DOSSIER schijnt allemaal. Maar daar hadden wij toen geen weet van. Het is van hen , achteraf gezien , dat wij nog een 'shetlanderke' hebben afgepakt. Dat was twee dagen na sinterklaas. Louis Goetschalckx: Dat was er zeker een van Sinterklaas zelf. Da's toch 'sund' dat ge dat van hem afpakt, hé. (gelach) Tuur Maenhout: Neenee, dat was een bestelling voor West malle, de paters ... We zijn het beestje nog gaan laten zien op 't school bij meester Noeyens. Pas een paar jaar geleden, op een uitvaart in Wortel, kwam ik te weten dat dat die familie was. Louis Goetschalckx: Ik had altijd de meeste schrik van de honden bij die boeren. Die 'basten' de ene na de andere. En dan wisten 'gullie' natuurlijk in welke richting dat wij gingen, hé? Gust Mortiers: Oh ja! Wij wisten alle honden zitten. En wij letten ook op de fazanten die opvlogen. En in de zomer de kievitten. Louis Goetschalckx: Och man, in de zomer was het heellastig smokkelen. Als de beesten in de wei stonden en ge leidde daar een vreemde beest langs, ja dan 'blètte' ze tot in Turnhout toe. Verdomme toch. Nee, 't was geen zomerwerk!
'Speuren' was een belangrijke taak voor de douanier. 1500 en 1000 frank. Hoe slechter het begon
te gaan, hoe meer ge moest betalen. Ik heb mijn eerste guldens nog gekocht aan 7 frank. En een beest kostte in Den Bosch 1000 gulden. Maar als de gulden later 14 frank werd, kostte dat beest nóg 1000 gulden. Dat gaf een onnoemelijk verschil. Om dan te stoppen waren er geen douanes nodig. Ge stopt dan wel vanzelf. D.H.M.: Kende de douane alle 'overbrengers' Tuur Maenhout: Nee, eigenlijk niet. Ik heb pas een paar jaar geleden gehoord van die familie op Poeleind. En die gingen naar 't
Veesmokkel
Verkocht D.H.M.: Ging de douane systematisch tewerk? Gust Mortiers: Wij kregen een schema van bepaalde punten waar wij moesten zijn. Wij konden gekontroleerd worden doordat de brigadier of de kontroleur daar zelf ook naartoe kon komen. Maar die kontrole was niet zo streng. Zeker later niet, toen Teirlinck als kontroleur kwam. Die was heel breed in zoiets, die zei altijd: Voor mij zijt ge overal op dienst. En dat was ook een goede remedie tegen bepaalde ongezonde praktijken. Ik zeg niet dat het overal gebeurde, hoor, maar de man die de dienstregeling uitschreef, verkocht den dus 's nachts overgesmokkeld en iosfiel mogelijk buiten de tolkring gebracht. Wanneer er echter in eigen stal een kalf geboren werd, moest dat ook worden aangegeven. Uiteraard werden er in die tijd heel wat 'twee~. lingkalveren' geboren. Eéntje van · · kweek en één van Hollandse orig~lle> Een kalf dat ·gedragen werd, Uet uiteraru;d
Gust Mortiers op de laatste dag met zijn 'kaki-uniform. 's Anderendaags werd de dienst aangevat met het nieuwe grijsblauwe uniform. Met de kaki (camouflage) kleur verdween voorgoed de toch wel romantische velddienst. die ook wel eens. Dat uw eigen oversten zoiets uitrichtten, dat was niet eerlijk, hé. Louis Goetschalckx: Als die aangeslagen beesten verkocht werden, dan werden die meestal teruggekocht door de smokkelaars zelf. En terwijl in 't café dan aan een apart tafeltje de 'passevants' geschreven werden dan trakteerden die, ook aan al de douanen ... Dat is toch ook een beetje, ik zeg een béétje, omkoperij . Gust Mortiers: Dat hebt gij op de TV toen ook gezegd. Maar daar ben ik absoluut niet mee akkoord. Ik ben er zeker van dat ge mij daar nooit gezien hebt. Louis Goetschalckx: Dat kan, maar d'r stonden er toch altijd een grote hoop, dàt weet ik toch zeker. Gust Mortiers: Als ge u als douanier ook maar één keer zoudt laten omkopen, dan waart ge verkocht. Dat zoudt ge altijd, altijd terug op uw brood kunnen krijgen. Dan had ge nooit nog recht van spreken .
na.
1
Maar een begeleide vaars geen sporen kon dikwijls 'uitgespoord' worden tot in de . stal van de bestemmeling. ·
Vooral na de oorlog kende de veesmokkel, i koeien, volle vaarzen en kalveren, een grote Dat maakte de ondernemjng riskanter en dus bloei. Dat het Hollands vee zo in trek...was winstgevender: Hei veilig overbrertgeliyani had vooral te maken met de zwakke.positie elke vaar!! of koe bracht zo'n 1000 t · , van de gulden; Nederland had na de oodog; frank op.• ·.·· · in tegenstelling fotBelgië, het bestaantfeÊêld niet afgeschaft én vervangen door nieuw. (De zogenaamde GUIT-operatie) Voor een voile vaars moest er op de markt slechts 7.000 frank betaald worden terwijl ze hier hetdubbele waard was. Natuurlijk was die 7.()()() fr geen zuivere WÏ.IlSt. De verkenners en de begeleiders moesten ook betaald worden. Maar ook in Nederland moest het vervoer tot vlak aan de grens f;l~htald worden en de boeii;Üe , ' ze daar stalde; óok. · Het waren voorat veehandelaren die op de markt in 's Hertogenbosch en Etten Leur pasgeboren kalveren kochten. Dragers vinden was geen probleem want met ieder kalf dat veilig over de grens kwam, kon men toen 150 fr. verdienen. Met grote, te leiden beesten zelfs I 000 of 1500 fr. Binnen de grefi$zone van 5 km (de tolkring strekte zich we1'>idt tot het Kempisch, l<:an~al} moest iedere boer een stalboek bijhoudê.i:i ên bij vervoer van dieren moest hij een 'passa"""'"';_:· vant' aanvragen. De onwettige kalveren wer- Langs bos en heg met een 'stouw' vaarzen. Meestal echter in de donkere nacht. -Y:t'·'lfW:~
4