Page 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ------   ------

NGUYỄN VĂN MINH

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

VINH – 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH ------   ------

NGUYỄN VĂN MINH

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA Chuyên ngành: Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn hóa học Mã số: 60.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. CAO CỰ GIÁC

VINH – 2015


IỄ N

D

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

ÁN

TO

A

Ó

H 00

10 B TR ẦN G

N

H Ư ẠO

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Í-

-L

TP

U Y

.Q

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÀN

Đ

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Ơ

H

N

https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: - Thầy giáo PGS-TS Cao Cự Giác – Trưởng Bộ môn Lí luận và phương pháp dạy học, khoa Hóa học trường Đại học Vinh đã giao đề tài, tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi nghiên cứu và hoàn thành tốt luận văn này. - Thầy giáo PGS-TS Lê Văn Năm và cô giáo PGS-TS Phan Thị Hồng Tuyết đã

Ơ

- Ban chủ nhiệm khoa Sau đại học, ban chủ nhiệm khoa Hóa học cùng các thầy

N

dành nhiều thời gian đọc và nhận xét cho luận văn này.

N

H

giáo, cô giáo thuộc Bộ môn lí luận và phương pháp dạy học hóa học khoa Hóa học

.Q

Tôi cũng xin cảm ơn tất cả những người thân trong gia đình, Ban giám hiệu

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Đ

trình học tập và thực hiện luận văn này.

G

Vinh, tháng 10 năm 2015

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

Nguyễn Văn Minh

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

Trường THPT Lệ Thủy, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

lợi nhất cho tôi hoàn thành tốt luận văn này.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

trường Đại học Vinh và Đại học sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận

1

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT HS: Học sinh GV: Giáo viên

Ơ

N

LL&PPDH: Lí luận và phương pháp dạy học THPT: Trung học phổ thông

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

G

Đ

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

TN: Thực nghiệm ĐC: Đối chứng

2

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ 1 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................... 2 MỤC LỤC .................................................................................................................. 3 MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 6

.Q

8. Đóng góp mới của đề tài ........................................................................................ 8 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ................................................. 9

Đ

ẠO

1.1. CHỦ TRƯƠNG ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN NỀN GIÁO DỤC .......................... 9 1.1.1. Vài nét về thực trạng dạy và học ở trường THPT........................................... 9

N

G

1.1.2. Đổi mới các yếu tố cơ bản của chương trình giáo dục phổ thông ............... 12

H Ư

1.1.3. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông ..................... 16 1.1.4. Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ............................. 20

TR ẦN

1.2. TỔNG QUAN VỀ PISA ................................................................................... 30

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

1.2.1. Pisa là gì? ........................................................................................................ 30 1.2.2. Mục đích của Pisa .......................................................................................... 30 1.2.3.Đặc điểm của Pisa ........................................................................................... 30 1.2.4. Những năng lực được đánh giá trong Pisa ................................................... 31 1.2.5. Phân tích kết quả Pisa của nước ta ............................................................... 32 1.3. ĐỀ THI VÀ MÃ HÓA TRONG PISA ............................................................ 33 1.3.1. Đề thi Pisa ....................................................................................................... 33 1.3.2. Mã hóa trong Pisa .......................................................................................... 34 1.3.3. Những ưu điểm của bài tập Pisa trong việc đánh giá năng lực .................. 35 1.4. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC TÌM HIỂU, KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG..... 35 1.4.1.Thực trạng của việc tìm hiểu, khai thác và sử dụng...................................... 35

D

IỄ N

Đ

ÀN

1.4.2. Nguyên nhân của những thực trạng ............................................................. 39 1.4.3. Những thuận lợi và khó khăn trong việc sử dụng bài tập ............................ 39 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .......................................................................................... 40 CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ PISA ................................................................... 41

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

7. Giả thuyết khoa học............................................................................................... 8

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

5. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ..................................................................... 7 6. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 7

Ơ

2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu .................................................................................... 7 3. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................. 7 4. Nhiệm vụ nghiên cứu: ........................................................................................... 7

N

1. Lí do chọn đề tài..................................................................................................... 6

3

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

2.1. Đặc điểm các bài tập Pisa ................................................................................ 41 2.2. Quy trình thiết kế bài tập tiếp cận Pisa .......................................................... 41 2.3. Phân tích mẫu bài tập Pisa .............................................................................. 42 2.4. Xây dựng hệ thống bài tập tiếp cận Pisa ........................................................ 46 Bài 1: Nước máy ...................................................................................................... 47 Bài 2: Iot – Nguyên tố cần thiết cho cuộc sống ..................................................... 48 Bài 3: Oxi – Khí duy trì sự sống ............................................................................. 50

H Ư

N

G

Đ

Bài 13: CO – Khí độc vô hình ................................................................................. 73 Bài 14: Phân đạm ..................................................................................................... 75 Bài 15: Nấu ăn ngoài trời ........................................................................................ 77 Bài 16: Dầu mỏ ......................................................................................................... 78

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

Bài 17: Rượu ............................................................................................................ 81 Bài 18: Giấm ăn ....................................................................................................... 83 Bài 19: Quang hợp ................................................................................................... 85 Bài 20: Cacbohiđrat–Hợp chất hữu cơ không thể thiếu ...................................... 86 Bài 21: Đám cháy nhà máy bột mì ......................................................................... 88 Bài 22: Muối Natribicacbonat ................................................................................ 90 Bài 23: Pháo hoa ...................................................................................................... 91 Bài 24: Muối ăn ........................................................................................................ 92 Bài 25: Hiện tượng bào mòn đá vôi và thạch nhũ ................................................ 94

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

Bài 26: Nước cứng ................................................................................................... 96 Bài 27: Nước đá........................................................................................................ 98 Bài 28: Nước giếng khoan ..................................................................................... 100 Bài 29: Sâu răng ..................................................................................................... 101 Bài 30: Chất ma túy ............................................................................................... 103

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

Bài 12: Hiệu ứng nhà kính ...................................................................................... 69

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

Bài 9: Mưa axit ........................................................................................................ 63 Bài 10: Nhiễm độc thủy ngân ................................................................................. 65 Bài 11: Khí Cacbonic ............................................................................................... 67

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Bài 7: Máy Photocopy ............................................................................................. 59 Bài 8: SO2 – Khí gây ô nhiễm không khí ............................................................... 60

Ơ

Bài 6: Bảo quản trái cây .......................................................................................... 57

N

Bài 4: Khí ozon ......................................................................................................... 53 Bài 5: Ozon và hiện tượng “ Suy giảm tầng ozon” ............................................... 55

2.5. Sử dụng hệ thống bài tập tiếp cận Pisa......................................................... 105 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ........................................................................................ 105 CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM........................................................ 106

4

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm ....................................... 106 3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm .................................................................. 106 3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm .................................................................. 106 3.2. Đối tượng và nội dung thực nghiệm sư phạm .............................................. 106 3.2.1. Đối tượng thực nghiệm sư phạm ................................................................. 106 3.2.2. Nội dung thực nghiệm sư phạm .................................................................. 106

Ơ

N

H

3.3.3.Tiến hành thực nghiệm ................................................................................. 107 3.3.4. Thực hiện chương trình thực nghiệm ......................................................... 107

N

3.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm ............................................................. 107 3.3.1. Chọn mẫu thực nghiệm ................................................................................ 107 3.3.2. Lựa chọn giáo viên thực nghiệm ................................................................. 107

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

G

TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 116 PHỤ LỤC ............................................................................................................... 118

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Đ

ẠO

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 ........................................................................................ 114 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT .................................................................................. 115

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

3.4.1. Nhận xét các năng lực của học sinh trong các tiến trình dạy học ............. 108 3.4.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm ..................................................... 109 3.4.3. Kiểm định giả thuyết thống kê ..................................................................... 113

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

3.4. Kết quả thực nghiệm sư phạm ...................................................................... 108

5

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì

Ơ

cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm

N

qua việc học. Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối "truyền thụ một chiều" sang dạy cách học,

G

người học.

TR ẦN

H Ư

N

Qua thực tiễn dạy học môn Hóa học tại trường Trung học phổ thông và quá trình học tập, nghiên cứu sau đại học, là một giáo viên tôi rất quan tâm đến chủ trương đổi mới toàn diện nền giáo dục của nước ta hiện nay. Vì vậy, bản thân luôn tìm tòi, tra

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

cứu tài liệu, nghiên cứu, tìm hiểu xem đổi mới nền giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực là như thế nào. Và ngay lập tức, tôi đã bị cuốn hút, thích thú bởi các bài toán của chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa (Programme for International Student Assessment – Pisa). Từ mục tiêu, cách tiếp cận đến giải quyết vấn đề của các bài toán PISA rất mới mẻ, đặc biệt, hấp dẫn, đã dần hình thành trong tôi một câu trả lời thú vị về vấn đề mà bấy lâu mình quan tâm. Việc sử dụng những bài toán của chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa thực sự là một phương pháp học tập, kiểm tra đánh giá tiên tiến của thế giới, tiếp cận với mục tiêu đổi mới toàn diện nền giáo dục theo định hướng phát triển năng lực nước ta hiện nay. Vậy, tại sao chúng ta không nghiên cứu, học tập xây dựng cho mình hệ thống bài tập tương tự chương trình Pisa để sử dụng trong quá trình dạy và học hiện nay? Từ những lý do đó, chúng tôi quyết tâm thực hiện Luận văn thạc sĩ với đề tài:

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Đ

ẠO

trình đổi mới toàn diện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015, Bộ GD-ĐT chủ trương cần thiết phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

Trước bối cảnh mà toàn nghành giáo dục nước ta đang chuẩn bị cho quá

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả học tập với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục.

D

IỄ N

Đ

“Thiết kế hệ thống bài tập hóa học THPT theo hướng tiếp cận chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa ”.

6

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Đã có một số đề tài nghiên cứu về cách sử dụng bài tập Pisa, tìm hiểu chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa…, tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu, xây dựng hệ thống bài tập theo hướng tiếp cận chương trình đánh giá Pisa để đánh giá năng lực học sinh. Do đó, đây là lĩnh vực mới mẻ nhưng rất thiết thực trong giai đoạn hiện nay – giai đoạn đổi mới toàn diện nền giáo dục theo hướng phát triển năng lực của học sinh.

Ơ

Mục đích đề tài là tập trung thiết kế hệ thống bài toán hóa học theo hướng tiếp

N

3. Mục đích nghiên cứu

G

Đ

- Tìm hiểu về xu thế đổi mới nền giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

H Ư

N

- Tìm hiểu chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa.

TR ẦN

- Tìm hiểu cách thiết kế và thiết kế hệ thống bài tập hóa học THPT theo hướng tiếp cận chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa. 5. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Í-

H

Ó

A

10

00

B

- Chương trình hóa học THPT. - Xu hướng đổi mới toàn diện nền giáo dục của Bộ giáo dục và đào tạo. - Chương trình Pisa. - Hệ thống bài tập Pisa các năm. - Học sinh khối THPT.

-L

6. Phương pháp nghiên cứu

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

- Nghiên cứu lí luận. - Phương pháp điều tra (phiếu điều tra). - Phương pháp thực nghiệm. - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp xây dựng các bài toán theo mẫu. - Phương pháp thu thập thông tin và xử lý số liệu.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ẠO

4. Nhiệm vụ nghiên cứu

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

.Q

năng lực cho học sinh trung học phổ thông. Đây là đề tài thiết thực, mang tính thời sự cao, bổ ích cho công tác dạy và học.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

cận chương trình đánh giá học sinh quốc tế (Pisa) phù hợp với điều kiện giáo dục và định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở Việt Nam hiện nay, góp phần phát triển

7

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

7. Giả thuyết khoa học Dạy học phát triển năng lực cho học sinh trung học phổ thông với các bài toán tiếp cận chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa có tính cấp thiết và tính khả thi cao, phù hợp với định hướng đổi mới toàn diện nền giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực của Việt Nam, đáp ứng yêu cầu về phát triển năng lực chung và chuyên biệt về hóa học phổ thông của người lao động trong thời đại mới.

Ơ

8.1. Về mặt lí luận Luận văn đã đề xuất và tiếp cận một cách thức đổi mới phương pháp dạy và học

N

8. Đóng góp mới của đề tài

N

G

liên quan đến hóa học, chú ý hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng của học sinh

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

vào các tính huống cụ thể của thực tiễn, nhằm phục vụ cho công tác dạy và học theo định hướng phát triển năng lực của người học.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Đ

ẠO

30 bài tập đề cập đến 30 chủ đề), trong mỗi bài tập lại có nhiều câu hỏi khác nhau, khai thác các nội dung xoay quanh chủ đề của bài tập. Các chủ đề mà bài tập tiếp cận Pisa hướng đến là các chủ đề mang tính thực tiễn, thời sự, gần gũi với cuộc sống…có

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

Luận văn này tập trung xây dựng một hệ thống các bài tập theo chuẩn Pisa (gồm

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

hóa học, phương pháp kiểm tra đánh giá trong xu hướng đổi mới của thời đại và nỗ lực đổi mới của toàn ngành giáo dục nước ta hiện nay. 8.2. Về mặt thực tiễn

8

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1. CHỦ TRƯƠNG ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN NỀN GIÁO DỤC VIỆT NAM HIỆN NAY 1.1.1. Vài nét về thực trạng dạy và học ở trường THPT

H

Ơ

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục phổ thông, hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá đã được quan tâm tổ chức

N

1.1.1.1.Những kết quả bước đầu của việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá

.Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

G

Đ

ẠO

động, sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh. Các sở giáo dục và đào tạo đã chỉ đạo các trường thực hiện các hoạt động đổi mới phương pháp dạy học thông qua tổ chức các hội thảo, các lớp bồi dưỡng, tập huấn về

N

phương pháp dạy học, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo cụm chuyên môn, cụm

TR ẦN

H Ư

trường; tổ chức hội thi giáo viên giỏi các cấp, động viên khen thưởng các đơn vị, cá nhân có thành tích trong hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và các hoạt động hỗ trợ chuyên môn khác.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Triển khai việc “Đổi mới sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học”. Đây là hình thức sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy hoạt động của học sinh làm trung tâm, ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học như: Học sinh học như thế nào? Học sinh đang gặp khó khăn gì trong học tập? Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho học sinh không, kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không? Cần điều chỉnh điều gì và điều chỉnh như thế nào? Triển khai xây dựng Mô hình trường học đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Mục tiêu của mô hình này là đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng khoa học, hiện đại; tăng cường mối quan hệ thúc đẩy lẫn nhau giữa các hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động dạy học - giáo dục, đánh giá trong quá trình dạy học - giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục; thực hiện trung thực trong thi, kiểm tra. Góp phần chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá phục vụ đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

mà trọng tâm là đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

a. Đối với công tác quản lý Từ năm 2002 bắt đầu triển khai chương trình và sách giáo khoa phổ thông mới

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

và thu được những kết quả bước đầu thể hiện trên các mặt sau đây:

9

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Triển khai áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Công văn số 3535/BGDĐT-GDTrH ngày 27/5/2013; sử dụng di sản văn hóa trong dạy học theo Hướng dẫn số 73/HD-BGDĐT-BVHTTDL ngày 16/01/2013 của liên Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; triển khai sâu rộng Cuộc thi dạy học các chủ đề tích hợp dành cho giáo viên. Quan tâm chỉ đạo đổi mới hình thức và phương pháp tổ chức thi, kiểm tra đánh ngày 30/12/2010 về việc Hướng dẫn biên soạn đề kiểm tra vừa chú ý đến tính bao quát nội dung dạy học vừa quan tâm kiểm tra trình độ tư duy. Đề thi các môn khoa

.Q

tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học; Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học nhằm khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu, sáng tạo khoa học, công nghệ, kỹ thuật và vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết

Đ

những vấn đề thực tiễn cuộc sống; góp phần thúc đẩy đổi mới hình thức tổ chức và

H Ư

N

G

phương pháp dạy học; đổi mới hình thức và phương pháp đánh giá kết quả học tập; phát triển năng lực học sinh.

TR ẦN

b. Đối với giáo viên Đông đảo giáo viên có nhận thức đúng đắn về đổi mới phương pháp dạy học.

H

Ó

A

10

00

B

Nhiều giáo viên đã xác định rõ sự cần thiết và có mong muốn thực hiện đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Một số giáo viên đã vận dụng được các phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá tích cực trong dạy học; kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong tổ chức hoạt động dạy học được nâng cao; vận dụng được qui trình kiểm tra, đánh giá mới.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

c. Tăng cường cơ sở vật chất và thiết bị dạy học Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá những năm qua đã được đặc biệt chú trọng. Nhiều dự án của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã và đang được triển khai thực hiện trên phạm vi cả nước đã từng bước cải thiện điều kiện dạy học và áp dụng công nghệ thông tin - truyền thông ở các trường trung học, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá. Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương tăng cường hoạt động tự làm thiết bị dạy học của giáo viên và học sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho sự chủ động, sáng tạo của giáo viên và học sinh trong hoạt động dạy và học ở trường trung học phổ thông.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

thông quốc tế (Pisa). Tổ chức Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

học xã hội được chỉ đạo theo hướng "mở", gắn với thực tế cuộc sống, phát huy suy nghĩ độc lập của học sinh, hạn chế yêu cầu học thuộc máy móc. Bước đầu tổ chức các đợt đánh giá học sinh trên phạm vi quốc gia, tham gia các kì đánh giá học sinh phổ

N

giá như: Hướng dẫn áp dụng ma trận đề thi theo Công văn số 8773/BGDĐT-GDTrH,

10

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Với những tác động tích cực từ các cấp quản lý giáo dục, nhận thức và chất lượng hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá của các trường trung học phổ thông đã có những chuyển biến tích cực, góp phần làm cho chất lượng giáo dục và dạy học từng bước được cải thiện.

Ơ

đánh giá ở trường trung học phổ thông Bên cạnh những kết quả bước đầu đã đạt được, việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá ở trường trung học phổ thông vẫn còn nhiều hạn chế cần phải khắc phục. Cụ thể là: - Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông chưa

N

1.1.1.2. Những mặt hạn chế của hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

tiễn cho học sinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quan tâm. Việc ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi và hiệu quả trong các trường trung học phổ thông.

H Ư

- Hoạt động kiểm tra đánh giá chưa bảo đảm yêu cầu khách quan, chính xác,

TR ẦN

công bằng; việc kiểm tra chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức và đánh giá qua điểm số đã dẫn đến tình trạng giáo viên và học sinh duy trì dạy học theo lối "đọc-chép" thuần túy, học sinh học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

thức. Nhiều giáo viên chưa vận dụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra nên các bài kiểm tra còn nặng tính chủ quan của người dạy. Hoạt động kiểm tra đánh giá ngay trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớp chưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả. Các hoạt động đánh giá định kỳ, đánh giá diện rộng quốc gia, đánh giá quốc tế được tổ chức chưa thật sự đồng bộ hiệu quả. 1.1.1.3. Một số nguyên nhân dẫn đến hạn chế của việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá Thực trạng nói trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có thể chỉ ra một số nguyên nhân cơ bản sau: - Nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và ý thức thực hiện đổi mới của một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên chưa cao. Năng lực của đội ngũ giáo viên về vận dụng các phương pháp dạy học tích cực, sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong dạy học còn hạn chế.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

kiến thức lí thuyết. Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

đạo của nhiều giáo viên. Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các phương pháp dạy học cũng như sử dụng các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều. Dạy học vẫn nặng về truyền thụ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

mang lại hiệu quả cao. Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ

11

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Lý luận về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá chưa được nghiên cứu và vận dụng một cách có hệ thống; còn tình trạng vận dụng lí luận một cách chắp vá nên chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả; các hình thức tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục còn nghèo nàn.

Ơ

xuyên trong quá trình dạy học, giáo dục. - Năng lực quản lý, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá từ các cơ quan quản lý giáo dục và hiệu trưởng các trường trung học phổ thông còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá chưa đồng bộ và chưa phát huy được vai trò thúc đẩy của đổi

N

- Chỉ chú trọng đến đánh giá cuối kỳ mà chưa chú trọng việc đánh giá thường

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

G

Đ

ẠO

thông tin - truyền thông vừa thiếu, vừa chưa đồng bộ, làm hạn chế việc áp dụng các phương pháp dạy học, hình thức kiểm tra đánh giá hiện đại.

H Ư

N

1.1.2. Đổi mới các yếu tố cơ bản của chương trình giáo dục phổ thông 1.1.2.1. Một số quan điểm chỉ đạo đổi mới giáo dục trung học

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

Việc đổi mới giáo dục trung học dựa trên những đường lối, quan điểm chỉ đạo giáo dục của nhà nước, đó là những định hướng quan trọng về chính sách và quan điểm trong việc phát triển và đổi mới giáo dục trung học. Việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá cần phù hợp với những định hướng đổi mới chung của chương trình giáo dục trung học. Những quan điểm và đường lối chỉ đạo của nhà nước về đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục trung học nói riêng được thể hiện trong nhiều văn bản, đặc biệt trong các văn bản sau đây: a. Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, Điều 28 qui định: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh". b. Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI “Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

đánh giá trong nhà trường như: cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá chưa khuyến khích được sự tích cực đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá của giáo viên. - Nguồn lực phục vụ cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

mới kiểm tra đánh giá đối với đổi mới phương pháp dạy học. Cơ chế, chính sách quản

12

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”. c. Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ: "Tiếp tục đổi mới phương

Ơ

tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học"; "Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với kết quả thi". Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trường pháp lý

N

pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực,

U Y .Q

a. Chuyển từ chương trình định hướng nội dung dạy học sang chương trình định hướng năng lực * Chương trình giáo dục định hướng nội dung dạy học Chương trình dạy học truyền thống có thể gọi là chương trình giáo dục “định hướng nội dung” dạy học hay “định hướng đầu vào” (điều khiển đầu vào). Đặc điểm

H Ư

cơ bản của chương trình giáo dục định hướng nội dung là chú trọng việc truyền thụ hệ

TR ẦN

thống tri thức khoa học theo các môn học đã được quy định trong chương trình dạy học. Những nội dung của các môn học này dựa trên các khoa học chuyên ngành tương ứng. Người ta chú trọng việc trang bị cho người học hệ thống tri thức khoa học khách

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

quan về nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên chương trình giáo dục định hướng nội dung chưa chú trọng đầy đủ đến chủ thể người học cũng như đến khả năng ứng dụng tri thức đã học trong những tình huống thực tiễn. Mục tiêu dạy học trong chương trình định hướng nội dung được đưa ra một cách chung chung, không chi tiết và không nhất thiết phải quan sát, đánh giá được một cách cụ thể nên không đảm bảo rõ ràng về việc đạt được chất lượng dạy học theo mục tiêu đã đề ra. Việc quản lý chất lượng giáo dục ở đây tập trung vào “điều khiển đầu vào” là nội dung dạy học. Ưu điểm của chương trình dạy học định hướng nội dung là việc truyền thụ cho người học một hệ thống tri thức khoa học và hệ thống. Tuy nhiên ngày nay chương trình dạy học định hướng nội dung không còn thích hợp, trong đó có những nguyên nhân sau: - Ngày nay, tri thức thay đổi và bị lạc hậu nhanh chóng, việc quy định cứng nhắc những nội dung chi tiết trong chương trình dạy học dẫn đến tình trạng nội dung chương trình dạy học nhanh bị lạc hậu so với tri thức hiện đại. Do đó việc rèn luyện

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

G

Đ

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực người học. 1.1.2.2. Những định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

thuận lợi cho việc đổi mới giáo dục phổ thông, đổi mới đồng bộ phương pháp dạy

13

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

phương pháp học tập ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong việc chuẩn bị cho con người có khả năng học tập suốt đời. - Chương trình dạy học định hướng nội dung dẫn đến xu hướng việc kiểm tra đánh giá chủ yếu dựa trên việc kiểm tra khả năng tái hiện tri thức mà không định

H

Ơ

- Do phương pháp dạy học mang tính thụ động và ít chú ý đến khả năng ứng dụng nên sản phẩm giáo dục là những con người mang tính thụ động, hạn chế khả năng sáng tạo và năng động. Do đó chương trình giáo dục này không đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội và thị trường lao động đối với người lao động về năng lực hành động, khả năng sáng tạo và tính năng động.

N

hướng vào khả năng vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn.

.Q

hướng năng lực nhằm mục tiêu phát triển năng lực người học.

N

G

Đ

ẠO

Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người

H Ư

năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp. Chương trình này

TR ẦN

nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể của quá trình nhận thức. Khác với chương trình định hướng nội dung, chương trình dạy học định hướng năng lực tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, có thể coi là “sản phẩm cuối

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

cùng” của quá trình dạy học. Việc quản lý chất lượng dạy học chuyển từ việc “điều khiển đầu vào” sang “điều khiển đầu ra”, tức là kết quả học tập của học sinh. Chương trình dạy học định hướng năng lực không quy định những nội dung dạy học chi tiết mà quy định những kết quả đầu ra mong muốn của quá trình giáo dục, trên cở sở đó đưa ra những hướng dẫn chung về việc lựa chọn nội dung, phương pháp, tổ chức và đánh giá kết quả dạy học nhằm đảm bảo thực hiện được mục tiêu dạy học tức là đạt được kết quả đầu ra mong muốn. Trong chương trình định hướng năng lực, mục tiêu học tập, tức là kết quả học tập mong muốn thường được mô tả thông qua hệ thống các năng lực (Competency). Kết quả học tập mong muốn được mô tả chi tiết và có thể quan sát, đánh giá được. Học sinh cần đạt được những kết quả yêu cầu đã quy định trong chương trình. Việc đưa ra các chuẩn đào tạo cũng là nhằm đảm bảo quản lý chất lượng giáo dục theo định hướng kết quả đầu ra. Ưu điểm của chương trình giáo dục định hướng năng lực là tạo điều kiện quản lý chất lượng theo kết quả đầu ra đã quy định, nhấn mạnh năng lực vận dụng của học sinh. Tuy nhiên nếu vận dụng một cách thiên lệch, không chú ý đầy đủ đến nội dung

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Chương trình giáo dục định hướng năng lực (định hướng phát triển năng lực) nay còn gọi là dạy học định hướng kết quả đầu ra được bàn đến nhiều từ những năm 90 của thế kỷ 20 và ngày nay đã trở thành xu hướng giáo dục quốc tế. Giáo dục định

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

* Chương trình giáo dục định hướng năng lực

14

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

dạy học thì có thể dẫn đến các lỗ hổng tri thức cơ bản và tính hệ thống của tri thức. Ngoài ra chất lượng giáo dục không chỉ thể hiện ở kết quả đầu ra mà còn phụ thuộc quá trình thực hiện. Trong chương trình dạy học định hướng phát triển năng lực, khái niệm năng lực

Ơ

- Năng lực liên quan đến bình diện mục tiêu của dạy học: mục tiêu dạy học được mô tả thông qua các năng lực cần hình thành. - Trong các môn học, những nội dung và hoạt động cơ bản được liên kết với nhau nhằm hình thành các năng lực. - Năng lực là sự kết nối tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn...

N

được sử dụng như sau:

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

tính cơ bản ... - Các năng lực chung cùng với các năng lực chuyên môn tạo thành nền tảng chung cho công việc giáo dục và dạy học.

H Ư

Để hình thành và phát triển năng lực cần xác định các thành phần và cấu trúc của

TR ẦN

chúng. Có nhiều loại năng lực khác nhau. Việc mô tả cấu trúc và các thành phần năng lực cũng khác nhau. Cấu trúc chung của năng lực hành động được mô tả là sự kết hợp của 4 năng lực thành phần: Năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã

Í-

H

Ó

A

10

00

B

hội, năng lực cá thể. Mô hình cấu trúc năng lực trên đây có thể cụ thể hoá trong từng lĩnh vực chuyên môn, nghề nghiệp khác nhau. Mặt khác, trong mỗi lĩnh vực nghề nghiệp người ta cũng mô tả các loại năng lực khác nhau. Ví dụ năng lực của giáo viên bao gồm những nhóm cơ bản sau: Năng lực dạy học, năng lực giáo dục, năng lực chẩn đoán và tư vấn, năng lực phát triển nghề nghiệp và phát triển trường học.

TO

ÁN

-L

b. Định hướng chuẩn đầu ra về phẩm chất và năng lực của chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông Qua nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm các nước phát triển, đối chiếu với yêu cầu và điều kiện giáo dục trong nước những năm sắp tới, các nhà khoa học giáo dục Việt Nam đã đề xuất định hướng chuẩn đầu ra về phẩm chất và năng lực của chương trình giáo dục trung học phổ thông những năm sắp tới như sau: * Về phẩm chất: chương trình phổ thông phải giáo dục cho học sinh những phẩm chất cơ bản sau: - Yêu gia đình, quê hương, đất nước.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

huống: ví dụ như đọc một văn bản cụ thể ... Nắm vững và vận dụng được các phép

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

quan trọng và cấu trúc hóa các nội dung, hoạt động và hành động dạy học về mặt phương pháp. - Năng lực mô tả việc giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Mục tiêu hình thành năng lực định hướng cho việc lựa chọn, đánh giá mức độ

15

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Nhân ái, khoan dung. -Trung thực, tự trọng, chí công vô tư. -Tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt khó. - Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường

Ơ

- Thực hiện nghĩa vụ đạo đức tôn trọng, chấp hành kỷ luật, pháp luật. * Về các năng lực chung: chương trình phổ thông phải hướng đến sự phát triển những năng lực sau: - Năng lực tự học. - Năng lực giải quyết vấn đề.

U Y .Q N

G

Đ

ẠO

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ. - Năng lực tính toán. Từ các phẩm chất và năng lực chung, mỗi môn học xác định những phẩm chất,

H Ư

năng lực cá biệt và những yêu cầu đặt ra cho từng môn học, từng hoạt động giáo dục.

TR ẦN

1.1.3. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

1.1.3.1. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm chú trọng phát triển năng lực của học sinh Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên – học sinh theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội. Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp. Những định hướng chung, tổng quát về đổi mới phương pháp dạy học các môn học thuộc chương trình giáo dục định hướng phát triển năng lực là: - Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, hình thành và phát triển năng lực tự học (sử dụng sách giáo khoa, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin,...), trên cơ sở đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

- Năng lực tự quản lý. - Năng lực giao tiếp. - Năng lực hợp tác.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Năng lực sáng tạo.

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

tự nhiên.

16

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Có thể chọn lựa một cách linh hoạt các phương pháp chung và phương pháp đặc thù của môn học để thực hiện. Tuy nhiên dù sử dụng bất kỳ phương pháp nào cũng phải đảm bảo được nguyên tắc “Học sinh tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức với sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên”.

Ơ

học. Tuỳ theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổ chức thích hợp như học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở ngoài lớp... Cần chuẩn bị tốt về phương pháp đối với các giờ thực hành để đảm bảo yêu cầu rèn luyện kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, nâng cao hứng thú cho người học.

N

- Việc sử dụng phương pháp dạy học gắn chặt với các hình thức tổ chức dạy

.Q

ẠO

1.1.3.2. Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học

N

G

Đ

a. Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống Các phương pháp dạy học truyền thống như thuyết trình, đàm thoại, luyện tập luôn là những phương pháp quan trọng trong dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học

H Ư

không có nghĩa là loại bỏ các phương pháp dạy học truyền thống quen thuộc mà cần

TR ẦN

bắt đầu bằng việc cải tiến để nâng cao hiệu quả và hạn chế nhược điểm của chúng. Để nâng cao hiệu quả của các phương pháp dạy học này người giáo viên trước hết cần nắm vững những yêu cầu và sử dụng thành thạo các kỹ thuật của chúng trong việc

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

chuẩn bị cũng như tiến hành bài lên lớp, chẳng hạn như kỹ thuật mở bài, kỹ thuật trình bày, giải thích trong khi thuyết trình, kỹ thuật đặt các câu hỏi và xử lý các câu trả lời trong đàm thoại, hay kỹ thuật làm mẫu trong luyện tập. Tuy nhiên, các phương pháp dạy học truyền thống có những hạn chế tất yếu, vì thế bên cạnh các phương pháp dạy học truyền thống cần kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học mới, đặc biệt là những phương pháp và kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh. Chẳng hạn có thể tăng cường tính tích cực nhận thức của học sinh trong thuyết trình, đàm thoại theo quan điểm dạy học giải quyết vấn đề. b. Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học Không có một phương pháp dạy học toàn năng phù hợp với mọi mục tiêu và nội dung dạy học. Mỗi phương pháp và hình thức dạy học có những ưu, nhựơc điểm và giới hạn sử dụng riêng. Vì vậy việc phối hợp đa dạng các phương pháp và hình thức dạy học trong toàn bộ quá trình dạy học là phương hướng quan trọng để phát huy tính tích cực và nâng cao chất lượng dạy học. Dạy học toàn lớp, dạy học nhóm, nhóm đôi và dạy học cá thể là những hình thức xã hội của dạy học cần kết hợp với nhau, mỗi một hình thức có

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

định. Có thể sử dụng các đồ dùng dạy học tự làm nếu xét thấy cần thiết với nội dung học và phù hợp với đối tượng học sinh. Tích cực vận dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Cần sử dụng đủ và hiệu quả các thiết bị dạy học môn học tối thiểu đã qui

17

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

những chức năng riêng. Tình trạng độc tôn của dạy học toàn lớp và sự lạm dụng phương pháp thuyết trình cần được khắc phục, đặc biệt thông qua làm việc nhóm. c. Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề Dạy học giải quyết vấn đề (dạy học nêu vấn đề, dạy học nhận biết và giải quyết

Ơ

giải quyết vấn đề. Học được đặt trong một tình huống có vấn đề, đó là tình huống chứa đựng mâu thuẫn nhận thức, thông qua việc giải quyết vấn đề, giúp học sinh lĩnh hội tri thức, kỹ năng và phương pháp nhận thức. Dạy học giải quyết vấn đề là con đường cơ bản để phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh, có thể áp dụng trong nhiều hình thức dạy học với những mức độ tự lực khác nhau của học sinh.

N

vấn đề) là quan điểm dạy học nhằm phát triển năng lực tư duy, khả năng nhận biết và

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

cho việc giải quyết các tình huống thực tiễn. Vì vậy bên cạnh dạy học giải quyết vấn đề, lý luận dạy học còn xây dựng quan điểm dạy học theo tình huống. d. Vận dụng dạy học theo tình huống

H Ư

Dạy học theo tình huống là một quan điểm dạy học, trong đó việc dạy học

TR ẦN

được tổ chức theo một chủ đề phức hợp gắn với các tình huống thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp. Quá trình học tập được tổ chức trong một môi trường học tập tạo điều kiện cho học sinh kiến tạo tri thức theo cá nhân và trong mối tương tác xã hội

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

của việc học tập. Các chủ đề dạy học phức hợp là những chủ đề có nội dung liên quan đến nhiều môn học hoặc lĩnh vực tri thức khác nhau, gắn với thực tiễn. Trong nhà trường, các môn học được phân theo các môn khoa học chuyên môn, còn cuộc sống thì luôn diễn ra trong những mối quan hệ phức hợp. Vì vậy sử dụng các chủ đề dạy học phức hợp góp phần khắc phục tình trạng xa rời thực tiễn của các môn khoa học chuyên môn, rèn luyện cho học sinh năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp, liên môn. Phương pháp nghiên cứu trường hợp là một phương pháp dạy học điển hình của dạy học theo tình huống, trong đó học sinh tự lực giải quyết một tình huống điển hình, gắn với thực tiễn thông qua làm việc nhóm. Vận dụng dạy học theo các tình huống gắn với thực tiễn là con đường quan trọng để gắn việc đào tạo trong nhà trường với thực tiễn đời sống, góp phần khắc phục tình trạng giáo dục hàn lâm, xa rời thực tiễn hiện nay của nhà trường phổ thông. e. Vận dụng dạy học định hướng hành động

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

vấn đề nhận thức trong khoa học chuyên môn thì học sinh vẫn chưa được chuẩn bị tốt

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

thể là những tình huống gắn với thực tiễn. Trong thực tiễn dạy học hiện nay, dạy học giải quyết vấn đề thường chú ý đến những vấn đề khoa học chuyên môn mà ít chú ý hơn đến các vấn đề gắn với thực tiễn. Tuy nhiên nếu chỉ chú trọng việc giải quyết các

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Các tình huống có vấn đề là những tình huống khoa học chuyên môn, cũng có

18

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Dạy học định hướng hành động là quan điểm dạy học nhằm làm cho hoạt động trí óc và hoạt động chân tay kết hợp chặt chẽ với nhau. Trong quá trình học tập, học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập và hoàn thành các sản phẩm hành động, có sự kết hợp linh hoạt giữa hoạt động trí tuệ và hoạt động tay chân. Đây là một quan điểm dạy

Ơ

nghĩa quan trọng cho việc thực hiện nguyên lý giáo dục kết hợp lý thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội. Dạy học theo dự án là một hình thức điển hình của dạy học định hướng hành động, trong đó học sinh tự lực thực hiện trong nhóm một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với các vấn đề thực tiễn, kết hợp lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm

N

học tích cực hóa và tiếp cận toàn thể. Vận dụng dạy học định hướng hành động có ý

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

học

N

G

Đ

Phương tiện dạy học có vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học, nhằm tăng cường tính trực quan và thí nghiệm, thực hành trong dạy học. Việc sử

H Ư

dụng các phương tiện dạy học cần phù hợp với mối quan hệ giữa phương tiện dạy học

TR ẦN

và phương pháp dạy học. Hiện nay, việc trang bị các phương tiện dạy học mới cho các trường phổ thông từng bước được tăng cường. Đa phương tiện và công nghệ thông tin vừa là nội dung dạy học vừa là phương

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

tiện dạy học trong dạy học hiện đại. Đa phương tiện và công nghệ thông tin có nhiều khả năng ứng dụng trong dạy học. Bên cạnh việc sử dụng đa phương tiện như một phương tiện trình diễn, cần tăng cường sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các phương pháp dạy học sử dụng mạng điện tử (E-Learning). Phương tiện dạy học mới cũng hỗ trợ việc tìm ra và sử dụng các phương pháp dạy học mới. g. Sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo Kỹ thuật dạy học là những cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học. Các kỹ thuật dạy học là những đơn vị nhỏ nhất của phương pháp dạy học. Có những kỹ thuật dạy học chung, có những kỹ thuật đặc thù của từng phương pháp dạy học, ví dụ kỹ thuật đặt câu hỏi trong đàm thoại. Ngày nay người ta chú trọng phát triển và sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học như “động não”, “tia chớp”, “bể cá”, XYZ, Bản đồ tư duy... h. Chú trọng các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn Phương pháp dạy học có mối quan hệ biện chứng với nội dung dạy học. Vì vậy

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

f. Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp lý hỗ trợ dạy

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

điểm dạy học hiện đại như lý thuyết kiến tạo, dạy học định hướng học sinh, dạy học hợp tác, dạy học tích hợp, dạy học khám phá, sáng tạo, dạy học theo tình huống và dạy học định hướng hành động.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

có thể công bố. Trong dạy học theo dự án có thể vận dụng nhiều lý thuyết và quan

19

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

bên cạnh những phương pháp chung có thể sử dụng cho nhiều bộ môn khác nhau thì việc sử dụng các phương pháp dạy học đặc thù có vai trò quan trọng trong dạy học bộ môn. Các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn được xây dựng trên cơ sở lý luận dạy học bộ môn. Ví dụ: Thí nghiệm là một phương pháp dạy học đặc thù quan trọng của

Ơ

thuật, làm mẫu thao tác, phân tích sản phẩm kỹ thuật, thiết kế kỹ thuật, lắp ráp mô hình, các dự án là những phương pháp chủ lực trong dạy học kỹ thuật; phương pháp “Bàn tay nặn bột” đem lại hiệu quả cao trong việc dạy học các môn khoa học;… i. Bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho học sinh Phương pháp học tập một cách tự lực đóng vai trò quan trọng trong việc tích cực

N

các môn khoa học tự nhiên; các phương pháp dạy học như trình diễn vật phẩm kỹ

.Q

học tập chung và các phương pháp học tập trong bộ môn.

N

G

Đ

ẠO

Tóm lại có rất nhiều phương hướng đổi mới phương pháp dạy học với những cách tiếp cận khác nhau, trên đây chỉ là một số phương hướng chung. Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phương tiện, cơ sở vật chất và tổ chức dạy

H Ư

học, điều kiện về tổ chức, quản lý.

TR ẦN

Ngoài ra, phương pháp dạy học còn mang tính chủ quan. Mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêng của mình cần xác định những phương hướng riêng để cải tiến phương pháp dạy học và kinh nghiệm của cá nhân.

00

B

1.1.4. Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Đổi mới phương pháp dạy học cần gắn liền với đổi mới về đánh giá quá trình dạy học cũng như đổi mới việc kiểm tra và đánh giá thành tích học tập của học sinh. Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêu giáo dục, tìm hiểu nguyên nhân, ra những quyết định sư phạm giúp học sinh học tập ngày càng tiến bộ. 1.1.4.1. Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập của học sinh Xu hướng đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tập trung vào các hướng sau: - Chuyển từ chủ yếu đánh giá kết quả học tập cuối môn học, khóa học (đánh giá tổng kết) nhằm mục đích xếp hạng, phân loại sang sử dụng các loại hình thức đánh giá thường xuyên, đánh giá định kỳ sau từng chủ đề, từng chương nhằm mục đích phản hồi điều chỉnh quá trình dạy học (đánh giá quá trình).

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

như phương pháp thu thập, xử lý, đánh giá thông tin, phương pháp tổ chức làm việc, phương pháp làm việc nhóm, có những phương pháp học tập chuyên biệt của từng bộ môn. Bằng nhiều hình thức khác nhau, cần luyện tập cho học sinh các phương pháp

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

hóa, phát huy tính sáng tạo của học sinh. Có những phương pháp nhận thức chung

20

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Chuyển từ chủ yếu đánh giá kiến thức, kỹ năng sang đánh giá năng lực của người học. Tức là chuyển trọng tâm đánh giá chủ yếu từ ghi nhớ, hiểu kiến thức, … sang đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn, đặc biệt chú trọng đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như tư duy sáng tạo.

Ơ

sang việc tích hợp đánh giá vào quá trình dạy học, xem đánh giá như là một phương pháp dạy học. - Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá: sử dụng các phần mềm thẩm định các đặc tính đo lường của công cụ (độ tin cậy, độ khó, độ phân biệt, độ giá trị) và sử dụng các mô hình thống kê vào xử lý phân tích, lý giải kết

N

- Chuyển đánh giá từ một hoạt động gần như độc lập với quá trình dạy học

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

thức, kĩ năng, thái độ (theo định hướng tiếp cận năng lực) của học sinh của cấp học. - Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giá của giáo viên và tự đánh giá của học sinh, giữa đánh giá của nhà trường và đánh giá của

H Ư

gia đình, cộng đồng.

TR ẦN

- Kết hợp giữa hình thức đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan và tự luận nhằm phát huy những ưu điểm của mỗi hình thức đánh giá này. - Có công cụ đánh giá thích hợp nhằm đánh giá toàn diện, công bằng, trung thực, có

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

khả năng phân loại, giúp giáo viên và học sinh điều chỉnh kịp thời việc dạy và học. Trong đánh giá thành tích học tập của học sinh không chỉ đánh giá kết quả mà chú ý cả quá trình học tập. Đánh giá thành tích học tập theo quan điểm phát triển năng lực không giới hạn vào khả năng tái hiện tri thức mà chú trọng khả năng vận dụng tri thức trong việc giải quyết các nhiệm vụ phức hợp. Cần sử dụng phối hợp các hình thức, phương pháp kiểm tra, đánh giá khác nhau. Kết hợp giữa kiểm tra miệng, kiểm tra viết và bài tập thực hành. Kết hợp giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan. Hiện nay ở Việt Nam có xu hướng chọn hình thức trắc nghiệm khách quan cho các kỳ thi tốt nghiệp hay thi tuyển đại học. Trắc nghiệm khách quan có những ưu điểm riêng cho các kỳ thi này. Tuy nhiên trong đào tạo thì không được lạm dụng hình thức này. Vì nhược điểm cơ bản của trắc nghiệm khách quan là khó đánh giá được khả năng sáng tạo cũng như năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp. 1.1.4.2. Đánh giá theo năng lực

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

môn học, hoạt động giáo dục từng môn, từng lớp; yêu cầu cơ bản cần đạt về kiến

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Với những xu hướng trên, đánh giá kết quả học tập các môn học, hoạt động giáo dục của học sinh ở mỗi lớp và sau cấp học trong bối cảnh hiện nay cần phải: - Dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng (theo định hướng tiếp cận năng lực) từng

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

quả đánh giá.

21

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá. Đánh giá kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau. Đánh giá kết quả học tập đối với

Ơ

nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của học sinh. Hay nói cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa. Xét về bản chất thì không có mâu thuẫn giữa đánh giá năng lực và đánh giá kiến thức kỹ năng, mà đánh giá năng lực được coi là bước phát triển cao hơn so với đánh

N

các môn học và hoạt động giáo dục ở mỗi lớp và sau cấp học là biện pháp chủ yếu

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

việc hoàn thành một nhiệm vụ trong bối cảnh thực, người ta có thể đồng thời đánh giá được cả kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực hiện và những giá trị, tình cảm của người học. Mặt khác, đánh giá năng lực không hoàn toàn phải dựa vào chương trình giáo

H Ư

dục môn học như đánh giá kiến thức, kỹ năng, bởi năng lực là tổng hòa, kết tinh kiến

TR ẦN

thức, kỹ năng, thái độ, tình cảm, giá trị, chuẩn mực đạo đức,… được hình thành từ nhiều lĩnh vực học tập và từ sự phát triển tự nhiên về mặt xã hội của một con người. Có thể tổng hợp một số dấu hiệu khác biệt cơ bản giữa đánh giá năng lực người

Đánh giá năng lực

1. Mục đích chủ yếu nhất

- Đánh giá khả năng học sinh vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học vào giải quyết vấn đề thực tiễn của cuộc sống. - Vì sự tiến bộ của người học so với chính họ.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Tiêu chí so sánh

Đánh giá kiến thức, kỹ năng - Xác định việc đạt kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu của chương trình giáo dục. - Đánh giá, xếp hạng giữa những người học với nhau.

2. Ngữ cảnh đánh giá

Gắn với ngữ cảnh học tập và thực Gắn với nội dung học tập tiễn cuộc sống của học sinh. (những kiến thức, kỹ năng, thái độ) được học trong nhà trường.

3. Nội dung đánh giá

- Những kiến thức, kỹ năng, thái độ - Những kiến thức, kỹ năng, thái ở nhiều môn học, nhiều hoạt động độ ở một môn học.

Đ IỄ N D

00

B

học và đánh giá kiến thức, kỹ năng của người học như sau:

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

nghiệm bên ngoài nhà trường (gia đình, cộng đồng và xã hội). Như vậy, thông qua

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

phải tạo cơ hội cho học sinh được giải quyết vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn. Khi đó học sinh vừa phải vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã được học ở nhà trường, vừa phải dùng những kinh nghiệm của bản thân thu được từ những trải

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

giá kiến thức, kỹ năng. Để chứng minh học sinh có năng lực ở một mức độ nào đó,

22

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

giáo dục và những trải nghiệm của - Quy chuẩn theo việc người bản thân học sinh trong cuộc sống học có đạt được hay không một xã hội (tập trung vào năng lực thực nội dung đã được học. hiện). - Quy chuẩn theo các mức độ phát triển năng lực của người học. bối cảnh thực.

tình huống hàn lâm hoặc tình huống thực.

Ơ

5. Thời điểm Đánh giá mọi thời điểm của quá Thường diễn ra ở những thời

trình dạy học, chú trọng đến đánh điểm nhất định trong quá trình giá trong khi học. dạy học, đặc biệt là trước và sau khi dạy.

6. Kết quả đánh giá

- Năng lực người học phụ thuộc - Năng lực người học phụ thuộc

.Q

N

G

Đ

-Thực hiện được nhiệm vụ càng - Càng đạt được nhiều đơn vị khó, càng phức tạp hơn sẽ được coi kiến thức, kỹ năng thì càng được coi là có năng lực cao hơn.

TR ẦN

H Ư

là có năng lực cao hơn.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

1.1.4.3. Một số yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh a. Phải đánh giá được các năng lực khác nhau của học sinh Mỗi cá nhân để thành công trong học tập, thành đạt trong cuộc sống cần phải sở hữu nhiều loại năng lực khác nhau. Do vậy giáo viên phải sử dụng nhiều loại hình, công cụ khác nhau nhằm kiểm tra đánh giá được các loại năng lực khác nhau của người học, để kịp thời phản hồi, điều chỉnh hoạt động dạy học và giáo dục. Năng lực của cá nhân thể hiện qua hoạt động (có thể quan sát được ở các tình huống, hoàn cảnh khác nhau) và có thể đo lường/đánh giá được. Mỗi kế hoạch kiểm tra đánh giá cụ thể phải thu thập được các chứng cứ cốt lõi về các kiến thức, kỹ năng, thái độ,... được tích hợp trong những tình huống, ngữ cảnh thực tế. Năng lực thường tồn tại dưới hai hình thức: + Năng lực chung là những năng lực cần thiết để cá nhân có thể tham gia hiệu quả trong nhiều hoạt động và các bối cảnh khác nhau của đời sống xã hội. Năng lực chung cần thiết cho mọi người. + Năng lực chuyên biệt thường liên quan đến một số môn học cụ thể hoặc một lĩnh vực hoạt động có tính chuyên biệt; cần thiết ở một hoạt động cụ thể, đối với một

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

vào độ khó của nhiệm vụ hoặc bài vào số lượng câu hỏi, nhiệm vụ hay bài tập đã hoàn thành. tập đã hoàn thành.

ẠO

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

đánh giá

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

đánh giá

Nhiệm vụ, bài tập trong tình huống, Câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ trong

N

4. Công cụ

23

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

số người hoặc cần thiết ở những bối cảnh nhất định. Các năng lực chuyên biệt không thể thay thế năng lực chung. Năng lực của mỗi cá nhân là một phổ từ năng lực bậc thấp như nhận biết/tìm kiếm thông tin (tái tạo), tới năng lực bậc cao (khái quát hóa/phản ánh). Ví dụ, theo

Ơ

Tái tạo; Lĩnh vực II: Kết nối; Lĩnh vực III: Khái quát/phản ánh. Do vậy, kiểm tra đánh giá phải bao quát được cả 3 lĩnh vực này. Năng lực và các thành tố của nó không bất biến mà được hình thành và biến đổi liên tục trong suốt cuộc sống của mỗi cá nhân. Mỗi kết quả kiểm tra đánh giá chỉ là một “lát cắt”, do vậy mà mỗi phán xét, quyết định về học sinh phải sử dụng nhiều

N

nghiên cứu của OECD (2004) thì có 3 lĩnh vực năng lực từ thấp đến cao: Lĩnh vực I:

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

- Phối hợp một cách hợp lý các loại hình, công cụ đánh giá khác nhau nhằm hạn chế tối đa các hạn chế của mỗi loại hình, công cụ đánh giá. - Đảm bảo môi trường, cơ sở vật chất không ảnh hưởng đến việc thực hiện các

H Ư

bài tập đánh giá của học sinh.

TR ẦN

- Kiểm soát các yếu tố khác ngoài khả năng thực hiện bài tập đánh giá của học sinh có thể ảnh hưởng đến kết quả bài làm hay thực hiện hoạt động của học sinh. Các yếu tố khác đó có thể là trạng thái sức khỏe, tâm lý lúc làm bài hay thực hiện các hoạt

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

động; ngôn ngữ diễn đạt trong bài kiểm tra; độ dài của bài kiểm tra; sự quen thuộc với bài kiểm tra (làm một bài kiểm tra mà trước đây học sinh đã được làm hoặc đã được ôn tập). - Những phán đoán liên quan đến giá trị và quyết định về việc học tập của học sinh phải được xây dựng trên các cơ sở: + Kết quả học tập thu thập được một cách có hệ thống trong quá trình dạy học, tránh những thiên kiến, những biểu hiện áp đặt chủ quan. + Các tiêu chí đánh giá có các mức độ đạt được mô tả một cách rõ ràng. + Sự kết hợp cân đối giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá tổng kết. c. Đảm bảo sự công bằng Nguyên tắc công bằng trong đánh giá kết quả học tập nhằm đảm bảo rằng những học sinh thực hiện các hoạt động học tập với cùng một mức độ và thể hiện cùng một nỗ lực trong học tập sẽ nhận được những kết quả như nhau. Một số yêu cầu nhằm đảm bảo tính công bằng trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập là:

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

quan khác. Sau đây là một số yêu cầu khi thực hiện nguyên tắc khách quan:

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

b. Đảm bảo tính khách quan Nguyên tắc khách quan được thực hiện trong quá trình kiểm tra và đánh giá nhằm đảm bảo sao cho kết quả thu thập được ít chịu ảnh hưởng từ những yếu tố chủ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

nguồn thông tin từ các kết quả kiểm tra đánh giá.

24

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Mọi học sinh được giao các nhiệm vụ hay bài tập vừa sức, có tính thách thức để giúp mỗi em có thể tích cực vận dụng, phát triển kiến thức và kỹ năng đã học. - Đề bài kiểm tra phải cho học sinh cơ hội để chứng tỏ khả năng áp dụng những kiến thức, kỹ năng học sinh đã học vào đời sống hằng ngày và giải quyết vấn

Ơ

- Đối với những bài kiểm tra nhằm thu thập thông tin để đánh giá xếp loại học sinh, giáo viên cần phải đảm bảo rằng hình thức bài kiểm tra là không xa lạ đối với mọi học sinh. Mặt khác, ngôn ngữ và cách trình bày được sử dụng trong bài kiểm tra phải đơn giản, rõ ràng, phù hợp với trình độ của học sinh. Bài kiểm cũng không nên chứa những hàm ý đánh đố học sinh.

N

đề.

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

tập của học sinh nhằm đảm bảo kết quả học sinh đạt được qua kiểm tra, phản ánh được mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng, thái độ trên bình diện lý thuyết cũng như thực hành, ứng dụng với các mức độ nhận thức khác nhau trong hoạt động học

H Ư

tập của họ.

TR ẦN

Một số yêu cầu nhằm đảm bảo tính toàn diện trong đánh giá kết quả học tập của học sinh: - Mục tiêu đánh giá cần bao quát các kết quả học tập với những mức độ nhận

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

thức từ đơn giản đến phức tạp và các mức độ phát triển kỹ năng. - Nội dung kiểm tra đánh giá cần bao quát được các trọng tâm của chương trình, chủ đề, bài học mà ta muốn đánh giá. - Công cụ đánh giá cần đa dạng. - Các bài tập hoặc hoạt động đánh giá không chỉ đánh giá kiến thức, kỹ năng môn học mà còn đánh giá các phẩm chất trí tuệ và tình cảm cũng như những kỹ năng xã hội. e. Đảm bảo tính công khai Đánh giá phải là một tiến trình công khai. Do vậy, các tiêu chí và yêu cầu đánh giá các nhiệm vụ hay bài tập, bài thi cần được công bố đến học sinh trước khi họ thực hiện. Các yêu cầu, tiêu chí đánh giá này có thể được thông báo miệng, hoặc được thông báo chính thức qua những văn bản hướng dẫn làm bài. Học sinh cũng cần biết cách tiến hành các nhiệm vụ để đạt được tốt nhất các tiêu chí và yêu cầu đã định. Việc công khai các yêu cầu hoặc tiêu chí đánh giá tạo điều kiện cho học sinh có cơ sở để xem xét tính chính xác, tính thích hợp của các đánh giá của giáo viên, cũng như tham

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đảm bảo tính toàn diện cần được thực hiện trong quá trình đánh giá kết quả học

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

xây dựng cẩn thận sao cho việc chấm điểm hay xếp loại cũng như ghi nhận xét kết quả phản ánh đúng khả năng làm bài của người học. d. Đảm bảo tính toàn diện

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Đối với các bài kiểm tra kiểu thực hành hay tự luận, thang đánh giá cần được

25

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

gia đánh giá kết quả học tập của bạn học và của bản thân. Nhờ vậy, việc đảm bảo tính công khai sẽ góp phần làm cho hoạt động kiểm tra đánh giá trong nhà trường khách quan và công bằng hơn. f. Đảm bảo tính giáo dục

Ơ

của học sinh. Học sinh có thể học từ những đánh giá của giáo viên. Và từ những điều học được ấy, học sinh định ra cách tự điều chỉnh hành vi học tập về sau của bản thân. Muốn vậy, giáo viên cần làm cho bài kiểm tra sau khi được chấm trở nên có ích đối với học sinh bằng cách ghi lên bài kiểm tra những ghi chú về: - Những gì mà học sinh làm được.

N

Đánh giá phải góp phần nâng cao việc học tập và khả năng tự học, tự giáo dục

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

của giáo viên về khả năng của họ. Điều này có tác dụng động viên người học rất lớn, góp phần quan trọng vào việc thực hiện chức năng giáo dục và phát triển của đánh giá giáo dục.

H Ư

i. Đảm bảo tính phát triển

TR ẦN

Xét về phương diện giáo dục, có thể nói dạy học là phát triển. Nói cách khác, giáo dục là quá trình giúp những cá nhân trong xã hội phát triển tiềm năng của mình để trở thành những người có ích.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Trong dạy học, để giúp cho việc đánh giá kết quả học tập có tác dụng phát triển các năng lực của người học một cách bền vững, cần thực hiện các yêu cầu sau: - Công cụ đánh giá tạo điều kiện cho học sinh khai thác, vận dụng các kiến thức, kỹ năng liên môn và xuyên môn. - Phương pháp và công cụ đánh giá góp phần kích thích lối dạy phát huy tinh thần tự lực, chủ động và sáng tạo của học sinh trong học tập, chú trọng thực hành, rèn luyện và phát triển kỹ năng. - Đánh giá hướng đến việc duy trì sự phấn đấu và tiến bộ của người học cũng như góp phần phát triển động cơ học tập đúng đắn trong người học. - Qua những phán đoán, nhận xét về việc học của học sinh, người giáo viên nhất thiết phải giúp các em nhận ra chiều hướng phát triển trong tương lai của bản thân, nhận ra tiềm năng của mình. Nhờ vậy, thúc đẩy các em phát triển lòng tự tin, hướng phấn đấu và hình thành năng lực tự đánh giá cho học sinh. 1.1.4.4. Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

thân, những gì cần cố gắng hơn trong môn học, cũng như nhận thấy sự khẳng định

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

- Những gì học sinh cần được hỗ trợ thêm. - Những gì học sinh cần tìm hiểu thêm. Nhờ vậy, nhìn vào bài làm của mình, học sinh nhận thấy được sự tiến bộ của bản

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Những gì mà học sinh có thể làm được tốt hơn.

26

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Dạy học định hướng năng lực đòi hỏi việc thay đổi mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học và đánh giá, trong đó việc thay đổi quan niệm và cách xây dựng các nhiệm vụ học tập, câu hỏi và bài tập (sau đây gọi chung là bài tập) có vai trò quan trọng. a. Tiếp cận bài tập theo định hướng năng lực

Ơ

việc xây dựng bài tập truyền thống như sau: - Tiếp cận một chiều, ít thay đổi trong việc xây dựng bài tập, thường là những bài tập đóng. - Thiếu về tham chiếu ứng dụng, chuyển giao cái đã học sang vấn đề chưa biết cũng như các tình huống thực tiễn cuộc sống.

N

* Các nghiên cứu thực tiễn về bài tập trong dạy học đã rút ra những hạn chế của

N

H

- Kiểm tra thành tích, chú trọng các thành tích nhớ và hiểu ngắn hạn.

.Q

N

G

Đ

ẠO

- Trọng tâm không phải là các thành phần tri thức hay kỹ năng riêng lẻ mà là sự vận dụng có phối hợp các thành tích riêng khác nhau trên cơ sở một vấn đề mới đối với người học.

H Ư

- Tiếp cận năng lực không định hướng theo nội dung học trừu tượng mà luôn

TR ẦN

theo các tình huống cuộc sống của học sinh. Nội dung học tập mang tính tình huống, tính bối cảnh và tính thực tiễn. - So với dạy học định hướng nội dung, dạy học định hướng năng lực định

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

hướng mạnh hơn đến học sinh. Chương trình dạy học định hướng năng lực được xây dựng trên cơ sở chuẩn năng lực của môn học. Năng lực chủ yếu hình thành qua hoạt động học của học sinh. Hệ thống bài tập định hướng năng lực chính là công cụ để học sinh luyện tập nhằm hình thành năng lực và là công cụ để giáo viên và các cán bộ quản lý giáo dục kiểm tra, đánh giá năng lực của học sinh và biết được mức độ đạt chuẩn của quá trình dạy học. Bài tập là một thành phần quan trọng trong môi trường học tập mà người giáo viên cần thực hiện. Vì vậy, trong quá trình dạy học, người giáo viên cần biết xây dựng các bài tập định hướng năng lực. Các bài tập trong Chương trình đánh giá học sinh quốc tế Pisa (Programme for

D

IỄ N

Đ

ÀN

International Student Assesment ) là ví dụ điển hình cho xu hướng xây dựng các bài kiểm tra, đánh giá theo năng lực. Trong các bài tập này, người ta chú trọng sự vận dụng các hiểu biết riêng lẻ khác nhau để giải quyết một vấn đề mới đối với người học, gắn với tình huống cuộc sống. Pisa không kiểm tra trí thức riêng lẻ của học sinh mà

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

* Đối với việc tiếp cận năng lực, những ưu điểm nổi bật là:

TP

- Tính tích lũy của việc học không được lưu ý đến một cách đầy đủ…

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

mới.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

- Quá ít ôn tập thường xuyên và bỏ qua sự kết nối giữa vấn đề đã biết và vấn đề

27

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

kiểm tra các năng lực vận dụng như năng lực đọc hiểu, năng lực toán học và khoa học tự nhiên. b. Phân loại bài tập theo định hướng năng lực Đối với giáo viên, bài tập là yếu tố điều khiển quá trình giáo dục. Đối với học

Ơ

có nhiều hình thức khác nhau, có thể là bài tập làm miệng, bài tập viết, bài tập ngắn hạn hay dài hạn, bài tập theo nhóm hay cá nhân, bài tập trắc nghiệm đóng hay tự luận mở. Bài tập có thể đưa ra dưới hình thức một nhiệm vụ, một đề nghị, một yêu cầu hay một câu hỏi. Những yêu cầu chung đối với các bài tập là:

N

G

Đ

ẠO

đánh giá (thi, kiểm tra): - Bài tập học: Bao gồm các bài tập dùng trong bài học để lĩnh hội tri thức mới, chẳng hạn các bài tập về một tình hướng mới, giải quyết bài tập này để rút ra tri thức

H Ư

mới, hoặc các bài tập để luyện tập, củng cố, vận dụng kiến thức đã học.

TR ẦN

- Bài tập đánh giá: Là các bài kiểm tra ở lớp do giáo viên ra đề hay các đề tập trung như kiểm tra chất lượng, so sánh; bài thi tốt nghiệp, thi tuyển. Thực tế hiện nay, các bài tập chủ yếu là các bài luyện tập và bài thi, kiểm tra. Bài

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

tập học tập, lĩnh hội tri thức mới ít được quan tâm. Tuy nhiên, bài tập học tập dưới dạng học khám phá có thể giúp học sinh nhiều hơn trong làm quen với việc tự lực tìm tòi và mở rộng tri thức. * Theo dạng câu trả lời của bài tập “mở” hay “đóng”, có các dạng bài tập sau: - Bài tập đóng: Là các bài tập mà người học (người làm bài) không cần tự trình bày câu trả lời mà lựa chọn từ những câu trả lời cho trước. Như vậy trong loại bài tập này, giáo viên đã biết câu trả lời, học sinh được cho trước các phương án có thể lựa chọn. - Bài tập mở: Là những bài tập mà không có lời giải cố định đối với cả giáo viên và học sinh (người ra đề và người làm bài); có nghĩa là kết quả bài tập là “mở”. Chẳng hạn giáo viên đưa ra một chủ đề, một vấn đề hoặc một tài liệu, học sinh cần tự bình luận, thảo luận về đề tài đó. Các đề bài bình luận văn học không yêu cầu học theo mẫu, học sinh tự trình bày ý kiến theo cách hiểu và lập luận của mình là các ví dụ điển hình về bài tập mở. Trong thực tiễn giáo dục trung học hiện nay, các bài tập mở gắn với thực tiễn còn ít được quan tâm. Tuy nhiên, bài tập mở là hình thức bài tập có ý nghĩa quan

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

* Theo chức năng lý luận dạy học, bài tập có thể bao gồm: bài tập học và bài tập

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y .Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

- Có ít nhất một lời giải. - Với những dữ kiện cho trước, học sinh có thể tự lực giải được. - Không giải qua đoán mò được.

N

H

- Được trình bày rõ ràng.

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

sinh, bài tập là một nhiệm vụ cần thực hiện, là một phần nội dung học tập. Các bài tập

28

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

trọng trong việc phát triển năng lực học sinh. Trong dạy học và kiểm tra đánh giá giai đoạn tới, giáo viên cần kết hợp một cách thích hợp các loại bài tập để đảm bảo giúp học sinh nắm vững kiến thức, kỹ năng cơ bản và năng lực vận dụng trong các tình huống phức hợp gắn với thực tiễn. c. Các bậc trình độ trong bài tập theo định hướng năng lực Về phương diện nhận thức, người ta chia các mức quá trình nhận thức và các bậc trình độ nhận thức tương ứng như sau: Các mức

Các bậc

quá trình

trình độ nhận thức

N

H

- Nhận biết lại cái gì đã học theo cách thức không thay đổi.

.Q

- Phản ánh theo ý nghĩa cái đã học. - Vận dụng các cấu trúc đã học trong

Vận dụng

tình huống tương tự.

N

G

Đ

3. Tạo thông Xử lí, giải quyết vấn đề - Nghiên cứu có hệ thống và bao quát tin một tình huống bằng những tiêu chí riêng.

H Ư

- Vận dụng các cấu trúc đã học sang

TR ẦN

một tình huống mới. - Đánh giá một hoàn cảnh, tình huống

B

thông qua những tiêu chí riêng.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

Dựa trên các bậc nhận thức và chú ý đến đặc điểm của học tập định hướng năng lực, có thể xây dựng bài tập theo các dạng: - Các bài tập dạng tái hiện: Yêu cầu sự hiểu và tái hiện tri thức. Bài tập tái hiện không phải trọng tâm của bài tập định hướng năng lực. - Các bài tập vận dụng: Các bài tập vận dụng những kiến thức trong các tình huống không thay đổi. Các bài tập này nhằm củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng cơ bản, chưa đòi hỏi sáng tạo. - Các bài tập giải quyết vấn đề: Các bài tập này đòi hỏi sự phân tích, tổng hợp, đánh giá, vận dụng kiến thức vào những tình huống thay đổi, giải quyết vấn đề. Dạng bài tập này đòi hỏi sự sáng tạo của người học. - Các bài tập gắn với bối cảnh, tình huống thực tiễn: Các bài tập vận dụng và giải quyết vấn đề gắn các vấn đề với bối cảnh và tình huống thực tiễn. Những bài tập này là những bài tập mở, tạo cơ hội cho nhiều cách tiếp cận, nhiều con đường giải quyết khác nhau.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Hiểu và vận dụng Nắm bắt ý nghĩa

ẠO

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

không thay đổi.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

- Tái tạo lại cái đã học theo cách thức

U Y

Tái tạo lại 2. Xử lý thông tin

Ơ

1. Hồi tưởng Tái hiện thông tin Nhận biết lại

N

Các đặc điểm

29

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

1.2. TỔNG QUAN VỀ PISA 1.2.1. Pisa là gì? Pisa là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Programme for International

Ơ

bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông. Pisa được thực hiện theo chu kì 3 năm một lần (bắt đầu từ năm 2000). Đối tượng đánh giá là học sinh trong độ tuổi 15, độ tuổi kết thúc giai đoạn giáo dục bắt buộc ở hầu hết các quốc gia (15 năm 3 tháng

N

Student Assessment – Chương trình đánh giá học sinh quốc tế” do Hiệp hội các nước phát triển (OECD) khởi xướng và chỉ đạo, nhằm tìm kiếm các chỉ số đánh giá tính hiệu quả – chất lượng của hệ thống giáo dục của mỗi nước tham gia, qua đó rút ra các

TP

1.2.2. Mục đích của Pisa

G

Đ

đoạn giáo dục bắt buộc, học sinh đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức độ nào. Ngoài ra Pisa còn hướng vào các mục đích cụ thể

H Ư

N

sau:

– Xem xét đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực Đọc hiểu,

TR ẦN

Làm Toán và Khoa học của học sinh ở lứa tuổi 15.

00

B

– Nghiên cứu ảnh hưởng của các chính sách đến kết quả học tập của học sinh. – Nghiên cứu hệ thống các điều kiện giảng dạy – học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

10

1.2.3.Đặc điểm của Pisa

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

a) Quy mô của Pisa là rất lớn và có tính toàn cầu. Qua 5 cuộc khảo sát đánh giá, ngoài các nước thuộc khối OECD còn có rất nhiều quốc gia là đối tác của khối OECD đăng ký tham gia. Trong lần đánh giá thứ năm (2012) đã có gần 70 quốc gia tham gia. b) Pisa được thực hiện đều đặn theo chu kì (3 năm một lần) tạo điều kiện cho các quốc gia có thể theo dõi sự tiến bộ của nền giáo dục đối với việc phấn đấu đạt được các mục tiêu giáo dục cơ bản. c) Cho tới nay Pisa là cuộc khảo sát giáo dục duy nhất chỉ chuyên đánh giá về năng

D

IỄ N

Đ

ÀN

lực phổ thông của học sinh ở độ tuổi 15, độ tuổi kết thúc giáo dục bắt buộc ở hầu hết các quốc gia. d) Pisa chú trọng xem xét và đánh giá một số vấn đề sau: Chính sách công (public policy). Các chính phủ, các nhà trường, giáo viên và phụ huynh đều muốn có câu trả lời cho tất cả các câu hỏi như “Nhà trường của chúng

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

Mục tiêu tổng quát của Pisa nhằm kiểm tra xem, khi đến độ tuổi kết thúc giai

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

tham gia rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông.

U Y

N

H

đến 16 năm 2 tháng – độ tuổi Pisa). Pisa hướng vào các trọng tâm về chính sách, được thiết kế và áp dụng các phương pháp khoa học cần thiết để giúp chính phủ các nước

30

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

ta đã chuẩn bị đầy đủ cho những người trẻ tuổi trước những thách thức của cuộc sống của người trưởng thành chưa?”, “Phải chăng một số loại hình giảng dạy và học tập của những nơi này hiệu quả hơn những nơi khác?” và “Nhà trường có thể góp phần

trình giáo dục cụ thể, Pisa chú trọng việc xem xét đánh giá về các năng lực của học sinh trong việc ứng dụng các kiến thức và kĩ năng phổ thông cơ bản vào các tình huống thực tiễn. Ngoài ra còn xem xét đánh giá khả năng phân tích, lí giải và truyền

.Q

ngoài việc thanh niên phải có những kiến thức và kĩ năng phổ thông cơ bản họ còn

ẠO

phải có cả ý thức về động cơ học tập và cách học. Do vậy Pisa sẽ tiến hành đo cả năng lực thực hiện của học sinh về các lĩnh vực Đọc hiểu, Làm toán và Khoa học, đồng

Đ

thời còn tìm hiểu cả về động cơ, niềm tin vào bản thân cũng như các chiến lược học

H Ư

N

G

tập của học sinh. 1.2.4. Những năng lực được đánh giá trong Pisa

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

Pisa tập trung vào đánh giá 3 mảng năng lực chính: Năng lực toán học phổ thông (Mathematical literacy); Năng lực đọc hiểu phổ thông (Reading literacy); Năng lực khoa học phổ thông (Science literacy). - Năng lực toán học phổ thông: là năng lực của một cá nhân để nhận biết và hiểu về vai trò của toán học trong thế giới, biết dựa vào toán học để đưa ra những suy đoán có nền tảng vững chắc vừa đáp ứng được các nhu cầu của đời sống cá nhân, vừa như một công dân biết suy luận, có mối quan tâm và có tính xây dựng. Đó chính là năng lực phân tích, lập luận và truyền đạt ý tưởng (trao đổi thông tin) một cách hiệu quả thông qua việc đặt ra, hình thành và giải quyết vấn đề toán học trong các tình huống và hoàn cảnh khác nhau. - Năng lực đọc hiểu phổ thông: là năng lực hiểu, sử dụng và phản hồi lại ý kiến của một cá nhân sau khi đọc một văn bản. Khái niệm học và đặc biệt là học suốt đời đòi hỏi phải mở rộng cách hiểu về việc biết đọc. Biết đọc không chỉ còn là yêu cầu của suốt thời kì tuổi thơ trong nhà trường phổ thông, thay vào đó nó còn trở thành một nhân tố quan trọng trong việc xây dựng, mở rộng những kiến thức cá nhân, kĩ năng và chiến lược của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời khi họ tham gia vào các tình huống khác nhau cũng như trong mối quan hệ với người xung quanh.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Học tập suốt đời (lifelong learning). Học sinh không thể học tất cả mọi thứ cần biết trong nhà trường. Để trở thành những người có thể học tập suốt đời có hiệu quả,

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

đạt một cách có hiệu quả các kiến thức và kĩ năng đó thông qua cách học sinh xem xét, diễn giải và giải quyết các vấn đề.

N

cải thiện tương lai của học sinh có gốc nhập cư hay có hoàn cảnh khó khăn không?”,… Hiểu biết phổ thông (literacy). Thay vì kiểm tra sự thuộc bài theo các chương

31

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Năng lực khoa học phổ thông: là năng lực của một cá nhân biết sử dụng kiến thức khoa học để xác định các câu hỏi và rút ra kết luận dựa trên chứng cứ để hiểu và đưa ra quyết định về thế giới tự nhiên thông qua hoạt động của con người thực hiện việc thay đổi thế giới tự nhiên. Cụ thể là: Có kiến thức khoa học và sử dụng kiến thức

Ơ

rút ra kết luận trên cơ sở chứng cứ về các vấn đề liên quan đến khoa học; Hiểu những đặc tính của khoa học như một dạng tri thức của loài người và một hoạt động tìm tòi khám phá của con người; Nhận thức được vai trò của khoa học và công nghệ đối với việc hình thành môi trường văn hóa, tinh thần, vật chất; Sẵn sàng tham gia như một công dân tích cực, vận dụng hiểu biết khoa học vào giải quyết các vấn đề liên quan tới

N

để xác định các câu hỏi, chiếm lĩnh kiến thức mới, giải thích hiện tượng khoa học và

N

H

khoa học.

H Ư

N

G

Đan Mạch, Pháp, Anh, Luxembourg, Na Uy, Mỹ, Thụy Điển, Israel, Hy Lạp... - Tỷ lệ nhóm học sinh có năng lực cao nhất (level 5, 6) của Việt Nam đạt 13,3 %.

TR ẦN

- Tỷ lệ nhóm học sinh có năng lực thấp (dưới mức 2) của Việt Nam là 14,2 %. - Kết quả học sinh Nam của Việt Nam lĩnh vực Toán học: đạt 517 điểm /499 điểm trung bình của OECD.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

- Kết quả học sinh Nữ của Việt Nam lĩnh vực Toán học: đạt 507 điểm /489 điểm trung bình của OECD. * Lĩnh vực Đọc hiểu: Việt Nam đứng thứ 19/65, điểm trung bình của OECD là 496 thì Việt Nam đạt 508. Như vậy, năng lực Đọc hiểu của học sinh Việt Nam cao hơn chuẩn năng lực của OECD. - Kết quả Đọc hiểu của học sinh Việt Nam vẫn cao hơn các nước giàu có OECD vừa liệt kê trên. - Kết quả học sinh Nam của Việt Nam lĩnh vực Đọc hiểu: đạt điểm 492/478 điểm trung bình của OECD. - Kết quả học sinh Nữ của Việt Nam lĩnh vực Đọc hiểu: đạt điểm 523/515 điểm trung bình của OECD. * Lĩnh vực Khoa học: Việt Nam đứng thứ 8/65. Điểm trung bình của OECD là 501 thì Việt Nam đạt 528. Việt Nam đứng sau các nước/vùng kinh tế theo thứ tự: Thượng Hải, Hồng Kông, Singapore, Nhật Bản, Phần Lan, Estonia, Hàn Quốc.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Đ

ẠO

năng lực Toán học của học sinh Việt Nam ở tốp cao hơn chuẩn năng lực của OECD. - Kết quả của học sinh Việt Nam cao hơn kết quả nhiều nước giàu của OECD: Áo,

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

1.2.5. Phân tích kết quả Pisa của nước ta * Lĩnh vực Toán học là lĩnh vực trọng tâm của kỳ Pisa 2012. Việt Nam đứng thứ 17/65. Điểm trung bình của OECD (Mean Score) là 494 thì Việt Nam đạt 511. Như vậy,

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Mỗi kỳ đánh giá sẽ có một lĩnh vực kiến thức được lựa chọn để đánh giá sâu hơn.

32

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Kết quả học sinh Nam của Việt Nam lĩnh vực Khoa học: đạt 529 điểm /502 điểm trung bình của OECD. - Kết quả học sinh Nữ của Việt Nam lĩnh vực Khoa học: đạt 528 điểm /500 điểm trung bình của OECD. Như vậy, kết quả thi của Việt Nam khá cao so trong bảng xếp hạng các nước trên thế giới tham gia kỳ thi Pisa 2012, đứng trong top 20 nước có điểm chuẩn các lĩnh vực Toán, Đọc hiểu, Khoa học cao hơn điểm trung bình của OECD.

Ơ

N

1.3. ĐỀ THI VÀ MÃ HÓA TRONG PISA

H

1.3.1. Đề thi Pisa

U Y

.Q

Đến năm 2006, Pisa có thêm bài thi đánh giá trên máy tính, ngoài 3 lĩnh vực trên có thêm đánh giá kỹ năng giải quyết vấn đề. Mỗi chu kỳ lại có thêm 1 vài lĩnh vực mới được phát triển. Đến chu kỳ Pisa 2015, theo công bố của tổ chức, bài thi trên máy

Đ

tính đánh giá các lĩnh vực: Đọc hiểu, Toán học, Khoa học, năng lực giải quyết vấn đề

H Ư

N

G

hợp tác, năng lực tài chính, năng lực sử dụng máy tính. Riêng lĩnh vực Khoa học, lĩnh vực trọng tâm của kỳ thi Pisa 2015, bài thi trên máy tính có nhiều câu hỏi mới hiện đại hơn các câu hỏi thi trên giấy.

TR ẦN

Quyển đề thi Pisa (Booklet) bao gồm nhiều bài tập (Unit), mỗi bài tập gồm một

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

hoặc một số câu hỏi (Items). Trung bình mỗi quyển đề thi có khoảng 50-60 câu hỏi. Tổng số bài tập trong toàn bộ đề thi Pisa sẽ được chia ra thành các đề thi khác nhau để đảm bảo các học sinh ngồi gần nhau không làm cùng một đề và không thể trao đổi hoặc nhìn bài nhau trong quá trình thi. Mỗi đề thi sẽ đánh giá một số nhóm năng lực nào đó của một lĩnh vực nào đó và được đóng thành "Quyển đề thi Pisa" để phát cho học sinh. Thời gian để học sinh làm một quyển đề thi là 120 phút. Học sinh phải dùng bút chì để làm trực tiếp vào "Quyển đề thi Pisa" (học sinh được phép sử dụng các đồ dùng khác như giấy nháp, máy tính bỏ túi, thước kẻ, com–pa, thước đo độ,... theo sự cho phép của người coi thi). Kĩ thuật thiết kế đề thi cho phép mỗi đề thi sẽ có đủ số học sinh tham gia làm đề thi đó nhằm mục đích đảm bảo giá trị khi thực hiện thống kê phân tích các kết quả. Năm 2012, các câu hỏi thi Pisa ở lĩnh vực Toán, Khoa học, Đọc hiểu được tổ hợp thành 13 quyển đề thi (booklet) khác nhau (mỗi quyển đề thi học sinh thực hiện trong 120 phút). Mỗi học sinh sẽ được xác định ngẫu nhiên để làm một trong 13 đề. Năng lực phổ thông của Pisa được đánh giá qua các Unit (bài tập) bao gồm phần dẫn “stimulus material” (có thể trình bày dưới dạng chữ, bảng, biểu đồ,…) và theo sau đó là một số câu hỏi (item) được kết hợp với tài liệu này.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Đọc hiểu, Toán học và Khoa học.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

Kỳ thi Pisa đầu tiên là năm 2000, bài thi thực hiện trên giấy đánh giá 3 lĩnh vực:

33

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Đây là một điểm quan trọng trong cách ra đề. Nó cho phép các câu hỏi đi sâu hơn (so với việc sử dụng các câu hỏi hoàn toàn riêng rẽ – mỗi câu hỏi lại đặt trong một bối cảnh mới hoàn toàn). Điều này cũng cho phép học sinh có thời gian suy nghĩ kĩ càng tài liệu (do ít tình huống hơn) mà sau đó có thể được sử dụng trong đánh giá ở những góc độ khác nhau. Nó cũng cho phép thuận lợi hơn trong việc gắn với tình huống thực trong cuộc sống. Việc cho điểm của các câu trong một Unit là độc lập.

N

H

Ơ

Pisa sử dụng thuật ngữ coding (mã hóa), không sử dụng khái niệm chấm bài vì mỗi một mã của câu trả lời được quy ra điểm số tùy theo câu hỏi. Các câu trả lời đối với các câu hỏi nhiều lựa chọn hoặc câu trả lời của một số câu hỏi

N

1.3.2. Mã hóa trong Pisa

dạng điện tử và nhập mã trực tiếp vào hệ thống trực tuyến. Dữ liệu được mã hóa bởi

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

chuyên gia sau đó sẽ được phân tích và xử lí ngay một cách tự động. Với các thao tác mã hóa trực tuyến, phần lời dẫn và nhiệm vụ sẽ được truy cập thông qua màn hình quan sát trong ứng dụng mã hóa. Mã của các câu hỏi thường là 0, 1, 2, 9 hoặc 0, 1, 9 tùy theo từng câu hỏi. Các mã thể hiện mức độ trả lời bao gồm: mức đạt được tối đa cho mỗi câu hỏi và được quy ước gọi là “Mức đầy đủ”, mức “Không đạt” mô tả các câu trả lời không được chấp nhận và bỏ trống không trả lời. Một số câu hỏi có thêm “Mức chưa đầy đủ” cho những câu trả lời thỏa mãn một phần nào đó. Cụ thể: - Mức đầy đủ : Mức cao nhất (mã 1 trong câu có mã 0, 1, 9 hoặc mã 2 trong câu có mã 0, 1, 2, 9). Ở đây hiểu là điểm. - Mức chưa đầy đủ (mã 1 trong câu có mã 0, 1, 2, 9). - Không đạt: Mã 0, mã 9. Mã 0 khác mã 9. - Có trường hợp câu hỏi được mã hóa theo các mức 00, 01, 11, 12, 21, 22, 99. Trong trường hợp này, “Mức tối đa” là 21, 22; “Mức chưa tối đa” là 11, 12 và mức “Không đạt” là 00, 01, 99. Quy trình mã hóa có mã hóa đơn và mã hóa bội. Năm 2012, mỗi câu trả lời của học sinh được quay vòng qua 4 người chấm.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

H Ư

N

G

Đ

Nhiều quốc gia sẽ tiến hành mã hóa theo quy trình mã hóa bài thi trên giấy. Trong khi một số quốc gia sử dụng hệ thống mã hóa trực tuyến của Pisa. Các cán bộ mã hóa nếu sử dụng hệ thống mã hóa trực tuyến sẽ xem câu trả lời của học sinh ở

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

OECD nhận dữ liệu và chuyển đổi thành điểm cho mỗi học sinh.

TP

.Q

Các câu trả lời còn lại sẽ được mã hóa bởi các chuyên gia. Tài liệu hướng dẫn mã hóa sẽ đưa ra các chỉ dẫn và cách thức để giúp cho các chuyên gia mã hóa được toàn bộ các câu hỏi được yêu cầu. Sau khi mã hóa xong, sẽ được nhập vào phần mềm;

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

trả lời ngắn được xây dựng trước sẽ được nhập trực tiếp vào phần mềm nhập dữ liệu.

34

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

1.3.3. Những ưu điểm của bài tập Pisa trong việc đánh giá năng lực của học sinh Tập trung đánh giá năng lực: Nội dung bài tập Pisa thường kiểm tra trình độ vận dụng kiến thức vào các tình hướng thực tiễn, không mang nặng đánh giá kiến thức. Do đó, bài tập Pisa có tác dụng rất lớn trong việc đánh giá sự phát triển năng lực của học sinh, phù hợp xu thế phát triển của nền giáo dục Việt Nam hiện nay.

Ơ

Bài tập Pisa mang tính hấp dẫn, hứng thú cao đối với học sinh từ cách thiết kế khoa học đến nội dung mang tính thời sự cao.

N

Tập trung vào các vấn đề thực tiễn của cuộc sống, sản xuất, môi trường… mang tính thời sự, có tác dụng giáo dục cao.

U Y

TẬP TIẾP CẬN PISA TRONG DẠY HỌC

.Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

H Ư

N

- Điều tra về việc tìm hiểu kì thi Pisa. - Điều tra về việc tiếp cận sử dụng bài tập pisa.

TR ẦN

- Điều tra về việc thiết kế bài tập tiếp cận Pisa.

10

00

B

- Điều tra về việc đánh giá ưu điểm, nhược điểm của kì thi Pisa. 1.4.1.3. Đối tượng điều tra: - Giáo viên giảng dạy THPT. - Học sinh THPT. 1.4.1.4. Phương pháp điều tra: sử dụng phiếu điều tra. (phụ lục 1)

STT

-L

Í-

H

Ó

A

* Tiến hành phát phiếu điều tra giáo viên cho 150 giáo viên 3 trường THPT (THPT Trần Hưng Đạo, THPT Lệ Thủy, THPT Nguyễn Chí Thanh): Trường

Số phiếu phát ra

Số phiếu thu về

THPT Lệ Thủy

50

50

2

THPT Trần Hưng Đạo

50

50

3

THPT Nguyễn Chí Thanh

50

50

TO

ÁN

1

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

G

Đ

tác dạy và học của giáo viên và học sinh hiện nay như thế nào. 1.4.1.2. Nội dung điều tra:

ẠO

TP

1.4.1.1. Mục đích điều tra: Điều tra thực trạng tiếp cận và sử dụng các bài tập theo chuẩn Pisa trong công

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

1.4.1.Thực trạng của việc tìm hiểu, khai thác và sử dụng bài tập tiếp cận Pisa

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

1.4. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC TÌM HIỂU, KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG BÀI

35

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

* Tiến hành phát phiếu điều tra học sinh cho 250 học sinh khối 11 của 3 trường

STT

Trường

Số phiếu phát ra

Số phiếu thu về

1

THPT Lệ Thủy

83

81

2

THPT Trần Hưng Đạo

85

83

3

THPT Nguyễn Chí Thanh

82

80

1.4.1.5. Kết quả điều tra:

Tỉ lệ

kiến

%

ẠO

Đ

1

8,7

45

30

92

61,3

13

8,7

130

86,7

7

4,6

A. Chưa bao giờ nghe nói về kì thi Pisa.

35

23,3

B. Có nghe nói qua các phương tiện truyền thông.

82

54,7

C. Đã tìm hiểu, nghiên cứu về kì thi Pisa qua mạng Internet, sách vở.

21

14

D. Đã nghiên cứu, thiết kế, sử dụng một số bài tập tiếp cận Pisa vào giảng dạy.

12

8

G

13

N

A. Rất hay, đánh giá được năng lực học sinh.

H Ư

B. Mang nặng tính hàn lâm, thiếu đánh giá kiến thức vận

TR ẦN

dụng thực tế.

C. Chưa kiểm tra được năng lực vận dụng của học sinh.

10

00

B

Theo thầy (cô) có cần thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá hiện nay không?

A

A. Không.

2

H

Ó

B. Có.

-L

Í-

C. Nên quay về cách kiểm tra cách đây 20 năm.

TO

ÁN

Thầy (cô) đã có tìm hiểu về kì thi quốc tế Pisa như thế nào?

ÀN Đ IỄ N

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Số ý

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Nội dung Thầy (cô) đánh giá thực trạng ra đề kiểm tra hóa học hiện nay như thế nào?

3

D

.Q

Câu

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

* Đối với giáo viên: Phiếu điều tra gồm 5 câu hỏi, được soạn dưới hình thức trắc nghiệm cho giáo viên đánh dấu. Sau khi tập hợp thống kê ta thu được kết quả như sau :

N

THPT (THPT Trần Hưng Đạo, THPT Lệ Thủy, THPT Nguyễn Chí Thanh):

36

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

4

A. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu.

38

25,3

B. Rất tốt, đánh giá được năng lực của học sinh.

105

70

7

4,7

38

25,3

34

22,7

78

U Y

Thầy (cô) đánh giá cách ra đề kì thi Pisa như thế nào?

C. Không tốt, không đánh giá được năng lực của học sinh. Theo thầy (cô), chúng ta có nên học hỏi để vận dụng cách ra đề trong kì thi Pisa vào trong quá trình dạy học của

ẠO

Đ

tra đánh giá hiện nay chưa đánh giá năng lực của học sinh (61,3%). Vì vậy, đa số giáo

H Ư

N

G

viên đều nhận định là cần thiết phải đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá hiện nay (86,7%). Đối với kì thi Pisa, một số giáo viên còn chưa biết thông tin gì (23,3%), đa số giáo viên chỉ dừng lại ở mức độ biết qua các phương tiện thông tin đại chúng

TR ẦN

(54,7%) mà chưa đi sâu tìm hiểu, vận dụng vào quá trình dạy học. Và trong số những

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

giáo viên đã biết và tìm về kì thi Pisa thì đa số đều có ý kiến là nên vận dụng cách ra đề trong kì thi Pisa vào trong quá trình kiểm tra đánh giá học sinh (52%), một số ít lại cho rằng không nên vận dụng cách ra đề thi Pisa vào trong dạy học (22,7%). Từ các số liệu thu thập được, ta thấy rằng tình hình vận dụng những ưu điểm của kì thi Pisa vào trong quá trình dạy học của giáo viên còn nhiều hạn chế, chưa thực sự sâu rộng trong đội ngũ giáo viên THPT. Tuy nhiên, với những ưu điểm của nó, việc nghiên cứu và vận dụng kì thi Pisa vào quá trình dạy học của giáo viên sẽ trở nên phổ biến hơn trong thời gian tới.

TO

ÁN

* Đối với học sinh: Phiếu điều tra gồm 4 câu hỏi, được soạn dưới hình thức trắc nghiệm cho học sinh đánh dấu. Sau khi tập hợp thống kê ta thu được kết quả như sau :

ÀN Đ IỄ N

1

Nội dung

Số ý kiến

Tỉ lệ %

89

36,5

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

52

* Nhận xét: Nhìn vào kết quả, ta thấy đa số giáo viên đều thấy rằng cách kiểm

Câu hỏi

D

.Q

nước ta hiện nay nói riêng và thế giới nói chung.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

C. Có vì nó phù hợp với xu hướng đổi mới nền giáo dục

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

không cao.

N

B. Không nên vì học sinh bỡ ngỡ dẫn đến hiệu quả học tập

H

Ơ

A. Không biết vì chưa tìm hiểu.

5

N

chúng ta không?

Em đánh giá như thế nào về thực trạng ra đề kiểm tra hóa học hiện nay? A. Rất hay, đánh giá được năng lực học sinh.

37

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

115

47,1

40

16,4

A. Chưa bao giờ nghe nói về kì thi Pisa.

93

38,1

B. Có nghe nói qua các phương tiện truyền thông.

119

48,8

5

2,0

25

10,2

2

U Y

B. Mang nặng tính hàn lâm, thiếu đánh giá kiến thức vận dụng thực tế. C. Chưa kiểm tra được năng lực vận dụng của học sinh.

D. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu kĩ.

14,3

112

45,9

0

0

97

39,8

102

41,8

107

43,9

35

14,3

TR ẦN

Em có muốn thầy (cô) sử dụng những câu hỏi theo chuẩn Pisa vào trong quá trình giảng dạy và kiểm tra đánh giá không? B. Thích.

Ó

A

C. Không thích.

10

00

B

A. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Nhận xét: Nhìn vào kết quả, ta thấy đa số học sinh đều cho rằng cách kiểm tra đánh giá hiện nay còn mang tính hàn lâm, xa rời thực tế, chưa đánh giá được năng lực học sinh (63,5%), nhiều học sinh vẫn thích cách kiểm tra đánh giá hiện tại (36,5%). Về kì thi Pisa, đa số học sinh chỉ dừng lại ở mức độ biết qua các phương tiện thông tin đại chúng (48,8%), nhiều học sinh chưa hề biết về kì thi Pisa (38,1%), một số học sinh được thầy cô giáo giới thiệu về kì thi Pisa (10,2%) chỉ có rất ít học sinh tự tìm hiểu nghiên cứu, vận dụng kì thi Pisa vào trong học tập (2,9%). Trong số những học sinh có tìm hiểu về kì thi Pisa, đa số các em nhận định cách ra đề thi trong kì thi Pisa rất khoa học (45,9%), và mong muốn thầy cô sử dụng bài tập theo chuẩn Pisa vào giảng dạy và kiểm tra đánh giá (43,9%). Như vậy, việc tìm hiểu, nghiên cứu, vận

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

G H Ư

N

C. Lạc hậu.

35

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

A. Bình thường. B. Rất khoa học.

4

Ơ

ẠO

Em có đánh giá gì về kì thi Pisa? 3

0,9

TP

E. Đã tự tìm tòi, sưu tầm và giải một số bài tập theo chuẩn Pisa.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

tập theo chuẩn Pisa.

H

D. Đã được thầy cô giới thiệu và cho làm một số bài

N

C. Đã tìm hiểu, nghiên cứu về kì thi Pisa qua mạng Internet, sách vở.

.Q

2

N

Em đã tìm hiểu về kì thi Pisa như thế nào?

38

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

dụng các bài tập theo chuẩn Pisa trong học sinh còn rất hạn chế. Tuy nhiên, trong số những em có biết về kì thi Pisa đều đánh giá cao cách ra đề thi của kì thi này và đa số mong muốn thầy cô sử dụng bài tập theo chuẩn Pisa vào giảng dạy. Điều này chứng tỏ mặc dù kì thi Pisa đang tương đối xa lạ với học sinh Việt Nam nhưng với ưu điểm phù hợp với xu hướng đổi mới nền giáo dục hiện nay, việc tìm hiểu, nghiên cứu, khai thác và vận dụng kì thi Pisa vào học tập của học sinh sẽ trở nên phổ biến hơn nhiều trong vài năm tới.

Ơ

Các tài liệu tham khảo bằng tiếng Việt rất ít, chủ yếu bằng tiếng nước ngoài, là

N

1.4.2. Nguyên nhân của những thực trạng

.Q

Giáo viên còn chậm đổi mới trong công tác kiểm tra đánh giá, chủ yếu sử dụng phương pháp đánh giá truyền thống.

Đ

ẠO

Giáo viên và học sinh chưa từng được làm quen với các dạng đề thi của Pisa, vì vậy, nếu không chuẩn bị kỹ cho học sinh làm quen với tư duy của các dạng đề thi

N

G

Pisa, học sinh sẽ khó có thể biết cách làm bài và trả lời đúng câu hỏi.

H Ư

1.4.3. Những thuận lợi và khó khăn trong việc sử dụng bài tập theo chuẩn Pisa

TR ẦN

trong dạy học

Ó

A

10

00

B

1.4.3.1. Thuận lợi Việc sử dụng bài tập theo chuẩn Pisa trong dạy học là một vấn đề mới, phù hợp với xu thế đổi mới toàn diện nền giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh và xu thế toàn cầu hóa giáo dục trên thế giới nên đang được sự quan tâm của các cấp quản lý giáo dục. 1.4.3.2. Khó khăn

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Nguồn tư liệu phục vụ cho việc xây dựng hệ thống bài tập theo chuẩn Pisa còn nhiều hạn chế. Chương trình đánh giá học sinh theo chuẩn Pisa chưa được triển khai trên toàn quốc, nội dung các câu hỏi chưa đi vào chiều sâu của từng môn học. Đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên dạy môn hóa học nói riêng đa số chưa tiếp cận với cách đánh giá học sinh của tổ chức Pisa.

D

IỄ N

Đ

Công tác kiểm tra và thi của nước ta mặt dù có nhiều cải tiến song vẫn chưa theo hướng phát huy tư duy tích cực, sáng tạo của học sinh. Khâu ra đề thi vẫn còn hàm lâm mang tính chất học thuộc, ghi nhớ và tái hiện, nặng về tính toán và xa rời

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

ngũ dịch thuật của Việt Nam.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

khó khăn không nhỏ cho việc tìm hiểu và tiếp cận với Pisa . Công tác dịch thuật theo yêu cầu của Pisa là một vấn đề thách thức đối với đội

thực tế.

39

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Trong chương này chúng tôi đã tập trung nghiên cứu và làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn cho việc khác thác và sử dụng bài tập hóa học trong dạy học theo chuẩn

triển năng lực của học sinh. Đối với bài tập Pisa, chúng tôi đã làm rõ các vấn đề về kì thi Pisa, các năng lực đánh giá trong Pisa, các hình thức, loại bài tập trong đề thi Pisa, thực trạng tiếp cận đề

U Y .Q

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

G

Đ

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

chuẩn Pisa trong dạy học nói chung và dạy học hóa học nói riêng.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

thi Pisa của giáo viên và học sinh hiện nay... Đánh giá được những thuận lợi và khó khăn của việc sử dụng bài tập theo

N

Pisa. Những vấn đề đã được trình bày trong chương này có thể được tóm tắt thành những điểm chính như sau: Chủ trương đổi mới toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo định hướng phát

40

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG BÀI TẬP THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ PISA 2.1. Đặc điểm các bài tập Pisa * Các kiểu câu hỏi được sử dụng trong đánh giá Pisa rất đa dạng, bao gồm các loại :

H

Ơ

complex). - Câu hỏi đóng đòi hỏi trả lời (dựa trên những trả lời có sẵn) (Close –

N

- Câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn (Multiple choice). - Câu hỏi Có – Không, Đúng – Sai phức hợp (Yes – No; True – False

N

G

với con người, có tác dụng giáo dục và phát triển năng lực cao. Để giải quyết câu hỏi,

TR ẦN

H Ư

học sinh phải sử dụng nhiều kiến thức liên môn. * Hình thức câu hỏi: Câu hỏi có 2 phần : phần dẫn và phần hỏi. Phần dẫn tương đối dài, có tác dụng

10

00

B

cung cấp một số nội dung, tư liệu liên quan đến câu hỏi, làm câu hỏi trở nên sinh động, hấp dẫn. Mỗi phần dẫn có thể được sử dụng để trả lời cho nhiều câu hỏi và thường có kèm theo những hình ảnh liên quan.

A

2.2. Quy trình thiết kế bài tập tiếp cận Pisa

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

Để thiết kế được một bài tập hay theo hướng tiếp Pisa, chúng ta phải thực hiện các bước sau: Bước 1. Xác định tên chủ đề bài tập: Tên chủ đề bài tập cho biết phần kiến thức trọng tâm, xuyên suốt được đề cập đến trong bài tập. Bước 2. Xây dựng nội dung phần dẫn: Phần dẫn chứa đựng các nội dung, số liệu (đáng tin cậy), hình ảnh có liên quan đến chủ đề của bài tập, liên quan đến các câu hỏi trong bài tập đó. Phần dẫn phải được trình bày rõ ràng, mạch lạc, sinh động, dễ hiểu và thực sự thiết thực cho việc trả lời các câu hỏi trong bài tập. Bước 3. Xây dựng các câu hỏi xoay quanh chủ đề bài tập, chủ yếu là các câu hỏi liên quan thực tiễn, nhằm phát triển năng lực vận dụng của học sinh.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

ẠO

* Nội dung câu hỏi mang tính thực tiễn cao: Các vấn đề được đề cập đến trong các bài tập Pisa là các vấn đề liên quan đến thực tiễn cuộc sống, môi trường, những vấn đề cấp bách toàn cầu hiện nay, gần gũi

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

TP

điểm) (Open – constructed response question).

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

constructed response question). - Câu hỏi mở đòi hỏi trả lời ngắn (Short response question). - Câu hỏi mở đòi hỏi trả lời dài (khi chấm sẽ phải tách ra từng phần để cho

41

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Bước 4. Xây dựng hướng dẫn chấm. Xây dựng hướng dẫn chấm theo 3 mức độ: Mức đầy đủ; Mức chưa đầy đủ; Không đạt hoặc theo 2 mức độ: Mức đầy đủ; Không đạt. Khác với bài tập trong kì thi Pisa, đáp án được mã hóa theo các mức độ, thì trong luận văn này, chúng tôi không mã hóa mà Việt hóa đáp án theo các mức độ để dễ dàng áp dụng vào trong quá trình giảng dạy. Bước 5. Kiểm tra, chỉnh sửa bài tập về văn phong, nội dung, ngữ pháp…

H Ư

N

G

Đ

căn bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra. Khói thuốc lá chứa nhiều chất có hại. Các chất nguy hại nhất là nhựa thuốc lá, nicôtin và cacbon ôxit. Câu hỏi 1: Khói thuốc lá được hít vào trong phổi. Nhựa thuốc lá trong khói thuốc đọng lại trong phổi và làm cho phổi không hoạt động tốt nữa. Chức năng nào dưới

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

đây là một chức năng của phổi? A. Bơm máu chứa ôxi đến tất cả các bộ phận trong cơ thể. B. Chuyển ôxi từ không khí mà chúng ta thở vào máu. C. Làm sạch máu bằng việc giảm lượng cacbon đioxit về không. D. Chuyển các phân tử cacbon đioxit thành các phân tử ôxi. Câu hỏi 2: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ bị ung thư phổi và các căn bệnh khác. Hãy cho biết hút thuốc lá có làm tăng nguy cơ mắc những bệnh dưới đây hay không? Khoanh tròn “Có” hoặc “Không” trong mỗi trường hợp.

ÁN

-L

Nguy cơ mắc phải căn bệnh này có tăng lên Có hay Không do hút thuốc hay không? Có / Không

HIV/AIDS

Có / Không

Bệnh thủy đậu

Có / Không

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Viêm phế quản

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

Người ta cũng dự đoán rằng, vào năm 2020, 12 % các ca tử vong toàn cầu là do các

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

BÀI 1: HÚT THUỐC LÁ Người ta hút thuốc lá ở dạng điếu, xì gà và tẩu. Các nghiên cứu cho thấy mỗi ngày trên thế giới có gần 13500 người bị chết do các căn bệnh liên quan đến thuốc lá.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

Chúng tôi xin giới thiệu một số bài tập do OECD (tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế - tổ chức xây dựng và điều phối kì thi Pisa) phát hành, để từ đó phân tích, nghiên cứu xây dựng hệ thống các bài tập tiếp cận Pisa:

N

2.3. Phân tích mẫu bài tập Pisa

Câu hỏi 3: Một số người sử dụng các miếng cao dán chứa nicôtin để giúp họ cai thuốc lá. Những miếng cao này được dán trên da và giải phóng nicôtin vào máu. Điều này giúp làm mất đi những cơn thèm thuốc và những dấu hiệu của việc cai nghiện khi

42

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

mọi người đã cai thuốc. Để nghiên cứu về tính hiệu quả của những miếng dán nicôtin này, một nhóm 100 người hút thuốc muốn cai thuốc được chọn ngẫu nhiên. Nhóm này được nghiên cứu trong vòng sáu tháng. Hiệu quả của những miếng cao dán được xác định bằng việc tìm ra bao nhiêu người trong nhóm không còn tái hút thuốc sau khi kết thúc đợt nghiên cứu này. Trong số các thí nghiệm sau, thí nghiệm nào là tốt

Ơ

A. Tất cả những người trong nhóm đều dán cao. B. Tất cả mọi người đều dán cao ngoại trừ một người cố gắng bỏ thuốc mà không cần cao dán. C. Mọi người lựa chọn hoặc sử dụng hoặc không sử dụng các miếng cao dán

N

nhất?

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

ẠO

không? Khoanh tròn “Có” hoặc “Không” ứng với mỗi trường hợp.

Đ

Phương pháp giảm hút thuốc này có dựa trên công nghệ hay không? Tăng giá bán thuốc lá.

TR ẦN

Sản xuất ra các miếng cao dán nicôtin để giúp người nghiện thuốc cai thuốc lá.

H Ư

N

G

Có hoặc Không?

Có / Không Có / Không

B

Cấm hút thuốc ở những nơi công cộng.

Có / Không

Í-

H

Ó

A

10

00

Hướng dẫn chấm bài 1: Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn B. Chuyển ôxi từ không khí mà chúng ta thở vào máu. Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời.

TO

ÁN

-L

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Cả ba câu trả lời đúng theo thứ tự: Có, Không, Không. Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời. Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Chọn D. Một nửa được lựa chọn ngẫu nhiên để sử dụng các miếng cao dán, nửa còn lại không sử dụng chúng. Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Những cách giải quyết việc giảm hút thuốc dưới đây có dựa trên công nghệ hay

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

D. Một nửa được lựa chọn ngẫu nhiên để sử dụng các miếng cao dán, nửa còn lại không sử dụng chúng. Câu hỏi 4: Có nhiều phương pháp được sử dụng để khiến mọi người bỏ thuốc lá.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

để giúp bỏ thuốc.

43

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Tất cả các câu trả lời đúng theo thứ tự: Không, Có, Không.

Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời.

Ơ

nan y kể từ những năm 1700 khi đường ăn xuất hiện từ ngành công nghiệp mía đường ngày càng phát triển. Ngày nay, chúng ta biết nhiều về bệnh sâu răng.

H G

2. Axit

N

3. Các khoáng chất từ lớp men răng

H Ư TR ẦN 00

B

2

A

10

1

-L

Í-

H

Ó

3

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

Câu hỏi 1: Vai trò của vi khuẩn trong bệnh sâu răng là gì? A. Vi khuẩn tạo ra men răng. B. Vi khuẩn tạo ra đường. C. Vi khuẩn tạo ra các khoáng chất. D. Vi khuẩn tạo ra axit.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

1. Đường

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y ẠO

TP

.Q

• Axit phá hủy bề mặt răng. • Đánh răng giúp ngăn ngừa sâu răng.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Ví dụ: • Vi khuẩn gây sâu răng sống được nhờ đường. • Đường chuyển hóa thành axit.

Răng

N

BÀI 2: SÂU RĂNG Vi khuẩn sống trong miệng chúng ta gây ra bệnh sâu răng. Sâu răng là một bệnh

44

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2: Đồ thị sau cho thấy lượng tiêu thụ đường và số lượng răng sâu trung bình

H Ư

A. Ở một số quốc gia, người dân đánh răng thường xuyên hơn so với các quốc

TR ẦN

gia khác. B. Người dân ăn đường càng nhiều, thì càng dễ bị sâu răng. C. Thời gian gần đây, tỉ lệ sâu răng ở nhiều nước đang tăng lên.

H

Ó

A

10

00

B

D. Thời gian gần đây, mức độ tiêu thụ đường ở nhiều nước đang tăng lên. Câu hỏi 3: Một quốc gia có số lượng răng sâu trên đầu người ở mức cao. Liệu rằng những câu hỏi sau đây liên quan đến bệnh sâu răng tại quốc gia đó có thể được trả lời bằng các thí nghiệm khoa học hay không? Khoanh tròn “Có” hoặc “Không” ứng với mỗi câu hỏi. Có hoặc Không?

Tác động nào lên bệnh sâu răng khi cho flo vào nguồn nước?

Có / Không

Chi phí cho một lần đi gặp bác sĩ nha khoa là bao nhiêu?

Có / Không

TO

ÁN

-L

Í-

Câu hỏi liên quan đến sâu răng này có thể được trả lời bởi các thí nghiệm khoa học hay không?

D

IỄ N

Đ

ÀN

Hướng dẫn chấm bài 2 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Đáp án D. Vi khuẩn tạo ra axít. Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

G

Trong số các phát biểu sau, phát biểu nào được suy ra từ dữ liệu đã cho trên đồ thị?

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q Đ

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

N

ở các quốc gia khác nhau. Mỗi quốc gia được biểu diễn bằng một chấm tròn trên đồ thị.

45

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn B. Người dân ăn đường càng nhiều, thì càng dễ bị sâu răng. Không đạt: Các câu trả lời khác. Không trả lời.

N

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Cả hai câu trả lời đúng theo thứ tự: Có, Không. Không đạt: Các câu trả lời khác hoặc không trả lời.

H

H Ư

N

G

Đ

năng lực vận dụng kiến thực của học sinh, kiến thức liên quan đến nhiều môn học (liên môn).

TR ẦN

2.4. Xây dựng hệ thống bài tập tiếp cận Pisa phục vụ cho công tác dạy và học theo đinh hướng phát triển năng lực học sinh THPT

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Dựa trên đặc điểm, hình thức những bài tập mà kì thi Pisa đã sử dụng, chúng tôi đã tiến hành thiết kế hệ thống các bài tập tiếp cận Pisa nhằm phục vụ cho công tác dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

sai, trắc nghiệm nhiều lựa chọn, câu hỏi tự luận… - Nội dung câu hỏi mang tính thời sự, thực tế, mang tính giáo dục cao, kiểm tra

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

.Q

- Mỗi bài tập có thể có nhiều câu hỏi nhỏ khai thác chủ đề đã nêu. - Hình thức các câu hỏi sử dụng tương đối đa dạng: câu hỏi trắc nghiệm đúng –

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

- Mỗi bài tập có chủ đề của câu hỏi được viết đầu câu . - Phần dẫn cung cấp một số nội dung, số liệu liên quan về chủ đề đã nêu.

Ơ

* Nhận xét: Từ 2 bài tập trên, ta thấy rằng:

46

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 1: NƯỚC MÁY Trong các nhà máy cung cấp nước sinh hoạt thì khâu cuối cùng của việc xử lí nước là khử trùng nước. Một trong các phương pháp khử trùng nước đang được dùng phổ biến ở nước ta là dùng khí Clo. Lượng Clo được bơm vào nước trong bể tiếp

H

Ơ

N

xúc theo tỉ lệ 5 g/m3.

D. Trộn nước máy với nước giếng rồi sử dụng

A

H

Ó

Hướng dẫn chấm bài 1 Câu hỏi 1

10

00

B

TR ẦN

……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Nếu với dân số Hà Nội là 3 triệu, mỗi người dùng 200 lít nước/ngày, thì các nhà máy cung cấp nước sinh hoạt cần dùng bao nhiêu kg Clo mỗi ngày cho việc xử lí nước? ……………………………………………………………………………………..

ÁN

-L

Í-

Mức đầy đủ: Nước Clo có tính tẩy trùng diệt khuẩn do nước Clo chứa HClO có tính oxi hóa rất mạnh.

TO

HClO sinh ra do phản ứng: Cl2 + H2O ⇌ HCl + HClO

D

IỄ N

Đ

ÀN

Mức chưa đầy đủ: Học sinh giải thích được do tính oxi hóa mạnh của nước Clo mà chưa viết được quá trình sinh ra HClO. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

H Ư

N

G

Đ

A. Xả nước máy ra chậu, phơi 1 thời gian mới sử dụng. B. Dùng ngay nước máy vừa mới ra khỏi vòi. C. Xả nước máy vào xô, chậu và đậy kín.

ẠO

toàn, chúng ta cần phải

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y

.Q

…………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 2: Clo là một khí độc. Vì vậy, việc dùng nước máy chứa hàm lượng Clo vượt quá mức cho phép sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe. Do đó, để dùng nước máy an

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Câu hỏi 1: Vì sao Clo trong nước có tính khử trùng, diệt khuẩn?

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn đáp án A. Xả nước máy ra chậu, phơi 1 thời gian mới sử dụng.

47

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài. Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Tính toán đúng như sau: Lượng nước cần dùng cho thành phố Hà Nội mỗi ngày là: 200 . 3.106 = 6.108 lít = 6.105 m3 Lượng khí Clo cần dùng là: 6.105. 5 = 3.106 gam = 3.103 kg Mức chưa đầy đủ: Công thức đúng nhưng kết quả sai do nhầm lẫn hoặc viết sai.

Ơ

N

Không đạt: Lập công thức tính toán sai hoặc không làm bài.

.Q ẠO

BÀI 2: IOT – NGUYÊN TỐ CẦN THIẾT CHO CUỘC SỐNG

H Ư

N

G

Đ

Iot là một trong các nguyên tố vi lượng cần thiết cho sự sống của nhiều sinh vật. Về mặt hóa học, iot ít hoạt động nhất và có độ âm điện thấp nhất trong các halogen. Iot được dùng nhiều trong y khoa, nhiếp ảnh,

00

B

TR ẦN

thuốc nhuộm. Giống như các halogen khác, iot thường tồn tại dưới dạng hợp chất trong tự nhiên.

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Câu hỏi 1. Iot có thể tác dụng với nhiều chất, tạo nên hợp chất có chứa iot. Bên cạnh đó, Iot cũng không phản ứng trực tiếp với một số chất. Chất nào sau đây không phản ứng trực tiếp với iot? A. Hiđro B.Magie C. Natri D. oxi ……………………………………………………………………………………. Câu hỏi 2. Iot là nguyên tố vi lượng cần thiết cho con người. Tại những vùng đất xa

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

biển hoặc thiếu thức ăn có nguồn gốc từ đại dương, tình trạng thiếu iot có thể xảy ra và gây nên những tác hại cho sức khỏe. Hãy kể 2 bệnh do thiếu iot gây ra cho con người? ………………………………………………………………………………………... Câu hỏi 3. Để khắc phục sự thiếu hụt iot, người ta phải thêm hợp chất của iot vào

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

sát các vấn đề xung quanh, năng lực tìm kiếm thông tin..., phát triển kĩ năng sống.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức về khí Clo vào giải quyết các vấn đề cụ thể trong cuộc sống, năng lực quan

thực phẩm dưới dạng muối ăn, sữa, kẹo… Nhận định nào đúng, nhận định nào sai trong các nhận định sau? Khoanh

48

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

tròn vào đáp án cần chọn. Nhận định

Đúng hoặc Sai

Muối iot là muối ăn có trộn thêm một lượng nhỏ

Đúng/Sai

hợp chất của iot thường là KI hoặc KIO3. Người già không nên dùng muối iot vì không tốt

Đúng/Sai

cho sức khỏe. Nên thêm muối iot sau khi thực phẩm đã được nấu

Đúng/Sai

chín. Về mùi vị, màu sắc muối iot không khác gì muối ăn thường.

.Q

thường. Khi để ở không khí ẩm muối iot dễ bị hút ẩm, chảy rửa và mất hàm lượng iot. Vậy, nên bảo quản muối iot như thế nào là tốt nhất? ....................................................................................................................................... Câu hỏi 5. Trong thực tế, có nhiều loại muối thường (không chứa hoặc chứa rất ít

H Ư

N

G

Đ

nguyên tố iot) nhưng vẫn dán nhãn là muối iot (thành phần chứa KI) để bán với giá cao. Để kiểm tra muối đang dùng có phải là muối iot không, bạn Phương đề xuất cách làm đơn giản như sau: hòa tan 1 lượng muối vào nước, vắt nước chanh (hoặc giấm, khế…) vào dung dịch muối đó. Khuấy đều một thời gian, sau đó cho 1 ít hồ tinh bột

00

B

TR ẦN

vào, nếu dung dịch có màu xanh thì kết luận trong muối đó có nguyên tố iot, còn không có hiện tượng gì thì kết luận đó không phải là muối iot. Em có đồng ý với cách làm mà bạn Phương đề xuất hay không? Vì sao?

Í-

H

Ó

A

10

Hướng dẫn chấm bài 2 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án D Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Học sinh nêu được 2 bệnh do thiếu iot: - Bệnh bướu cổ - Thiểu năng trí tuệ - Bệnh câm điếc … Mức chưa đầy đủ: Nêu được 1 bệnh gây ra do thiếu iot. Không đạt: Không nêu được đúng bệnh nào hoặc không làm bài.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 4. Muối iot có thể dùng để ướp thịt cá, muối dưa cà, nêm thức ăn như muối

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

……………………………………………………………………………………….

H

Ơ

N

Đúng/Sai

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ : Khoanh tròn đúng theo thứ tự : Đúng, Sai, Đúng, Đúng.

49

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài. Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: - Nên bỏ muối vào trong lọ có nắp đậy (hoặc túi nilong buộc kín). - Không để muối iot gần bếp lửa nóng hay nơi có ánh nắng chiếu vào vì hợp chất của iot kém bền ở nhiệt độ cao, phân hủy làm mất iot. Mức chưa đầy đủ: Nêu được 1 ý trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không làm bài.

N

Câu hỏi 5

Ơ H

H Ư

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức về iot vào thực tiễn, năng lực phê phán và phát triển kĩ năng sống cho học

TR ẦN

sinh.

B

BÀI 3: OXI – KHÍ DUY TRÌ SỰ SỐNG

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

Theo khám phá về giới hạn sinh tồn của con người, con người có thể nhịn thở 3 phút, nhịn uống 3 ngày và nhịn ăn 3 tuần. Vì vậy hô hấp là nhu cầu không thể thiếu của con người để duy trì sự sống. Mọi tế bào trong cơ thể đều cần cung cấp đủ oxi. Nếu không có oxi thì tốc độ chuyển hóa tế bào giảm xuống và một số tế bào bắt đầu chết sau khoảng 30s nếu không được cung cấp đủ oxi. Hiện nay, người ta có thể sử dụng bình khí thở oxi trong y học và đời sống để cung cấp oxi cho người không có khả năng tự hô hấp hoặc làm việc trong môi trường thiếu oxi không khí, có khói, khí độc, khí gas … Câu hỏi 1. Theo đoạn thông tin trên người ta sử dụng bình khí thở oxi trong trường hợp nào? ………………………………………………………………………………………….

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

G

Đ

ẠO

Mức chưa đầy đủ: Đồng ý với bạn Phương nhưng chưa giải thích được. Không đạt: Không đồng ý với bạn và cho rằng cách làm của bạn Phương không kiểm tra được muối iot hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y .Q TP

- Vì trong môi trường axit xảy ra phản ứng sau: O2 + 4H+ + 4I- → 2I2 + 2H2O I2 sinh ra kết hợp với hồ tinh bột tạo hợp chất có màu xanh.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Mức đầy đủ: - Đồng ý với phương pháp của bạn Phương.

50

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2. Trình bày phương pháp điều chế khí oxi trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp. Tại sao không áp dụng phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm để điều chế khí oxi trong công nghiệp và ngược lại? ………………………………………………………………………………………...

Nhu cầu về oxi trong đời sống và sản xuất là rất lớn. Vậy, hàm lượng khí oxi trong không khí (trong một khoảng thời gian ngắn) có bị thay đổi không? Vì sao? Từ đó hãy đưa ra biện pháp duy trì nguồn cung cấp oxi trong không khí?

U Y .Q ẠO

định của bạn không? Nếu không thì theo em, tác dụng của những cánh quạt nước đó là gì?

Đ

Hướng dẫn chấm bài 3

H Ư

N

G

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Học sinh cần đề cập được ít nhất 3 lĩnh vực ngành, nghề mà con người cần làm việc trong môi trường thiếu oxi không khí, có khí gas, khí độc …

A

10

00

B

TR ẦN

- Sử dụng trong hầm mỏ, nhà kho… - Sử dụng cho nhân viên cứu hỏa, thợ lặn… - Sử dụng trong công nghiệp hóa chất, dầu mỏ, luyện kim … - Sử dụng cho bệnh nhân về đường hô hấp. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ trả lời được 1 đến 2 ý trên. Không đạt: Học sinh trả lời không đúng ý nào hoặc không làm bài.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: * Điều chế oxi: - Phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm: Phân hủy những hợp chất chứa oxi, kém bền bởi nhiệt như KMnO4, KClO3, H2O2... 0

D

IỄ N

Đ

ÀN

t → K2MnO4 + MnO2 + O2 Ví dụ: KMnO4  - Phương pháp điều chế oxi trong công nghiệp: Chưng cất phân đoạn không khí lỏng hoặc điện phân nước.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

trong xanh hơn. Vậy, em có đồng ý với nhận

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

quạt nước. Bạn Sơn cho rằng, việc gắn những cánh quạt nước này có tác dụng làm cho nước

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

………………………………………………………………………………………... Câu hỏi 4. Trong các đầm nuôi tôm và một số hải sản, người ta lắp đặt thêm các cánh

N

Câu hỏi 3. Oxi là chất khí không màu, không mùi có vai trò quyết định đối với sự sống con người và động vật. Mỗi người mỗi ngày cần từ 20 – 30 m3 không khí để thở.

®iÖn ph©n dung dÞch NaOH hoÆc H SO Ví dụ: 2H2O → 2H2 + O2 2

4

* Không áp dụng phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm để điều chế khí oxi trong công nghiệp và ngược lại vì:

51

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Mỗi phương pháp phù hợp cho một mục đích khác nhau: trong phòng thí nghiệm, người ta cần điều chế nhanh 1 lượng nhỏ oxi còn trong công nghiệp thì cần sản xuất 1 lượng lớn oxi. - Hóa chất điều chế oxi trong phòng thí nghiệm đắt, vì vậy sẽ điều chế ra O2 với giá thành cao nên chỉ phù hợp trong phòng thí nghiệm. Còn trong công nghiệp, ta sử dụng nguyên liệu sẵn có, rẻ tiền như nước, không khí nên giá thành thấp dẫn đến

U Y .Q

- Lượng khí oxi trong không khí hầu như không đổi vì oxi trong không khí là

ẠO

sản phẩm của quá trình quang hợp. Cây xanh là nhà máy sản xuất cacbohiđrat và oxi từ cacbon đioxit và nước dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời:

N

G

Đ

¸nh s¸ng 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 Nhờ sự quang hợp của cây xanh mà lượng khí oxi trong không khí hầu như

H Ư

không đổi.

TR ẦN

- Để duy trì nguồn cung cấp oxi trong không khí chúng ta cần tích cực bảo vệ rừng, trồng, chăm sóc cây xanh, giữ gìn môi trường sống xanh, sạch, đẹp.

B

Mức chưa đầy đủ: Chỉ trả lời được 1 trong 2 ý trên Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài.

A

10

00

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: - Không đồng ý với ý kiến bạn Sơn.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

- Vì các cánh quạt nước không làm thay đổi độ trong của nước. Những cánh quạt nước nhằm mục đích tăng hàm lượng O2 hòa tan trong nước, cung cấp đủ O2 cho sự hô hấp của tôm nuôi và để tạo sự lưu thông nước trong ao. Mức chưa đầy đủ: Không đồng ý với ý kiến của bạn nhưng giải thích chưa chính xác. Không đạt: Đồng ý với ý kiến của bạn hoặc không làm bài.

tiễn cuộc sống cho học sinh, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.

D

IỄ N

Đ

ÀN

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực đọc hiểu, phân tích, đánh giá, năng lực hợp tác, năng lực vận dụng kiến thức về oxi vào thực

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

trong công nghiệp cần máy móc phức tạp nên không phù hợp với việc điều chế nhanh một lượng nhỏ O2 trong phòng thí nghiệm. Mức chưa đầy đủ: Trả lời được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài.

N

giá trị kinh tế cao, phù hợp trong sản xuất công nghiệp. Phương pháp điều chế O2

52

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 4: KHÍ OZON Ozon (O3) là một dạng thù hình của oxi, trong phân tử của nó chứa ba nguyên tử oxi thay vì hai như thông thường. Trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, ozon là một chất khí có màu xanh nhạt. Ozon hóa lỏng màu xanh thẫm

N

ở -112 °C, và hóa rắn có màu xanh thẫm ở -193 °C. Ozon có tính oxi hóa mạnh hơn oxi, do nó không bền, dễ dàng bị

.Q

trong các tia chớp, cũng như bởi tác động của bức xạ điện từ trường cao năng lượng.

ẠO

Ozon được điều chế trong máy ozon khi phóng điện êm qua oxi hay qua không khí khô, tinh khiết. Trong thiên nhiên, ozon được tạo thành khi có sự phóng điện trong

N

G

Đ

khí quyển (sấm, sét), cũng như khi ôxi hóa một số chất nhựa của các cây thông. Câu hỏi 1. Trong thương mại và đời sống, ozon có rất nhiều ứng dụng thực tế.

H Ư

Những ứng dụng đó là gì? Khoanh tròn Có hoặc Không với mỗi nội dung trong bảng Ứng dụng của ozon

TR ẦN

sau:

Có hoặc Không Có / Không

Khử trùng nước, khử mùi, bảo quản hoa quả.

Có / Không

Sử dụng trong các bình khí thở.

Có / Không

00

B

Tẩy trắng các loại dầu ăn, tinh bột …

Có / Không

Sử dụng để bảo quản thịt, cá.

Có / Không

Ó

A

10

Dùng để chữa sâu răng trong y học.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

…………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2. Trái cây được bảo quản lâu hơn trong môi trường vô trùng. Trong thực tế, người ta sử dụng nước ozon để bảo quản trái cây. Ứng dụng trên dựa vào tính chất nào sau đây? A. Ozon trơ về mặt hoá học. B. Ozon là chất khí có mùi đặc trưng. C. Ozon là chất có tính oxi hoá mạnh. D. Ozon không tác dụng được với nước. ...................................................................................................................................... Câu hỏi 3. Trong các nhà máy sản xuất rượu bia nước ngọt, nước là một nguyên liệu quan trọng, chất lượng của nước ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của sản phẩm.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Ozon có mùi hăng, tanh của cá. Nó tồn tại với một tỷ lệ nhỏ trong bầu khí quyển Trái Đất. Nó có thể được tạo thành từ O2 do sự phóng điện, tia cực tím, ví dụ như

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

phân hủy thành oxi phân tử và oxi nguyên tử.

53

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Nước khử trùng bằng Clo thường có mùi khó chịu do lượng Clo dư gây nên. Do vậy mà các nhà máy đó đã sử dụng phương pháp khử trùng nước bằng ozon để nước không có mùi lạ. Ozon được bơm vào trong nước với hàm lượng từ 0,5-5 g/m3. Lượng dư được duy trì trong nước khoảng 5 - 10 phút để diệt các vi khuẩn cỡ lớn. Tính khối lượng ozon cần dùng để khử trùng nước đủ sản xuất được 400 lít rượu vang. Biết rằng để sản xuất được 1 lít rượu vang cần dùng hết 5 lít nước. Câu hỏi 4. Thực tế, sau những cơn mưa giông, ta cảm thấy không khí trở nên trong lành, mát mẻ, dễ chịu. Vì sao?

Mức chưa đầy đủ: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

10

00

B

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: VH O = 5.400 = 2000 lít = 2 m3 2

Ó

A

Khối lượng O3 cần dùng :

H

2.0,5 gam ≤ mO ≤ 2.5 gam 3

3

-L

Í-

→ 1 gam ≤ mO ≤ 10 gam

ÁN

Mức chưa đầy đủ: Các bước tính đúng nhưng kết quả sai do nhầm lẫn. Không đạt: Các bước tính sai hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: - Trong cơn giông, dưới tác dụng của tia lửa điện do sấm sét, một lượng khí O3

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

TR ẦN

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn đáp án C.

H Ư

N

G

Đ

ẠO

Hướng dẫn chấm bài 4 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Khoanh đúng theo thứ tự: Có, Có, Không, Có, Không . Mức không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

bệnh thường được bố trí rất gần các rừng thông. Hãy giải thích tại sao ở các rừng thông không khí lại rất trong lành, dễ chịu?

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

………………………………………………………………………………………… Câu hỏi 5. Không khí chứa một lượng rất nhỏ ozon ( dưới 10-6 % theo thể tích) có tác dụng làm cho không khí trong lành, dễ chịu. Vì vậy các khu điều dưỡng hoặc chữa

N

......................................................................................................................................

hν → 2O3 được tạo thành trong không khí: 3O2  O3 tạo thành có tác dụng sát trùng, diệt khuẩn không khí nên không khí trở nên mát mẻ, trong lành.

54

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Mặt khác, cơn mưa giông (trong những ngày hè) đã “gột rửa” sạch bụi bẩn trong không khí và làm tăng độ ẩm trong không khí, làm cho không khí mát mẻ hơn. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 nguyên nhân trên. Không đạt: Không nêu đúng nguyên nhân nào hoặc không làm bài.

.Q

ẠO

thực tiễn, giáo dục niềm tin yêu hóa học.

N

Tháng 10 năm 1985, các nhà khoa học Anh phát

G

Đ

BÀI 5: OZON VÀ HIỆN TƯỢNG “ SUY GIẢM TẦNG OZON”

TR ẦN

H Ư

hiện thấy tầng khí ozon trên không trung Nam cực xuất hiện một "lỗ thủng" rất lớn, bằng diện tích nước Mỹ.

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Năm 1987, các nhà khoa học Ðức lại phát hiện tầng khí ozon ở vùng trời Bắc cực có hiện tượng mỏng dần, có nghĩa là chẳng bao lâu nữa tầng ozon ở Bắc cực cũng sẽ bị thủng. Tin này nhanh chóng được truyền khắp thế giới và làm chấn động dư luận. Các nhà khoa học đều cho rằng, nguyên nhân này có liên quan đến dung dịch freon thể lỏng (thường gọi là "CFC"). Câu hỏi 1. Hãy giải thích tại sao có thể nói rằng ozon vừa là chất gây ô nhiễm, vừa là chất bảo vệ? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2. Cho biết các mệnh đề sau đây, mệnh đề nào đúng, mệnh đề nào sai? Khoanh tròn vào Đúng hoặc Sai trong cột thứ hai tương ứng với mỗi mệnh đề. Đúng / Sai

Trong không khí, ozon có hàm lượng nhiều hơn oxi.

Đúng / Sai

Ozon tập trung chủ yếu trong tầng bình lưu của khí quyển.

Đúng / Sai

D

IỄ N

Đ

Ozon chỉ phân bố ở tầng đối lưu.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

kiến thức về ozon vào cuộc sống, năng lực quan sát, năng lực giải thích các vấn đề

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

trong lành, mát mẻ. Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được ý: khu vực gần rừng thông có khí O3 với hàm lượng nhỏ nhưng chưa giải thích được khí O3 sinh ra từ đâu. Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài.

N

Câu hỏi 5 Mức đầy đủ: Vì nhựa thông rất dễ bị oxi hóa để giải phóng 1 lượng nhỏ ozon sẽ làm cho không khí trong khu vực rừng thông có 1 lượng nhỏ khí O3 làm không khí

55

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Ozon là một dạng thù hình của oxi nên cũng không có màu và không có mùi tương tự oxi.

Đúng / Sai

Nguyên nhân chính làm suy giảm tầng ozon là các hợp chất CFC.

Đúng / Sai

Câu hỏi 3. Hợp chất CFC (CCl2F2, CCl3F …) có tên chung là Freon gây phá hủy tầng ozon rất mạnh. Hãy cho biết Freon chủ yếu có ở đâu? Từ đó đề xuất một số biện pháp bảo vệ tầng ozon mà em có thể thực hiện được?

N

Hướng dẫn chấm bài 5

Ơ

Câu hỏi 1

G

Đ

hiện tượng sương khói quang hóa bao phủ bầu trời mùa hè trong những ngày không gió. Sương khói quang hóa gây đau cơ bắp, mũi, cuống họng, đó là nguồn gốc của

H Ư

N

bệnh khó thở. Mức không đầy đủ: Chỉ trả lời được 1 trong 2 ý trên.

TR ẦN

Không đạt: Trả lời không đúng ý nào hoặc không làm bài .

00

B

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Khoanh tròn đúng theo thứ tự: Sai, Sai, Đúng, Sai, Đúng. Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: - Hợp chất CFC được dùng trong kĩ thuật làm lạnh, dung môi cho mỹ phẩm, sơn, nên chủ yếu CFC bị rò rỉ trong quá trình sản xuất hoặc từ các thiết bị làm lạnh (máy lạnh, tủ lạnh..). - Từ đó đề xuất các biện pháp bảo vệ tầng ozon : + Tham gia các hoạt động tuyên truyền về công tác bảo vệ tầng ozon (viết bài về tầng ozon, vẽ tranh cổ động bảo vệ tầng ozon, tham gia các cuộc thi về môi trường…) + Sử dụng nguồn năng lượng sạch (năng lượng mặt trời, gió…), không sử dụng các máy lạnh sử dụng CFC, tuyên truyền để cộng đồng không sử dụng các thiết bị có sử dụng CFC hoặc sinh ra nhiều ozon. Mức không đầy đủ: Chỉ trả lời 1 trong 2 ý trên.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

- Ozon là chất gây ô nhiễm: Ở tầng thấp (trên mặt đất) thì ozon với hàm lượng vượt quá cho phép là chất gây ô nhiễm. Nó cùng những hợp chất oxit nitơ gây nên

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

dụng như lá chắn bảo vệ cho sự sống trên trái đất, ngăn không cho tia cực tím từ vũ trụ thâm nhập vào trái đất.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Mức đầy đủ: - Ozon là chất bảo vệ: Tầng ozon đóng vai trò cực kì quan trọng, nó có tác

56

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức ozon vào việc giải thích các vấn đề liên quan đến tầng ozon, từ đó phát triển ý thức bảo vệ môi trường và có định hướng hành động tích cực trong cuộc sống để bảo vệ môi trường xung quanh, giáo dục tinh thần trách nhiệm bản thân đối với môi trường.

N

BÀI 6: BẢO QUẢN TRÁI CÂY

U Y .Q G

Đ

trong kỹ thuật MAP như sau: %O2 (về thể tích)

Táo

4

Dâu tây

2,5

16

9

7

11

9

H Ư

TR ẦN

Đậu Hà Lan

% CO2 2

00

B

Cần Tây

N

Sản phẩm

-L

Í-

H

Ó

A

10

Bảng tổng hợp ở trên cho biết thành phần của hỗn hợp khí sử dụng đối với mỗi loại rau quả giúp chúng có thời hạn sử dụng lâu nhất. Khí còn lại là nitơ. Câu hỏi 1: Dựa vào bảng số liệu trên, hãy cho biết loại rau quả tươi nào ở trong bảng được đóng gói với hỗn hợp khí có thành phần N2 giống với không khí nhất? A. Táo B. Dâu tây C. Đậu Hà lan D. Cần tây

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 2: Thực tế, do lợi ích kinh tế trước mắt mà nhiều tổ chức, cá nhân đã sử dụng hóa chất độc hại để bảo quản trái cây. Việc dùng hóa chất làm cho trái cây giữ được rất lâu. Những giải pháp bảo quản trái cây nào được cho là an toàn và không an toàn với người dùng? Khoanh tròn có (nếu an toàn) hoặc không (nếu không an toàn) vào bảng sau:

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

người tiêu dùng. Kỹ thuật đóng gói bổ sung khí (Modified Atmosphere Packaging-MAP) là một giải pháp an toàn thay thế. Hỗn hợp khí được sử dụng

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

dụng để làm giảm sự thâm đen và sự phân hủy, nhưng quá trình này gây nguy hiểm đến sức khỏe của

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Trái cây tươi cắt sẵn và đóng gói có thời hạn sử dụng ngắn. Lưu huỳnh đioxit thường được sử

57

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

An toàn (Có) hoặc

Giải pháp

không an toàn (Không)

Dùng hóa chất không rõ nguồn gốc để bảo quản

Có/Không

trái cây. Bảo quản trái cây trong tủ lạnh.

Có/Không

Kỹ thuật đóng gói bổ sung khí MAP.

Có/Không

………………………………………………………………………………………..

H

Ơ

N

Câu hỏi 3: Một kinh nghiệm của những người trồng chuối là trong quá trình bảo quản chuối, để làm chuối xanh nhanh chín thì nên bỏ lẫn vài quả chuối đã chín

U Y .Q

Đ G N

Hà – Lao Cai, cam Hà Giang đã được bảo quản tốt hơn, nhờ đó bà con nông dân đã có thu nhập cao hơn. Nguyên nhân nào sau đây làm cho nước ozon

ẠO

Câu hỏi 4: Nhờ bảo quản bằng nước ozon, mận Bắc

H Ư

có thể bảo quản hoa quả tươi lâu ngày?

00

B

TR ẦN

A. Ozon là một khí độc. B. Ozon độc và dễ tan trong nước hơn oxi. C. Ozon có tính chất oxi hoá mạnh, khả năng sát trùng cao và dễ tan trong nước hơn oxi. D. Ozon có tính tẩy màu.

Í-

H

Ó

A

10

Hướng dẫn chấm bài 6 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án D. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

TO

ÁN

-L

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Khoanh đúng theo thứ tự : Không, Có, Có. Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: - Etylen là một loại hormon thực vật tự nhiên liên quan đến sự chín và lão hóa của thực vật, thúc đẩy quá trình chín của rất nhiều loài quả như chuối, cà chua, xoài, đu đủ… quá trình vàng lá ở hoa và rau. Khí etylen cũng được sinh ra trong quá trình chín của một số loại quả như chuối, xoài…

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

………………………………………………………………………………………….

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

thích cách làm trên.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

lẫn vào trong những quả chuối xanh. Em hãy giải

58

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Việc để lẫn những quả chuối chín với chuối xanh làm cho khí etylen sinh ra từ những quả chuối chín kích thích quá trình chín của những quả chuối xanh khác. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không làm bài.

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng

N

H

Ơ

kiến thức hóa học vào giải thích các hiện tượng thực tế, hiểu được sâu sắc dưới góc độ khoa học về một số kinh nghiệm bảo quản trái cây, từ đó phát triển niềm tin yêu

N

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Chọn đáp án C. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

.Q ẠO

BÀI 7: MÁY PHOTOCOPY

H Ư

và trong các cơ sở photo tư nhân. Nó đem lại nhiều tiện ích cho con người.

N

G

Đ

Hiện nay, máy photocopy là một thiết bị văn phòng hiện đại, đã phổ biến trong các cơ quan, các đơn vị hành chính sự nghiệp

B 00

thường có mùi lạ, rất khó chịu.

TR ẦN

Khi máy photocopy hoạt động, chúng ta sẽ cảm thấy trong phòng đặt máy photocopy

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Câu hỏi 1: Em hãy giải thích nguyên nhân do đâu sinh ra mùi khó chịu đó? Hiện tượng này gây ảnh hưởng xấu như thế nào đến sức khỏe con người? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2: Đề xuất biện pháp để giảm thiểu ảnh hưởng xấu gây ra từ hiện tượng nêu trên. ………………………………………………………………………………………...

TO

Hướng dẫn chấm bài 7 Câu hỏi 1:

D

IỄ N

Đ

ÀN

Mức đầy đủ: - Khi máy photocopy hoạt động sẽ sinh ra một luồng điện có điện áp lớn. Năng lượng của luồng điện này sẽ chuyển hóa một phần oxi không khí thành ozon. Khí ozon có mùi tanh của cá. tia löa ®iÖn → 2O3 3O2 

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

động sản xuất.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

khoa học, phát triển kĩ năng sống, phát triển kĩ năng ứng dụng khoa học vào trong lao

59

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Ozon trong không khí với hàm lượng nhỏ thì không ảnh hưởng xấu đến con người mà còn có tác dụng sát trùng không khí. Nhưng khi hàm lượng lớn có thể làm cho con người cảm thấy khô miệng, đầu óc mệt mỏi, ho, đau đầu, giảm thị lực, phá hoại hệ thống miễn dịch, làm tổn hại đến thần kinh não bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Ngoài ra ozon còn là chất xúc tác cho oxi và nitơ tác dụng

Ơ

.Q

ẠO

photo. - Lắp đặt thêm các thiết bị thông gió để kịp thời thải các loại khí độc ra ngoài.

H Ư

N

G

Đ

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được một trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài.

TR ẦN

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học để giải thích hiện tượng quen thuộc khi máy photo hoạt động, từ đó

00

B

đề xuất phương pháp giảm thiểu tác hại, phát triển kĩ năng sống và cải tạo cuộc sống.

A

10

BÀI 8: SO2 - KHÍ GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

H

Ó

Khí SO2 do các nhà máy thải ra là nguyên nhân quan trọng nhất gây ô nhiễm không khí. Tổ chức y tế thế giới (WHO) qui định: nếu lượng SO2 trong không khí

-L

Í-

vượt quá 3.10-5 mol/m3 thì coi như không khí bị ô nhiễm khí SO2.

ÀN

TO

ÁN

Câu hỏi 1: Khi tiến hành phân tích 50 lít không khí ở một thành phố, thấy có 0,012 mg SO2 thì không khí đó có bị ô nhiễm SO2 hay không ? ………………………………………………………………………………………... Câu hỏi 2: Khí SO2 là một trong những khí gây ô nhiễm môi trường, nguyên nhân

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Lắp đặt máy photocopy trong phòng thông thoáng, không đóng phòng kín khi

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Không đạt: Không nêu được nguyên nhân là do sinh ra khí O3 mà là do một nguyên nhân nào khác hoặc không làm bài.

N

với nhau tạo ra các loại oxit nitơ có mùi kích thích và độc hại. Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được sự sinh ra khí O3 khi máy photocopy hoạt động là nguyên nhân gây nên hiện tượng trên nhưng không nêu được tác hại của hiện tượng đó đối với sức khỏe con người.

D

IỄ N

Đ

chính là do A. SO2 là chất có mùi hắc, nặng hơn không khí B. SO2 là khí độc, nặng hơn không khí và khi tan trong nước mưa tạo mưa axit. 60

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

C. SO2 vừa có tính khử, vừa có tính oxi hóa. D. SO2 là một oxit axit. ………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 3: Có nhiều giải pháp được cho là góp phần hạn chế không khí bị ô nhiễm khí SO2. Khoanh tròn “Có” hoặc “Không” ứng với mỗi trường hợp trong bảng sau: Giải pháp này có góp phần hạn chế không khí bị ô nhiễm SO2 hay không ?

Có hoặc không ?

Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phát thải nhằm

Ơ H

Có / Không

.Q

phát tán được nhanh.

G N

TR ẦN

nguồn phát sinh .

H Ư

trường địa phương, nhưng thực tế các hóa chất thải ra gây mưa axit đã lan tỏa đi xa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km khỏi

Đ

khói thật cao nhằm tránh ô nhiễm cho môi

B

Có bạn cho rằng, nếu vậy không nên xây các ống khói cao ở các nhà máy vì tốn kém và góp phần gieo rắc mưa axit trên diện rộng. Ý kiến của em thì sao?

H

Ó

A

10

00

Hướng dẫn chấm bài 8 Câu hỏi 1: Mức đầy đủ: Kết luận đúng dựa trên kết quả tính toán như sau: Đổi: 50 lít = 50.10-3 m3

-L

Í-

0, 012.10−3 Số mol SO2 = = 0,1875.10-6 (mol). 64

ÀN

TO

ÁN

Trong 50.10-3 m3 có 0,1875.10-6 mol SO2 → 1 m3 có x mol SO2 → x = 3,75.10-6 mol/ m3 < 30.10-6 mol/m3 → Không khí không bị ô nhiễm

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

…………………………………………………………………………………….......... Câu hỏi 4: Các nhà máy buộc phải xây ống

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Các nhà máy phải xây dựng ống khói thật cao để khí SO2

N

Có / Không

U Y

Lắp đặt các thiết bị hấp thụ khí SO2.

http://daykemquynhon.ucoz.com

Có / Không

N

hạn chế tối đa phát tán SO2 vào khí quyển.

D

IỄ N

Đ

Mức chưa đầy đủ: - Khẳng định không khí không bị ô nhiễm nhưng chưa tính toán chứng minh được. - Hoặc tính toán đúng nhưng kết luận sai: không khí có bị ô nhiễm

61

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Hiểu đúng bản chất vấn đề, các bước tính toán đúng nhưng kết quả tính toán sai (có thể do viết sai). Không đạt: - Tính toán sai và kết luận không khí bị ô nhiễm. - Không làm bài. Câu hỏi 2:

Ơ H

H Ư

N

G

Đ

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được việc cần phải xây dựng các ống khói thải khí ở các nhà máy nhưng chưa nói đến việc xử lý các khí thải trước khi thải ra ngoài môi trường.

TR ẦN

Không đạt: Đồng ý với ý kiến của bạn hoặc không làm bài.

00

B

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức về khí SO2 vào thực tiễn đời sống, sản xuất và bảo vệ môi trường. Từ đó, định hướng hành động tích cực nhằm bảo vệ mội trường, phát triển ý thức trách

A

10

nhiệm của bản thân vì sức khỏe cộng đồng.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

BÀI 9: MƯA AXIT Hình vẽ bên là những bức tượng Caryatid (tượng hình phụ nữ thay cho cột) được xây dựng ở Acropolis tại Athen hơn 2500 năm trước. Các bức tượng này được tạc từ một loại đá gọi là đá cẩm thạch. Đá cẩm thạch được tạo thành từ canxi cacbonat. Năm 1980, những bức tượng nguyên bản đã được chuyển vào trong bảo tàng Acropolis và được thay thế bởi những bản sao đúng như thật.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

trường là bé nhất.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

.Q

Mức đầy đủ: Vẫn cần có các ống khói thải khí thải ở các nhà máy để tránh khí thải tích tụ nhiều trong khu vực nhà máy. Tuy nhiên, cần cải tiến các ống khói ở các nhà máy, xử lý tối ưu các khí thải sao cho hàm lượng khí gây ô nhiễm thoát ra môi

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Mức đầy đủ: Học sinh khoanh tròn đúng theo thứ tự : Có , Có, Không. Không đạt : Đáp án khác hoặc không làm bài. Câu hỏi 4:

N

Mức đầy đủ: Chọn đáp án B. Không đạt : Chọn đáp án khác hoặc không làm bài. Câu hỏi 3:

62

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Những bức tượng nguyên bản đã bị ăn mòn bởi mưa axit. Tác động của mưa axit lên đá cẩm thạch có thể được mô hình hóa bằng việc đặt các mảnh đá cẩm thạch vào giấm qua một đêm. Giấm ăn và mưa axit có cùng nồng độ axit. Khi đá cẩm thạch được cho vào trong giấm ăn, có những bọt khí được tạo ra.

Ơ

Câu hỏi 1: Những học sinh thực hiện thí nghiệm này cũng để các mảnh đá cẩm thạch trong nước nguyên chất (nước cất) qua một đêm. Hãy giải thích vì sao các học sinh lại thực hiện bước này trong thí nghiệm. ……………………………………………………………………………………….

N

Khối lượng của mảnh đá cẩm thạch được xác định trước và sau thí nghiệm.

ẠO

0

N

G

Đ

t → CaO + CO D. CaCO3  ……………………………………………………………………………………… Câu hỏi 3: Mưa được hình thành do hơi nước bay lên gặp lạnh ngưng tụ thành những

TR ẦN

H Ư

giọt nước lớn dần, rơi xuống bề mặt trái đất gây mưa. Vậy, tại sao trong nước mưa lại có axit?

Ó

A

10

00

B

……………………………………………………………………………………… Câu hỏi 4: Mưa axit gây phá huỷ rộng lớn cho rừng cây khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là những vùng công nghiệp hoá như châu Âu và Bắc Mỹ. Mưa axit xảy ra chủ yếu do sự phóng thích SO2 từ sự nung chảy quặng sunfua và sự đốt cháy các nhiên liệu. Trong không khí, một phần SO2 chuyển thành SO3 được hấp thụ trong nước mưa chuyển thành axit sunfuric. Giả sử rằng cứ 50000 phân tử nước (chứa trong 4,50 × 104

TO

ÁN

-L

Í-

H

lít nước của một trận mưa) hấp thụ một phân tử SO3 và toàn bộ axit sunfuric đều tan trong lượng mưa nêu trên. Dùng các thông tin này để xác định nồng độ mol/l của axit sunfuric trong nước mưa? Cho: H = 1,008; O = 16,00 ; S = 32,06 ; NA = 6,022 × 1023 Giả sử khối lượng riêng của nước (lỏng) là 1,00 g.ml−1

D

IỄ N

Đ

ÀN

Hướng dẫn chấm bài 9 Câu hỏi 1

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

C. CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

TP

.Q

U Y

trên do mưa axit? A. CaCO3 + 2H+ → Ca2+ + CO2 + H2O B. CaSO3 + H+ → Ca2+ + CO2 + H2O

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

H

Câu hỏi 2: Phản ứng hóa học nào đã xảy ra trong hiện tượng ăn mòn các bức tượng

Mức đầy đủ:

- Để so sánh với thí nghiệm giữa giấm ăn và đá cẩm thạch và vì thế cho thấy axit là cần thiết cho phản ứng hòa tan đá cẩm thạch.

63

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Để đảm bảo rằng nước mưa phải có tính axit như mưa axit thì mới gây ra phản ứng hóa học được còn nước mưa bình thường không ăn mòn đá cẩm thạch.

Mức chưa đầy đủ: - Để so sánh với thí nghiệm giữa giấm ăn và đá cẩm thạch, nhưng học sinh không làm rõ điều gì đang được thực hiện để cho thấy rằng axit (giấm) là cần thiết cho phản ứng hóa học. - Để xem liệu rằng mảnh đá cẩm thạch có thay đổi trong nước tinh khiết hay - Các học sinh đưa bước này vào trong thí nghiệm để cho thấy điều gì xảy ra

Ơ

khi có mưa thông thường trên đá cẩm thạch.

H

H Ư

như HNO3 hoặc H2SO4 theo mưa rơi xuống đất tạo mưa axit.

10

00

B

TR ẦN

4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3 2SO2 + O2 + 2H2O → 2H2SO4 (có xúc tác bụi kim loại trong không khí) Mức chưa đầy đủ: Nêu được nguyên nhân nhưng chưa viết được phương trình phản ứng. Không đạt: Không giải thích được hoặc không làm bài.

Í-

H

Ó

A

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Khối lượng nước là 4,5.104.1000 = 4,5.107 gam

ÁN

-L

4,5.107  → Số mol H2O là = 2,5.106 mol 18

Đ

ÀN

TO

 → Số mol SO3 bị hấp thụ là

2,5.106 = 50 mol 5.104

 → Số mol axit H2SO4 là 50 mol  → Nồng độ H2SO4 trong nước mưa là

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

G

oxi không khí (trong điều kiện thích hợp), khi tan vào nước mưa tạo ra các axit mạnh

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N .Q TP

Đ

ẠO

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Trong nước mưa có axit là do: khí thải từ công nghiệp, từ núi lửa, từ hoạt động con người sinh ra các khí NO2, SO2 … Các khí này bị oxi hóa bởi

IỄ N D

U Y

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn đáp án A. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Không đạt: Các câu trả lời khác hoặc không làm bài.

Các phản ứng xảy ra:

N

không.

50 = 1,1 .10-3 mol/l 4 4,5.10

Mức chưa đầy đủ: Lập công thức đúng nhưng kết quả sai do thay số nhầm hoặc do viết nhầm.

64

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Không đạt: Lập công thức sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực vận dụng kiến thức về SO2,NO2… vào giải thích hiện tượng thực tiễn là mưa axit, từ đó có định hướng hành động tích cực nhằm giảm thiểu hiện tượng mưa axit, bảo vệ môi trường, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân với cuộc sống cộng đồng, phát triển kĩ năng

.Q

ẠO

TP

hô hấp, đường tiêu hóa, qua da…

G N

H Ư

dịch thủy ngân (để trang trí)… Do không biết nên cháu bé đã uống dung dịch thủy ngân trong lọ tăm chảy ra ngoài và bị ngộ độc. Ban đầu sốt cao, sau

Đ

Câu hỏi 1: Một cháu bé trong khi đùa nghịch sơ ý đã làm rơi vỡ lọ tăm, chứa dung

TR ẦN

đó bị hôn mê, co giật. Nếu gia đình không có các

10

00

B

biện pháp sơ cứu kịp thời, sau đó đưa bé đến bệnh viện thì có thể dẫn đến tử vong . Vậy, theo em, khi gặp trường hợp trên, nên áp dụng ngay những biện pháp cụ thể nào để sơ cứu kịp thời cho bé?

A

Câu hỏi 2: Ở gia đình bạn Phương sử dụng nhiệt kế bầu thủy ngân. Trong một lần

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

quét mạng nhện tường nhà, bạn lỡ tay làm rơi nhiệt kế xuống nền nhà, bầu thủy ngân của nhiệt kế bị vỡ, thủy ngân rơi ra sàn nhà. Bạn Phương loay hoay không biết làm cách nào để thu dọn thủy ngân một cách an toàn. Vậy, em hãy đưa ra giải pháp an toàn để thu gom thủy

ÀN

ngân trong tình huống này. Giải thích.

D

IỄ N

Đ

Hướng dẫn chấm bài 10 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Các biện pháp sơ cứu người nhiễm độc thủy ngân:

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

vong khi bị nhiễm thủy ngân với nồng độ lớn (lớn hơn 100 microgam/m3). Thủy ngân độc hơn khi ở thể hơi vì dễ dàng hấp thụ vào cơ thể qua nhiều con đường như đường

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

BÀI 10: NHIỄM ĐỘC THỦY NGÂN Thủy ngân là 1 loại kim loại nặng, rất độc. Người bị nhiễm thủy ngân bị run chân tay, rung mí mắt, mất ngủ, giảm trí nhớ, rối loạn thần kinh…thậm trí có thể bị tử

N

sống.

65

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Kích thích nôn: dùng các biện pháp để làm cho người bệnh nôn nhằm thải thủy ngân ra ngoài. - Uống thật nhiều nước để thủy ngân nhanh chóng được đào thải ra ngoài. Sau đó, cần nhanh chóng đưa bé đến bệnh viện để có những giải pháp tốt nhất. Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được 1 trong 2 biện pháp là kích thích nôn hoặc uống thật nhiều nước.

N

Không đạt: - Học sinh không nêu đúng ý nào. - Không làm bài.

Ơ

Câu hỏi 2

H Ư

sự khuếch tán hơi thủy ngân trong không khí:

N

G

rắn và không bay hơi, do đó quá trình thu gom thủy ngân đơn giản hơn, hạn chế tối đa

B

TR ẦN

Hg + S → HgS Mức chưa đầy đủ: Đưa ra lời khuyên đúng nhưng không giải thích được. Không đạt: Đưa ra lời khuyên không chính xác hoặc không làm bài.

10

00

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về thủy ngân vào thực tiễn cuộc sống, biết cách phòng tránh và sơ cứu người bị nhiễm độc

BÀI 11: KHÍ CACBONIC

Í-

H

Ó

A

thủy ngân, phát triển kĩ năng sống.

TO

ÁN

-L

Khí cacbonic (khí cacbon đioxit) là một hợp chất ở điều kiện bình thường tồn tại ở dạng khí, bao gồm một nguyên tử cacbon và hai nguyên tử oxi (CO2), là một hợp chất hóa học được biết đến rộng rãi bởi nó là khí thải sinh ra ngày càng nhiều do các hoạt động của con người, gây hậu quả nghiêm trọng đến môi trường sống trên trái đất.

D

IỄ N

Đ

ÀN

Nó không duy trì sự sống và sự cháy nhưng lại là nguồn nguyên liệu không thể thiếu cho sự quang hợp của cây xanh.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Đ

ẠO

ngân rơi ra. Sau một thời gian (khoảng 15 phút), ta dùng chổi quét sạch, gói vào giấy và cho vào thùng rác. - Vì S có thể tác dụng với thủy ngân ở nhiệt độ thường, tạo thành HgS dạng

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

không khí trong nhà, sau đó kiếm ít bột lưu huỳnh rắc đều phủ kín lên vị trí có thủy

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Mức đầy đủ: - Khi vô tình làm vỡ nhiệt kế thủy ngân, chúng ta nên lấy một cái bát úp ngay lên trên vị trí mà thủy ngân rơi ra để ngăn không cho hơi thủy ngân khuếch tán ra

66

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 1: Bình chữa cháy CO2 là loại bình chữa cháy xách tay bên trong chứa khí CO2 được nén với áp lực cao, dùng để dập tắt các đám cháy nhỏ mới phát sinh: đám

.Q ẠO

hiện tượng này là do khí CO2 trong nước giải khát thoát ra. Tuy nhiên, bạn Dương không thể

G N

TR ẦN

nước giải khát là gì. Em hãy giải thích giúp bạn Dương các vấn đề trên.

H Ư

CO2 lại thoát ra nhanh như vậy. Và bạn Dương cũng không biết vai trò của khí CO2 trong chai

Đ

giải thích được vì sao khi bật nắp chai thì khí

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 4: Trước đây, thủ đô Hà Nội nổi tiếng là một trong những thành phố nhiều cây xanh nhất thế giới. Tuy nhiên, hiện nay, thủ đô Hà Nội đang có nhiều thay đổi về cảnh quan môi trường. Để xây dựng các công trình hiện đại, mở rộng mạng lưới giao thông thủ đô, nhiều cây xanh cổ thụ đã bị đốn hạ. Theo ước tính, đã có khoảng 6.700 cây xanh trên 190 tuyến phố đã bị đốn hạ theo đề án cải tạo, thay thế cây xanh do Sở Xây dựng Hà Nội thực hiện. Bạn Lan đã đưa ra nhận định rằng việc chặt bỏ cây cổ thụ sẽ làm tăng đáng kể hàm lượng khí CO2 trong không khí ở Hà Nội, làm nhiệt độ ở Hà Nội có thể tăng lên. Em có đồng ý với nhận

ÀN

định của bạn Lan không? Vì sao?

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ra khỏi cốc. Bạn Dương cho rằng nguyên nhân

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 3: Trong cuộc sống hằng ngày, khi mở một chai nước giải khát có ga ta thấy xuất hiện rất nhiều bọt khí bốc lên và có thể trào

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

chúng ta có sử dụng bình chữa cháy CO2 để dập tắt được không? Vì sao? ………………………………………………………………………………………..

Ơ

Vậy, người ta đã lợi dụng tính chất gì của CO2 để dập tắt đám cháy? ……………………………………………………………………………………. Câu hỏi 2: Trong các đám cháy kim loại mạnh như cháy kim loại kiềm, Mg, Al…

N

cháy chất rắn, chất lỏng và hiệu quả cao đối với đám cháy thiết bị điện, đám cháy trong phòng kín, buồng hầm. Cách sử dụng và thao tác đơn giản thuận tiện, hiệu quả.

D

IỄ N

Đ

Hướng dẫn chấm bài 11 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Lợi dụng tính chất: khí CO2 nặng hơn không khí, không duy trì sự cháy (với các đám cháy thông thường), không gây độc hại cho con người và động

67

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

vật. Vì vậy, khi xịt khí CO2 vào đám cháy thì khí CO2 sẽ đẩy không khí lên cao, cách li O2 với chất cháy, làm đám cháy kết thúc. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 đến 2 ý trong các ý sau : - CO2 nặng hơn không khí. - Không duy trì sự cháy.

Na… 0

.Q

hoặc không trả lời.

Đ

Câu hỏi 3

H Ư

N

G

Mức đầy đủ: - Ở điều kiện thường, khí CO2 tan rất ít trong nước. Tuy nhiên, khi áp suất cao,

TR ẦN

độ tan CO2 tăng lên đáng kể. Trong công nghệ đóng chai nước giải khát, người ta thường nén khí CO2 với áp suất cao, làm khí CO2 tan khá nhiều trong nước, sau đó

10

00

B

đóng kín chai lại. Khi mở nắp chai, áp suất giảm đột ngột, các phân tử CO2 “thi nhau” giải phóng ra ngoài, làm xuất hiện nhiều bọt trào lên. - Khi uống nước giải khát có ga làm lạnh (khí CO2 còn lưu lại trong nước giải khát), nước đi vào dạ dày có nhiệt độ cao hơn, khí CO2 sẽ thoát ra ngoài qua miệng

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

một cách nhanh chóng, mang theo nhiệt lượng, khiến ta có cảm giác mát mẻ. Ngoài ra khí CO2 còn có tác dụng kích thích nhẹ đối với thành dạ dày, giúp tăng cường dịch vị phân giải, trợ giúp tiêu hóa. Mức đầy đủ: Trả lời đúng 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Trả lời không đúng ý nào hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: - Đồng ý với ý kiến bạn Lan. - Cây xanh khi quang hợp tiêu thụ khí CO2, sinh ra khí O2, giúp cân bằng hàm lượng khí O2 và CO2 trong khí quyển. Cây xanh bị chặt phá sẽ dẫn đến hệ lụy là hàm

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

t → M2On + nC nCO2 + 2M  Mức chưa đầy đủ: Kết luận không thể dùng CO2 để dập tắt đám cháy kim loại mạnh nhưng không giải thích được. Không đạt: Kết luận có thể dùng CO2 để dập tắt đám cháy kim loại mạnh

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

- Vì các kim loại mạnh tiếp tục bùng cháy trong khí CO2 do xảy ra phản ứng:

Ơ

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Không thể dùng khí CO2 để dập tắt các đám cháy kim loại mạnh như Mg, Al,

N

Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài.

lượng khí CO2 tăng, gây hiệu ứng nhà kính, làm tăng nhiệt độ trái đất, đặc biệt là bầu không khí trong vùng có cây xanh bị chặt hạ nhiều.

68

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức chưa đầy đủ: Đồng ý với ý kiến bạn Lan nhưng chưa giải thích được vì sao. Không đạt: Không đồng ý với bạn Lan và đưa ra nhận định việc chặt bỏ cây xanh không ảnh hưởng đến nhiệt độ của Hà Nội hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực trao đổi, hợp tác, tìm kiếm thông tin để giải quyết vấn đề thực tiễn, năng lực vận dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn, cải tạo môi trường sống, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân với môi

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

không. Hầu hết năng lượng bức xạ từ Mặt Trời đi qua bầu khí quyển của Trái Đất. Trái Đất hấp thụ một phần năng lượng đó và một phần bị phản xạ ngược lại từ bề mặt Trái Đất. Một phần năng lượng phản xạ ngược lại này sẽ được bầu khí quyển hấp thụ. Kết quả của hiện tượng này là nhiệt độ trung bình trên bề mặt Trái Đất cao hơn so với khi không có bầu khí quyển. Bầu khí quyển của Trái Đất có hiệu ứng tương tự như nhà kính, vì thế xuất hiện thuật ngữ hiệu ứng nhà kính. Hiệu ứng nhà kính ngày càng trở nên rõ rệt hơn vào thế kỷ 20. Thực tế là nhiệt độ trung bình của bầu khí quyển Trái Đất đang ngày một tăng lên. Trong các bài báo và tạp chí, lượng khí thải cacbon đioxit vẫn được coi là lý do chính gây ra hiện tượng tăng nhiệt độ trong thế kỷ 20. Một học sinh tên là Nam tỏ ra thích thú với mối liên hệ có thể có giữa nhiệt độ trung bình của bầu khí quyển với khí thải cacbon đioxit trên Trái Đất. Bạn ấy đã theo dõi hai đồ thị sau trong thư viện.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ G N

TR ẦN

Đất hoạt động như một tấm chắn bảo vệ bề mặt hành tinh của chúng ta, ngăn chặn các biến thể từ nhiệt độ cao tồn tại trong chân

H Ư

nóng. Chỉ một phần nhỏ năng lượng này đến được Trái Đất. Bầu khí quyển của Trái

ẠO

trên Trái Đất đến từ Mặt trời, Mặt Trời bức xạ năng lượng vào không gian vì nó rất

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

TP

.Q

Hãy đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi. HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH: HIỆN THỰC HAY HƯ CẤU? Các sinh vật sống cần năng lượng để tồn tại. Năng lượng giúp duy trì sự sống

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

BÀI 12: HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH (THE GREEN HOUSE EFFECT)

H

Ơ

N

trường, phát triển kĩ năng sống.

69

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

20 Khí thải cacbon đioxit (Ngàn triệu tấn một năm) 10

1860

1870

1880

1890

1900

1910

1920

1930

1940

1950

1960

1940

1950

1960

1970

1980

1990

→

.Q

U Y

15.0

1870

1880

1890

1900

1910

1920

1930

1980

1990

ẠO

→

1970

năm

H Ư

N

G

Đ

Từ hai đồ thị này, Nam rút ra kết luận rằng sự gia tăng nhiệt độ trung bình của bầu khí quyển Trái Đất chắc chắn là do sự gia tăng của lượng khí thải cacbon đioxit. Câu hỏi 1: Điều gì có trong đồ thị dẫn tới kết luận của Nam? ........................................................................................................................................

TR ẦN

Câu hỏi 2: Dãy các khí nào sau đây đều gây ra hiệu ứng nhà kính? A. CO2, CH4, N2O, CFC. B. CO2, SO2, H2O, N2.

Í-

H

Ó

A

10

00

B

C. H2O, CH4, O2, O3. D. N2O, SO2, CFC, O2. ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Hiệu ứng nhà kính có gây ra ảnh hưởng nào dưới đây không? Khoanh tròn "Có" hoặc "Không" ứng với mỗi trường hợp sau:

-L

Ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính

Có hoặc Không Có/Không

Nhiệt độ trái đất tăng.

Có/Không

TO

ÁN

Mực nước biển tăng lên. Gây bệnh ung thư da và đục thủy tinh thể.

Có/Không

D

IỄ N

Đ

ÀN

……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 4: Ta sẽ ước lượng sự phân bố các khí nhà kính trong khí quyển trái đất bằng cách giả thiết rằng những khí này (CO2, CH4, ...) được khoanh vùng trong tầng có độ cao giữa 10 và 11 km (Cách mô tả như thế không chính xác, nhưng có mục đích minh

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

1860

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

14.6

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

15.4

Nhiệt độ trung bình của bầu khí quyển Trái đất (°C)

http://daykemquynhon.ucoz.com

Ơ

N

Năm

70

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

họa một số khái niệm). Ảnh hưởng của tầng khí - nhà kính như trên sẽ gây ảnh hưởng ra sao đối với nhiệt độ của khí quyển tại độ cao dưới 10 km? ...................................................................................................................................... Câu hỏi 5: Năm 1997 và 1998 đã xảy ra những đám cháy rừng dữ dội ở In-đô-nê-xi-a. Những đám cháy rừng này khiến

Ơ

N

lượng cacbon đioxit trong bầu khí quyển tăng chút ít. Một lý do giải thích cho điều này là khi các chất hữu cơ cháy sinh ra cacbon đioxit. Ngoài lý do trên, còn có lý do nào khác giải thích tại sao khi diện tích rừng bị thu hẹp

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

N

G

Đ

ẠO

Hãy cho biết mỗi nguồn năng lượng dưới đây có sản sinh ra cacbon đioxit hay không? Hãy khoanh tròn “Có” hoặc “Không” ứng với mỗi loại.

TR ẦN

Năng lượng từ than đá.

H Ư

Nguồn năng lượng

Năng lượng từ dầu mỏ.

Có sản sinh ra cacbon đioxit hay không? Có / Không Có / Không Có / Không

Năng lượng hạt nhân.

Có / Không

10

00

B

Năng lượng gió, năng lượng mặt trời, thủy điện...

H

Ó

A

Câu hỏi 7: Hiệu ứng nhà kính làm nhiệt độ trái đất tăng lên đang là vần đề cấp bách toàn cầu. Hãy nêu hai biện pháp hạn chế phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.

-L

Í-

Hướng dẫn chấm bài 12 Câu hỏi 1:

ÁN

Mức đầy đủ:

TO

Đề cập tới sự gia tăng của cả nhiệt độ (trung bình) và khí thải cacbon đioxit. - Vì từ năm 1910, cả hai đồ thị đều bắt đầu tăng lên. - Nhìn chung càng có nhiều khí thải cacbon đioxit, thì nhiệt độ càng tăng lên. Mức chưa đầy đủ: Lượng khí cacbon đioxit và nhiệt độ trung bình của Trái Đất tỷ lệ thuận với nhau.

Đ IỄ N D

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

kính một phần do nguyên nhân từ việc sử dụng một số nguồn năng lượng nào đó.

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

trong bầu khí quyển? ……………………………………………………………………………………......... Câu hỏi 6: Sự tăng nồng độ cacbon đioxit trong bầu khí quyển gây nên hiệu ứng nhà

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

có thể gây nên sự tăng lượng cacbon đioxit

71

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Không đạt: - Chỉ nhắc tới sự gia tăng của một trong hai đại lượng nhiệt độ (trung bình) hoặc khí thải cacbon đioxit. + Nhiệt độ tăng lên. + Cacbon đioxit đang ngày một tăng lên. - Đáp án khác. - Không trả lời.

Ơ

N

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chon A. CO2, CH4, N2O, CFC. Không đạt: Các câu trả lời khác hoặc không trả lời.

H

Đ

ẠO

Mức đầy đủ: Các khí nhà kính làm nóng hạ tầng khí quyển, vì một số photon hồng ngoại

H Ư

N

G

(IR) (có nguồn gốc từ bề mặt Trái Đất) lẽ ra thoát khỏi khí quyển, lại bị hấp thụ và bắn trở lại; sự bắn trở lại bề mặt Trái Đất làm cho hạ tầng khí quyển nóng lên.

TR ẦN

Mức chưa đầy đủ: Cho biết Trái Đất nóng lên nhưng chưa giải thích nguyên nhân hoặc giải thích

B

nhưng chưa chính xác. Không đạt: Các câu trả lời khác hoặc không trả lời.

00

Câu hỏi 5

10

Mức đầy đủ:

-L

Í-

H

Ó

A

- Nhờ quá trình quang hợp, cây xanh hấp thụ CO2 và sinh ra khí O2. - Cháy rừng làm cho diện tích rừng bị thu hẹp dẫn đến quá trình trao đổi oxi và cacbon đioxit thay đổi, làm cho hàm lượng CO2 tăng. Mức chưa đầy đủ: Nêu được ít nhất 1 trong 2 ý trên.

ÁN

Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

TO

Câu hỏi 6 Mức đầy đủ: Khoanh đúng theo thứ tự : Có, Có, Không, Không

ÀN

Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Câu hỏi 4

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y .Q TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Khoanh đúng theo thứ tự: Có, Có, Không. Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

D

IỄ N

Đ

Câu hỏi 7 Mức đầy đủ: - Giảm thiểu khí thải từ các nhà máy công nghiệp, khí thải từ các phương tiện giao thông vận tải…

72

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Bảo vệ, trồng và chăm sóc cây xanh, phát triển diện tích rừng. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được một trong hai ý trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực đọc hiểu, phân tích, tổng hợp, giải thích các hiện tượng thực tế, từ đó có định hướng hành động tích cực của bản thân đối với môi trường, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân đối với môi trường.

Ơ

N

BÀI 13: CO – KHÍ ĐỘC VÔ HÌNH

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

mạnh do vậy khi bị ngộ độc thường khó phát hiện. Nguyên nhân gây nhiễm độc khí CO thường gặp là dùng các loại than để đun nấu, sưởi ấm, chạy máy phát điện, khói từ các vụ cháy nhà, khói xả từ động cơ ô tô, xe máy, ở nơi thông khí kém (phòng kín, khu vực ít lưu thông khí), sử dụng lò nướng bằng khí đốt để sưởi… Biểu hiện lâm sàng của người nhiễm độc CO: nhẹ sẽ có cảm giác đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, nôn; nặng hơn là đau ngực, khó tập trung, nhìn mờ, khó thở khi gắng sức nhẹ, mạch nhanh, thở nhanh; nặng nữa có thể mất định hướng, co giật, hôn mê, rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, thiếu máu cơ tim, phỏng da. Câu hỏi 1: Sự tạo thành khí CO nhiều có thể xuất hiện trong các trường hợp nào sau đây? Hãy khoanh tròn “Có” hoặc “Không” vào các trường hợp sau: Có hay không

TO

Trường hợp

Có/Không

Chạy ô tô phát điện trong phòng kín

Có/Không

Nấu ăn bằng bếp ga trong bếp thoáng khí

Có/Không

Đốt than nướng bánh ngoài trời thoáng khí

Có/Không

Đ

ÀN

Đốt lò than sưởi ấm trong phòng kín

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

chất khí không màu, không mùi và không gây kích thích, có khả năng khuếch tán

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q Đ G N H Ư

thương nặng nhất đặc biệt là các cơ quan quan trọng là não và tim. Khí CO là một

ẠO

thành hợp chất bền làm giảm oxi trong máu ở tất cả các cơ quan của cơ thể, những cơ quan nào sử dụng nhiều oxi nhất sẽ bị tổn

IỄ N D

TP

chuyển oxi đến các cơ quan của cơ thể) tạo

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Khí cacbon monooxit (CO) là chất gây ngạt toàn thân do nó kết hợp với hemoglobin (hemoglobin kết hợp với O2 thành hợp chất kém bền và có tác dụng

………………………………………………………………………………………...

73

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2: Sự cháy các chất (chứa Cacbon) trong điều kiện nào thì sinh ra nhiều khí CO? ………………………………………………………………………………………... Câu hỏi 3: Để phòng tránh bị nhiễm độc khí CO, khi đốt nhiên liệu phục vụ cho cuộc sống và sản xuất, chúng ta phải lưu ý những vấn đề gì? ……………………………………………………………………………………….. Hướng dẫn chấm bài 13

Ơ

N

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Khoanh tròn đúng theo thứ tự: Có, Có, Không, Không Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

ẠO

Đ

G

N

H Ư

Câu hỏi 3

TR ẦN

Mức đầy đủ: - Phải đốt trong điều kiện thoáng khí (dư O2), tuyệt đối không đốt trong phòng

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

kín và không cho các loại máy nổ hoạt động trong phòng kín. - Trong trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc với sự cháy trong những nơi không thể làm cho thoáng khí, phải đeo mặt nạ phòng độc và có thiết bị kiểm tra hàm lượng khí CO (cài đặt thiết bị Carbon monoxide detector). Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến phát triển năng lực vận dụng kiến thức về khí CO vào đời sống, sản xuất. Từ đó, có định hướng hành động đúng khi gặp các tình huống cụ thể liên quan đến khí CO, đề xuất giải pháp phòng tránh sự nhiễm độc khí CO, hình thành và phát triển kĩ năng sống, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân với môi

D

IỄ N

Đ

ÀN

trường.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

0

t → 2CO CO2 + C  Mức chưa đầy đủ: Nêu được trường hợp các hợp chất cháy trong điều kiện thiếu O2 thì sinh ra nhiều CO nhưng chưa viết được phương trình phản ứng. Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

0

t C + O2  → CO2

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Sự cháy các chất trong điều kiện thiếu O2 thường sinh ra nhiều CO :

74

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 14: PHÂN ĐẠM Phân đạm là tên gọi chung của các loại phân bón vô cơ cung cấp đạm (nguyên tố Nitơ) cho cây trồng. Đạm là chất dinh dưỡng rất cần thiết và rất quan trọng đối với

cây. Bón đạm thúc đẩy quá trình tăng trưởng của cây, làm cho cây ra nhiều nhánh, phân cành, ra lá nhiều; lá cây có kích thước to,

U Y

.Q

Câu hỏi 1: Nếu bón phân đạm không đúng cách sẽ làm mất hàm lượng dinh dưỡng của đạm. Đối với đất chua, người ta thường bón vôi để khử chua cho đất. Tuy nhiên, nếu bón vôi và bón đạm Ure không đúng cách thì hiệu quả không cao. Em hãy nêu

ẠO

cách bón vôi và bón phân đạm cho cây trồng mang lại hiệu quả cao nhất. Giải thích?

H Ư

N

G

Đ

………………………………………………………………………………................ Câu hỏi 2: Một học sinh nhận định: Sau một thời gian bón phân đạm amoni (NH4NO3, NH4Cl...) thì độ chua của đất tăng lên. Em có đồng ý với nhận định của

TR ẦN

bạn không? Vì sao? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Ở nước ta, trong những ngày nắng nóng, những người nông dân thường

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

bón đạm (amoni, ure) cho lúa lúc chiều tối, khi ánh nắng mặt trời không còn. Điều này được giải thích như thế nào? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 4: Ở bên là hình ảnh trên bao phân đạm Hà Bắc. Thông tin trên bao ghi: Nitơ ≥ 46,3% , khối lượng tịnh 50 kg. Biết thành phần chính của đạm ure là (NH2)2CO. Dựa vào các thông tin ghi trên bao, xác định khối lượng (NH2)2CO ít nhất có trong một bao phân đạm Ure Hà Bắc.

Mức đầy đủ: - Bón vôi khử chua trước rồi vài ngày sau mới bón phân đạm.

D

IỄ N

Đ

ÀN

Hướng dẫn chấm bài 14 Câu hỏi 1

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

giai đoạn cây sinh trưởng mạnh.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

màu xanh; lá quang hợp mạnh, do đó làm tăng năng suất cây. Phân đạm cần cho cây trong suốt quá trình sinh trưởng, đặc biệt là

N

cây. Đạm là nguyên tố tham gia vào thành phần chính của clorophin, prôtit, các axit amin, các enzym và nhiều loại vitamin trong

75

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Nếu bón vôi (Ca(OH)2) và đạm Ure cùng lúc thì sẽ thất thoát hàm lượng đạm, do các phản ứng sau: → (NH4)2CO3 (NH2)2CO + 2H2O  → CaCO3 + NH3 ↑ + H2O Ca(OH)2 + (NH4)2CO3  NH3 bay hơi làm thất thoát đáng kể 1 lượng đạm. Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu đúng cách phù hợp để bón vôi và bón phân đạm nhưng chưa giải thích được. Không đạt: Không trả lời đúng ý nào hoặc không làm bài.

N

Câu hỏi 2

.Q

Đ

ẠO

thích được vì sao. Không đạt: Không đồng ý với nhận định trên hoặc không trả lời.

H Ư

N

G

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Ở nước ta, trong những ngày nắng nóng, những người nông dân thường bón đạm (amoni, ure) cho lúa lúc chiều tối, khi ánh nằng mặt trời không còn.

TR ẦN

Do nếu bón phân đạm khi còn nắng, dưới tác dụng của nhiệt độ, đạm dễ bị phân hủy sinh ra khí NH3 bay hơi dẫn đến thất thoát hàm lượng đạm: 0

H

Ó

A

10

00

t → 2NH3 ↑ + CO2 + H2O (NH4)2CO3  Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được nguyên nhân đạm dễ bị phân hủy dưới ánh nắng mặt trời nhưng chưa viết được phương trình phản ứng. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

Í-

Câu hỏi 4

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Mức đầy đủ: Khối lượng nguyên tố N trong 1 bao phân đạm Ure (50 kg) ít nhất là

IỄ N D

B

→ (NH4)2CO3 (NH2)2CO + 2H2O 

46,3.50 = 23,15 kg 100

Khối lượng ure tương ứng với lượng N trên là

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

- Do phân đạm amoni có ion NH4+ thủy phân sinh ra môi trường axit nên làm đất chua: NH4+ + H2O  NH3 + H3O+ Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được sự đồng ý với ý kiến trên nhưng không giải

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Mức đầy đủ: - Đồng ý với nhận định trên.

23,15.60 = 49, 6 kg 28

Kết luận: Khối lượng (NH2)2CO ít nhất có trong 1 bao phân đạm Ure Bắc Hà là 49,6 kg.

76

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức chưa đầy đủ: Công thức tính đúng nhưng kết quả sai do nhầm lẫn hoặc bấm máy tính sai. Không đạt: Công thức tính sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này giúp học sinh phát triển năng lực quan sát, năng lực vận dụng kiến thức về phân đạm vào đời sống sản xuất, từ đó có phương pháp phù hợp về cách thức sử dụng phân đạm, hình thành và phát triển kĩ năng sống của bản thân.

U Y .Q Đ

sinh ra nhiều bồ hóng (các hạt cacbon nhỏ).

H Ư

N

G

Sơn và Mai quyết định kiểm tra xem ngọn lửa nào trong hai ngọn lửa từ gỗ hay từ khí propan tạo ra nhiều bồ hóng hơn. Để kiểm

TR ẦN

nghiệm điều này, họ kẹp lá nhôm và hơ nó trên mỗi ngọn lửa. Sau một lúc, họ lấy lá nhôm ra khỏi ngọn lửa và lau bằng giấy trắng. Nếu có chất màu đen xuất hiện trên giấy thì điều đó có nghĩa là bồ hóng đã được tạo ra.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Sơn và Mai đã nhận thấy rằng ngọn lửa từ gỗ tạo ra nhiều bồ hóng, còn ngọn lửa từ propan thì ban đầu có một ít bồ hóng, Nhưng khi Mai thổi thêm không khí vào ngọn lửa thì không thấy tạo ra bồ hóng nữa. Câu hỏi 1: Cacbon trong bồ hóng xuất hiện từ đâu khi đốt cháy hai nhiên liệu? A. Cacbon xuất hiện từ ngọn lửa. B. Cacbon xuất hiện từ các nhiên liệu. C. Cacbon xuất hiện từ không khí. D. Cacbon xuất hiện từ lá nhôm. ……………………………………………………………………………………… Câu hỏi 2: Sơn nhận thấy những kí hiệu C3H8 được in trên bình chứa khí propan. Những kí hiệu này cho chúng ta biết gì về khí propan?

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

một bình kim loại. Sơn cho rằng họ nên sử dụng gỗ làm củi đốt. Mai cho rằng lửa từ gỗ tạo ra nhiều khói và

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

loại khí được sản xuất từ dầu thô hoặc khí tự nhiên và có thể được mua dưới dạng lỏng trong

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Sơn và Mai muốn nấu một vài món ăn ngoài trời. Mai đề xuất sử dụng bếp ga dùng khí đốt propan của mình. Propan là một

N

BÀI 15: NẤU ĂN NGOÀI TRỜI

77

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

A. Nơi sản xuất. B. Độ đậm đặc của propan lỏng. C. Mã nguy cơ cháy. D. Thành phần hóa học của khí. .......................................................................................................................................

Ơ

sinh ra bồ hóng, có trường hợp không sinh ra bồ hóng. Trường hợp nào propan cháy có sinh ra bồ hóng? A. Đốt propan khi có O2 dư. B. Đốt propan trong điều kiện thiếu oxi.

.Q

Hướng dẫn chấm bài 15

H Ư

N

G

Đ

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn đáp án D. Thành phần hóa học của khí. Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

TR ẦN

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Chọn đáp án B. Đốt propan trong điều kiện thiếu oxi.

Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

00

B

* Nhận xét: Bài tập này nhằm phát triển năng lực hợp tác, năng lực xử lý tính huống, năng lực vận dụng kiến thức hóa học để giải thích các hiện tượng trong thực tế cuộc

A

10

sống hàng ngày, hình thành và phát triển kĩ năng sống.

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

BÀI 16: DẦU MỎ Dầu mỏ là một chất lỏng sánh đặc màu nâu hoặc ngả lục. Dầu mỏ tồn tại trong các lớp đất đá tại một số nơi trong vỏ Trái Đất. Dầu mỏ là một hỗn hợp hóa chất hữu cơ ở thể lỏng đậm đặc, phần lớn là những hydrocarbon, thuộc dãy đồng đẳng ankan. Hiện nay dầu mỏ

D

IỄ N

Đ

ÀN

chủ yếu dùng để sản xuất dầu hỏa, điezen và xăng nhiên liệu. Ngoài ra, dầu mỏ cũng là nguồn nguyên liệu chủ yếu để sản xuất ra các sản phẩm của ngành hóa dầu như dung môi, phân bón hóa học, nhựa, thuốc trừ sâu, nhựa đường... Khoảng 88% dầu thô dùng để sản xuất nhiên liệu, 12% còn lại dùng cho hóa

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án B. Cacbon xuất hiện từ các nhiên liệu. Không đạt: Đáp án khác hoặc không trả lời.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

C. Đốt propan trong không khí dư. D. Đốt propan trong khí CO2.

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Câu hỏi 3: Từ thí nghiệm, Mai và Sơn đi đến kết luận khi đốt propan, có trường hợp

78

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

dầu. Do dầu mỏ là nguồn năng lượng không tái tạo nên nhiều người lo ngại về khả năng cạn kiệt dầu trong một tương lai không xa. Câu hỏi 1: Ankan được sản xuất từ dầu mỏ, có rất nhiều ứng dụng trong đời sống và sản xuất. Từ dầu mỏ, người ta tách ankan ra nhiều phân đoạn, mỗi phân đoạn được sử dụng vào các mục đích khác nhau. Hãy ghép các các ankan cho ở cột bên phải với các trường hợp sử dụng ankan cho ở cột bên trái một cách phù hợp nhất. Số nguyên tử Cacbon trong ankan

C. C10-C16 D. > C20

.Q

……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2: Các đám cháy xăng dầu thường bùng phát rất dữ dội và nguy hiểm. Tuy

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

H Ư

ngoài gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường

N

G

Đ

Ta nên dùng những biện pháp phù hợp gì để dập tắt đám cháy xăng dầu? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Một số tàu chở dầu khi gặp sự cố, bị chìm trên sông, biển, dầu thoát ra bên

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

nước, môi trường sinh thái trong một vùng rộng lớn, gây chết cá và các sinh vật khác. Em hãy giải thích nguyên nhân vì sao sự cố tràn dầu lại gây hậu quả nghiêm trọng đến như vậy và đề xuất phương án xử lý tình huống dầu bị rò rỉ trên sông, biển. ……………………………………………………………………………………… Câu hỏi 4: Ở các cây xăng ta thường nhìn thấy ghi A83, A90, A92. Các con số 83, 90, 92 có nghĩa gì?

………………………………………………………………………………………... Hướng dẫn chấm bài 16 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: thứ tự nối đúng như sau:

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

nhiên, khi chữa cháy, ta lại không nên sử dụng nước để dập tắt đám cháy đó. Vì sao?

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

4. Trong dầu hỏa có chứa các ankan

Ơ

3. Trong xăng có chứa các ankan

H

B. C6-C10

U Y

2. Trong nến chứa các ankan

N

A. C3-C4

N

1. Trong bình gas để đun nấu có chứa các ankan

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

Các trường hợp sử dụng ankan

→ A; 2 ← → D; 3 ← → B; 4 ← → C 1 ←

Không đạt: đáp án khác hoặc không làm bài. 79

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Không nên sử dụng nước đế dập tắt đám cháy xăng dầu vì xăng dầu không tan trong nước, nhẹ hơn nước, khi phun nước vào đám cháy xăng dầu thì xăng dầu nổi lên trên, đám cháy tiếp tục bùng cháy. Hơn nữa, nước mang xăng dầu trôi đi làm ngọn

H

N

G

dưới với không khí bên trên, làm giảm lượng O2 hòa tan trong nước, làm cho các sinh

H Ư

vật trong nước thiếu O2 nghiêm trọng, có thể dẫn đến chết.

TR ẦN

+ Dầu có thể thẩm thấu qua màng tế bào sinh vật, gây nhiễu loạn các hoạt động sống của sinh vật, nguy hiểm nghiêm trọng đến đời sống của sinh vật trong nước. - Biện pháp hạn chế hậu quả khi xảy ra sự cố tràn dầu:

ÁN

Câu hỏi 4

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

+ Khi xảy ra tràn dầu, nhanh chóng dùng phao quây kín khu vực tràn dầu, hạn chế diện tích dầu loang. + Sau đó, tiến hành hút dầu, thu gom dầu loang. Có thể tiêu hủy dầu loang bằng phương pháp đốt dầu ngay trên mặt nước, tuy nhiên biện pháp này gây ô nhiễm không khí và không thu gom được dầu nên ít được sử dụng hơn. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu đúng 1 trong 2 ý nêu trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài.

TO

Mức đầy đủ: - Các con số 83, 90, 92 là chỉ số octan của xăng.

D

IỄ N

Đ

ÀN

- Chỉ số octan (Octane Number) là một đại lượng quy ước đặc trưng cho tính chống kích nổ của nhiên liệu. Trị số này được đo bằng % thể tích của iso-octan (2,2,4trimetylpentan) có trong hỗn hợp của nó với n-heptan và có khả năng chống kích nổ tương đương khả năng chống kích nổ của nhiên liệu thí nghiệm ở điều kiện chuẩn. Ví dụ : một mẩu xăng nếu có khả năng chống kích nổ tương đương với hỗn hợp gồm

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

ẠO

+ Xăng dầu nhẹ hơn nước, không tan trong nước. Khi bị rò rỉ, xăng dầu loang ra một vùng rộng lớn trên mặt nước, tạo thành một lớp chất lỏng cách li nước ở bên

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

.Q TP

Mức đầy đủ: - Sự cố tràn dầu trên sông, biển gây hậu quả nghiêm trọng do:

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Câu hỏi 3

U Y

hoặc giải thích sai nhưng nêu đúng biện pháp dập tắt đám cháy xăng dầu. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài.

Ơ

cháy hoặc dùng khí CO2 để cách li đám cháy với oxi không khí. Mức chưa đầy đủ: Học sinh giải thích được vì sao không dùng nước để dập tắt đám cháy xăng dầu nhưng chưa nêu được biện pháp phù hợp để dập tắt đám cháy

N

lửa lây lan khắp nơi, làm đám cháy càng khó bị kiểm soát. - Biện pháp phù hợp dập tắt đám cháy xăng dầu là dùng cát (đất) dập lên đám

80

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

90% iso-octan và 10% heptan về thể tích thì mẩu xăng này có chỉ số octan là 90. Chỉ số octan xăng ô tô khoảng 85-95, còn của máy bay phải là 100. Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được các con số 83, 90, 92 là chỉ số octan của xăng nhưng không giải thích được chỉ số octan là gì. Không đạt: Không nêu được đó là chỉ số octan hoặc không làm bài.

H

Ơ

mỏ vào các vấn đề thực tiễn, giải thích được các vấn đề trong cuộc sống liên quan đến các chế phẩm từ dầu mỏ, phát triển năng lực đánh giá, phê phán, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân trong việc bảo vệ môi trường.

N

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về dầu

.Q

A

10

00

B

rượu còn là một nét văn hóa là niềm tự hào, là đặc sản của từng địa phương như rượu vang ở miền Boldeaux, rượu Sâm Banh của Pháp, rượu Vodka của Nga, rượu Đế, rượu Cần của Việt Nam...Hợp chất hóa học quan trọng nhất tạo nên mùi vị đặc trưng của rượu là etanol (C2H5OH). Câu hỏi 1: Trên nhãn 1 chai rượu Vodka Hà Nội

ÁN

-L

Í-

H

Ó

có ghi 40% vol. Giá trị đó cho ta biết điều gì?

TO

………………………………………………………………………………………….

D

IỄ N

Đ

ÀN

Câu hỏi 2: Trong y tế, người ta thường dùng cồn khoảng 750 để sát khuẩn trước khi tiêm và rửa vết thương. Vì sao, cồn có khả năng sát khuẩn? Có nên sử dụng cồn với độ cồn cao (ví dụ 900) hoặc thấp hơn (ví dụ 290) để sát khuẩn được không? Vì sao? ……………………………………………………………………………………........

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO Đ G N

TR ẦN

thưởng và phạt cũng uống rượu, chum rượu sum vầy và chum rượu tiễn biệt,…Ngoài ra,

H Ư

và trong đời thường. Rượu đi vào nếp suy nghĩ, vào thơ ca và tục ngữ. Khi vui người ta uống rượu, khi buồn cũng uống rượu,

TP

cổ đại, cách đây 2800 năm người ta đã biết uống rượu và dùng rượu. Rượu là thức uống không thể thiếu trong nghi thức, cuộc sống

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Rượu là một loại thức uống quen thuộc đã có từ rất lâu đời của con người. Thời

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

BÀI 17: RƯỢU

81

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 3: Trong một số loại rượu, ngoài etanol thì còn có metanol. Metanol khi đi vào cơ thể người cũng sẽ được phân hủy bởi cùng một loại enzim như đối với etanol. Nhưng những sản phẩm phân hủy của metanol lại mang tính độc mạnh và có thể dẫn đến bệnh

Độ rượu =

VC2 H5OH Vr−îu

TR ẦN

nước và chất khác. Độ rượu tính bằng công thức:

H Ư

N

G

vol trên nhãn đó chính là độ rượu . - Rượu 40% vol là rượu 400 tức là trong 100ml rượu có 40ml etanol, còn lại là

.100

10

00

B

 Mức chưa đầy đủ: Học sinh cho biết đó là giá trị độ rượu nhưng chưa giải thích độ rượu là gì.  Không đạt: Trả lời sai hoặc không không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Cồn là dung dịch rượu etylic (C2H5OH) có khả năng thẩm thấu cao, có thể xuyên qua màng tế bào và đi sâu vào bên trong gây đông tụ protein làm cho tế bào chết. Vì vậy, cồn có khả năng sát khuẩn. - Thực tế là cồn 75o có khả năng sát trùng là cao nhất. Nếu cồn lớn hơn 75o thì nồng độ cồn quá cao làm cho protein trên bề mặt vi khuẩn đông cứng nhanh, hình thành lớp vỏ cứng ngăn không cho cồn thẩm thấu vào bên trong nên vi khuẩn không chết. Nếu nồng độ nhỏ hơn 75o thì hiệu quả sát trùng kém. Vì vậy không nên dùng

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

ẠO

Mức đầy đủ: - Vol là viết tắt của volume trong tiếng Anh, tức là thể tích. Vậy giá trị 40%

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q TP

Hướng dẫn chấm bài 17 Câu hỏi 1

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

C. Tiếp tục đưa thêm etanol vào người anh ta nhưng dần dần giảm số lượng. D. Tìm cách nâng cao khả năng chấp nhận oxi của máu.

N

H

B. Lo lắng để có thể có được quá trình phân hủy metanol thật nhanh trong cơ thể.

Ơ

N

mù. Người ta có thể làm cách nào sau đây để cứu vãn một người đã uống quá nhiều rượu chứa metanol? Giải thích. A. Cho anh ta uống đều đặn hàng ngày những món đồ có chất cồn.

các loại cồn nồng độ quá cao hoặc nồng độ quá thấp để sát trùng vì hiệu quả không cao. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ trả lời được 1 trong 2 ý nêu trên.

82

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Không đạt: Không trả lời đúng ý nào hoặc không làm bài. Mức đầy đủ: - Chọn đáp án C.Tiếp tục đưa thêm etanol vào người anh ta nhưng dần dần giảm số lượng.

Ơ

uống etanol nhiều ngày liền. Bệnh nhân được đưa vào trạng thái “say triền miên” cho tới khi lượng metanol trong cơ thể bị phân hủy hết. Nguyên nhân là qua việc nhận thêm etanol , quá trình phân hủy metanol trong cơ thể bệnh nhân sẽ chậm hơn hẳn, bởi cả hai chất đều được phân hủy bởi cùng một loại enzym. Qua đó sản phẩm phân hủy độc hại của metanol chỉ được tạo ra với số lượng nhỏ, không để cơ thể bệnh nhân

N

- Một người trót uống qua nhiều metanol khi vào bệnh viện sẽ được bác sĩ cho

ẠO

ancol vào thực tiễn cuộc sống, biết cách sử dụng rượu và giải độc rượu, phát triển kĩ

H Ư

BÀI 18: GIẤM ĂN

N

G

Đ

năng sống.

TR ẦN

Giấm là một chất lỏng có vị chua, được hình thành từ sự lên men của rượu

10

00

B

etylic (công thức hóa học là C2H5OH). Thành phần chính của giấm là dung dịch axit axetic (CH3COOH) có nồng độ khoảng 5%. Từ xưa, giấm đã là một thành tố quan trọng và được sử dụng nhiều trong các

H

Ó

A

nền ẩm thực châu Á, châu Âu.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

Câu hỏi 1: Giấm ăn thường được lên men từ gạo. Viết các phương trình phản ứng chuyển hóa tinh bột trong gạo thành giấm ăn. ………………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2: Để giảm mùi tanh của cá, đầu bếp thường rửa cá bằng giấm. Em hãy giải thích cách làm trên? ………………………………………………………………………………………… Câu hỏi 3: Để xác định nồng độ phần trăm của axit axetic có trong một loại giấm ăn người ta lấy 25 ml giấm đó đem trung hòa bằng dung dịch NaOH 0,5M, thấy vừa hết 25 ml dung dịch NaOH 0,5M (coi khối lượng riêng của giấm bằng khối lượng riêng của nước). Xác định nồng độ % của axit axetic có trong giấm ăn nói trên.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Mức chưa đầy đủ: Chọn đúng đáp án C nhưng không giải thích được. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

N

H

chịu đựng và không mang hại nặng nề.

83

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Hướng dẫn chấm bài 18 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Học sinh viết đúng các phương trình sau: men (C6H10O5)n + nH2O → nC6H12O6 men r−îu → 2C2H5OH + 2CO2 C6H12O6 

U Y

.Q

→ CH3COONH(CH3)3 CH3COOH + (CH3)3N  Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được nguyên nhân là do axit trong giấm ăn tác dụng với amin trong cá nhưng chưa viết được phương trình phản ứng.

25.0,5 = 0, 0125 mol 1000

→ nCH COOH = 0, 0125 mol 3

B

0, 0125.60 .100% = 3% 25.1

00

C% giấm =

G

TR ẦN

nNaOH =

H Ư

CH3COOH + NaOH → CH3COONa + NaCl

N

Câu hỏi 3: Mức đầy đủ: Phương trình phản ứng trung hòa:

Đ

Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

-L

Í-

H

Ó

A

10

Mức chưa đầy đủ: Lập công thức giải đúng nhưng kết quả sai do tính toán nhầm một bước nào đó. Không đạt: Lập công thức sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về axit axetic vào các tình huống liên quan trong thực tế cuộc sống, đặc biệt trong hoạt

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

động ăn uống hàng ngày, năng lực giải toán hóa học và phát triển kĩ năng sống.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

của cá.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Mùi tanh của cá là do cá có chứa các amin đặc biệt là (CH3)3N. Khi rửa cá bằng giấm ăn thì axit trong giấm ăn tác dụng với amin làm mất mùi tanh

N

men giÊm → CH3COOH + H2O C2H5OH + O2  Mức chưa đầy đủ: Chỉ viết đúng 1 đến 2 phương trình phản ứng trên. Không đạt: Viết không đúng phương trình nào hoặc không làm bài.

84

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 19: QUANG HỢP Quang hợp là quá trình thu nhận năng lượng ánh sáng mặt trời của thực vật, tảo và một số vi khuẩn để tạo ra hợp chất hữu cơ phục vụ bản thân cũng như làm nguồn thức ăn cho

H

Ơ

N

hầu hết các sinh vật trên Trái Đất.

U Y

của con người và động vật. Khoanh tròn “Có” hoặc “Không” ứng với mỗi tác động sau:

.Q

Có hoặc không Có / Không

Làm tăng hàm lượng O2 trong không khí.

Có / Không

Cung cấp N2 cho không khí.

Có / Không Có / Không

N

Sản xuất cacbohiđrat cho con người và động vật.

G

Đ

Bổ sung nước cho đất.

Có / Không

H Ư

…………………………………………………………………………………….

TR ẦN

Câu hỏi 2: Phần lớn glucozơ do cây xanh tổng hợp ra trong quá trình quang hợp để tạo ra xenlulozơ. Giả sử có một khu rừng cây xà cừ 7 tuổi có diện tích 1 ha được trồng với mật độ trung bình 1 cây/10m2. Biết rằng một cây xà cừ 7 tuổi có khối lượng

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

gỗ trung bình là 100kg, chứa 50% xenlulozơ. Tính thể tích khí CO2 hấp thụ và thể tích khí O2 giải phóng trong quá trình tạo ra xenlulozơ từ rừng cây xà cừ trên? (Các thể tích khí đo ở đktc). ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Hiện nay, diện tích rừng đang dần bị thu hẹp, gậy hậu quả nghiêm trọng đến cuộc sống trên Trái Đất. Em hãy nêu hai biện pháp nhằm khắc phục tình trạng trên. ………………………………………………………………………………………...

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Hướng dẫn chấm bài 19 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Học sinh khoanh tròn đúng theo theo thứ tự: Có, Có, Không, Không, Có. Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Làm giảm hiệu ứng nhà kính.

ẠO

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Tác động đến môi trường

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

Câu hỏi 1: Quá trình quang hợp có thể tác động tích cực đến môi trường, cuộc sống

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: 85

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Số lượng cây xà cừ trong khu rừng trên là :

1.10000 = 1000 cây 10

Khối lượng xenlulozơ của rừng cây xà cừ là :

100.1000.50 = 50000 kg 100

Phản ứng quang hợp : ¸nh n¾ng mÆt trêi 6nCO2 + 5nH2O → (C6H10O5)n + 6nO2 chÊt diÖp lôc

50000 .6.22, 4 = 41482,5 m2 162

U Y

khi tính toán hoặc thay số liệu sai.

.Q

Câu hỏi 3

Đ G

bừa bãi, trái phép. - Tăng cường công tác trồng và chăm sóc rừng.

ẠO

Mức đầy đủ: - Tăng cường công tác bảo vệ rừng, ngăn chặn các hoạt động khai thác rừng

H Ư

N

Mức chưa đầy đủ: Nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không làm bài.

00

B

TR ẦN

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về phản ứng quang hợp ở cây xanh để giải thích một số vấn đề trong thực tiễn, phát triển năng lực đánh giá, phê phán và năng lực sáng tạo, đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ môi trường, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân trong công tác bảo vệ môi

A

10

trường, giáo dục niềm tin yêu khoa học.

Ó

BÀI 20: CACBOHIĐRAT–HỢP CHẤT HỮU CƠ KHÔNG THỂ THIẾU

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Cacbohiđrat (gluxit, saccarit) là tên gọi chung của loại hợp chất hữu cơ phổ biến có công thức tổng quát dạng Cn(H2O)m, có mặt trong hầu hết các bộ phận của cây. Cacbohiđrat có 3 loại: monosaccarit (glucozơ, fructozơ), đisaccarit (saccarozơ và mantozơ) và polisaccarit (tinh bột, xenlulozơ). Câu hỏi 1: Trong các bộ phận (củ, quả, thân…) của một số loại cây, chứa chủ yếu một loại cacbohiđrat. Bảng sau gồm 2 cột: cột trái nêu tên bộ phận của một số loại cây và cột phải nêu tên một số loại cacbohiđrat có nhiều trong các bộ phận của cây cho trong cột trái. Hãy nối tên một bộ phận của cây ở cột trái với một loại cacbohiđrat ở cột phải sao cho phù hợp.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Không đạt: Lập công thức tính sai hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Kết luận: Rừng cây xà cừ 7 tuổi trên đã tiêu thụ 41482,5 m3 khí CO2 và sinh ra 41482,5 m3 khí O2. Mức chưa đầy đủ: Lập công thức giải đúng nhưng kết quả sai do nhầm lẫn

N

 → VCO2 = VO2 =

86

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Cây

Cacbohiđrat

Quả nho

Xenlulozơ

Cây mía

Glucozơ

Hạt lúa

Saccarozơ

Cây tre

Tinh bột

U Y

.Q

(chứa chủ yếu xenlulozơ) để sống còn con người không thể chỉ ăn lá cây để sống được mà cần thiết phải ăn cơm, ăn bánh mì…(chứa chủ yếu tinh bột). Em hãy giải thích nguyên nhân của sự khác biệt trên?

H Ư

N

G

Đ

………………………………………………………………………………………… Câu hỏi 3: Trong gạo thường và gạo nếp, thành phần chính đều là tinh bột. Tuy nhiên, khi nấu, cơm nếp dẻo hơn cơm thường rất nhiều. Bạn Hương giải

B

TR ẦN

thích hiện tượng này là do gạo nếp chứa hàm lượng tinh bột cao hơn gạo thường. Em có đồng ý với lời giải thích của bạn Hương không? Vì sao?

Ó

A

10

00

Hướng dẫn chấm bài 20 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Học sinh nối đúng như sau:

H

Nho ← → Glucozơ

Í-

→ saccarozơ Mía ←

-L

→ xenlulozơ Tre ←

TO

ÁN

→ Tinh bột Lúa ← Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Dạ dày động vật nhai lại như trâu, bò có 4 ngăn, có các loại vi khuẩn có thể sinh ra enzim xenluloza, có thể chuyển hóa được xenlulozơ tạo thành glucozơ. Vì vậy, động vật nhai lại như trâu bò có thể ăn lá cây để sống.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

nhai lại có thể ăn được lá cây hoặc thân cây

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Câu hỏi 2: Con người và động vật nhai lại (trâu, bò…) đều cần thức ăn chứa polisaccarit (tinh bột và xenlulozơ). Qua quá trình tiêu hóa, polisaccarit đều phân hủy tạo thành glucozơ cung cấp cho hoạt động sống của người và động vật. Tuy nhiên, động vật

N

…………………………………………………………………………………………

87

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Trong dạ dày của người, không có hoặc rất ít enzim xenluloza nên không thể chuyển hóa được xenlulozơ mà chỉ chứa các loai enzim chuyển hóa được tinh bột thành glucozơ (amilaza, mantaza). Vì vậy, con người không thể chỉ ăn lá cây mà sống được mà cần thiết phải ăn cơm, bánh mì chứa nhiều tinh bột. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được 1 trong 2 ý nêu trên. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không làm bài. Mức đầy đủ: - Không đồng ý với ý kiến bạn Hương.

.Q

ẠO

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dung kiến thức về

Đ

cacbohiđrat để giải thích các vấn đề trong cuộc sống, phát triển năng lực sử dụng kiến

N

G

thức liên môn (hóa sinh) để giải quyết các tình huống cụ thể, phát triển năng lực quan

H Ư

sát, tư duy và phát triển kĩ năng sống.

TR ẦN

BÀI 21: ĐÁM CHÁY NHÀ MÁY BỘT MÌ

A

10

00

B

Ngày 22/12/1977, một kho lương thực nổ tung tại thành phố Westwego (Mỹ). Từ tháp vận chuyển bùng lên cột lửa cao 30 m. Đám cháy bùng phát dữ dội, kèm theo những tiếng nổ. Trong vụ nổ này có 36 người chết, 9 người bị thương, một tháp chuyển, 48 kho, nhà kiểm tra, văn

cacbohidrat, là chất dễ cháy.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

phòng bị phá hỏng. Thiệt hại kinh tế lên đến 1 triệu USD. Câu hỏi 1: Lính cứu hỏa giải thích nguyên nhân là do bụi của bột mì trong không khí, khi có điều kiện thuận lợi sẽ bùng cháy rất nhanh. Đó là một lời giải thích A. Không có căn cứ, vì bụi bột mì chỉ làm lửa cháy âm ỉ do chúng đẩy không khí ra khỏi vùng bị cháy. B. Không thể xảy ra, vì bụi bột mì thường ẩm ướt. C. Có thể đúng, vì bột mì trong thùng chứa ở xưởng có thành phần chính là

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Không đạt: Đồng ý với ý kiến của bạn hoặc không làm bài.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Mức chưa đầy đủ: Không đồng ý với bạn vì hàm lượng tinh bột gần như nhau nhưng chưa giải thích được vì sao cơm nếp dẻo hơn.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

- Cơm nếp dẻo hơn cơm thường vì trong gao nếp chứa hàm lượng amilopectin ( khoảng 98%) cao hơn trong gạo thường còn hàm lượng tinh bột thì tương đương.

N

Câu hỏi 3

88

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

D. Chắc chắn đúng, vì hạt bụi bột mì mịn (tinh bột) bay lơ lửng trong không khí có diện tích bề mặt rất lớn, dễ gây cháy nổ. ....................................................................................................................................... Câu hỏi 2: Phản ứng hóa học nào xảy ra làm cho đám cháy nhà máy bột mì trở nên dữ dội như vậy? ………………………………………………………………………………………… bột mì, bột gạo. ………………………………………………………………………………………......

H

Ơ

Hướng dẫn chấm bài 21

Đ

ẠO

Mức đầy đủ: - Phản ứng hóa học:

H Ư

N

G

→ 6nCO2 + 5nH2O (C6H10O5)n + 6nO2  - Phản ứng tỏa nhiệt mạnh kéo theo các phản ứng cháy các vật dụng khác trong nhà máy như gỗ, xốp, nhựa, kim loại mạnh...

TR ẦN

Mức chưa đầy đủ: Học sinh viết được phương trình phản ứng nhưng chưa nêu ý thứ hai. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không trả lời.

00

B

Câu hỏi 3:

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

Mức đầy đủ: - Ý thứ nhất: thường xuyên làm vệ sinh nhà máy, không để bụi bột mì, bột gạo tích tụ quá nhiều trong không khí và bám lên trần nhà, nền nhà… - Ý thứ hai: HS nêu được 1 trong các ý sau: + Các thiết bị dễ gây cháy nổ phải được đảm bảo cách ly với môi trường trong nhà máy. + Thiết kế nhà máy phải thoáng, có hệ thống thoát hiểm tốt. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về tinh bột để giải thích hiện tượng trong thực tế (đám cháy gây thiệt hại lớn ở nhà máy bột mì), phát triển năng lực phân tích, đánh giá, sáng tạo, đề xuất biện pháp cụ thể để

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Câu hỏi 2

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y .Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án D. Không đạt: Chọn đáp án khác.

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Câu hỏi 3: Em hãy đưa ra 2 giải pháp phòng tránh cháy nổ tại các nhà máy sản xuất

phòng chống các đám cháy tương tự, phát triển kĩ năng sống.

89

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 22: MUỐI NATRIBICACBONAT Natri hiđrocacbonat (natribicacbonat) là hợp chất có nhiều ứng dụng trong thực tế, đời sống như dùng để tạo bọt và tăng pH trong các loại thuốc sủi bọt, làm bột nở tạo xốp cho nhiều loại bánh, thêm vào xốt cà chua hay nước chanh để

Câu hỏi 1: Khi một người bệnh được chẩn đoán đau dạ dày do hàm lượng axit cao,

.Q

Câu hỏi 2: Một cơ sở sản xuất bánh bao, để có được những chiếc bánh to, đẹp, người ta thường trộn một ít NaHCO3 nhào với bột mì, làm thành thành nhiều chiếc bánh nhỏ, sau đó cho vào lò nung ở nhiệt độ cao. Sau một thời gian, thu được những chiếc

Đ

bánh bao to, tròn nóng hổi rất thơm ngon. Vậy, vai trò của NaHCO3 khi làm bánh bao là gì?

N

G

......................................................................................................................................

C. 61%.

D. 90%.

00

B. 42% .

B

mẫu chất đó là A. 84%.

TR ẦN

H Ư

Câu hỏi 3: Để xác định hàm lượng phần trăm natri hiđrocacbonat không rõ nguồn gốc, người ta cho 10 gam mẫu chất tác dụng với dung dịch HCl dư thấy thoát ra 2,24 lít khí CO2 ở điều kiện tiêu chuẩn. Hàm lượng phần trăm natri hiđrocacbonat có trong

Í-

H

Ó

A

10

Hướng dẫn chấm bài 22 Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Thuốc muối Nabica khi uống vào dạ dày có tác dụng làm giảm nồng độ axit trong dạ dày do phản ứng:

ÀN

TO

ÁN

-L

→ CO2 + H2O H+ + HCO3-  Mức chưa đầy đủ: Nêu được tác dụng của thuốc muối là làm giảm nồng độ axit trong dạ dày nhưng chưa viết được phương trình phản ứng hoặc viết phương trình sai. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

.......................................................................................................................................

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

bác sĩ kê đơn thuốc có thuốc muối Nabica ( thành phần chính là NaHCO3). Vậy thuốc muối Nabica khi uống vào có tác dụng gì?

N

làm giảm nồng độ axit, làm thuốc chữa bệnh đau dạ dày do dư axit...

D

IỄ N

Đ

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: NaHCO3 còn sử dụng làm bột nở khi làm bánh. Dưới tác dụng của nhiệt độ cao, NaHCO3 phân hủy sinh ra khí CO2 và hơi nước làm bánh phồng lên: 0

t → Na2CO3(rắn) + CO2(khí) + H2O(hơi) 2NaHCO3(rắn) 

90

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được NaHCO3 có tác dụng làm cho bánh phồng lên (làm bột nở) nhưng chưa viết được phương trình phản ứng hoặc viết sai. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài. Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: NaHCO3 + HCl  → NaCl + CO2 + H2O 2, 24 = 0,1 mol 22, 4 0,1.84 .100 = 84% 10

G

BÀI 23: PHÁO HOA

H Ư

N

Hằng năm, cứ vào đêm 30 Tết Nguyên Đán, nhân dân ở các thành phố lớn như Thủ Đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, thành

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

phố Đà Nẵng…hồi hộp, vui mừng chờ đón màn pháo hoa rực rỡ, huyền ảo, lung linh sắc màu trong thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong đêm giao thừa tạo cho chúng ta một cảm giác thật bồi hồi xúc động, ấm áp, hân hoan và thích thú. Câu hỏi 1: Khi tham gia 1 buổi ngoại khóa, bạn Minh nêu lên một câu hỏi thực sự hóc búa nhưng rất hay, thu hút rất nhiều bạn trong lớp tham gia tranh luận để đưa ra những ý kiến của riêng mình. Đó là pháo hoa có cấu tạo như thế nào mà lại có những màn trình diễn tuyệt vời như vậy? Tuy nhiên, không có bạn nào trong lớp trả lời trọn vẹn câu hỏi của bạn Minh. Vậy, em sẽ trả lời câu hỏi bạn Minh như thế nào? ………………………………………………………………………………………… Câu hỏi 2: Màu sắc của pháo hoa thật đa dạng, phong phú tạo nên thứ ánh sáng lung lịnh huyền ảo trên bầu trời đêm. Vậy, em hãy cho biết hóa chất nào chịu trách nhiệm cho những màn trình diễn màu sắc hoành tráng đó? Giải thích?

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

ẠO

lực tư duy, năng lực giải toán hóa học, phát triển kĩ năng sống.

TP

.Q

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về NaHCO3 để giải thích một số ứng dụng của NaHCO3 trong thực tiễn, phát triển năng

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Mức chưa đầy đủ: Viết phương trình đúng, nhưng tính toán sai do nhầm lẫn. Không đạt: Viết phương trình sai hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

→ C%(NaHCO3)=

N

3

Ơ

2

H

→ nCO = nNaHCO =

Hướng dẫn chấm bài 23 Câu hỏi 1

91

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức đầy đủ: Cấu tạo pháo hoa thông thường bao gồm hai thành phần chính: - Bộ phận phóng: Bộ phận phóng thực hiện chức năng phóng phần phát nổ của

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được pháo hoa được cấu tạo gồm 2 phần chính: bộ phận phóng và bộ phận phát nổ nhưng chưa nêu được các thành phần chính trong các bộ phận trên.

Ơ

Không đạt: Nêu không đúng 2 bộ phận chính hoặc không làm bài.

N

quả pháo hoa lên không trung. Trong bộ phận phóng chứa các loại thuốc phóng. - Bộ phận phát nổ: bao gồm trong nó thuốc nổ, hạt hóa chất tạo màu, các quả pháo con…

H Ư

diễn màu sắc là các muối kim loại nhưng chưa giải thích được.

TR ẦN

Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến phát triển năng lực quan sát, năng lực tư duy, năng lực tìm kiếm thông tin, năng lực vận dụng kiến thức hóa học để giải quyết các

00

B

vấn đề thưc tiễn, giáo dục niềm tin yêu hóa học.

10

BÀI 24: MUỐI ĂN

A

Muối ăn (trong dân gian còn gọi đơn giản là muối) là một khoáng chất, được

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

con người sử dụng như một thứ gia vị cho vào thức ăn. Có rất nhiều dạng muối ăn: muối thô, muối tinh, muối iốt. Đó là một chất rắn có dạng tinh thể, có màu từ trắng tới có vết của màu hồng hay xám rất nhạt, thu được từ nước biển hay các mỏ muối.

D

IỄ N

Đ

ÀN

Trong tự nhiên, muối ăn bao gồm chủ yếu là Natri clorua (NaCl), nhưng cũng có một ít các khoáng chất khác (khoáng chất vi lượng). Muối ăn là cần thiết cho sự sống của mọi cơ thể sống, bao gồm cả con người. Muối ăn tham gia vào việc điều chỉnh độ chứa nước của cơ thể (cân bằng lỏng).

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

N

G

Đ

ẠO

Cụ thể người ta sẽ có một ánh sáng màu vàng qua sự có mặt của muối Natri, muối Stronti sẽ mang lại ánh sáng màu đỏ, muối Bari sẽ mang lại ánh sáng màu xanh lục… Mức đầy đủ: Nêu được thành phần chịu trách nhiệm cho những màn trình

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

muối kim loại. - Màu sắc pháo hoa tùy thuộc vào chiều dài sóng của ánh sáng được phát ra.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Thành phần chịu trách nhiệm cho những màn trình diễn màu sắc là các loại

92

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 1: Sau khi học xong bài kim loại kiềm (Lớp 12), bạn Linh rút ra nhận xét rằng ion Na+ và ion K+ có tính chất hóa học tương tự nhau. Từ nhận xét đó, bạn Linh nảy sinh ra một vấn đề: Vậy, người ta có thể dùng muối KCl để thay thế cho muối ăn (NaCl) được không? Em hãy đưa ra ý kiến của mình về vấn đề mà bạn Linh nêu ra. …………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 2: Muối ăn không những được sử dụng làm gia vị cho vào thức ăn, nó còn

N

được sử dụng để bảo quản thực phẩm, muối dưa, cà, sát trùng diệt khuẩn…Một ứng dụng quen thuộc trong bữa ăn mỗi gia đình là sử dụng nước

.Q

tính sát trùng, diệt khuẩn?

N

G

Đ

ẠO

A. Dung dịch NaCl có độc tính cao, làm vi khuẩn chết. B. Dung dịch NaCl có tính oxi hóa mạnh. C. Dung dịch NaCl làm cho vi khuẩn mất nước do hiện tượng thẩm thấu mà chết

H Ư

đi.

TR ẦN

D. NaCl đi vào cơ thể vi khuẩn làm vi khuẩn chết. …………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 3: Vì sao chúng ta cần ngâm rau sống trong nước muối với thời gian đủ dài

00 10

Hướng dẫn chấm bài 24: Câu hỏi 1

B

(khoảng 10-15 phút) thì mới phát huy được tác dụng của nước muối?

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

Mức đầy đủ: - Người ta có thể dùng KCl thay cho NaCl, khi đó người ta gọi KCl với khái niệm là “muối ăn kiêng”. - “Muối ăn kiêng” là một loại muối thay thế cho muối NaCl, thường được dùng trong những chương trình dinh dưỡng ít Natri và trong việc sản xuất ra các loại thức ăn ít hoặc rất ít Natri. Sử dụng KCl không đạt đến được hoàn toàn “vị muối” thuần túy quen thuộc. Muối KCl có vị hơi đắng, tanh lạnh như vị của kim loại. Mức chưa đầy đủ: Học sinh rút ra kết luận có thể dùng KCl để thay cho NaCl nhưng chưa nêu được trong hoàn cảnh nào thì có thể dùng KCl để thay thế cho muối ăn. Không đạt: Kết luận không thể dùng KCl để thay thế cho muối ăn hoặc không làm bài.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

chúng trong dung dịch muối ăn trong thời gian từ 10 -15 phút để sát trùng. Em hãy đưa ra nguyên nhân để giải thích vì sao dung dịch muối ăn (NaCl) có

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

muối để ngâm rau sống. Để đảm bảo an toàn, trước khi ăn rau sống, người ta thường ngâm

93

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Chọn đáp án C. Dung dịch NaCl làm cho vi khuẩn mất nước do hiện tượng thẩm thấu mà chết đi. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

Không đạt: Trả lời sai hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức hóa

Ơ

học, sinh học để giải thích một số kinh nghiệm trong đời sống hàng ngày, phát triển kĩ

N

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Tốc độ thẩm thấu chậm nên việc sát trùng chỉ có hiệu quả (vi khuẩn chết) khi ngâm rau sống trong nước muối từ 10 -15 phút.

.Q ẠO

thành ở các hang động nơi có nước thấm qua và

TR ẦN

Câu hỏi 1. Phản ứng nào sau đây dùng để giải thích sự tạo thành thạch nhũ trong hang động?

H Ư

N

G

Đ

chảy từ từ thành từng giọt.

A. Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 ↓ + H2O.

B

B. CaCO3 + H2O + CO2 → Ca(HCO3)2.

00

 → CaCO3 ↓ + H2O + CO2. C. Ca(HCO3)2 ← 

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

D. CaCO3 → CaO + CO2. ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2. Sự tạo thành thạch nhũ có tác dụng hay gây hậu quả như thế nào? Hãy khoanh tròn “Có” hoặc “Không” vào các trường hợp sau: Tác dụng hay hậu quả

Có / Không

Thạch nhũ trong các hang động tạo nên những kỳ quan thiên nhiên.

Có / Không

ÀN

TO

Gây mất cần bằng sinh thái.

Có / Không

Làm ô nhiễm nguồn nước.

Có / Không

Đ

Hiện tượng thạch nhũ hình thành nên các hang động.

………………………………………………………………………………………

D

IỄ N

Có hay không

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Mọi thạch nhũ đều bắt đầu từ một giọt nước chứa Ca(HCO3)2. Thạch nhũ thường tạo

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

BÀI 25: HIỆN TƯỢNG BÀO MÒN ĐÁ VÔI, HÌNH THÀNH THẠCH NHŨ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

năng sống và giáo dục niềm tin yêu khoa học.

94

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 3. Tục ngữ có câu: “Nước chảy đá mòn”. Bằng kiến thức khoa học, em hãy giải thích câu tục ngữ trên. ....................................................................................................................................... Câu hỏi 4: Trước khi vào động nước của động Phong Nha (Quảng Bình), ban quản lý hang động yêu cầu tất cả thuyền, bè ... đều phải tắt máy (động cơ), chèo bằng tay để vào động, không được nổ máy chạy vào hang. Mục đích của việc làm đó là gì? Hướng dẫn chấm bài 25:

H

TR ẦN

H Ư

Quá trình nước chảy sẽ cuốn trôi Ca(HCO3)2 làm cân bằng chuyển dịch sang phải làm CaCO3 tan dần theo năm tháng. - Về vật lý: Quá trình chảy của nước có thể tạo ra ma sát để làm mòn đá vôi.

B

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được một trong hai nguyên nhân trên. Không đạt: Không giải thích được hoặc không làm bài.

10

00

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Nghiêm cấm thuyền, bè … nổ máy chạy vào hang động do:

-L

Í-

H

Ó

A

- Động cơ nổ sinh ra khí CO2 (nặng hơn không khí) tích tụ trong hang động, đẩy O2 lên cao làm khách tham quan khó thở và gây ngạt. - Lượng khí CO2 sinh ra nhiều có thể bào mòn dần thạch nhũ do phản ứng:  → Ca(HCO3)2 (tan) CO2 + CaCO3 + H2O ← 

TO

ÁN

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu được ý nào hoặc không làm bài.

hỏi, tìm tòi.

D

IỄ N

Đ

ÀN

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực quan sát, năng lực tư duy, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân đối với môi trường, xã hội, giáo dục lòng yêu thích bộ môn hóa học, kích thích lòng ham học

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

 → Ca(HCO3)2 CaCO3 ↓ + H2O + CO2 ← 

G

Đ

ẠO

Mức đầy đủ: - Về hóa học: Nước trong tự nhiên luôn hòa tan một lượng CO2 nhất định. Khi nước chảy qua đá vôi (có thành phần chính là CaCO3) luôn xảy ra cân bằng:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

.Q TP

Câu hỏi 3

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Khoanh tròn đúng theo thứ tự : Không, Có, Không, Không. Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

Ơ

N

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án C. Không đạt: Đáp án khác hoặc không chọn đáp án nào.

95

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

BÀI 26: NƯỚC CỨNG Nước cứng là loại nước tự nhiên chứa trên 3 mili đương lượng gam cation canxi 2+

(Ca ) và magie (Mg2+) trong một lít. Nước chứa nhiều Mg2+ có vị đắng. Tổng hàm lượng ion Ca2+ và Mg2+ đặc trưng cho tính chất cứng của nước. Độ cứng của nước thiên nhiên dao động rất

.Q

phải xử lý lớp cặn trong ấm đun nước vì lớp cặn trong ấm dày lên rất nhanh. Bạn Linh

ẠO

đã tìm ra một cách đơn giản để xử lý lớp cặn này là cho giấm vào, đun sôi, để khoảng 1 buổi, lớp cặn trong ấm sẻ bị hòa tan tạo thành lớp “bột nhão như cháo”, dể dàng loại

Đ

bỏ ra ngoài. Em hãy giải thích cách làm của bạn Linh trong trường hợp này. Để loại

H Ư

N

G

bỏ nhanh lớp cặn trong ấm, bạn Linh có thể sử dụng dung dịch axit mạnh như HCl, H2SO4… được không? Vì sao?

TR ẦN

………………………………………………………………………………………... Câu hỏi 3: Việc sử dụng nước cứng có thể gây ra nhiều tác hại cho con người.

B

Khoanh tròn vào Có (nếu có gây ra tác hại) hoặc Không (nếu không gây ra tác hại) trong các trường hợp cụ thể sau:

00

Các trường hợp sử dụng nước cứng

Có hoặc không gây tác hại Có / Không

Sử dụng nước cứng để tưới cho cây trồng.

Có / Không

Sử dụng nước cứng để nấu thực phẩm.

Có / Không

Sử dụng nước cứng trong hệ thống cung cấp nước nóng cho người dân thành phố.

Có / Không

-L

Í-

H

Ó

A

10

Sử dụng nước cứng để giặt giủ bằng xà phòng.

TO

ÁN

………………………………………………………………………………………...... Câu hỏi 4: Để giảm thiểu các tác hại khi sử dụng nước cứng, chúng ta phải có những biện pháp làm mềm nước trước khi sử dụng. Em hãy nêu các biện pháp làm mềm

ÀN

nước cứng.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 2: Sau một thời gian, lớp cặn ở đáy ấm (bằng nhôm) sẽ dày thêm. Bạn Linh, nhà ở cạnh vùng núi đá vôi thuộc khu du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng, thường xuyên

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

lớp cặn ở đáy ấm. Giải thích sự tạo thành lớp cặn đó. ………………………………………………………………………………………...

Ơ

Câu hỏi 1: Nước giếng (sông, ao, hồ) ở một số vùng núi, khi đun thường tạo ra một

N

nhiều và đặc trưng ở nước ngầm.

D

IỄ N

Đ

Hướng dẫn chấm bài 26: Câu hỏi 1

96

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Mức đầy đủ: Trong nước giếng, sông, ao, hồ một số vùng chứa nhiều Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2 . Khi đung nóng, các muối này phân hủy tạo thành kết tủa bám lên đáy ấm: 0

t → MCO3 ↓ + CO2 ↑ + H2O 2M(HCO3)2  Mức chưa đầy đủ: Học sinh nêu được nguyên nhân có lớp cặn ở đáy ấm do các chất Ca(HCO3)2 và Mg(HCO3)2 phân hủy sinh ra kết tủa , nhưng chưa viết đúng

.Q

- Việc sử dụng giấm ăn sẽ ít ảnh hưởng đến lớp nhôm ấm đun nước do CH3COOH là 1 axit yếu và giấm ăn có nồng độ CH3COOH tương đối nhỏ nên phản ứng chủ yếu xảy ra với lớp cặn mà ít xảy ra với lớp nhôm.

Đ

- Không được sử dụng các axit mạnh như HCl, H2SO4 loãng...để thay cho giấm hỏng ấm nhôm: 3+ → Al + Al + 3H+ 

TR ẦN

3+ Al2O3 + 6H+  → 3Al + 3H2O

H Ư

N

G

trong trường hợp này do các axit này phản ứng nhanh với lớp nhôm, có thể làm hư

3 H2 2

H

Ó

A

10

00

B

Mức chưa đầy đủ: Giải thích đúng cách làm của bạn Linh nhưng lại nhận định có thể thay giấm bằng các dung dịch axit mạnh để loại bỏ lớp cặn nhanh chóng hơn. Mức đầy đủ: Giải thích không đúng cách làm của bạn Linh hoặc không làm bài.

ÁN

-L

Í-

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Khoanh đúng theo thứ tự : Có, Không, Có, Có Không đạt: Đáp án khác hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Các biện pháp làm mềm nước cứng: - Phương pháp kết tủa: + Đun sôi nước để làm mất tính cứng tạm thời của nước.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

→ (CH3COO)2M + 2CO2 + 2H2O 2CH3COOH + MCO3 

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

thành lớp “bột nhão như cháo” vì xảy ra phản ứng sau:

U Y

N

H

Ơ

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Khi cho giấm ăn vào ấm, ngâm khoảng 1 ngày thì lớp cặn ấm sẽ bị chuyển

N

phương trình phản ứng xảy ra. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

0

t M(HCO3)2  → CaCO3 ↓ + CO2 + H2O (M là Ca hoặc Mg) + Dùng dung dịch Ca(OH)2 vừa đủ để làm mất tính cứng tạm thời của nước:

→ CaCO3 ↓ + MCO3 ↓ + 2H2O Ca(OH)2 + M(HCO3)2 

97

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

+ Dùng dung dịch Na2CO3 hoặc Na3PO4 để làm mất tính cứng toàn phần của nước:

Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được 1 trong 2 phương pháp làm mềm nước cứng. Không đạt: Không nêu đúng phương pháp nào hoặc không làm bài.

Ơ

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến phát triển năng lực vận dụng kiến thức về nước

N

→ MCO3 ↓ M2+ + CO32-  → M3(PO4)2 ↓ 3M2+ + 2PO42-  - Phương pháp trao đổi ion: cho nước cứng đi qua một loại vật liệu có thể giữ lại ion Mg2+, Ca2+ và thay vào đó là các ion Na+ làm mất tính cứng của nước.

.Q ẠO

BÀI 27: NƯỚC ĐÁ Nước là một chất lỏng phổ biến trên trái đất. Ba phần tư bề mặt trái đất được bao

N

G

Đ

phủ bởi nước. Khi làm lạnh đến 0oC, nước chuyển sang thể rắn gọi là nước đá. Nước đá được sử dụng rộng rãi chủ yếu để giải nhiệt cho cơ thể (dùng với bia, nước

H Ư

khoáng, nước ngọt, làm kem…), bảo quản thực phẩm...

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

Câu hỏi 1: Trong một lần đi uống nước mía với bạn cùng lớp, Bảo phát hiện ra một vấn đề rất thú vị mà không bạn nào để ý tới. Đó là, nước đá có cấu tạo như thế nào và vì sao những viên đá đông cứng khi cho vào li nước mía thì không chìm xuống mà nổi lên trên? Tất cả các bạn đều thích thú với vấn đề bạn Bảo nêu lên. Thế là nó trở thành đề tài tranh luận của các bạn trong nhóm trong suốt buổi hôm đó nhưng không có bạn nào đưa ra câu giải thích thật đầy đủ, rõ ràng. Em hãy nêu ý kiến của mình để giải quyết vấn đề mà bạn Bảo đã nêu lên ở trên? Câu hỏi 2: Sau một ngày làm việc, Dương thường thích uống một cốc rượu vang. Khi uống rượu, Dương nhận thấy rằng, những viên đá lấy từ ngăn tủ lạnh của anh luôn đục, trong khi tới quán thì anh được uống rượu với những viên đá trong suốt. Người pha rượu ở quán đã áp dụng mẹo nào sau đây để có được những viên đá trong suốt? Giải thích vì sao? A. Anh ta làm nguội nước thật nhanh. B. Anh ta chỉ sử dụng nước đã được làm mềm. C. Anh ta đun nước lên một lúc, trước khi đưa vào ngăn làm đá. D. Trước khi làm đá, anh ta nhỏ một chút cồn nguyên chất vào nước.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

hội, kích thích niềm đam mê khoa học.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

cứng vào thực tiễn đời sống, từ đó đề xuất ý kiến về cách thức làm mềm nước cứng, cải tạo môi trường nước, giáo dục ý thức trách nhiệm bản thân đối với môi trường, xã

98

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Hướng dẫn chấm bài 27: Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: - Tinh thể nước đá thuộc mạng loại tinh thể phân tử. Mỗi phân tử nước liên kết với bốn phân tử khác gần nó nhất nằm trên bốn đỉnh của một hình tứ diện đều. - Trong tinh thể nước đá các phân tử nước liên kết

Ơ

N

với nhau được giữ ở một khoảng cách nhất định, không thể tiến tới gần nhau hơn. Còn nước lỏng, các phân tử nước có thể tiến lại gần nhau hơn nên nước đá có cấu trúc “rỗng” hơn nước lỏng. Điều này dẫn đến nước đá có khối lượng

H TP

ẠO

Câu hỏi 2

N

G

Đ

Mức đầy đủ: - Chọn đáp án C. Anh ta đun nước lên một lúc, trước khi đưa vào ngăn làm đá.

H Ư

- Khi được đun lên, nước sẽ thải bớt khí, điều đó có nghĩa là đa phần lượng khí hòa tan trong nước sẽ thoát ra ngoài. Nếu thứ nước đó được đưa ngay vào tủ lạnh làm

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

đá, nó sẽ cho những viên đá trong suốt, bởi hiện tượng tạo những bong bóng khí nhỏ li ti sẽ bị giảm thiểu. Những bọt khí đó chính là thủ phạm làm cho những viên đá đó đục và không đẹp. Mức chưa đầy đủ: Chọn đúng đáp án C nhưng không giải thích được. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực quan sát, tư duy, phân tích và vận dụng kiến thức hóa học để giải thích hiện tượng quen thuộc trong thực tế cuộc

-L

Í-

sống hàng ngày, phát triển kĩ năng sống và giáo dục niềm yêu thích bộ môn hóa học.

TO

ÁN

BÀI 28: NƯỚC GIẾNG KHOAN Ở một số địa phương sử dụng nước giếng khoan, khi mới bơm lên nước trong nhưng để lâu

D

IỄ N

Đ

ÀN

ngả sang màu vàng, có mùi tanh và khi giặt quần áo thì thấy quần áo bị ngả màu vàng. Thậm chí một số nguồn nước đã có sẵn màu vàng.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Không đạt: Nêu đặc điểm cấu tạo nước đá sai hoặc không làm bài.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N U Y

.Q

Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được cấu tạo của nước nhưng chưa giải thích được vì sao nước đá nổi trên mặt nước lỏng.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

riêng nhỏ hơn nước lỏng. Vì vậy mà nước đá nổi trên mặt nước lỏng.

99

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 1: Màu vàng của nước giếng khoan là do hợp chất nào tạo nên? A. Hợp chất của nhôm. B. Hợp chất của đồng. C. Hợp chất của sắt.

Ơ

.………………………………………………………………………………………… Câu hỏi 2: Tại sao nước giếng khoan ở một số nơi khi mới bơm lên thấy trong mà để lâu lại thấy màu ngả vàng ? …………………………………………………………………………………………. Câu hỏi 3: Một trong những công đoạn của việc xử lí nước giếng khoan trong các

H Đ

ẠO

“giàn phun” trong công đoạn xử lí nước.

TR ẦN

H Ư

N

G

Hướng dẫn chấm bài 28: Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án C. Hợp chất của sắt. Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

H

Ó

A

10

00

B

Mức đầy đủ: - Khi mới bơm lên, nước giếng khoan chứa ion Fe2+ (màu xanh rất nhạt) nên ta có cảm giác trong. - Sau một thời gian, Fe2+ bị oxi hóa thành Fe3+ (có màu vàng) nên nước ngả sang màu vàng .

Í-

12Fe2+ + 3O2 + 6H2O  → 4Fe(OH)3 +8Fe3+

ÁN

-L

Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: - Giàn phun mưa làm bay hơi các chất khí độc hại hòa tan trong nước. - Giàn phun mưa làm tăng hàm lượng O2 trong nước, đẩy nhanh tiến độ chuyển

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

qua. Hãy nêu mục đích của việc sử dụng

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N TP

.Q

U Y

có thể được sử dụng trong gia đình bằng cách dùng vòi sen hoặc đơn giản là các ống nhựa PVC đục thủng nhiều lỗ và dẫn nước

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

nhà máy là sử dụng “giàn phun”, việc này

Câu hỏi 2

N

D. Hợp chất của vàng.

Fe2+ thành Fe3+, sau đó loại Fe3+ ra khỏi nước bằng phương pháp kết tủa dễ dàng hơn. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý nêu trên. Không đạt: Giải thích sai hoặc không làm bài.

100

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực quan sát, tư duy, năng lực vận dụng kiến thức về kim loại (Fe) vào thực tiễn xử lý nguồn nước giếng khoan bị nhiễm bẩn, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp để cải tạo nguồn nước sinh hoạt, giáo dục niềm đam mê khám phá khoa học, giáo dục tinh thần trách nhiệm bản thân với môi trường. BÀI 29. SÂU RĂNG

N

Vi khuẩn sống trong miệng chúng ta gây ra bệnh sâu răng. Sâu răng là một bệnh nan y kể từ những năm 1700 khi đường ăn xuất hiện từ ngành công nghiệp mía đường ngày

U Y .Q

G

Đ

1- Đường 2- Axit 3- Các khoáng chất từ lớp men răng

TR ẦN

H Ư

N

Răng

B

2

A

10

00

1

Í-

H

Ó

3

ÀN

TO

ÁN

-L

Câu hỏi 1: Thành phần hóa học của men răng là gì? Vi khuẩn hoạt động gây ảnh hưởng gì đến men răng? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2: Trong kem đánh răng có một lượng muối florua (NaF, KF, SnF2…). Tác dụng của muối florua đối với răng là gì? Giải thích.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

• Axít phá hủy bề mặt răng. • Đánh răng giúp ngăn ngừa sâu răng.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

• Vi khuẩn gây sâu răng sống được nhờ đường. • Đường chuyển hóa thành axít.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

càng phát triển. Ngày nay, chúng ta biết nhiều về bệnh sâu răng. Ví dụ:

D

IỄ N

Đ

……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 3: Tục lệ ăn trầu đã trở thành nét văn hóa truyền thống của người Việt Nam, đặc biệt là người Bắc Bộ. Những người ăn trầu thường có hàm răng đen, rất chắc và bóng. Bởi vậy mà trong bài thơ “Bên kia sông Đuống” của tác giả Hoàng Cầm có câu:

101

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

“Nhớ cô hàng xén răng đen Cười như mùa thu tỏa nắng…” Em hãy giải thích tại sao người ăn trầu lại có hàm răng chắc, bóng như vậy? ……………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 4: Em hãy đưa ra hai biện pháp hợp lý, có tính khả thi mà em có thể thực hiện được trong cuộc sống để phòng ngừa bệnh sâu răng?

Ơ

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: - Răng được bảo vệ bởi lớp men cứng, dày khoảng 2 mm. Lớp men này là hợp

U Y

 → Ca5(PO4)3OH (*) 5Ca2+ + 3PO43- + OH- ← 

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

- Sau bữa ăn, vi khuẩn trong miệng tấn công các thức ăn còn lưu lại trên răng tạo thành các axit hữu cơ như axit axetic, axit lactic. Thức ăn với hàm lượng đường

N

G

Đ

phản ứng: H+ + OH- → H2O làm cân bằng (*) chuyển dịch sang trái. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không làm đúng ý nào hoặc không làm bài.

B

TR ẦN

H Ư

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: - Muối florua trong kem đánh răng có tác dụng bảo vệ men răng chắc khỏe, bền. - Khi đánh răng có muối florua, một phần OH- được thay thế bởi F- tạo thành

10

00

Ca5(PO4)3F không bị bào mòn bởi axit (do vi khuẩn hoạt động sinh ra) :

A

 → Ca5(PO4)3F + OHCa5(PO4)3OH + F- ← 

H

Ó

Mức chưa đầy đủ: Học sinh trình bày được 1 trong 2 ý trên. Không đạt: Không trình bày đúng ý nào hoặc không làm bài.

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

Câu hỏi 3 Mức đầy đủ: Những người ăn trầu có hàm răng chắc, bóng là do khi ăn trầu với Ca(OH)2 (dạng bột nhão) , bổ sung Ca2+ và OH- cho quá trình tạo men răng, góp phần tái tạo và làm bền men răng do cân bằng sau chuyển dịch theo chiều thuận:  → Ca5(PO4)3OH 5Ca2+ + 3PO43- + OH- ← 

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

cao tạo điều kiện tốt cho việc sản sinh ra các axit đó, làm men răng bị bào mòn do

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

chất Ca5(PO4)3OH và được tạo thành theo phản ứng sau:

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Hướng dẫn chấm bài 29

D

IỄ N

Đ

Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu được ăn trầu có Ca(OH)2 làm men răng bền hơn nhưng không giải thích được vì sao. Không đạt: Không giải thích được hoặc không làm bài.

102

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 4 Mức đầy đủ: Nêu được 2 biện pháp sau: - Hạn chế ăn đồ quá chua, đồ ngọt (đường, kẹo, bánh ngọt…); - Đánh răng sau khi ăn để làm sạch thức ăn còn lưu lại trên răng, nên dùng các loại kem đánh răng có thêm ion F- (NaF, SnF2...), vì ion F- tạo điều kiện cho phản ứng sau xảy ra:

N

5Ca2+ + 3PO43- + F- → Ca5(PO4)3F Hợp chất Ca5(PO4)3F làm men răng thay thế một phần Ca5(PO4)3OH. Mức chưa đầy đủ: Chỉ nêu được 1 biện pháp hợp lý.

.Q

học) để giải thích một số hiện tượng liên quan đến sức khỏe con người (chăm sóc

ẠO

răng), từ đó đề xuất những giải pháp để chống sâu răng, bảo vệ và làm đẹp răng cho bản thân và mọi người xung quanh, giáo dục ý thức trách nhiệm của bản thân với sức

N

G

Đ

khỏe cộng đồng, phát triển kĩ năng sống, giáo dục niềm yêu thích hóa học.

H Ư

BÀI 30. CHẤT MA TÚY

TR ẦN

Ma túy hiện nay là một vấn đề nhức nhối của xã hội. Ma túy không chỉ huỷ hoại sức khoẻ con người mà còn khiến nhiều gia đình rơi

H

Ó

A

10

00

B

vào cảnh khánh kiệt, bần cùng. Ma túy không chỉ là nguyên nhân của các mối bất hoà trong gia đình mà còn là nguyên nhân dẫn đến phạm tội và gây mất trật tự, an toàn xã hội. Những tác hại và hậu quả của ma túy vẫn đang tác động và gây ảnh hưởng đến tất cả chúng ta từng ngày, từng giờ.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

Câu hỏi 1: Chất ma tuý là các chất có nguồn gốc tự nhiên hay tổng hợp, khi được đưa vào cở thể (bằng cách: tiêm, chích, hút, hít, nhai, nuốt...) nó sẽ gây nghiện, kích thích, gây ảo giác và làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý người đó. Nhóm những tên gọi những chất nào sau đây đều nằm trong danh mục những chất ma túy? A. Thuốc phiện; Moocphin; Heroin; Cần sa; Cocain; Seduxen. B. Rượu; Thuốc lá; Thuốc phiện; thuốc an thần như seduxen, meprobamat. C. Heroin; Cần sa; Bia; Cafein; Seduxen; Thuốc lá. D. Penixilin; Amoxilin; Seduxen; thuốc cảm Paradol; Heroin; Moocphin. …………………………………………………………………………………………..

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

* Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực quan sát, thu thập thông tin, tìm kiếm tài liệu liên quan, vận dụng kiến thức khoa học (sinh học, hóa học, văn

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Không đạt: Không nêu được biện pháp hợp lý nào hoặc không làm bài.

103

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 2: Tác hại và hậu quả mà ma túy gây ra rất nghiêm trọng. Vì vậy, chung tay đẩy lùi ma tuý và giảm thiểu tác hại của ma tuý không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước hay các tổ chức liên quan đến việc phòng chống ma tuý mà còn là trách nhiệm của mỗi chúng ta. Với tư cách là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em hãy nêu lên các hành động cụ thể, thiết thực mà mình có thể thực hiện được để chung tay ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn xã hội này.

Ơ

Câu hỏi 1 Mức đầy đủ: Chọn đáp án A. Thuốc phiện; Moocphin; Heroin; Cần sa; Cocain; Seduxen.

N

Hướng dẫn chấm bài 30:

.Q

ẠO

- Tuyệt đối không tàng trữ, vận chuyển, mua bán và sử dụng ma túy. - Khi phát hiện một người nào đó có dấu hiệu tàng trữ, vận chuyển, mua bán

N

G

Đ

và sử dụng ma túy thì báo ngay cho Công an gần nhất. Mức chưa đầy đủ: Học sinh chỉ nêu đúng 1 trong 2 ý trên.

TR ẦN

H Ư

Không đạt: Không nêu đúng ý nào hoặc không làm bài. * Nhận xét: Bài tập này hướng đến sự phát triển năng lực vận dụng kiến thức về ma túy, về chất gây nghiện vào việc đánh giá tệ nạn xã hội, từ đó xác định hành động tích

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

cực của bản thân đối với các tệ nạn xã hội, giáo dục ý thức trách nhiệm của bản thân với cộng đồng, nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân, ý thức cảnh giác đối với các tệ nạn xã hội, tích cực tham gia các hoạt động phòng chống ma túy.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 2 Mức đầy đủ: Học sinh nêu đủ 2 ý sau (học sinh có thể nêu thêm nhiều ý khác):

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Không đạt: Chọn đáp án khác hoặc không làm bài.

104

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

2.5. Sử dụng hệ thống bài tập tiếp cận Pisa Việc sử dụng bài tập tiếp cận Pisa phù hợp với xu hướng đổi mới nền giáo dục hiện nay của Việt Nam. Bởi vì, bài tập tiếp cận Pisa đáp ứng được những yêu cầu của phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực. Bài tập tiếp cận Pisa có thể sử dụng tốt trong các trường hợp sau:

bài tập để luyện tập, củng cố, vận dụng kiến thức đã học. Trong quá trình lên lớp, nếu giáo viên khéo léo, linh động sử dụng các bài tập tiếp cận Pisa, bài giảng sẽ có hiệu quả

.Q

TR ẦN

H Ư

Trong chương 2, chúng tôi đã tập trung đi sâu khai thác đặc điểm bài tập Pisa, phân tích bài tập mẫu Pisa, trình bày các bước thiết kế bài tập tiếp cận Pisa, từ đó thiết kế hệ thống bài tập Pisa tương đối đa dạng gồm 30 bài tập với 30 chủ đề. Các chủ đề

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

trong các bài tập mà chúng tôi thiết kế đều liên quan mật thiết đến thực tiễn cuộc sống, đến những vấn đề về kinh tế, xã hội, môi trường…Trong mỗi bài tập, chúng tôi đã phân tích tác dụng của bài tập đó trong việc phát triển một số năng lực cho học sinh, đặc biệt là năng lực vận dụng kiến thức khoa học vào các tình huống thực tiễn. Hệ thống bài tập này không phải nhằm để tạo kho tư liệu cho giáo viên và học sinh sử dụng mà mang ý nghĩa gợi ý về mặt phương pháp để giáo viên và học sinh có thể tự khai thác hệ thống bài tập theo chuẩn Pisa, thiết kế bài tập tiếp cận Pisa để sử dụng vào quá trình dạy và học, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học theo định hướng phát triển năng lực, phù hợp với xu thế đổi mới nền giáo dục nước ta hiện nay.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

N

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

G

Đ

ẠO

TP

mà hiện nay nhiều nền giáo dục tiến tiến trên thế giới đang sử dụng.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

của học sinh thì việc sử dụng bài tập tiếp cận Pisa là một giải pháp mang lại hiệu quả cao

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

cao hơn, sức hấp dẫn sẽ tốt hơn, phát huy năng lực của học sinh cũng cao hơn. * Bài tập đánh giá: gồm các bài kiểm tra ở lớp do giáo viên ra đề hay các đề tập trung như kiểm tra chất lượng, so sánh; bài thi tốt nghiệp, thi tuyển. Để đánh giá tốt năng lực

N

* Bài tập học: gồm các bài tập dùng trong bài học để lĩnh hội tri thức mới, chẳng hạn các bài tập về một tình huống mới, giải quyết bài tập này để rút ra tri thức mới, hoặc các

105

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm

.Q

-Việc sử dụng bài tập tiếp cận Pisa trong dạy học hóa học THPT có nâng cao chất lượng dạy và học hay không?

Đ

ẠO

Trả lời các câu hỏi trên sẽ tìm ra những đóng góp của đề tài, khắc phục những hạn chế còn mắc phải, từ đó góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học hóa học theo

N

G

hướng đánh giá sự phát triển các năng lực của học sinh trường phổ thông hiện nay.

TR ẦN

H Ư

3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm Tổ chức dạy học có sử dụng bài tập theo chuẩn Pisa vào dạy học hóa học một bài học cụ thể trong chương trình hóa học lớp 10NC cho các lớp đối chứng và thực

Í-

H

Ó

A

10

00

B

nghiệm. - Với các lớp thực nghiệm: tổ chức dạy học có sử dụng các bài tập tiếp cận Pisa vào tiến trình dạy học. - Với các lớp đối chứng : thực hiện giảng dạy các bài trên theo phương pháp bình thường mà giáo viên hiện tại đang sử dụng. - So sánh, đối chiếu kết quả học tập và xử lí kết quả thu được của các lớp thực nghiệm và các lớp đối chứng.

-L

3.2. Đối tượng và nội dung thực nghiệm sư phạm

ÀN

TO

ÁN

3.2.1. Đối tượng thực nghiệm sư phạm - Bài tập trong chương trình hóa học THPT. - Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trong học kì II năm học 2014 – 2015 đối với học sinh các lớp 10NC của trường THPT Lệ Thủy - tỉnh Quảng Bình.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

trong chương trình hóa học THPT đã góp phần vào việc phát triển các năng lực của học sinh như thế nào ?

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

Pisa và vận dụng được các bài tập đó vào dạy học trong chương trình Hóa học THPT thì sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, giúp phát triển năng lực học sinh rất hiệu quả. Kết quả thực nghiệm sư phạm sẽ trả lời các câu hỏi: - Sử dụng bài tập tiếp cận Pisa và vận dụng được tiến trình đó vào dạy học

N

3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm Mục đích của thực nghiệm sư phạm là kiểm chứng tính đúng đắn của giả thuyết khoa học của đề tài: Nếu xây dựng được tiến trình dạy học có sử dụng bài tập tiếp cận

D

IỄ N

Đ

3.2.2. Nội dung thực nghiệm sư phạm - Ở các lớp thực nghiệm, giáo viên dạy sử dụng giáo án thực nghiệm đã soạn, trong quá trình dạy học giáo viên có sử dụng lồng ghép các bài tập tiếp cận Pisa trong dạy học bài Oxi – Ozon.(Phụ lục 2)

106

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

- Ở các lớp đối chứng, giáo viên sử dụng giáo án bình thường mà hiện tại đang sử dụng trong dạy học bài Oxi - Ozon. (Phụ lục 2) 3.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Ơ

nhóm đối chứng. Số học sinh được khảo sát trong quá trình thực nghiệm sư phạm là 159 học sinh của trường THPT Lệ Thủy- tỉnh Quảng Bình. Trong đó có 2 lớp thuộc nhóm thực nghiệm và 2 lớp thuộc nhóm đối chứng. Các lớp được chọn có sĩ số, điều kiện tổ chức dạy học, có trình độ và chất lượng học tập tương đương nhau. Như vậy,

N

3.3.1. Chọn mẫu thực nghiệm Khi thực nghiệm sư phạm cho đề tài này, chúng tôi đã sử dụng cách chọn cả khối (chọn nguyên lớp và dùng cách chọn ngẫu nhiên) để chọn ra nhóm thực nghiệm và

LỚP

10A1, 10A3

10A2,10A4

TỔNG SỐ

80

N

TR ẦN

H Ư

3.3.2. Lựa chọn giáo viên thực nghiệm - Thầy Nguyễn Văn Minh – Giáo viên hóa học – trường THPT Lệ Thủy - tỉnh Quảng Bình.

10

00

B

- Cô Phạm Thị Lệ Thủy – Giáo viên hóa học – Trường THPT Lệ Thủy - tỉnh Quảng Bình. (Mỗi giáo viên tiến hành dạy 2 lớp, 1 lớp sử dụng giáo án thực nghiệm và lớp còn lại sử dụng giáo án thường).

-L

Í-

H

Ó

A

3.3.3.Tiến hành thực nghiệm - Tổ chức soạn giáo án giảng dạy bài Oxi – Ozon lớp 10NC.(Phụ lục 2). - Tổ chức biên soạn đề kiểm tra năng lực học sinh sau khi học bài Oxi - Ozon lớp 10NC theo hướng đổi mới (phụ lục 3).

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

3.3.4. Thực hiện chương trình thực nghiệm - Tiến hành giảng dạy bài Oxi – Ozon theo giáo án thực nghiệm (có sử dụng lồng ghép bài tập tiếp cận Pisa) đối với 2 lớp thực nghiệm và giảng dạy theo giáo án truyền thống (hiện tại giáo viên đang sử dụng) đối với 2 lớp thuộc nhóm đối chứng. - Dự giờ giáo viên tham gia dạy thử nghiệm. - Sau khi tiến hành giảng dạy xong 4 lớp, giáo viên tiến hành kiểm tra năng lực các em bằng một đề kiểm tra chung (phụ lục ...), thời gian làm bài là 30 phút. Giáo viên mượn phòng học của nhà trường trong ngày chủ nhật, sắp xếp 7 phòng thi (6

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO Đ

79

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

Nhóm đối chứng

TP

Nhóm thực nghiệm

G

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Bảng 3.1. Bảng số liệu HS được chọn làm mẫu thực nghiệm

U Y

N

H

chất lượng của mẫu đã thỏa mãn yêu cầu của thực nghiệm sư phạm. Số lượng học sinh ở các nhóm cụ thể như sau:

107

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

phòng 24 thí sinh, 1 phòng 15 thí sinh), tiến hành kiểm tra trong cùng một thời điểm. 3.4. Kết quả thực nghiệm sư phạm 3.4.1. Nhận xét các năng lực của học sinh trong các tiến trình dạy học Qua quan sát giờ học ở các lớp thực nghiệm và đối chứng được tiến hành theo tiến trình dạy học, chúng tôi rút ra được một số nhận xét về một số năng lực của học Đối với các lớp đối chứng: - Năng lực học và năng lực giải quyết vấn đề thì học sinh tương đối thụ động, giáo viên chủ yếu là đọc đề, phân tích, hướng dẫn cách giải, học sinh không chủ động

.Q

ý kiến, bạn bè ít trao đổi về phương pháp làm bài, luôn căng thẳng để cố gắng làm bài.

Đ

ẠO

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông: các thông tin phục vụ trong bài làm rất hạn chế, học sinh ít hiểu biết về những kiến thức khoa học.

H Ư

N

G

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: do ít trao đổi và nội dung đề bài cũng hạn chế về mặt ngôn ngữ nên học sinh rất khó tiếp cận. - Năng lực tính toán không tự tin trong các phép tính, nên hay căng thẳng khi

TR ẦN

làm các bài bập có tính toán.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Đối với các lớp thực nghiệm: - Năng lực học và năng lực giải quyết vấn đề thì học sinh từ tư thế bị động đã chuyển dần sang tư thế chủ động, tham gia tích cực các hoạt động nhận thức do giáo viên tổ chức. Học sinh chịu khó đọc và tự ghi chép những thông tin vừa chiếm lĩnh. - Năng lực sáng tạo: học sinh linh hoạt và sáng tạo hơn trong cách tiếp cận các yêu cầu của bài tập. - Năng lực tự quản lí, năng lực giao tiếp và năng lực hợp tác: học sinh thảo luận nhiều hơn, lắng nghe cách lý giải của bạn bè và đưa ra ý kiến của mình về phương pháp làm bài. - Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông: các thông tin hiểu biết về những kiến thức khoa học được các em huy động để trả lời các nội dung mà bài tập yêu cầu. - Năng lực sử dụng ngôn ngữ: học sinh chủ động tiếp cận các ngôn ngữ khoa học, phân tích các từ ngữ của bài tập một cách cẩn thận. - Năng lực tính toán tự tin trong các phép tính, ít căng thẳng khi làm các bài tập có tính toán.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

kiểu thuộc lòng rồi tái hiện, cố nhớ những gì đã học thuộc ở nhà để trả lời. - Năng lực tự quản lí, năng lực giao tiếp và năng lực hợp tác: học sinh ít đưa ra

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

trong các yêu cầu của giáo viên. - Năng lực sáng tạo: làm bài tập một cách máy móc, ghi nhớ kiến thức theo

N

sinh như sau:

108

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Ở nhóm thực nghiệm, các tiết học có mức độ tích cực của học sinh cao hơn nhiều so với các tiết học ở nhóm đối chứng. Ở các lớp thực nghiệm, học sinh còn đặt câu hỏi cho giáo viên đối với những vấn đề mà các em quan tâm. Điều này chứng tỏ học sinh đã học với mức độ tích cực khá cao. Từ các kết quả trên cho thấy việc sử dụng bài tập tiếp cận Pisa đã thực sự có tác

1

2

3

4

5

6

7

8

10A1

TN

40

0

0

0

0

1

3

6

13

10A2

ĐC

39

0

0

0

2

2

7

10

10A3

TN

40

0

0

0

0

2

3

11

10A4

ĐC

40

0

0

0

2

5

6

12

5

11

5

2

9

Đ

12

3

9

10

6

2

TP

10

G

9

H Ư

Nhóm

Tổng số HS

TN ĐC

TR ẦN

Bảng 3.3. Bảng thống kê các điểm số (Xi) của bài kiểm tra Điểm số (Xi)

2

3

4

5

6

7

8

9

10

80

0

0

0

0

3

6

17

22

24

8

79

0

0

0

4

7

13

19

21

11

4

10

00

B

1

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

Biểu đồ 3.1. Phân bố điểm của hai nhóm đối chứng và thực nghiệm

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

U Y

Tổng số HS

.Q

Nhóm

ẠO

Điểm số Xi

Lớp

N

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Bảng 3.2. Bảng thống kê điểm bài kiểm tra của các lớp

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

3.4.2. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm Qua bài kiểm tra, chúng tôi đã tiến hành thống kê, tính toán và thu được các bảng số liệu sau:

N

dụng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh; góp phần không nhỏ trong việc đánh giá năng lực của học sinh. Việc đưa bài tập theo chuẩn Pisa vào dạy học trong chương trình hóa học THPT là một việc làm đúng đắn và có cơ sở khoa học.

109

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.4. Bảng phân phối tần suất Nhóm

Số % HS đạt điểm Xi

Tổng số HS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

TNg

80

0

0

0

0

3,8

7,5

21,2

27,5

30,0

10,0

ĐC

79

0

0

0

5,0

8,9

16,5

24,0

26,6

14,0

5,0

1

2

TNg

80

0

ĐC

79

A

4

5

0

0

0

3,8

0

0

5

13,9 30,4 54,4 81,0

Í-

H

3

6

7

8

11,3 32,5 60,0

9

10

90,0

100

95

100

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

0

10

Tổng số HS

Ó

Số % HS đạt điểm Xi trở xuống

Nhóm

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

00

B

Bảng 3.5. Bảng phân phối tần suất tích lũy

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q TR ẦN

H Ư

N

G

Đ

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

N

Biểu đồ 3.2. Phân phối tần suất điểm của hai nhóm

110

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Yếu

TB

(0-2)

(3-4)

80

0,00

0,00

ĐC

79

0,00

5

Đ Giỏi

(5-6)

(7-8)

(9-10)

11,3

48,7

40,0

25,4

50,6

19,0

TR ẦN

TN

Khá

G

Kém

N

Số HS

H Ư

Nhóm

Số % HS

Tổng

ẠO

3.6. Bảng phân loại theo học lực của HS

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

Biểu đồ 3.4. Phân loại theo học lực của học sinh

g Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

.Q TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Bản

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

N

Biểu đồ 3.3. Phân phối tần suất tích lũy của hai nhóm

111

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

 Các tham số cụ thể - Trung bình cộng: là tham số đặc trưng cho sự tập trung của số liệu, được tính 10

theo công thức: X =

∑n X i

i

i =1

n 10

- Phương sai: S 2 =

∑n (X i

i

−X

i =1

)

2

n −1

i =1

)

2

, S càng nhỏ tức là số liệu càng ít phân tán .

U Y

n −1

- Hệ số biến thiên: V =

S 100% , cho phép so sánh mức độ phân tán của các số X

- Sai số tiêu chuẩn: m =

S n

G

Đ

Xi là điểm số; ni số HS đạt điểm Xi; n số HS làm bài kiểm tra

N

Bảng 3.7. Bảng tổng hợp các tham số Tổng Số HS

X

S2

TN

80

8,02

1,57

ĐC

79

7,2

2,24

H Ư

Nhóm

V

X = X ±m

1,25

15,6

8,02 ± 0,0156

1,5

20,8

7,2 ± 0,019

B

TR ẦN

S

Ó

A

10

00

Dựa vào bảng phân loại theo học lực (Bảng 3.6), bảng tổng hợp các tham số đặc trưng (Bảng 3.7) và biểu đồ đường tích lũy (Biểu đồ 3.3), chúng tôi rút ra được những nhận xét sau:

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

- Điểm trung bình X của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng, độ lệch chuẩn S có giá trị tương ứng nhỏ nên số liệu thu được ít phân tán, do đó giá trị trung bình có độ tin cậy cao hơn. STN < SĐC và VTN < VĐC chứng tỏ độ phân tán ở nhóm thực nghiệm giảm so với nhóm đối chứng (Bảng 3.7). - Bảng 3.6 cho thấy tỉ lệ học sinh đạt loại yếu, kém, trung bình của nhóm thực nghiệm giảm đáng kể so với nhóm đối chứng. Ngược lại, tỉ lệ học sinh đạt loại khá, giỏi của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng. - Đường tích lũy (Biểu đồ 3.3) ứng với nhóm thực nghiệm nằm bên phải, phía dưới đường tích lũy ứng với nhóm đối chứng chứng tỏ kết quả học tập nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

liệu.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

−X

.Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

thức S = S 2 =

i

Ơ

i

H

∑n (X

N

10

N

- Độ lệch chuẩn S cho biết độ phân tán quanh giá trị X , được tính theo công

112

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Như vậy kết quả học tập của nhóm thực nghiệm cao hơn kết quả học tập của nhóm đối chứng. Tuy nhiên kết quả trên đây có thể do ngẫu nhiên mà có. Vì vậy, để độ tin cậy cao hơn, chúng ta cần kiểm định giả thuyết thống kê. 3.4.3. Kiểm định giả thuyết thống kê Kết quả tính toán cho thấy điểm trung bình cộng ở nhóm TNg ( X TN ) cao hơn nhóm đối chứng X ĐC . Để kiểm định về sự khác nhau giữa hai điểm trung bình này ta dựa vào đại lượng kiểm định t (kiểm định Student) cho bởi công thức:

N Ơ H

2 ( nTN − 1) STN2 + ( nĐC − 1) SĐC

nTN + nĐC − 2

N

với S p =

nTN .nĐC nTN + nĐC

.Q

+ Giả thuyết H0: Sự khác nhau giữa X TN và X ĐC là không có ý nghĩa thống kê.

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Đ

Student ứng với mức ý nghĩa α và bậc tự do f = nTN +nĐC – 2

ẠO

Sau khi tính được t, ta so sánh nó với giá trị tới hạn tα được tra trong bảng

N

G

- Nếu t ≥ tα thì bác bỏ giả thuyết H0, chấp nhận giả thuyết H1

H Ư

- Nếu t ≤ tα thì bác bỏ giả thuyết H1, chấp nhận giả thuyết H0

TR ẦN

Vận dụng các công thức trên ta tính được Sp = 1,38 và t = 3,7 Tra bảng phân phối Student với mức ý nghĩa α = 0,05 (mức ý nghĩa 5%) và bậc tự do f với: f = nTN + nĐC – 2 = 157, ta có tα = 1,96

00

B

Như vậy rõ ràng t > tα nên giả thuyết H0 bị bác bỏ và ta chấp nhận giả thuyết

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

H1. Điều này chứng tỏ học sinh ở nhóm thực nghiệm nắm vững kiến thức đã được truyền thụ hơn so với học sinh ở nhóm đối chứng. Như vậy, từ kết quả thực nghiệm sư phạm cho phép chúng ta kết luận việc sử dụng bài tập tiếp cận Pisa vào giảng dạy có tác dụng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả dạy học hóa học ở trường phổ thông. Tuy nhiên, để kết luận rút ra thật sự thuyết phục chúng ta cần tiếp tục mở rộng phạm vi và đối tượng thực nghiệm sau này khi điều kiện cho phép.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

+ Giả thuyết H1: Sự khác nhau giữa X TN và X ĐC là có ý nghĩa thống kê.

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

Các giả thuyết thống kê:

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

X TN − X ĐC Sp

U Y

t=

113

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Các kết quả thu được trong quá trình thực nghiệm sư phạm và kết quả xử lý số liệu thống kê đã cho chúng tôi có đủ cơ sở để khẳng định giả thuyết khoa học đã đề ra là đúng đắn và việc vận dụng kết quả nghiên cứu của đề tài vào giảng dạy ở các trường THPT hiện nay là hoàn toàn khả thi.

của học sinh một cách toàn diện. Cụ thể là: - Đối với giáo viên: sự đa dạng của các bài tập hóa học tiếp cận Pisa giúp giáo

.Q

tốt trong việc phát triển các năng lực của học sinh, đặc biệt là năng lực vận dụng vào thực tiễn. Học sinh chủ động hơn, tích cực hơn trong việc tham gia vào các hoạt động nhận thức. Khả năng vận dụng kiến thức của học sinh vào các tình huống mới được nâng cao

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

G

Đ

hơn, biểu hiện cụ thể là chất lượng học tập của học sinh được nâng cao.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

- Đối với học sinh: việc sử dụng các bài tập hóa học tiếp cận Pisa đã có tác dụng

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

viên có nhiều sự chọn lựa hơn về phương pháp tổ chức các hoạt động nhận thức của học sinh, giáo viên chủ động hơn, linh hoạt hơn, theo đó các giờ học trở nên hấp dẫn hơn, cuốn hút học sinh hơn.

N

Các kết quả thực nghiệm khẳng định việc sử dụng bài tập hóa học tiếp cận Pisa vào dạy học hóa học THPT là thực sự có tác dụng rất tốt đến sự phát triển năng lực

114

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 1. Kết luận Qua luận văn này, chúng tôi thấy rằng, việc vận dụng bài tập tiếp cận Pisa vào

giáo viên hiện nay. Xu thế đổi mới hình thức thi, cách ra đề thi mang tính vận dụng cao đòi hỏi giáo viên tất yếu phải tích cực tìm tòi, nghiên cứu, vận dụng những ưu điểm của những tổ chức, cở sở giáo dục tiên tiến trên thế giới mà Pisa là một ví dụ

Ơ

điển hình chúng ta cần học tập.

N

dạy học mang lại hiệu quả cao trong việc phát triển năng lực của học sinh, phù hợp với chủ trương đổi mới nền giáo dục Việt Nam hiện nay. Do đó, việc xây dựng hệ thống bài tập tiếp cận Pisa để vận dụng vào dạy học là một việc rất cần thiết đối với

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

mới của nền giáo dục Việt Nam trong những năm tới.

G

Đ

tích cực tham gia vào cuộc thi này vì nó rất bổ ích, thiết thực, phù hợp với xu thế đổi

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

tạo nên tổ chức thêm các cuộc thi về dạy học vận dụng bài tập tiếp cận Pisa, thiết kế bài tập tiếp cận Pisa… trong giáo viên. Chắc chắn rằng, đội ngủ giáo viên THPT sẽ

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

chức rộng rãi như thi dạy học tích hợp, thi giáo án E-Learning…, Bộ giáo dục và đào

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

2. Đề xuất Để phát động phong trào đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá sâu rộng, toàn diện trong giáo viên và học sinh, bên cạnh những cuộc thi đang được tổ

115

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Ngô Ngọc An. Câu hỏi và bài tập trắc nghiệm – NXB Giáo dục, 2009. 2. Nguyễn Thạc Cát. Từ điển Hóa học phổ thông – NXB Giáo dục Việt Nam 2009. 3. Dương Văn Đảm. Hóa học quanh ta – NXB Giáo dục 2006. 4. Nguyễn Thanh Danh. Môi trường - tại sao ô Nhiễm không khí (tập 2)- NXB

U Y

.Q

9. Cao Cự Giác. Giáo trình bồi dưỡng học sinh giỏi Hóa học trung học phổ thông – NXB Đại học Vinh 2014.

Đ

ẠO

10. Lê Thị Mỹ Hà. Tài liệu tập huấn Pisa 2015 và các dạng câu hỏi do OECD phát hành lĩnh vực khoa học, 2014. 11. Lê Thị Mỹ Hà. "Chương trình đánh giá quốc tế PISA tại Việt Nam - Cơ hội và

N

G

thách thức". Tạp chí Khoa học Giáo dục (Số 64, trang 17 – 21).

TR ẦN

H Ư

12. Lê Thị Mỹ Hà. "Chương trình đánh giá quốc tế PISA tại Việt Nam ". Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội (Số 346, trang 28 – 36) 13. Phạm Thị Hằng. Giáo dục môi trường qua hình ảnh- NXB Đại học sư phạm

10

00

B

thành phố Hồ Chí Minh 2003. 14. Nguyễn Thị Phương Hoa. “Chương trình đánh giá HS quốc tế (PISA) (Mục đích, tiến trình thực hiện, các kết quả chính)”. Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội (Số 25).

21. Lê Xuân Trọng (Chủ biên) – Từ Ngọc Ánh – Lê Mậu Quyền – Phan Quang Thái. Sách giáo khoa hóa học lớp 10 Nâng Cao – NXB Giáo dục 2006.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

15. Khanh Khanh. Pisa khóa kiểm tra chuyên sâu Lịch sử - Địa lý - Khoa học tự nhiên - NXB Phụ nữ 2009. 16. Khanh Khanh. Pisa khóa kiểm tra cấp tốc - NXB Phụ nữ 2009 17. Lê Văn Khoa . Khoa học môi trường - NXB Giáo dục 2007. 18. Nguyễn Văn Mậu (Biên dịch), Trần Thị Thanh Liêm (Hiệu đính). Khoa học môi trường – NXB giáo dục Việt Nam 2012. 19.Trần Quốc Sơn . Tài liệu giáo khoa chuyên hoá học 11-12, NXB Giáo dục 2008. 20. Phạm Văn Thưởng, Đặng Đình Bạch. Cơ sở Hoá học môi trường - NXB Khoa học kỹ thuật 1999.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

2011.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

5. Nguyễn Thanh Danh. Môi trường: Tại sao ô nhiễm đất và ô nhiễm nước (tập 3) NXB Đồng Nai 2009. 6. Vũ Đăng Độ. Hóa học và sự ô nhiễm môi trường - NXB giáo dục 2002. 7. Cao Cự Giác. Hỏi đáp Hóa học phổ thông – NXB Đại học Quốc gia Hà Nội 2014. 8. Cao Cự Giác. Những viên kim cương trong Hóa học – NXB Đại học sư phạm

N

Đồng Nai 2006.

116

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

22. Lê Xuân Trọng (Chủ biên) – Nguyễn Hữu Đĩnh – Lê Chí Kiên – Lê Mậu Quyền. Sách giáo khoa hóa học lớp 11 Nâng Cao – NXB Giáo dục 2006.

25. Nguyễn Xuân Trường. Hóa học với thực tiễn đời sống – NXB Đại học Quốc gia Hà Nội 2009. 26. Vũ Anh Tuấn- Vụ giáo dục trung học – Bộ giáo dục và đào tạo. Pisa và Pisa

U Y

.Q

28. Nam Việt. Những câu hỏi kỳ thú trong thế giới Hóa học – NXB Thời Đại 2010. 29. M. V. Zueva. Phát triển học sinh trong giảng dạy hoá học (Dương Tất Tốn, Nguyễn Thế Trường dịch), NXB Giáo dục 1982.

ẠO

30. Vụ giáo dục trung học – Bộ giáo dục và đào tạo. Tài liệu tập huấn Xây dựng

Đ

các chuyên đề dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học

H Ư

N

G

sinh, 2014. 31. Viện Hóa học Hoàng gia Australia. Đề thi Hóa học Quốc gia Australia, Trường

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

THPT chuyên Lê Hồng Phong -Thành phố Hồ Chí Minh dịch.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Việt Nam 2009.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

với nội dung Hóa học. 27. Nguyễn Đức Vận. Hỏi đáp Hóa học vô cơ trung học phổ thông – NXB giáo dục

N

23. Lê Xuân Trọng (Chủ biên) – Nguyễn Hữu Đĩnh – Từ Vọng Nghi – Đỗ Đình Rãng – Cao Thị Thặng. Sách giáo khoa hóa học lớp 12 Nâng Cao – NXB Giáo dục 2006. 24. Nguyễn Xuân Trường. Hóa học vui – NXB Hà Nội 2010.

117

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


IỄ N

D

ÁN

TO

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

A

Ó

H 00

10 B TR ẦN G

N

H Ư ẠO

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Í-

-L

PHỤ LỤC TP

U Y

.Q

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

ÀN

Đ

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

Ơ

H

N

https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

118

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Phụ lục 1: Các mẫu phiếu điều tra

PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN Kính chào các thầy, các cô. Trên tay các thầy, cô là tờ phiếu thăm dò ý kiến về kì thi Pisa đối với giáo viên THPT. Với mục đích nghiên cứu thực trạng về tình hình tiếp cận kì thi Pisa quốc tế, chúng tôi mong muốn sự hỗ trợ, hợp tác của quý thầy cô. Kính mong quý thầy cô cho biết ý kiến của mình về các vấn đề sau: Câu hỏi 1: Đánh giá thực trạng ra đề kiểm tra hóa học hiện nay?

N

A. Rất hay, đánh giá được năng lực học sinh.

Đ

C. Nên quay về cách kiểm tra cách đây 20 năm.

ẠO

B. Có

H Ư

A. Chưa bao giờ nghe nói về kì thi Pisa

N

G

Câu hỏi 3: Quý thầy (cô) đã có tìm hiểu về kì thi quốc tế Pisa như thế nào?

TR ẦN

B. Có nghe nói qua các phương tiện truyền thông nhưng chưa tìm hiểu. C. Đã tìm hiểu, nghiên cứu về kì thi Pisa qua mạng Internet, sách vở.

B

D. Đã nghiên cứu, thiết kế, sử dụng một số bài tập tiếp cận Pisa vào giảng

00

dạy.

10

Câu hỏi 4: Quý thầy cố đánh giá cách ra đề kì thi Pisa như thế nào?

Ó

A

A. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu.

Í-

H

B. Rất tốt, đánh giá được năng lực của học sinh.

-L

C. Không tốt, không đánh giá được năng lực của học sinh.

TO

ÁN

Câu hỏi 5: Theo thầy (cô), chúng ta có nên học hỏi để vận dụng cách ra đề trong kì thi Pisa vào trong quá trình dạy học của chúng ta không?

Đ

ÀN

A. Không biết vì chưa tìm hiểu.

B. Không nên vì học sinh bỡ ngỡ dẫn đến hiệu quả học tập không cao.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

A. Không

IỄ N D

.Q

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

Câu hỏi 2: Theo quý thầy (cô) có cần thiết phải đổi mới cách giảng dạy và cách kiểm tra đánh giá hiện nay không?

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

C. Chưa kiểm tra được năng lực vận dụng của học sinh.

Ơ

B. Mang nặng tính hàn lâm, thiếu đánh giá kiến thức vận dụng thực tế.

C. Có vì nó phù hợp với xu hướng đổi mới nền giáo dục nước ta hiện nay

nói riêng và thế giới nói chung. ---------------------Hết---------------------

119

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

PHIẾU THĂM DÒ Ý KIẾN ĐỐI VỚI HỌC SINH Các em học sinh thân mến! Trên tay các các em là tờ phiếu thăm dò ý kiến về kì thi Pisa đối với học sinh THPT. Với mục đích nghiên cứu thực trạng về tình hình tiếp cận kì thi Pisa quốc tế, chúng tôi mong muốn sự hỗ trợ, hợp tác của các em. Các em hãy cho ý kiến của mình về các vấn đề sau: Câu hỏi 1: Em đánh giá như thế nào về thực trạng ra đề kiểm tra hóa học hiện nay?

A. Rất hay, đánh giá được năng lực học sinh.

N

B. Mang nặng tính hàn lâm, thiếu đánh giá kiến thức vận dụng thực tế.

H

Ơ

C. Chưa kiểm tra được năng lực vận dụng của học sinh.

TP

Đ

D. Đã được thầy cô giới thiệu và cho làm một số bài tập theo chuẩn Pisa

G

E. Đã tự tìm tòi, sưu tầm và giải một số bài tập theo chuẩn Pisa.

H Ư

N

Câu hỏi 3: Em có đánh giá gì về kì thi Pisa?

A. Bình thường.

TR ẦN

B. Rất khoa học. C. Lạc hậu.

00

B

D. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu.

A

10

Câu hỏi 4: Em có muốn thầy (cô) sử dụng những câu hỏi theo chuẩn Pisa vào trong quá trình giảng dạy và kiểm tra không?

Í-

B. Thích.

H

Ó

A. Không có ý kiến gì vì chưa tìm hiểu.

-----------------Hết-----------------

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

C. Không thích.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

C. Đã tìm hiểu, nghiên cứu về kì thi Pisa qua mạng Internet, sách vở.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

.Q

B. Có nghe nói qua các phương tiện truyền thông nhưng chưa tìm hiểu.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

A. Chưa bao giờ nghe nói về kì thi Pisa.

N

Câu hỏi 2: Quý thầy (cô) đã có tìm hiểu về kì thi Pisa quốc tế như thế nào?

120

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Phụ lục 2: Giáo án Giáo án bài: OZON VÀ HIĐRO PEOXIT LỚP 10NC (GIÁO ÁN THƯỜNG)

Ơ H N U Y

Đ

 Viết được phương trình hóa học minh họa tính chất của ozon và hiđro peoxit.

H Ư

N

G

 Giải được một số bài tập: tính thể tích khí ozon tạo thành, khối lượng hiđro peoxit tham gia phản ứng, bài tập khác có nội dung liên quan.

TR ẦN

3. Thái độ  Giáo dục đức tính cẩn thận chính xác khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí

10

00

B

nghiệm.  Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.  Giáo dục niềm say mê tìm tòi, nghiên cứu khoa học, lòng yêu thích bộ môn hóa học

Í-

H

Ó

A

II. CHUẨN BỊ Hoá chất H2O2, dung dịch KI, dung dịch KMnO4, dung dịch H2SO4 loãng, hồ tinh bột, quỳ tím.

-L

Dụng cụ: ống nghiệm, ống hút, kẹp ống nghiệm, giá ống nghiệm.

ÀN

TO

ÁN

III. TỔ CHỨC DẠY HỌC 1. Kiểm tra bài cũ: Nêu tính chất hoá học của oxi và viết 2 PTHH điều chế oxi trong phòng thí nghiệm.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

2. Về kỹ năng  Dự đoán tính chất, kiểm tra kết luận về tính chất hóa học của ozon, hiđro peoxit.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

 Cấu tạo phân tử, tính chất oxi hoá và tính khử của hiđro peoxit.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

 Cấu tạo phân tử, tính chất oxi hoá rất mạnh của ozon.

.Q

 Tính chất vật lý của ozon, ozon trong tự nhiên và ứng dụng của ozon.  Tính chất vật lý và ứng dụng của hiđro peoxit. Học sinh hiểu:

N

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Về kiến thức Học sinh biết:  Ozon là dạng thù hình của oxi, điều kiện tạo thành ozon.

D

IỄ N

Đ

2. Bài mới:

121

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: Cấu tạo phân tử ozon I.OZON: - Giới thiệu: Oxi và ozon là hai dạng thù 1.Cấu tạo phân tử của ozon: hình của nguyên tố oxi. - CTPT: O3 O O

O

Ơ

- GV yêu cầu cho biết có các liên kết gì Nguyên tử oxi trung tâm tạo một liên kết cho nhận và một liên kết đôi với hai có trong phân tử ozon?

N

- GV yêu cầu HS viết CT cấu tạo của - CTCT: phân tử ozon

H Ư

N

G

Đ

a) Tính chất vật lí: Hoạt động 2: Tính chất của ozon - GV yêu cầu HS nghiên cứu sgk nêu tính - Chất khí có mùi đặc trưng, màu xanh nhạt. chất vật lí của ozon? - GV giới thiệu: trên tầng cao của khí - Tan trong nước nhiều hơn oxi 16 lần.

A

O + O2  O3

10

00

B

TR ẦN

quyển (cách mặt đất khoảng 25km), ozon b) Tính chất hoá học: được tạo nên do các tia tử ngoại có bước - Tính oxi hóa mạnh: sóng nằm trong khoảng giữa 1600 km và + Ozon oxi hoá hầu hết các kim loại( trừ Pt, Au). Ở điều kiện thường, O2 không oxi 2400 km tác dụng đến O2: hoá được Ag nhưng ozon oxi hoá được O2 + hv  2O Ag:

-L

Í-

H

Ó

2Ag + O3 → Ag2O + O2 - Sản phẩm của quá trình phân huỷ ozon là oxi nguyên tử, có tính oxi hoá rất + Oxi không oxi hoá được I trong dd mạnh, mạnh hơn cả oxi phân tử. Vậy nhưng ozon oxi hoá I thành I2.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

2KI + O3 + H2O → I2 + KOH + O2 ozon có tính oxi hoá mạnh hơn hay yếu → O3 có tính oxi hóa mạnh hơn O2 hơn so với oxi? -Nhận xét, kết luận: O3 có tính oxi hoá rất mạnh, mạnh hơn O2 - GV yêu cầu HS lấy ví dụ chứng minh tính oxi hoá của ozon mạnh hơn của oxi? 3. Ứng dụng của ozon. - Làm sạch không khí, khử trùng trong y Hoạt động 3: Ứng dụng của ozon Yêu cầu học sinh tham khảo sách giáo tế.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

ẠO

2. Tính chất của ozon

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

UV → 2O3 3O2 

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

- GV yêu cầu HS trình bày ozon được nguyên tử oxi còn lại. Ozon được tạo thành do ảnh hưởng của hình thành như thế nào. tia cực tím hoặc sự phóng điện trong cơn dông.

122

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

khoa và nêu ứng dụng của ozon.

- Tẩy trắng trong công nghiệp - Bảo vệ trái đất, ngăn ngừa tia tử ngoại. II. HIĐRO PEOXIT 1. Công thức phân tử của hiđro peoxit.

Hoạt động 4: Cấu tạo của hiđro peoxit - Hiđro peoxit hay còn gọi là nước oxi già có CTPT là H2O2. Từ công thức phân

H

Ơ

tử hãy viết công thức cấu tạo của hidro H peoxit. Liên kết giữa H – O là liên kết cht có cực. - GV yêu cầu HS cho biết liên kết nào là Liên kết O – O là liên kết cộng hoá trị phân cực và liên kết nào là không phân không cực.

N

O

O

H

cực?

D

Đ

G

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

H Ư

N

2

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

2

O trong H2O2, dự đoán H2O2 có thể có và O . 2 tính chất gì? MnO → H2O + ½ O2 H2O2  - GV cùng HS làm TN: - Do oxi trong H2O2 có số oxi hoá -1 là số Thí nghiệm 1: Tính bền của H2O2. oxi hoá trung gian nên H2O2 vừa thể hiện Cho vào ống nghiệm khoảng 2ml H2O2 tính khử vừa thể hiện tính oxi hoá. sau đó cho vào một ít MnO2. + Tác dụng với chất khử: Thí nghiệm 2: Tính oxi hoá của H2O2. H2O2 + KNO2 → H2O + KNO3 Cho vào ống nghiệm 4ml H2O2 cho thêm H2O2 + 2KI → I2 + 2KOH 2ml KI. Quan sát hiện tượng. + Tác dụng với chất oxi hoá Lấy ½ thể tích dd sau phản ứng cho 2KMnO4 + 5H2O2 + 3H2SO4 → vào đó một ít hồ tinh bột. K2SO4 + 2MnSO4 + 5O2 + 8H2O Lấy ½ thể tích còn lại cho phenolphtalein vào. Thí nghiệm 3: Tính khử của H2O2 Cho vào ống nghiệm 2ml KMnO4, vài giọt H2SO4 cho thêm 2ml H2O2 quan sát 3. Ứng dụng của hiđro peoxit: hiện tượng. Ứng dụng: Hoạt động 6: Ứng dụng của hiđro + Làm chất tẩy trắng bột giấy, tơ sợi, peoxit lông, len, vải, tẩy trắng trong bột giặt. -Yêu cầu học sinh tham khảo sách giáo + Làm chất bảo vệ môi trường, khai thác khoa và nêu ứng dụng của H2O2.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

2. Tính chất của hiđro peoxit. Hoạt động 5: Tính chất của hiđro a) Tính chất vật lí. peoxit Là chất lỏng không màu nặng hơn nước, - GV cho HS xem lọ chứa H2O2 , nhận tan trong nước ở bất kì tỉ lệ nào. xét tính chất vật lí của H2O2? b) Tính chất hoá học - GV yêu cầu HS xác định số oxi hoá của - Là chất ít bền dễ bị phân hủy thành H O

123

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

mỏ.

Ơ

3. Củng cố: - Cho biết tính chất hoá học đặc trưng của O3? - Tại sao H2O2 vừa có tính oxi hoá vừa có tính khử? Viết phương trình phản ứng minh họa?

ẠO

Giáo án bài : OZON VÀ HIĐRO PEOXIT

H Ư

N

G

Đ

LỚP 10NC (GIÁO ÁN VẬN DỤNG BÀI TẬP TIẾP CẬN PISA)

TR ẦN

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

Í-

H

Ó

A

10

00

B

1. Về kiến thức Học sinh biết:  Ozon là dạng thù hình của oxi, điều kiện tạo thành ozon.  Tính chất vật lý của ozon, ozon trong tự nhiên và ứng dụng của ozon.  Tính chất vật lý và ứng dụng của hiđro peoxit. Học sinh hiểu:  Cấu tạo phân tử, tính chất oxi hoá rất mạnh của ozon.  Cấu tạo phân tử, tính chất oxi hoá và tính khử của hiđro peoxit.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

2. Về kỹ năng  Dự đoán tính chất, kiểm tra kết luận về tính chất hóa học của ozon, hiđro peoxit.  Viết được phương trình hóa học minh họa tính chất của ozon và hiđro peoxit.  Phát triển kĩ năng quan sát, tìm tòi, nghiên cứu khoa học.  Giải được một số bài tập: tính thể tích khí ozon tạo thành, khối lượng hiđro peoxit tham gia phản ứng, bài tập khác có nội dung liên quan đến thực tiễn, vận dụng kiến thức vào giải thích các vấn đề thực tiễn.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

.Q

- Ôn tập chuẩn bị làm bài kiểm tra năng lực.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

4. Hướng dẫn về nhà: - Về nhà làm các bài tập trong SGK.

http://daykemquynhon.ucoz.com

N

+ Dùng làm chất khử trùng hạt giống trong nông nghiệp, chất bảo quản nước giải khát, chất sát trùng trong y khoa.

124

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

3. Thái độ  Giáo dục đức tính cẩn thận chính xác khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí nghiệm.  Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.  Giáo dục niềm say mê tìm tòi, nghiên cứu khoa học, lòng yêu thích bộ môn hóa học

U Y

2. Bài mới:

TP

G N

B

TR ẦN

khoa học Ðức lại phát hiện tầng khí ozon ở vùng trời Bắc cực có hiện tượng mỏng dần, có nghĩa là chẳng bao lâu nữa tầng ozon ở Bắc cực cũng sẽ bị thủng. Tin này

A

10

00

nhanh chóng được truyền khắp thế giới và làm chấn động dư luận. Vậy, ozon là gì? Ozon có tính chất như

-L

Í-

H

Ó

thế nào? Vì sao tầng ozon bị thủng lại gây chấn động dư luận như vậy? Từ đó, giáo viên dẫn dắt vào bài mới.

Đ

ÀN

TO

ÁN

Hoạt động 2: Cấu tạo và tính chất của ozon: - GV giới thiệu: Oxi và ozon là hai dạng thù hình của nguyên tố oxi. - GV yêu cầu HS viết công thức cấu tạo của phân tử ozon. Cho biết O3 được hình thành như thế nào và tồn tại chủ yếu ở

I. OZON: * HS: lên bảng viết CTCT của O3: 1.Cấu tạo phân tử của ozon: - CTPT: O3 - CTCT:

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

đưa ra.

H Ư

diện tích nước Mỹ. Năm 1987, các nhà

ẠO

• HS: suy nghĩ vấn đề giáo viên

cực xuất hiện một "lỗ thủng" rất lớn, bằng

IỄ N D

.Q

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạt động 1: GV nêu tình huống xuất phát: Tháng 10 năm 1985, các nhà khoa học Anh phát hiện thấy tầng khí ozon trên không trung Nam

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

III. TỔ CHỨC DẠY HỌC 1. Kiểm tra bài cũ: Tiến hành trong quá trình dạy bài mới

N

II. CHUẨN BỊ Hoá chất : dd H2O2, dd KI, dd KMnO4, dd H2SO4 loãng, hồ tinh bột, quỳ tím. Dụng cụ: ống nghiệm, ống hút, kẹp ống nghiệm, giá ống nghiệm.

đâu? Vì sao O3 có thể bảo vệ Trái Đất?

125

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

O O

O

Nguyên tử oxi trung tâm tạo một liên kết cho nhận và một liên kết đôi với hai nguyên tử oxi còn lại. * HS: nêu quá trình hình thành O3 do ảnh hưởng của tia cực tím hoặc sự

.Q

G

Đ

ẠO

a) Tính chất vật lí: - Chất khí có mùi đặc trưng, màu xanh nhạt.

H Ư

N

- Tan trong nước nhiều hơn oxi 16 lần.

TR ẦN

- GV yêu cầu HS nêu tính chất hóa học * HS: Giải thích O3 tan tốt trong nước hơn O3 vì O3 phân cực hơn O2. của O3, so sánh với O2. Giải thích. - GV yêu cầu HS nêu các ví dụ chứng * HS: Nêu tính chất hóa học của O3

Í-

H

Ó

A

10

00

B

minh tính oxi hoá của ozon mạnh hơn của b) Tính chất hoá học: - Tính oxi hóa mạnh: oxi? + Ozon oxi hoá hầu hết các kim loại( trừ Pt, Au). Ở điều kiện thường, O2 không oxi hoá được Ag nhưng ozon oxi hoá được Ag:

-L

2Ag + O3 → Ag2O + O2

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

GV đưa ra một số tính huống, yêu cầu HS giải thích: - Sau cơn mưa giông, ta cảm giác khí hậu trong lành mát mẻ. Vì sao? - Thực tế, người ta có thể dùng nước có O3 để bảo quản trái cây, rửa trái cây, dùng O3

+ Oxi không oxi hoá được I- trong dd nhưng ozon oxi hoá I- thành I2. 2KI + O3 + H2O → I2 + KOH + O2 * HS nhận xét: O3 có tính oxi hóa mạnh hơn O2. * HS: thảo luận giải thích một số vấn đề

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

- GV yêu cầu HS thảo luận và nêu tính lưu, có khả năng hấp thụ tia cực tím nên chất vật lý của O3 và giải thích vì sao O3 nó bảo vệ Trái Đất. 2. Tính chất của ozon tan nhiều trong nước hơn O2? * HS: Nêu tính chất vật lý của O3.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

UV → 2O3 3O2  * HS: Ozon tồn tại chủ yếu ở tầng bình

N

phóng điện trong cơn dông.

để khử trùng nước, dùng O3 làm chất tẩy thực tế mà giáo viên đưa ra: trắng. Vì sao O3 có thể sử dụng trong các - Trong mưa giông, có một lượng O3 tạo

126

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

trường hợp trên?

thành, có tác dụng khử trùng diệt khuẩn - Khi đứng gần máy photo đang hoạt động, nên làm không khí trong lành. Hơn nửa, ta cảm thấy có mùi hăng, tanh như mùi cá. nước mưa đã rửa sạch bụ bẩn trong Vì sao? không khí cũng là một nguyên nhân.

Từ đó, giáo viên yêu cầu HS nêu những - Phân biệt muối iot và muối thường: ứng dụng của O3. hòa tan muối vào nước, cho tác dụng với

Ơ

nước O3, sau đó cho thêm một ít hồ tinh

N

- Để phân biệt muối iot (có KI) và muối - Nước O3 có thể bảo quản trái cây, khử thường, chúng ta có thể dung nước O3 và trùng nước, tẩy trắng do O3 có tính oxi hồ tinh bột. Nêu cách tiến hành. hóa mạnh.

II. HIĐRO PEOXIT * HS: viết đúng CTCT của H2O2 1.Công thức phân tử của hidro peoxit.

B

TR ẦN

hóa của H2O2.

10

00

H

A

O

O

Ó

H

TO

ÁN

-L

Í-

H

Liên kết giữa H – O là liên kết cht có cực. Liên kết O – O là liên kết cộng hoá trị không cực. * HS: xác định số oxi hóa và rút ra nhận xét: H2O2 vừa có tính oxi hóa, vừa có tính khử.

D

IỄ N

Đ

ÀN

- GV chia nhóm học sinh, yêu cầu các 2. Tính chất của hidro peoxit. nhóm làm các thí nghiệm, quan sát và viết * HS: nêu tính chất vật lý của H O . 2 2 phương trình phản ứng. a) Tính chất vật lí. Thí nghiệm 1: Tính bền của H2O2. Là chất lỏng không màu nặng hơn nước, Cho vào ống nghiệm khoảng 2ml H2O2

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

ẠO

Đ

G

N

H Ư

H2O2, xác định số oxi hóa của O trong - Bảo vệ Trái Đất, ngăn ngừa tia tử H2O2. Từ đó, rút ra kết luận về tính chất lý, ngoại.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

3. Ứng dụng của ozon. * HS: nêu ứng dụng của ozon: Hoạt động 4: Công thức cấu tạo và tính - Làm sạch không khí, khử trùng trong y tế. chất của H2O2 (nước oxi già) - Giáo viên yêu cầu HS viết CTCT của - Tẩy trắng trong công nghiệp

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

bột, nếu dung dịch có màu xanh thì đó là Hoạt động 3: Ứng dụng của ozon Từ thực tế, giáo viên yêu cầu HS nêu ứng muối iot. dụng O3.

127

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

sau đó cho vào một ít MnO2.

tan trong nước ở bất kì tỉ lệ nào.

Thí nghiệm 2: Tính oxi hoá của H2O2.

* HS: Tiến hành thí nghiệm theo hướng Cho vào ống nghiệm 4ml H2O2 cho thêm dẫn của GV. Từ đó kết luận về tính chất hóa học của H2O2 và viết các phương 2ml KI. Quan sát hiện tượng. Lấy ½ thể tích dd sau phản ứng cho vào trình phản ứng. đó một ít hồ tinh bột.

b) Tính chất hoá học Lấy ½ thể tích còn lại cho penolphtalein - Là chất ít bền dễ bị phân hủy thành H2O và O2. vào. MnO Thí nghiệm 3: Tính khử của H2O2 → H2O + ½ O2 H2O2 

TR ẦN

diệt khuẩn, có tính tẩy màu?

thực tế mà GV đưa ra: khi nhỏ H2O2 vào

Chất phụ gia thực phẩm.

Có / Không

Chất tẩy trắng.

Có / Không

Chất gây mê.

Có / Không

* HS: Làm bài tập và nêu được ứng dụng của H2O2: + Làm chất tẩy trắng bột giấy, tơ sợi, lông, len, vải, tẩy trắng trong bột giặt. + Làm chất bảo vệ môi trường, khai thác mỏ.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

vết thương, H2O2 phân hủy tạo O2 nên Hoạt động 6: thấy xuất hiện bọt khí. GV: yêu cầu học sinh làm bài tập sau: Và do khi phân hủy tạo O nguyên tử, có H2O2 có những ứng dụng nào sau đây? tính oxi hóa rất mạnh nên nước oxi già Khoanh tròn có hoặc không vào bảng có tính sát trùng diệt khuẩn. Và cũng do sau: tính oxi hóa mạnh nên nước oxi già có Ứng dụng Có hoặc không thể oxi hóa các chất màu, làm phá hủy Chất sát trùng trong Có / Không các chất màu. y khoa. 3. Ứng dụng của hiđro peoxit.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

H Ư

N

G

Đ

ẠO

trùng vết thương. Khi nhỏ vài giọt dung + Tác dụng với chất oxi hoá dịch H2O2 vào vết thương, chỗ vết thương 2KMnO + 5H O + 3H SO → 4 2 2 2 4 sủi bọt khí rất mạnh. Giải thích vì sao chỗ K2SO4 + 2MnSO4 + 5O2 + 8H2O vết thương có bọt khí khi nhỏ H2O2 vào? +Vì sao nước oxi già có tác dụng sát trùng, * HS: thảo luận giải thích các vấn đề

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

*GV đưa ra các vấn đề thực tế, yêu cầu + Tác dụng với chất khử: học sinh giải quyết: H2O2 + KNO2 → H2O + KNO3 + Thực tế, nước oxi già có thể dùng để sát H2O2 + 2KI → I2 + 2KOH

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

Cho vào ống nghiệm 2ml KMnO4, vài giọt - Do oxi trong H2O2 có số oxi hoá -1 là H2SO4 cho thêm 2ml H2O2 quan sát hiện số oxi hoá trung gian nên H2O2 vừa thể tượng. hiện tính khử vừa thể hiện tính oxi hoá.

N

2

128

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

+ Dùng làm chất khử trùng hạt giống trong nông nghiệp, chất bảo quản nước giải khát, chất sát trùng trong y khoa.

3. Củng cố: GV yêu cầu học sinh làm bài tập sau: Bài 1: Ozon (O3) là một dạng thù hình của oxi, trong phân tử của nó chứa ba nguyên

U Y N

G

Nó có thể được tạo thành từ O2 do phóng tĩnh điện, tia cực tím, ví dụ như trong các tia

H Ư

chớp, cũng như bởi tác động của bức xạ điện từ trường cao năng lượng. Ozon được điều chế trong máy ôzôn khi phóng điện êm qua oxi hay qua không khí khô, tinh

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

TR ẦN

khiết. Trong thiên nhiên, ozon được tạo thành khi có sự phóng điện trong khí quyển (sấm, sét), cũng như khi ôxi hóa một số chất nhựa của các cây thông Câu hỏi 1: Trái cây được bảo quản lâu hơn trong môi trường vô trùng. Trong thực tế, người ta sử dụng nước ozon để bảo quản trái cây. Ứng dụng trên dựa vào tính chất nào sau đây? A. Ozon trơ về mặt hoá học. B. Ozon là chất khí có mùi đặc trưng. C. Ozon là chất có tính oxi hoá mạnh. D. Ozon không tác dụng được với nước. ………………………………………………………………………………………….. Câu hỏi 2: Trong các nhà máy sản xuất rượu bia nước ngọt, nước là một nguyên liệu quan trọng, chất lượng của nước ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của sản phẩm. Nước khử trùng bằng Clo thường có mùi khó chịu do lượng Clo dư gây nên. Do vậy mà các nhà máy đó đã sử dụng phương pháp khử trùng nước bằng ozon để nước không có mùi lạ. Ozon được bơm vào trong nước với hàm lượng từ 0,5-5 g/m3. Lượng dư được duy trì trong nước khoảng 5 - 10 phút để diệt các vi khuẩn cỡ lớn.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Đ

ẠO

TP

.Q

xanh thẫm ở -193 °C. Ozon có tính oxi hóa mạnh hơn oxi, do nó không bền, dễ dàng bị phân hủy thành oxi phân tử và oxi nguyên tử. Ozon có mùi hăng, tanh của cá. Nó tồn tại với một tỷ lệ nhỏ trong bầu khí quyển Trái Đất.

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

màu xanh thẫm ở -112 °C, và hóa rắn có màu

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Ơ

N

tử oxi thay vì hai như thông thường. Trong điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, ozon là một chất khí có màu xanh nhạt. Ozon hóa lỏng

Tính khối lượng ozon cần dùng để khử trùng nước đủ sản xuất được 400 lít rượu vang. Biết rằng để sản xuất được 1 lít rượu vang cần dùng hết 5 lít nước. ...................................................................................................................................

129

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu hỏi 3: Thực tế, sau những cơn mưa giông, ta cảm thấy không khí trở nên trong lành, mát mẻ, dễ chịu. Vì sao? ................................................................................................................................... Câu hỏi 4: Cho biết các mệnh đề sau đây, mệnh đề nào đúng, mệnh đề nào sai?

Trong không khí, ozon có hàm lượng nhiều hơn oxi.

Đúng / Sai

Ozon tập trung chủ yếu trong tầng bình lưu của khí quyển.

Đúng / Sai

Ozon là một dạng thù hình của oxi nên cũng không có màu và không có mùi tương tự oxi.

Đúng / Sai

Nguyên nhân chính làm suy giảm tầng ozon là các hợp chất CFC.

Đúng / Sai

N

Đúng / Sai

Đ

ẠO

mạnh có thể tẩy trắng được quần áo. Vì vậy để tăng hiệu quả tẩy trắng của bột giặt người ta thường cho thêm vào một ít bột natripeoxit.

H Ư

N

G

Na2O2 + 2H2O → 2NaOH + H2O2 2H2O2 → 2H2O + O2 ↑ Vậy cách tốt nhất để bảo quản bột giặt là:

TR ẦN

A. Để nơi râm mát, khô thoáng, đậy kín nắp. B. Để nơi khô thoáng, không có nắp đậy.

00

B

C. Để nơi khô thoáng, có ánh sáng mặt trời. D. Để nơi mát mẻ, có hơi ẩm.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

4. Hướng dẫn về nhà: - GV yêu cầu học sinh làm bài tập trong sách giáo khoa. - Giải thích: tại sao nói O3 vừa là chất ô nhiễm, vừa là chất bảo vệ? - Ôn tập chuẩn bị cho bài kiểm tra năng lực.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

Bài 2: Natripeoxit (Na2O2) khi tác dụng với nước sẽ sinh ra H2O2 là một chất oxi hóa

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

.Q

U Y

N

H

Ơ

Ozon chỉ phân bố ở tầng đối lưu.

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

Khoanh tròn vào Đúng hoặc Sai trong cột thứ hai tương ứng với mỗi mệnh đề.

130

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Phụ lục 3: Đề kiểm tra năng lực

ĐỀ KIỂM TRA BÀI OZON – HIĐRO PEOXIT Thời gian: 30 phút

Câu 2: Trong tự nhiên, ozon chủ yếu tồn tại ở tầng cao của khí quyển (tầng bình lưu), có tác dụng bảo vệ Trái Đất do

.Q

Câu 3: Hiện nay, tầng ozon một số nơi bị phá hủy bởi nhiều tác nhân khác nhau, làm xuất huyện những lỗ hỏng lớn dần, đe dọa cuộc sống sinh vật trên Trái Đất. Tác nhân nào sau đây là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng suy giảm tầng ozon? C. CFC

N

G

Câu 4: H2O2 có tính chất đặc trưng là

D. H2S

B. Tính khử.

C. Tính háo nước.

D. Tính oxi hóa và tính khử.

H Ư

A. Tính oxi hóa.

TR ẦN

Câu 5: Natripeoxit (Na2O2) khi tác dụng với nước sẽ sinh ra H2O2 là một chất oxi hóa

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

mạnh có thể tẩy trắng được quần áo: Na2O2 + 2H2O → 2NaOH + H2O2 2H2O2 → 2H2O + O2 ↑ Vì vậy để tăng hiệu quả tẩy trắng của bột giặt người ta thường cho thêm vào một ít bột natripeoxit. Vậy cách tốt nhất để bảo quản bột giặt là A. Để nơi râm mát, khô thoáng, đậy kín nắp.B. Để nơi khô thoáng, không có nắp đậy. C. Để nơi khô thoáng, có ánh sáng mặt trời. D. Để nơi mát mẻ, có hơi ẩm.

D

IỄ N

Đ

ÀN

TO

ÁN

II. Phần tự luận: ( 5 điểm) Câu 6: Khi đứng trong quán photocopy cạnh trường, Nam ngửi thấy mùi khét, tanh không biết do nguyên nhân gì. Nam liền đặt câu hỏi cho cả lớp trả lời trong 15 phút sinh hoạt đầu giờ. Bạn Hoa, lớp phó học tập đưa ra câu trả lời như sau: do khi máy phôtô hoạt động, những tờ giấy ở trong điều kiện nhiệt độ cao cùng với bột mực trong máy sinh ra các chất khí có mùi khó chịu như trên. Em có đồng ý với cách giải thích của bạn không? Giải thích.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

B. N2

Đ

A. CO2

ẠO

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

D. Tầng ozon làm như tấm áo choàng che mưa che nắng cho Trái Đất.

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

U Y

N

H

Ơ

A. Tầng ozon hấp thụ tia tử ngoại của mặt trời. B. Tầng ozon không cho tia sáng xuyên qua. C. Tầng ozon sát trùng, diệt khuẩn không khí.

N

I. Phần trắc nghiệm khách quan: (5 điểm) Câu 1: Tính chất đặc trưng của O3 là B. Tính oxi hóa mạnh. A. Tính khử mạnh. C. Không duy trì sự cháy. D. Tính axit

131

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

Câu 7: Một buổi sáng, khi An đang ngồi học trong lớp, một trận mưa giông lớn, kèm theo sấm chớp kéo dài khoảng 45 phút. Sau cơn mưa, An và cả lớp ai cũng cảm thấy không khí trong lành, mát mẻ hơn trước. Thầy giáo dạy hóa đặt ra cho lớp một câu hỏi: Vì sao sau cơn mưa giông, không khí trở nên trong lành, mát mẻ hơn? Bạn Lan,

Ơ

Lan đã trả lời như thế nào? Câu 8: Khi vui chơi ngoài vườn, Ngọc vô tình giẫm phải mảnh chai thủy tinh. Thấy bạn chảy máu, Linh chạy nhanh vào nhà, lấy một lọ nước đem ra nhỏ vào vết thương cho bạn. Chỗ vết thương khi nhỏ thứ nước đó vào thì sủi bọt mạnh. Sau đó, Linh lau sạch rồi băng bó vết thương lại cho bạn.

N

lớp trưởng đứng dậy trả lời, thầy giáo vui vẻ tặng cho bạn Lan 10 điểm. Theo em, bạn

.Q

TP

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

Đ

ẠO

hoàn toàn, khối lượng I2 thoát ra là 2,286 gam. Tính nồng độ mol/l H2O2 trong nước oxi già trên. Giả sử, trong thí nghiệm trên, sự phân hủy H2O2 là không đáng kể.

N

G

Câu 10: Trong một giời ngoại khóa, bạn Hưng đưa ra vấn đề như sau: O3 nặng hơn

H Ư

không khí (M = 48) nhưng thực tế O3 lại chủ yếu tồn tại ở tầng bình lưu khí quyển

TR ẦN

(cách mặt đất 20 – 50 km). Khí nặng hơn phải chìm xuống còn khí nhẹ hơn phải bay lên cao chứ. Tại sao O3 nặng hơn lại tồn tại chủ yếu ở tầng cao mà không “chìm” xuống mặt đất? Em hãy nêu lên ý kiến của mình để giải thích vấn đề mà bạn Hưng

TO

ÁN

-L

Í-

H

Ó

A

10

00

B

nêu lên.

D

IỄ N

Đ

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

đó cho thêm một lượng dư dung dịch KI. Để yên một thời gian để phản ứng xảy ra

ÀN

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

nhỏ thứ nước đó vào vết thương thì có sủi bọt mạnh? Câu 9: Để xác định nồng độ % của một loại nước oxi già bán trên trị trường, người ta lấy 10 ml nước oxi già (khối lượng riêng xấp xỉ 1g/ml) cho vào ống nghiệm sạch, sau

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

N

H

Theo em, bạn Linh đã dùng loại nước gì để rửa vết thương cho bạn? Vì sao khi

132

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial


https://twitter.com/daykemquynhon plus.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon https://daykemquynhon.blogspot.com

ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA BÀI OXI – OZON I. Phần trắc nghiệm khách quan: (Mỗi câu chọn đúng cho 1 điểm) Câu 1: Chọn B Câu 2: Chọn A Câu 3: Chọn C Câu 4: Chọn D Câu 5: Chọn A II. Phần tự luận: (Mỗi câu trả lời đúng cho 1 điểm) Câu 6: - Không nhất trí với ý kiến của bạn. hν ra 1 lượng khí O3 : 3O2  → 2O3 .

ẠO

- Đồng thời, mưa đã gột sạch các chất bẩn trong không khí và làm tăng độ ẩm không

H Ư

N

G

Đ

khí nên làm không khí mát mẻ. Câu 8: - Bạn Linh đã dùng nước oxi già (dung dịch H2O2). - Khi nhỏ vào vết thương, H2O2 bị phân hủy, sinh ra O2 nên có hiện tượng sủi

TR ẦN

bọt.

xt → H2O + 1/2O2 H2O2 

B

Câu 9:

00

→ 2KOH + I2 2KI + H2O2 

10

 → Số mol H2O2 = số mol I2 = 0,009 mol

Ó

A

 → Khối lượng H2O2 = 0,306 gam

H

 → C% (H2O2) = 3,06%

Í-

Câu 10: O3 sinh ra ở tầng bình lưu của khí quyển do tia tử ngoại theo phản ứng sau:

-L

hν  → 2O3 3O2 ← 

ÀN

TO

ÁN

Ở tầng cao của khí quyển, khí O2 hấp thụ tia tử ngoại sinh ra O3, ngăn không cho tia tử ngoại chiếu vào Trái Đất. Như vậy, ở tầng thấp hơn của khí quyển, tia tử ngoại rất ít (vì bị chặn lại ở tầng ozon) nên không có phản ứng tạo O3 mà ngược lại, nếu 1 phân tử O3 chìm xuống dưới, nó sẽ bị phân hủy thành O2. Nói cách khác, tia tử ngoại

DẠY KÈM QUY NHƠN OFFICIAL ST&GT : Đ/C 1000B TRẦN HƯNG ĐẠO TP.QUY NHƠN

cơn giông trở nên trong lành, mát mẻ.

Skype : daykemquynhon@hotmail.com https://daykemquynhonofficial.wordpress.com/blog/

TP

.Q

- Trong cơn mưa giông, do các tia lửa điện (sét) phóng qua không khí, sinh ra 1 lượng khí O3 có tác dụng sát trùng diệt khuẩn không khí nên làm cho không khí sau

Nơi bồi dưỡng kiến thức Toán - Lý - Hóa cho học sinh cấp 2+3 / Diễn Đàn Toán - Lý - Hóa 1000B Trần Hưng Đạo Tp.Quy Nhơn Tỉnh Bình Định

http://daykemquynhon.ucoz.com

U Y

N

H

Ơ

Khí O3 sinh ra là nguyên nhân làm cho không khí có mùi khét, tanh. Ngửi nhiều có thể gây hại cho sức khỏe. Câu 7: Bạn Lan đã trả lời đúng như sau:

N

- Khi máy photocopy hoạt động, sự phóng điện trong máy qua không khí sinh

D

IỄ N

Đ

là yếu tố cần thiết để duy trì sự tồn tại khí O3. Ta tưởng tượng nếu không có tầng ozon để hấp thụ tia tử ngoại thì hàm lượng O3 trong không khí trên mặt đất sẽ tăng lên, đe dọa sự sống sinh vật trên Trái Đất.

133

Đóng góp PDF bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH PISA  

"THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA" LINK BOX: https://app.bo...

THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH PISA  

"THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC THPT THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CHƯƠNG TRÌNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH QUỐC TẾ PISA" LINK BOX: https://app.bo...

Advertisement