HÓA HỌC VÀ CHUYỂN HÓA GLLUCID

HÓA HỌC VÀ CHUYỂN HÓA GLLUCID

Phần 1: HÓA HỌC GLUCID

HÓA HỌC GLUCID • 1.

2.

3.

Mục tiêu: Biết được vai trò và các dạng glucid trong cơ thể.

Phân loại được glucid theo cấu tạo hóa học.

Nắm được cấu tạo, danh pháp, đồng phân của monosarcarid.

4. Nhớ được 1 số monosarcarid qtrọng trong thiên nhiên và cơ thể.

5. Nhớ được cấu tạo của 3 disacarid thường gặp trong thiên nhiên.

6. Trình bày được cấu tạo của tinh bột

HÓA HỌC GLUCID • Glucid là những h/chất h/cơ thường gặp trong thiên nhiên và c/thể, t/phần ng/tố gồm C, H, O. C/thức chung là Cn(H2O)m.. vì vậy gọi là hydratcarbon.

1. Vai trò của glucid đối với cơ thể: - Cung cấp năng lượng: Thức ăn glucid cung cấp 6070% tổng số calo.

- Tham gia cấu tạo c/thể: + G tham gia ctạo các thành phần qtrọng của c/thể như: Nhân, màng TB, th/gia cấu tạo tổ chức. + G đóng vai trò qtrọng trong sinh sản và biệt hóa TB.

HÓA HỌC GLUCID 2. Các dạng glucid trong cơ thể. Có 3 dạng: - Dạng dự trữ: Là Glycogen, được dự trữ ở 2 c/quan chính là gan và cơ. gly mang ý nghĩa là G dinh dưỡng đối với đ/vật, + Ở gan:chiếm # 5% trọng lượng gan. Ở người bình thường, lượng gly dự trữ ở gan khoảng 100gram. + Ở cơ: 0,3 - 0,9% trọng lượng cơ (240gr).

- Dạng vận chuyển: là vai trò của glucose tự do v/chuyển trong máu và các dịch s/vật.

- Dạng tham gia c/tạo chất: G tham gia c/tạo các chất q/trọng : A.nucleic (ribose), glucoprotein, glucolipid. Đó là những dẫn xuất của glucosamin và gallactosamin.

HÓA HỌC GLUCID 3. Nhu cầu và nguồn gốc: - Nhu cầu: G chiếm lượng nhiều nhất trong khẩu phần ăn của người b/thường. Ở người trưởng thành # 300 400gr/ 24h, tối thiểu là 100gr.

- Nguồn gốc: 2 nguồn chính: + Thực vật: Chủ yếu là tinh bột. + Động vật: Chủ yếu là glycogen có ở gan và cơ. +Ngoài ra sữa cũng là thức ăn cung cấp lượng glucid khá lớn.

PHÂN LOẠI GLUCID GLUCID

MONOSACCARID OLIGOSACCARID/ POLYSACCARID (OSE) DISACCARID Đơn vị ctao G

2ose = LK osid

Glu, Fruc, Gal, man

Sar, Lac, maltase

Thuần Tạp Poly ose (+c/khác) T/bột Ggly,cel

Mucopoly.S GlyP,GlyL

1. MONOSARCARID • CẤU TẠO VÀ DANH PHÁP. - Cấu tạo: Monosaccarid là những aldehyd alcol hay ceton alcol. Vì vậy còn gọi là aldose hay cetose.

- Công thức chung:

CHO

CH2OH

(CHOH)n

C=O

CH2OH Aldose

(CHOH)n CH2OH Cetose

MONOSARCARID * Một số monosarcarid qtrọng trong t/nhiên và c/thể.

-3C:

CHO

CH2OH

CHOH

C=O

CH2OH

CH2OH

Glyceraldehyd(GA)

-4C:

CHO (CHOH)2 CH2OH Erytrose

Dioxyaceton(DA)

CH2OH C=O CHOH CH2OH Erytrulose

MONOSARCARID - 5C CHO

(CHOH)3 CH2OH Ribose

-6C

CHO (CHOH)4 CH2OH Glucose

CH2OH

C=O (CHOH)2 CH2OH Ribulose

CH2OH C=O

(CHOH)3 CH2OH Fructose

MONOSARCARID -7C

CH2OH

C=O (CHOH)4 CH2OH Sedoheptulose(Sed.)

*Đồng phân của monosacarid • Dạng D và L: + trừ triose (3C), còn tất cả các monosacarid khác đều có C*, nên chúng có đồng phân quang học.

MONOSARCARID + Tùy thuộc –OH Є C* cuối cùng nằm phải hoặc trái mạch C mà có monosacarid dạng D hoặc L C*

– OH

CH2OH Đa số

dạng D

OH C*

CH2OH dạng L

Dạng  và β: - Tất cả các monosacccarid đều có ctạo thẳng, với loại có số C ≥ 5 còn có thêm ctạo vòng.

VD: Dạng vòng của Glucose:

MONOSARCARID H

OH

H

C1

C1

C-

C-

-C

O

CC5 CH2OH T/gặp

HO

α(D)-Glucose

-OH bán acetal: +Phải: Dạng α +Trái: Dạng β

-C

CC5 CH2OH

β-Glucose

O

Kết hợp có các dg:

αD; βD; αL, βL.

MONOSARCARID • Biểu thị dạng vòng của monosaccarid lên mặt phẳng: Quy định: - OH phải: quay dưới - OH trái: quay trên VD: D-glucose 6CH2OH

5

O

4

1 3

2

OH

2.DISACARID • Cácdisacarid: Do 2 monosacarid = l/kết osid • L/kết osid: là l/kết giữa -OH bán acetal của monosacarid này + -OH của monosacarid khác loại H2O • Một số disarcarid qtrọng: + Sarcarose ( đường mía): D-glucose và βD-fructose = l/k 1-2 osid CH2OH

O

O 1

O

CH2OH

2

1-2 -glucosid- β-fructosid

Khg khử

2.DISACARID + Lactose ( đường sữa) • βD-gallactose và βD-glucose = 1-4 osid 6CH2OH

6CH2OH

O 1

O

4

1-4 β-galactosid β-glucose

O OH 1

Có khử

DISACARID + Maltose :

2 D-glucose = 1-4 osid CH2OH

CH2OH Có khử 1

4 O

1-4 glucosid-  glucose

1 OH

3. POLYSACARID • Polysacarid thuần. * Tinh bột: . Công thức thô: ( C6H10O5 )n. . Do nhiều D-glucose tạo thành. . Là t/ăn G chính cửa người. . Là G dự trữ ở t/vật( củ, quả, hạt) . Cấu tạo: Gồm 2 phần: amylose và amylopeptin. + Amylose: (15% - 20%) Gồm nhiều D-glucose nối nhau = l/kết 1- 2 osid → mạch thẳng, khg phân nhánh.

TINH BỘT O

O

4

O 1

O

4

1

O 4

O

O 1

Mạch amylose

O

4

1

O…

+ Amylopeptin: Cũng gồm D-glucose nối nhau = l/kết 1- 2 và 1-6 osid mạch thẳng + nhánh.

O

O

O

O

1 OCH2 O

O

Mạch emylopeptin • Tinh bột + I2 xanh tím

O

O

O

O…

POLYSACARID *Glycogen: • Là G dự trữ ở đvật ( gan, cơ) • Ctạo: Giống t/bột, nhưng nhiều mạch nhánh hơn, nhánh ngắn hơn.( < 24 gốc glu/ 1 nhánh) * Cellulose: • Là G tạo mô năng đỡ tvật.

• Ctạo: gồm các βD-glucose = chuỗi β- 1-4 osid → ph/tử khg có nhánh.

POLYSACARID • Polysarcrid tap. + Ctạo: ose + chất khác ( khg phải G) như: H3PO4,L,P + Gồm : . Mucopolysarcrid. . Glycolipid . Glycoprotein.

Thường chúng là những G chức năng.

CẢM ƠN SỰ THEO DÕI

Phần 2:

CHUYỂN HÓA GLUCID Ở TẾ BÀO VÀ MÔ

CHUYỂN HÓA GLUCID Ở TẾ BÀO VÀ MÔ • MỤC TIÊU: 1. Nắm được sự tiêu hóa và hấp thu G ở ruột non.

2. Trình bày được tổng quan thoái hóa G. 3. Kể tên được 3 con đường thoái hóa G trong cơ thể.

4. Trình bày được sự thoái hóa từ Gly đến glu.

5. Trình bày được sự thoái hóa glu theo 2 con đường chính là: hexosediphosphat và hexosemonophosphat, ý nghĩa mỗi con đường.

CHUYỂN HÓA GLUCID Ở TẾ BÀO VÀ MÔ MỤC TIÊU: 6. Trình bày được sự tổng hợp glucose.

7. Trình bày được quá trình tổng hợp glycogen.

CHUYỂN HÓA GLUCID Ở TẾ BÀO VÀ MÔ NỘI DUNG: - Sự tiêu hóa và hấp thu G. - Thoái hóa G ở TB và mô.

- Tổng hợp G. - Điều hòa chuyển hóa G. - Rối loạn chuyển hóa G

1.TIÊU HÓA VÀ HẤP THU GLUCID • Thức ăn G gồm các dạng: t/bột, gly,celulose, saccarose, fru…

• Trừ Celulose kg được t/hóa, còn lại chúng được thủy phân nhờ Ez tiêu hóa → monosaccarid ( ruột non), rồi hấp thu. *Tiêu hóa: Bắt đầu ở miệng, chủ yếu: ruột non. + Miệng: Amylase (n/bọt), thức ăn G bắt đầu thủy phân. +H2O +H2O +H2O Glucose Tbột(gly) Dextrin Mantose Amylase

Amylase

Mantase

+ Dạ dày: PH = 1,5-3 → ức chế Amylase,

TIÊU HÓA VÀ HẤP THU GLUCID Tuy nhiên nó có thể vẫn h/động trên những miếng, cục chưa bị dịch d/dày ngấm. + Ruột non: là gđoạn chính của t/hóa G nhờ: . NaHCO3 (ruột) tạo PH kiềm. . Các Ez thủy phân G ( dịch tụy, ruột) gồm: amylase(tụy), 1số disaccaridase( saccarase, maltase, lactase…). Tất cả thức ăn G → monosacarid rồi hấp thu * Hấp thu: . Ở ruột non theo 2 cơ chế: ktán đ/thuần hoặc h/thu tích cực → gan. . Tại gan: chúng sẽ t/hợp thành glu và c/hóa

2.THOÁI HÓA GLUCID • Sự t/hóa bắt đầu từ G dự trữ(Gly), qua 2 chặng: - Tạo dạng có thể sử dụng được là Glu - Tiếp đó là t/hóa của Glu → sfẩm cuối + ATP

THOÁI HÓA GLUCID • Tổng quan thóa hóa: Gly

G(G1P)

Hexosedi-P

A.Pyr

AcetylCoA Kreb

CO2,H2O,ATP

G6P

Hexosemono-P

Rib-P+ NADPH2

Tạo A.Glucuronic (Gan)

THOÁI HÓA TỪ GLY ĐẾN GLUCOSE • Sảy ra mạnh: gan và cơ. + Cơ : mục đích chính là c/cấp ATP cho cơ h/động + Gan: nhằm 2 mđích: .C/cấp ATP cho TB gan hđộng. . Tạo glu tự do → máu.

• Sự thoái hóa gồm 2 quá trình: + Thủy phân mạch thẳng. + Thủy phân mạch nhánh. * Thủy phân mạch thẳng: ( phosphoryl phân): Thực chất: th/phân l/kết  1-4 osid nhờ phosphorylase. * Thủy phân mạch nhánh: 2 Ez: . Amylo 1-4 → 1-4 transglucosidase . Amylo 1- 6 glucosidase.

THOÁI HÓA TỪ GLYCOGEN ĐẾN GLUCOSE Amylo1-4 → 1 – 4

Phosphorylase

Thoái hóa Gly → Glu

trasglucosidase C4

H3PO4 CH2OH O 1

Amylo1-6glucosidase CH2OH O ATP

ADP

(G1P)

P G-P-Isomerase 6CH2O- P O (G P) 6

Glucose

Hexokinase

THOÁI HÓA TỪ GLYCOGEN ĐẾN GLUCOSE

Amylo1-6trans

Glucosidase

THOÁI HÓA TỪ GLYCOGEN ĐẾN GLUCOSE • Như vậy: trên p/tử gly: + Dưới t/dụng phosphorylase → G1P, p/tử còn lại những nhánh ngắn(Dextrin gới hạn) + Kế đó các Ez cắt nhánh h/động → P/tử mất nhánh + Phosphorylase h/động trở lại. → Với sự phối hợp của các loại Ez trên, p/tử Gly thoái hóa h/toàn → .G1P( # 97%) .Glu tự do ( # 3% ) → G6P và t/hóa tiếp.

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT 1. Đặc điểm: • Xảy ra ở b/tương TB .

• Phải phosphoryl hóa 2 lần, tạo hexosedi-P, rồi chặt đôi p/tử → 2 triose-P. • Tiếp là q/trình OXH của triose-P → A pyr.

• Nếu đủ Oxy, A.Pyr theo Krebs → CO2, H2O, ATP. • Không đủ oxy, A.pyr → acid lactic.

• Là con đường q/trọng nhất của t/hóa G nhằm cung cấp n/lượng cho t/chức h/động.

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT 2. Giai đoạn: 3 gđ * Gđ 1: Phosphoryl hóa và Glu → Hexosedi-P và chặt đôi → 2triose- P: + Tạo G6P: G6P được tạo từ 2 nguồn: ATP ADP

G

H.Kinase

G6P

GP.Isomerase 6CH2O -P O

G1P

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Đồng phân hóa G6P 6CH2O-

→ F6P: P 6CH2O- O

P

O

PF.Isomerase

G6P

( 6 cạnh )

1CH2OH

F6P

< (bền vững)

(5 cạnh)

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Phosphoryl hóa F6P → F1-6P: 6CH2O-

P O

1CH2OH

ATP ADP

6CH2O-

P O

PF.Kinase F6P

F1-6P

1CH2O-

P

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Chặt đôi phân tử F1-6P → 2 trioseP (PGA và PDA): 6CH2OPO

1CH2O-P

CHO

CH-OH Aldolase

CH2O- P PGA Isomerase

F1-6P

CH2-OH C=O CH2O – P PDA

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT * Gđoạn 2 OXH và phosphoryl hóa PGA → A.Pyr. + OXH PGA → A.1.3diP-glyceric.

CHO CH-OH CH2O- PP PGA

COO ~P H3PO4 NAD NADH2

CHOH

PGA.dehydrogenase CH2O- P A.1-3P.Gly

Acyl-P

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Chuyển ~ P cho ATP → A.3P.glyceric:

COO ~ P

ADP

ATP

CH-OH CH2O--P A.1.3.P.Gly

COOH CH-OH

P.Glycerat kinase

CH2O- PA.3P.Gly

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Đồng phân A.3.P.Gly → A.2P.Gly :

COOH

COOH

CH-OH

CHO- P

CH2O- P A.3.P.Gly

P.G.Mutase

CH2OH A.2P.Gly

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + A.2P.Gly loại H2O → A.PE.Pyr:

COOH CHO- P CH2OH A.2P.Gly

COOH - H 2O Enolase

CO ~P CH2 A.PE.Pyr

Acyl-P

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT + Chuyển ~P cho ATP → A.Pyr. COOH CO ~P

ADP ATP

COOH

COOH

C=O

C-OH

CH2OH Pyruvat kinase CH3 A.PE.Pyr

Isomerase

CH2

A.PE.Pyr

A.PE.Pyr

( Ceton )

( Enol )

CON ĐƯỜNG HEXOSEDIPHOSPHAT Gđoạn 3: Số phận của A.Pyr.

*

Acid.Pyrucic CH3-CO-COOH

Hiếu khí

NAD Pyruvat dehydrogenase NADH2 +O2

HSCoA CO2

AcetyCoA CH3-CO~SCoA

Yếm khí NADH2 LDH NAD

Acid. Lactic CH3CHOHCOOH

Kreb

CO2+H2O+ATP

Chu trình Corry

- O2

THOÁI HÓA HIẾU KHÍ A.PYRUVIC • P/ử sảy ra ở ty thể,p/tạp.

• Các ytố tgia: TPP, A.lipoic, HSCoA, NAD, FAD. TPP • Cơ chế: CH3-CO~ CH3COCOOH (CH3-CHO)TPP L (2) (1) HS CO2 A.Pyr TPP S HSCoA L S L SH FADH2 FAD SH (1): Acetaldehyd.TPP CH3-CO~SCoA (2): Acetaldihydrolipoic AcetylCoA NAD

NADH2

CHU TRÌNH CORRY GAN

MÁU

Gly

Gly Glu

TỔ CHỨC

Glu

A.Pyr

Glu

A.Pyr CH3CO~SCoA (-O2)

A.lactic

A.lactic Chu trình Corry

Kreb

A.lacticCO2,H2O,ATP

NĂNG LƯỢNG CỦA HEXOSEDIPHOSPHAT Glu Gly ATP Hexosemono-P ATP Hexosedi-P

Kquả: Gđ1 Gđ2+3:

+ 4(ATP )(T2)

2triose-P 2NADH2

2A.diP-Gly

+4NADH2→12

+ 2AcetylCoA→24 Gđ2+3 Cộng: 40 ATP

2ATP

2A.P.Gly 2ATP

2A.Pyr 2acetylCoA

HIẾU KHÍ

2NADH2

→ Glu: 40-2=38ATP Glu(Gly): 40-1=39ATP

NĂNG LƯỢNG CỦA HEXOSEDIPHOSPHAT Glu Gly ATP Hexosemono-P YẾM KHÍ ATP Gđ1 Kquả: Hexosedi-P A.lactic Gđ2+3: 2triose-P NADH2 NAD

2A.diP-Gly 2ATP

2A.P.Gly 2ATP

2A.Pyr

+ 4(ATP )(T2) → Glu: 4-2=2ATP Gđ2+3 Glu(Gly): 4-1=3ATP

SƠ ĐỒ THOÁI HÓA GLUCID THEO HDP Glycogen H3PO4

Phosphorylase

G1p

GP.mutase

ATP ADP

Glucose

H.kinase ATP ADP

PDA

G6P PF.Isomerase

F6P

PF.Kinase

F1-6PAdolase Isomerase

PGA

Gđ1

SƠ ĐỒ THOÁI HÓA GLUCID THEO HDP PGA NAD H3PO4 PGA.dehrogenase NADH2 A.1- 3.di.P.Gly ADP PG.kinase ATP A. 3P.Gly G.Mutase A. 2P.Gly Enolase - H2O A.PE.Pyr ADP Pyruvatkinase ATP

A.Pyr

Gđ2

SƠ ĐỒ THOÁI HÓA GLUCID THEO HDP A.Pyr

Hiếu khí

NAD Pyruvatdehydrogenase NADH2

AcetylCoA Kreb

CO2+H2O+ ATP

Yếm khí

NADH2 NAD LDH HSCoA

A.lactic

Gđ3

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT * Đặc điểm: • Xảy ra trong b/tương TB, song song với con đg đường phân, nhưng với tỷ lệ thấp (7-10%). Tuy nhiên ở một số tchức: Mô mỡ, HC, gan, tuyến sữa trong thời kỳ hđộng thì con đường này lại chiếm ưu thế.

• Chỉ phosphonyl hóa 1 lần rồi oxy hóa ngay hexosemono-P. • Không cung cấp ATP trực tiếp.

• Thông qua con đường này cung cấp cho cơ thể nhiều sphẩm qtrọng cho các quá trình sinh tổng hợp chất: NADPH2, Rib-P.

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT * Giai đoạn: 2 giai đoạn.

• Gđ1: OXH ( C1) và khử CO2 của G6P → Pentose.5.P + OXH G6P → A.6P.Gluconic(thể lacton vòng) 6

CH2O-P

6

O NADP

NADPH2

1

O 1

G6PD G6-P

CH2O-P

O A.6P.gluconic(vòng)

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT + Thủy phân vòng → A.6P.gluconic.

COOH CH2O-P

-H2O

O

Lactonose O

A.6P.glucolacton(vòng)

C– -C

C– C– CH2O - P

A.6P.gluconic

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT + OXH và loại CO2 (A.6P.Gluconic) → Pentose-5-P. . OXH (C3) . Loại CO2 (C1)

C1OOH

COOH C – NADP NADPH2 -C3 C–

GPDH

C– CH2O - P A.6P.gluconic

CH2 OH

C– CO2

C3 =O

C=O C–

C–

C–

C– -P

CH2O- P

A.3.Ceto.6.P.glu

Ribulose5.P

6CH2O

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT + Đồng phân hóa của pen.5.P. CHO

C-

CH2 OH

Isomerase

C=O

CH2 OH C=O Epimerase -C

C–

C–

C–

C–

C–

CH2O- P Ribose5.P

CH2O- P

CH2O- P Xylulose5.P

Ribulose5.P

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT Gđ 2: Chu trình pentose )+ Rib-5P(C ) + P/ứng transcetolase: Xyl-5P(C5CH 5 2OH CHO CH2OH C=O CC =O CHO -C C Transcetolase -C + CHOH C+ CCCH2O- P C– CH2O- P CH2O- P PGA(C3) C– Xyl.5P(C5) Ryb.5P(C5) CH2O P Sed.7P(c7)

CHU TRÌNH PENTOSE +P/ứng transadolase:

Sed.7P(C7)+ PGA(C3)

CH2OH C=O -C

CC– C–

CH2O P Sed.7P(c7)

CH2OH CHO

CHO transadolase C = O + CHOH CH2O- P PGA(C3)

+C–

-C C–

C-

C–

CH2O- P

CH2O P Ery.4P (C4) F P(C ) 6

6

CHU TRÌNH PENTOSE + P/ứng transcetolase:

CH2OH

CH2OH

CHO

C =O -C C-

CH2O- P Xyl.5P(C5)

Xyl.5P(C5) + Ery.4P(C4).

C – Transcetolase +

CCH2O- P

Ery.4P(C4)

C=O -C C–

CHO + CHOH

C– CH2O P F6P(C6)

CH2O- P PGA(C3)

3G6P

CHU TRÌNH PENTOSE

NADPH2

3.A.6P.gluconic 3CO2

6NADPH2

3.Ribulose5.P

Xyl5.P Rib5.P

Sed7.P PGA

F 6P Ery.4P

Sed7.P PGA

F 6p F6P Ery.4P PGA F6P

Xyl5.P

3.Ribulose5.P

Xyl5.P Rib5.P Xyl5.P

Chu trình pentose

F6P PGA

CON ĐƯỜNG HEXOSEMONOPHOSPHAT *Kết quả:

6G6P + 12NADP

5G6P + 12NADPH2 + 6CO2

Như vậy: Con đường mang ý nghĩa tạo hình.

3. TỔNG HỢP GLUCID • Tổng hợp glucid gồm: - Tổng hợp glucose.

- Tổng hợp disaccarid (lactose).

- Tổng hợp glycogen.

TỔNG HỢP GLUCOSE • •

•

Khi các mô có đủ glu sử dụng, thì chúng khg cần t/hợp(trừ gan), lúc này gan tăng cường t/hợp glu từ ose khác hấp thu qua tiêu hóa.

Khi t/chức khg đủ sử dụng, thì: + Hoặc thúc đẩy gan t/hợp c/cấp cho nó. + Hoặc tự t/hợp.

Tùy khả năng của mỗi c/quan, có 3 loại nguồn ng/liệu: 1. Ose khác: Fr, Gal, Man… 2. Sfẩm c/hóa trung gian: A.Pyr, A.Lactic, acetylCoA… 3. Chất khác: L, P: Gọi là tân tạo glu.

TỔNG HỢP GLUCOSE • (1) và (2): Gọi là sự tạo glu, sảy ra ở gan.

• (3) : Gọi là sự tân tạo glu, sảy ra ở nhiều t/chức.

1 . Ose khác: Gồm: + Galactose. + Manose. + Fructose.

1.TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ OSE KHÁC ATP ADP

UDP-G

Gal.1P Gal Gal.kinase

TP

DP

G1P

UDP-Gal Pi

Glu

Phosphatase ATP ADP

G6P

P~P Uridyltranrferase UTP ADP ATP

Man.6P Man H.kinase

F 6P

Fruc

H.kinase PDA F.Kinase F1P Adolase Triokinase PDA GA ATP

ADP

Pi Phosphatase

F1-6P

TỔNG HỢP GLU

TỪ OSE KHÁC PF.Kinase

TỔNG HỢP GLUCOSE 2. Tổng hợp glucose từ sản phẩm chuyển hóa trung gian: Gồm: + A.Pyr. + A.lactic. + AcetylCoA.

TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ SẢN PHẨM CHUYỂN HÓA TRUNG GIAN • Từ A.Pyr: Nhìn chung là ngược với thoái hóa, ngoại trừ gđoạn: A.Pyr → A.PE.Pyr. COOH A.Oxaloacetic CH3COCOOH

A.Pyr

Pyruvatcarbocylase CO-COOH

CO2 ATP

Glucose

Pi

PEPyr.Carbocylase CO ~ P

CH2-COOH GTP GDPCO CH2 2 ADP A.Oxaloacetic A.PE.Pyr

G6P

Phosphatase

Pi

F1-6P F6Phosphatase P

2. Triose-P

TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ SẢN PHẨM CHUYỂN HÓA TRUNG GIAN • Từ A.Lactic: Được tạo từ co cơ yếm khí→ máu → gan để tái t/hợp glu.

NAD

CH3-CHOH-COOH

NADH2

LDH

A.lactic

CH3-CO-COOH A.Pyr A.Oxaloacetic

Pi

Glucose

G6P

F1-6P

2.Triose-P

TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ SẢN PHẨM CHUYỂN HÓA TRUNG GIAN • Từ acetyCoA:

AcetylCoA

Kreb

A.Oxaloacetic

Glucose

A.PE.Pyr

Triose-P

3.TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ CHẤT KHÁC • Gồm: + Từ Lipid. + Protid.

3.TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ CHẤT KHÁC 1. Lipid:

β-OXH

Lipid * Glycerol: CH2-OH

Glycerol + A.béo

NAD

CH – OH

CH – OH

CH2-OH GA

CH2-OH Glycerol

Glucose

ATP

NADH2

Gly-dehydrogenase

Pi

CHO

CHO

G6P

F 6P

Pi

ADP

Trio-Kinase

F1-6P

CH – OH CH2O- P PGA

PGA

TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ LIPID * Từ A.béo: HSCoA

R-COOH

R-CO~SCoA AcylCoA

β -OXH

AcetylCoA Kreb

A.Oxaloacetic PGA

Glucose

F1-6P PDA

A.PE.Pyr

TỔNG HỢP GLUCOSE TỪ CHẤT KHÁC 2. Protid.

Protein

Acid amin

+ Một số A.amin → A.Pyr ; A.oxaloacetic → glu ( A.amin tạo đường) A.fumaric

A.oxaloacetic

PE.Pyr

A.propionic

A. cetoglutaric

A.Pyr

Val, Ile, Thre, Met

A.glu, His, Pro, Arg

Ala, Ser

Glu

ASP

2.TỔNG HỢP DISACCARID • Tổng hợp lactose (đường sữa): + Cơ quan: tuyến sữa + Nguyên liệu : Gal(Gal1P) và Glu(UDP-G) glu UDP-G UDP-Gal Lactose G1P

Gal1P

Uridyltransferase G1P

G6P

UDP

3.TỔNG HỢP GLYCOGEN • T/chức: mạnh ở gan và cơ • Nguyên liệu: glu dạng G1P. • Sự t/hợp gồm 2 quá trình: + Tổng hợp mạch thẳng + Tổng hợp mạch nhánh

TỔNG HỢP GLYCOGEN *Tổng hợp mạch thẳng:t/chất là tạo lkết .1-4osid Ez: glycogensyntetase, và 1 chuỗi polysaccarid mồi ATP ADP

* GluHexokinase G1P UTP

* G1P P~ P

G.P.Mutase ADP ATP 2

1

UDP-G

: Uridyltransferase

UDP

Polysaccarid (C4) (n gốc G) Glycogen Syntetase

1 :UDP-G-Pyrophosphorylase 2

G6P

Glycogen(C4-C1)-G (n+1)G

TỔNG HỢP GLYCOGEN * Tổng hợp mạch nhánh: • Thực chất: tạo lkết .1-6osid khi mạch thẳng đã dài(>24 gốc glu).

• Ez cắt và gắn nhánh: amylo1-4 →1-6transglucosidase.

C6

Amylo1-

Glycogen.Syn. 4 → 1-4 transPolysaccarid glucosidase

Glycogen

ĐIỀU HÒA CHUYỂN HÓA GLUCID CHUYỂN HÓA GLUCID Mức glu máu (80-120mg%)

Hormon Isulin

HM khác

Cơ quan Gan, thận

Điều hòa mức TB

Ez t/hợp

Ez t/hóa

6. RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA GLUCID • • • •

Tiểu đường do thiếu insulin( tiểu đường tụy).

Tiểu đường do tổn thương receptor của insulin.

Thiếu VitB1. (dưới dạng TPP).

Rối loạn c/hóa glycogen ( glycogenose) → xơ gan

CÁM ƠN SỰ THEO DÕI