenging av grillpølseteorien kjem valet og bruken av råvarene, noko som er like viktig for å komponere ein god graut. Smak, kvalitet og pris går ofte hand i hand, og det er derfor viktig å ikkje kompromisse med basisråvarene. For det første vil eg anbefale økologiske og grovvalsa gryn til grunn-

grauten. Dei smakar betre, er sunnare og gir grauten ein betre struktur. For det andre synest eg at vi skal bruke råvarer etter årstida. Ingenting slår dei lokale, solmodne jordbæra i ein graut, og dei er rimelegast i jordbærsesongen. I vintermånadene kan vi nytte utanlandske mangoar og aprikosar – då har dei sin høgsesong.

Om oppskriftene Mange undrast kanskje over at det finst så mange oppskrifter på graut. Sanninga er at det finst endå fleire som ventar på å komme til verda. Til dømes har eg ikkje oppskrifter på graut med hirseflak, mannagryn eller sagogryn. Grunnen er ganske enkelt at eg ikkje har knekt koden som fortel korleis ein lagar god graut av desse råvarene. 69 oppskrifter er likevel ein god start, og når du tar fatt, skal du vite at oppskriftene høver til fire personar. Oppskriftene som gjeld tilbehøyret – toppen på verket – er berekna slik at du skal ha eit lite lager ståande. Du må gjerne legge til, velje bort frå og regulere oppskriftene dersom du til dømes ikkje er altfor glad i ost i risottoen eller sirup på trekornsgrauten. Eg kan berre oppfordre til at alle nyttar smaksløkane sine og finn sin eigen balanse i grauten!

Graut

M_Graut.indd 11

11

16/12/13 09.15


Kornslaga Amarant Amarant er eit frøkorn, som quinoa er det, og dermed ikkje eigentleg ein kornsort. Amarant er derfor hundre prosent glutenfritt, men har likevel høgt innhald av protein. Frøa har ein lett syrleg smak og eignar seg derfor til å piffe opp grauten med.

12

M_Graut.indd 12

Graut • Kornslaga

12/12/13 11.47


Bygg

Emmer

Einkorn

Bygg er nærmast ein hovudingrediens i den danske matkulturen, nest etter bacon og poteter. Til dømes er alt ølet vi produserer, laga på ein maltbase utvunnen av byggkorn. Bygg har historisk sett vore den viktigaste kornsorten i Norden fram til mellomalderen. Bygg er så bra på alle måtar – som byggryn og som flak og knust til mjøl. Bygg er lysare i fargen enn havre og har ein litt mildare smak.

Emmer er ein av dei gamle kveitesortane som er blitt gjenoppdaga dei siste åra og som er blitt dyrka på ny igjen. Emmer har til liks med einkorn lågt gluteninnhald, og eignar seg derfor ikkje så godt til baking. Derimot er emmer ideell til ein god porsjon grov graut.

Einkorn er ein gammal kornsort som no blir dyrka igjen. Og verken den bakeglade eller grautglade er lei seg for det! Einkorn er ein kveitesort, men har lågare gluteninnhald, grovare tekstur og ein samansett smak som minner om speltflak.

Graut • Kornslaga

M_Graut.indd 13

13

12/12/13 11.47


Havre

Kveite

Kamut

Havren er blitt dyrka i Danmark frå omkring 500–1000 år f.Kr. Den trivst godt i det kalde klimaet i Norden. Denne kornsorten har alltid vore populær på frukostbordet i nordiske heimar. Havren har høgt innhald av sunne, umetta feittsyrer, ein sunn fibersamansetnad som stabiliserer blodsukkeret, og eit lågt innhald av gluten. Smaken er svært karakteristisk – havre er naturleg søtvoren med ein snert av vanilje, og kan ikkje samanliknast med smaken og angen av nokon annan kornsort.

Dei siste åra har kveite nærmast vore bannlyst i den heimlege matkulturen på grunn av det høge innhaldet av gluten og – i nokre tilfelle – det låge innhaldet av kostfiber og proteinar.

Kamut – som også er kjent som kjempedurum – er eit av dei meir eksotiske kveiteslaga, som i motsetnad til emmer og einkorn har eit høgt innhald av gluten. Dermed er kamut meir eigna til baking. Kamut trivst ikkje så godt i det nordiske klimaet. Kornet har ein flott gyllen farge, og fin, rund og mild smak.

14

M_Graut.indd 14

Graut • Kornslaga

12/12/13 11.47


Quinoa

Rug

Spelt

Quinoa er for alvor i ferd med å få fotfeste i den danske kornmarknaden. Quinoa er ikkje eigentleg eit korn, men eit frø. Det betyr at det er hundre prosent glutenfritt og har eit relativt høgt innhald av protein. Det finst mange quinoaslag – både raude, kvite og svarte. Eg bruker ei blanding av kvit og svart quinoa. Dei kvite frøa har ein mildare smak enn dei svarte som er meir syrlege og grovare. Om ein skulle sakne inspirasjon til havregrauten, er bruken av quinoa ein enkel og sunn måte å variere grauten på. Quinoa kjem opprinneleg frå Andesfjella.

Rug er sjølve basen i det brødet vi danskar kjenner nasjonal byrgskap over, nemleg rugbrødet. Rugen har vore det primære kornslaget her frå ca. 1000- til 1800-talet. Rug har ein svært karakteristisk blåleg mørkegrøn farge som gjer at vi lett kjenner den att. Gluteninnhaldet er lågare enn i kveite, men rugen har ei viss bakeevne. Rug har høgt innhald av fiber, sunne næringsstoff og vitamin.

Spelt har i løpet av dei siste ti åra for alvor blitt kjent som eit av dei sunnaste og mest populære kornslaga, og er eit godt alternativ til kveite. Speltpasta, speltbrød, småkaker av spelt, speltmjøl og speltflak kan du etter kvart få kjøpt i helsekost- og matbutikkar med godt utval. Spelt er ein slags kveite, og liknar sjølvsagt den vanlege sorten, men har annan glutenstruktur og høgare innhald av fiber og protein. Spelt har ein litt nøtteaktig smak og er derfor godt eigna både til bakverk og graut.

Graut • Kornslaga

M_Graut.indd 15

15

12/12/13 11.47


M_Graut.indd 16

12/12/13 11.48


VINTER M_Graut.indd 17

12/12/13 11.48


M_Graut.indd 18

12/12/13 11.48


Einkornsgraut Kokt med rosiner og rive eple, servert med rått eplerasp, rista mandelsplittar, skyr og gløggsirup Einkorn er ein gammal kornsort som vi igjen har begynt å dyrke. Eit korn i familie med kveite, men med lågare gluteninnhald, grovare tekstur og ein smak som minner om speltflak. Einkorn er derfor godt eigna til graut. Når kulda går gjennom marg og bein i desember, er det godt å drikke gløgg. I denne oppskrifta har eg kombinert gløgg og graut med ein gløggsirup, som òg kan nyttast som konsentrat når det skal lagast vaksengløgg til å varme seg på.

Grauten 5 dl einkornflak 5 dl heilmjølk 5 dl vatn 1ts salt 1 heilt eple, skrelt og skore i bitar 1 ms mørke rosiner Bland alle ingrediensane i ei gryte og kok opp ved middels varme. La korna koke til grautkonsistens. Gløggsirup 1 heil kanelstong 1 heil stjerneanis 3 heile grøne kardemommekapslar 1 ms mørke rosiner 100 g røyrsukker skal frå ½ sitron (eit stort stykke) 2 dl vatn 2 dl hyllebærkonsentrat 1 ms sitronsaft

Bland kanel, stjerneanis, kardemomme, sitronskal og rosiner i ein kjele saman med røyrsukker. Karamelliser sukkeret ved svært låg varme medan du rører rundt. Ha i sitronsaft, vatn og hyllebærkonsentrat når sukkeret er lysebrunt og tjuktflytande. Kok ved låg varme til det har konsistens som sirup. La gjerne kryddera trekke saman med sirupen, men pass på at du ikkje forvekslar heil kardemomme med ei rosin når du skal helle sirup over grauten. La sirupen kjølne i eit skålda glas eller ei flaske.

Rista mandelsplittar 100 g mandelsplittar (skålda mandlar) Rist mandelsplittane i omnen ved 150 grader i ca. 12 minutt, til dei får ei gyllen overflate og blir sprø. Eple 1 friskt eple Skyr 4 ms skyr Topp grauten med eit eple skore i små bitar, ei skei skyr, gløggsirup og mandelsplittar.

Vinter • Frukostgraut

M_Graut.indd 19

19

12/12/13 11.48


Kveitegraut Kokt med mjølk, servert med appelsin- og sitronkompott, skyr og karamelliserte valnøtter Denne grauten smakar fantastisk og er eit godt døme på god balanse mellom det søte og det syrlege, det sprø og det krema. I grauten er det brukt svært grove kveiteflak, som både gir kraft i smaken og god struktur. Den krema grauten står svært godt til den syrlegsøte smaken av appelsin og sitron, den friske skyren og dei litt bitre valnøttene.

Grauten 5 dl kveiteflak, ca. 200 g 5 dl heilmjølk 5 dl vatn 1 ts salt Bland alle ingrediensane i ei gryte og kok opp ved middels varme. La gryna koke til grautkonsistens. Appelsin- og sitronkompott 5 appelsinar 1 sitron 300 g røyrsukker Skyl appelsinar og sitron grundig. Riv skal av sitronen og éin appelsin på eit fint rivjern. Skjer resten av skalet saman

med dei kvite hinnene av alle appelsinane og sitronen, og hakk dei fint. Fjern eventuelle kjernar. Bland appelsin- og sitronhakk og rive skal i ein kasserolle saman med sukkeret, og kok opp ved middels varme i ca. 20 minutt. Konsistensen skal vere samanhengande og tjuktflytande. Smak til med sukker og sitronskal, og sett til kjøling i eit skålda glas. TIPS: Om du vil ha litt orientalsk preg på kompotten, kan du koke den opp med heil stjerneanis eller fennikel for å få fram litt lakrissmak.

Karamelliserte valnøtter 100 g valnøtter utan skal 1 ms honning 1 knivspiss havsalt Rist valnøttene i ei steikepanne til dei blir gylne. Sett dei til sides. Hell honning og salt i panna, la det brune seg litt. Ta panna av varmen og karamelliser valnøttene i honningen. Legg dei karamelliserte valnøttene på ei bakeplate og la dei kjølne. Skyr 4 ms skyr Server kveitegrauten med appelsin- og sitronkompott, ei matskei skyr og ein neve valnøtter.

20 Vinter • Frukostgraut

M_Graut.indd 20

12/12/13 11.48


M_Graut.indd 21

12/12/13 11.48


Havregraut Med dulce de leche, rista mandlar og eple

Grauten 5 dl grovvalsa havregryn 5 dl heilmjølk 5 dl vatn 1 ts salt Bland alle ingrediensane i ei gryte og kok opp ved middels varme. La gryna koke til grautkonsistens. Dulce de leche 1 boks kondensert mjølk 1 dl vatn Sett boksen med kondensert mjølk i ein kasserolle, og dekk med vatn. La boksen koke på låg varme i 4–5 timar. Skyl boksen i kaldt vatn til den er godt kjølna.

Opne boksen og rør innhaldet saman med vatnet. Skulle du bli avhengig av denne karamellsausen, kan du like godt koke inn fleire boksar med det same! Rista mandlar 100 g grovhakka mandlar Rist dei hakka mandlane i omnen ved 150 grader i ca. 12 minutt til dei er gylne og sprø. Eple 1 friskt eple Vask eplet og skjer det i fire delar. Fjern kjernehuset. Server grauten med tilbehøyret.

22 Vinter • Frukostgraut

M_Graut.indd 22

12/12/13 11.48


M_Graut.indd 23

12/12/13 11.48


M_Graut.indd 24

12/12/13 11.48


Trekornsgraut Med pære, rista dadlar, skyr, rista graskarkjernar og kardemommesirup Trekornsgraut er ein god og grov kvardagsgraut som vi aldri blir lei. I motsetnad til dei andre frukostgrautane er trekornsgrauten ikkje eigna til koking med mjølk, for det grovmalne kornet treng litt lengre koketid enn valsa gryn. I staden for mjølk kan du velje å koke grauten med smakfulle væsker, som eplemost, bærsaft, gulrotsaft osb. Uendelege variantar er moglege! Dette er ein nøytral base kokt på vatn, men grauten blir kvikka opp av den friske pæra og skyret, som passar utruleg godt saman med dei orientalske nyansane frå kardemommesirupen og dadlane.

Grauten 2 dl grovvalsa havregryn 2 dl rugflak 1 dl knust bygg 8 dl vatn 1 lita ts salt Bland alle ingrediensane i ei gryte og kok opp ved middels varme. La alt koke til grautkonsistens. Kardemommesirup 15 heile grøne kardemommekapslar ½ l vatn 250 g røyrsukker Knus kardemommekapslane i ein mortar, under eit glas eller med sida av ein stor kniv.

Varm opp røyrsukker og kardemommekapslar i ein kjele på låg varme til sukkeret blir tjuktflytande og karamellisert. Tilsett vatn og la væska koke inn ved svak varme – det tar ca. 20 minutt. Når sirupen begynner å få små bobler, er den ferdig. Hell sirupen på skålda sylteglas eller flaske. Rista dadlar 100 g steinfrie dadlar Skjer dadlane i fire, legg dei på ei bakeplate med bakepapir. Bak dei i ca. 10 minutt ved 200 grader til dadlane er bruna. La dei kjølne på bakeplata.

Når dadlane blir varma opp, blir det naturlege fruktsukkeret som gir dadlane ein aromatisk og sprø smak, karamellisert. Rista graskarkjernar 100 g graskarkjernar Varm ei panne til middels varme. Rist graskarkjernane til dei er lett bruna og begynner å poppe. Pære 1 grovhakka pære Skyr 4 ms skyr Server grauten med grovhakka pære, rista dadlar, ei god skei skyr og kardemommesirup på toppen.

Vinter • Frukostgraut

M_Graut.indd 25

25

16/12/13 09.16


M_Graut.indd 26

12/12/13 11.48


Spelt- og emmergraut Med sviskekompott, skyr og rista hasselnøtter Om du saknar variasjon i frukostgrauten og vil stagge søthungeren din, er dette ein god topping. Den søte og mørke smaken i sviskekompotten saman med dei rista hasselnøttene leier tanken til barndommens karamellpålegg.

Grauten 4 dl speltflak 1 dl kokt heil emmer 5 dl vatn 5 dl mjølk 1 lita ts salt Kok emmeren på førehand med rikeleg vatn i ca. 10 minutt. Hell vatnet av, og ha i resten av ingrediensane. Kok opp ved middels varme. La spelt og emmer koke inn til ein lett flytande konsistens. Ha i meir vatn om grauten kjennest for tjukk. Smak grauten til med salt. Sviskekompott 500 g steinfrie svisker ½ dl vatn skal og saft frå ½ sitron 100 g røyrsukker 1 heil vaniljestong eventuelt litt madeira

Ha alle ingrediensane i ein kasserolle, og kok opp ved låg varme. Når sviskene er møre, mosar du dei med sida av sleiva. Smak til med sukker, sitronskal og litt madeira om du vil. Legg gjerne sviskene i blòt over natta, så blir koketida kortare. Rista hasselnøtter 100 g hasselnøtter Tørrist hasselnøttene i ei panne på middels varme til dei er gylne. Skyr 4 ms skyr Aus opp grauten, legg på ei skei skyr og rista nøtter.

Vinter • Frukostgraut

M_Graut.indd 27

27

16/12/13 09.17


Graut  

Sunne og smakfulle smårettar

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you