Phát huy năng lực sáng tạo của học sinh trong dạy học vật lý THPT bằng phương pháp bàn tay nặn bột

DẠY HỌC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC MÔN VẬT LÝ

vectorstock.com/28062424

Ths Nguyễn Thanh Tú eBook Collection DẠY KÈM QUY NHƠN LESSON PLAN PHÁT TRIỂN NỘI DUNG

Sáng kiến “Phát huy năng lực sáng tạo của học sinh trong dạy học vật lý THPT bằng phương pháp bàn tay nặn bột” WORD VERSION | 2020 EDITION ORDER NOW / CHUYỂN GIAO QUA EMAIL TAILIEUCHUANTHAMKHAO@GMAIL.COM Tài liệu chuẩn tham khảo Phát triển kênh bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đơn vị tài trợ / phát hành / chia sẻ học thuật : Nguyen Thanh Tu Group Hỗ trợ trực tuyến Fb www.facebook.com/DayKemQuyNhon Mobi/Zalo 0905779594

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến tỉnh Ninh Bình I. Nhóm tác giả sáng kiến Chúng tôi gồm:

IC IA L

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Họ và

Ngày

Nơi công

Chức

Trình độ

TT

tên

tháng

tác (hoặc

danh

chuyên môn

năm sinh

nơi thường

Tỷ lệ (%) đóng

góp vào việc tạo

FF

Số

O

ra sáng kiến (ghi

Linh

Hoa Lư A

Hà

Hồng

35

viên

Vật lý

Trường

Giáo

Đại học SP

THPT

viên

Vật lý

Y

Đại học SP

U

KÈ

Thị

30/6/1981

M

Trần

Thạc sĩ vật lý

Giáo

THPT

Hồng

3

08/10/1976 Trường

Thị

(nếu có)

viên

N

THPT

Giang 2

Giáo

Thùy

Q

1

Trường

17/8/1987

đồng tác giả

H

Dương

rõ đối với từng

Ơ

N

trú)

35

Hoa Lư A

30

Hoa Lư A

ẠY

Là đồng tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Phát huy năng lực sáng tạo của

học sinh trong dạy học vật lý THPT bằng phương pháp bàn tay nặn bột”.

D

II. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến Sáng kiến được áp dụng trong lĩnh vực giảng dạy môn vật lý lớp 10, 11, 12 THPT.

III. Nội dung cơ bản của sáng kiến 1. Một số giải pháp cũ thường làm và những hạn chế cần khắc phục PPDH truyền thống (phương pháp dạy học cũ) là những cách thức dạy học quen thuộc được truyền từ lâu đời và được bảo tồn, duy trì qua nhiều thế hệ. Về cơ bản, phương 1

pháp dạy học này lấy hoạt động của người thầy là trung tâm. Với PPDH truyền thống, giáo viên là chủ thể, là tâm điểm, học sinh là khách thể, là quỹ đạo. Giáo án dạy theo phương pháp này được thiết kế kiểu đường thẳng theo hướng từ trên xuống. Do đặc điểm hàn lâm của kiến thức nên nội dung bài dạy theo phương pháp truyền thống có tính hệ thống, tính logic cao. Xong do quá đề cao người dạy nên nhược điểm của PPDH truyền thống là học

IC IA L

sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý luận,

ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học; do đó kỹ năng hành dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế như:

• Học sinh ít được thực hành, thí nghiệm trực quan nên xa rời kiến thức thực tế, nhớ

FF

kiến thức một cách thụ động nên dễ bị lãng quên.

O

• Phương pháp dạy học truyền thống làm cho học sinh quen với việc để giáo viên chủ động thông báo kiến thức, phân loại các dạng bài rồi từ đó theo mẫu để làm vì vậy hạn

N

chế tính sáng tạo và chủ động trong việc tiếp nhận kiến thức và sinh ra tính “ngại” suy

Ơ

nghĩ, “ngại” tìm tòi phát hiện cái mới.

H

2. Giải pháp mới đã và đang triển khai có hiệu quả

Để khắc phục nhược điểm thụ động trong học tập của học sinh, đồng thời nâng cao

N

chất lượng học tập, việc đổi mới phương pháp dạy học là hết sức quan trọng và cấp thiết

Y

để phù hợp với điều kiện phát triển hiện nay (như học sinh năng động hơn, kinh tế phát

U

triển hơn nên học sinh có nhiều tài liệu sách vở thiết bị nghiên cứu cho việc học). Hơn nữa,

Q

vật lý là một môn khoa học vừa lí thuyết vừa thực nghiệm, có liên quan đến nhiều hiện tượng tự nhiên trong đời sống, gắn bó chặt chẽ với các vấn đề môi trường, kinh tế, xã hội,

M

vì vậy mục tiêu của môn Vật lý không chỉ dừng lại ở việc cung cấp những kiến thức khoa

KÈ

học học cơ bản mà cao hơn là còn phải hình thành cho người học các kĩ năng vận dụng kiến thức, kĩ năng tiến hành nghiên cứu khoa học như quan sát, phân loại, thu thập thông

ẠY

tin, dự đoán khoa học, đề ra giả thuyết, giải quyết vấn đề, tiến hành thí nghiệm... để người học có khả năng tự phát hiện và giải quyết một cách chủ động, sáng tạo các vấn đề thực tế

D

có liên quan đến khoa học.

Trường THPT Hoa Lư A là một trong những trường THPT có uy tín trong giáo

dục phổ thông tỉnh Ninh Bình. Trong những năm qua, trường đã đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dạy học. Hàng năm, nhà trường đều có kế hoạch và tạo điều kiện để đội ngũ giáo viên của trường thực hiện đổi mới PPDH. Cùng với tập thể giáo viên trong trường, đội ngũ giáo viên môn Vật Lý cũng cố gắng tìm tòi, cải tiến hoạt động dạy học bộ 2

môn trên cơ sở các điều kiện cụ thể của trường và khả năng của bộ môn với mong muốn từng bước nâng cao năng lực nhận thức và năng lực hoạt động cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường nói riêng và địa phương nói chung.

Vì những lý do trên để đáp ứng nhu cầu đổi mới của giáo dục, phương pháp “Bàn tay nặn bột” là một trong những phương pháp chúng tôi xác định có thể lựa chọn áp dụng

IC IA L

vào hoạt động đổi mới PPDH môn Vật Lý của trường để phát triển năng lực, gây hứng thú

học tập cho học sinh. Phương pháp “Bàn tay nặn bột” giúp học sinh chiếm lĩnh các kiến

thức một cách chủ động sáng tạo, để giờ học thật sự có hứng thú, sôi nổi, chất lượng giờ

dạy được nâng cao hơn, học sinh nắm bắt các chuẩn mực của các mức độ nhận biêt, thông

FF

hiểu, vận dụng, trải nghiệm thực tế. Hơn nữa, bản thân chúng tôi qua nhiều năm giảng dạy cũng đã rút ra được nhiều kinh nghiệm đó là điều cần thiết nhất đối với người giáo viên

O

giảng dạy bộ môn Vật lý muốn tạo hứng thú, phát triển năng lực của học sinh là cho các

N

em chủ động liên hệ thực tế kiến thức liên quan và tự đề xuất phương án thí nghiệm đưa ra

Ơ

các giả thuyết để kiểm chứng vì môn Vật Lý là môn khoa học thực nghiệm vì vậy chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “ Phát huy năng lực sáng tạo của học sinh trong dạy học vật lý

H

THPT bằng phương pháp bàn tay nặn bột”.

N

Phương pháp “bàn tay nặn bột” là phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh

Y

làm trung tâm cụ thể học sinh dưới sự giúp đỡ của giáo viên sẽ tự tìm ra câu trả lời cho

U

các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên

Q

cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình thành kiến thức. Đứng trước một sự vật hiện tượng, học sinh có thể đặt ra các câu hỏi, các giả thuyết từ những hiểu biết ban đầu, tiến hành thực

M

nghiệm nghiên cứu để kiểm chứng và đưa ra những kết luận phù hợp thông qua thảo luận,

KÈ

so sánh, phân tích, tổng hợp kiến thức.

Mục tiêu của phương pháp “Bàn tay nặn bột”:

ẠY

• Phát triển vốn kiến thức cho học sinh thông qua việc kích thích tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu và say mê khoa học của học sinh; giúp học sinh có cách nhìn

D

khoa học đối với những sự vật, hiện tượng xung quanh.

• Phát triển khả năng ngôn ngữ, khả năng giao tiếp của học sinh thông qua viết và nói trong trình bày, giải thích các nội dung liên quan đến tổ chức hoạt động học tập, qua trao đổi giữa các thành viên trong nhóm, lớp về nội dung vấn đề cần bàn luận.

• Hình thành thái độ, tình cảm đúng đối với khoa học, kích thích hứng thú học tập, nghiên cứu.

3

Căn cứ vào nội dung và mục tiêu phương pháp “Bàn tay nặn bột”, thay vào việc soạn giáo án và dạy học theo phương pháp truyền thống chúng tôi đã soạn giảng một số bài học trong chương trình vật lý cơ bản 10, 11, 12 THPT theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” lấy học sinh làm trung tâm và phát huy năng lực sáng tạo của học sinh cụ thể các bài đều đặt ra các tình huống từ đó học sinh tự đề xuất phương án thí nghiệm rồi tiến hành làm

IC IA L

thí nghiệm rút ra kết quả nhận xét rồi tổng kết lại kiến thức mới cần đạt được trong tiết học

đó. Trong các tiết học tiến hành theo phương pháp này học sinh được làm việc theo nhóm.

Trong đề tài này chúng tôi đã soạn chi tiết cụ thể và tiến hành giảng dạy được 6 bài học và 2.1. Bài học “Tán sắc ánh sáng” (Vật lý lớp 12 cơ bản)

FF

2 chương và đã đạt được hiệu quả cao như:

• Gây hứng thú cho học sinh bằng cách làm nảy sinh vấn đề tìm hiểu hiện tượng

O

tác sắc ánh sáng cụ thể tiến trình thực hiện hoạt động (theo 4 bước sau): Hoạt động

N

Nội dung

- Hãy quan sát các hình

Q

Chuyển giao

U

Y

N

H

Ơ

STT

nhiệm vụ

KÈ

M

1

ẠY

ảnh trên.

- Cho biết đây là các hiện tượng gì trong tự nhiên?

D

- Bằng kiến thức và sự hiểu biết về ánh sáng hãy giải thích các hiện tượng này?

Thực hiện nhiệm Học sinh làm việc theo nhóm hoặc cá nhân, trao đổi với bạn 2

vụ

bè để nhận ra vấn đề cần giải quyết (xuất hiện một dải màu cầu vồng) 4

Báo cáo, thảo

3

Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày và thảo luận các vấn đề cần giải quyết ở trên.

luận

4

Kết luận hoặc

Vậy hiện tượng cầu vồng xuất hiện khi có ánh sáng trắng chiếu

nhận định hoặc

qua các giọt nước.

kiến thức

IC IA L

hợp thức hóa

• Hình thành kiến thức: yêu cầu học sinh đề xuất phương án thí nghiệm sau đó tiến hành thí nghiệm và rút ra nhận xét.

Hoạt động

Nội dung

Yêu cầu học sinh đề xuất các giả thuyết.

FF

STT

Chuyển giao

Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm lần lượt với ánh sáng

nhiệm vụ

O

1

trắng và ánh sáng đơn sắc như sách giáo khoa.

N

Học sinh thảo luận nhóm để đề ra giả thuyết và xây dựng

Ơ

phương án thí nghiệm kiểm tra các giả thuyết:

H

1. Khi ánh sáng trắng chiếu qua lăng kính thì chùm ánh

Thực hiện nhiệm vụ

2

N

sáng trắng bị phân tách ra thành chùm sáng có nhiều màu sắc khác nhau.

Y

2. Phải chăng lăng kính đã nhuộm màu ánh sáng.

Q

U

3. Ánh sáng trắng là tổng hợp của vô số các ánh sáng

M

Báo cáo, thảo luận

Kết quả thảo luận được trình bày bằng bảng phụ.

Giáo viên tổ chức cho các nhóm thảo luận và báo cáo

KÈ

3

đơn sắc có màu biến thiên từ đỏ đến tím.

2.2. Bài học “Phản xạ toàn phần” (Vật lý lớp 11 cơ bản) Bài học gồm có chuỗi hoạt động học thiết kế theo phương pháp dạy học “Bàn tay nặn

ẠY

bột”: Từ bài tập ví dụ, giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu vấn đề nghiên cứu về hiện tượng phản xạ toàn phần. Tiếp đến, thông qua các nhiệm vụ học tập để định hướng các

D

hoạt động nghiên cứu của học sinh (các hoạt động theo phương pháp thực nghiệm: đề xuất dự đoán, thiết kế phương án thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm và ghi nhận các kết quả để rút ra nhận xét về đặc điểm của hiện tượng phản xạ toàn phần. Sau đó tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả thể chế hóa kiến thức.

5

Bước 1 (Khởi động): Làm nảy sinh và phát biểu vấn đề tìm hiểu đặc điểm của hiện tượng phản xạ toàn phần.

Bước 2 (Giải quyết vấn đề - hình thành kiến thức): Học sinh đề xuất phương án thí nghiệm và tiến hành thí nghiệm sau đó báo cáo và rút ra kết luận.

Bước 3 (Luyện tập): Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng.

IC IA L

Bước 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Vai trò của hiện tượng phản xạ toàn phần đối với đời sống khoa học và kỹ thuật.

2.3. Bài học “Lực đàn hồi” (Vật lý lớp 10 cơ bản) 2.4. Bài học “Sự rơi tự do” (Vật lý lớp 10 cơ bản)

FF

2.5. Bài học “Cân bằng của một vật quanh trục cố định. Mômen lực” 2.6. Bài học “Chủ đề chất khí” (Vật lý lớp 10 cơ bản)

O

2.7. Bài học “Dòng điện trong chất điện phân” (Vật lý lớp 11 cơ bản)

N

2.8. Bài học “Chủ đề cảm ứng điện từ” (Vật lý lớp 11 cơ bản)

Ơ

Tiến trình các bài học cụ thể được xây dựng chi tiết ở phần phụ lục.

D

ẠY

KÈ

M

Q

U

Y

N

H

• Một số hình ảnh học sinh tiến hành thí nghiệm trong các giờ học

6

7

D

ẠY M

KÈ Y

U

Q H

N Ơ N

IC IA L

FF

O

IC IA L FF O N

• Kết quả đạt được

Ơ

Dưới đây là một vài số liệu chứng minh hiệu quả của đề tài: Với phương pháp dạy

H

học trên, chúng tôi đã tiến hành sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” dạy thực nghiệm

N

tại một số lớp của khối 11 gồm 3 lớp 11 năm học 2016-2017 vừa qua và đạt kết quả rất khả quan: Học sinh hoạt động tích cực, thích thú hưởng ứng những vấn đề mà giáo viên

Y

đưa ra. Đa số các em nắm và hiểu bài tốt. Qua phiếu điều tra sau khi dạy bài thực nghiệm

U

và kết quả bài kiểm tra tăng lên rất nhiều.

Q

+ Kết quả khảo sát chất lượng của môn học qua các lớp dạy bài 14 lớp 11 giáo án

M

thực nghiệm học kì I năm học 2015 - 2016

KÈ

Bảng 1: Số liệu thống kê kết quả kiểm tra 15 phút của các lớp khi không sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” dạy học bài 14: “DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN” lớp 11 môn Vât Lý của HKI năm học 2015 -2016 ( Số lượng và tỷ lệ % )

D

ẠY

Lớp

Lớp 11

SL

Điểm giỏi

Điểm khá

Điểm TB

Điểm Yếu

HS

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

42

5

12

25

60

12

28

0

0

33

3

9,1

20

60,6

10

30,3

0

0

thứ 1 Lớp 11 thứ 2

8

Bảng 2: Số liệu thống kê kết quả kiểm tra của các lớp khi sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” qua dạy học bài 14: “DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN” lớp 11 môn Vật Lý của HKI năm học 2016 -2017 (Số lượng và tỷ lệ % )

Lớp 11 thứ

SL

Điểm giỏi

Điểm Khá

Điểm TB

Điểm yếu

HS

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

44

15

34

29

66

0

0

0

0

39

12

31

23

59

4

10

0

0

42

10

24

29

69

0

0

1 Lớp 11 thứ

Lớp 11 thứ

FF

2

IC IA L

Lớp

3

O

3

7

• So sánh đối chứng

Sau khi áp dụng phương pháp BTNB

N

Trước khi áp dụng phương pháp BTNB

Ơ

1.Tình huống xuất phát hay tình huống nêu 1.Tình huống nêu vấn đề ngắn gọn, gần gũi dễ hiểu với học sinh. Do đó học sinh

H

vấn đề còn lúng túng.

N

dẫn nhập cho câu hỏi nêu vấn đề càng dễ.

2. Giáo viên chỉ đưa ra một hình thức thảo 2. Giáo viên đã vận dụng linh hoạt các

Y

luận và lúng túng trong các bước thực hành. hình thức học tập nhóm trong khi cho học

U

sinh thảo luận. Các em nhanh nhẹn linh

Q

3. Việc áp dụng phương pháp dạy học này hoạt trong các bước thực hành. chỉ là hình thức, giáo viên đưa ra câu hỏi cho 3. Giáo viên khuyến khích học sinh nêu

M

học sinh thảo luận quá dễ, các em có thể trả nhưng suy nghĩ, nhận thức ban đầu, đưa ra được các câu hỏi phù hợp để học sinh làm

KÈ

lời ngay được.

4. Giáo viên dự kiến thời gian không hợp lí. việc theo nhóm.

ẠY

4. Giáo viên đã biết phân bố thời gian hợp

5. Lớp học lộn xộn vì các em tranh nhau nói lí cho từng câu hỏi.

D

hoặc do làm xong trước thời gian quy định 5. Học sinh học tập tích cực hơn, tham gia hoặc trầm buồn vì các em không ai chịu trao thảo luận sôi nổi hơn. Không khí lớp học đổi, bàn bạc.

vui vẻ, hào hứng hơn, tự tin hơn.

IV. Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được 1. Hiệu quả kinh tế 9

Khi áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong giảng dạy môn vật lý nói riêng và các môn khoa học thực nghiệm nói chung sẽ tránh lãng phí trong việc mua sắm thiết bị thí nghiệm trong các phòng thực hành mà học sinh không được sử dụng vì khi sử dụng phương pháp này học sinh sẽ được tiến hành thí nghiệm thường xuyên, từ đó giúp sử dụng có hiệu quả các phòng thực hành trong các trường THPT hiện nay.

IC IA L

Học sinh khi được tiếp cận và được học theo phương pháp này sẽ trở nên tự tin,

năng động và làm chủ bản thân, khả năng suy xét sự vật hiện tượng theo nhiều hướng từ đó có cái nhìn tổng quan và biết dự đoán các khả năng xảy ra giúp các em sau này khi ra thúc đẩy sự phát triển ngành kinh tế tự chủ của đất nước.

2. Hiệu quả xã hội

FF

ngành nghề sẽ có nhiều sáng kiến giải pháp để công việc của mình đạt hiệu quả cao từ đó

O

Qua việc thực hiện đề tài này chúng tôi thấy đề tài mang lại rất nhiều lợi ích thiết

N

thực, giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học có hiệu quả hơn, giáo viên đỡ vất vả vì

Ơ

hạn chế việc thuyết trình, giải thích đỡ bị cháy giáo án, tiết học trở nên sôi nổi và hiệu quả khi học sinh không phải tiếp nhận kiến thức một cách thụ động. Còn đối với học sinh có

H

được nhiều cơ hội thể hiện, được hoạt động, được phát triển năng lực (như năng lực hoạt

N

động nhóm, năng lực thực nghiệm và năng lực quan sát sự vật hiện tượng, năng lực thuyết

Y

trình,…) từ đó giúp các em học tập tốt hơn, tích cực hơn có hứng thú học tập đối với bộ

U

môn Vật Lý. Vì thế chất lượng giáo dục được nâng lên. Đáp ứng được phần nào tính áp

Q

lực và ngại học môn Vật Lý hiện nay.

V. Điều kiện và khả năng áp dụng

M

1. Điều kiện áp dụng

KÈ

- Về điều kiện cơ sở vật chất: Nhà trường phải đảm bảo về cơ sở vật chất như phòng học phải được trang bị máy chiếu, có các phòng học chức năng như phòng thực hành, dụng cụ thí nghiệm đầy đủ về số lượng và có chất lượng tốt.

ẠY

- Đối với Ban giám hiệu: Luôn quan tâm chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dạy học và hằng năm nhà trường phải có kế hoạch và tạo điều kiện để đội ngũ giáo viên của trường

D

thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.

- Đối với giáo viên:  Khi soạn bài, giáo viên phải đầu tư nhiều công sức và thời gian để thực hiện bài trên lớp với đúng vai trò của mình.  Giáo viên phải tích cực tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ.

10

 Giáo viên cần coi trọng việc chuẩn bị những câu hỏi đặc biệt những câu hỏi có yêu cầu cao về nhận thức có thể cho học sinh thảo luận trong nhóm .

- Đối với học sinh:  Phải chuẩn bị bài trước ở nhà, đọc thêm các sách tham khảo để nâng cao vốn hiểu

IC IA L

biết.  Tham gia nhiệt tình, tự giác vào các hoạt động học tập .

 Mạnh dạn trình bày những hiểu biết, suy nghĩ của mình trước tập thể.

2. Khả năng áp dụng

FF

Sáng kiến này được áp dụng trong việc giảng dạy môn vật lý lớp 10, 11, 12 trong các trường THPT.

O

Trên đây là nội dung cơ bản của sáng kiến: “Phát huy năng lực sáng tạo của học

N

sinh trong dạy học vật lý THPT bằng phương pháp bàn tay nặn bột” . Những vấn đề

Ơ

cụ thể của quá trình triển khai các giải pháp mới chúng tôi trình bày ở văn bản kèm theo.

Nhóm tác giả mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp, các nhà khoa

Y

XÁC NHẬN

N

H

học và quản lý giáo dục./.

NHÓM TÁC GIẢ Dương Thùy Linh

U

CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Xin trân trọng cảm ơn!

Q

Giang Thị Hồng Hà

D

ẠY

KÈ

M

Trần Thị Hồng

11

PHỤ LỤC ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” ĐỂ SOẠN GIẢNG MỘT

IC IA L

SỐ BÀI TRONG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ Ở TRƯỜNG THPT • Bài học: “TÁN SẮC ÁNH SÁNG” (Lớp 12) I. Mục tiêu

Ánh sáng vừa có tính chất sóng, vừa có tính chất hạt. Hiện tượng tán sắc ánh sáng là

FF

một trong những bằng chứng chứng tỏ ánh sáng có tính chất sóng. Hiện tượng tán sắc ánh sáng là một hiện tượng vật lí xảy ra khá gần gũi với đời sống, ví dụ như hiện tượng cầu

O

vồng,quầng. . .

N

Trong chương trình vật lý THPT hiện nay: hiện tượng tán sắc ánh sáng được trình bày

Ơ

gói gọn trong một bài học thông qua các thí nghiệm của NewTon, hiện tượng tán sắc đến với học sinh chưa gần gũi với các hiện tượng diễn ra trong thực tiễn đời sống, chưa tạo

H

điều kiện tốt cho học sinh phát triển các năng lực như năng lực vận dụng kiến thức vật lý

N

vào thực tiễn; năng lực đặt ra câu hỏi về một sự kiện vật lý xảy ra trong tự nhiên.Thông

U

các hiện tượng có liên quan.

Y

qua chuyên đề này học sinh giải thích nguyên nhân gây ra hiện tượng tán sắc ánh sáng và

Q

1. Kiến thức

- Mô tả được hiện tượng tác sắc ánh sáng.

M

- Nêu được bản chất của ánh sáng trắng.

KÈ

- Giải thích được hiện tượng tán sắc ánh sáng.

- Trình bày được mối quan hệ giữa chiết suất của môi trường trong suốt với màu sắc ánh sáng

ẠY

2. Kĩ năng - Giải thích được một số hiện tượng liên quan đến tán sắc ánh sáng

D

- Giải được một số bài tập liên quan đến tán sắc ánh sáng qua lăng kính và qua mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt.

3. Thái độ - Hứng thú với các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên.

- Chủ động giải quyết các tình huống thực tiễn.

12

-Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu.

4. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh - Năng lực sử dụng kiến thức vào thực hiện các nhiệm vụ học tập: Vận dụng kiến thức giải được một số bài tập liên quan đến tán sắc ánh sáng qua lăng kính và qua mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt.

IC IA L

- Năng lực vận dụng kiến thức vật lý: Giải thích hiện tượng cầu vồng.

- Đặt ra câu hỏi về hiện tượng vật lý - Mô tả hiện tượng tự nhiên bằng ngôn ngữ vật lý - Lựa chọn và sử dụng công cụ toán phù hợp.

FF

* Phương pháp kĩ thuật dạy học: - Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề:

O

+ Kĩ thuật đặt vấn đề

N

+ Kĩ thuật động não

Ơ

- Phương pháp vấn đáp - Phương pháp hoạt động nhóm

H

- Phương pháp thí nghiệm

N

II. Chuẩn bị

Y

1. Giáo viên

U

- Tranh ảnh, video về hiện tượng tán sắc ánh sáng.

Q

2. Học sinh

- SGK, vở ghi bài, giấy nháp...

M

III. Tổ chức các hoạt động học của học sinh

KÈ

1. Dự kiến việc tổ chức các hoạt động theo thời gian như bảng dưới

ẠY

Các bước

D

Khởi động

Hoạt động

Hoạt động 1

thức

Làm nảy sinh vấn đề tìm hiểu hiện tượng tán sắc ánh sáng.

Thời lượng dự kiến 5 phút

- Tiến hành thí nghiệm về sự tán sắc ánh

Hình thành kiến

Tên hoạt động

Hoạt động 2

sáng của Niu-tơn - Tìm hiểu về ánh sáng đơn sắc và ánh sáng trắng

13

25 phút

- Tìm hiểu sự phụ thuộc của chiết suấtmôi trường vào màu sắc ánh sáng - Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng Luyện tập

Hoạt động 3

- Vận dụng giải bài tập về tán sắc ánh

10 phút

- Tìm hiểu và giải thích một số hiện

mở rộng

tượng trong tự nhiên liên quan: Cầu Hoạt động 4

vồng, quầng ...

5 phút

- Tìm hiểu ứng dụng của hiện tượng tán

FF

Tìm tòi

IC IA L

sáng

sắc trong thực tiễn.

O

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động

N

❖ Hoạt động 1: Khởi động: Làm nảy sinh vấn đề tìm hiểu hiện tượng tác sắc ánh sáng

Ơ

- Dự kiến thời gian thực hiện: 5 phút

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: máy chiếu, hình ảnh, video liên quan

N

Hoạt động

Nội dung

KÈ

M

Q

U

Y

STT

H

- Tiến trình thực hiện hoạt động (theo 4 bước sau):

1

Chuyển giao

- Hãy quan sát các hình

D

ẠY

nhiệm vụ

ảnh trên.

- Cho biết đây là các hiện tượng gì trong tự nhiên?

14

- Bằng kiến thức và sự hiểu biết về ánh sáng hãy giải thích các hiện tượng này?

Thực hiện nhiệm Học sinh làm việc theo nhóm hoặc cá nhân, trao đổi với bạn bè để nhận ra vấn đề cần giải quyết ( xuất hiện một dải màu cầu vồng.)

vụ Báo cáo, thảo

3

Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày và thảo luận các vấn đề cần giải quyết ở trên.

luận

4

IC IA L

2

Kết luận hoặc

Vậy hiện tượng cầu vồng xuất hiện khi có ánh sáng trắng chiếu qua

nhận định hoặc

các giọt nước.

hợp thức hóa

FF

kiến thức

O

❖ Hoạt động 2:Hình thành kiến thức - Dự kiến thời gian thực hiện: 25 phút

N

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: Biến thế nguồn, nguồn sáng trắng, khe hẹp, màn, lăng Hoạt động

Yêu cầu học sinh đề xuất các giả thuyết.

N

Chuyển giao 1

Nội dung

H

STT

Ơ

kính

Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm lần lượt với ánh sáng

nhiệm vụ

Y

trắng và ánh sáng đơn sắc như sách giáo khoa.

M

Q

U

Học sinh thảo luận nhóm để đề ra giả thuyết và xây dựng

KÈ

Thực hiện nhiệm vụ

D

ẠY

2

3

4

phương án thí nghiệm kiểm tra các giả thuyết: 1. Khi ánh sáng trắng chiếu qua lăng kính thì chùm ánh sáng trắng bị phân tách ra thành chùm sáng có nhiều màu sắc khác nhau.

2. Phải chăng lăng kính đã nhuộm màu ánh sáng.

3. Ánh sáng trắng là tổng hợp của vô số các ánh sáng đơn sắc có màu biến thiên từ đỏ đến tím.

Kết quả thảo luận được trình bày bằng bảng phụ.

Báo cáo, thảo luận

Giáo viên tổ chức cho các nhóm thảo luận và báo cáo

Kết luận hoặc nhận

-Từ kết quả báo cáo, thảo luận giáo viên giúp học sinh lựa

định hoặc hợp thức

chọn các giả thuyết và phương án thí nghiệm kiểm tra.

hóa kiến thức ❖ Hoạt động 3:Luyện tập 15

Dự kiến thời gian thực hiện: 10 phút STT

Hoạt động

Nội dung

Chuyển giao

-Từ thí nghiệm về hiện tượng tán sắc ánh sáng và thí

nhiệm vụ

nghiệm ánh sáng đơn sắc và giải thích nguyên nhân của hiện tượng tán sắc ánh sáng.

1

IC IA L

- Học sinh nêu được sự phụ thuộc chiết suất vào màu sắc ánh sáng.

2

Thực hiện

- Từ kết quả thí nghiệm Newton học sinh suy luận theo hướng:

nhiệm vụ

Với cùng một góc tới mà góc lệch của các tia sáng đơn sắc ló ra

FF

khỏi lăng kính khác nhau, điều đó chứng tỏ chiết suất của môi

O

trường trong suốt phụ thuộc vào màu sắc ánh sáng.

Báo cáo, thảo luận

3

- Học sinh thảo luận nhóm

N

- Học sinh giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng.

kiến thức.

hóa kiến thức

-Giải thích được vấn đề đã nêu ra ở đầu bài.

Bài tập

- Một số ví dụ bài tập về hiện tượng khúc xạ.

H

định hoặc hợp thức

5

Y

N

4

Ơ

Kết luận hoặc nhận - Giáo viên nhận xét kết quả làm việc của học sinh và xác nhận

U

❖ Hoạt động 4:Tìm tòi mở rộng Hoạt động

Nội dung - Tìm hiểu và giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên liên quan: Cầu vồng, quầng ...

- Tìm hiểu ứng dụng của hiện tượng tán sắc trong thực tiễn.

- Câu hỏi vận dụng Hướng dẫn giao việc về nhà.

D

ẠY

KÈ

M

STT

Q

Dự kiến thời gian thực hiện: 5 phút

16

Bài học: “LỰC ĐÀN HỒI CỦA LÒ XO. ĐỊNH LUẬT HÚC” (Lớp 10) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Nêu được ví dụ về lực đàn hồi và những đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo (điểm đặt, hướng).

IC IA L

- Phát biểu được định luật Húc và viết hệ thức của định luật này đối với độ biến dạng của lò xo.

- Chỉ ra được mối liên hệ giữa các đại lượng có mặt trong định luật Húc.

2. Kĩ năng

FF

- Sử dụng kiến thức định luật Húc để giải các bài tập.

O

- Đề xuất được phương án thí nghiệm về lực đàn hồi; Lắp ráp được thí nghiệm; Tiến hành sử lí kết quả thí nghiệm, kiểm tra giả thuyết trên và rút ra nhận xét.

N

- Biện luận về sai số của kết quả thí nghiệm và nguyên nhân gây ra sai số: Do ma sát, do

Ơ

dụng cụ...

- HS trao đổi kiến thức và ứng dụng về định luật Húc trong thực tế bằng ngôn ngữ vật lí.

H

- Phân biệt được những mô tả hiện tượng tự nhiên: liên quan về định luật Húc.

N

- Hoạt động nhóm.

Y

3. Thái độ

U

- Tự tin đưa ra ý kiến cá nhân khi thực hiện các nhiệm vụ ở lớp, ở nhà.

Q

- Chủ động trao đổi thảo luận với các học sinh khác và với giáo viên.

- Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu thực hiện ở nhà.

M

- Tích cực hợp tác, tự học để lĩnh hội kiến thức

KÈ

4. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh - Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo

ẠY

- Năng lực học hợp tác nhóm - Năng lực thực nghiệm

D

- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin.

II. Chuẩn bị 1. Giáo viên -Thí nghiệm - Tranh ảnh 17

- Các lực kế hoặc quả nặng, giá gắn lò xo, thước thẳng để hỗ trợ các nhóm xây dựng thí nghiệm - Phiếu hướng dẫn học sinh tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau.

2. Học sinh - SGK, vở ghi bài, giấy nháp...

IC IA L

- Có thể tìm kiếm các vật dụng đơn giản để thực hiện thí nghiệm ở nhà

- Mỗi nhóm hoặc nhiều nhóm 01 bộ thí nghiệm (tùy theo điều kiện của nhà trường).

III. Tổ chức các hoạt động học của học sinh 1. Hướng dẫn chung

FF

Bài gồm có chuỗi hoạt động học thiết kế theo phương pháp dạy học giải quyết vấn đề: Từ những tình huống thực tiễn được lựa chọn, qua việc mô tả, trình chiếu Video hay

O

làm thí nghiệm, giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu vấn đề nghiên cứu về lực đàn hồi

N

của lò xo. Tiếp đến, thông qua các nhiệm vụ học tập để định hướng các hoạt động nghiên

Ơ

cứu của học sinh (các hoạt động theo phương pháp thực nghiệm: đề xuất dự đoán, thiết kế phương án thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm và ghi nhận các kết quả để rút ra nội dung của

H

định luật Húc ). Sau đó tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả thể chế hóa kiến thức. Cuối

N

cùng, yêu cầu học sinh tìm hiểu ứng dụng của định luật Húc trong đời sống.

Y

Các hoạt động dạy học gồm:

U

Hoạt động 1 (Khởi động): Làm nảy sinh và phát biểu vấn đề tìm hiểu đặc điểm của

Q

lực lực đàn hồi của lò xo

Hoạt động 2 ( Giải quyết vấn đề- hình thành kiến thức): Tìm hiểu đặc điểm của lực

M

đàn hồi của lò xo và nội dung định luật Húc

KÈ

Hoạt động 3 (Luyện tập): Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng Hoạt động 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Ứng dụng của định luật Húc

D

ẠY

Các bước

Khởi động Hình thành kiến thức

Thời

Hoạt động

Tên hoạt động

lượng dự kiến

Hoạt động 1

Hoạt động 2

Tạo tình huống và phát biểu vấn đề về lực

7 phút

đàn hồi của lò xo Tìm hiểu đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo và xây dựng nội dung định luật Húc 18

30 phút

Tìm tòi mở rộng

Hoạt động 3

Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận

8 phút

dụng Tìm hiểu vai trò của lực đàn hồi trong đời Hoạt động 4

Ở nhà,

IC IA L

Luyện tập

sống, kĩ thuật (làm việc ở nhà và báo cáo thảo luận ở lớp)

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động

45 phút

FF

❖ Hoạt động 1 (Khởi động): Làm nảy sinh và phát biểu vấn đề tìm hiểu đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo

O

a) Mục tiêu hoạt động

N

Từ các tình huống được thực hiện để tạo cho học sinh sự quan tâm đến vấn đề lực

Ơ

đàn hồi và đặt được các câu hỏi để tìm hiểu về đặc điểm các lực đàn hồi đó.

Nội dung hoạt động: Tạo tình huống xuất phát.

H

- Giáo viên mô tả: Dùng hai tay kéo hoặc nén dãn một lò xo:

N

• Tay ta có cảm giác như thế nào ? Kéo hoặc nén với một lực càng lớn thì hình dạng

Y

của lò xo so và cảm giác tay ta với lúc kéo hoặc nén với lực nhỏ hơn sẽ như thế nào?

U

• Trong giới hạn đàn hồi của lò xo , nếu thôi kéo hoặc nén thì hình dạng của lò xo sẽ

Q

ra sao?

- Hướng dẫn học sinh nhớ lại kiến thức về lực đàn hồi của lò xo đã học ở vật lí lớp 8.

M

- Học sinh trao đổi nhóm về điều kiện xuất hiện lực đàn hồi và đặt ra các câu hỏi nghiên

KÈ

cứu bằng cách điền vào nhiệm vụ học tập ở các mục K, W và H K (Know): Đã

W (Want) :

L (Learned) :

H (How):

Đã học thêm được

đàn hồi của lò xo ?

những gì về lực đàn vào đâu) để có thể

D

ẠY

biết những gì về lực Mong muốn biết/tìm hiểu thêm

Làm thế nào (dựa

những gì về lực đàn hồi của lò xo?

tìm hiểu về lực đàn

hồi của lò xo ?

hồi của lò xo ?

-Thảo luận trước lớp để xác định vấn đề nghiên cứu thông qua việc trao đổi mục W của nhiệm vụ học tập.

- Thống nhất vấn đề nghiên cứu.

19

- Có thể diễn đạt vấn đề gồm các câu hỏi như sau: + Lực đàn hồi của lò xo xuất hiện khi nào? + Lực đàn hồi của lò xo có các đặc điểm gì về điểm đặt, phương, chiều + Độ lớn của lực đàn hồi của lò xo phụ thuộc vào các yếu tố như thế nào? + Lực đàn hồi của lò xo được ứng dụng như thế nào trong các lĩnh vực của đời sống,

IC IA L

kĩ thuật? b) Gợi ý tổ chức dạy học

- Giáo viên mô tả tình huống thực tiễn và yêu cầu học sinh nêu tên của kiến thức được nói tới trong tình huống (kiến thức này đã được học ở THCS nhưng chưa đầy đủ).

FF

Chuyển giao nhiệm vụ cho các nhóm (hoặc yêu cầu các nhóm ghi lại yêu cầu của

O

nhiệm vụ học tập) và yêu cầu các nhóm làm việc nhóm, đọc sách giáo khoa và trả lời các mục K, W và H.

N

- Yêu cầu trình bày mục W và thảo luận để đi đến thống nhất về các câu hỏi nghiên

Ơ

cứu của bài học.

c) Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của các nhóm, việc trình bày, thảo luận của các

H

nhóm để có những đánh giá cho các nhóm.

N

* Dự đoán các phương án trả lời của học sinh

Y

1. Tay ta có cảm giác như có lực tác dụng vào tay mà lực này ngược hướng với

U

biến dạng của lò xo. Lực kéo hoặc nén càng lớn thì độ biến dạng của lò xo càng lớn cảm

Q

giác tay ta chịu một lực tác dụng càng lớn 2. Trong giới hạn đàn hồi của lò xo, khi thôi kéo hoặc nén thì lò xo trở về hình

M

dạng và kích thước ban đầu

KÈ

❖ Hoạt động 2 (Hình thành kiến thức): Tìm hiểu đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo. Định luật Húc

Học sinh thực hiện được các nhiệm vụ nghiên cứu để xác định được đặc điểm về lực

ẠY

đàn hồi của lò xo: Tìm hiểu được các đặc điểm về điểm đặt, phương, chiều của lực đàn hồi của lò xo; đưa ra được các dự đoán về độ lớn của lực đàn hồi của lò xo, xây dựng được

D

phương án thí nghiệm và tiến hành các thí nghiệm để rút ra được các nhận xét.

Nội dung hoạt động: - Học sinh làm việc nhóm, đọc sách giáo khoa để xác định các đặc điểm về điểm đặt, phương, chiều của lực đàn hồi của lò xo

20

- Học sinh làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ học tập để xây dựng phương án và thực hiện thí nghiệm tìm hiểu đặc điểm về độ lớn của lực đàn hồi của lò xo Nhóm thảo luận để thực hiện kiểm tra dự đoán và hoàn thành nhiệm vụ học tập theo các bước sau: 2. Hệ quả được rút ra để kiểm tra; 3. Thiết kế các dụng cụ và vẽ hình cách bố trí thí nghiệm; 4. Kế hoạch thực hiện thí nghiệm; 5. Tiến hành thí nghiệm và ghi lại các kết quả quan sát được;

FF

6. Nhận xét.

IC IA L

1. Nội dung giả thuyết cần kiểm tra;

- Các nhóm báo cáo kết quả làm việc nhóm, trao đổi để rút ra các nhận xét chung về

O

đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo. Phát biểu được nội dung của định luật Húc

N

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

Ơ

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa, thảo luận nhóm để tìm ra đặc điểm về điểm đặt, phương, chiều của lực đàn hồi của lò xo

H

- Yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập để xây dựng phương án thí nghiệm.

N

- Giáo viên phát các dụng cụ thí nghiệm cho các nhóm như lực kế, quả nặng, giá gắn

Y

lò xo, thước thẳng…và hỗ trợ các nhóm lắp ráp và thực hiện thí nghiệm khảo sát để xác

U

định các đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo

ra các nhận xét.

Q

- Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi chép số liệu thí nghiệm và thảo luận nhóm để rút

M

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả và thảo luận về các đặc điểm của lực đàn

KÈ

hồi của lò xo về điểm đặt, phương, chiều và đặc điểm về độ lớn.

- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm để hoàn thành mục L của nhiệm vụ học tập.

- Giáo viên đánh giá kết quả hoạt động để làm cơ sở đánh giá học sinh.

ẠY

- Giáo viên tổng kết, chuẩn hóa kiến thức về đặc điểm lực đàn hồi của lò xo c) Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của nhóm học sinh. Căn cứ vào quá trình làm thí

D

nghiệm, các báo cáo kết quả làm thí nghiệm, cách trao đổi thảo luận để đánh giá cá nhân và nhóm học sinh.

Hoạt động 3 (Luyện tập): Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập a) Mục tiêu hoạt động Hệ thống hóa kiến thức và vận dụng giải bài tập cơ bản về lực đàn hồi của lò xo 21

Nội dung hoạt động: 1. Học sinh làm việc nhóm, tóm tắt kiến thức về lực đàn hồi của lò xo. Phát biểu và viết biểu thức nội dung định luật Húc, có thể dùng bản đồ tư duy hoặc dùng bảng để trình bày.

2. Vận dụng kiến thức giải thích một số hiện tượng và giải bài tập số 4,5,6 (SGK

IC IA L

trang 74).

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

Một số ứng dụng của lực đàn hồi

U

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

Q

- Giáo viên yêu cầu làm việc nhóm, tóm tắt các kiến thức về lực đàn hồi của lò xo và nội

M

dung, biểu thức định luật Húc để trình bày. Gợi ý học sinh sử dụng bản đồ tư duy hoặc bảng để trình bày (không bắt buộc)

KÈ

- Nhóm học sinh thực hiện nhiệm vụ tổng kết kiến thức.

- Học sinh giới thiệu sản phẩm của nhóm trước lớp và thảo luận.

ẠY

- Yêu cầu cả lớp giải nhanh bài tập số 4,5,6 (SGK trang 74).

D

c) Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của nhóm học sinh.

Bài học: “PHẢN XẠ TOÀN PHẦN” (Lớp 11) I. Mục tiêu bài dạy: 22

1. Kiến thức: - Bố trí được thí nghiệm để phát hiện ra được hiện tượng phản xạ toàn phần.

- Nêu được định nghĩa hiện tượng phản xạ toàn phần.

- Nêu được điều kiện xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần.

- Nêu được ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần trong sự truyền ánh sáng trong

IC IA L

cáp quang và nêu được ví dụ về ứng dụng của cáp quang.

2. Kĩ năng: - Phân tích vấn đề - Xây dựng kế hoạch hoạt động

FF

- Bố trí thí nghiệm khoa học

O

- Hoạt động nhóm - Tổng kết rút ra kiến thức

N

3. Thái độ: - Nghiêm túc với khoa học

Ơ

4. Phát triển năng lực - HS xác định được mục tiêu học tập.

H

a/ Năng lực kiến thức:

N

- Rèn luyện và phát triển năng lực tư duy phân tích, khái quát hoá.

Y

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập

U

b/ Năng lực sống:

Q

- Năng lực thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp.

- Năng lực trình bày suy nghĩ/ý tưởng; hợp tác; quản lí thời gian và đảm nhận trách

M

nhiệm, trong hoạt động nhóm.

KÈ

- Năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin.

- Quản lí bản thân: Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân: tác động đến quá trình học tập như bạn bè phương tiện học tập, thầy cô…

ẠY

- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề...

- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập...

D

II. Chuẩn bị 1. Giáo viên a) Thí nghiệm về hiện tượng phản xạ toàn phần. b) Tranh ảnh, các phần mềm mô phỏng về ứng dụng hiện tượng phản xạ toàn phần.

23

2. Học sinh - SGK, vở ghi bài, giấy nháp...

- Mỗi nhóm hoặc nhiều nhóm 01 bộ thí nghiệm (tùy theo điều kiện của nhà trường).

III. Tổ chức các hoạt động học của học sinh

IC IA L

1. Hướng dẫn chung

Bài học gồm có chuỗi hoạt động học thiết kế theo phương pháp dạy học “Bàn tay nặn bột”: Từ bài tập ví dụ, giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu vấn đề nghiên cứu về hiện tượng phản xạ toàn phần. Tiếp đến, thông qua các nhiệm vụ học tập để định hướng các

FF

hoạt động nghiên cứu của học sinh (các hoạt động theo phương pháp thực nghiệm: đề xuất dự đoán, thiết kế phương án thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm và ghi nhận các kết quả để

O

rút ra nhận xét về đặc điểm của hiện tượng phản xạ toàn phần. Sau đó tổ chức cho học sinh

N

báo cáo kết quả thể chế hóa kiến thức.

Ơ

Bước 1 (Khởi động): Làm nảy sinh và phát biểu vấn đề tìm hiểu đặc điểm của hiện tượng phản xạ toàn phần.

H

Bước 2 (Giải quyết vấn đề - hình thành kiến thức).

N

Bước 3 (Luyện tập): Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng.

Y

Bước 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Vai trò của hiện tượng phản xạ toàn phần đối với

U

đời sống khoa học và kỹ thuật.

Q

Dự kiến việc tổ chức các hoạt động theo thời gian như bảng dưới: Hoạt động

KÈ

M

Các bước

ẠY

Khởi động

D

Hình thành kiến thức

Luyện tập

Hoạt động 1

Thời Tên hoạt động

lượng dự kiến

Tạo tình huống có vấn đề về liên quan đến hiện tượng phản xạ toàn phần

5 phút

Tìm hiểu hiện tượng phản xạ toàn phần Hoạt động 2

và điều kiện xảy ra hiện tượng phản xạ

20 phút

toàn phần Hoạt động 3

Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng

24

20 phút

Tìm tòi mở rộng

Hoạt động 4

Tìm hiểu vai trò của phản xạ toàn phần trong đời sống, kĩ thuật.

Ở nhà

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động ❖ Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập về hiện tượng phản xạ toàn phần a) Mục tiêu hoạt động

IC IA L

Từ bài tập tình huống được thực hiện để tạo cho học sinh sự quan tâm đến các vấn đề về hiện tượng phản xạ toàn phần mà dùng các kiến thức đã học chưa giải thích được dẫn tới điều mâu thuẫn.

Nội dung hoạt động: Tạo tình huống xuất phát.

FF

Bài tập tình huống: Cho một tia sáng truyền từ môi trường thủy tinh chiết suất n1

=1,5 sang môi trường không khí chiết suất n2 =1. Tính góc khúc xạ và vẽ đường truyền

ii) góc tới i = 41,8 0

iii) góc tới i = 45 0

Ơ

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

N

i) góc tới i = 30 0

O

của tia sáng trên trong các trường hợp sau:

- Hướng dẫn học sinh nhớ lại kiến thức về định luật khúc xạ ánh sáng.

H

- Học sinh trao đổi nhóm để giải bài tập.

N

c) Sản phẩm của hoạt động

Y

* Dự đoán các phương án trả lời của học sinh:

U

sin i 3 = n21  sin r =  r = 49 0 . Vậy tia khúc xạ ló ra ngoài không sin r 4

Q

i) i = 30 0 thì

sin i = n21  sin r = 90 0 . Vậy tia khúc xạ trùng mặt phân cách. sin r

M

khí.

KÈ

ii) i = 41,8 0 thì

iii) Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng ta có:

ẠY

sin i = n21  sin r = 1,06  vô lý nên không vẽ được tia khúc xạ. Vậy tia sáng sin r

D

truyền đi như thế nào? ❖ Hoạt động 2 : Tìm hiểu hiện tượng phản xạ toàn phần và điều kiện xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần a) Mục tiêu hoạt động

25

Học sinh thực hiện được các nhiệm vụ nghiên cứu để xác định được hiện tượng phản xạ toàn phần và điều kiện xảy ra phản xạ toàn phần: xây dựng được phương án thí nghiệm và tiến hành các thí nghiệm để rút ra được các nhận xét đường truyền tia sáng khi chiếu tia sáng vào môi trường chiết quang kém hơn (chiết suất nhỏ hơn như truyền từ thủy tinh sang không khí) nếu tăng dần góc tới i.

IC IA L

Nội dung hoạt động:

- Học sinh làm việc nhóm, đọc sách giáo khoa để xác định và xây dựng phương án thí nghiệm.

- Nhóm thảo luận để thực hiện kiểm tra dự đoán và hoàn thành nhiệm vụ học tập

FF

theo các bước sau:

O

1. Bố trí thí nghiệm.

2. Kế hoạch thực hiện thí nghiệm.

N

3. Tiến hành thí nghiệm và ghi lại các kết quả quan sát được.

Ơ

4. Nhận xét.

- Các nhóm báo cáo kết quả làm việc nhóm, trao đổi để rút ra các nhận xét chung về

N

b) Gợi ý tổ chức hoạt động:

H

đường truyền tia sáng vào môi trường chiết quang kém.

Y

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa, thảo luận nhóm để tìm ra phương án thí

U

nghiệm.

Q

- Yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập để xây dựng phương án thí nghiệm.

- Giáo viên phát các dụng cụ thí nghiệm cho các nhóm tiến hành thí nghiệm.

M

- Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi chép số liệu thí nghiệm và thảo luận nhóm để rút ra

KÈ

các nhận xét.

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả và thảo luận về đường truyền tia sáng khi góc tới i thay đổi và đưa ra nội dung kiến thức như sau:

ẠY

+ Định nghĩa phản xạ toàn phần

D

+ Phân biệt phản xạ toàn phần và phản xạ một phần + Điều kiện để có phản xạ toàn phần.

- Giáo viên đánh giá kết quả hoạt động để làm cơ sở đánh giá học sinh.

- Giáo viên tổng kết, chuẩn hóa kiến thức về hiện tượng phản xạ toàn phần và điều kiện xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần. c) Sản phẩm hoạt động: 26

- Các nhóm đề xuất phương án thí nghiệm: + Dụng cụ: khối bán trụ trong suốt; đèn laze; thước đo độ. + Phương án tiến hành thí nghiệm: Chiếu chùm tia laze hẹp nằm trong mặt phẳng của tiết diện vuông góc được chiếu tới khối bán trụ rồi thay đổi độ nghiêng của tia sáng (thay đổi góc tới i) và quan sát chùm tia khúc xạ ra ngoại không khí.

IC IA L

- Các nhóm tiến hành thí nghiệm: thay đổi độ nghiêng của chùm tia tới (thay đổi góc tới i) và quan sát chùm tia khúc xạ ra ngoại không khí.

- Các nhóm viết báo cáo kết quả và trình bày.

❖ Hoạt động 3: Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng.

FF

Hệ thống kiến thức

1. Hiện tượng phản xạ toàn phần: là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy ra tại

O

mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt.

N

2. Điều kiện xảy ra phản xạ toàn phần:

Ơ

a) Ánh sáng truyền từ một môi trường tới môi trường chiết quang kém hơn

H

n2 < n1

n2 n1

Y

❖ Bài tập vận dụng

N

b) Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn: i  i gh =

U

Bài 1: Một tia sáng trong thủy tinh đến mặt phân cách giữa thủy tinh và không khí dưới

Q

góc tới i = 30 0 , tia phản xạ và tia khúc xạ vuông góc với nhau . a) Tính chiết suất của thủy tinh .

M

b) Tính góc tới để không có tia sáng ló ra không khí .

KÈ

Bài 2: Có ba môi trường (1) , (2) và (3) . Với cùng một góc tới , nếu ánh sáng đi từ (1) vào (2) thì góc khúc xạ là 30 0 , nếu ánh sáng đi từ (1) vào (3) thì góc khúc xạ là 45 0 .

ẠY

a) Hai môi trường (2) và (3) thì môi trường nào chiết quang hơn . b) Tính góc giới hạn phản xạ toàn phần giữa (2) và (3) .

D

❖ Hoạt động 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Tìm hiểu vai trò của phản xạ toàn phần trong đời sống, kĩ thuật.

a) Mục tiêu Học sinh tìm hiểu được ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần trong chế tạo sợi cáp quang.

Nội dung hoạt động: 27

- Tìm hiểu cấu tạo.

- Tìm hiểu về ứng dụng và giải thích.

- Báo cáo kết quả trước lớp. b) Tổ chức hoạt động Yêu cầu học sinh: Làm việc ở nhà, nộp báo cáo kết quả.

D

ẠY

KÈ

M

Q

U

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

IC IA L

c) Sản phẩm hoạt động: Bài làm của học sinh và sản phẩm về sợi cáp quang.

28

Bài học: “DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN” I. Mục tiêu 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ a) Kiến thức - Mô tả được cấu trúc vi mô của môi trường chất điện phân.

IC IA L

- Nêu được bản chất của dòng điện trong chất điện phân.

- Mô tả được hiện tượng dương cực tan và đặc điểm của hiện tượng này.

- Phát biểu được định luật Fa-ra-đây về điện phân và viết được hệ thức của định luật này.

- Kể ra được một số ứng dụng của hiện tượng điện phân.

FF

b) Kỹ năng phân và thí nghiệm về định luật Fa-ra-đây

N

- Lắp ráp và tiến hành được một số thí nghiệm đơn giản

O

- Xây dựng được phương án thí nghiệm nghiên cứu về tính dẫn điện của chất điện

Ơ

- Vận dụng định luật Fa-ra-đây để giải được các bài tập đơn giản về hiện tượng điện phân

H

- Giải thích được một số hiện tượng liên quan đến sự điện phân.

N

c) Thái độ

Y

- Quan tâm đến các sự kiện, hiện tượng về dòng điện trong chất điện phân

U

- Hào hứng trong học tập, tìm hiểu các hiện tượng liên quan.

Q

- Có tác phong của nhà khoa học.

2. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh

M

- Năng lực tự học: đọc và nghiên cứu tài liệu.

KÈ

- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo: khám phá bản chất dòng điện trong chất điện phân .

- Năng lực hợp tác nhóm: làm thí nghiệm, trao đổi thảo luận, trình bày kết quả thí nghiệm.

ẠY

- Năng lực tính toán, trình bày và trao đổi thông tin: đo các góc, hoàn thành các bảng số liệu khi làm thí nghiệm.

D

- Năng lực thực hành thí nghiệm: các thao tác và an toàn thí nghiệm.

II. Chuẩn bị 1. Giáo viên a) Thí nghiệm Thí nghiệm dòng điện trong chất điện phân.

29

b) Phiếu học tập.

2. Học sinh - SGK, vở ghi bài, giấy nháp...

- Mỗi nhóm hoặc nhiều nhóm 01 bộ thí nghiệm (tùy theo điều kiện của nhà trường).

IC IA L

III. Tổ chức các hoạt động học của học sinh 1. Hướng dẫn chung

Chủ đề này cần thực hiện trong thời gian 2 tiết ở trên lớp (theo quy định) cộng với thời gian làm việc ở phòng thí nghiệm. Cụ thể:

FF

- Tiết 1. Tổ chức để cho học sinh tìm hiểu cấu trúc của môi trường chất điện phân và tiến

hành thí nghiệm đưa ra bản chất của dòng điện trong chất điện phân, hiện tượng dương cực

O

tan và định luật Faraday.

N

- Tiết 2. Tổ chức báo cáo tổng kết và trình bày ứng dụng của dòng điện trong chất điện phân

Ơ

trong đời sống kỹ thuật.

N

Y

Hoạt động 1

Tên hoạt động

Tạo tình huống và phát biểu vấn đề về sự dẫn điện trong chất điện phân

M

Q

Khởi động

Hoạt động

U

Các bước

H

Có thể mô tả chuổi hoạt động học và dự kiến thời gian như sau:

Hoạt động 2

KÈ

Hình thành

ẠY

kiến thức

D

Luyện tập

Tìm tòi mở rộng

Hoạt động 3

lượng dự kiến 25 phút 20 phút và

Tìm hiểu đặc tính dẫn điện của chất điện

thực hiện

phân, trường hợp cực dương tan và về định

ở phòng

luật Fa-ra-đây

thí nghiệm

Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng Tìm hiểu những ứng dụng của hiện tượng

Hoạt động 4

Thời

Ở nhà Ở nhà,

điện phân trong đời sống, kĩ thuật (làm việc 45 phút ở ở nhà và báo cáo thảo luận ở lớp)

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động 30

lớp

HĐ1 : Tạo tình huống học tập về dòng điện trong chất điện phân (tiết học 1 ở lớp) a) Mục tiêu hoạt động: Tạo mâu thuẫn giữa kiến thức hiện có của HS với những kiến thức mới bằng cách cho HS quan sát thí nghiệm về hiện tượng điện phân.

Nội dung hoạt động: - Học sinh thảo luận nhóm để kể tên một số chất dẫn điện đã biết và thảo luận câu hỏi

IC IA L

: nước nguyên chất có dẫn điện không?

- Thảo luận nhóm: xây dựng phương án thí nghiệm kiểm tra tính dẫn điện của nước tinh khiết. Tổ chức cho các nhóm báo cáo trước cả lớp.

- Nghe và quan sát giáo viên giới thiệu dụng cụ thí nghiệm: Cốc đựng, nước tinh

FF

khiết, các điện cực để kết nối với nguồn điện một chiều (acquy hoặc biến áp nguồn).

- Tiến hành thực hiện thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

O

- Pha thêm muối (xút hoặc axit) vào nước và thực hiện lại thí nghiệm để thấy nước có

N

pha muối... lại dẫn được điện.

Ơ

- Thảo luận xác định vấn đề nghiên cứu. b) Gợi ý tổ chức hoạt động:

H

-GV chia nhóm và đặt nhiệm vụ trước lớp: Làm việc nhóm kể tên các chất dẫn điện

N

và trả lời xem nước nguyên chất có dẫn điện không?

Y

- Hướng dẫn và theo dõi học sinh làm việc nhóm.

U

- Tổ chức học sinh báo cáo kết quả trước lớp: kể tên các chất dẫn điện, thiết kế

Q

phương án thí nghiệm đánh giá tính dẫn điện của nước nguyên chất.

- Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm và hướng dẫn học sinh tiến hành thí nghiệm với nước

M

nguyên chất và nước muối.

KÈ

- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm, xác định vấn đề nghiên cứu và báo cáo trước lớp để thống nhất các vấn đề nghiên cứu: + Tại sao khi có chất tan (muối, axit hoặc ba zơ) trong nước thì dung dịch (chất điện

ẠY

phân) lại dẫn được điện?

D

+ Dòng điện trong chất điện phân có bản chất là gì? Gây ra hiện tượng gì ở bình điện

phân? + Dòng điện trong chất điện phân phụ thuộc vào các yếu tố nào? + Hiện tượng điện phân có ứng dụng gì trong đời sống và kĩ thuật? c) Sản phẩm hoạt động: Ý kiến của các nhóm.

31

HĐ2 : (Hình thành kiến thức) Tìm hiểu bản chất dòng điện trong chất điện phân, trường hợp cực dương tan và định luật Fa-ra-đây a) Mục tiêu hoạt động: Tìm hiểu được bản chất dòng điện trong chất điện phân, hiện tượng dương cực tan từ sách giáo khoa.

Nội dung hoạt động:

IC IA L

- Làm việc cá nhân tìm hiểu cấu trúc của chất điện li ( đọc trang 79, 80, 81) và trả lời câu hỏi: 1. Hạt tải điện trong chất điện phân là gì? Tại sao?

3. Phát biểu bản chất dòng điện trong chất điện phân?

FF

2. Nồng độ các hạt tải điện trong chất điện phân phụ thuộc vào các yếu tố nào?

4. Khi các hạt tải điện đến điện cực sẽ xảy ra hiện tượng thế nào?

O

5. Khối lượng chất thoát ra ở điện cực (nếu có) được tính theo công thức nào?

N

- Trình bày trước nhóm và thảo luận để chọn ra các thông tin hợp lí cho các câu hỏi

Ơ

trên.

- Báo cáo kết quả trước cả lớp, trao đổi để chọn được các thông tin quan trọng.

H

- Thảo luận về sự phụ thuộc của cường độ dòng điện qua chất điện phân, với trường

N

hợp cực dương tan, phụ thuộc vào các yếu tố của bình điện phân.

U

nghiệm theo yêu cầu sau:

Y

- Làm việc nhóm, thiết kế phương án thí nghiệm kiểm tra các dự đoán và tiến hành thí

Q

1. Xét trường hợp cực dương tan, nhóm thảo luận để xác định: cường độ dòng điện qua chất điện phân (khi điện áp không đổi) phụ thuộc vào các yếu tố nào và phụ thuộc như thế

M

nào vào các yếu tố đó?

KÈ

2. Thiết kế các dụng cụ và vẽ hình cách bố trí thí nghiệm?

3. Kế hoạch thực hiện thí nghiệm?

ẠY

4. Tiến hành thí nghiệm và ghi lại các kết quả quan sát được?

5. Nhận xét.

D

b) Gợi ý tổ chức hoạt động: - GV hướng dẫn học sinh đọc SGK; - HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân, sau đó thảo trình bày và thảo luận nhóm để thống

nhất kết quả.

- Hướng dẫn học sinh báo cáo trước, giám sát và điều khiển thảo luận. Ghi nhận kết quả làm việc của cá nhân hoặc nhóm học sinh.

32

- Yêu cầu học sinh thực hiện theo các bước.

- Phát các dụng cụ thí nghiệm cho mỗi nhóm (Dựa theo bộ thí nghiệm dòng điện trong chất điện phân- Danh mục thiết bị thí nghiệm tối thiểu do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành năm 2009): điện cực đồng và than, sunfat đồng, đồng hồ đo điện đa năng hiện số hoặc đồng hồ kim, các dây nối...(giáo viên tự xây dựng hoặc hướng dẫn học sinh tự xây dựng

IC IA L

và tiến hành thí nghiệm ở phòng thí nghiệm hoặc ở nhà.

- Hướng dẫn và giám sát học sinh làm thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào các yếu tố ( diện tích điện cực, khoảng cách điện cực, nồng độ dung dịch)

c) Sản phầm hoạt độn: Sản phẩm cá nhân, sản phẩm nhóm, các báo cáo và thảo luận.

FF

HĐ3: Hệ thống hóa kiến thức – Bài tập vận dụng a) Mục tiêu hoạt động

O

Hệ thống hóa kiến thức và vận dụng giải bài tập cơ bản về dòng điện trong chất điện

N

phân.

Ơ

Nội dung hoạt động

Học sinh làm việc nhóm, tóm tắt kiến thức về hiện tượng điện phân: có thể dùng bản

H

đồ tư duy hoặc dùng bảng hoặc các hình thức khác để trình bày

N

Vận dụng kiến thức giải thích một số hiện tượng về điện phân và giải bài tập vận

Y

dụng: Tính điện trở bình điện phân dựa theo số liệu của đồ thị Hình 19.4 trang 97- Sách

U

giáo khoa.

Q

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

- Giáo viên yêu cầu làm việc nhóm, tóm tắt các kiến thức về điện phân để trình bày.

M

Gợi ý học sinh sử dụng bản đồ tư duy hoặc bảng để trình bày (không bắt buộc)

KÈ

- Nhóm học sinh thực hiện nhiệm vụ tổng kết kiến thức.

- Học sinh giới thiệu sản phẩm của nhóm trước lớp và thảo luận.

- Yêu cầu cả lớp giải nhanh bài tập Tính điện trở bình điện phân dựa theo số liệu của

ẠY

đồ thị Hình 19.4 trang 97- Sách giáo khoa. c) Sản phẩm hoạt động: Bài làm của học sinh, nhóm học sinh.

D

Hoạt động 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Tìm hiểu ứng dụng của hiện tượng điện phân đối với đời sống, kĩ thuật. a) Mục tiêu hoạt động: Học sinh tìm hiểu được ứng dụng của các kiến thức về sự điện phân đối với từng lĩnh vực đời sống, kĩ thuật; 33

Nội dung hoạt động: - Tứng cá nhân đọc sách giáo khoa, mục 6, ứng dụng của hiện tượng điện phân - Tìm hiểu thêm về các ứng dụng của hiện tượng điện phân qua Internet - Trình bày và lựa chọn thông tin để xây dựng báo cáo của nhóm về vấn đề ứng dụng của hiện tượng điện phân.

IC IA L

- Báo cáo kết quả trước lớp. b) Gợi ý tổ chức hoạt động: Yêu cầu học sinh: Làm việc ở nhà, nộp báo cáo kết quả.

Giáo viên: Hướng dẫn các thực hiện và yêu cầu nộp sản phẩm học tập. Gợi ý việc chọn

FF

các từ khóa để tìm kiếm thông tin trên Website. c) Sản phầm hoạt động: Bài làm của học sinh.

O

IV. Câu hỏi kiểm tra đánh giá chủ đề

N

GV có thể lựa chọn các câu hỏi trong SGK và các câu hỏi dưới đây để kiểm tra,

Ơ

đánh giá kết quả học tập của học sinh.

Câu hỏi mức độ nhận biết

H

1. Nêu bản chất của dòng điện trong chất điện phân

N

2. Hòa muối ăn NaCl vào nước tinh khiết. Mô tả cấu trúc môi trường chất điện phân này

Y

3. Khối lượng chất thoát ra ở mỗi điện cực phụ thuộc vào các yếu tố nào?

U

• Bài học: “SỰ RƠI TỰ DO”

1. Kiến thức

Q

I. Mục tiêu

M

- Trình bày, nêu ví dụ và phân tích được khái niệm về sự rơi tự do.

KÈ

- Nêu được những đặc điểm của sự rơi tự do và gia tốc rơi tự do.

2. Kỹ năng

- Giải được một số dạng bài tập đơn giản về sự rơi tự do.

ẠY

- Đưa ra những ý kiến nhận xét về hiện tượng xảy ra trong các thí nghiệm sơ bộ về sự

rơi tự do.

D

3. Thái độ - Tập trung quan sát thí nghiệm, tham gia nêu ý kiến nhận xét.

4. Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh - Khả năng giả quyết vấn đề thông qua một hệ thống câu hỏi; tóm tắt những thông tin liên quan 34

- Rèn năng lực tự học, đọc hiểu và giải quyết vấn đề.

- Năng lực hoạt động nhóm.

II. Chuẩn bị 1. Giáo viên: - Bài tập ví dụ

IC IA L

- Phiếu học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau 2. Học sinh: - SGK, giấy nháp, vở ghi.

III. Tổ chức các hoạt động học của học sinh

FF

1. Hướng dẫn chung

Chủ đề gồm có chuỗi hoạt động học thiết kế theo phương pháp dạy học giải quyết

O

vấn đề: Từ câu chuyện vui , giáo viên tổ chức cho học sinh phát biểu vấn đề nghiên cứu

N

về chuyển động thẳng. Tiếp đến, thông qua các nhiệm vụ học tập để định hướng các hoạt

Ơ

động nghiên cứu của học sinh (các hoạt động theo phương pháp thực nghiệm: đề xuất dự đoán, thiết kế phương án thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm và ghi nhận các kết quả để rút

N

kết quả thể chế hóa kiến thức.

H

ra nhận xét về đặc điểm của các chuyển động thẳng. Sau đó tổ chức cho học sinh báo cáo

Y

Bước 1 (Khởi động): Giáo viên kể cho học sinh một câu chuyện như sau: Vào một

U

ngày đẹp trời, khi đang đi trên đường. Bỗng dưng em gặp hai người đang tranh luận với

Q

nhau. Một người nói: Vật nặng lúc nào cũng rơi nhanh hơn vật nhẹ. Người còn lại thì nói: Theo tôi, thì vật nào có kích thước nhỏ hơn thì rơi nhanh hơn không cần biết khối lượng

M

của chúng. Vậy theo các em: Ai đúng, ai sai, vì sao?

KÈ

Bước 2 (Giải quyết vấn đề - hình thành kiến thức).

Bước 3 (Luyện tập): Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng.

Bước 4 (Vận dụng, tìm tòi mở rộng): Vai trò của chuyển động thẳng đối với đời sống.

D

ẠY

Dự kiến việc tổ chức các hoạt động theo thời gian như bảng dưới:

Các bước

Thời Hoạt động

Tên hoạt động

lượng dự kiến

Khởi động

Hoạt động 1

Tạo tình huống có vấn đề về Sự rơi của các vật

35

10 phút

Hoạt động 2

Hình thành

Hoạt động 3

Tìm hiểu sự rơi trong không khí:

Tìm hiểu sự rơi trong chân không:

20 phút

Tìm tòi mở rộng

Hoạt động 5 Hoạt động 6

Tìm hiểu gia tốc rơi tự do

5 phút

FF

Luyện tập

rơi tự do.

Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng

O

Hoạt động 5

Tìm hiểu các đặc điểm của chuyển động

Tìm hiểu vai trò của CĐ trong đời sống, kĩ thuật

Ở nhà

Ơ

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động

10 phút

N

Hoạt động 4

IC IA L

kiến thức

H

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự rơi trong không khí:

N

a) Mục tiêu hoạt động

Từ câu chuyện tình huống được thực hiện để tạo cho học sinh sự quan tâm đến các

Y

vấn đề về sự rơi nhanh chậm của các vật có khối lượng và hình dạng khác nhau trong không

U

khí. Từ đó đặt được câu hỏi vì sao có sự rơi nhanh chậm đó

Q

Nội dung hoạt động: Tạo tình huống xuất phát.

M

b) Gợi ý tổ chức hoạt động - Chia lớp thành 04 nhóm.

KÈ

Vòng 1: Sử dụng kỹ thuật nhóm chuyên gia. + Mỗi nhóm thực hiện một thí nghiệm về sự rơi của các vật trông không khí

ẠY

Vòng 2: Sử dụng kỹ thuật nhóm mảnh ghép - Học sinh trao đổi nhóm để giải thích hiện tượng.

D

c) Sản phẩm của hoạt động * Dự đoán các phương án trả lời của học sinh: -Trong TN 1, vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ.

-Trong TN 4, vật nhẹ rơi nhanh hơn vật nặng.

-Trong TN 3, hai vật nặng như nhau lại rơi nhanh chậm khác nhau.

36

-Trong TN 2, hai vật nặng, nhẹ khác nhau lại rơi nhanh như nhau.

Thảo luận đưa ra các ý kiến: Lực cản của không khí ảnh hưởng đến sự rơi nhanh hay chậm của các vật trong không khí.

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự rơi trong chân không: a) Mục tiêu hoạt động

IC IA L

Học sinh thực hiện được các nhiệm vụ nghiên cứu để hiểu được cấu tạo của ống chân không, sự rơi của các vật trong chân không Nội dung hoạt động: tạo của ống chân không, sự rơi của vật trong chân không

FF

- Học sinh làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ học tập để biết được thế nào là cấu - Nhóm thảo luận để thực hiện kiểm tra dự đoán và hoàn thành nhiệm vụ học tập.

O

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

N

- Giáo viên kể câu chuyện của Galile về thí nghiệm tại tháp nghiêng Pisa và nêu ra

Ơ

phương án loại bỏ ảnh hưởng do không khí của Niu tơn.

H

- Cho học sinh quan thí nghiệm ( hoặc video)

- Tổ chức cho các nhóm thảo luận và báo cáo kết quả.

N

- Giáo viên đánh giá kết quả hoạt động để làm cơ sở đánh giá học sinh.

Y

- Giáo viên tổng kết, chuẩn hóa kiến thức.

U

c) Sản phẩm hoạt động:

Q

Thảo luận và đưa ra kết luận: Nếu loại bỏ được ảnh hưởng của không khí thì mọi vật rơi nhanh như nhau. Sự rơi của các vật trong trường hợp đó gọi là sự rơi tự do.

M

Hoạt động 3: Tìm hiểu các đặc điểm của chuyển động rơi tự do.

KÈ

a) Mục tiêu hoạt động Học sinh nêu được định nghĩa chuyển động rơi tự do, đặc điểm rơi tự do HS viết được công thức quãng đường, vận tốc rơi tụ do

ẠY

Nội dung hoạt động: - Học sinh làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ học tập để đưa ra phương án xác

D

định phương chiều của rơi tự do - Chứng minh rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều từ đó đưa ra công thức

tính vận tốc quãng đường Nhóm thảo luận để thực hiện kiểm tra dự đoán và hoàn thành nhiệm vụ học tập. b) Gợi ý tổ chức hoạt động 37

- Giáo viên yêu cầu học sinh bằng các dụng cụ có sẵn tìm hiểu phương chiều của sự rơi tự do.

- Cho học sinh quan sát hình ảnh vị trí của của vật theo thời gian để chứng minh rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều.

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả và thảo luận.

IC IA L

- Giáo viên đánh giá kết quả hoạt động để làm cơ sở đánh giá học sinh.

- Giáo viên tổng kết, chuẩn hóa kiến thức. c) Sản phẩm hoạt động: + Phương rơi tự do : thẳng đứng.

FF

+ Chiều chuyển động rơi tự do từ trên xuống dưới.

O

+ Tính chất CĐ : thẳng nhanh dần đều. + Công thức tính vận tốc : v = gt.

Hoạt động 4: Tìm hiểu gia tốc rơi tự do

H

a) Mục tiêu hoạt động

N

1 2 gt 2

Ơ

+ Công thức tính đường đi: s =

Y

b) Gợi ý tổ chức hoạt động

N

- Xây dựng phương án xác định gia tốc rơi tự do

tự do tại một vị trí.

U

- Cho học sinh xây dựng phương án và tiến hành thí nghiệm để xác định gia tốc rơi

Q

c) Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của nhóm học sinh. Căn cứ vào quá trình thực

M

hiện, các báo cáo kết quả trao đổi thảo luận để đánh giá cá nhân và nhóm học sinh.

KÈ

+Gia tốc rơi tự do :Tại một nơi xác định trên trái đất và ở gần mắt đất, các vật đều rơi tự do với cùng một gia tốc g.

Chú ý : Nếu không đòi hỏi chính xác cao có thể lấy g  9,8m/s2 hoặc 10 m/s2

ẠY

Hoạt động 5: Hệ thống hóa kiến thức và giải bài tập vận dụng.

A. Hệ thống kiến thức

D

1. Định nghĩa: + Sự rơi tự do : Là sự rơi của các vật chỉ dưới tác dụng của trọng lực.

2. Đặc điểm: + Phương rơi tự do : thẳng đứng. + Chiều chuyển động rơi tự do từ trên xuống dưới.

38

+ Tính chất CĐ : thẳng nhanh dần đều. + Công thức tính vận tốc : v = gt. + Công thức tính đường đi: s =

1 2 gt 2

Bài học: “CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CÓ TRỤC QUAY CỐ ĐỊNH. MOMEN LỰC”

1. Về kiến thức - Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của momen lực.

IC IA L

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Phát biểu được điều kiện CB của một vật có trục quay cố định (hay qui tắc momen lực).

FF

- Nêu được cách xác định trọng tâm của một vật mỏng, phẳng bằng phương pháp thực nghiệm.

O

2. Về kỹ năng

N

- Vận dụng được khái niệm momen lực và qui tắc momen lực để giải thích một số hiện tượng vật lí thường gặp trong đời sống và kỹ thuật cũng như để giải các bài tập SGK và

Ơ

các bài tập tương tự .

H

- Vận dụng được phương pháp thực nghiệm ở mức độ đơn giản.

N

3. Thái độ

Y

- Học sinh có thái độ tích cực trong việc tiếp cận kiến thức.

U

- Hào hứng trong việc thực hiện các hoạt động học tập.

- Năng lực tự học.

Q

4. Định hướng phát triển năng lực

M

- Năng lực tự giải quyết vấn đề, sáng tạo trong giả quyết vấn đề.

KÈ

- Năng lực hoạt động nhóm.

- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin.

II. Chuẩn bị:

ẠY

1.Giáo viên: - Bộ TN nghiên cứu tác dụng làm quay của lực như hình 18.1 SGK bao gồm:1 đĩa momen,

D

1 hộp gia trọng, dây chỉ tốt ( dai, không giãn), 2 giá đỡ, bút dạ, thước thẳng.

2. Học sinh: - Ôn lại kiến thức về đòn bẩy đã được học ở THCS III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP 1. Hướng dẫn chung 39

HS đưa ra các phương án thí nghiệm, bàn luận trao đổi để thống nhất phương án tối ưu. HS Tiến hành thí nghiệm với sự hỗ trợ của GV.

-

Hình thành khái niệm momen lực.

-

Phát biểu quy tắc momen lực.

GV nhận xét và đánh giá quá trình hoạt động của học sinh.

Các hoạt động dạy học bao gồm:

IC IA L

Nội dung của bài là thông qua thí nghiệm để:

Thời

Hoạt động 2 Hoạt động 3 Hình thành kiến thức

Xét tác dụng của lực với vật có

Xây dựng khái niệm momen

Y

U

Hoạt động 6

Hệ thống hóa kiến thức và làm bài tập vận dụng

Giao nhiệm vụ và hướng dẫn về

Q

Vận dụng và tìm tòi mở rộng

Tìm hiểu quy tắc momen

N

Hoạt động 5

Luyện tập

lượng

dự kiến 5 phút 10 phút

trục quay cố định

H

Hoạt động 4

Nhận thức vấn đề bài học

O

Hoạt động 1

N

Khởi động

Tên hoạt động

FF

Hoạt động

Ơ

Các bước

13 phút 10 phút

5 phút 2 phút

nhà

2. Hướng dẫn cụ thể từng hoạt động

KÈ

cố định.

M

Hoạt động 1: Làm nảy sinh và phát biểu điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay

a. Mục tiêu:

ẠY

- GV đưa ra tình huống thực tế. HS quan tâm đến vấn đề cần nghiên cứu của bài học

và đưa ra các dự đoán cũng như phương án nghiên cứu bài học.

D

- Nội dung hoạt động: +GV đưa ra tình huống: Xét trường hợp vật rắn có trục quay cố định như bánh xe,

cánh cửa,… khi có một lực tác dụng lên vật thì vật sẽ chuyển động như thế nào? Một vật chịu tác dụng của nhiều lực sẽ đướng yên khi nào? + Học sinh trao đổi thảo luận để đưa ra các dự đoán. + Thống nhất nghiên cứu: Có thể đặt vấn đề thông qua các câu hỏi sau: 40

* Tác dụng của lực đối với vật rắn có trục quay cố định? * Điều kiện cân bằng của vật có trục quay cố định là gì? b. Gợi ý tổ chức hoạt động: - GV chuyển giao nhiệm vụ.

- HS Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ thảo luận đi đến thống nhất các vấn đề nghiên

IC IA L

cứu của bài học.

c. Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của các nhóm, việc trình bày, thảo luận của các nhóm để có những đánh giá cho các nhóm.

Hoạt động 2: Xác định tác dụng của lực với vật có trục quay cố định.

FF

a. Mục tiêu: HS làm thí nghiệm để thấy được tác dụng của lực đối với vật có trụ quay cố định. Cũng như rèn luyện thái độ và phát triển năng lực cho HS.

O

b. Gợi ý tổ chức hoạt động:

N

Trước khi làm thí nghiệm GV giới thiệu “đĩa momem”, chỉ rõ trục quay của “đĩa

Ơ

momem” đi qua trọng tâm của đĩa nên trọng lực bị khử bởi phản lực của trục quay do đó đĩa luôn cân bằng ở mọi vị trí.

H

* GV nêu vấn đề: Trong trường hợp đĩa có trục quay cố định thì lực tác dụng vào

N

đĩa có tác dụng như thế nào đối với đĩa?

Y

HS thảo luận và tiến hành thí nghiệm: tham khảo thí nghiệm sgk

U

HS rút ra nhận xét về tác dụng của lực đối với vật.

Q

GV đặt câu hỏi khi nào lực có tác dụng làm quay vật?

HS trả lời câu hỏi và GV nhận xét.

M

* GV Nêu vấn đề: Ta có thể tác dụng đồng thời vào vật hai lực mà vật không quay

KÈ

được không? Khi ấy ta giải thiachs sự cân bằng của vật như thế nào?

HS tự điều chỉnh điểm đặt, giá của lực và độ lớn của lực F2 cho đến khi đĩa đứng

ẠY

yên rồi yêu cầu HS giải thích. * GV nhận xét và củng cố kiết thức mục I.1.

c. Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của các nhóm, việc trình bày, thảo luận của các nhóm

D

để có những đánh giá cho các nhóm.

Hoạt động 3: Xây dựng khái niệm momen lực. a. Mục tiêu: HS thảo luận nhóm và dự đoán tác dụng làm quay vật của lực phụ thuốc vào các yếu tố nào từ đó xây dựng khái niệm moomen lực. b. Gợi ý tổ chức hoạt động: 41

GV nêu vấn đề: Chúng ta hãy tìm một đại lượng vật lí để đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực. Để giải quyết vấn đề, chúng ta thử suy nghĩ xem tác dụng làm quay của lực phụ thuộc các yếu tố nào?

HS thảo luận nhóm để đưa ra dự đoán.

lực và vị trí giá của lực hay không.

IC IA L

GV có thể hỗ trợ cho HS: Xét xem tác dụng làm quay có phụ thuộc vào độ lớn của HS thảo luận nhóm và đưa ra phương án thí nghiệm để kiểm tra dự đoán trên và đưa ra kết luận.

GV chuẩn hóa kiến thức và đưa ra khái niệm momen lực.

FF

c. Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của các nhóm, việc trình bày, thảo luận của các nhóm để có những đánh giá cho các nhóm.

O

Hoạt động 4: Tìm hiểu quy tắc momen

N

a. Mục tiêu: HS tìm hiểu và đưa ra được quy tắc momen lực.

Ơ

b. Gợi ý tổ chức hoạt động:

GV đề nghị HS sử dụng khái niệm momen lực để phát biểu điều kiện cân bằng của

N

Cá nhân HS phát biểu.

H

vật có trục quay cố định dựa vào mục I.1.

Y

GV nếu trong trường hợp vật chịu tác dụng của ba lực trở lên thì điều kiện cân bằng

U

được phát biểu như thế nào?

Q

HS thảo luận nhóm và đưa ra các dự đoán.

HS tiến hành thí nghiệm với dự đoán đã đưa ra để kiểm tra timhs đúng đắn của dự

M

đoán và kết luận.

KÈ

GV nhận xét và chuẩn hóa kiến thức. c. Sản phẩm hoạt động: Sản phẩm của các nhóm, việc trình bày, thảo luận của các nhóm để có những đánh giá cho các nhóm.

ẠY

Hoạt động 5: Hệ thống hóa kiến thức và làm bài tập vận dụng a. Mục tiêu: Hệ thống hóa kiến thức và vận dụng làm bài tập cơ bản .

D

Nội dung hoạt động: HS làm việc nhóm, tóm tắt lí thuyết về cân bằng của vật rắn có trục quay cố định.

Vận dụng kiến thức làm bài tập trong phiếu học tập. b. Gợi ý tổ chức hoạt động:

42

GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: tóm tắt lí thuyết của bài và hoàn thành phiếu học tập.

PHIẾU HỌC TẬP Câu 1: Biểu thức nào sau đây là biểu thức momen lực đối với một trục cố định?

B. M =

F d

C. F1d1 = F2 d 2

Câu 2: Đoạn thẳng nào sau đây là cánh tay đòn của lực?

A. Khoảng cách từ trục quay đến giá của lực.

B. Khoảng cách từ trục quay đến điểm đặt của lực.

F1 F2 = d1 d 2

FF

C. Khoảng cách từ vật đến giá của lực.

D.

IC IA L

A. M = F.d

D. Khoảng cách từ trục quay đến vật.

O

Câu 3: Đĩa quay trong hình vẽ bên có trục quay đi qua điểm O. Nếu tác dụng vào điểm A 



N

ở trên đĩa một lực F1 thì phải tá dụng một lực F2 như thế nào vào đĩa để đĩa nằm cân bằng?

Ơ

A. Điểm đặt tại A, hướng từ dưới lên trên, độ lớn tùy ý.

H

B. Điểm đặt tại O, hướng từ dưới lên trên, độ lớn thích hợp.

C. Điểm đặt tại B, hướng từ dưới lên trên, độ lớn thích hợp.

A

O

B

N

D. Điểm đặt tại B, hướng từ trên xuống dưới, độ lớn thích hợp.

F1

Y

GV yêu cầu HS làm việc nhóm, tóm tắt lí thuyết của bài.

U

Nhóm HS thực hiện nhiệm vụ tổng kết kiến thức.

Q

Cá nhân học sinh làm bài tập trong phiếu học tập. Đại diện HS báo cáo kết quả của nhóm.

M

Các nhóm khác góp ý và bổ sung nếu có.

KÈ

GV nhận xét bài (câu 1. A; câu 2. A;

câu 3. D) của HS và đánh giá.

c. Sản phẩm hoạt động: bảng tóm tắt lí thuyết và bài làm của học sinh.

ẠY

Hoạt động 6: Giao nhiệm vụ và hướng dẫn về nhà a. Mục tiêu: Giúp HS tự vận dụng, tìm tòi mở rộng các kiến thức trong bài học.

D

Nội dung hoạt động: 1. HS tìm hiểu phạm vi áp dụng của quy tắc momen lực cho các trường hợp vật

không có trục quay cố định mà có trục quay tạm thời. Lấy Ví dụ minh họa và chỉ rõ trục quay tạm thời trong trường hợp đó.

2. Hoàn thành bài tập sgk và sách bài tập.

1. Cá nhân tự đọc phần ghi nhớ sgk 43

2. Ôn tập kiến thức về đòn bẩy. b. Gợi ý tổ chức hoạt động: GV yêu cầu HS làm việc ở nhà và kiểm tra sản phẩm của HS. Bài làm của HS.

D

ẠY

KÈ

M

Q

U

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

IC IA L

c. Sản phẩm hoạt động:

SẢN PHẨM THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 44

• Sản phẩm bài 24 “Tán sắc ánh sáng”

Q

U

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

IC IA L

Sau khi giáo viên phân công nhiệm vụ các nhóm tiến hành thí nghiệm:

M

Từ thí nghiệm học sinh các nhóm thấy được ánh sáng đơn sắc không bị tán sắc ánh

KÈ

sáng khi qua lăng kính mà chỉ bị lệch về phía đáy lăng kính và có thể vẽ được đường truyền tia sáng.

ẠY

Học sinh sẽ liên hệ thực tế được những hiện tượng liên quan đến hiện tượn g tán sắc

ánh sáng như: hiện tượng cầu vồng sau mưa, hình ảnh bong bóng xà phòng nhiều màu

D

sắc,…

• Sản phẩm bài 27 “Phản xạ toàn phần” 45

IC IA L FF O N Ơ H N Y U Q M KÈ ẠY

Các nhóm trong lớp đã tiến hành thí nghiệm chiếu tia sáng từ không khí sang khối nhựa

D

thì thấy lúc nào cũng quan sát thấy tia khúc xạ. Nhưng khi chiếu tia sáng từ khối nhựa sang không khí thì thấy có những lúc không còn quan sát thấy tia khúc xạ nữa, kết quả cụ thể thu được như sau:

46

Góc tới

Tia khúc xạ

Chùm tia phản xạ

i =30 0

r=48 0. Tia khúc xạ rất sáng

Không quan sát rõ

i = 35 0

r = 59 0 . Tia khúc xạ rất sáng

Không quan sát rõ

i=42 0

r = 90 0. Tia khúc xạ gần như sát mặt Rất sáng phân cách nhưng mờ.

i =45 0

Rất sáng

IC IA L

Không còn tia khúc xạ

Từ kết quả thí nghiệm các nhóm đều rút ra kết luận:

- Hiện tượng phản xạ toàn phần: là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy ra tại

FF

mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt.

- Điều kiện xảy ra phản xạ toàn phần:

O

a) Ánh sáng truyền từ một môi trường tới môi trường chiết quang kém hơn n2 < n1

N

n2 n1

Ơ

b) Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc tới hạn: i  i gh =

H

Bằng thí nghiệm trực quan học sinh đã nhìn rõ được hiện tượng phản xạ toàn phần và

N

cảm thấy rất hứng thú để giải thích các hiện tượng thực tế liên quan đến hiện tượng phản xạ toàn phần. Qua đây các em còn nắm được vật liệu truyền thông dữ liệu lớn và không

Y

bị nhiễu đó là sợi cáp quang mà nguyên tắc hoạt động dựa trên hiện tượng phản xạ toàn

D

ẠY

KÈ

M

Q

U

phần.

47

ẠY

KÈ

M

Q

U

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

IC IA L

• Sản phẩm bài 12 “Lực đàn hồi. Định luật Húc”

D

Các nhóm thảo luận đã đưa ra được đặc điểm phương chiều của lực đàn hồi. Sau đó đưa ra phương án thí nghiệm xác định biểu thức tính độ lớn lực đàn hồi như sau: + Treo vật nặng vào đầu lò xo thẳng đứng. Khi vật cân bằng thì Fđh= P. + Thay đổi khối lượng vật nặng khi vật cân bằng tính được P thì suy ra Fđh và tính đo chiều dài lò xo thì suy ra được độ biến dạng. + Lập tỉ số lực đàn hồi và độ biến dạng lò xo và nhận xét.

48

Fđh = P

0

1,0

2,0

3,0

4,0

5,0

6,0

Độ dài (mm)

200

240

279

319

360

401

440

Độ dãn lò xo

0

40

79

119

160

201

240

0,0250

0,0253

0,0252

0,025

0,0248

0,025

Tỉ số

Fđh l

IC IA L

Δl (mm)

Từ kết quả thí nghiệm các nhóm đều đưa ra kết luận độ lớn lực đàn hồi tỉ lệ thuận với độ biến dạng của lò xo.

ẠY

KÈ

M

Q

U

Y

N

H

Ơ

N

O

FF

• Sản phẩm bài 14 “Dòng điện trong chất điện phân”

Các nhóm thảo luận nhóm vẽ sơ đồ tư duy và trình bày thuyết trình về bản chất dòng

D

điện trong chất điện phân và ứng dụng. Các nhóm thuyết trình hăng say và rất hứng thú với sản phẩm của mình.

49

50

D

ẠY M

KÈ Y

U

Q H

N Ơ N

IC IA L

FF

O