OPENBAAR VERVOER
Een historische schets
Tram- en busvervoer in Hoogstraten Het mobiliteitsplan voor Hoogstraten kende in het verleden een zeer goede start, maar het bleef door allerlei tegenslagen veel ten achter. Het is pas tijdens de voorbije eeuw verbeterd, door onder meer de komst van de tram. Later kwamen er ook bussen, vrachtwagens en personenauto’s. Vandaag is het soms veel te druk.
cessietrams reden met twintig of meer rijtuigen, getrokken door twee locomotieven. De normale dienst bestond uit twee of drie rijtuigen met een bagagewagen. Deze tramlijn was ook vooral bedoeld voor het vrachtvervoer. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-’18) werd de tramlijn Hoogstraten Meersel een eerste keer door de Duitsers opgebroken, doch na de oorlog opgeknapt. In de Tweede Wereldoorlog, werd de lijn nogmaals verwijderd (1941) en nadien niet meer hersteld.
Tramhaltes De tramlijn Oostmalle-Hoogstraten werd in 1884 plechtig ingehuldigd. Hoogstraten was zo vanaf 20 september 1885 via Rijkevorsel en Oost- en Westmalle met Antwerpen verbonden. Zij verving de traditionele postkoets, welke tot dan toe het enige verkeersmiddel met Antwerpen was.
werd gereden op 1 september 1899. Een speciale vergunning maakte het mogelijk dat Belgisch tramwegmaterieel de grens kon passeren. Omdat het op Nederlands grondgebied verboden was om stoomfluiten te gebruiken, werd het Belgisch materieel speciaal uitgerust met een bel welke veelvuldig dienst deed. Deze bepaling is na 1920 opgeheven.
De grotere haltes waren allen gelegen nabij een café. De caféhouder was tevens agent van de tramwegmaatschappij. Enkele agenten waren: Hofkens in Meersel-Dreef, in Meerle Louis Smits, Heerle Minderhout Lenie Tackx, aan de Meersesteenweg in Minderhout De Loose en in Hoogstraten Hofkens, welke laatste weer familie Lijn Hoogstraten-Turnhout was van de agent in Meersel-Dreef. In Wortel was In 1903 volgde de tramlijn Hoogstraten-Turnhet de herberg “In den Lindeboom” aan de kerk, De verbinding voor personenvervoer was trouhout met een vertakking naar Hoogstraten-kolouitgebaat door de familie Schepers, binnen was wens van weinig betekenis omdat de Belgische nie, het zogenaamde “klein dreefke” langswaar er een wachtzaal voor de tramreizigers. Op deze tram geen gebruik mocht made tram de kolonie kon binnenrijden. Verder ging grotere haltes lag er regelmatig ken van de Hollandse lijn naar het over Wortel-kolonie en Merksplas-kolonie. materiaal klaar om vervoerd te Breda. Komende van Breda, In 1904 werd er voor de tram een waterleiding worden. Ook Wortel kolonie De caféhouder Zundert of Meersel-Dreef aangelegd van de Mark, nabij de watermolen op had een “arrêt”. In Hoogstraten was tevens moest men altijd overstappen Laren, tot aan het stationsgebouw aan de tramszelf was er nog een stopplaats agent van de in Rijsbergen. De aansluiting tatie; opgericht in 1906-‘07. De stoomtram had aan het kasteel, aan ‘Den Tram’ tramwegwas zeer slecht. Wachttijden immers veel water nodig. tegenover de kerk en aan het van twee uur waren eerder regasthuis. Al deze tramlijnen maatschappij gel dan zeldzaamheid. BijzonLijn Hoogstraten-Meerle-Rijsbergen waren enkelvoudig, zodat er op dere omstandigheden brachten Reeds op 24 oktober 1890 werd bij de Belgische geregelde plaatsen een wissel grotere drukte mee, zoals bruiloften, begrafenisregering een aanvraag tot vergunning ingediend met dubbelspoor, werd aangebracht. In Meerle sen, … Toch voorzag de lijn in een behoefte, voor een tramlijn Hoogstraten-Meerle-Rijsberspreekt men nu nog van ‘aan de wissel’. vooral in de meimaand wanneer duizenden gen. In 1898 werd deze lijn dan ook doorgebedevaartgangers naar het Mariapark in Meertrokken tot in Meersel, het grenstramstation, de Wat werd er vervoerd? sel-Dreef trokken en ook op de eerste zondag ‘poort’ naar Rijsbergen in Nederland. Omdat Veel reizigers kwamen van bij ons, beladen met na Pinksteren, voor de processie van het Heilige vijf kilometer rails op Nederlands grondgebied groenten, fruit, kippen, eieren, boter en spek voor Bloed in Hoogstraten. Voor deze dagen werd kwam te liggen, werd hiervoor een aparte maatde stedelijke markten. Er werden ook dieren verdan een speciale vergunning afgegeven zodat schappij opgericht en wel de n.v. Exploitatie van voerd. Te Meersel-Dreef had men de quarantaibedevaartgangers in Rijsbergen niet moesten Buurtspoorwegen in Nederland (EBN). In eernestallen. In Hoogstraten en Meersel was er op overstappen. Enkel dan werd van locomotief geste instantie was de maatschappij in Rijsbergen de statie een ‘koeberg’, om runderen te lossen en wisseld. Het was geen uitzondering dat er progevestigd. De eerste dienst vanuit Hoogstraten te laden. Vanaf de lente kwam er vee van elders naar hier. Zij werden op weiland gezet door onder meer Mr. Vandebril. In het najaar gingen ze weer terug richting stad. Nieuwe jonge dieren, vooral melkvee, kwam uit Nederland. Dit gebeurde met speciale dierenwagons. Mest werd ook aangevoerd vanuit de stad en gelost in de grote beerputten op Gammel en aan de splitsing van de weg Minderhout - Meer - Meerle (Meerseweg). De Kempense zandgrond had een grote behoefte aan mest. Verder vervoerde men kalk, hout, kunstmest, guano, enz., eigenlijk vrijwel alles. Zo is ook al het bouwmateriaal voor het Klein-Seminarie aangevoerd met de tram. Hiervoor had men toen een extra spoor gelegd in de Vrijheid. Er waren platte goederenwagons, de gesloten dierenbakken met schuifdeur en natuurlijk de reizigerswagons met voor- en achteraan een platform. De geverniste houten banken, het kolenkacheltje dat van november tot april moest branden en het ‘petrollampje’ zorgde voor een gezellige sfeer. Kinderen vonden het geweldig Een tram in de Gelmelstraat. Tijdens de week van de Heiligbloedfeesten waren de trams om op het platform te wippen en zo een stukje extra lang, tot zelfs 20 wagons. mee te rijden.
8