Page 1

ЖАҢА... ...полиция бґлімшесі ашылды Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Өскемен қаласындағы Защита шағын ауданында полиция бөлім шесі ашылды. Салтанатты жиынға облыс əкімі Бердібек Сапарбаев, облыстық ішкі істер департаментінің бастығы, полиция генерал-майоры Рашид Жақыпов, полиция қызметкерлері қатысты. – Ел тыныштығы қызметінде тұрған сақшыларға барлық жағдай жасалуда. Былтыр Сөгір кентінде жаңа полиция бөлімшесі іске қосылды. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының басшылығы мен осындағы филиал ұжымына жаңа нысанды салып бергені үшін алғыс айтамыз. Компания демеушілігімен 56 миллион теңгеге салынған бөлімше іші қажетті жабдықтармен, қуатты қондырғылармен қамтамасыз етілген. Енді ден қойып жұмыс істеу керек, – деді өңір басшысы. Өз кезегінде Р.Жақыпов 10 мыңға жуық тұрғыны бар Защита шағын ауданы тұрғындарын жаңа нысанның ашылуымен құттықтап, адамдардың алаңсыз демалуына барлық жағдайды жасайтындықтарына сендірді. ӨСКЕМЕН.

...мектеп пайдалануєа берілді Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан».

Қармақшы ауданында Тəйімбет Көмекбаев деген ауыл бар. Осы ауылда 300 орындық мектеп пайдалануға берілді. Көмекбаевтағы ескі мектеп 1964 жылы салынған-тын. Бір айта кетерлігі, мектепте тек осы ауылдың балалары ғана білім алмайды. Оған құмның арасында жатқан елді мекендердің балалары да келіп оқиды. Олар үшін интернат қарастырылған еді. Бірақ оның өзі апатты жағдайда болатын. Міне, жаңа мектептің ашылуымен қатар, интернат та жаңарды. Ол 30 балаға ыңғайластырылып жасалған. Мектеп, оқу жылы аяқталса да, жұмыс істей береді. Себебі, мұнда 50 оқушыға арналған жазғы тынығу лагері ұйымдастырылады. Сонымен қатар, оқу ошағында 20 бүлдіршінге арналған шағын орталық өз жұмысын бастамақ. Салтанатты ашылу рəсіміне қатысқан облыс əкімі Қырымбек Көшербаев ауыл тұрғындарын көптен күткен жаңа мектеппен құттықтады. Білім ұясының ұжымына интерактивті тақта, түрлі-түсті теледидар тарту етті. Қызылорда облысы.

...журнал жарыќ кґрді Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институты жанындағы «Конфуций» институтында қазақ жəне қытай тілдеріндегі «АқтөбеКонфуций» журналының сүйінші нөмірінің салтанатты тұсаукесері өтті. Қазақстан мен Қытай арасында білім беру, ғылым, тарих, мəдениет салаларында ақпарат алмасу мінберіне айналуды жəне екі ел арасындағы достық пен ынтымақтастықтың дамуына үлес қосуды мақсат тұтқан жаңа басылымды құттықтау үшін Ақтөбе қаласында қызмет етіп жатқан қазақ-қытай компанияларының өкілдері келді. Салтанатты шарада сөз сөйлеген институт ректоры, профессор, журналдың бас редакторы Амантай Нұрмағамбетов қонақтарға алғысын айтып, келешектегі жоспарларымен бөлісті. Одан кейін журналдың жауапты редакторы Гүлнар Қараша журналдың бірінші нөміріне шолу жасады. Журналдың тұсаукесері концертті бағдарламаға ұласты. АҚТӨБЕ.

№146 (28085) 12 МАУСЫМ СƏРСЕНБІ 2013 ЖЫЛ

Ќазаќстанда банк жїйесі тўраќты Кеше Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Бурабайда «Сыртқы сауда банкі» ААҚ президенті – басқарма төрағасы Андрей Костинмен кездесу өткізді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кездесуге Президент Əкімшілігі Басшысының орынбасары Б.Сұлтанов, «ENRC Kazakhstan» ЖШС ак цио нері Ф.Шодиев жəне «Сыртқы сауда банкі» («Банк ВТБ») ААҚ президенті – басқарма төрағасының бірінші орынбасары Ю.Соловьев қатысты. Кездесу барысында Қазақстандағы еншілес банк қызметінің негізгі бағыттары, сондай-ақ, «Сыртқы сауда банкінің» еліміз экономикасын дамыту жəне əртараптандыру үдерісіне қатысуының жай-күйі талқыланды. Нұрсұлтан Назарбаев «Сыртқы сауда банкі» тек Ресейде ғана емес, сонымен бірге, Еуропадағы ірі банктердің бірі болып табылатынын, Қазақстанның жеке меншік жəне корпоративтік секторын кредиттеуге белсене қатысатынын атап өтті. – Индустриялық-инновациялық бағдарлама аясында жобаларды біздің елімізде іске асыратындар үшін айтарлықтай қолайлы жағ дай жасалған. Қазақстан

Жўмыспен ќамту жїйелі жїреді Нұрбай ЕЛМҰРАТОВ, «Егемен Қазақстан».

шағын жəне орта бизнестің дамуын, атап айтқанда, оны кредиттеу қарқынының өсуін барынша ынталандыруда. Жалпы, бүгінде банк жүйесі дəйекті түрде дамып келеді, банктердің жеке капиталының өсуі байқалады, – деді Қазақстан Президенті. Мемлекет басшысы Біртұтас экономикалық кеңістіктің қызметін ескере отырып, Қазақстанда кəсіп кер лікті дамыту жөнінде бірлескен жұмыстарды жандандыру қажеттігіне тоқталды. Өз кезегінде «Сыртқы сауда банкі» ААҚ басқарма төрағасы кездесу үшін алғысын білдіріп, «Сыртқы сауда банкі» тобы

Қазақстандағы өз қызметін белсенді жүргізіп отырғанын атап өтті. – Бізде ынтымақтастық аясын кеңейту жоспары бар. Біз Сіздің күш-жігеріңіздің арқасында экономика қарқынды дамып келе жатқанын көріп отырмыз. Соны мен бірге, трансшекаралық бизнестің мүмкіндігін арттыратын интеграциялық үдерістер жүруде. Біз үшін бүгінде əлемдік жəне еуропалық деңгейге шығатын Қазақстанның ірі компанияларымен жұмыс істеу қызықты. Сондықтан біздің мақсатымыз – осында бар мүмкіндіктерді зерделеу, – деді А.Костин. Бұған қоса, кездесуде қаржы

Наќты міндеттер белгіленді Кеше Ақордада Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі жанындағы Сарапшылық кеңесінің отырысы өтті. Отырыс барысында Қазақстан Республикасының тəуекелдер контексінде ұлттық қауіпсіздік пен əлеуметтік тұрақтылықтың өңірлік даму мəселесі қаралды. Президенттің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Қайрат Қожамжаров өңірлік дамудың негізгі мəселелерін белгілеп, өңірлік саясаттың аса маңызды басымдықтарына назар аударды. Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы проблемалар мен тəуекелдер сараптамасына, саяси тұрақтылық

пен ұлттық қауіпсіздікті сақтау мақсатында əлеуметтік-экономикалық тепе-теңсіздікті азайтуға ерекше көңіл бөлді. Сарапшылық кеңесінің мүшелері мен мемлекеттік органдардың басшылары өңірлік да мудың маңызды проблемасын, соның ішінде, аталған саладағы мемлекеттік, салалық бағдарламалардың іске асырылу барысын; өңірдің экономикалық дамуының бірқалыпты еместігін, ауылдық аумақтар мен шағын

қалалардың даму мəселесін; ұлттық-демографиялық құрылым құру саласындағы үрдісті; сыртқы жəне ішкі көші-қон мəселесін; сондай-ақ, өңірдегі əлеуметтік мəселелер кешенін талқылады. Президенттің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Қ.Қожамжаров Сарапшылық кеңесінің жұмыс қорытындысы бойынша өңірлік саясаттың ұзақ мерзімді стратегиялық көрінісіне жəне кешенді тəсілдерге назар аудара келе, мемлекеттік органдар мен сарапшылық бірлестіктер алдындағы нақты міндеттерді белгілеп берді.

Бəрекелді!

Бір мектептегі їш тїлек тест сынаєында 125 балл жинады Жолдасбек ШӨПЕҒҰЛ, «Егемен Қазақстан».

Өткен сенбіде мұнайлы өңір мектеп бітірушілерінің соңғы легі ҰБТ сынағын тапсырды. Бұл күні бір оқу ордасының үш түлегі ҰБТ-дан ең жоғары көрсеткішті бағындырды. Атап айтқанда, Атырау қаласындағы ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназияның оқушылары – Самал Құмарова, Нұржан Қамзаев жəне Ақбөкен Сахтанов он бір жыл бойы жинаған білімінің нəтижесінде ҰБТ-дан ең жоғары көрсеткіш – 125 баллға ие болды. Осы оқу ордасының жəне бір түлегі – Айнаш Əубекерова білім сынағынан 124 баллдық көрсеткішке қол жеткізіп, өздеріне білім нəрін сепкен ұстаздарының сенімін ақтады. Ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназияны бітіргелі отырған үш өреннің қуанышына барша атыраулықтар да ортақтасып жатыр. Алдыңғы күні облыс əкімінің орынбасары Шыңғыс Мұқан ҰБТ-дан 125 балл жинаған үш жас өренді ұстаздарымен, ата-аналарымен бірге арнайы қабылдады. Əкімнің орынбасары өздері оқыған білім ордасының ғана емес, мұнайлы өңірдің мақтан тұтарына айналған жас өрендерді ҰБТ сынағынан

АҚПАРАТТАР аєыны

«Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы шеңберінде республикамыз өңірлеріндегі инженерлік-коммуникациялық жүйенің олқы тұстарына күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Сондай-ақ, осы бағдарлама негізінде елді мекендегі жеке шаруашылыққа берілетін несие көлемі 5 млн. теңгеге дейін артады. Тағы бір жағымды жаңалық, бірнеше жаңа жұмыс орындары ашылады. Елімізде азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі институт құрылады. Оның негізгі атқаратын қызметін кеше Астанада халықаралық сарапшылар талқылады. Олар алдымен аталған институттың жарғылық құжаттарын əзірлеу қамына кіріскелі отыр. Солтүстік Қазақстан облысында дəнді дақылдарды егу науқаны толық аяқталды.

Селекторлық режімдегі кешегі Үкімет отырысы Премьер-Министр Серік Ахметовтің төрағалығымен өтті. Күн тəртібінде екі мəселе қаралды. Бірінші кезекте, «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы талқыланып, одан кейін парниктік газдар шығаруға квота бөлудің 2013 жылға арналған ұлттық жоспары отырысқа қатысушылар назарына ұсынылды.

жоғары көрсеткішке жетулерімен құттықтап, алдағы уақытта да биіктен көрінулеріне сəттілік тіледі. – Біздің түлектеріміз жыл сайын ҰБТ-дан жоғары көрсеткішке қол жеткізіп жүр. Гимназияны үздік бітірген олар еліміздегі ең таңдаулы университеттерде, «Болашақ» бағдарламасымен шетелдерде жоғары білім алып, отандық, шетелдік компанияларда жемісті еңбек етуде. Биыл тағы қуанышқа кенелдік. 6 өреніміз «Алтын белгіге», 2 оқушымыз «Үздік аттестатқа» лайық екенін дəлелдеді, – деді газет тілшісіне гимназия директоры София Əлібаева. Ашылғанына 22 жыл толғалы отырған техникалық гимназия – ерекше білім ордасы. Олай дейтініміз, мұнда ағылшын тілі бірінші сыныптан тереңдетіле оқытылады. Сонымен бірге, математика пəнін де дəл осылайша арнайы оқытуға баса мəн беріліп келеді. Осы білім ордасының абыройын аспандатып, ҰБТ-ның ең жоғары көрсеткіші –125 баллдық межені бағындырған түлектердің екеуі қазірдің өзінде Назарбаев Университетінің студенттері атанып үлгерген. Тағы бір түлек шетелдің таңдаулы оқу орнында білім алуды көздеп отыр. Атырау облысы.

Биыл дəнді дақылдар 3 млн. 620 мың гектарға отырғызылған. Сонымен бірге, майлы дақылдар аумағы 50 мың гектарды құрап отыр. Көктемгі дала жұмыстары кідіріссіз жүру үшін «ҚазАгро» АҚ жергілікті жердегі шаруашылықтарға 20 млрд. теңге несие берген. Шығыс Қазақстан облысындағы өнертапқыш электр жарығын қажет етпейтін тоңазытқыш ойлап тапты. Оның ерекшелігі, суық түскен кезде автоматты түрде аяз қорын жинай алады. Бұл тоңазытқыш балық шаруашылығына, шаруа қожалықтарына жəне қоймаларға арналған. Өнертапқыш биыл осы тоңазытқыштың алдыңғы легін шығаруды көздеп отыр. Ақтөбе облысының əкімдігінде бірыңғай кадр қызметі құрылды. Ол қала əкімі аппараты мен ауылдық округ əкімі аппаратындағы, мемлекеттік мекемелердегі кадр мəселесімен айналысады. Аталған құрылым жұмысты

жүйелі ұйымдастыру мақсатында құрылған. Қызылорда қаласындағы ауызсу, кəріз жүйесін реттеуге байланысты республикалық бюджеттен 2 млрд. 984 млн. теңге бөлінді. Осы қаржыға қаладағы Арай, Мұнайшы шағын аудандары мен Қызылжарма ауылдық округінде 16 ауызсу ұңғымасы бұрғыланады. Бұл мақсаттағы жұмыстар қаланың басқа аймақтарында да жалғасын табатын болады. Жыл соңына дейін Астанада апатты жағдайдағы баспаналарда тұратын 180 отбасыға жаңа үй беріледі. Ал алдағы уақытта апатты тұрғын үй мəселесін шешетін қалалық əкімдік жанынан «Елорда даму» ЖШС құрылады. Сондай-ақ, болашақта елордадағы ескірген 228 тұрғын үй бұзылады. «ҚазАқпарат», Tengrinews, «Қазақстан жаңалықтары» агенттіктерінің хабарлары бойынша дайындалды.

жүйесін жетілдіру жөнінде елімізде жүргізіліп жатқан жұмыстар бойынша өзара тиімді ынтымақтастықтың келешегі бар аспектілері аталып өтті. «Сыртқы сауда банкі» ААҚ Ресейде, Еуропа елдерінде, Азия, Таяу Шығыс, Африка жəне АҚШта кең ауқымды банктік қызмет көрсететін ресейлік жетекші қаржы тобы болып табылады. Еншілес банк Қазақстан нарығында 2008 жылдың бас кезінен бері жұмыс істейді. ––––––––––––––––– Суретті түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.

Президент поштасынан

Бўл – мəні зор оќиєа

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың атына 106-шы Қазақ ұлттық кавалерия дивизиясы сол даттарының туған-туыс та ры мен ұрпақтарынан хат келді, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Хатта авторлар 106-шы Қазақ кавалерия дивизиясының ерлігі туралы əңгімелейтін Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешені «О чем молчал терновник...» атты деректі фильм түсіргені үшін зор алғыс білдірген. «Ұзақ жылдар бойы 106-шы Қазақ кавалерия дивизиясының тағдыры туралы ешқандай ақпарат болмады. Тек Тəуелсіздік жылдары, Қазақстан мен Украинадан шыққан іздестіру топтарының күш-жігері арқасында, əйтеуір, қандай да бір мəліметтер пайда бола бастады. Осы дивизияның кавалеристері хабар-ошарсыз кеткендер болып саналып келген, ал олардың кейбіреуін, тіпті сатқындар деп те атады. Президент Телерадиокешенінің 1942 жылы Харьков түбіндегі күші басым жаумен ұрыста қаза тапқан Қазақ дивизиясы жігіттерінің қайғылы тағдыры туралы фильм түсіргені мəні зор оқиға болды. Бұл біздің əкелеріміз бен аталарымыздың нағыз батыр болғандығын тағы да даусыз дəлелдейді», делінген хатта. Хат авторларының пікірінше, деректі картинаның арқасында айбынды Қазақ дивизиясы солдаттарының кіршіксіз абыройы қайта қалпына келтірілді, ал отандастарымыз сұрапыл соғыстағы тағы бір қайғылы жəйт туралы шындықты білді. Хатта деректі фильмнің тарихи маңыздылығы атап өтілген, сондайақ, еліміз өсіп-өркендеп, жаңа биік жетістіктерге жете берсін деген игі тілек білдірілген.

Жұмыспен қамтудың 2020 жылға дейінгі жол картасы Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен дайындалғаны баршаңызға мəлім. Онда еліміздің экономикалық өсімінің көздері мен бағыттары көрсетілген. Мұны мен қатар, құжаттағы басым бағыт – халықты жұмыспен қамтамасыз етудің тиімді жолдары са раланған. Сөйтіп, дағдарысқа қарсы көптеген игі ісшаралар қарастырылып, тосыннан келген қиындықтан қисынын тауып шығудың нақты бағыттары ай қындалған. Бұйыртса, бүгін осы стратегиялық маңызы зор құжатты жіті көзбен тағы бір кешіріп, кем-кетігі болса түзеп, толықтырып бекітеміз, деді Премьер-Министр. Мұнымен бірге, күн тəртібіне қойылған екінші мəселеге де үлкен жауапкершілікпен қарауларыңызды сұраймын. халықаралық келісімдерге сəйкес елімізде парниктік газдар шығаруға квота бөлудің 2013 жылға арналған ұлттық жоспары ықыласпен назар салуды талап етеді. Сондықтан, бүгінгі отырыста осы жоспардың орындалу барысын барлап, бағам дап, нəтижесін талқылауға саламыз. Одан шығарылған қорытындыға орай, алға қойылар міндеттерді айқындап аламыз, деді С.Ахметов. Мемлекет басшысының тапсырмасына орай, қазақстандық еңбек рыногының тиімділігін ба рынша арттырудың кешенді бағдарламасы – «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасы дайындалғаны белгілі. Бұл «жол картасында» əлемдік экономикада ауытқу пайда болып, ел экономикасы тығырыққа тірелер

жағдай туа қалса, қиындықтан қысылмай шығудың жедел шаралары қамтылған. Құжатта соның не гіз гі үш жолы айқындалып, онымен жүріп өтіп, халықтың əлауқатын жақсартудың түрлі тиімді меха низмдері қарастырылды. Негізі, бұл істе өз тəжірибеміз бар. Мұндай елдік шара 2009-2010 жылдары өзінің жемісті нəтижесін бергені мəлім. Аталған бағдарламада осы тəжірибенің олқы тұстары шегеріліп, ұтымды əрі ұстынды жақтары қажетке алынды, деп баяндады Еңбек жəне халықты əлеу меттік қорғау министрінің міндетін атқарушы Т.Дүйсенова. «Жұмыспен қамту-2020» бағдарламасының «жол картасы»-на байланысты ешқандай мəселе туындамай, бір ауыздан қабылданып, бекітілді. Үкімет басшысы келесі мəселенің мəн-мазмұнын тағы бір таратып, ол бойынша баяндама жасауға Қоршаған ортаны қорғау министрі Нұрлан Қаппаровты шақырды. Сөйтсек, елімізде парниктік газдар шығару ісіндегі шаруа қатталып-ақ қалыпты. Оны салаға орай арнайы жасалған ұлттық жобаның жөн-жосығына зер салған адам анық аңғарады. Əйтсе де, көп қырлы кешенді жобаны жасауда тегеурінділік танытқан Қоршаған ортаны қорғау министрінің жүзі жар қын, дауысы айқын болды. Со ған қарағанда, жоба жақсы жасалып, қадамын сəтті бастамақ сықылды. Қазіргі кезде квоталарды сатудың ішкі рыногын құрудың негізгі ережелері бекітілді. Сол себепті, шығарындылар бойынша белгіленген лимитті арттырғаны үшін көміртегінің қос тотығының əрбір тоннасы үшін 10 айлық есептік көрсеткіш көлемінде айыппұл төлемі белгіленді. (Соңы 4-бетте).

Ґркендеу їшін жаѕа мїмкіндіктер керек Кеше Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Қайрат Мəми Астанаға ресми сапармен келген Словакия Республикасы Ұлттық Кеңесінің Төрағасы Павол Пашкамен кездесті, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі. Қазақстан мен Словакия таяуда дипломатиялық қатынастардың орнағанына 20 жыл толғанын атап өтті. Қ.Мəми атап көрсеткендей, бұл мерзімде өзара сенім мен бір-бірінің мүдделеріне құрметке негізделген достық қатынастар қалыптасып, дамудың үлкен жолынан өтті. Қазақстан Парламенті Сенатының Төрағасы атап өткендей, екі ел парламенттерінің арасындағы үнқатысу мемлекетаралық өзара іс-қимылдың маңызды бөлігі болып табылады. Қазақстан Парламентінің Сенаты Словакия Ұлттық Кеңесімен мейлінше тығыз байланыстар орнатуға мүд делі. «Сіздің Парламентте құрамына беделді словак саясаткерлері енген Қазақстанмен достық тобының құрылғанын біз жылы шыраймен атап өтеміз. Жақын арада біз Қазақстан Сенатында Словакиямен ынтымақтастық тобын құруға

ниеттеніп отырмыз», деді Қ.Мəми. Кездесу барысында тараптар көпжақты деңгейде, ЕҚЫҰ, Еуропа Кеңесі жəне НАТО Парламенттік ассамблеялары аясындағы байланыстарды өрістетуге əзірлігін білдірді. Словакия Қазақстанның келешегі зор экономикалық əріптесі болып табылады, деді Қ.Мəми. Осыған байланысты əлемдік қаржы дағдарысына қарамастан, екі ел арасында тауар айналымының оң сипаты атап өтілді. Сөйтіп, екіжақты сауда көлемі 2012 жылы 137 миллион долларға жетті. Қ.Мəми атап өткендей, ауыл шаруашылығы, көлік-транзиттік инфрақұрылым, құрылыс, металлургия, химия өнеркəсібі, сондай-ақ машина жасау салаларында бірлескен жобаларды жүзеге асыруға Қазақстан мүдделі болып отыр. (Соңы 4-бетте).

Бїгінгі нґмірде: Сана сеніміндегі басты бетбўрыс 3-бет

Ќос ќўдаєи 5-бет

Ќырыќ кісі бір жаќ, Ќайрат Əуелов бір жаќ... 7-бет


2

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Елімен етене Елбасы

КӨҢІЛГЕ ТОЛЫМДЫ, КӨКЕЙГЕ ҚОНЫМДЫ Халќымыз Елбасыныѕ зейнетаќы реформасы жґніндегі ўсынысын осылай баєалап отыр

Ґзгеріс халќымызєа береке əкелсін Елімізде зейнетақы жүйесін жаңғырту туралы əңгіме біраздан бері жүріп жатыр. Парламент депутаттары 2014 жылдың қаңтарынан бастап, əйелдерге зейнет жасын кезең-кезеңмен ұзартуға пəтуа еткен еді. Осы Парламентте талқыланып жатқанда біз – ұн қаптау цехының жұмысшылары оған разы болмаған едік. Өйткені, осы цехта ұн қаптаушы болып істейтін əйелдердің басым көпшілігі орта жастан асқан, зейнет жасын күтіп жүрген едік. Кім зейнетке аман-есен шықса, соны қаумалап, құрметтеп шығарып салу ұжымның дəстүріне айналған болатын. Мұны тəптіштеп айтуымның себебі бар. Өндірістік цехтың төбесі тым биік, едені цемент болғандықтан, онда қысы-жазы керімсал соғып тұрады. Осындай суық əрі шаңытып тұратын цехта əйелдер 20-30 жылдан бері табан аудармай жұмыс істеп келеміз. Керімсалда тұрып жұмыс істегендіктен, буын ауруынан, шаңнан пайда болатын аллергиядан зардап шегеміз. Цех екі ауысымда жұмыс істейді. Түнгі ауысымның қиындығын да еске салғым келеді. Осындай цехтан зейнетке шыққан əйелдер қалай қуанбасын! Мен жасым бойынша алдағы күзде зейнетке шығамын. Ал Парламент бекіткен зейнетақы жүйесі туралы заңнама бойынша мен тағы да жарты жыл

жұ мыс істеуім керек еді. Қан қысымынан зардап шегіп жəне цехтың ауыр жұмысынан шаршаған маған бұл ақпарат оңай тимеген-тін. Жарты жыл маған жарты ғасырдай көрінген. Міне, өткен аптаның соңында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына зейнетақы реформасының мəселелері жөніндегі үндеуін естіп, газеттен оқып, қуанышымда шек болмады. Елбасы зейнет жасын кезеңдеп ұзартуды 2018 жылдан бастауды ұсынды. Мұны Елбасының адамгершілік ұстанымы деп білемін. Мен енді жарты жыл жұмыс істемей, өз жасыммен зейнетке шығамын! Қазақстан халқының барлығы да сауатты, ХХІ ғасырда өмір сүріп отырмыз. Сондықтан, дамыған елдердегі сияқты əйелдер мен ер кісілердің жасын теңестіру туралы мəселенің экономикалық маңызы барлығына мен түсіністікпен қараймын. Бұл жөнінде Елбасының түсінікті етіп айтқан дəлелдерін қолдаймын. «Тартып жесең, тай қалады» демей ме халық. Бірақ, біздің əлеуметтік жағдайымыз əлі де Еуропаның мойны озық мемлекеттеріне теңесе қойған жоқ. Қаладағы өндірістерде істейтін əйелдерді былай қойғанда, ауылдағы құрбыларымыздың да бейнеті жеңіл емес. Бəрі де зейнет жасын күтіп отыр. Дегенмен, еліміздің экономикасы ырғақты

Ќосымша ќолдауды ќўптаймыз Жыл басынан бері жұртшылықты қатты мазалап келген зейнетақы реформасы мəселесінің оң мен солы əбден салмақталып шешілуі жөнінде Елбасының дайындалған жаңа заңды əлі де жүз ойланып, мың толғанып талқылау үшін Парламентке қайтаруы көпшілік көңілінен шыққанын ұжым мүшелерінің бүгіндегі жарқын қабақтарынан байқап, қосыла қуанып жүрмін. Шындығы н айт қанда, біраз уақыт көңілді күпті еткен жайдың көкейге қонымды жолы бар екені, соның көр се тілуі Тұңғыш Президентіміздің кемеңгерлігіне ризашылық сезімімізді одан сайын биіктетті. Біз осы жолы да қашанғыдай халық мұң-мүддесіне, талап-тілегіне деген үлкен жауапкершіліктің, шынайы қамқорлықтың жарқын айғағына куə болдық. Барша қазақстандықтардың бақытына орай осындай қиын түйіндерді ақылгөйлікпен тарқату, соған тоқтату бір бұл еместігін білеміз. Солай бола бермектігіне сенеміз. Өмір өскен, заман озған сайын адамдардың да əл-ауқаты жақсарып, жасы ұзара түсуі дағдылы құбылыс. Жылданжылға алға ұмтылудағы біздің еліміз де осындай жағдайда дамуда. Алысты меңземегенде, таяудағы он-он бес жылда көтерілер белесіміз тіпті биіктері даусыз. Сонда жұмыс істейтіндермен қатар зейнеткерлер де күйлі-қуатты тұрмыс кешкісі келеді емес пе? Ал олардың басым бөлігін əйел қауымы құрамақтығы бұл топтың зейнетақысы соған лайық болуын қалайды. Меніңше, Үкіметтің қазірден бастап соны ойлап, біздің зейнет жасымызды ұзарта отырып, болашаққа мол зейнетақы қорын қалыптастыра алуымызға қам жасауы өте орынды. Алайда, асығыстық салдары ағаттықтарға соқтырғаны өкінішті. Елбасының соны түзеуге талабы дер кезінде болуына алғысымыз шексіз. Əйелдердің зейнетақы қаржысын ұлғайту үшін жұмыс берушінің есебінен бұл қорға қосымша 5 пайыздық жарна енгізілуі керектігі көңілімізден шыққан жəне бір жағымды жай болды. Міндетті 10 пайыз зейнетақы шығысына барша шаруашылық құрылымдары осынша үстеме қосса ешқайсымыз да кенде болмасымыз анық. Мəселен, мұндай қолдауға кəсіпорнымыз ынталы. Бұған мүмкіндігіміз бар. «Арселор Миттал Теміртау» АҚ сияқты ірі компанияның тапсырысы бойынша жұмыс істейтін зауытымыз былтыр 5 млрд. теңгенің өнімін өндірді. Биыл бұдан асып түспекпіз. Соған орай таза табыс өспек. Жұмысшы əйелдеріміздің зейнетақы қорын қосымша жарнамен молайтуға сенімдіміз дей аламыз. 50-ге жуық құрбы-замандастарымның ертең ерлерден кем емес, тіпті, асыра зейнетақы алуға қолы жетеді. Сөз орайында айта кетсем, осы шараның қолданысқа енгізілуін кешеуілдетпеу керек. Одан тартынушылар табылуы мүмкін. Сондықтан талапты барлық құрылымға бірдей қою қажет. Мақсат МҰРАТБЕКОВА, «Құрылысмет» ЖШС стандартты емес жабдықтар мен кіші механизация №2 өндірісінің бастығы. Қарағанды облысы, Шахтинск қаласы.

Кейбір шетелдік мемлекеттердегі зейнетке шығу жасының мөлшері

дамып отырғандықтан, алдағы уақытта əлеуметтік тұрмысымыз гүлденеді деп сенемін. Біздің болашақ ұрпақтарымыз үшін зейнет жасының теңелуі соншалықты ауыртпалық əкелмеуі де мүмкін. Нұрсұлтан Əбішұлының зейнеткерлік жасын сатылап ұзартуды 2018 жылдың қаңтарына жылжыту туралы ұсынысы, заңнаманы кері қайтарғаны дұрыс шешім болды. Бұл орайда, сыннан өткен халықаралық тəжірибелерді алған дұрыс шығар, бірақ еліміздің ерекшелігін де ескеру керек. Өзгеріс халқымызға береке əкелсін. Алғиза БУЛДЕНКО, Қостанай ұн комбинатының жұмысшысы. ҚОСТАНАЙ.

Интернет иірімдерінен

«Кїпті кґѕіл орнына тїсті» Кейінгі кезде газет материалдарына сайт арқылы жедел үн қосу қалыпты жайға айнала бастады. Оқырмандарымыздың қоғамдық ойға қозғау салатын жарияланымдарға алдымен сөз арнап жүргендері қуанарлық. Соңғы күндері елді дүр сілкіндірген жаңалыққа – Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың халыққа зейнетақы реформасының мəселелері жөнінде Үндеу арнауына орай «Егемен Қазақстан» жанашырлары өз пікірлерін сайтқа жедеғабыл салуда. Біз бүгін Елбасы Үндеуіне қатысты ойпікірлердің бір тобын жұртшылық назарына ұсынып отырмыз. Сұлтан Елбасы бəрін біліп отыр. Осы істі ұйымдастырушылар провал жасады деп дұрыс айтты. Осы адамдар халыққа дұрыстап түсіндіріп бере алмады. Əйтпесе, зейнет жасының созылуы керек екенін, келешекте жұрттың дұрыстап пенсия ала алуы үшін осындай реформаның керек екенін бəріміз де түсінеміз. Онсыз болмайды. Омар Енді бəрі де түсінікті болды. Үкімет əу баста осылай түсіндіруі керек еді. Ғалиябану Мен өз басым əу басында осы идеяға қарсы болған жоқ едім. Оның дұрыс екеніне енді тағы көзім жетіп отыр. Тек бізде ертерек шықпаса болмайтын контингенттер бар. Солардың шамалары мен мүдделері ескерілуі керек деп ойлаймын. Ондай категорияға жататын əйелдер ерте шыға берсін. Ибрагим Күпті көңіл енді ғана орнына түсті. Рахмет! Махамбет Мен осының астарына əлі дұрыс бойлай алмай отырмын. Не сонда, əйелдерді ерте пенсияға шығара берсек, мемлекеттің ақшасы таусылып қала ма? Жерінің асты да, үсті де мыңғырған байлық болған аумақта отырған жоқпыз ба? Əлде мен қателестім бе? Қосан Халық ауан болғанымен, арам емес. Жөндеп түсіндіріп берсе, бəрін түсінуге болады. Ал Ұлттық банк мұны істеген жоқ. Олар халықпен бір деңгейде тұрып сөйлесе қоймады. Жұртпен мұрын шүйіре сөйлесті. Менсінбей сөйлесті. Көнсең де осы, көнбесең де осы деді. Елбасына рахмет, осының бəрін қолмен қойғандай етіп түсіндіріп берген. Ол болмаса бер жағындағылар жұртты арандатып алатындай екен. Шынар Келесі жылы пенсияға шығуым керек еді. Ары қарай созғаны қандай жақсы болды. Өзім пенсияға ілігетін болдым. Құлбарақ Əлемдегі көптеген елдерде зейнеттің жасы өте жоғары. Мен бізде де солай болғанына қарсы емеспін. Бірақ біздегі адамның орта жасы олардағыға жетпейді. Осы ғана ойландырады. Мысалы, Норвегияда əйелдер орташа – 83, еркектер 81 жасайды екен. Сондай күнге біз қашан жетеміз? Фатима Мұстажап, Маңғыстау облысы. Сөз құлазытқан еңсені іспен түзетті. Біраздан бері «2014 жылдан бастап əйелдердің

зейнет жасы бірте-бірте ұзартылады» деген хабар біз секілді 3-4 жылда зейнет демалысына шыққалы жүрген əйелдердің көңілін құлазытқан еді. Енді Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына зейнетақы реформасының мəселелері жөніндегі Үндеуін тыңдап, көңіл-күйіміз біраз көтеріліп қалды. Иə, əлемдегі жағдайдан баршамыз да хабардармыз жəне зейнетақы реформасының біздің еліміз үшін де қажет екенін түсінеміз. Бірақ біздегі жағдай дамыған елдердегімен тең келе бере ме? Қазақ əйелдері балалышағалы болып келеді. Балалары аз болғанның өзінде қазақ əйелі еуропалықтарша өзі үшін өмір сүрмей, ата-ене, ағайын-туыстан қол үзбейтіндіктен зейнет демалысына ертерек шығып, демалғанды қалайды. Оның үстіне кешегі 90-шы жылдарғы ауыр кезеңде жұмыстан қол үзіп, бала-шаға асырау қамымен қап арқалап, базар жағалап кеткен, бүгінгі зейнет жасына жетіп қалған əйелдер біраз есін жиып, бейнетінің зейнетін көруге асығып жүргенінде зейнет жасын одан да ұзарта түсу дегеніңіз қысымшылықтың бір түрі емес пе? Президентіміз өзінің көрегендігімен бұл мерзімді 2018 жылға

қалдырып отыр. Бұл да біз үшін үлкен жеңілдік. Дегенмен, 4-5 жылда əйелдер іштей дайындалып, зейнет жасының ұзаруына тосырқай қарамайтын болар. Бəлкім, оған дейін əлемдегі экономикалық жағдай жақсарып, əйелдердің зейнет жасын ұзартудың қажеттілігі болмай қалар. Жақсылықтан үміт үзбейік. Үкіметіміз бен Ұлттық Банк түсірген еңсемізді

Елбасы Үндеу-сөзімен көтеріп тастады. Күлəш Оспанқызы Шіркін-ай, ауыл əйелдерінің еңсесі бір көтеріліп қалды-ау. Елбасыға алғысымыз шексіз, əйтпесе сенген қойым сен болсаң демекші, тырнақша ішіндегі халық қалаулылары отырған орындарына мəз. Бикен Ахметова, Қарағанды облысы. Халық Елбасыдан осындай шешім күткен еді. Тілек орындалды. Мəселені тағы жүз ойланып, мың толғанып шешуге уақыт берілді. Өте маңызды реформаны Үкіметтің барынша байыптап, көпшілік көңіліне қонатындай іске асыруына мүмкіндік бар. Түптің түбінде жасалмай қоймайтын бұл шараның əбден пысықталып, терең сарапқа салуға ұсынылуы қателіктер болдырмауға тиіс деп ойлаймыз. Ақылбай, Атырау. Мен біздің Үкіметтің, Парламенттегі депутаттардың іс-əрекетіне ұдайы таң қалумен келемін. Өздерінің жобаларын, қолдаған заңдардың не себепті ұсынылып отырғанын халыққа ұғынықты етіп түсіндіріп бере алмайды. Апыр-ау, бұлар сонда өз пікірлерін дəлелдей алмайды ма?

Міндетті түрде олардың кемшіліктерін түзеу үшін Президент Нұрсұлтан Назарбаев араласуы қажет. Бұл қашанғы жалғаса береді? Президент қарапайым тілмен түсіндірді, елдің келешегі үшін маңызды заң екеніне жұрттың көзін жеткізді. Мұны Үкіметтегі шенеуніктер айта алмай ма? Əлде айтуға өрелері жетпей ме? Президенттің Үндеуінен соң бəріне түсіндік. Өз қамынан гөрі мемлекеттің келешегін ойлаған əр адам бұған түсіністікпен қарайды. Мен де балаларымның келешегі жарқын болғанын қалаймын. Ерте пенсияға шыққанда не бітіремін? Бəрібір жұмыс істеуге ұмтыламыз ғой. Сөйтіп жүрген пенсионерлерді көріп жүрміз. Ендеше мұндай заң бізге керек. Қазір əркімнің де жұмыс істеуге қабілеті бар, жинаған қоры жоқ емес. Жағдайымыз түзелді. Мемлекетті қаржылық қауқарсыздыққа ұрындырмай, зейнетақы реформасын іске асырған жөн. Оны біртіндеп жүзеге асыру жолдарын Президент көрсетіп берді, енді Үкімет нақты бағдарлама жасақтап, іске кірісуі тиіс. Елдің бірлігі, тұрақтылығы бəрінен маңызды. Болат Есқалиев, Чапаев ауылының тұрғыны. Ақжайық ауданы. БҚО. Елбасы Үкімет пен Ұлттық банктің атына қатты айтты. Шенеуніктер мықты ойлануы керек-ақ. Енді олар “Əйелдер еркектерден көп өмір сүреді, сондықтан…” деген сияқты орашолақ сөйлеуді доғарып, күлкі келтіретін мысалдардан тыйылады деп ойлаймын. Гүлнар Парманова, Шымкент қаласы. Шынымды айтсам, зейнетақы туралы реформаға о бастан қарсы болғандардың бірі өзім едім. Дəл қазір үйде декреттік демалыста отырмын. Үш балам бар. Ең кішісі жақында 10 айға толды. Əрине, бізге əлі зейнеткерлікке шығуға көп уақыт бар. Бірақ, Алла амандығын берсе, ертеңгі күні бұл реформаның қызығы мен шыжығын біз де көреміз емес пе? Сондықтан Елбасымыз дер кезінде қоғамды толғантып жүрген осынау дауға нүкте қоя білді. Осы арқылы Елбасымыз өзінің халықпен бірге екенін тағы да бір дəлелдей білді. Əсіресе, Н. Назарбаевтың бала күтімі демалысы кезінде жұмыс істеуші əйелдердің міндетті зейнеткерлік салымына мемлекет есебінен қосымша төлемақы қамтамасыз етілсін деген тапсырмасы алтын құрсақты аналар үшін майдай жаққаны анық. Бұл нағыз қарапайым халықтың қамы үшін жасалып отырған қадам. Айгүл, Маңғыстау. Биыл үлгеріп 58 жасында зейнетке шығып кеткендерге қызығып, бір жыл бұрын тумаған шешемізге ме, əлде тосыннан осындай заң шығара салған Үкіметке ме, кімге ренжірімді білмей жүр едім. Жақсы болды. Бұйырса, енді зейнеткерліктің ауылы алыс емес. Əр дəуірдің өз өзгерісі болады, кейінгілер маңдайынан көре жатар, мүмкін ештеңе өзгермес, мүмкін зейнет жасы ұзарғанмен қандай да бір айтуға тұрарлықтай жеңілдік, жақсылық болар… Ал біз іліктік пе деп отырмыз… Қамқа, Тараздан. Жас министрге обал болды. Өте тəрбиелі жігіт еді. Жұмыртқа лақтырса да қабақ шытпады-ау азамат. Ермахан Халық Назарбаевқа риза! Елдік, халықтық шешім қабылдады!


www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

3

 Елімен етене Елбасы Кітап – ғасырларға сыр шертетін ақыл ескерткіші. Дэвенант.

М

емлекет басшысы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың Мəскеу қаласында жарық көрген «Когда мысль – материальна» атты кітабы – рухани қазынамызды толықтыра түскен құнды еңбек. Ел басының əлемдегі озық жоғары оқу орындары мен ғылыми орталықтарда, еліміздің жетекші университеттерінде оқыған дəрістері мен жасаған баяндамалары хронологиялық тəртіппен тақырыптық тұрғыдан топтастыра берілген. Халықаралық саясатқа, Еуразиялық интеграцияға, мемле ке таралық достыққа, еліміздегі стратегиялық жағдайларға қатысты сұрақтардың нақты əрі дəл жауабын бере алатын бұл дүние жалпы оқырман қауымға арналған. М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінің ректоры, академик В.А.Садовничий мен Кембридждік Орталық Азия форумының төрағасы профессор Сидхард Саксенаның алғы сөздерінен-ақ кітапқа барар жол айқындалып, оқырман қызығушылығы артады. Автордың əлемдік саясаткер ретінде дүниежүзіндегі беделді қайраткер, алысты болжай алар көрегендік қасиетке ие жаңашыл мемлекет басшысы екендігіне тоқталған В.А.Садовничий бұл еңбек Нұрсұлтан Əбішұлының табиғатын бұрынғыдан да артық тани түсіп, адами жəне саяси мақсатын тереңірек түсінуге ықпал етеді деп біледі. Автордың «Инновация – адамзаттың жасампаздыққа деген ұмтылысы» деген пікірін қуаттаған əлемге танымал ғалымсаясаткер профессор Сидхард Саксена Нұрсұлтан Əбішұлының Жер шарына белгілі Кембридж университетінің құрметті профессоры атануын заңды құбылыс санайды. Жас тəуелсіз мемлекеттің əлемдік аренада түрлі саяси маңызы бар бастамаларды көтеріп қана қоймай, іргелі істердің ұйытқысы əрі ұйымдастырушысы болуы оның ізденімпаз басшысына тікелей байланысты деп таниды. «Сырт көз – сыншы» деп Елбасымыздың 800 жылдық тарихы бар, ұлылар ұстаханасы атанған Кембридж университетінде Еуразиядағы жəне бұрынғы Кеңестер Одағындағы басшылардың арасында тұңғыш дəріс оқыған алғашқы көшбасшы екені бəріміз үшін үлкен мақтаныш жəне жауапкершілік. Құрастырушылар кітапты үш тарауға бөліп, мазмұнына байланысты та қырыптар қойған. Əр тарауға айтылар мəселелерге қатысты қысқа əрі нұсқа түсініктеме берілген. Жəне ол тараулардағы дəрістер мен баяндамалар хронологиялық тізбекпен өрілген. Алғашқы тарау «Тəуелсіз Қазақстан жаһандық əлемде» («Независимый Казахстан в глобальном мире») деп аталады. Берілген түсініктемемен танысқан оқырман бұл тарауда мемлекетаралық достық, шекаралас елдермен арадағы ынтымақтастық мəселелері кеңінен сөз болатынын аңғарады. Егемендігіміздің төртінші жылына аяқ басқан тарихи тұста (1994 ж.) Нью-Йорктегі Колумбия университетінде оқыған «Татулық. Өркендеу. Демократия» атты дəрісінде Елбасы Қазақ елінің кеше гісі мен бүгінін, рухани өмірі мен мəдениетін, тəуелсіздікке қол жеткізген жас мемлекеттің ертеңін, келешектегі алдына қойған міндеттерін, сондай-ақ адамзатқа ортақ тез арада шешілуі тиіс мəсе лелерді кеңінен толғап, тереңінен баяндайды. Шаңырағы шайқалған бұрынғы Одақтан еншісін алған əрбір жас мемлекет секілді Қазақстан да өз егемендігінің сақталып, тəуелсіздігінің мəңгілік болуын қалайтынын, сол мақсатпен болашаққа ұмтылатынын шетелдік оқырмандарға əсерлі жеткізеді. Қазақ елінің барлық мемлекетпен ынтымақта, татулықпен қарымқатынас жасауды көздейтінін, əлемнің тажалына айналған ядролық қарудан бас тарту – мемлекеттің бейбітшілік пен келісімді қалайтынын білдіреді. Америкалықтармен саясат пен экономика, мəдениет пен білім, ғылым мен технология, денсаулық сақтау мен экология салаларында іскерлік байланыстар орнатылуы қос мемлекет үшін де қол жеткізген жетістіктер екенін атап өтеді. Келелі пікір халықтың қолдауы мен сеніміне ие болған жағдайда ғана елде тыныштық пен татулық орнап, экономика өркендеп, демократия қанат жаяды деген оймен қорытындыланады. «Елдіктің жолында өзіңнен зорды құрметтей білу – биік адамгершілік, өзіңмен теңге құлақ асып, қызмет етіп, тілек тілесе білу – ұлы адамгершілік» (Ə.Кекілбаев) дегенге Елбасының бейнесі сай келеді. 1994 жылдың наурыз айында М.В.Ломоносов атындағы Мəскеу мемлекеттік университетінде жасаған «Біздің халқымыз ғасырлар бойы бірге өмір сүрді жəне тату көршілестігіміздің беріктігі қандас миллиондаған адамдардың сұрағына жауап береді» атты дəрісінде автор алғаш рет Еуразиялық одақ құру туралы идеясымен бөліседі. Сонымен қатар, жаңа Ресей Федерациясымен де достық қарымқатынас орнатып, қалыптасқан дəстүрлі ынтымақтастықты сақтап қалу қажет деген өз ойын өрнекті жеткізеді. Осыдан екі ғасыр бұрын айтылса да маңызын жоймаған Л.Н.Толстойдың «Жақсы кітап оқу – ақылды адаммен сырласқанмен бірдей» деген қанатты сөзі кітап бетін парақтаған сайын біздің санамызда жаңғыра берді. Тəуелсіз еліміздің бүгінгі күнге дейін жүріп өткен жолы айшықты əрі анық жазылған бұл еңбек тарихи құжат деп тануға лайықты бағалы туынды. Олай дейтін себебіміз, артта

Сана сеніміндегі басты бетбўрыс Оңалбай АЯШЕВ,

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтының ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор.

қалған 22 жыл – Елбасының жарқын идеялары мен жасампаздығының, ұшқыр қиялдарының жеңісті жемісі. Аталған еңбекті құныға əрі қызыға оқығанда Қазақстан мемлекеті мен Нұрсұлтан Назарбаев есімі əлдеқашан айрылмас егіз ұғымға айналғандығына тағы да көз жеткізу қиын емес. Қандай да бір мемлекетте, қайсы да бір жиында болмасын, Елбасы сөзін ең алдымен жас тəуелсіз мемлекетіміздің тарихынан, оның бүгінгі күнге дейін жеткен жетістіктерін жіктеп, талдаудан бастайды. Жəне бір ерекшелігі, автордың дəрістері теориялық қағидалардан ғана емес, тəжірибелік талдамаларға құрылған. Тыңдарманды өзінің шешендігі мен сөздік қорының молдығымен, тақырыпты аша алуымен қызықтыра алатын кітап авторы өзінің терең білімі мен ізденімпаздығының жемісін қалың оқырманға сыйға тартып отыр. Бұл – барлығымыз үшін баға жетпес байлық деп есептеймін. Атақты Цицеронның «Қысқа қайырып, күшті айтылған ойлар өмірді жақсартуға көп септігін тигізеді» деген нақылының нақты дəлелі болып табылатыны бұл кітаптан айқын аңғарылады. Бұрынғы Кеңес Одағындағы мемлекеттерден құралған Тəуелсіз Мем лекеттер Достастығы ХХІ ғасыр талап етіп отырған қоғамдық, жалпы адамзаттық мəселелерді шешуге қауқары жетпейтінін ерте аңғарған Ел басы тоқсаныншы жылдардың ба сын да-ақ Еуразиялық Одақ құруды ұсынып, жұртшылықтың талқысына салды. Бұл ұсынысы əлемдік алпауыт саясаткерлердің өзінен қолдау тауып, Еуразиялық экономикалық қауымдастық қалыптасты. Ондаған жыл бойы бір мемлекет саналып келген 15 мемлекет өз тəуелсіздігін алған тарихи тұста татулықтың тыныштығын бұзып, арандатуды мақсат еткен кейбір теріс пиғылды жандардың арандатуына адаспады, тентектерше таласпады. Нұрсұлтан Əбішұлындай білгір де өрісі кең саясаткердің ұсынысының дұрыстығына көз жеткізіп, қабыл алды. Кеден одағы мен Біртұтас экономикалық кеңістікті құруды жоба ретінде ұсынған сəтте де Елбасының көздегені татулық пен тыныштықта өркениетті елге айналу еді. Осы еңбекті оқыған əрбір оқырман мемлекет басшысының болашақты болжай алар қасиетіне тағы да бір куə боларына сеніміміз кəміл. Нұрсұлтан Əбішұлының кез келген жарқын идеясы кемелді келешегіміздің көкжиегін кеңейтіп қана қоймай, өркениеттің терезесін сəулелендіре түседі. Өркениет дегеннен еске түседі, Эдисонның «Өркениеттің басты міндеті – адамды ойлай білуге үйрету» деген қанатты сөзі бар. Еншімізді алған алғашқы қиын-қыстау сəттердің өзі бізге үлкен сын болды. Ақ пен қара алмасқан алмағайып заманда досқа күлкі, дұшпанға таба болмаудың қамын жеген Елбасы өркениетті елдердің озық тəжірибесіне сүйеніп қана қойған жоқ, олардың жақсысы мен жаманын салыстыра қарастырып, өзі соныдан тың соқпақ салуды мақсат етті. Ол мақсатына тынымсыз еңбек пен ізденімпаздықтың арқасында қол жеткізді. Бүгінгі сөз болып отырған кітапта сол ойлар бірнеше

лекция тақырыптарына арқау болған. Мемлекетіміздің болашағы жастармен кездескен əрбір сəтінде Нұрсұлтан Əбішұлы осы жайды ескертіп отырады. Үйрене жүріп, үйретуді, көре жүріп өмір сүруге, жаңаша ойлап, жаңаша қадамдар жасауға бейімделуді, креативті идеялармен жасампаздыққа жол ашуды үнемі ғибрат етіп келеді. Егемен еліміздің қарышты дамып, қарқынды қанат жаюы ішкі сая-

Кембридж университетінде оқыған дəрісінде Ауғанстандағы қиын жағдайға бейжай қарай алмаған мемлекетіміз ауғандық мың студентті еліміздегі жоғары оқу орындарында оқытуға 50 миллион доллар жұмсап, игілікті іс жасап отырғанын тілге тиек етеді. Қазақстан Республикасының бастамасымен, БҰҰ бекітуімен 29 тамыз – Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні болып белгіленді. Себебі, сол күні

си əлеуметтік жағдайларға ғана емес, сыртқы саяси жағдайларға, көршілес мемлекеттермен арадағы қарым-қатынасқа тікелей байланысты екенін əркез назарда ұстайтын Елбасы мемлекетаралық татулық пен шекара тыныштығына баса көңіл бөледі. Ел алдына шығып сөйлеген қайсыбір сөзінде болмасын достық, татулық, ынтымақ пен береке-бірлік, өзара ауызбіршілік сынды бүгінгі күннің мінберінде тұрған алдыңғы мəселелерді қаперінен шығарған емес. Көршілес Ресей мен Қытай елдеріндегі жоғары элита қауымының алдында сөйлеген сөздерінде Абайдың қанатты сөздерін қағида етіп ұстанады. Əрдайым Қазақстан халқының ерекше ұлттық қасиеттерін атап өтіп, бабалар мұра етіп қалдырған жердің иесі халық дегенді баса айтады. Бірінші тарауда сөз болған мəселелердің түйіні «алдымен экономика, сосын саясат» деген ойға тіреледі. Тəуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы елдегі жоқшылық пен тапшылықты жоюдың негізгі көзі – экономиканы ілгері дамытуды дұрыс жолға қою болатын. Ғалымдардың Еуразиялық клубы Елбасы бастамасымен құрылып, көптеген игі шараларды атқарғаны белгілі. Еуразиялық университеттер қауымдастығының ХІ съезіне жасаған «Интеграция – саясаткерлерге ғана сеніп тапсырылар маңызды іс» деп ата латын баяндамасында Еуразиялық мəдени-гуманитарлық интеграцияның негізгі бағыттарын атап көрсетеді. Олар: бірлестікте инновацияны дамыту, білім сапасын арттырып, бірыңғай еуразиялық білім кеңістігін құру, жастармен жүйелі түрде жұмыс жүргізу, мəдени құндылықтар мен тілдік ерекшеліктер негізінде еуразиялық ұқсастықтарды жинақтау (фестиваль, шебер сыныптар, көрмелер мен конференциялар ұйымдастыру), еліміздегі азаматтардың еркін қозғалысын қамтамасыз ету.

Елбасының Жарлығымен Семей полигоны жабылған болатын. Ынтымақтастық пен дипло м а тиялық қарым-қатынас орнататын мемлекеттердің барлығына ядролық қарудан бас тартуды Нұрсұлтан Əбішұлы осы Кембридж университетінің мінберінен сөйлегенде үндеген еді. Мəскеу қаласындағы мемлекеттік Халықаралық қатынастар институтында жасаған лекциясында: «Заманауи елдегі ұлттық бəсекелестіктің кілті оның зияткерлік əлеуеті болып табылады», дейді автор. Осы ой «ХХІ ғасырдағы еліміздің басты стратегиялық қоры – ғылым мен инновация» деп аталатын келесі тарауда жалғасады. Ғылым академиясының жарты ғасырлық, 55, 60 жылдық мерейтойлық сессиясында жасаған баяндамалары мен қазақстандық жас ғалымдар тобымен кездесуінде, сондай-ақ Қазақстан ғалымдарының форумында сөйлеген сөздері топтастырылған бұл тараудың негізі өзегі – білім, ғылым, инновация деген үштікке құрылған. «Ел болудың алғашқы тірегі – білім» деген Алаш ұлдарының аманатын арқалаған Елбасы «білім – бақтың жібермейтін қазығы» екенін əуел баста көкейіне түйе білген үлкен ақыл, сарабдал сана иесі. Ел назарын Елбасының «ғылым баршаға қолжетімді жəне жалпыға ортақ, жасырынбауы қажет» деген сөзі аударды. Кеңес кезіндегі ғылымның түбіне жеткен де осы құпиялық болғанын айтады. Іргелі зерттеу жұмыстарын жаратылыстану, технология салаларында жүйелі жүргізу қажеттігін баса алға тартқан Мемлекет басшысы ғалымдардың шетелдік ғылыми басылымдарда өз жаңалықтарын жариялап тұруды дағдыға айналдыруын, жастармен кездесіп, өз тəжірибелерімен бөлісу қажеттігін ескертеді. Мемлекет басшысы жастардан үлкен үміт күтіп, оларға қолдау көрсетіп келеді. Мұны болашағымыздың баянды болуына бағытталған оңды іс деп

танитын Президент осыдан 20 жыл бұрын «Болашақ» бағдарламасын жасады. Еліміздегі білімнің сапасын көтеріп, деңгейін арттыру – əлеу меттік-экономикалық жəне ғылыми-техникалық прогресті дамытудың негізгі алғышарттары болып табылатындығын естерінен шығармауды тапсырған Елбасы ғалымдарға сенім артып, жауапкершілік жүктеді. Саны бар, сапасы жоқ ғылым кандидаттары мен докторларды жоспарлы түрде дайындап шығаруды əдетке айналдырған диссертациялық кеңестерді жауып, «Ғылым туралы» Заңға өзгеріс енгізуді ұсынған да Елбасы болатын. Осындай маңызды мəселелерді көтерген баяндамада уақыт туындатқан көкейкесті сұрақтардың жауабын беруге еліміздегі ғылым саласы дайын ба, заман талабына сай кадрлар дайындау жағы қалай, шетелден мамандар шақырып, олардың жағдайын жасай аламыз ба, шетелдерге ғылыми мақалалар жариялау жайы мен патент алу мəселесі қай дəрежеде деген өзекті сұрақтар қояды. Өркениетті елдердің тəжірибесін көшіріп қана қоюмен біз алысқа бармаймыз, өзіндік креативті идеялармен, жасампаз жаңалықтармен, уақыт талабына сай ұсыныстар мен жобаларды жарыққа шығарғанда ғана межелеген елу елдің қатарына енуді еңсереміз дейді. Финляндия, АҚШ, Оңтүстік Корея сынды дамыған мемлекеттердің жинаған тəжірибелері мен əдіс-тəсілдерін өзімізге оңтайландыра пайдалану бізге табыс əкелетінін қадап айтады. Еліміздегі ғылымды дамыту үшін тəжірибе жасайтын лабораториялар салу қажеттілігінен Елбасы бастамасымен ашылған Назарбаев Университетінде, сондай-ақ Алматы мен Қарағандыда түрлі ғылыми орталықтар құрылды. Сингапурдың қысқа мерзімде қалайша мол табысқа кенелгенін білгісі келгенге осы елдің көшбасшысы Ли Куан Ю: «Табыс – жұмысқа жауап беруші адамдардың сапасына негізделді», деп жауап беруін мысалға келтіре отырып, автор бізге дəл қазір осындай формула қажет деп таниды. Біздің есімізге Ахмет Байтұрсыновтың: «Ұлт жұмысы – үлкен жұмыс, үлкен жұмысқа – көп жұмыскер керек», дегені түсті. Күш, білім, шеберлік істеген істен танылады. Əрбір қазақстандық жан құмарын істеген ісі мен алған білімінен алса, нұр үстіне нұр болар еді! 2020 жылға дейін «100 қазақстандық инновация» жобасын ұсына отырып, ең болмағанда соның 10-ы іске жараса, бұл үлкен жетістік деп санайтынын айтады. ІЖӨ-ден ғылымға бөлінетін қаржыны жыл сайын арттырып отырудағы негізгі мақсат та елімізді жоғары деңгейде дамыту болып табылады. Магистрлер мен PhD-докторларын дайындауға мемлекеттік грант тағайындау арқылы еліміздің талантты ұл-қыздарының лайықты біліміне жағдай жасалып отыр. Қазақстандық ғылымды жаһандық сұраныстарға жауап бере алатындай дəрежеде дамытуға жоғары оқу орындары мен ғылыми орта лықтар түгел атсалысуы қажеттігін де назардан тыс қалдырмаған. Мұның барлығы Қазақстан ғалымдарының форумында айтылып, нақты тапсырмалар берілген. Тəуелсіздігімізге қол жеткізген кезеңдегі үлкен тарихи құбылыс – мемлекетіміздің шекарасын бекітіп, төл картасын жасауы, əлемдік сахнадан ойып өз орнын алуы. Ішкі жəне сыртқы жағдайлар мен шекара тыныштығын сақтау басты парыздары екенін баса айтқан Елбасы

дəрісі Қазақстан Республикасының Қарулы Күштер Əскери академиясының курсанттарына арналған. Мемлекетіміздің Қарулы Күштерін келешекте қалай елестетемін деген сұрақ қоя отырып, Президент арнайы жасақталған, соңғы əскери техникамен жабдықталған, ұтқыр əскерді көретініме сенімдімін дейді. Əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне 70 жыл толуына орай сөйлеген сөзінде білім стандарттарын жаңа заманға лайықты, бүгінгі күннің сұранысына жауап беретін стандарт жасау керек деген тапсырма берген еді. Білім жəне ғылым министрлігі мұны дер кезінде қолға алып, жаңа стандарттарды еліміздегі барлық жоғары оқу орындарына таратты. Елбасы еңбегіндегі аса айрықша атап өтуді қалайтыны – зияткерлік ұлтты қалыптастырудың алғышарттары мен негізгі жолдары. Оның алғашқы баспалдағы мектепке дейінгі білім мен мектеп, жоғары мектептердегі білімнің сапасын арттыру, заманауи үрдістегі соңғы технологиямен жабдықтау. Екіншісі – ғылымды жоғары деңгейде дамыту. Биотехнология мен биохимия, экоэнергетика, экология жəне антиэйджинг (антистарение) сынды төрт бағыт қазіргі таңда əлемнің ғылыми-техникалық келбетін айшықтап тұр. Сондықтан да бар күшті осы бағыттарға арнау керек дейді. Жаһандық дағдарыс жақындаған сайын барлығымыз жұмыла қарсы тұруымыз керек, ол үшін əрине, халықтар достығы мен ынтамағы, көпұлтты еліміздің ауызбіршілігі мен татулығы басты орында тұрғанын ешқашан естен шығармауды Қазақстан жастарына тапсырады. Дүние жүзіне белгілі ойшылдар мен даналардың қанатты сөздері еңбектің құндылығын арттырып, мазмұнын байытқан. Ұлы Абайдың, Конфуцийдің, Исаак Ньютонның, М.В. Ломоносовтың, Луи Пастердің, Камның, Элвин Тофлердің, футуролог Брюс Стерлингтің сөздері мен халық мақалдарынан алынған үзінділер кітапқа поэтикалық образ беріп қана қоймай, автордың ел танитын шешендігі мен ділмарлығының тағы бір дəлелі. Елбасы өзінің «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында атап көрсеткеніндей, Мəңгілік Ел болу идеясы аясында түрлі іс-шаралар өтуде. Осы Жолдауда айтылған мəселелердің барлығы да мемлекет басшысының ой елегінен өтіп, пісіп-жетілген. Жолдаудың қолдауға ие болуының нақты көрінісі деп 5 маусым күні Астанадағы Еуразия ұлттық университетінде болған Қазақстан Республикасының ұлттық тарихын зерделеу жөніндегі ведомствоаралық жұмыс то бы ның кеңейтілген алқа отырысын айта аламыз. Нұрсұлтан Əбішұлының ғылымға аса үлкен көңіл бөлуіне, сонымен қатар, уақыт талабына сай бүгінгі тарих өзінің тар пəндік шеңберінен шығып, пəнаралық ғылымға айналып отырғаны аян. Себебі, мұнда бір ғана тарихтың ғана емес, төркіндес пəндердің əдістері біріккен. Ғалымдардың жұмысы үлкен жауапкершілікке құрылып, терең зерттеуді талап етіп отыр. Бұл, əсіресе, тарихшы ғалымдарға тікелей қатысты. Осы жиында жасаған баяндамасында Мемлекеттік хатшы Елбасы Нұрсұлтан Əбішұлы Назарбаевтың тарихты жаңаша зерттеп, зерделеу мақсатында «Тарих толқынындағы халық» деген атпен тарихи зерттеулердің арнаулы бағдарламасын жасауды ұсынғанын жеткізді. «Қазақстанның тарих ғылымының алдыңғы қатарлы əдіснама мен əдістеме арқауында сапалық секірісті жүзеге асыруына жағдай жасау; қазақтардың ұлттық тарихының көкжиегін кеңейту, ұлттың жаңа тарихи дүниетанымын қалыптастыру; Қазақстанның жаңа тарихының жиырма жылының мəнін пайымдау» сынды мақсаттарды алдына қойған бұл бағдарлама аясында жұмыстар жүргізу бүгінгі таңда басталып та кетті. Баспасөз бетіне жарияланған күннен соң-ақ оңтүстіктегі ұстаздар ұстаханасы атанған білім қарашаңырағы – Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтының кезектен тыс болған ғылыми кеңесінің мəжілісінде тарихшы мамандармен кеңесе отырып, нақты тапсырмалар төңірегінде жұмыстар жүргізу қолға алынды. Оңтүстік өлкесі – тарихы көне, шежірелі, құпиясын ішіне бүккен тауы мен тасы, жазық даласы көп киелі мекен. Сондықтан да біздің тарихшы мамандарымыз бен болашақ тарихшыларымыз баяндама мəтінімен толық танысып, асқан қызығушылық танытты. Ұлттық тарихты қоғамдық ғылымдардың арасында орталық буынға айналдыруға үн қатысып, жаңа деңгей дегі Қазақстан тарихының ортақ тұжырымдамасын жасауға, Қазақстан туралы біздегі жəне шетелдердегі тарихи ма териалдардың барлығын жинауға, жүйелеуге жəне жіктеуге баса көңіл бөлу ісіне ұжым болып атсалысуды ОҚМПИ оқытушы-профессорлар құрамы азаматтық парыз санайды. Сана сандығындағы ой сарапталып, салмақтана берілген Елбасының «Когда мысль – материальна» еңбегінде терең білім, жан-жақты ізденіс, айқын анықтамалық нақты көрініс тапқан. Оқыған жанның ой-өрісін дамытып қана қоймай, көңіл көкжиегін кеңіте алар бұл еңбек ғасырдан-ғасырға, ұрпақтанұрпаққа қызмет етеріне сенімдіміз. Күрделі де шешімі терең ой мен аса білімпаздықты талап ететін салиқалы пікірлер білім саласының майталмандарына үлкен жауапкершілік жүктейді, оны біз толық сезінеміз.


4

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Ґркендеу їшін жаѕа мїмкіндіктер керек (Соңы. Басы 1-бетте). Словакия Республикасы Ұлттық Кеңесінің Төрағасы Астана құрылысының зор ауқымын атап өтті. Оның пікірінше, бұл Қазақстанның тұтастай дамуының көрінісі болып табылады. Мəртебелі мейман біздің еліміздің қысқа мерзімде едəуір оң нəтижелерге қол жеткізгенін көлденең тартты. Кездесу кезінде П.Пашка Қазақстан мен Словакияның ұқсастығына назар аударды, Словакия 20 жыл бұрын тəуелсіздік алып, қарқынды даму жолына түскен болатын. Жаһандық дағдарыс өсіп-өркендеу үшін жаңа мүмкіндіктер іздеуге, оның ішінде халықаралық экономикалық байланыстарды кеңейтуге мəжбүрлейді. Қазақстанға өкілді делегацияны ілестіріп келген П.Пашка Қазақстан-Словакия əріптестігін елеулі түрде үдету ниетін білдірді.

Кездесуде сондай-ақ Экономикалық жəне ғылыми-техникалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның қыз меті, іскерлер қауымдастықтары

(Соңы. Басы 1-бетте). Ұлттық жоспарға сəйкес, биыл 178 кəсіпорынға жалпы көле мі 147 млн. тоннаны құрайтын шығарындыларға квота бөлінді. Бұлар негізінен энергетика, көмір, мұнай жəне газ өндіру, сондай-ақ өнеркəсіп салаларының кəсіпорындары. Мұнымен қатар, 2013 жылға қарастырылған шығарындылар резерві 20 млн. тоннаны құрап отыр, деді Н.Қаппаров. Жүйенің өткен 5 айдағы қыз меті барысында шешімін табуды қажет ететін бірқатар мəселелер алға шыққан. Осыған орай, қолданыстағы заңнама мен бірқатар Үкімет қаулыларын, сондай-ақ министрлік бұйрықтарын қайта пысықтап, түзетулер енгізіп, түсініктер беру керек екен. Ұлттық жоспарда белгіленген СО2 шығарындыларының 70 пайызы мемлекеттік, яғни «Самұрық-Қазы на» кəсіпорындарының еншісінде көрінеді. Бұл тұрғыда, ұлттық компаниялар

арасындағы байланыстарды өрістету, Қазақстан мен Еуроодақ ара сындағы өзара іс-қимылдың келешегі жəне басқа да тақырыптар бойынша пікір алмасылды.

мемлекеттік жауапкершілік аясында корпоративтік тəжірибенің ең үздік стандарттарын көрсетіп, жеке секторға үлгі болуы керек. Бұйыртса, бұл жұмыс биыл басталып, келесі жылы аяқталуы тиіс. Айтылған мəселелерді теориялық негізде болжамдау өте күрделі. Cap&Trade ішкі жүйесін құрудың əлемде мінсіз үлгілері жоқ, əрқайсысында өз кемшіліктері бар. ТМД кеңістігінде біз осындай жүйені бірінші болып ендіріп отырмыз, оны тек тəжірибе жүзінде қолдану барысында ғана жетілдіруіміз мүмкін, деді Қоршаған ортаны қорғау министрі. Отырыс барысында Премьер-Министрдің орынбасарлары мен бірқатар министрлер сөз алып, мəселелер бойынша өз ой-тұжырымдарын білдірді. Жиынды қорытындылаған Үкімет басшысы бекітілген жобажоспарлар бойынша тиісті ведомство басшыларына тапсырмалар берді.

Меморандумєа ќол ќойылды 10 маусым күні Астанаға алғашқы ресми сапарымен Испания Қорғаныс министрі Педро Моренес Эулате келген еді. мен бастамаларына əрқа шан қолдау көрсетіп келеді жəне біз бұл қарым-қатынастарды осы өңірде тұрақтылықты сақтаудағы маңызды мəселе деп санаймыз. Бұл табысты қарым-қатынас Президент Нұрсұлтан Назарбаев пен Испания Королі Хуан Карлос І арасындағы өте жақсы достықтың арқасында қалыптасып отыр. Мен бұл елдің соңғы жылдар ішіндегі дамуынан үлкен əсер алдым жəне Қазақстан осы өңірдегі көрші елдер үшін үлгі əрі қозғаушы күш бола алады деп санаймын. Мен Мадридте Президент Назарбаевтың Испанияға ресми сапары кезінде министр Жақсыбековпен танысу мəртебесіне ие болған едім жəне дəл сол кезде оған осында келуге уəде бердім. Біздің ынтымақтастық аясында қарулы күштерден бөлек қорғаныс-өнеркəсіптік кешенде де түйісетін тұстарымыз өте көп болмақ. Сонымен бірге, министр Жақсыбеков атап өткендей, мен де əскери білім саласындағы ынтымақтастықтың маңызы өте зор деп білемін. Біз Қазақстандағы оқужаттығуларға бақылаушыларды жіберіп, қазақстандық офицерлерге Испанияда білім алу мүмкіндігі ұсынылатын болады. Мен осы ақжарқын қабылдауларыңыз үшін сізге жəне сіздің ведомствоға алғыс білдіргім келеді. Сондай-ақ, сізді десантшылар бригадасының жұмысымен құттықтағым келеді, мен бүгін оларға барып, үлкен əсер алдым жəне осы сапар болашақ сапарлардың бастамасы болады деген үміттемін, деді Испания Корольдігінің Қорғаныс министрі Педро Моренес Эулате. «Егемен-ақпарат».

Кеше Қазақстан сыртқы саясат ведомствосының басшысы Ерлан Ыдырысов Астанада алғашқы ресми сапармен жүрген Испанияның Қорғаныс министрі Педро Моренес Эулатемен кездесті, деп хабарлады ҚР СІМ-інің баспасөз қызметі.

Тїсіністік тїбі – келісім Кездесу барысында тараптар екіжақты стра тегиялық əріптестіктің бірқатар мəселелерін, оның ішінде əскери-техникалық ынтымақтастық, аймақтық қауіпсіздік жəне халықаралық ұйымдар шеңберінде өзара əрекеттестікті талқылады. Тараптар екіжақты ынтымақтастықтың жоғары деңгейі мен күн тəртібіндегі мəселелердің ауқымдылығын атап өтіп, оның басында үстіміз дегі жылы Астанаға Испания Үкіметінің Төрағасы Мариано Рахойдың жоспарланып отырған ресми сапары тұрғанына назар аударды. Е.Ыдырысов өткен ақпан айында Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Мадридке жұмыс сапары барысындағы ең жоғары деңгейдегі кездесу Қазақстан мен Испания арасында «екіжақты ын тымақтастықтың барлық қырлары мен халықаралық саясат бойынша толық түсіністіктің» бар екендігін дəлелдегенін ерекше атап өтті.

Ортаќ пікір танытылєан сапар Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты, ЕҚЫҰ-ның Іс басындағы төрағасының Мұсылмандарға қатысты төзбеушілік жəне кемсітушілікпен күрес жөніндегі жеке өкілі Əділ Ахметов Бельгия бойынша сапары барысында мемлекеттік органдардың, азаматтық қоғамның жəне мұсылман қауымының өкілдерімен кездесті. Мұсылмандарға қатысты төзбеушілік жəне кемсітушілікпен күресте халықаралық жəне аймақтық ынтымақтастықтың маңызды екенін айта келіп, Ə.Ахметов бұл мақсатқа Демократиялық институттар жəне

Елімізді индустрияландыру – бұл Мемлекет басшысының бастамасы, ел алдындағы ауқымды міндет. Үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың (ҮИИД) бесжылдық жоспарын іс жүзіне асыруға барлық мемлекеттік органдар, холдингтер, ұлттық компаниялар, даму институттары, бизнес-ассоциациялары жəне өнеркəсіп кəсіпорындары тегіс жұмылдырылған. ҮИИД ұзақ мерзімге арналған бағдарлама болып саналады. Оның нақты нəтижелерін 2020 жылға таман көруге болады. Бұл кезеңде экономикамыздың басым бағыттарындағы бағдарлама шеңберіндегі ірі жобалар іске қосылады. Президенттік индустрияландыру бағдарламасын іс жүзіне асырудың барысы туралы ПремьерМинистрдің орынбасары – Индустрия жəне жаңа технологиялар министрі Əсет ИСЕКЕШЕВТІ əңгімеге тартқан едік.

Бұл ретте жүздеген миллиард теңгеден бірнеше триллион теңгеге дейінгі қаржы сөз болып жүр. Осы орайда, индустрияландыру бағдарламасына мемлекет қанша қаржы жұмсайды? – Иə, бағдарламаға бөлінетін қаржы мəселесі көпшілікті алаң дататындығы белгілі. Бұл орайда, 11 триллион теңге жиі ауызға алынады. Бұл жеке меншік ин вес торлардың, негізінен шет ел дік инвесторларының қаржысы есебінен салынатын, Индустрияландыру картасына кірген барлық жобалардың құны екендігін атап көрсеткім келеді. Оның ішінде біздің

Əсет ИСЕКЕШЕВ:

Жўмыспен ќамту жїйелі жїреді

Кеше Испания Қорғаныс министрі десанттық-шабуылдау бригадасына барды. Шетелдік мейманды Қазақстан Қарулы Күштері Құрлық əскерлері бас штабының бастығы генерал-майор Əділбек Алдабергенов қазіргі заманғы қару-жарақ жəне əскери техника түрлерімен таныстырды. Испания қорғаныс ведомствосының басшысы қазақстандық əскери қызметшілердің жан-жақты əзірлігі мен кəсіби даярлық деңгейін жоғары бағалады. Кеше сондай-ақ Испания Корольдігі Қорғаныс министрінің Қазақстан Республикасына алғашқы ресми сапары аясында Қазақстан жəне Испания қорғаныс министрлері Əділбек Жақсыбеков пен Педро Моренес Элуате арасында екіжақты кездесу болып өтті. Кездесу барысында тараптар екіжақты əскери жəне əскеритехникалық ынтымақтастықты нығайту мəселелерін талқылады. Келіссөз кезінде Қазақстан мен Испания арасындағы əскери ынтымақтастықты дамыту жөніндегі меморандумға қол қойылды. Испания қорғаныс министрімен біз халықаралық қауіпсіздік туралы пікір алмастық жəне биыл тамыз айында Қазақстанда өтетін «Дала қыраны» оқу-жаттығуына Испания əскери қызметшілерінің қатысуы туралы келісімге келдік, деді Ə.Жақсыбеков. Бұл менің Қазақстанға тұңғыш сапарым жəне Испания Қорғаныс министрінің осы елге тұңғыш сапары. Қазақстан Испания арасындағы қарым-қатынас бүгін ғана қалыптасып отырған жоқ, Испания Қазақстанға оның мін деттері

 Мемлекеттік мəселе

адам құқықтары бюросының құралдарын жəне жеккөрушіліктен туындайтын қылмыстар мен толеранттылыққа тəрбиелеуге қатысты бағдарламаларын пайдалануды ұсынды.

Кездесуге қатысушылар Нəсіл шілдікке, жатсынуға жəне төзбеушілікке қарсы күрес ұйымның жəне оның институт тарының басымдықтары қатарында болуы тиіс екені туралы ортақ пікірге келді жəне ЕҚЫҰға қатысушы мемлекеттердің осы сала бойынша заңнамасы мен құқық қолдану тəжірибесін жетілдіру жайында айтты, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының баспасөз қызметі.

Индустрияландыру игілігін молынан кґретін боламыз – Əсет Өрентайұлы, бесжылдық əлі жалғасуда, дегенмен, кейбір алғашқы нəтижелерді тілге тиек етуге болатын шығар. ҮИИД бағдарламасы бойынша осы өткен уақыт ішінде қандай жұмыстар атқарылды? – Біріншіден, ҮИИД – бұл тұғырлы бағдарлама, эконо ми калық саясат. Ол негізінен жаңа қағидаттарға сүйене отырып өндірістің бəсекеге қабілеттілігін дамыту, қолданыстағы өнеркəсіп кəсіпорындарын модернизациялауға бағытталған. ҮИИД – бұл жоғары еңбек өнімділігі, энергиялық тиімділіктің жоғары дəрежесі жəне шикізатты барынша тереңдете өңдеу, экономиканың барлық салаларында жаңа жұмыс орындарын ашу жəне өңірлердегі кəсіпкерлікті дамыту басты міндет болып табылады. Бағдарламаның негізгі басты мақсаты – халықтың əлеуметтік əлеуетін көтеру. Екіншіден, экономиканың құрылымын өзгерту – бұл ұзақ мерзімге арналған стратегиялық міндет. Мемлекет басшысы бұл міндеттің күрделілігі мен ауқымдылығын үнемі атап көрсетіп келеді. Бұл міндеттің маңызы жаңа мемлекет құрумен пара-пар. Өйткені, мəселе техникалық стандарттан бастап, экономиканы түбегейлі қайта құру, жаңа кадрлар қалыптастыру, инфрақұрылымды дамыту, ең бастысы, бəсекеге қабілетті жаңа өнім шығару болып табылады. Бұл бола шақ тағы 10-15 жылдың еншісінде. Мəселен, Малайзия, Сингапур, Жапония жəне Оңтүстік Корея мемлекеттері өздерінің бүгінгі күнгі ерен жетістіктеріне бірнеше ондаған жылдардың шеңберінде жетті. Өткен үш жыл негізінен елі міздің жаңа индустриялық саясатының негізін қалауға арналды. 50 заңға өзгерістер енгізілді. Бизнесті қолдаудың жəне өңірлер д і, салаларды дамытудың жаңа бағдарламалары белгіленді. Жаңа өндіріс орындарын құру мақ сатында отандық жəне шетелдік инвесторлармен белсенді жұмыс жүргізілді. Жоғарыда айтып өткенімдей, экономикамыздың құрылымдағы негізгі өзгерістерді ұзақ мерзімді болашақта

Индустрияландыру картасындағы жобалар құрылысында 80 мың адам жұмыспен қамтылған. Бұл бағдарламаның өңірлердің экономикасына тигізіп отырған игі ықпалы да зор. Жоғарыда айтылған жетістіктердің бəрі Еуропаны тұралатқан жаһандық дағдарыс жағдайында болып отыр. Осының өзі көп жайды аңғартса керек. – Жақында өткен Үкімет отырысының бірінде ҮИИДБ шеңберінде химия өнеркəсібін дамыту мəселесі талқыланды. Бұл саланың Одақ кезінде де мық ты болғандығы белгілі. Индустрияландыру химия өнер кəсібіне қандай жаңалық əкелмек? – ҮИИДБ шеңберінде қандай салаларға басымдық беру қажеттігі қаралған кезде біз химия жəне мұнай-химия саласының орасан зор əлеуетін басты назарға алдық. Соған байланысты, бұл сала индустрияландыру бағдарламасына енгізілді. Мемлекет басшысы шикізат ресурстарын: мұнай, газ жəне минералдарды барынша терең қайта өңдеуді тапсырған болатын. Сондықтан бұл саланы дамытудың бағдарламасы екі бағыттан тұрады. Бірінші, ескі технологиялық стандарттармен жұмыс істеп тұрған кə-

Мəселен, өз басым, Қазақстанда шығарылған автокөлікпен жүремін. Менің балаларым «Мимиорики» фирмасының киімдерін киеді. Осының бəрі тамаша қазақстандық өнімдер. Сонымен бірге, осы бағдарлама шеңберінде елімізде көптеген сапалы азық-түлік өнімдерін шығару мəселесі жолға қойылды. көретін боламыз. Алайда, қазірдің өзінде біз атқарылған жұмыстың елеулі нəтижелерін көрудеміз. Бірін шіден, 500-ден астам жаңа өндіріс орындары іске қосылды. Оның ішінде 100 кəсіпорын қайта жарақтандырылған кəсіпорындар болса, 400-ден астамы түбегейлі жаңа өндіріс орындары. Екінші – оның экономикалық тиімділігі. Егер өткен жылы ІЖӨ-нің өсу деңгейі 5 пайыз болса, оның 1,5 пайызы осы индустрияландыру бағдарламасының тиімділігі. Үшіншіден, бізде əрқашан мұнай-газ жəне тау-кен салалары əлеуетті болатын да, қайта өңдеу саласы артта қалатын. Міне, соңғы үш жыл бойы қайта өңдеу саласы алға шықты. Жалпы өсім 19 пайызды құрады. – Бағдарламаның ұзақ мерзімді сипатына қарамастан, ҮИИДБ қазірдің өзінде əлеу меттік экономикалық тиімділік көрсете бастады ғой... – Оған сараптау көрсеткіштері дəлел. 2008 жылмен салыстырғанда өткен жылы қайта өңдеу өнер кəсібіндегі өндіріс өнімділігі 1,5 есе артты. 2011 жылмен салыстырғанда, экспорт көлемі 2012 жылы 5,3 пайызға өсіп, 92,3 миллиард АҚШ долларын құрады. Өткен жылы біз 25,5 миллиард доллардың қайта өңделген тауарларын экспорттадық. Өсім 14 пайыз көлемінде болды. Осы мерзім ішінде шетелдерге дайын тауарлар шығару көлемі едəуір өсіп, 4,2 миллиард долларға жетті. Қазақстандық экспорттың жағрафиясы 111 мемлекетті құрады. Өткен 4 жыл ішінде экономикадағы жұмыс орны 600 мыңға артып, 8 миллион адамнан асты. Оның ішінде өнеркəсіп орындарында 85 мың жаңа жұмыс орны ашылды. Оның 41 мыңы Индустрияландыру картасындағы 537 жобаның іске қосылуы нəтижесінде мүмкін болды. Бұл өте маңызды тұрақтандыру шарасы екендігі сөзсіз. Сонымен бірге, үстіміздегі жылы

сіпорындарды жаңғырту. Екінші, жоғары қосымша құны бар жаңа өнімдер шығару өндірісін дамыту. Бірінші міндет бойынша негізгі үш кəсіпорын – «Қазфосфат», «Қазазот» жəне «Каустик» кəсіпорындарын жаңғырту бағдарламасы жасалынды. Бүгінде саладағы еңбек өнімділігін арттыру көлемі 3,5 есе өсті. Экспорт көлемі 70 пайызға ұлғайды. Қазірдің өзінде біз озық технологиялық негізде жаңа өнімдер шығарамыз. Біз бұл ретте ішкі рынокта тұтынатын өнімдер ғана емес, сонымен бірге, экспортқа шығаратын жаңа өнімдер шығару қажеттігін түсінеміз. Осыған байланысты біз жаһандық тренділерді жан-жақты талдап, өзіміздің минералдардан қандай өнім шығару керектігін зерттедік. Біздің минералдар негізінде 300-ге тарта өнім шығаруға болады. Оның ішінен біз 2020 жылға дейін өндіруді жоспарлаған 36 өнімді таңдап алдық. Сөйтіп, жаңа өндірісті құру жөніндегі жұмыс басталып та кетті. Бұл мақсатта жалпы құны 2 триллион теңгенің ірі жобалары іс жүзіне асырылмақ. «LG», «Linde» сияқты əлемдік дəрежедегі ірі инвесторлар тартылды. – Бұл жобаларды кім қаржыландырады? Қалай дегенмен де 2 триллион теңге өте мол қаржы ғой. – Осы мақсатқа жұмсалатын 2 триллион теңге негізінен жеке меншік қаржы, яғни инвесторлардың өз қаржылары екендігін атап көрсеткім келеді. Оның ішінде тек 200 миллиард теңге «Самұрық-Қазына» ҰƏҚ біріккен химиялық компаниясының бұл жобадағы жеке меншік инвестор ретіндегі үлесі болса, 15 миллиард теңге арнайы экономикалық аймақтың инфрақұрылымдарына салынған бюджет қаржысы болып табылады. – Əсет Өрентайұлы, көп шілікті ҮИИД бағдарламасын қаржыландыруға бөлінетін қаржы көлемі қызықтырады.

ұлттық компаниялардың да шамалы үлесі бар. Бюджеттен бөлінетін шығын тек қана инфрақұрылымға жұмсалады. Тағы да қайталап айтамын, ҮИИДБ-ні іс жүзіне асыру мəселесінде біз негізінен жекеменшік инвестицияға, яғни қазақстандық жəне шетелдік компаниялардың қаржысына сүйенеміз. Бюджеттен жұмсалатын қаржы тек қана мемлекеттік міндеттерді атқаруға бағытталады. Бұл – инфрақұрылым, кадрлар даярлау, бизнеске қолдау көрсету бағдарламасы шеңберінде инвесторларға көмек көрсету. Индустрияландыру картасы жобаларының 95 пайызы жеке меншік қаржыға салынады. – Мемлекет басшысы бағдарламаға тікелей шетелдік инвестиция тарту міндетін қойып отыр. Қазір дүние жүзінде қалыптасқан ахуал күрделі, ешкімнің де қаржысын тəуекелге салғысы келмейді. Осы орайда, шетелдік инвесторлар тарту мəселесі қалай? – Шындығында да бүгінде əлемде тікелей шетел инвестиция ларын тарту деңгейі құлдырап барады. Өйткені, жаһандық қаржы саласының жағдайы тұрақсыз. Рынокқа деген сенімділікке де көлеңке түсті. Солай бола тұрса да, Президентіміздің жаңа индустрияландыру саясаты белсенді насихатталуда. Ең бастысы, Мемлекет басшысы өзінің шетелдік сапарлары кезінде белсенді түрде шетел инвестицияларын тартып келеді. Елбасының мемлекет басшыларының жүргізетін тікелей келіссөздерінің тиімділігі де зор. Қазақстандағы көптеген ірі жобалар Елбасының Оңтүстік Корея, Біріккен Араб Əмірлігі, Жапония, Германия, Франция мемлекеттерінің басшыларымен жүргізген келіссөздерінің жемісі. – ҮИИД бағдарламасы аясында қазір жəне таяу болашақта қандай міндеттер жүзеге асырылады? – Бірінші бесжылдық жоспарын толық іске асыру қолға алынды. Əрбір өңірде, экономиканың əрбір саласында іске асырылатын шаралардың нақты жоспары бар. Бағдарлама шеңберінде белгіленген міндеттер кезең-кезең мен орындалып жатыр. Əрине, бəрі де тептегіс, ешбір кедергісіз жүріп жатыр десек, артық айтқандық болады. Əлемдік қаржы дағдарысы жағдайында қалыптасқан күрделі ахуал да салқынын тигізуде. Дегенмен, ҮИИД бағдарламасын ісжүзіне асыру мəселесіне Елбасы барынша көңіл бөліп келеді. Биылғы жылдың мамыр айында Президенттің басшылығымен ҮИИД бағдарламасын, оның ішінде күрделі жобаларды іс жүзіне асыру мəселелері бойынша отырыс болып өтті. Елбасы бағдарламаны барынша тиімді орындау мақсатында нақты тапсырмалар берді. Ең бастысы, осы отырыста Мемлекет басшысы индустрияландырудың екінші бесжылдығының жоспарын белгілеу туралы тапсырма берді. Екінші бесжылдық бағдарламасында кластерлерге басымдық берілетін болады. – Сіз күнделікті тұрмыс жағдайында индустрияландыру жемісін көріп жүрсіз бе? – Əрине, үш жыл ішінде барлық өнім түрлерін шығару өндірісін құру мүмкін емес. Солай бола тұрса да, біз елімізде бұрын ешқашан өндіріліп көрмеген 200ден астам өнім өндіруді жоспарлап отырмыз. Оның ішінде 140 өнім түрі қазірдің өзінде шығарылуда. Мəселен, өз басым, Қазақстанда шығарылған автокөлікпен жүремін. Менің балаларым «Мимиорики» фирмасының киімдерін киеді. Осының бəрі тамаша қазақстандық өнімдер. Сонымен бірге, осы бағдарлама шеңберінде елімізде көптеген сапалы азық-түлік өнімдерін шығару мəселесі жолға қойылды. Тұрмыста жергілікті өндіріс орындары шығаратын «LG» тоңазытқыштары, теледидарлары, кір жуатын машиналары қолданылады. Бүгінде елімізде бой көтерген құрылыс нысандарында индустрияландыру бағдарламасы шеңберінде Қазақстанда шыға рылатын құрылыс материалдары пайдаланылады. ҮИИД бағдарламасы шеңберінде дүниеге келген өндіріс өнімдері біздің өмірімізде, тұрмысымызда барынша кеңінен орын ала бастады. Алдағы уақытта біз индустрияландыру бағдарламасы игілігін барынша молынан сезінетін боламыз. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».


 Өнеге өрнектері Қос құдағи – Үрзиба мен Сағыныш апалардың бір-бірімен жарастықты сыйластығын көру қандай бір ғанибет десеңізші! Əңгімелерін бір-бірінен туғызып, шайларын қанып ішіп алған соң, екеуі қосыла отыра қалып, немерелеріне дəп-дəмді етіп самса, бəліштерін пісіруге де, қатарластарымен сыйласып, араласуға да, жақын-жуыққа барысып-келісуге де уақыт табатын бұл қос құдағи кім десеңіздер, бірі – композитор, əнші Жеңіс Сейдоллаұлының анасы Үрзиба болса, екіншісі оның жары Алмагүлдің анасы Сағыныш.

Сґз басы Менің анам бірде Сибан Керей турасында əңгіме қозғалғанда: Ол Сибан емес, Сыйбала ғой деп қалды. Анамның сөзінен тағы бір ескі əңгіменің шеті қылтиғанын ұғып, əшейіндегі білгім келетін əдетіммен: «Мама, сыйбала дегеніңіз не?» – деп сұрағаным бар. Сонда анам тұрып: «Е-е, ол құда мен құда арасындағы сыйластықтың биік шыңы, балам. Құлағыңда жүрсін» деп айтып берген. Ертеде, дүниеге Көшебе, Балта, Тарышы келмей тұрғанда керей шалдың жан дегенде жалғыз қызы болыпты. Бай қызын біразға дейін ұзатуға қимай, оң жақта көп ұстапты. Содан елдің ақсақалдары қолқа салып: «Баланы бұлай ұстауға болмайды, табиғатына қарсы келме», – деген уəжіне тоқтаған əке қызын Уаққа ұзатады. Күн артынан күн өтіп, бір уақытта əке-шеше ұзатылған қызының аяғы ауырлығын естиді. Қызының айыкүні жетті-ау деген мезгілде керей шалдың кемпірі шаңырақ түйеге бесігін салып алып, туған шарананы сұрап алмаққа құдасының ауылына келеді. Құдағидың əлі тумаған балаға бесік алып келген арғы дəмесін артық көрген ауыл-үй, о несі, қызын бергенде өсімін аламын деді ме екен, отының алды, суының тұнығы – тұңғыш немересін кім түйеге артып жіберіпті. Құдағи ессіз адам екен, «айрыласар дос ердің артқы қасын сұрар» деген, мұнысы буынсыз жерге пышақ ұру болды ғой, деп айыптайды. Сонда құда: «Жə, қойыңдар, құдағи жердің үстімен келіп, астымен қайтпасын, бір берген Алла берерін тауыспас, меселін қайтармаңдар», деп баланы бергізген дейді. Сонда мейірленіп, құшағына алып, немересін сүйгенде 20 жылдай семіп қалған ана көкірек иіп кетіп, бəйбішеден сүт шығады. Е, бізге сені бір тайпа ел сыйлап берді ғой, сенің атың Сыйбала болсын, депті дейді бəйбіше баланы алып келгенде қуанған əке. Содан еркелете келгенде Сыйбалаң Сибан болып кетеді. Қызығы сол, Сибанды суалтқан соң бəйбіше жүкті болып, артынан көш үстінде туған ұлға Көшебе деп ат қояды. Одан соң тағы бір ұл дүниеге келіпті. Оның атын балталаса өлмейтін болсын деп Балта дейді. Енді бұрын құдайдан ер бала сұрағанда зар еңіреп жүрген əкенің мерейі тасып, «сарт байыса там салады, қазақ байыса қатын алады» дегендей, не керек күзде тары орып жатқан алқапта аяқ салған күңі босанып тағы бір ұл дүниеге келеді. Оның аты Тарышы қойылады. Ал осылардың бəрінің ноқта ағасы Сибан. Сибан атауында осындай аяулы сыйластықтың сыры бар. Ертеде құдағилар бірбірімен қатты сыйласса, араларында құдағи жүзік жүрген. Ақық салып, қымбат тастармен көмкерілген бұл жүзікті салудың да өз рəсімі болған дейді. Ел-жұрт сыйластықтың тамаша үлгісін көруге жиналады екен. Мал сойылып, бас тартылып, ағайын-туыс жиналып, қос құдағидың бір-біріне құдағи жүзік салғанын тойлайтын болған. Құдағи жүзік қазіргідей бір ғана саусаққа тағылмайды. Ол екі баламыз бір адам болды, енді біздің тілегіміз бір, тұтас болдық, ағайын арасын əрдайым осындай татулықтан айырмасын, деп екі саусаққа бірдей кигізілетін жүзік салынатын болған. Сыйластықтың ғажап үлгілерін бұрынғылар осылай жасап кеткен, деген анам. Үрзиба мен Сағыныш апаларды көрген сайын менің ойыма осы əңгіме оралады. Екеуінің

5

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Ќос ќўдаєи Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

бір-біріне деген құрметін бекіткен бүгінгі күннің сыйбаласы – Олжас ол екеуінің тілегін тұтастырып жіберді.

Їрзиба апа Үрзиба апаны алғаш көргенім есімде. 80-ші жылдардың ортасында дос құрбым Алмагүл тұрмысқа шығатын болып, Арқалыққа сонау Қызылорданың Төретамынан бір автобус құдалар келді. Келіп тоқтаған көліктің ішінен ең алдымен күн қаққан қоңырқай жүзі жадырай, жарқырай күлген əйел адам түскен. Шашу шашылғанда да, кісілермен амандасқанда да сол жадырай күлген, мəз-мейрам болған жүзі еш өзгерген жоқ. Апыр-ай, мына кісі қандай жайдары еді, дедім іштей. Артынан апамен жиі көрісетін болдық. Əсіресе, ойын-той кезінде ол кісі шат-шадыман күйге енеді. Түріне қарап, Үрзиба апа өмірінде еш қиындық көрмеген шығар деп ой түюге болатындай. Бірақ апа жүзінде сызат-сызат сызықтар, əжім салған кестелер бар-тын. Бірде ападан əңгіме сұрадым. Басындағы ақ жаулығын бір түзеп тартып алып, əжім сызған жүзі əлдеқалай алабұртқан ол қандай əңгіме сұрап отырсың, балам деген. Апа, сіздің өміріңіздің бейнетті болғанын Жеңістен естігенім бар, бірақ сіздің мұңайып отырғаныңызды көрмеппін, əңгімеңізді балалығыңыздан бастаңызшы, дедім. – Айналайын, қайдан мұңаяйын, баланың қуанышы, оның табысқа жетіп, ел-жұртқа танылғаны қуат береді ғой. Қазір қайда барсам да Жеңістің анасы деп жатады. Соған марқаямын. Балам өткенде 80 жылдығыңды Алматыда ресторанда тойлаймыз, дейді. Ойлап отырсам, ол тойға елдегі сыйластарым, қадірлес абысын-ажыным, көрші-қолаңымның барлығы қатыса алмайды екен. Келсе, бір оншақтысы ғана келер. Ал Сейдолла марқұм көз жұмғанда шиеттей 10 баламен қалып, қара жамылып отырғанда, осылай болады деп ойладым ба?! Сондықтан Жеңісіме: жоқ, балам, тойды ауылда жаса, дедім. Жан-жақтан достары жиналып, құрметтеп, астыма машина мінгізіп, төбемді көкке жеткізгендей болды. Сонда отырып, балалығым көз алдыма келді. Ата-анадан 4 бала жастай жетім қалдық. Үлкеніміз – Шотай ағам 15те, одан кейінгісі мен. Ағам есеймей жатып қой бақты. Жазғытұрым елден ұзап, колхоз берген киіз үйді тігіп қой бағып жүргенбіз. Қай жөнді үй баға алатын жағдайым бар, кішірекпін. Ағам үйленейін десе, жетім балаға ешкім қызын бермейді, əрі артында 3 сүйретпесі бар деп. Содан не керек, өлдім дегенде ағам келіншек əкелді. Сіңлім екеумізде ес жоқ. Жеңешемнің алдына түсіп жүгіріп жүреміз, тастап кетіп қалып, тағы жалғыз қаламыз ба деп қорқамыз. Үйдің ішіндегі жұмыстан өзге, қой төлдегенде көйлегіміз тоңғақ-тоңғақ болып, қозы бағамыз. Қозыларды көгендеп, аналықтарды тұсап қой да сауамыз. Киетін көйлек те жоқ қой, ауыстыра қоятын. Кешке жуып, таңертең қайта киіп, қозы

соңынан жүгіресің. Бірде сол тоңғақ-тоңғақ көйлегіммен қозы бағып, далада əн салсам керек. Бізге үлкендер ешқашан төлге аяғыңды тигізбе деп үйреткен ғой, ұйықтап, жатып қалған қозыны қолыммен түртіп тұрғызып жібергенім сол еді, артымнан дауыс шықты. «Қызым, амансың ба, өзің əнші екенсің ғой. Үйдегі ақ көйлек киген жеңгең бе?» деп сұрады. «Иə, ағам ғой бағып жүр ғой», – дедім. Сөйтсе, басқарма алдында үйге барыпты, сонда кеш тұрған жеңешем отарға қосылмай ауылда қалған ақсақ қойды аяғымен теуіп қалыпты. Басқарма аға қой бағып жүрген ағама барған, ана келіншек саған жұп болып жарытпас, деп көргенін айтады ғой. Үн-түнсіз үйге келген ағатайым: «Мана үйге аттылы кісі келді ме, сен қойды қалай тұрғыздың?» деп сұрады. Жанымыз шығып барады, сол екі ортада ағамызға: «Ол разъездің қызы ғой, қойды қайдан білсін», деп шыр-пыр болдық. Содан ағам 5 жыл отасып барып, бəрібір ажырасты. Тұрмысқа шықтым. Біздің кезімізде қазіргідей махаббат деп қосыла ма. Жеңгемнің əкесі күйеуімнің шешесіне менің құдашам бар, жасы 17-де, өзі момын, айтқаныңнан шықпайды деп өзі аға-жеңгеме келіп, біздің разъезде бір жігіт бар екенін айтып, əйтеуір сырттан пішілген тонмен танымайтын жігітке қосылдым. Жаз жайлауда жазылып жүрген басым, келін болып кіргенде разъездегі қазылған жертөлеге ендім. Жер хабар бермесін, енем сұмдық қатал болды. Тамақты кілт үйге қойып, кілтін шашының ұшына байлап қоятын. Таңертеңнен тұрып, ел жатқанша бір тыным көрмеймін. Істеген ісім көңілінен шықпайды, əрі сыртымда тұрған дүмді төркін де жоқ. Бірде ағам келіншек алыпты деген хабар келді. Тойға барайын деп айту қайда, енем мен күйеуім тойға қатынасып қайтты. Жеңгеңнің дүниесі келді, ішінде бір масаты шапан, самауыр бар. Соның самауырын алып кел, деді. Ағамның үйіне барып, жеңешемді көрдім, қайтар уақытта енемнің самауырға жібергенін айттым. Обалы не керек, аға-жеңгем самауырды тұрбасымен қолыма ұстатты. Қуанышым қойныма сыймай, оны құшақтаған күйі үйге турасынан жаяу тарттым. Атқақтап соққан жүрегім қуанғаннан жарылып кетердей. Сөйтіп жүргенде, күйеуім əскерге кетті. Мектеп көрмегенмін, хат жазу білмеймін, келген хатты көршінің баласы оқып береді. Шешесіне арнап жазады ғой, арасында сені жаман қатын ренжітпей ме, жаман қатын аман ба, деп сұрап қояды. Ол əскерде жүргенде темір жолға жұмысқа шықтым. Үш жарым жылдан кейін күйеуім əскерден келді. Біреуден ілгері, біреуден кейін өмір кештік, 54 жасымда 10 баламен жесір қалдым. Енемнің қаталдығына жасып, көз жасымды ешкімге көрсетпей жылап алатынмын, сонда отырып, балалығым ба, кейін өзім келін түсіргенде осылай жасап, өшімді аламын ғой деп ойлайтынмын. Бірақ, қарғам, қазір ойлап отырсам, өмірден көп сабақ алған екенмін. Тарынғаным жоқ, бая-шая болып басылып та қалғаным жоқ. Соның

барлығына шыдауға Алла қуат беріпті, балаларымның қуанышына тойсын дегені шығар. Үрзиба апаның мінезінде мəрттік, ісінде кісілігі барлығына талай рет куə болдым. Ол кісі өзі тоғыз ай көтеріп өмірге алып келсе де, күйеуінің апасына берген баласы Болатты ешқашан балам деп айтып көрген емес. Тіпті Болаттың баласы үйленіп, келін түсіргенде шашу шаш дегендерге, жоқ, мен құдай алдында уəде бергенмін, өз апасы тұрғанда олай жасамаймын, деп баспай қойды. Мен ол баланың бейнетін көргенім жоқ, бағып-қақпадым, алақанға салып тəрбиелеген біреудің (жақыным болса да) баласын қалай иемденемін, ертең ана дүниеде не деймін, деген.

Саєыныш апа Сағыныш апа кіндіктен жалғыз. Бірақ жазда Арқалықтан Зерендіге туған жеріне барған сайын ол кісі жалғыз оралған емес. Ере келген туыстың баласы (кейде 2-3-уі) бірнеше жыл қатарынан осы үйде жатып, оқып, дипломын алып ауылдарына қайтып жататын. Өз басым осы конвейердің тоқтағанын көрген жоқпын. Қашанда болсын қаланың үш бөлмелі пəтері босап көрген емес. Өмірінің соңына таман ол кісінің анасы – Рахима апа бірге тұрды. Қолынан инежібі түспей, құрақ құрап, ою ойып үнемі іспен айналысатын. Ал Сағыныш апа тоқыған кесте кілемдерді айтсаңызшы. Көзіңізді ала алмай, қалай қолыңыз сипап кеткенін байқамай қаласыз. Сағыныш апа өмірінің тарихы да еліміздің тарихымен тұстасып жатыр. Бірде жылай, бірде күле отыра əулетінің шерлі шежіресін шерткен ана сөзіне құлақ түрейік. Аталарымыз Қарауыл ішіндегі хан Кенеге ақылшы болған Бөгенбайдан тарайды екен. Ал анамның əкесі Сары Қозған Жəпек бай осы Бөгенбай тұқымы Əбжанмен бесік құда болады. 1928 жылы байларды кəмпескелеген тұста, бір түнде қашқан Жəпек құдасы Əбжанға келіп, екеуміз құдай алдында құда болып едік, енді балаларды айырмайық, Рахима сендерде қалсын, деп Əбжан үйіне қызын тастап кете барады. Содан ол тұқымның бар-жоғынан күні бүгінге дейін хабар шыққан жоқ. Анам Əбжан атасының үйінде бой жетеді, одан Нұрымжанға қосылып шаңырақ көтереді. Бірақ, арада неше жыл өтсе де бір перзент көтермей қояды. Енді басынан күнде таяқ кетпей, енесі Қази: «Сенен лақтаған ешкі артық», деп тепкілеп отырады. Анам байғұс: «Көрген күнім күн емес, тозаққа айналды. Күйеуім жүріс жүріп, ақырында соғыс уақытында өзі басқарма бола тұра, үйдегі атаенем мен саған деп жиналған егістіктен масақ тергенім үшін соттатып жіберді. Сондағысы бір кесе дəн еді. 6 жыл түрмеге кесіліп кете бардым. Сені қайтып көремін деп ойлағаным жоқ», деп жылайтын. Анам түрмеде болғанда мен де небір қиындықты көрдім. Əкем іле басқа əйел алды. Мені үйімнен оқытамын деп, əкемнің қарындасы алып кетті. Таңертең ел ұйықтап жатқанда тұрып, иінағашқа қос шелекті іліп алып су тасимын. Мал жайлап, от жағып, шай қойып үйдегілерді

оятамын. Одан оны жинаймын, кір жуамын, мал суарамын, үйдегі жұмысты аяқтап, енді мектепке барайын десем, бірге оқитын балалар үйлеріне қайтып келіп жатады. Осылайша 3 жыл мектепке бармадым. Осы кезеңде ешқашан қазаннан өзіме арнап құйылған ас ішкен жоқпын. Апамның балалары көп, солардан қалғанын самауыр артындағы бір кесеге жинап отырады. Барлығы ішіп болды-ау дегенде сол жуындыны құйып беретін. Ішпеймін дейтін қайран жоқ, ашсың, сөйтіп жүргенде түрмеден босап шешем келді. Əжем марқұм ол қатын жаман, оған жолама, деп кездестірмейтін. Ақыры бір күні қашып кеттім. Ел іші, бала елден кетпесін деп, əйелі қайтыс болған бір ағайынға шешемді қосты. Құлымбай əкемнің қайтыс болған екі əйелінен 8 бала қалған екен. Шешем барлығын аялап, бақты, енді жалғыз емес, маңайымда тумаса да туғандай ағаінілі, апа-сіңлілі болып қалдым. Өзің көретін Арқалықта қолымда өскен Сəуле сол бір бауырымның қызы еді. Қазір қарап отырсам, қолымнан келгенше көп адамға көмегім тиіпті. Əкемнің жасаған жақсылығы оқымаған сыныптарымды оқыды деген қағаз алып берді. Шешемнің қолына келіп, жетіншіні тəмамдап, техникумға оқуға түстім. Жолдамамен енді салынайын деп жатқан Арқалық ет комбинатына жұмысқа келдім. Бухгалтер болдым. Одан түсті металдар сынығын жинайтын мекеменің директоры, зейнеткерлікке шыққан ша облыстық диспансерде шаруашылық ісін басқардым. Шүкір, жаман болғанымыз жоқ. Қабдылбек екеумізге Алла тағала Алмагүл, Ризагүл есімді екі қыз берді. Тағдырымды құдағиыма жылап айтқанымда, Үрзиба құдағи ұл немере өздеріңдікі деп еді. Сол уəдеде тұрып, Олжасты кішкентайынан бауырымызға салдық. Екі жарым жасқа келгенде Олжас оңбай күйді. Бір самауыр ыстық су үстіне құлап кетіп, Олжасыма 10 рет ота жасалды. Қазір зіңгіттей жігіт болған құлыныма қарасам, көзім тояды. Содан қой, Олжас бөтенсіп кетер деп, оны Алматыға жібердік. Бірақ отыра алмай Олжастың соңынан өзіміз де Алматыға көштік. Басқа жарымаған басым, Алмагүл мен Ризагүлге неше бала болса да туа беріңдер, өзім бағып беремін, дедім. Алмагүл мен Жеңісте 2 қыз, 1 ұл, Ризагүл мен Ға битте 2 қыз, 2 ұл. Барлығын бірге жүріп бағыстым, қазір төрт немерем жұмыс істейді, үшеуі мектепте. Ғабиттер Алматыдан Астанаға көшкілері келетінін айтқанда үйде отыра алмай осылармен бірге келдік. Ғабит үй тұрғызып жатқанда ең болмағанда сорпа-суын дайындап отырайын деп. Осында жүріп, Жеңісті ойлаймын. Түнде кеш келген тықырын естігенде таңертең ерте тұрып, сорпа пісіріп қоятынмын. Осында жүріп: «Ой, менің жағдайымды апамдай ұғатын адам жоқ», деп қоятыны есіме түсіп, еріксіз жымиямын. Өткен жылы анасының тойын жасағанда, кейбіреулер əдейі ме, қайдам, ұлы бардың аты ұлы бар деп қалды. Сонда жанарымдағы жасымды байқап қалған болса керек, Жеңісім: «Апа, келер жылы Зерендіге барып, ата-бабаңызға құран оқытып қайтасыз, уəде беремін» деген құшақтап. Енді хабар айтыпты, маусымда барып ас береміз деп. Соған Үрзиба құдағиым да келмекші, тəубе! Өмірімнің бас кезінде, жас кезімде, балауса балғын тұсымда көп қиындық көрдім. Бірақ балқұрақтың сынбай иілетіні тəрізді, қанша ауыртпалық көрсем де жапырылмай осы күніме аманесен жетіппін. Тағдырыма өкпем жоқ. Жүрген жерімде өзім де маңайымды сыйлап, араласқұралас болған адамдарымды ұмытқан жерім жоқ. Құдайдың берген қос қызына да, екі күйеу балама да, құдаларым мен құдағиларыма да ризамын, дейді Сағыныш апа.

Сґз соѕы Сыйластық. Қамшының сабындай қысқа ғұмырда сыйласып, құдандалы жұрттың бірбірімен бал жаласып, татулықта болғанына не жетсін! Ғалымдардың зерттеулеріне қарағанда, ғаламдық өлшеммен 75 жыл өмір сүрген адам 2 жарым ғана минөт өмір сүргендей екен. Осы 2 жарым минөт ішінде қаншама адамның көңілін қалдырып үлгердік, ойландық па? Ал сыйластықтары көпке үлгі болғандай қос құдағи бір-бірін көруге асығады да тұрады. Лайым осындай құдағилар саны көбейсін!

–––––––––––––––

Суретте: құда-құдағилар – Қабдылбек, Сағыныш, Үрзиба Жеңіс баласымен.

ШАРАЙНА

Əлем жаѕалыќтары

Наразы топ алаѕнан ќуылды Ыстамбұлдың орталығындағы Таксим алаңындағы үкіметке қарсы наразылық акциясын басу үшін таңертеңгілік арнайы мақсаттағы полиция отрядтары келді. Осылайша, наразылық білдірушілерді сулы зеңбіректермен жəне көз жасаурататын газбен қуып таратты.

Алаңда қазіргі уақытта ешкім қалмаған көрінеді. Біздің мақсатымыз полицияны араластыру емес, Кемал Ататүрік ескерткішін тазарту жəне ұсқынсыз плакаттардың көзін жою, деп хабарлаған түрік теледидарының тікелей эфирінде Ыстамбұл губернаторы Хусейн Авни Мутлу. Сондай-ақ, ол азаматтарды полицияның іс-қимылдарына байланысты алаңдамауға шақырған. Ұсталғандар мен зардап шеккендер туралы ешқандай мəліметтер жоқ.

Экс-агент əшкерелеулерін ўлєайта тїспек Елдің арнайы қызметтері PRISM бағдарламасы арқылы жүзеге асыратын жаппай интернеттыңшылық туралы айтып берген АҚШ Орталық барлау басқармасының бұрынғы қызметкері Эдвард Сноуден одан да зор əшкерелеулер жасамақ ниетте.

Бір журналистің айтуынша, əзірге Орталық барлау басқармасының бұрынғы агенті берген хабарларды жариялаудың уақыты туралы мəселе шешілуде. Ол берген құжаттар ондаған мақалалар жазуға мүмкіндік береді. Біз осы мəліметтердің бəрін пайдаланбақшымыз, деп мəлімдеген репортер. Қазіргі уақытта Эдвард Сноуденнің қайда жасырынып жүргені белгісіз көрінеді.

Террорлыќ актілер кїшейіп тўр Ирактың солтүстігінде орын алған террорлық актілер мен содырлардың тікелей шабуылдары салдарынан 70-тен астам адам зардап шеккен. Сонымен бірге, елде жанкешті-бомбалаушылар əрекеттері мен қарулы шабуылдар орын алып отыр.

Жақында Диала провинциясындағы Джидайдат-əл-Шатт қаласында үш бірдей автомобиль жарылған. Мосулда терроршылар жергілікті полиция басқармасына шабуыл ұйымдастырып, жанкешті-терроршылар шабуылы мен зымырандық атқылау салдарынан 24 адам қаза тапқан. Олардың көпшілігі полицейлер мен əскери қызметшілер көрінеді. Маусымның басынан бері Иракта терактілер салдарынан 100-ден астам адам қаза тауып отыр.

Ядролыќ ќарулар туралы мəлімдеді Голландияның экс-премьер-министрі Рууд Любберс ел аумағында америкалық ядролық қарулардың бар екендігін мəлімдеген. Оның айтуынша, Солтүстік Бранбант провинциясындағы Волкель əуе базасының жерасты бункерлерінде 22 ядролық оқтұмсық сақтаулы тұр.

Голландия əскери-əуе күштерінің өкілі саясаткердің мəлімдемесін сынға алды. Мұндай жəйт туралы ешқашан ашық айтуға болмайды, бұрынғы премьер ретінде мұны өте жақсы біледі, деп атап көрсеткен ол. Осылайша саясаткер Нидерландтағы ядролық қару тақырыбын көпшілік алдында талқыламау туралы уағдаластықты бұзған.

Əуе диспетчерлерініѕ ереуілі Францияның басты əуежайларында шамамен 1,8 мыңдай рейстер кейінге қалдырылды. Оған əуе диспетчерлерінің ереуілдері себепкер болып отыр.

Франциядағы ереуілдерді Еуроодақтың қарарларына сəйкес саланы бейтараптандыруға қарсы наразылық белгісі ретінде кəсіподақтар ұйымдастырған. Брюссельдің пайымынша, Еуропада «біртұтас аспан» құрылуы тиіс, ол əуе кеңістігін ұлттық принцип бойынша бөлшектеуді таратып, ЕО шеңберінде бірегей басқару орталығын құруды қарастырады. Ереуілдер үш күнге созылмақшы.

Нґсер жаѕбыр əкелген шыєын Өткен бірнеше күн ішінде нөсерлете жауған жауын салдарынан Қытайдың түрлі аудандарында 3,57 млн. адам материалдық зардап шекті.

Елдің 10 провинциясында неғұрлым күрделі ахуал қалыптасып отыр. Олардың қатарында Хубэй, Хунань, Цзянси, Аньхой, Юньнань жəне Гуйчжоу провинциялары бар. Ресми мəліметтер бойынша, 13 адам табиғат апатының құрбанына айналған. Нөсер жаңбыр 287 мың ауылшаруашылық алқаптарын жойып, 1,5 мыңнан астам тұрғын-жайларды құлатқан. Шығынның жалпы көлемі 209 млн. доллар болады деп бағаланып отыр.

Алеппоны ќайтаруєа дайындалуда Сирияның əскери командованиесі таяу күндері Алеппо провинциясындағы қарулы оппозиционерлерге қарсы кең ауқымды операция бастауды жоспарлап отыр.

Операцияның мақсаты – бүлікшілер ұстап тұрған қалалар мен деревняларды босату. Сириялық «Əл-Ватан» газеті өз тарапынан əскерилер операцияға дайындықты бастап кетті деп жазуда. Еске сала кетейік, бұған дейін Сирия үкіметі қарулы оппозицияның Ливанмен шекарадағы басты тірегі болып табылатын Кусейр қаласын толық бақылауға алғанын хабарлаған болатын.

Президент реактор ќўрылысында болды Иран президенті Махмұд Ахмадинежад Арака қаласы ауданындағы ауыр судағы зерттеушілік реактор құрылысы жүріп жатқан жерде болды.

Интернет-БАҚ-тардың хабарлауынша, Иранның атом энергиясы жөніндегі ұйымының басшысы Ферейдун Аббаси инженерлердің бұл реакторды 2014 жылдың наурызында іске қосуды жоспарлап отырғанын мəлімдеген. Осы орайда, МАГАТЭ бас директоры Юкия Амано 3 маусым күні Иранның ядролық проблемаға қатысты ұстанымын, сонымен бірге, жоғарыда аталған реактор құрылысын сынға алған болатын. Ол Иранның ядролық жобасы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің қарарларына қайшы келеді деп атап көрсеткен-ді. Интернет материалдары негізінде əзірленді.


6

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

 Туыстық туы

Қ

азақстан мен Өз бек стан ның қарым-қаты нас тары үйлесімді дамудың жаңа сапалы кезеңіне көтерілуде жəне ол екі мемлекет халықтарының əл-ауқатын жақ сартуға, сондай-ақ Орталық Азия аймағындағы тұрақтылық пен бейбітшілікті қамтамасыз ету мүддесіне бағытталып, саяси ықпалдастықты одан əрі нығайту, сауда-экономикалық ынтымақтастықты жан-жақты кеңейту үрдісімен ерекшеленеді. Өзбекстан Қазақстанның негізгі əріптестерінің бірі болып табылады, бұл көршілес елдің экономикалық əлеуеті мен саяси рөлінің өңірдің дамуымен тікелей сабақтастығымен түсіндіріледі. Егеменді жəне тəуелсіз даму жылдарында Өзбекстанда мұнай-газ саласы, сондай-ақ тоқыма, ауыл шаруашылығы, құрылыс жəне

 Қылмыс пен жаза

Барар жері, басар тауы ќалмады

2013 жылғы 13-14 мау сым күндері Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Өзбекстан Рес пуб ликасына ресми сапары өтеді. Сапар барысында біздің елдеріміз арасындағы көп қырлы əріптестіктің жоғары деңгейін көрсететін маңызды құжаттарға қол қойылатын болады. Қазақстан мен Өзбекстан көшбасшылары саяси жəне саудаэкономикалық салалардағы ынтымақтастықты одан əрі нығайту жөнінде алға қойып отырған міндеттерді шешуде Өзбекстан Республикасының Пре зи денті И.Каримовтің өткен жы лы қыркүйекте өткен Аста наға ресми сапары, Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі С.Ахметовтің 2012 жылғы желтоқсандағы Өзбекстанға ресми сапары, Екіжақты ынтымақтастық

Ќазаќстан – Ґзбекстан:

ЫНТЫМАЌТАСТЫЌТЫЅ ЖАЅА КҐКЖИЕГІ Бөрібай ЖЕКСЕМБИН,

Қазақстан Республикасының Өзбекстан Республикасындағы Төтенше жəне өкілетті елшісі.

туристік салалар қарқынды дамыды. Автомобиль өнеркəсібінде елеулі жетістіктерге қол жеткізген Өзбекстан ТМД шеңберінде жеңіл автомобильдерді ірі экспорттаушы, сондай-ақ көлік коммуникациялары мен логистикада айтарлықтай табыстарға қол жеткізді. Елде 2008 жылдан бастап «Науаи» еркін индустриялық-экономикалық аймағы, 2012 жылдан – «Ангрен» еркін ин дустриялық-экономикалық ай мағы жұмыс істейді, 2013 жы лы «Жызақ» жаңа еркін экономикалық аймағын құру көзделген. Бұл еркін экономикалық аймақтарда елдің логистика мен транзит салаларындағы мүмкіндіктері біртіндеп жүзеге асырылуда. Бүгінде Өзбекстан аймақтық қауіпсіздікті сақтау мен нығайтуда, соның ішінде Ауғанстандағы бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауда маңыз ды рөл атқарады. Саяси көзқарас тұрғысынан Қазақстан мен Өзбекстан қазіргі заманғы халықаралық қатынастар жүйесінде тең құқықты əрі жауапты субъектілер болып табылады əрі Еуразия кеңістігінде айрықша орынға ие. Мемлекет басшыларының тұрақты кездесулері аймақтық жəне халықаралық саясаттың ең өзекті мəселелері бойынша ортақ шешім табуға мүмкіндік береді. Астана мен Ташкент БҰҰ, ШЫҰ, ТМД, ЕҚЫҰ жəне өзге де халықаралық ұйымдарда тығыз ықпалдасып келеді. Қазақстан мен Өзбекстан нақты ұсыныстарды өзара ілгерілету арқылы ядролық таратпау режімін нығайтуға қатысуда. Бұл Астананың Біріккен Ұлттар Ұйымы аясында Ядросыз əлем жалпыға бірдей декларациясы бастамасын ілгерілету бойынша екі елдің ортақ ұстанымдарынан, сондай-ақ Орталық Азия айма ғында ядролық қарудан азат аймақ құрудағы үйлескен қимылдарынан көрінеді. Өткен жылы қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясының 67-ші сессиясында тиісті қарар қабылданды. Жалпы, екіжақты қатынастарда өткен екі онжылдықта қол жеткізілген оң нəтижелер, жоғары жəне үкіметтік деңгейдегі байланыстар серпіні кең ауқымды ынтымақтастықты одан əрі дамытуға берік негіз қалады.

бойынша үкіметаралық комиссияның Ташкенттегі 2012 жылғы қарашадағы отырысы, Қазақстан Сыртқы істер министрі Е.Ыдырсовтың 2013 жылғы нау рыздағы жұмыс сапары жəне қазақстандық парламенттік делегацияның Өзбекстанға өткен сəуір айындағы сапары елеулі рөл атқарды. 3-4 маусым күндері Астанада Екіжақты ынтымақтастық бойынша үкіметаралық комиссияның 13ші отырысы өткенін атап өткен жөн. Мұның барлығы кешенді түрде қазақ-өзбек қарым-қатынастарын стратегиялық əріптестік деңгейіне шығарды, оның негізінде екі елдің ұлттық мүдделерін сақтау, аймақтық жəне халықаралық ауқымда тұрақтылық пен қауіпсіздікке септесу мақсаттары тоғысқан. Қазақстан мен Өзбекстан көптеген аймақтық жəне жаһандық мəселелер бойынша ұқсас ұстанымда. Жалғасып отырған əлемдік қаржы дағдарысы жағдайында, əрине, сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту бірінші кезекті мəнге ие екендігі түсінікті. Қазақстан Өзбекстанның Ресей мен Қытайдан кейінгі ірі сауда əріптестерінің бірі. Соңғы жылдары біздің елдеріміз арасындағы сауда айналымының орнықты өсу үрдісі байқалады. 2009-2012 жылдары Қазақстан мен Өзбекстанның өзара сауда айналымы 2 еседен астам өсті. Өзбекстанның Статистика жөніндегі мемлекеттік комитетінің мəліметтері бойынша, егер 2009 жылы біздің елдеріміз арасындағы өзара сауда көлемі 1,3 млрд. АҚШ доллары болса, 2012 жылы 2,7 млрд. АҚШ долларын құрады. Сауда айналымының өсіміне əсер ететін факторлардың бірі деп

Балабаќшалар мемлекеттік тілге ден ќойды Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы жəне балаларды мектепке дейінгі тəрбиемен жəне оқытумен қамтамасыз ету жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған «Балапан» бағдарламасын жүзеге асыру аясында Ақмола өңірінде нəтижелі жұмыстар жүргізілуде. Облыста жаңадан балабақшалар салынып, қараусыз қалған немесе жеке меншікте болған балабақшаның ғимараттарын қайтарып, күрделі жөндеу жұмыстары өткізілуде. Бүгінгі таңда облыс бойынша 491 мектепке дейінгі ұйым жұмыс істейді, оның 154-і балабақша, ал 337-сі шағын орталықтар. Аталған ұйымдарда таза қазақ тілінде тəрбие беретін 40 балабақша, 138 шағын орталық жəне 84 аралас балабақшаларда 655 топ қазақ тілінде тəрбие береді. Мұнда 14825 бала тəрбиеленеді. Бұл барлық тəрбиеленушілердің 51,8 пайызын құрайды. Соңғы бір жылдың ішінде мектепке дейінгі мекемелерге 3451 бала келген. Солардың ішінде 2980 бала қазақ тілінде тəрбие беретін топтарға барады. Назар саларлығы, мемлекеттік тілде тəрбие алатын бүлдіршіндердің арасында қазақ отбасыларының ғана емес, басқа да ұлт өкілдерінің саны артуда. Сəби кезінен ана тілінде білім алатын ұрпақтың болашағы жарқын екені анық. Облыстық білім басқармасының ақпараты бойынша ағымдағы жылы 32 мектепке дейінгі ұйым пайдалануға берілмек. Атап айтқанда, 10 балабақша, оның ішінде 8 балабақша салынып жатса, екеуі мемлекетке қайтарылып, күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде жəне 22 шағын орталықтың ашылуы жоспарланып отыр. Сондай-ақ, қолданыстағы шағын орталықтарды ұлғайту қарастырылған. Осының нəтижесінде облыста 3461 бүлдіршін мектепке дейінгі тəрбиемен жəне оқытумен қамтылатын болады. Мұның өзі мемлекеттік тілде тəрбие беретін топтардың санын арттыруға ықпал ететіні анық. Ақмола облысы.

компаниялар өкілдіктерінің ашылуы жəне бірлескен кəсіпорындардың құрылуын айтуымызға болады. Бүгінде Өзбекстан аумағында қазақстандық қаржының қатысуымен 178 кəсіпорын жұмысын жүргізуде, соның ішінде 143 бірлескен кəсіпорын жəне 35 кəсіпорын 100 пайыздық Қазақстан бизнесі үлесінде, ал Қазақстанда 118 өзбек кəсіпорны əртүрлі салаларда жұмыс істейді. Қол жеткізілген көрсеткіштер сауда-экономикалық қаты нас тарды одан əрі дамытуға жағымды əрі сенімді фактор ретінде бағалауға лайық. Қазіргі уақытта екіжақты, сондай-ақ көпжақты сауда-экономикалық қатынастарға, соның ішінде ТМД шеңберіндегі Еркін сауда аймағы туралы шартты қоса алғанда, өзара тиімді инвестициялық ынтымақтастықты ілгерілету, транзиткөлік коммуникацияларын тиімді пайдалану, кəсіпкерлер арасындағы тікелей байланыстарды кеңейту мен ынталандыру, капитал мен жұмыс күштерінің еркін қозғалысы, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу мен жеткізу жəне басқалары үлкен үлес қосып отыр. Қазақстан мен Өзбекстанның бизнес-қоғамдастығы арасында экономиканың əртүрлі салаларында тығыз байланыстарды жолға қою өзекті бола түсуде. Екі елдің Сауда-өнеркəсіп палаталары арасындағы ынтымақтастықты дамыту да заман талабына сай, бұл өз кезегінде Қазақстан мен Өзбекстан кəсіпорындары арасындағы өзара байланыстарды ынталандыруға септігін тигізбек. Ресми Ташкент халықаралық ма ман дандырылған ЭКСПО-2017 көрмесін өткізетін орын ретінде Астананың кандидатурасын қолдаса, бұл маңызды іс-шараға қатысу үшін де өз өкілдерін жіберетін болады. Уақыт өткен сайын Орталық Азиядағы мемлекеттер үшін суэнергетикалық қорларды тиімді пайдалану ерекше маңызға ие болуда. Өзбекстан Президенті И.Каримовтің Қазақстанға 2012 жылғы қыркүйектегі сапары барысында мемлекет басшылары біздің елдеріміздің су-энергети калық мəселелер бойынша ұстанымдары ортақ екендігін мəлімдеді. Екі мемлекет те бұл саладағы мəселелер халықаралық құқық нормаларына сəйкес жəне аймақтағы барлық елдердің мүдделерін ескере отырып шешілуі қажеттігін жақтайды.

Қазіргі кездегі су жөніндегі дауларды саяси үнқатысусыз жəне Орталық Азиядағы барлық мемлекеттердің, əсіресе, шекарааралық өзендердің төменгі сағасында орналасқан елдердің мүдделерін ескерместен шешу мүмкін еместігі айқын. Трансшекаралық өзендердің, əсіресе, Сырдария өзенін тиімді пайдалану бойынша екіжақты жəне кейіндері төртжақты келісімдерге қол қоюдың өзектілігі сезілуде. Су қорлары төңірегіндегі ағымдағы күрделі мəселелерді кейінге қалдыру Орталық Азияның барлық мемлекеттері үшін қатерге айналуы ықтимал. Жалпы, Қазақстан Өзбекстанмен экономикалық ынты мақ тастықты дамытуға басым мəн береді. Бұл оң үрдіс келешекте де жалғаса бермек, өйткені, оның түпкі мəні біздің халық тарымыздың бақуаттылығы мен игілікке қол жеткізу мақсатын көздейді. Өзара тату көршілестіктің маңызды шарты ретінде мəдени-гуманитарлық ынтымақтастықты атауымыз қажет. 2012 жылы Ташкентте Өзбекстан басшылығының белсенді қолдауымен Қазақстан мен Өзбекстан арасында дипломатиялық қатынастардың орнағанына 20 жыл толуы аясында «Қазақстан мен Өзбекстан ын тымақтастығына 20 жыл: өткені, бүгіні жəне келешегі» ат ты Халықаралық ғылыми-тə жірибелік конференция, сондай-ақ қыркүйек айында Өзбекстандағы қазақ киносының күндері, ал жылдың соңында қазақ жəне өзбек шығармашылық ұжымдарының, өнер жұлдыздарының қатысуымен салтанатты мерекелік концерт өткізілді. Сондай-ақ, қазақ стан дық белгілі скрипкашы Ордабек Дүйсеннің жеке концерті беріліп, қазақстандық телеарна жобасы бойынша «Ағайын» бағдарламасы үшін Өзбекстанда тұратын қазақ диаспорасының өмірі жайында деректі фильмдер түсірілді. Мəдени-гуманитарлық байланыстарды одан əрі нығайту мақсатында қазіргі уақытта екі елдің мүдделі мемлекеттік органдары Қазақстан мен Өзбекстанның 2013-2015 жылдарға арналған мəдениет саласындағы ынтымақтастық бағдарламасын əзірлеуде. Уақыттың өзі біздің елдерімізде өзара диаспоралардың үлкен саны тұратындығы шекарамаңылық жəне гуманитарлық ынтымақтастықты

арттыруда маңызды рөл атқарып, олар Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы достықтың нағыз алтын көпірі болып отырғандығын дəлелдеді. Қазақстан мен Өзбекстанда тəуелсіздік алған сəттен бастап ұлтаралық жəне конфессияаралық келісімді нығайтуға айрықша мəн беріліп келеді. Екі мемлекетте де тарихи һəм мəдени құндылықтар қайта жаңғыртылуда, қос елде де ұлттардың төл мəдениеті мен салт-дəстүрлерін сақтап, дамытуға тиісті жағдайлар жасалған. Қазақ халқының тарихи тұлғалары Төле би мен Əйтеке бидің этномемориалдық ке шен дерінің Өзбекстан аумағында тұрғандығының да тарихи мəнін атап өтуіміз керек. 2012 жылғы сəуірде Қазақстан Республикасының Өзбекстан Республикасындағы Елшілігінің жəне жергілікті атқару билігінің қолдауымен Науаи облысында «Əй теке би» этномемориалдық кешенінің ашылу салтанаты өткізіліп, оған екі елдің зиялы қауым өкілдері, ғалымдары мен қоғам қайраткерлері қатысты. Қазіргі уақытта осынау қайта жаңғыртылған кешендер жергілікті жəне қазақстандық азаматтардың тəу ететін қастерлі орындарына айналған. Мəдени салада да екі ел ынтымақтастығы жарасым тауып отыр. Бұған мысал ретінде ұлттық театрлар мен шығармашылық ұйымдардың өзара гастрольдік сапарлар алмасуын айтуға болады. Мəселен, жыл сайын өзбек театр ұжымдары Алматы қаласында өткізілетін Орталық Азия халықтары театрларының фестиваліне қатысады. Сондай-ақ «Достық тамырлары», «Мəңгілік достық» жəне өзге де деректі фильмдер бірлесіп түсірілді. Өз кезегінде Қазақстанның мəдениет жəне өнер өкілдері Өзбекстанда өтетін «Шарқ тароналари» музыкалық фестиваліне үзбей қатысып келеді. Қорыта келгенде, Қазақстан мен Өзбекстан егеменді даму кезеңінде ұлттық, саяси жəне экономикалық дамудың өз үлгілерін қалыптастырғанын атап айтқан жөн. Мұның барлығын екі елдің экономикаларының орнықты өсуі, олардың кезең-кезеңмен жүйелі əртараптандырылуы инфрақұрылымдардың дамуы, мəдениет пен спорт, денсаулық сақтау мен білім бе ру жүйелерінің нығаюы айқын көрсетеді. Қазіргі халықаралық үдерістерді болжауға болмайтындығын, Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкада орын алып отырған деструктивті үрдістерді жəне Ауғанстандағы тұрақсыздықты назарға алатын болсақ, Қазақстан мен Өзбекстанның Орталық Азия аймағындағы ұзақ мерзімді тұрақты дамуды қамтамасыз етуге бағытталған өзара саяси ықпалдастығын тығыз үйлестіру мəселесі барынша өзекті бола түседі. ТАШКЕНТ.

Кезінде елде жүргенде биліктің майлы тетігін ұстап, ойына келгенін істеп, рахаттана ішіп-жеген БТА банктің бұрынғы басшысы Мұхтар Əбілəзовтің соңғы сағаттары соғатын күні жақындап қалды. Өйткені, оның қылмыстары бір емес, бірнеше елде əшкереленіп, соған орай оған бірнеше мемлекет қылмыстық іс ашып отыр. Мəселен, қазір бұрын барынша құпия да жұмбақ болып келген оффшорлық аймақтардағы ақша айналымы жөніндегі деректер судың бетіне қалқып шығып жатыр. Ол енді тылсымның сыры болудан қалды. Себебі, əуелде лаңкестік мақсаттарға жаратылып келген мұндай шоттарды жасыру мүмкін болмай тұр. Сөйтіп, қашқандар мен пысқандар үшін талай жыл «қаржы жұмағы» болып келген оффшорлар өз бетперделерінен сыпырылуда. Сол тізімдегі ең соңғы бекініс – Кипрдегі банктер еді. Мұнда, əсіресе, осы банктердің өзі банкроттық халге жеткеннен кейін шегінер жері таусылды. Соның толқынында Мұхтар Əбілəзовтің жымдап жасырған ақшалары да ақ айдынның жүзіне андағайлап шыға келді. Осылайша Əбілəзов секілді алаяқтардың қаржы қазанындағы соңғы қорғаныс қамалдарының тас-талқаны шықты. Бұл тұрғыда Швейцария тіпті ілгері кетті. Онда таяуда «Салық мəселелеріндегі халықаралық көмек туралы» деп аталатын жаңа заң күшіне енді. Міне, осыған орай жоғарыда айтқанымыздай, енді Мұхтар Əбілəзовтің тақырға отыратын күні алыс емес. Қазір Қазақстанның құқық қорғау органдары Мұхтар Əбілəзовтің БТА банк қаржыларын ұрлау, ұйымдасқан қылмыстық топ құрып, оған басшылық жасау, қылмыстық жолмен алынған табыстарды жасырып, оны сыртқа асырып жіберу жəне банк қаражатын заңсыз пайдалану фактілері бойынша қылмыстық

Алаяқтық жолмен жан бағып, мал табамын деп ойлаған Алматы қаласының тұрғыны Р.Нажмиев оңбай опық жеді. Ол бар өмірін өксітіп, жалындаған жастық шақтағы 16 жыл ғұмырын темір тордың арғы жағындағы тар төсекке таңылуға арнады. Р.Нажмиев артқы тік ішегіне 8 түйіннен героинді жасырып, ал қалған 25 түйіншекті жұтып, шекарадан «Алматы-Но восібір» авиарейсі арқы лы өтпек болған. Алайда, Алматы қаласы əуежайының халықаралық ұшу залында қыз меттік-іздестіру итін пайдалану арқылы Алматы қаласы бойынша кедендік бақылау департаментінің қызметкерлері Нажмиевтің тұла бойында тұнып тұрған контрабандалық есірткі заттарын анықтады. Сөйтіп, ол есірткі заттарын

Жекешелендіру объектілерін сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру объектілерін сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Коммерциялық тендер 2013 жылғы 16 шілдеде сағат 15-00-де өткізіледі. Өтінімдерді қабылдау хабарлама жарияланған сəттен басталады жəне 2013 жылғы 15 шілдеде сағат 15-00-де аяқталады. Коммерциялық тендерге мынадай ЖШС-дағы мемлекеттік қатысу үлесі қойылады: Ұйымның орналасқан жері

«SPORT & ks» газетінің редакциясы» ЖШС

Астана қаласы, Уəлиханов көшесі, 63, 7-пəтер

Қызмет түрі

Жарғылық капиталдан сатылатын мемлекеттік үлестің пайыздағы мөлшері

Бастапқы (алғашқы) бағасы, теңгемен

Кепілді жарна мөлшері, теңгемен

Тендер шарты

Баспагерлік, редакциялық қызмет; полиграфия өнімдерін шығару, сатып алу, өткізу

100

2 500 000 (7 959 000)

1 193 850

1. Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің қызмет бейінін үш жыл бойы сақтау.

Коммерциялық тендер өткізудің тəртібі. Коммерциялық тендердi өткiзу барысында комиссия ұсынысы жекешелендiру объектiсi үшiн бiршама жоғары мəнге ие болған жəне тендердiң шарттарын қанағаттандырған қатысушыны тендердiң жеңiмпазы деп жариялайды. Ұсыныстар жабық конвертте жазбаша ұсынылады. Егер коммерциялық тендерде екi жəне одан көп қатысушының ұсынысы бiрдей бағаға ие болса жəне тендер шарттарын қанағаттандырса, онда жеңiмпазды анықтау үшiн олардың арасында жекешелендiру объектiсiнiң бағасы бойынша сауда-саттықтардың ағылшын əдiсi қолданыла отырып аукцион өткiзiледi. Егер тiркелген қатысушылардың саны екеуден аз болса, онда жекешелендiру объектiсi бiр ғана қатысушыға сатылуы мүмкiн үшiншi жəне одан кейiнгi сауда-саттықты қоспағанда, тендер өтпеген болып саналады. Өтiнiмдердi қабылдайтын жəне саудасаттық өткізілетін орын: Астана қаласы, Жеңіс даңғылы, 11, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті, 905-бөлме. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мыналарды: 1) сауда-саттыққа қатысуға өтінімді; 2) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, жеке тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық

органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін жеке тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; заңды тұлғалар үшін: жарғының жəне заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы куəлігінің нотариалды куəландырылған көшірмесін, салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны салықтық есепке қою фактiсiн растайтын салық органы берген құжаттың көшiрмесi не аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелерін, сондай-ақ ағымдағы шоттың болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін заңды тұлғаға бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; 3) кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 4) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондайақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет.

табылды. Италиялық құқық қорғау органдары Əбілəзовті анықтау мен ұстау бойынша шараларды əлі де жалғастыруда. Ал Еуропада қашқын банкирдің ісі бойынша сот тергеулері жүріп жатыр. Енді оның халықаралық деңгейге жеткізген алаяқтық сызбасының қитұрқысын зерттеуге ирланд билігі де қосылды. Міне, Əбілəзовтің барар жері, басар тауы қалмады десек те болады. Алмас БОЛАТОВ.

Он алты жылєа сотталды

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ! Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитеті республикалық меншік объектісін сату бойынша коммерциялық тендерді өткізу туралы хабарлайды

Ұйымның атауы

істерді тергеуді жалғастырып жатыр. 2009 жылғы 6 наурызда Əбілəзовке халықаралық іздеу жарияланды. Бұдан бөлек, оған Ресей Федерациясы мен Украинаның құқық қорғау органдары да өз елдеріне қатысты бірқатар ауыр қылмыстар жасағаны үшін оны іздестіре бастады. 2012 жылғы ақпанда Ұлыбританияда Лондон Жоғары Сотының шешімімен сотты сыйламағаны үшін Əбілəзовке 22 ай мерзімге түрмеге отыру жазасы кесілген. Алайда, ол Англияның сот төрелігін орындаудан қашып кетті. Үстіміздегі жылғы мамырдың 28-нен 29-на қараған түнде Италия полициясының Рим қаласы маңындағы болжамды тұрып жатқан жерінде Əбілəзовті анықтау мен ұстау бойынша шаралар кезінде оның зайыбы Алма Шалабаева мен кəмелетке толмаған қызы Алуа Əбілəзова

Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Сауда-саттыққа қатысуға ниет білдірген тұлғалардың өтініштерін қабылдау жəне оларды тiркеу талап етілген құжаттардың толық жинағы болған кезде жүргізіледі. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Астана қаласындағы қазынашылық комитетіндегі ЖСК KZ420705012170034006 депозиттік шотына төленеді, БСН 980240000950, СТН 031400130617, БСК KKMFKZ2A, төлем мақсатының коды 171, бенефициар коды 11. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің орналасқан жері: Астана қаласы, Жеңіс даңғылы, 11, 905-бөлме. «SPORT & ks» газетінің редакциясы» ЖШСдағы мемлекеттік қатысу үлесінің құнын бағалау туралы есеппен www.gosreestr.kz сайтында танысуға болады. Анықтама үшін телефондар: (8-7172) 71-7189, 71-71-92, 71-71-91.

шекарадан өткізу мақсатында заңсыз иеленген жəне салмағы 174,95 грамм аса ірі мөлшерде героинді денесінде сақтап, тасымалдамақ болған. Осыған байланысты Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты 2013 жылдың 31 қаңтарындағы үкімімен ҚКтің 259-бабының 3-бөлігінің «в» тармағы, 24-бабының 3-бөлігі – 250-баптың 4-бөлігімен оны кінəлі деп танып, 16 жылға бас бостандығынан айырып, мүлкін тəркілеп, жазасын түзеу колониясының қатаң режімінде өтеуге үкім шығарды. Сот үкімі заңды күшіне енді. А.СƏРСЕМБАЕВ, Бас көлік прокуратурасы басқарма бастығының орынбасары.

Алматы облысы табиғи ресурстар жəне табиғатты пайдалану реттеу басқармасы мемлекеттік орман қоры учаскелерінің орман ресурстарын ұзақ мерзімге пайдалануға беру туралы орман шаруашылығы мемлекеттік мекемелерінің төмендегі орманшылықтарында орманды пайдаланудың түрлері бойынша тендер қайтадан өткізілетіні туралы хабарлайды: 1. Бақанас орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Ақкөл орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №2 лот – Бақанас орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін. 2. Қаскелең орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Қызылтаң орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін. 3. Кеген орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Екіаша орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №2 лот – Екіаша орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №3 лот – Ұзынбұлақ орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін. 4. Нарынқол орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Текес орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №2 лот – Текес орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №3 лот – Текес орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін. 5. Талдықорған орман шаруашылығы орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Қаратал орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №2 лот – Қаратал орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №3 лот – Қаратал орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №4 лот – Қаратал орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №5 лот – Текелі орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №6 лот – Текелі орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №7 лот – Аралтөбе орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін. 6. Ұйғыр орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Шарын орманшылығы - сауықтыру, рекреациялық жəне спорттық мақсаттар үшін; №2 лот – Шарын орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №3 лот – Шарын орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №4 лот – Кетмен орманшылығы – аң шаруашылығы қажеттілігі үшін. 7. Үйгентас орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Қабанбай орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №2 лот – Көкжар орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №3 лот – Көкжар орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №4 лот – Көкжар орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №5 лот – Көкжар орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін; №6 лот – Көкжар орманшылығы - жанама орманды пайдалану үшін. 8. Алакөл орман шаруашылығы мемлекеттік мекемесі: №1 лот – Көктұма орманшылығы – аң шаруашылығы қажеттілігі үшін. Тендерге “Мемлекеттік орман қоры учаскелеріндегі орман ресурстарын ұзақ мерзімді пайдалануға беру жөнінде тендерлер өткізу Ережесіндегі” 3-тараудың 14-тармағының 2-тармақшасында көрсетілген біліктілік талаптарына сəйкес келетін қарымды қатысушылар жіберіледі. Тендерлік құжаттамалар пакетін 2013 жылғы 16 шілдеде сағат 11.00-ге дейін мына мекенжайдан алуға болады: Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 26, 304-бөлме, жұмыс күндері сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін. Тендерге қатысу үшін, қарымды қатысушылар тендерлік өтінімдерін желімделген конверттерге салып, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 26 мекен-жайындағы 304-бөлмеге тапсырады. Тендерлік өтінімдерді тапсырудың соңғы мерзімі 2013 жылғы 17 шілде сағат 10.00-ге дейін. Тендерлік өтінімдер салынған конверттер Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 26-үй мекен-жайындағы табиғи ресурстар жəне табиғатты пайдалану реттеу басқармасындағы 304-бөлмеде 2013 жылғы 17 шілдеде сағат 11.00-де ашылатын болады. Қарымды қатысушылар тендерлік құжаттар салынған конверттердің ашылуына қатыса алады. Қосымша ақпарат пен анықтамаларды мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7282) 27-30-41.


www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

 Журналист жолда жүргенде

 Зерде

Қазір əр үй өз алдына бір «колхоз». Мысалы, Сарыағаш ауданында 64 мың гектар жер бар екен. Оның 32 мыңын 11 400 шаруа қожалықтары иеленіп отыр. Міне, осыдан кейін əрбір отбасы өз алдына бір шаруашылық демеске амалың жоқ. Олардың өзі бір қосылып, бір бөлініп жатқандықтан, қазір жер дауынан аяқ алып жүре алмайсыз. Көп болған соң əкімдер де, басқа да құзыретті органдар бұл дауға анау айтқандай мəн бере қоймайды. Əйтсе де, жыл басында Түлкібас ауданының Балықшы ауылында болған қанды оқиға елді дүр сілкіндіріп, билікті бұл мəселеге басқаша қарауға мəжбүр еткені рас. Сол жолы Балықшыдағы екі отбасының арасында жер дауы тұтанып, ашынған жігіт ағасы төрт бірдей адамды мылтықпен жер жастандырып, артынша өзіне өзі қол салған-тын. Иə, шынында жер дауы жеңіл-желпі қарайтын мəселе емес. «Егемен Қазақстан».

Жақында Сарыағаш ауданы, Қошқар ата ауылдық əкімдігі, Жамбыл ауылының бір топ тұрғындары екі жылдан бері шешімін таппай жатқан жер дауын айтып, редакцияға хат жолдапты. Хаттағы арыздың соңына қырық адам қол қойған. Осыншама адамның өре түрегелгеніне қарағанда бұл даудың жеңіл-желпі қарайтын дүние емес екенін аңдап, Жамбыл ауылына жол тарттық. Сондағы көргеніміз мынау еді. 2007 жылы Қошқар ата ауыл əкімдігіне қарасты «Келес мақта» ЖШС тарап, жерін ұжымдарға бөліп береді. Міне, қолымызда хаттама тұр. Онда ауылда үлкен жиналыс өтіп, бұрынғы ұжымның салық орындарына 30 миллион теңгеге жуық ақша қарыз екені айтылады. Қарыздан құтылудың бірден-бір жолы – жер бөлініп, 1934 гектар суармалы жердің əрбір гектары 17 527 теңгеге сатылып, ол ақшаға берешекті жабу керек деп шешіледі. Содан бұрынғы ұжымның əрбір мүшесі 17 527 теңгеден төлеп, бір гектардан жер алады. Оның ішінде 50 шақты адам «Жамбыл КА» ЖШС-не біріккен. Міне, қолымыздағы тағы бір құжат, «Жамбыл КА» ЖШСнің жиналысы өтіп, бірнеше адам сөз сөйлеп, төраға етіп Қайрат Əуелов деген азаматты сайлағанын айғақтап тұр. Жаңа төраға арада біраз уақыт өткенде Сарыағаш ауданының əкіміне «Жамбыл елді мекенінің тұрғындарынан құралған ЖШС-іне суармалы жер учаскесінен 50,0 гектар жерді 49 жылға жалға беру туралы» өтініш хат жазады. Жер берілген. Арада бір жыл өткенде тағы 5 гектар жерді жалға алады. Сонымен, бұл ЖШС-інің иелігіне 55 гектар жер өтеді. Оның 5 гектары Қайраттың, қалғаны ұжым мүшелерінің меншігі еді. Алайда, бұл ұжымның берекесі бес жылға ғана жетті. Алғашқы жылдары Қайрат ағын судан алыстау, аяқ жақта орналасқан өзінің о бастағы 5 гектарына көкөніс егіп жүреді де, бертін келе судың басындағы жері құнарлы 25 гектарды иеленіп алады. Бұған, əрине, ауыл тұрғындары қарсы шығады. Міне, осы кезде ғой ауыл тұрғындарының сұмдық хабарды естіп, біліп жүргені... Сөйтсе, Қайрат бұл 25 гектарды ешкіммен келіспестен жеке меншігіне сатып алған екен. Шешімге сол кездегі аудан əкімі қол қойған. Қалайша бұлай болды? Бұлар кеше ғана бір ұжым, оның жері бəріне ортақ емес пе еді? Содан соттасады, бірақ барлық сотта Қайраттың мерейі үстем болады. Ең сұмдығы, артынша құжат бойынша ұжымдағы 55 гектар жердің бəрі оның меншігі болып шыға келеді. Яғни, ол жерге не істеймін, не егемін десе де өз еркі. Содан кейін ғой, арыққа жақын 25 гектарға ауыз салып жүргені... Міне, кеше ғана ауыл тұрғындары «Оқыған, тоқыған азамат, қолынан іс келеді, біз осыған сенеміз» деп бəрі қол көтеріп, төраға етіп сайлаған, сенім артқан Қайрат шынында «пысықтық» танытып, өзінің көп «оқыған», көпті «көрген» басшы екенін осылайша дəлелдепті. Есберген Қуанышбаев, Қошқар ата ауылдық округінің əкімі: – 2007 жылы бұрынғы «Келес мақта» ЖШС-нің жері бас-аяғы 13 ЖШСне бөлінді. Соның бірі – «Жамбыл КА» ЖШС-не басында 40 адам мүше

өтінемін» деген жолдар тайға таңба басқандай жазылып тұр. Бірақ, осыған сот мүлдем көңіл бөлмейді. Нұржан Көкеев, Сарыағаш аудандық жер қатынастары бөлімінің бастығы: – Бүгінде Сарыағаш ауданында 26 ауыл əкімдігі бар. Олардың дені сонау 90-жылдардың басындаақ жерлерін үлеске бөліп алған. Тек Бірлік, Қошқар ата, Жемісті

Ќырыќ кісі бір жаќ, Ќайрат Əуелов бір жаќ...

Коллажды жасаған Амангелді ҚИЯС.

Оралхан ДƏУІТ,

болды. Ол азаматтар Қайрат Əуеловті төраға етіп сайлаған. Дəл осылайша 13 серіктестіктің де бір-бір басшысы сайланып, соның есебінен жерге мемлекеттік акт алынды. Содан бəрі тыныш сияқты еді, бəрі 2012 жылы басталды. Құрылған басқа 12 серіктестікте ешқандай айқай-шу жоқ, бəрі тыптыныш жұмыстарын атқарып жатыр. Ал, «Жамбыл КА» ЖШС-нің дауы облыс түгілі, республикаға жетті. Даудың басы мынау. 2012 жылы төраға Қайрат ешкіммен келіспестен 55 гектар жерді жеке меншігіне қаратып алады. Негізі ол ЖШС меншігіндегі жер емес пе еді? Бірнеше рет сот болды. Бірақ барлығы Қайраттың пайдасына шешілді. Прокуратура «заңсыздық о баста кеткен» дейді. Тағы бір айтары, Қайрат ұжымның атынан мемлекеттен субсидия алған. Алайда, халықтан да жердің салығы, суға төлеуім керек деп, жылына 15-20 мың теңгеден жинаған. Содан Қайрат жерге егін екпек болып трактор əкеліп, əйел азаматтар трактордың алдына жатып алып, үлкен жанжал болды. Бірнеше рет тұрғындардың арасында түсінік жұмыстарын жүргізіп, жұртты əрең бастық. Аудан əкімдігі де, прокуратура да халықтың жағында. Біз де сотқа бəрін түсіндірдік, бірақ бəрі Қайраттың сөзін сөйлейді. Өзіңіз ойлаңызшы, ЖШС мүшелерінің келісімінсіз жерді жекеменшігіне қаратып алуға қандай қақысы бар? Алтынқыз Қасымбаева, Жамбыл ауылының тұрғыны: – 2007 жылы осы ұжымның əрбір мүшесі 17 527 теңгеден төлеп, тиесілі

жерлерін бөліп алып, бір ЖШС астына біріктік. Содан жыл сайын егін егеміз, жыл сайын Қайрат бізге салық салады. Одан бөлек мемлекеттен субсидия алып отырған. 2011 жылдан бастап салық 25 мың теңгеге көтерілді. Міне, осы кезде дау басталды. Соттастық. Сол сотта Қайрат «мені төраға етіп ұжым сайлаған жоқ, мен өз-өзімді директор қылып сайлағанмын» деді. Былтыр сəуірдің ішінде ол жер айдауға трактор алып келді. Біз екі əйел болып, «тракторды егістікке мүлдем кіргізбейміз» деп жүгіріп бардық. Сонда Қаршыгүл Жанболатова деген əйел абайсызда трактордың астына түсіп кетті. Оны əрең суырып алдық. Сонда ғой, Қайраттың інісі Беріктің «Сендердің қолдарыңнан ештеңе келмейді, біз бұл жерді алу үшін 5 мың доллар бергенбіз. Керек болса, трактормен басып өлтіремін» деп айқайлап жүргені... Айнагүл Құлмырзаева, ауыл тұрғыны: – Біз аудандық əкімдіктен арнайы қағаз алып, бəрін білдік. Қайрат 55 гектарға 2009 жылы 161 775, 2008 жылы 407 820 теңге, 2010 жылы 143 375 теңге, ал, 2011 жылы 196 500 теңге субсидия алған. Мұны, əрине, ақшалай емес, жанармай, азот ретінде заттай алған. Бірақ, оны біз көрген жоқпыз. Сатып жіберді ме, басқа қылды ма, бір Аллаға аян... Менің түсінбейтінім, Қайрат аудандық əкімдікке арыз жазып, Жамбыл елді мекені тұрғындарының атынан 50 гектар жер сұраған. Құжатта «Жамбыл ауылының тұрғындарынан құралған «Жамбыл КА» ЖШС-не жер беруіңізді

əкімдіктерінің жері республикалық меншікке қарағандықтан, 2007 жылы ғана таратуға түсті. Сол жылы «Жамбыл КА» ЖШС Сарыағаш аудандық əкімдігінің қаулысымен Қошқар ата ауылдық əкімдігінің қарамағындағы бұрынғы «Келес мақта» тəжірибелік шаруашылық» РМҚ» кəсіпорнының аумағынан 50 гектар суармалы жерді 49 жылға жалға алған. 2008 жылы 16 сəуірде тағы 5 гектар жерді жалға алады. Мен ол кезде осы бөлімде маман болып жұмыс істейтін едім. Енді мынаны қараңыз, ұжым мүшелері о баста ЖШС құрып, жарғысын түзгенде бірақ адам құрылтайшы болып жазылып кеткен. Ол – Қайрат Əуелов. Сол кезде ауыл тұрғындары сеніп, жерлерін Қайратқа ресімдеп берген. Бірақ бірде-бір адам жарғыны қарамаған. Енді аудан əкімінің қаулысы бойынша 55 гектар жердің бəрі «Жамбыл КА»-ға ресімделген. Ал жарғыда бұл ЖШС-нің құрылтайшысы бір-ақ адам екенін айттық. Бірақ, бұл жерде бір қитұрқылық бар. 2007 жылы Қайрат Əуелов аудан əкімінен жер сұраған кезде өтініштің астына 50 адамның тізімін ендірген. Мөр басқан. Алайда, ол 50 адам Əділет басқармасынан тіркеуден өтпеген. Құрылтайшы болып бір-ақ адам өткен. Енді 2011 жылы «Жамбыл КА»-ның құрылтайшысы аудан əкімінен пайдаланымдағы 50 гектардың 25 гектарын сатып беруге, яғни жеке меншікке сұрайды. Бұл кезде бөлім бастығы едім. Оның өтінішін кері қайтаруға ешқандай мүмкіндік болмады. Бір жағы құжатының бəрі заңды.

Құрылтайшы бір адам, ол не істеймін десе де өз еркі. Ал, оның соңында тұрған 50 адам туралы мүлдем білмейтін де едік. Сөйтіп, қаулы бойынша Қайрат 25 гектарды жеке меншікке сатып алған. Бұдан ешқандай заң бұзылған жоқ. – Мейлі, құжаттың бəрі заңды екен. Енді ұжымның басқа мүшелері не істеуі керек? – Олар ЖШС-нің мемлекеттік актісінің күшін жою үшін сотқа арызданды. Сотқа өзім де қатыстым. Барлық құжатқа Қайрат құрылтайшы ретінде өзі қол қойған, өзі мөр басқан. Аудан əкімінен жер сұраған кезде ЖШС-нің атынан бір өтініш жазған, астына бір параққа тұрғындардың тізімін жазып, қол қойдырған. Сондықтан судьяға «Қошқар атада» əр отбасыға шамамен бір гектар жер бөлінген. Бір Қайраттың жеке өзіне 55 гектар жер берілуі мүмкін емес. Ол жер 50 отбасыға берілген» деп əлгі тізімді көрсеттім. Бірақ судья «Заң бойынша соңында тұрған 50 кісінің Қайратқа түк қатысы жоқ. Құрылтайшы жалғыз – сол» деді. Яғни, бұл жерде қателік о баста кеткен. ... Біз Қайрат Əуеловті ауылдан таппаған соң ұялы телефонына хабарласып, кейінірек Шымкентте кездестік. Арадағы əңгіме былайша өрбіді. – Бұл жердің бəрі менің жекеменшігім, – дейді төраға Қайрат Əуелов. – О баста тұрғындарға солай түсіндіріп айтқанмын. «Жамбыл КА» ЖШС-нің жалғыз құрылтайшысы мен. Яғни, оның меншігіндегі жер де менікі. – Құжатқа қарасақ, бір кездері ЖШС құрылар кезде сізді жиналыс жасап, көпшілік дауыспен төраға етіп сайлаған екен. Бұған не айтасыз? – Ол құжаттың бəрі өтірік. Мені ешкім сайлаған жоқ. Жалғыз құрылтайшы ретінде мен өзімді өзім төраға етіп сайладым. – Сіз аудан əкімдігінен жалға жер сұрағанда 50 адамның тізімін қоса тіркегенсіз, əрі солардың атынан сұрағансыз. – Мүмкін солай болған да шығар. Бірақ, барлық құжат менің атыма тіркелген. Менікі заңды. – Көрші ауылдан бұзық жігіттер əкелді, трактормен аналарды қағып кете жаздады деген əңгімелер қайдан шығып жүр? – Көрші ауылдан жігіттердің келгені рас. Бірақ олардың ойлары бұзық емес. Олар сатып алу үшін жерді көруге келген болатын. Ауылдағылардың өздері ғой үрейленіп жүрген. Ал, трактор қағып кете жаздады дегенді мүлдем білмеймін. Міне, жыр дүлдүлі Жамбыл атамыздың атын иемденген қазақ ауылында осылайша қырық кісі бір жақ, Қайрат Əуелов бір жақ болып, қырқысып жатыр. Қайран, Жəкем «Жамбыл менің жай атым, халық менің шын атым» деп жырлағандай, халықтан қасиетті, халықтан киелі кім бар десеңізші. Қайрат мырза соншама халықты ақымақ санап, өзін елден ерек, ақылды санағаны ма? Айтпақшы, қайбір күні ол телефон шалды. «25 гектар жерді ауылдағыларға бердім, бірақ олар менің 30 гектар жеріме техниканы кіргізбей жатыр», деді аптығып. Əрине, заңды қылып алған шығар, бірақ онсыз да жері тар, халқы көп Сарыағашта ел үйіргелік жерге əрең қол жеткізіп отырғанда, Қайрат Əуеловтің бір өзі 30 гектар жерді иемденіп отырғаны ненің құдіреті? «Мықтының арты диірмен тартады» деген, əлде, сүйенері, қолдаушысы мықты ма? Артынша ауылдағылар хабарласты. «Мына Қайрат сот орындаушыларын əкеліп, елдің бəрін «қырып» барады, не істейміз?», дейді. Шынында, қарапайым халық не істейді? Заңға сыйғанмен, арға сыймайтын бұл жағдайға жөн сөз айтатын бір жан, құзыретті орган табыла ма? Оңтүстік Қазақстан облысы.

 Басты байлық

Екпеден неге бас тартамыз? Балаларға екпе (вакцинация) жасау адамзаттың үздік жетістіктерінің қатарына жатады. Екпе арқылы жер шарында миллиондаған балалар өлімнен, мүгедектіктен құтқарылады, яғни толыққанды өмір сүруге мүмкіндік алады. Оған дəлел – жер бетінде шешек (оспа) ауруының жойылуы. Өткен ғасырдың 77-жылының қазан айынан бастап Жер шарында шешекпен ауырған бірде-бір науқас тіркелмеген. Осыған байланысты бұрынғы КСРО-да 1979 жылы шешек ауруына қарсы балаларды егу тоқтатылып, ол екпе күнтізбесінен алынып тасталды. Күні бүгінге шейін қауіпті жұқпалы аурулардың қатарында саналатын полиомелит те жойылудың қарсаңында, бұл да екпе жасаудың нəтижесі. Өкінішке қарай, осындай жетістіктер бар бола тұра əлі де екпе жасау арқылы жоюға немесе əлсіретуге болатын жұқпалардан дүние жүзінде жылма-жыл 4 миллионға жуық бала өледі. Инфекциялық ауруды басынан өткерген балалардың қаншасының мүгедек болғандығы жəне оларды емдеуге, сауықтыруға кеткен қаражаттың мөлшерін нақты есептеп шығару мүмкін емес. Жалпы, адамзат осы жұқпаға қарсы егуді қажеттіліктен ойлап тапқаны белгілі. Өйткені, тарихи деректерде адамзатқа қасірет əкелген қара шешектен, холерадан адамдар мыңдап, миллиондап қырылып қалғаны, тірі қалғандары отырған мекендерін тастап көшуге мəжбүр болғаны жазылады. Медициналық ресми тарихи деректерде

7

жалпы инфекцияның иммундық алдын алу шарасын 1796 жылы ағылшын дəрігері Эдвард Дженнер шешекке қарсы алғашқы екпе жасаудан бастады. Ол Лондонда шешекке қарсы екпе бекеттерін ашып, ауруға қарсы белсенді иммунизацияны жүргізуді жолға қойып, осы əдістің инфекциялы аурулардың алдын алудағы ең нəтижелі əдіс екендігін дəлелдеді. Ескеретін жəйт, шешекке қарсы нəтижелі екпе əдісін біздің бабамыз Жəнібек хан мен Жиренше шешеннің замандасы, 1388-1487 жылдары өмір сүрген Өтейбойдақ Тілеуқабылұлы енгізген, сөйтіп, осы əдісті европалықтардан бірнеше ғасыр бұрын пайдаланған жəне өзінің «Шипагерлiк баян» атты еңбегінде жариялаған. Вакциналар дегеніміз – белгілі бір жұқпаны (инфекцияны) қабылдамаушылықты қалыптастыру мақсатында егілетін иммунобилогиялық белсенді препараттар. Дүние жүзінде 200 жылдан астам уақыт ретті түрде жүргізіліп келе жатқан екпе жасау халықтың 95 пайызын қамтығанда нəтижелі болады. Екпе жасау арқылы бірқатар онкологиялық аурулардың алдын алуға болады. Мысалы, əйелдерде кездесетін адам папилломасы вирусының салдарынан туындайтын жатыр мойнының обырын (қатерлі ісігін) сол вирусқа жасөспірім қыздарды екпе жасау арқылы алдын алуға болатындығын бүгінгі күні клиникалық иммунология дəлелдеп отыр жəне оны өткізу біздің елімізде қолға алынып жатыр.

Өкінішке қарай, Ақтөбе облысының денсаулық сақтау департаментінің өткен жылғы қорытынды мəліметтері бойынша, облыста 765, Ақтөбе қаласында 410 бала толық көлемде екпе алмай отыр, оның ішінде 200-ден астамы қандай да бір екпеге қарсы мүлде егілмеген. Егілмей жатқан балалардың басым көпшілігі Темір (122 бала), Мұғалжар (90 бала) аудандарында тұрады. Бұлай болудың себебі түсінікті, аталған аудандарда кейбір діни ағымдардың ата-аналарға ықпалының əлі де болса күшті екендігін көрсетеді. Екпеден бас тартушылық Қазақстанның басқа да облыстарында баршылық. Айта кететін жəйт, вакциналар биопрепараттар болған соң егуден кейін асқынулар (баланың дене қызуының жоғарылауы, жергілікті ісінулер, аллергиялық реакциялар, сирек энцефалиттер) болуы ықтимал. Олардың саны 10000-100000 балаға шаққанда бірен-саран жағдайда кездеседі. Бірқатар ата-аналар осы аталған асқынуларды желеу қылып, екпеден бас тартып жүр. Ұрпағымыздың дені сау болып, өмір сүру сапасын жақсартуы жəне ұзақ өмір сүруі үшін мемлекет өзі тегін ұсынып отырған екпелерден неге бас тартуымыз керек? Жұқпаға қарсы егілмеген бала сол жұқпалардың қайнар көзі болып саналады, яғни инфекцияны таратушы. Ал егілген бала, тіпті ауырып қалған жағдайда да ауруы өте жеңіл түрде өтеді. Елімізде балалардың құқығын, денсаулығын қорғау Ата Заңмен жəне басқа да құқықтық нормативтермен белгіленген. Қазақстан

Республикасының «Халық денсаулығы жəне денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексінің 89-бабының 1.1-тармағында əрбір бала «денсаулық сақтау жүйесінің заманауи жəне тиімді қызметін, ауруларды емдеу құралдарын пайдалануға жəне денсаулығын қалпына келтіруге» құқылы жəне 156-бабының 1-тармағына сəйкес «Қазақстанда тұратын физикалық тұлғалар кепілді ақысыз медициналық көмек шеңберіндегі инфекциялық жəне паразитарлық ауруларға қарсы алдын алу екпелерін алуға міндетті» делінген. Олай болса, балаларына екпе өткізуден бас тартып отырған ата-аналар, олардың құқығын бұзып, ұрпақ денсаулығына нұсқан келтіріп отырғандарынан жəне жауапқа тартылуы мүмкін екендігінен хабарсыз. Ақтөбе облыстық денсаулық сақтау, санитарлық-эпидемиологиялық департаменттері, саламатты өмір салтын қалыптастыру орталығы жұқпалы ауруларға қарсы екпені өткізуге қарсы ата-аналарға үгіт-насихатты ауқымды түрде жүргізіп келеді. Соған қарамастан, олардың саны азаятын емес, сондықтан бұл шараға дін қызметкерлері, мұғалімдер, құқық қорғау қызметкерлерінің, ата-аналар қауымдастықтарының араласуының қажеттілігі айқын. Дана халқымыз «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде» деген қағидасын іске асыратын жұқпалы ауруларға қарсы екпенің қажеттілігі тайға таңба басқандай белгілі. Олай болса, ел болып осы шараға атсалысайық. Қуанғали ƏБДІРАХМАНОВ, Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университетінің №2 балалар аурулары кафедрасының жетекшісі, медицина ғылымдарының докторы.

Арбада отырып арєы əлеммен сырласќан

«Жазатын нəрсе көп, бірақ уақыт жоқ» дейді екен студент шағында жас Серікбол. Жалынды жігіттің өз қалауымен жазу үстеліне отырысы сирек болатындығын білген тағдыр оған уақытты «тауып берді». Пешенесіне жазылған аз ғұмырдың белгілі бір бөлігін жазу-сызумен, оқу-ізденіспен өткізуге мəжбүрлегендей арбаға таңып тастады. Гүлайым ШЫНТЕМІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Бала кезінен əжесінің аңыз-ертегілерімен сусындап өскен, тарих, жаратылыстануға ықыласты Серікбол Қондыбай Əл-Фараби атындағы мемлекеттік ұлттық университеттен геоморфолог мамандығын алып шығады. Алайда, алдына қойған арман-мақсаты зор жігіт 1995 жылы жол апатына ұшырап,1 топтағы мүгедек болып қалады. Жүріптұру мүмкіндігі шектелген Серікбол қиял əлемін, ғылым айдынын өз қайратымен, өз білім-білігімен шарлап, бар білімі мен дарынын туған халқының руханиятын көтеруге арнайды. С.Қондыбай, өзінің сөзімен айтқанда, «XXI ғасырдағы қазақтың тіршілік ету кеңістігі мен уақытын сақтап қалу үшін жаңа идеология, жаңа шежіре, жаңа миф жасалуы қажеттігін» айқындап берді, алты алаштың жастарына өмірлік үлгі көрсетті. XX-XXI ғасырлардағы гуманитарлық ғылымда ұлттың санасын, түпсанасын миф арқылы зерттеуге болатынын анықтады. 10 жылға жуық өмірін арбада өткізген ғалым 2004 жылы 36 жасында өмірден өтті. Артында қалған рухани мұраның маңыздылығы болар, оның шығармашылығына деген қызығушылық жыл өткен сайын артып келеді. Көзінің тірісінде қазақ мифологиясының негізін салушы ретінде танылған С.Қондыбайдың «Арғықазақ мифологиясы», «Есен-қазақ», «Жауынгерлік рух кітабы» секілді шығармалары оқырмандардан кең қолдау тапты. Ғалымға деген құрмет ол өмірден өткен соң да жалғасын үзген жоқ. 2005 жылы Алматы қаласында – I, 2006 жылы Ақтау қаласында – II, 2007 жылы Астана қаласында III республикалық ғылымитеориялық конференциялар өтіп, нəтижесінде ғалымның 16 томдық шығармалар жинағы басылып, 6 іргелі еңбегі орыс тіліне аударылды. Ақтау қаласында жаңа мектепке есімі беріліп, мектеп алдына бюст-ескерткіші қойылды. Сонымен қатар, оның еңбектері 10 томдық «Əлемдік мəдениеттанушылық ой» жинағына, Ұлттық энциклопедияға енді. Жуырда Ақтау қаласында Маңғыстау облыстық білім басқармасының ұйымдастыруымен «С.Қондыбай шығармашылығы: жаратылыстану жəне гуманитарлық ғылымдардың жаңа парадигмалары» атты IY республикалық ғылыми-теориялық конференция өтті. С.Қондыбай шығармашылығын мектеп бағдарламасына дендеп енгізу мақсатындағы конференцияға жергілікті ғалымдармен қатар, Алматы, Астана, Ақтөбе қалаларынан Ғ.Əнес, Ж.Манкеева, З.Наурызбаева, О.Тұржан, А.Ишанова, Б.Қорғанбеков, Н.Берікұлы, А.Асаров жəне басқа ғалымдар, сондай-ақ барлық облыстың бі лім басқармаларынан мамандар қатысты. Серік болдың өмірі мен шығармашылығына қа тысты көрме жасақталған конференцияда «С.Қондыбайдың ғылыми мұрасындағы «ғаламның ұлттық бейнесінің» тұтастығы», «Мифология – ежелгі танымдардың бірыңғай жүйесі», «Халықтық этимология жəне мифология», «Жазу тарихы жəне Мысыр «Өлілер кітабы» тақырыптарында баяндамалар тыңдалды. С.Қондыбайдың шығармашылығы туралы біраз мəліметтерді қамтыған конференция ғалымның «Арғықазақ мифологиясы» атты монографиясын Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығына ұсыну, оның шығармашылығына арналған республикалық конференцияны тұрақты өткізу, кешенді дейтүркілік ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізіп, С.Қондыбай шығармашылығының негізгі табыстарын орта мектептер мен колледждерге арнап бейімдеу, одан əрі дамыту, іргелі зерттеулерге мұрындық болу, көптомдық мифтікэтимологиялық сөздік дайындау, орта мектеп пен колледждердің типтік оқу бағдарламаларына өзгеріс енгізіп, көптілді аудармашылар мектебі, «Халықтану», «Шежіре», «Арғықазақ мифологиясы» секілді жаңа мамандықтар ашу, археология, архитектура, музыка, ауыз əдебиеті мен тілтаным, дінтану, дүниетаным салаларында төл қазақтық (дейтүркілік) ілім-білім үлесін көбейту мақсатында Маңғыстау облыстық білім басқармасы жанынан «С.Қондыбай жəне арғықазақ əлемі» атты ғылыми-зерттеу орталығын ұйымдастыру секілді ұсынымдар қабылдады. Сондай-ақ, конференцияға қатысушылар Ақтауда «С.Қондыбай жəне арғықазақ əлемі» атты орталықтың практикалық сынақ алаңы ретінде дуалды оқыту жүйесіне негізделген үштілді гуманитарлық (мифтік-лингвистикалық) мектепгимназия ашылу қажеттігін айтып, серікболтану аясын кеңейте түсетін өзге де ұсынымдарын ортаға салды. Серікбол туралы əлі талай айтылып, біз үшін беймəлім əлемнің шымылдығы тəрізді шығармаларының астарына бойлау кезеңі туындайтын болады. Қазақстанның əр түкпірінде ол жəне оның шығармалары туралы арагідік айтылып жүрген əңгімелер мен басқосулар – үлкен істерге бастайтын соқпақтар ғана. Маңғыстау облысы.


8

www.egemen.kz

«ЌазАгро» АЌ-тыѕ жїргізіп отырєан жўмысы

Кґшпелі отырыста кґп нəрсеге кґз жеткізілді

12 маусым 2013 жыл

Өскеменді үш күн бойы Əміре Қашаубаев атындағы дəстүрлі орындаушылардың ІХ республикалық байқауына жиналған 46 əншінің аспандағы аққуға үн қосқан əуезді əуені тербетіп тұрды. Еске сала кетсек, əн байқауы тұңғыш рет 1998 жылы Семей қаласында өткен-тін. Бұдан кейін Алматы мен Астанада кезек-кезек жалғасын тапқан. Жезтаңдай əнші Əміренің Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келгенін ескерсек, өңір басшысы Бердібек Сапарбаевтың Мəдениет жəне ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммедке қолқа салып, Кенді Алтайда өткізу жөніндегі өтінішіне құлақ асқанына жұртшылық ризашылығын білдірді.

Сəркенова, Моңғолиядан келген Дінисламбек Жайлаубаев, Алматы облысының түлегі Сая Есенгелдинова, Шығыс Қазақстан облысының Аягөз қаласының əншісі Алтын Смасейітова теңдей бөлісті. Бұдан кейін Өскемендегі Əміренің əн сайысының мазмұнды да тəлім аларлықтай өтуіне елеулі

соң сазгер, əнші Тұрсынғазы Рахимовпен тілдескенімізде, ол ұлттық маңызы бар шараның Өскеменде өтуі дəстүрлі əн-күйге шөліркеген Шығыс халқы үшін аса маңызды екені, өңірге басшы болып Бердібек Мəшбекұлы келгелі өнер мен мəдениет, ақындар айтысы мен мүшəйраның жыл сайын тұрақты

сайысында жұлдызы жарқырап көрінгендерге сый-сияпат жасады. Бас жүлде 750 мың теңге мен облыс əкімінің Алғыс хаты Астанадағы Қазақ ұлттық өнер университетінің үшінші курс студенті Сəкен Жанаяповқа бұйырды. Сыйлықты Мəдениет жəне ақпарат министрлігі Мəдениет комитетінің төрағасы Тілеуғали Қышқашбаев тапсырды.

үлес қосқан облыстық мəдениет басқармасының бастығы Жақсылық Омар төрт əншіге 50 мың теңгеден сыйлық тапсырып тұрып, еліміздің түкпір-түкпірінен келген таланттардың алдағы уақытта да Əміре бабаларының өнерін əрі қарай жалғастыра беруіне сəттілік тіледі. Біз əн байқауы аяқталған

өте бастағанын тілге тиек етті. Жастарды халық əндері арқылы ұлтжандылық рухта тəрбиелеу, өнер мен құндылықтарды алақанға салып аялауға баулитын əн атасы Əміре байқауы қай жағынан алып қарасаңыз да кесек дүние екеніне шек болмаса керек.

Əн салсаѕ, Əміредей сал əуелетіп Оңдасын ЕЛУБАЙ,

«Егемен Қазақстан».

Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының жанындағы Сыбайлас жемқорлықпен күрес жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің бұл жолғы отырысы əдеттегіден өзгешелеу жағдайда өтті. Оның мəнісі мынада еді. Мал шаруашылығын дамыту бағдарламасының іске асырылуына мониторинг жүргізетін сараптау тобына кіретін Қазақстан Республикасы Парламенті Мəжілісінің депутаттары көшпелі оты рыстарын өзгеше тұрпатта ұйымдастырды. Олар бұл үшін «ҚазАгро» ұлттық холдингі желісі бойынша жүзеге асырылатын мал шаруашылығы жобаларының біріне жолаушылап атбасын тіреді. Саланың келешегі мен келелі мəселелерін талқылау Ақмола облысының Еңбекшілдер ауданында орналасқан «KazBeef ltd» ЖШС репродуктор-шаруашылығында жүргізілді. Бұл нысанға бару барысында «Қазақстан Республикасында мал шаруашылығын дамытудың өзекті мəселелері мен келешегі» тақырыбы бойынша алда болатын парламенттік тыңдауға ұсынылатын ой-пікірлер пысықталды. Парламент Мəжілісінің депутаты Төлеген Ибраевтың жетекшілігіндегі сараптау тобы шаруа шылықтың ағымдағы жағдайымен, репродуктордың инфрақұрылымымен жете танысты. Жайылымдық жерлердің жайкүйіне қанығып, сумен жабдықтау, техникалық жəне технологиялық базалардың жұмысына жіті назар аударды. «KazBeef ltd» ЖШС асыл тұқымды шаруашылығын құру – Қазақстандағы қазіргі іске асырылып жатқан ірі қара мал етінің экспорттық əлеуетін дамы ту жөніндегі мемлекеттік бағдарлама шеңберіндегі алғашқы тəжірибелердің бірі болып табылады. 2010 жылы ұлттық холдинг республикада асыл тұқымды шаруашылықтардың (репродукторлардың) желісін құруды болжайтын инвестициялық бағытты бекіткеннен кейін «ҚазАгроӨнім» АҚ арқылы Солтүстік Дакота (АҚШ) штатынан ангус жəне герефорд тұқымды 1327 сиыр мен 20 бұқа сатып алды. Қазіргі таңда «KazBeef ltd» ЖШС-да жалпы ірі қара табынының саны бордақылау алаңындағы малды қосқанда шамамен 9 мың бас құрайды, оның ішіндегі 3 мың 500 басы аналық мал. Бүгінде асыл тұқымды малдар жайылымға шықты, əлі де бұзаулап жатыр. Бекітілген жəне жалға алынған аумақтарды қоса есептегенде жайылымның жалпы алаңы шамамен 140 мың гектарға жетеді. Мұнда 4 желсорғыш жүйесі орналастырылып, 32 суару орны салынған. Сонымен қатар, 36 шақырымдық су құбыры тартылған. Шаруашылық болашақта асыл тұқымды мал басын 10 мыңға дейін, соның ішінде аналық малды 5 мыңға дейін көбейтуді жоспарлауда. Нəтижесінде былтыр 660-тан астам бұқа өзге шаруашылықтарға сатылыпты. Таңдаулы ангус жəне герефорд тұқымдары Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан жəне Ақтөбе облыстарының шаруа қожалықтарына жөнелтіліпті. «KazBeef ltd» ЖШС атқарушы директоры Бейбіт Ерубаевтың пікірінше, алдағы уақытта шаруашылық жемшөп базасын барынша нығайтуды қолға алады. Сөйтіп, жақсы жетілдірілген репродукторға ие бола отырып, бордақылау алаңынан бастап етті өңдеуге жəне оны одан əрі экспорттауға дейінгі заманауи жүйесі бар тікелей ықпалдасқан компанияға айналу міндеті тұр. «Қазір біз жаңа өнім – мəрмəр етін өндіруді ойластырудамыз. Мұндай етті Қазақстанның жəне Ресейдің, Қытайдың, Таяу Шығыс пен Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне экспорттауымыз қажет. Бұл біздің алдымызда тұрған зор міндет.

Таяудағы 5-7 жыл ішінде бірталай жетістіктерге қол жеткіземіз деген жоспарымыз бар» дейді Бейбіт Ерубаев. Сараптау тобының өкілдері шаруашылықтың жүргізіп отырған жұмысына оң баға берді. Малды күтіп бағудан жəне техникалық жарақтандырудан бастап тиімді менеджмент пен түлікті өсірудегі озық əдістерге дейінгі инновациялық технологияларды қолдану тəсілі ерекше аталып өтілді. Алайда, Парламент депутаттарының пайымдаулары бойынша, жемшөп өндірісі мен ветеринариялық қызмет көрсету мəселелеріне əлі де болса көп көңіл бөлу керек тəрізді. Сарапшылар жалпы елімізде мал шаруашылығы бағдарламасын іске асыруға кешенді шешім қажеттілігін тағы бір мəрте ескертті. «Нұр Отан» ХДП жанындағы Сыбайлас жемқорлықпен күрес жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің мал шаруашылығын дамыту бағдарламасының іске асырылуына мониторинг жүргізу жөніндегі сараптау тобының төрағасы, Парламент Мəжілісінің депутаты Төлеген Ибраев былай дейді: «2010 жылғы кезеңмен салыстырғанда, қазіргі таңдағы айырмашылық жер мен көктей. Халық жүзеге асырылып жатқан бұл жобаға шын мəнінде зор мəн береді. Дегенмен, бəрі де жүзеге асырылды деу əрине, ертерек. Бізде əлі де болса біраз тер төгетін мəселелер мен нəрселер жеткілікті. Біріншіден, малды азықтандыру жəне берік жемшөп қорын құруымыз кезек күттірмейді. Екіншіден, ветеринариялық қауіпсіздікті дамытуымыз керек. Сонда ғана жетістіктерге жететініміз сөзсіз. Өз кезегінде, жобаны қаржыландырушы компания – «ҚазАгроӨнім» АҚ басқармасы ның төрағасы Александр Солюлев еліміздегі мал шаруашылығының жоғары əлеуеті туралы пікірін айтты. Ол осы ретте республиканың экспортқа бағдарланған мал шаруашылығы өнімдерін өткізуден астық секторымен салыстырғандағы көлемде, тіпті одан да көп валюталық түсім алуға болатындығын атап өтті. «ҚазАгро» холдингіне қарасты еншілес компанияның басшысы жаңа технологияларды өндіріске батыл енгізуге шақырды. Көшпелі отырыстың қорытындысында біраз түйткілді мəселелердің түйіні тарқатылып, алдағы істелетін жұмыстың нобайы да анықталған тəрізді. Оның шаруашылыққа тигізер пайдасы да мол болмақ. 2011-2012 жылдары республикада жалпы қуаты 35,2 мың бордақылау орны бар алаңдар салынды. Оның ішінде «ҚазАгро» ұлттық холдингі қаражаты есебінен 17,7 мың бордақылау орны ашылды. Осы кезеңде репродукторлар құру шеңберінде республикаға 30 мың асыл тұқымды ірі қара малы əкелінді. 22,7 мың сиыр «ҚазАгро» холдингінің қаражаты есебінен сатып алынды. Жалпы «ҚазАгро» ұлттық холдингі компаниясы тобының қаржыландыруымен фермерлік шаруашылықтарды дамыту бағдарламасы аясында 2011-2012 жылдар аралығында ауыл тұрғындары 115 мың ірі қара малын жəне 4,5 мың асыл тұқымды бұқа алды. 2013 жылы холдингтің қолдауымен шаруашылықтар 20,3 мың сиырмен жəне 1167 асыл тұқымды бұқамен қораларын толтырды. «ҚазАгро» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ агроөнеркəсіптік кешен саласында қызметін жүзе ге асыратын акционерлік қоғамдарды тиімді басқару үшін 2006 жылы құрылған болатын. Холдингтің құрамына «Азықтүлік келісім-шарт корпорациясы» ҰК» АҚ, «ҚазАгроӨнім» АҚ, «ҚазАгроҚаржы» АҚ, «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ, «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ, «ҚазАгроКепіл» АҚ, «ҚазАгроМаркетинг» АҚ кіреді.

Өнер салтанатының шымылдығын облыс əкімі Бердібек Сапарбаев ашты. – Аңызға айналған əнші биыл 125 жасқа толады. Қазақтың əнін Парижде шырқап, дүние жүзінің музыка тарландарын таңғалдырған бабамыздың рухы бүгін бір аунап түскен шығар. Себебі, кіндік қаны тамған өлкеде Моңғолия, Қытай,Қарақалпақстан мен еліміздің барлық облыстарынан 46 əнші қатысып отыр. Жарыстың жүлде қоры қомақты, жүлдегерлер де құр алақан қайтпайды. Ендеше, өнерлеріңіз үстем болсын, – деп өңір басшысы жи налғандарға сəттілік тіледі. Сонымен, екі күнге созылған əн мерекесінің қорытындысын қазылар алқасының мүшелері шығарды. Атап айтқанда, Бекболат Тілеухан, Жарқын Шəкəрім, Тұрсынғазы Рахимов, Нұрболат Ахметжанов, Ерлан Рысқали, Айгүл Қосанова дəстүрлі əндер

Дəстүрлі байқауда қарағандылық əншілердің айы оңынан туып, Жақсыкелді Маясаров пен Шет ауданынан келген Медет Осатаев бірінші, екінші орындарды иеленді.Өзбекстанның Мойнақ қаласынан келген Жанқожа Аяпов та екінші орынды қанжығасына байлады. Ал төрт бірдей үшінші орынды атыраулық Жанаргүл

ӨСКЕМЕН.

Суреттерді түсірген Есімхан ОРЫНБАЕВ.

 Ынтымақтастық ырысы

Орайы келген оѕтайлы іс нəтижесінде алдаєы кезде атќарылатын жўмыс тиянаќталды

Марат АҚҚҰЛ,

«Егемен Қазақстан».

Биылғы мамыр айының аяғында Алматы қаласында «Интергаз Орталық Азия» компаниясының бас директоры Серік Естай, Қазақстан-Британ техникалық университетінің ректоры Ескендір Бейсембетов жəне Білім жəне ғылым министрлігіне қарасты О.Жəутіков атындағы дарынды балаларға арналған республикалық мамандандырылған физика-математика орта мектеп-интернатының директоры Қайрош Мақышев көптен бері көңілде күпті болып жүрген ынтымақтастық жəне кадрлық резервті мақсатты түрде даярлау туралы үш жақты меморандумға қол қойып, болашаққа қарай сəтті қадам жасады. Былайша айтқанда, айдарларынан жел есіп, асықтары алшысынан түсті. Сөйтіп, оңтайлы істің бастауына даңғыл жол ашты. Бұл маңызды меморандумның мəні – техникалық бейіндегі жетекші оқу орындарында білікті кадрларды даярлап, «Интергаз Орталық Азия» АҚ-ты мамандармен қамтамасыз етудегі ынтымақтастық еді. Бизнестің қоғам алдындағы əлеуметтік жауапкершілігін арттыру бағдарламасын іске асырып,

өңірлерде жергілікті халыққа білім беру аясын ұлғайту да назардан тыс қалмады. Мектепинтернатта жəне Қазақстан-Британ техникалық университетінде тəлім алу үшін дарынды жастарды іріктеу тетігін пысықтап, оларды кейіннен «Интергаз Орталық Азия» акционерлік қоғамына жұмысқа орналастыру міндеті екшеленді. Мұндай маңызды мəселе үнемі назарда тұрады. Сонымен қатар, Қазақстан-Британ техникалық университетінде жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламасы арқылы «Интергаз Орталық Азия» АҚ қызметкерлерінің кəсіби біліктілігін жəне білім деңгейін жүйелі түрде көтеру мəселесі тараптар ынтымақтастығының негізгі бағыты болып табылды. Мəселен, қол қойылған меморандумға сəйкес, тараптар өздері таңдап алған тəртіппен ынтымақтастық істерді іскерлікпен жүзеге асырады. Танымы мол талапкер шəкірттерді физика-математика орта мектеп-интернатында сапалы білім, саналы тəрбие алуларына барынша жағдай жасап, болашақта білгір маман болып шығуларына өріс ашпақ. Білім ұясының даярлық деңгейін үнемі арттыра бермек. Соның нəтижесінде дарынды түлектерін Қазақстан-Британ техникалық университетінде тегін оқыту үшін іріктеп таңдау міндеті

күн тəртібінен түспейді. «Интергаз Орталық Азия» компаниясы балалардың мектеп-интернатта, содан кейін техникалық университетте оқу шығындарын түгелдей өз мойындарына алады. Олар жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін жұмыссыз қалмайды. Нақтырақ айтқанда, жастар «Интергаз Орталық Азия» АҚ-тың құрылымдық бөлімшелеріне жұмысқа орналастырылады. «Интергаз Орталық Азия» АҚ бас директоры Серік Естай атап өткеніндей, компания болашақ мамандарды мектеп қабырғасынан бастап дайындайды жəне де дарынды балалардың техникалық білім алуларына толық жағдай жасайды. Оларға еліміздегі беделді газ тасымалдау саласы қызметкерлерінің қатарын толықтыруға мүмкіндік беріледі. Компанияда он үш жылдан бері «Жас маман» деп аталатын арнайы білім беру бағдарламасы қолданылып келеді. Осыған байланысты бұл мекеме жыл сайын магистралды газ құбырлары өтетін жерлерде тұратын жастарға конкурстық іріктеу негізі бойынша гранттар бөлуді дəстүрге айналдырған. Кешенді сынақтардан табысты өткен грант иелеріне өз өңірлерінде жұмысқа тұруына кепілдік берілген. Қазіргі кезде аталған бағдарламаның 196 түлегі өз өңірлеріне оралып, компанияның филиалдарында

жұмыс істеп жатқан жайлары бар. Бүгінгі таңда 114 жігіт пен қыз Қазақстан мен шетелдердің жоғары оқу орындарында білім алуды жалғастырып, мұнайгаз саласының күрделі де іргелі мамандықтарын игеруге құлшына кіріскен. Компания олардың оқуына, жатақханада тұруына, жол жүруіне төлем ақыны толықтай төлеп отыр. Сондай-ақ, шəкіртақы тағайындап, студенттердің оқу жəне өндірістік іс-тəжірибелерін ұйымдастыруды да мықтап қолға алған. Тəлімгерлер іс-тəжірибе кезеңінде мамандықтары бойынша жұмыс орындарында ысылып, кəсіптерінің қыр-сырына қанығады. «Интергаз Орталық Азия» АҚ əлеуметтік мəселені дамытуға белсене атсалысуды зор мəртебе санайды. Тұрақты негізде білім беру, денсаулық сақтау жəне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық салаларына қаржылай жəрдем көрсетеді. Балалар үйлері мен өзге де білім мекемелеріне қамқоршылық көмек қолын созады. Компания өзінің он бес жылдық тарихында еліміздің өсуөрлеу үрдісінен тыс қалған жоқ. Қоғам алдындағы жауапкершілігін жақсы сезінген кəсіпорын халықты «көгілдір отынмен» қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік маңыз ды міндетін абыроймен атқарып, республикадағы ең ірі энергетикалық компаниялардың

қатарынан берік орын алды. Қол жеткізген қыруар табыстар – «Интергаз Орталық Азия» акционерлік қоғамы бүкіл ұжымының қажырлы əрі жасампаз жұмыстарының нəтижесі екендігі сөзсіз. Жұмыскерлердің кəсібилігі мен жоғары біліктілігі кез келген жағдайларда алда тұрған міндеттерді сəтті орындап шығуға мүмкіндік береді. «Интергаз Орталық Азия» АҚ отандық мұнай-газ индустриясының озық кəсіпорны ретінде адам капиталына да үлкен мəн-мағына беріп, құптап отырады. Маңызды мəселеге жұмсаған инвестициялары қашанда мақсатты əрі тиімді. Осы арада компания туралы түйіндеп айта кеткен орынды сияқты. «Интергаз Орталық Азия» АҚ 1997 жылдың шілде айында құрылған болатын. Компания өзінің концессиясына берілген Қазақстанның газ тасымалдау жүйесін тікелей басқарады жəне «ҚазТрансГаз» АҚ (ол «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚтың еншілес кəсіпорны) компаниялар тобы құрамына кіреді. Компания елімізде жылдық өткізу қабілеті 190 миллиард текше метрге дейінгі ұзындығы 12 мың шақырымнан асатын тасымалдау газ құбырларының негізгі желісін бақылап, жұмысын толықтай жүзеге асырады. АЛМАТЫ.

Айша бибі əні поляктар елінде əуеледі Варшавада Жамбыл облысыныѕ мəдениет кїндері ґтуде Көсемəлі СƏТТІБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Қазақстан Республикасының Польшадағы елшілігі жəне Маршалек Мазовецкий воеводствосы қазақ-поляк ынтымақтастығын нығайту аясында Варшавада Жамбыл облысының мəдениет күндерін өткізуде. Аталған мəдени іс-шарада поляк астанасының тұрғындары мен қонақтары Ұлы Жібек жолы бойындағы ірі сауда жəне мəдениет орталығы болған Тараз қаласының орта ғасырлардағы тарихымен танысуға мүмкіндік алды. Жоба аясында «Алатау» фольклорлықэтнографиялық ансамблі, «Тараз» триосы жəне домбырашылар ансамблінің қатысуымен қазақ дəстүрлі музыкасының концертін тамашалады. Жамбыл облысының археологиялық потенциалы жөніндегі ғылыми-практикалық конференцияға қатысты. «Көне Тараздың қазынасы» жəне заманауи фото мен видео суретшісі Алмагүл Меңлібаеваның көрмелері ұйымдастырылады. Көрмеде «Айша бибінің» көбелектері, «EXODUS» жəне сталиндік репрессия мен қазақ жеріндегі ядролық қару сынақтарының құрбандарына арналған «Курчатов 22» арт-видеосы бар. Сондай-ақ, дизайнер Айдархан Қалиевтің сақ костюмдерінің топтамасы, Абай

Құнанбаев «Қара сөздерінің» поляк тіліндегі шығарылымының тұсаукесері, Жамбыл облыстық қазақ драма театры əртістерінің қатысуымен «Айша бибі» тарихи драмасы (журналист, драматург Бақтияр Əбілдаевтың пьесасы бойынша) жəне халықаралық конкурстар лауреаттарының қатысуымен өтетін музыкалық кеш те мəдениет күндерінің айшықты сəттерінің бірі болады деп күтілуде. Жоба барысында Варшаваның тұрғындары мен қонақтары қазақ халқының қонақжайлығына да куə болып, Польша астанасында орналасқан саябақтардың біріне тігілген қазақ киіз үйінің шаңырағынан əуелеген дəстүрлі əндердің концертін тыңдап, қазақ халқының салт-дəстүрлері мен əдетғұрыптарына қатысты экспонаттармен танысады. Ұлттық тағамдарынан дəм татады. Қазақстан мен Польша арасында экономика, мəдениет, білім мен ғылым салалары өзара тиімді жəне қарқынды түрде дамып келеді. Сондықтан екі мемлекет Орталық Азия мен Орталық Шығыс Еуропада басты экономикалық əріптес болып есептеледі. Аталмыш арт-жобаның мақсаты да екі елдің мəдениет саласындағы алтын арқауын одан əрі нығайта түсуге бағытталып отыр. Жамбыл облысы.

Суретте: Тараз қаласы маңындағы Айша бибі мазарының (ХІІ-ХІІІ ғасырлар) реставрацияға дейінгі суреті.


www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Батыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 28 маусымда сағат 15.00-де Орал қаласы, Достық даңғылы, 208 мекен-жайында республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізеді Ағылшын əдісі бойынша Урал-43202 автомəшинесі, 1990 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 883 AU. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 223 000 теңге. Кепілді жарна – 33 500 теңге. Уаз-31514 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 722 АР. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 116 000 теңге. Кепілді жарна – 17400 теңге. Ваз-2121 автомəшинесі, 1994 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 916 AР. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 81 000 теңге. Кепілді жарна – 12200 теңге. Mercedes Benz автомəшинесі, 1994 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 474 BD. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 277 000 теңге. Кепілді жарна – 41600 теңге. Газ-Саз-3507 автомəшинесі, 1990 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 859 AU. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 78 000 теңге. Кепілді жарна – 11700 теңге. Газ-5307 автомəшинесі, 1993 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 862 AU. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 64 000 теңге. Кепілді жарна – 9600 теңге. Газ-66 Вм автомəшинесі, 1993 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 882 AU. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 70 000 теңге. Кепілді жарна – 10500 теңге. Газ-Саз-3507 автомəшинесі, 1987 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 019 AU. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 66 000 теңге. Кепілді жарна – 9900 теңге. Уаз-31514 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 776 AҒ. Баланс ұстаушы – «Фитосанитария» РМК Батыс Қазақстан облыстық филиалы. Орал қаласы, С. Есқалиев көшесі, 84. Бастапқы баға – 89 000 теңге. Кепілді жарна – 13400 теңге. Ваз-21310 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 782 ВН. Баланс ұстаушы – «Мемлекеттік санитарлықэпидемиологиялық қадағалау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» ММ. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Ваз-21070 автомəшинесі, 2005 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 262 AW. Баланс ұстаушы – «Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» ММ. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға

– 94.000 теңге. Кепілді жарна – 14100 теңге. Ваз-21310 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 453 ВН. Баланс ұстаушы – «Мемлекеттік санитарлықэпидемиологиялық қадағалау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» ММ. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 154 000 теңге. Кепілді жарна – 23100 теңге. Газ-31105 100 автомəшинесі, 2007 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 087 WK. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті» ММ. Орал қаласы, Достық даңғылы, 182/1. Бастапқы баға – 144 000 теңге. Кепілді жарна – 21600 теңге. Ваз-21060 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 991 ВН. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 82 000 теңге. Кепілді жарна – 12300 теңге. Уаз-330302 0001011 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 480 ВН. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Уаз-330302 0001011 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 510 AU. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Уаз-330302 0001011 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 512 AU. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Уаз-39629-016 автомəшинесі, 2006 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 469 BH. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 69 000 теңге. Кепілді жарна – 10400 теңге. Газ-32214 автомəшинесі, 1998 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 835 АH. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 182 000 теңге. Кепілді жарна – 27300 теңге. Ваз-21074 автомəшинесі, 2006 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 598 BD. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 220 000 теңге. Кепілді жарна – 33000 теңге. Уаз-31512 автомəшинесі, 2006 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 794 AY. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ ! Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 28 маусымы күні сағат 11.00де республикалық меншіктегі нысандарды ағылшын əдісімен сату жөнінде ашық аукцион өткізетіндігін хабарлайды. Аукцион өткізілетін мекен-жай: Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а, 1-ші қабат. Лот №1. «Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің «Денсаулық сақтауды дамыту республикалық орталығы» шауашылық жүргізу құқығындағы РМК Атырау облыстық филиалы теңгеріміндегі 2007 жылы шығарылған, мемлекеттік нөмірі Е 633 ВО, ГАЗ-322132 220 автокөлігі. Нысанның орналасқан жері: Атырау қаласы, Островский көшесі,4. Алғашқы бағасы – 542 275 теңге. Кепілді жарна – 81 342 теңге. Лот №2. «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Балық шаруашылығы комитетінің «Жайық-Каспий облысаралық балық шаруашылығы бассейндік инспекциясы» ММ теңгеріміндегі 1973 жылы шығарылғын, «Күзетші-018», У-2-78, КС100Д катері. Нысанның орналасқан жері: Атырау қаласы, Мечников көшесі. Алғашқы бағасы – 391 328 теңге. Кепілді жарна – 58 700 теңге. Жекешелендiрiлетiн əр нысан бойынша сауда-саттық аукционшының сатылатын нысанды, нысанның қысқаша сипаттамасын, сауда-саттық өткiзу əдiсiн, бастапқы бағаны жəне бағаны өзгерту кадамын жариялауымен басталады. Аукционшы сауда-саттық барысында кадамды өзгертуге хакылы, оны бұл жағдайда жариялауы қажет. Сауда-саттықтың ағылшын əдісімен аукцион өткiзу ережесi Аукционшы жекешелендiру нысанының бастапқы бағасын жəне бағаның арттыру қадамын жариялайды. Аукционға қатысушылар нөмiрін көтере отырып, бастапқы бағаны арттырады, бiрақ жарияланған қадамнан кем болмауы тиiс. Аукционшы аукционға қатысушылардың аукцион нөмiрлерiн жариялайды, бағаларын бекiтедi жəне оны көтерудi ұсынады. Жекешелендiру нысаны бойынша аукцион ұсынылған ең жоғары бағаға дейiн жүргiзiледi. Аукционшы жекешелендiру нысаны үшiн неғұрлым жоғары баға ұсынған қатысушыны жариялайды. Аукционшы жекешелендiру нысанының соңғы бағасын үш рет қайталайды жəне басқа нөмiр көтерiлмеген жағдайда балғаны соғып, осы жекешелендiру нысанының сатылғандығы туралы жариялайды. Жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемiнде екi қадамына артқан жағдайда ғана сауда-саттықтың ағылшын əдiсi бойынша жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткiзiлген болып саналады, бұл ретте бастапқы бағаны екі қадамға арттыруды кемінде екі қатысушы жүзеге асырады; Аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: 1. Сауда-саттыққа қатысушының жазбаша міндеттемесін қамтитын сауда-саттыққа қатысудың, ал егер ол жеңімпаз деп жарияланған жағдайда ақпараттық хабарламада белгіленген шарттармен жекешелендіру нысанын сатып алу-сату шартын жасаудың өтінімі; 2. Салыстыру үшiн түпнұсқасын мiндеттi түрде көрсете отырып, паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшiрмесiн не көрсетілген құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 3. Кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін. 4. Банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың түпнұсқасын. Қазақстан Республикасының занды тұлғалары - жарғының, заңды тұлғаны тiркеу туралы куəлiктiң жəне статистикалық карточканың нотариат куəландырған көшiрмелерiн жəне өкiлдiң өкiлеттiгiн куəландыратын кұжатты қосымша тапсырады. Акционерлiк қоғамдар акционерлер тiзiлiмiнен олардың акцияларына иелiк етушi акционерлiк қоғамдар туралы ақпарат қамтитын көшiрменi қосымша тапсырады (ақпараттық хабарлама жарияланған сəттегi). Шетелдiк заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тiлiне аударылып нотариат куəландырған құрылтай құжаттарды тапсырады. Ағымдағы шоттың бар екенін дəлелдейтен банктың анықтамасының түпнұсқасы. Қатысушыларға кепілді жарнаның кез келген санын енгізуге жол беріледі, бұл ретте кепілді жарнасы қатысушыға ол бойынша саудасаттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнасын енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің Атырау мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: ИИК (депозиттік шот) KZ450705012170168006, БИК - KKMFKZ2A, БИН – 120240020907, КНП-171, КБЕ – 11, алушы банк – «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті» ММ. Төлемді тағайындау аукционға қатысу кепілді жарнасы Өтінімдерді қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне 2013 жылғы 28 маусымда сағат 10.00-де аяқталады. Сауда-саттық өткізу мен аукционға қатысу үшін өтінімдер қабылдау мына мекен-жайда жүргізіледі: Атырау қаласы, Абай көшесі, 10а, 1-қабат, 2-бөлме. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты мына телефон арқылы алуға болады: 8 (7122) 35-43-22.

сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 153 000 теңге. Кепілді жарна – 23000 теңге. Уаз-3962 автомəшинесі, 1995 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 854 AН. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 67 000 теңге. Кепілді жарна – 10100 теңге. Уаз-315122 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 896 AР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 124 000 теңге. Кепілді жарна – 18600 теңге. Уаз-330302 0001011 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 513 AU. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Уаз-330302 0001011 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 463 BH. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының санитарлық-эпидемиологиялық сараптама орталығы» РМҚК. Орал қаласы, Д. Нұрпейісова көшесі, 19. Бастапқы баға – 148 000 теңге. Кепілді жарна – 22200 теңге. Газ-3110 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 619 LL. Баланс ұстаушы – «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» РМК Батыс Қазақстан филиалы. Орал қаласы, Ə. Молдағұлова көшесі, 22. Бастапқы баға – 79 000 теңге. Кепілді жарна – 11900 теңге. Иж-2717 автомəшинесі, 2002 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 610 LL. Баланс ұстаушы – «Жер кадастры ғылыми-өндірістік орталығы» РМК Батыс Қазақстан филиалы. Орал қаласы, Ə. Молдағұлова көшесі, 22. Бастапқы баға – 89 000 теңге. Кепілді жарна – 13400 теңге. Газ-3110 автомəшинесі, 2000 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 159AW. Баланс ұстаушы – «Қазсушар» РМК Батыс Қазақстан филиалы. Орал қаласы, Х. Чурин көшесі, 119Н1. Бастапқы баға – 112 000 теңге. Кепілді жарна – 16800 теңге. Газ-3102 311 автомəшинесі, 2005 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 684 ВА. Баланс ұстаушы – «Мемлекеттік зейнетақы төлеу орталығы» РМҚК Батыс Қазақстан филиалы. Орал қаласы, Х. Чурин көшесі, 119Н1. Бастапқы баға – 157 000 теңге. Кепілді жарна – 23600 теңге. Голланд əдісі бойынша: Газ-31029 автомəшинесі, 1993 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 233 AW. Баланс ұстаушы – «М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті» РМҚК. Орал қаласы, Достық даңғылы, 162. Бастапқы баға – 125 000 теңге. Төменгі баға – 13 000 теңге. Кепілді жарна –3800 теңге. Газ-3102 101 автомəшинесі, 2001 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 120 AW. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысы бойынша салық департаменті» ММ. Орал қаласы,

Некрасов көшесі, 30/1. Бастапқы баға – 290 000 теңге. Төменгі баға – 19 000 теңге. Кепілді жарна – 5600 теңге. Уаз-31512 автомəшинесі, 2000 жылы шығарылған, мем. нөмірі L 226 КР. Баланс ұстаушы – «Батыс Қазақстан облысының ішкі істер департаменті» ММ. Орал қаласы, Пугачев көшесі, 45. Бастапқы баға – 200 000 теңге. Төменгі баға – 20 000 теңге. Кепілді жарна – 6000 теңге. Ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізу тəртібі Аукционшы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын жəне бағаны арттыру қадамын жариялайды. Сауда-саттыққа қатысушылар нөмірлер көтерілгенде бастапқы бағаны арттырады, бірақ ол жарияланған қадамнан кем болмау керек. Аукционшы сауда-саттыққа қатысушылардың аукциондық нөмірлерін жариялайды, бағаны бекітеді жəне оны арттыруды ұсынады. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық ұсынылған бағаның барынша көп болуына дейін жүргізіледі. Жекешелендірілетін нысан үшін ең жоғары баға ұсынған қатысушыны аук ционшы жариялайды. Аукционшы жекешелендірілетін нысанның соңғы бағасын үш мəрте қайталайды жəне басқа көтерілген нөмірлер болмаған жағдайда балға ұрумен жекешелендірілетін аталған нысанның сатылғандығы туралы хабарлайды. Жекешелендірілетін нысан бойынша саудасаттық тек мынадай жағдайда өтті деп саналады, егер де ең болмағанда екі қатысушы жекешелендірілетін нысанның бастапқы бағасын көтерсе, бірақ ол бағаны арттырудың екі қадамынан кем болмауы керек. Сауда-саттықтың қорытындысы туралы хаттама сауда-саттықтың қорытындысы жəне жеңімпаз бен сатушының міндеттемелерін тіркейтін жəне сату бағасы бойынша жекешелендіретін нысанды сатып алу-сату шартын жасайтын құжат болып табылады. Жеңімпаз сатып алу-сату шартын жасауға құқығы бар, бірақ ол хаттамаға қол қойылған күннен бастап он күнтізбелік күн мерзімінен аспауы керек, оның уақыты біткеннен кейін бұл құқық өз күшін жояды. Сауда-саттыққа қатысуға жеке тұлғалар, мемлекеттік емес заңды жəне шетелдік заңды тұлғалар жіберіледі. Голланд əдісі бойынша аукцион өткізу тəртібі Аукционшы нысанның бастапқы бағасын жариялайды жəне оны жарияланған қадаммен төмендетіп, жаңа баға жариялайды. Аукционшы жарияланған баға жағдайында бірінші болып нөмір көтерген қатысушының нөмірін атайды, балға ұрумен оны аталған нысанның жеңімпазы деп жариялайды. Егер аукционшы ең төменгі бағаны жариялаған кезде, қатысушылардың бірде-біреуі аталған нысанды сатып алуға тілек білдірмесе, онда бұл нысан саудасаттықтан алынып қалады. Егер бағаны жарияланған сəтте бір мезгілде екі немесе одан көп нөмір көтерілсе, онда аукционшы жеңімпазды анықтау сəтіне

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ, САУДА-САТТЫҚ! Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің Жетісу филиалы республикалық меншіктегі нысандарды сату жөнінде аукцион өткізу туралы хабарлайды Сауда-саттық 2013 жылғы 28 маусымда сағат 10.00-де өткізіледі Аукцион – сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша 1-лот. Бұрынғы №42062 əскери бөлімінің нысандары: өтетін жер, жалпы алаңы 78,1 ш.м. қойма, жалпы алаңы 492 ш.м., №1 бокс, жалпы алаңы 1479 ш.м. №2 бокс, жалпы алаңы 1309 ш.м. орналастырылған мекен-жайы: Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Шонжы ауылы, Əбдіразақов көшесі,48 а. Жылжымайтын мүліктің жер теліміне қоспағанда (немесе оған құқығы) бастапқы бағасы 24 081 826 теңге. Кепілдік жарна 3 612 274 теңге. Жылжымайтын мүлікті жекешелендіру кезінде Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жер теліміне құқық сатып алушыға өтеді. Жер телімінің кадастрлық (бағалау) құнын сатып алушы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сəйкес жеке төлейді. Өтінімдер мына мекен-жайда қабылданады: Алматы қ., Желтоқсан к-сі, 114, 2-қабат, 26-бөлме, телефондар: 267-70-50, 267-70-37. Барлық талап-шағымдар өтінімдер берген сəтке дейін қабылданады жəне қаралады. Анықтама алу телефондары: Алматы қ., 267-70-50, 267-70-37. Өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен басталады жəне 2013 жылғы 28 маусымда сағат 09.00-де аяқталады. Аукцион өткізу тəртібі мен жеңімпазды аңықтау шарты. Сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша аукцион өткізу кезінде – аукционшы жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын жəне бағаның арттыру қадамын жариялайды.Аукционға қатысушылар нөмірін көтере отырып, бастапқы бағаны арттырады, бірақ жарияланған қадамнан кем болмау тиіс.Аукционшы аукционға қатысушылардың аукцион нөмірлерін жариялайды, бағаларын бекітеді жəне оны көтеруді ұсынады. Жекешелендіру нысаны бойынша аукцион ұсынылған ең жоғары бағаға дейін жүргізіледі. Аукционшы жекешелендіру нысаны үшін неғұрлым жоғары баға ұсынған қатысушыны жариялайды.Аукционшы жекешелендіру нысанының соңғы бағасын үш рет қайталайды жəне басқа нөмір көтерілмеген жағдайда балғаны соғып, осы жекешелендіру нысанының сатылғандығы туралы жариялайды. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны арттырудың кемінде екі қадамына артқан жағдайда ғана сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша жекешелендіру нысаны бойынша аукцион өткізілген болып саналады, бұл ретте бастапқы бағаны екі қадамға арттыруды кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркеу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: Ереженің қосымшаға сəйкес нысан бойынша сауда-саттыққа қатысуға өтінімді; жеке тұлғалар үшін: салыстыру үшін түпнұсқасын міндетті түрде көрсете отырып, паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесі не көрсетілген құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін; банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың түпнұсқасын; заңды тұлғалар үшін: салыстыру үшін түпнұсқасын міндетті түрде көрсете отырып, жарғының көшірмесін немесе көрсетілген құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін; салыстыру үшін түпнұсқасын міндетті түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің көшірмесін немесе көрсетілген құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтамасын; банктен банктік шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарып беріледі; Кепілді жарнаның енгізілгенін растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшірмесін.Қатысушы сауда-саттықтан кейін жүгінген кезде төлем құжаттының түпнұсқасы қайтарылады; Заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейін қайтарылып берілетін түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін не заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшірмесін ұсыну қажет. Акционерлік қоғамдар олардың акцияларына иелік ететін акционерлік қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тізілімінен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтіндегі) үзінді-көшірменің түпнұсқасын ұсынады. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне /немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасымен бірге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшірмелерін ұсынады. Сауда-саттыққа қатысу үшін кепілді жарнасы Алматы мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаментінің мына депозиттік есеп-шотына төленеді: KZ790705012170167006, Астана қаласындағы ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетіне, БСН 120340000064, БИК KKMFKZ2A, бененфициар коды-11, мекеме коды-2170167 (кепілді жарна мөлшеріне банктік қызмет төлемі кірмейді). Қатысушыларға кепілді жарнаның кез келген санын енгізуге жол беріледі, бұл ретте бір кепілді жарнасы қатысушыға ол бойынша саудасаттыққа қатысу үшін осы кепілді жарнасын енгізген жекешелендіру нысанын сатып алу құқығын береді.

дейін тіркелген қадамның шамасына бағаны арттыруды бастайды. Жарияланған қадам голланд əдісі бойынша сауда-саттықтың белгіленген қадамына тең болуы тиіс, бірақ арттыру жағына қарай қарай болғаны жөн. Егер бағаны арттыру кезінде бір мезгілде өз нөмірлерін көтеруші сауда-саттыққа қатысушылардың бірде-біреуі оны сатып алуға тілек білдірмесе, онда аукционшы жеребе тастауға жүгінуге хақылы. Жекешелендірілетін нысан бойынша сауда-саттық мынадай жағдайда өтпеді деп саналады, егер оны өткізу сəтінде пайдаланылмаған кепілді жарнасы бар тіркелген тек бір қатысушы қалса, бұған үшінші жəне одан кейінгі сауда-саттықтар жатпайды, онда жекешелендірілетін нысан жалғыз қатысушыға сатылуы мүмкін. Сауда-саттықтың қорытындысы туралы хаттама сауда-саттықтың қорытындысы жəне жеңімпаз бен сатушының міндеттемелерін тіркейтін жəне сату бағасы бойынша жекешелендірілетін нысанды сатып алу-сату шартын жасайтын құжат болып табылады. Жеңімпаз сатып алу-сату шартын жасауға құқығы бар, бірақ ол хаттамаға қол қойылған күннен бастап он күнтізбелік күн мерзімінен аспауы керек, оның уақыты біткеннен кейін бұл құқық өз күшін жояды. Сауда-саттыққа қатысуға жеке тұлғалар, мемлекеттік емес заңды жəне шетелдік заңды тұлғалар жіберіледі. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мына құжаттарды тапсыру қажет: сауда-саттыққа қатысуға өтінім, төлқұжат немесе жеке басын куəландыратын өзге құжат, салыстыру үшін түпнұсқаларды міндетті түрде растайтын немесе аталған құжаттардың нотариалды куəландырылған көшірмелері, сондай-ақ ағымдағы шотының болуын банктен анықтаманың түпнұсқасы. Заңды тұлғалар жарғының нотариалды расталған көшірмесін, банктік шотының болуын растайтын банктен анықтаманың түпнұсқасын қосымша тапсырады. Акционерлік қоғамдар акционерлердің тізілімінен олардың акцияларын иеленуші акционерлік қоғамдар туралы ақпарат қамтитын көшірме үзіндіні қосымша тапсырады. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетіндегі КZ400705012170171006 депозиттік есепшотына төленеді, Астана қаласы, БИК KKMFKZ2A, БСН 120240022537, Кбе 11, КНП 171 Батыс Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті, ММ коды 2170171. Төлемнің белгіленуі – аукционға қатысу үшін кепілді жарна. Өтінімдер қабылдаудың орны мен мерзімі: Орал қаласы, Достық даңғылы, 208; 38-бөлме. Өтінімдер қабылдау ақпараттық хабарлама жарияланған күннен басталады жəне 2013 жылғы 28 маусымда сағат 12.00-де аяқталады. Қосымша ақпаратты мына телефон арқылы алуға болады: 534236 немесе https:// upgs.gosreestr.kz/p/ru/Privatization/nodesearch-objects сайтында.

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ 2013 жылғы 28 маусымдағы сағат 11.00-де республикалық меншіктегі жекешелендірілетін нысанды сату бойынша мына мекен-жайда аукцион өткізу туралы хабарлайды: Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34, 1-қабат. Сауда-саттық голланд əдісі бойынша өтеді: 1. Əкімшілік ғимарат, жалпы алаңы 72,6 ш.м., 1973 жылы салынған. «ҚР АШМ Агроөнеркəсіптік кешендегі Мемлекеттік инспекция комитеті Солтүстік Қазақстан облыстық аумақтық инспекциясы» ММ. Орналасқан жері: СҚО, Қызылжар ауданы, Соколов а., Еңбек к-сі, 8. Бастапқы баға – 904 500 теңге. Алғашқы баға – 9 045 000 теңге. Ең төменгі баға – 165 053 теңге. Кепілді жарна – 135 675 теңге. Голланд əдісі бойынша сауда-саттық өткізу ережесі Аукционшы жекешелендіру нысанының бастапқы бағасын жариялайды жəне жаңа бағаны жариялай отырып, оны мəлімделген қадаммен төмендетеді. Аукционшы баға жариялаған кезде аукциондық нөмірді бірінші көтерген қатысушының нөмірін айтады жəне балғаны соғып, осы жекешелендіру нысаны бойынша оны жеңімпаз деп жариялайды. Егер аукционшы жекешелендіру нысанының ең төменгі бағасын жариялаған кезде қатысушылардың бірдебіреуі осы жекешелендіру нысанын сатып алуға ниет білдірмесе, онда бұл жекешелендіру нысаны сауда-саттықтан алынып қалады. Егер бағаны жариялаған сəтте екі немесе одан көп нөмір көтерілсе, ондай жағдайда аукционшы бағаны жеңімпаз анықталған сəтке дейін тіркелген қадам көлеміне көтере береді. Жариялаған қадам сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша белгіленген қадамына, бірақ ұлғайту жағына тең болуы тиіс. Егер бағаны арттыру кезінде өз нөмірлерін бір мезгілде көтерген сауда-саттыққа қатысушы тұлғалардың бірде-біреуі оны арттырылған баға бойынша сатып алуға білдірмесе, онда аукционшы жеребе тастау рəсімін қолданады. Егер сауда-сатттық өту сəтінде жекешелендіру нысанын бір ғана қатысушыға сатуға жол берілетін үшінші жəне одан кейінгі сауда-саттықты қоспағанда, пайдаланылмаған кепілді жарнасы бар тек бір ғана тіркелген қатысушы қалса, жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттық өтпеген болып саналады. Назар аударыңыз! Жылжымайтын нысанның бастапқы бағасына жер телімінің құны кірмейді. Жер пайдалану құқығы Қазақстан Республикасының жер заңнамасында белгіленген тəртіпте бөлек ресімделеді. Сауда-саттыққа қатысушы ретінде тіркелу үшін мыналарды: 1) сауда-саттыққа қатысуға өтінім; 2) жеке тұлғалар үшiн: салыстыру үшiн түпнұсқасын мiндеттi түрде көрсете отырып, паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың көшiрмесiн не көрсетiлген құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесiн; банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың түпнұсқасын; заңды тұлғалар үшiн: салыстыру үшiн түпнұсқасын мiндеттi түрде көрсете отырып, жарғының көшiрмесiн немесе көрсетiлген құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесiн; салыстыру үшiн түпнұсқасын мiндеттi түрде көрсете отырып, заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы куəлiгiнiң көшiрмесiн немесе көрсетiлген құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесiн не заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу (қайта тiркеу) туралы анықтамасын; банктен банктiк шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың түпнұсқасын. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырғаннан кейiн бiр жұмыс сағаты iшiнде қайтарып берiледi; 3) кепiлдi жарнаның енгiзiлгенiн растайтын төлем құжатының түпнұсқасы мен көшiрмесiн. Қатысушы сауда-саттықтан кейiн жүгiнген кезде төлем құжатының түпнұсқасы қайтарылады; 4) заңды тұлға өкiлiнiң өкiлеттiктерiн куəландыратын құжаттың түпнұсқасын, сондай-ақ салыстырғаннан кейiн қайтарылып берiлетiн түпнұсқасын қоса бере отырып, заңды тұлғаның өкiлi паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшiрмесiн не заңды тұлғаның өкiлi паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесiн ұсыну қажет. Акционерлiк қоғамдар олардың акцияларына иелiк ететiн акционерлiк қоғамдар туралы ақпаратты қамтитын акционерлер тiзiлiмiнен (ақпараттық хабарлама жариялану сəтiндегi) үзiндi-көшiрменiң түпнұсқасын ұсынады. Шетелдiк заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тiлдерiндегi нотариалды куəландырылған аудармасымен бiрге құрылтай құжаттарының нотариалды расталған көшiрмелерiн ұсынады. Аукционға қатысуға ниет бiлдiрген тұлғалардың өтiнiмдерiн қабылдау жəне оларды тiркеу талап етiлетiн құжаттардың толық жинағы болған кезде жүргiзiледi. Кепілді жарна Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру комитетінің «Солтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті» ММ-нің «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті Солтүстік Қазақстан облысы бойынша қазынашылық департаменті» ММ КZ300705012170177006 депозиттік шотына енгізіледі, БСК ККМ ҒКZ2А, БСН 120240018658, КБЕ 11, белгіленген төлем коды 171. Қатысушыларға кепiлдi жарнаның кез келген санын енгiзуге жол берiледi, бұл ретте бiр кепiлдi жарнасы қатысушыға ол бойынша сауда-саттыққа қатысу үшiн осы кепiлдi жарнасын енгiзген жекешелендiру нысанын сатып алу құқығын бередi. Сауда-саттыққа қатысушыларды тiркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргiзiледi жəне 2013 жылғы 28 маусымда сағат 10.00-де мына мекенжайда аяқталады: Петропавл қаласы, Совет көшесі, 34, 2-қабат, № 11 бөлме. Нысандар бойыша барлық наразылықтар өтінім берген кезінен бастап қабылданады. Жекешелендіру нысандары жəне аукцион өткізу жөніндегі қосымша ақпаратты мына тел: 8 (7152) 46-05-84, 46-20-38 www.gosreestr.kz арқылы білуге болады.

9

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті 2013 жылғы 28 маусымда сағат 10.00-ден сағат 17.00-ге дейін www.gosreestr.kz Мемлекеттік мүлік тізілімінің вебпорталында республикалық меншік нысанын сату бойынша №2 электрондық аукционды өткізу туралы хабарлайды Республикалық меншік нысанын сату Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылығы 9 тамыздағы № 920 қаулысымен бекітілген Жекешелендіру нысандарын сату қағидасына сəйкес жүзеге асырылады. Электрондық аукционға голланд əдісі бойынша қойылады: 1. Тауарлы-материалдық құндылықтар қоймасы, жалпы ауданы 419,4 ш.м., 1968 жылы салынған. Тұрған жері: Осакаров ауданы, Молодежный кенті, Ленин к-сі, 24. Баланс ұстаушы – «Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитеті «Қазсушар» шаруашылық жүргізу құқығындағы РМК филиалы. Бастапқы баға – 3443800 теңге. Алғашқы баға – 34438000 теңге.Ең төменгі баға – 371079 теңге, кепілді жарна – 516570 теңге. Назар аударыңыз! Жылжымайтын нысанның бастапқы бағасына жер телімінің құны кірмейді. Жер пайдалану құқығы Қазақстан Республикасының жер заңнамасында белгіленген тəртіпте бөлек рəсімделеді. Сауда-саттықтың голланд əдiсiн қолдана отырып аукционды өткiзу кезiнде жекешелендiру нысанының бастапқы бағасы алғашқы бағаға тең. Электрондық аукционға қатысушыларды тіркеу хабарлама жарияланған күннен бастап жүргізіледі жəне электрондық аукцион басталғанға дейін қырық сегіз сағат бұрын аяқталады. Кепілді жарналар Қарағанды мемлекеттік мүлік жəне жекешелендіру департаменті мемлекеттік мекемесінің шотына төленеді: депозиттік шот KZ060705012170172006, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитеті, БИК KKMFKZ2A, БИН 120240019369, КБе 11, КНП 171. Электрондық аукционға қатысу үшін мыналарды: 1) жеке тұлғалар үшін: жеке сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – ЖСН), тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 2) заңды тұлғалар үшін: бизнес сəйкестендіру нөмірін (бұдан əрі – БСН), толық атауын, бірінші басшының тегін, атын, əкесінің атын (бар болған жағдайда); 3) кепілді жарнаны қайтару үшін екінші деңгейдегі банктегі есеп-айырысу шотының деректемелерін; 4) байланыс деректерін (пошталық мекенжайы, телефоны, факс, е-mail); 5) ұлттық куəландырушы орталық берген ЭЦҚ-ның жарамдылығы мерзімін көрсете отырып, Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет. Жоғарыда көрсетілген деректер өзгерген кезде қатысушы бір жұмыс күні ішінде Тізілімнің веб-порталына енгізілген деректерді өзгертеді. Электрондық аукционға қатысушы ретінде тіркелу үшін мынадай құжаттардың: 1) жеке тұлғалар үшін: паспорттың немесе жеке тұлғаның жеке басын куəландыратын құжаттың, сондай-ақ банктен ағымдағы шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; заңды тұлғалар үшін: жарғының, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəліктің не заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтаманың, сондай-ақ банктен банктік шоттың бар-жоғын растайтын анықтаманың; 2) қатысушының кепілді жарна сомасын аударғанын растайтын банк белгісі бар төлем құжатының; 3) заңды тұлға өкілінің өкілеттіктерін куəландыратын құжаттың, сондай-ақ заңды тұлғаның өкілі паспортының немесе оның жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмелерін қоса бере отырып, электрондық аукционға қатысуға нысан бойынша қатысушының ЭЦҚ қойылған (сканерленген) электрондық өтінімді (бұдан əрі – электрондық өтінім) Тізілімнің вебпорталында тіркеу қажет. Шетелдік заңды тұлғалар қазақ жəне/немесе орыс тілдеріндегі нотариалды куəландырылған аудармасы бар құрылтай құжаттарының электрондық (сканерленген) көшірмелерін ұсынады. Электрондық аукционға қатысушылар электрондық аукцион басталғанға дейін бір сағат ішінде аукцион залына ЭЦҚ мен аукцион нөмірін пайдалана отырып кіреді. Электрондық аукцион жекешелендіру нысанының бастапқы құнын аукцион залында автоматты түрде орналастыру жолымен сауда-саттықты өткізу туралы хабарламада көрсетілген Астана қаласының уақыты бойынша басталады. Сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион ережесі: 1) егер электрондық аукцион басталған сəттен бастап бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі электрондық аукционда жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы қағидамен бекітілген қадамға азаяды; 2) егер баға азайғаннан кейін бес минут ішінде қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін растамайтын болса, жекешелендіру нысанының соңғы жарияланған бағасы белгіленген қадаммен азаяды. Жарияланған баға бойынша жекешелендіру нысанын сатып алуға ниетін бірінші болып растаған қатысушы сауда-саттықтың голланд əдісі бойынша электрондық аукцион жеңімпазы болып танылады жəне осы жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады; 3) егер жекешелендіру нысанының бағасы белгіленген ең төменгі мөлшерге жетсе жəне қатысушылардың бірде-біреуі жекешелендіру нысанын сатып алу ниетін растамаса, онда электрондық аукцион өткізілмеген болып танылады. Жекешелендіру нысанының бастапқы бағасы бағаны ұлғайтудың кемінде екі қадамына өскен жағдайда ғана жекешелендіру нысаны бойынша сауда-саттықтың ағылшын əдісі бойынша электрондық аукцион өткізілген болып танылады, бұл ретте бастапқы бағаның екі қадамға өсуін кемінде екі қатысушы жүзеге асырады. Əрбір сатылған жекешелендіру нысаны бойынша электрондық аукцион нəтижелері электрондық аукцион нəтижелері туралы электронды хаттамамен ресімделеді, оған сатушы жəне жеңімпаз ЭЦҚ-ны пайдалана отырып, электрондық аукцион аяқталғаннан кейін жиырма төрт сағат ішінде Тізілімнің веб-порталында қол қояды. Электрондық аукцион нəтижелері туралы хаттама электрондық аукцион нəтижелерін жəне жеңімпаз сатушының жекешелендіру нысанын сату бағасы бойынша сатып алу-сату шартына қол қою міндеттерін белгілейтін құжат болып табылады. Қарағанды қаласы, Костенко көшесі, 6 мекен-жайында, жеңімпазбен сатып алу-сату шартына электрондық аукцион өткізілген күннен бастап күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімде қол қойылады. Бұл ретте, электрондық аукционның жеңімпазы салыстыру үшін түпнұсқаларын міндетті түрде көрсете отырып көрсетілген құжаттардың көшірмелерін не болмаса нотариалды куəландырылған көшірмелерін сатушыға ұсынады. Құжаттардың түпнұсқалары салыстырылғаннан кейін бір жұмыс сағаты ішінде қайтарылады. Аукцион өткізу туралы қосымша ақпаратты www.gosreestr.kz сайтта жəне мына телефон арқылы алуға болады: : 8(7212) 42-57-53.

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «АТВС» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36-үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «АТВС» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «Казспортсервис ЛТД» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36-үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «Казспортсервис ЛТД» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «ASTARTA» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36-үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «ASTARTA» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының ұйғарымымен «Аят Ишим» ЖШС банкроттығы жөнінде іс қозғалды. Іс мына мекен-жайда қаралады: Астана қаласы, Абай даңғылы, 36-үй, 3-қабат.

Определением специализированного межрайонного экономического суда города Астана в отношении ТОО «Аят Ишим» возбуждено дело о банкротстве. Дело будет рассматриваться по адресу: город Астана, проспект Абая, дом 36, 3-этаж.

ҚР ДСМ Қоғамдық денсаулық сақтау жоғары мектебі «Медицина» жəне «Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандықтары бойынша магистратура мен PhD докторантураға 20132016 жылдарға қабылдау басталғанын жариялайды. www.ksph.kz

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 273-73-97. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru. Қазақ мал шаруашылығы жəне мал азығы өндірісі ғылыми-зерттеу институтының ұжымы бөлім меңгерушісі, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор Нұрғалым Əбдірешұлы Жазылбековке əпкесі Тоқтан ƏБДІРЕШҚЫЗЫНЫҢ мезгілсіз қайтыс болуына байланысты отбасы мен ағайын-туыстарына қайғыларына ортақтасып көңіл айтады. «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК басшылығы мен ұжымы бас есепші Қағаз Аяпбергенқызы Аяпбергеноваға ағасы Жолдас Аяпбергенұлы АЯПБЕРГЕНОВТІҢ қайтыс болуына байланысты қайғысына ортақтасып көңіл айтады.


10

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

 Еркін елдің ертеңі

Жолыѕ болсын, жас ўлан! Астанада армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов атындағы республикалық «Жас ұлан» мектебін бітірушілердің оқу орнымен қоштасу салтанаты болып өтті. Салтанатты рəсімге Қорғаныс министрлігінің өкілдері, ұландардың ата-аналары, Қарулы Күштер ардагерлері қатысты. 2013 жылғы түлектер ҰБТ тапсыру кезінде жоғары нəтижелер көрсетті. Орташа көрсеткіш 82 баллды құрады. Бұл көрсеткіш республиканың басқа əскери мектептерімен салыстырғанда жоғары деңгейде екендігін атап өткен жөн. Биыл республикалық «Жас ұлан» мектебін 55 тəрбиеленуші

 Айтайын дегенім... Елімізде жұрттың бəрі білетін КТК атты телеарна бар. Өзекті мəселелерді өткір көтеріп, көп жағдайда көрерменнің көңілінен шығып жатады. Сондықтан, телеарна ұсынған бірқатар хабарларды тұшына көріп, риза болып қаламыз. Алайда, осы телеарнаның «бояушы-бояушы дегенге сақал бояп жіберетінін» де айтпасқа болмай отыр. КТК осы бертінде ғана «Бешбармак шоу» деген бір хабар ойлап тапты. Жаңаның аты – жаңа. Не жаңалығы бар екен деп аратұра сол хабарды көру үшін телеэкран алдына отыра қалатынымыз бар. Жуырда, атап айтсақ, 2 маусым күнгі жексенбіде сол хабарды қайталап беріп жатыр екен. «Бешбармак шоу-2» деген атынан көңілге күдік алып, тіксіне қалсақ та тапжылмай отырып көруге тура келді. Сөйтсек, мұның өзі түсіне білген кісіге бар қазақты қорлап, ұлттың намысына тиюге арналғандай хабар болып шықты. Ең əуелі «Бешбармак шоу» деген сөздің өзіне ой жіберіп, зердеге салып көрейікші. Қай сөздік, қай оқулықтан іздесең де қазақ тілінде бешбармақ деген сөзді таба алмайсың. Қазақтың тілін білетін адам «бешбармак» деп

«Бешбармак шоу» не ќылєан шоу?

айтпайды. Өйткені, бір қолда бір ғана бармақ болады. Қазақ тілін білмейтін басқа бір ұлт өкілі бес саусақты білместікпен бес бармақ деп жіберген. Демек, «бешбармак» қазақ тілін білмейтін немесе қазақтың қонақасы мəзірімен берілген етті қолмен асап жатқанын көріп əдейі мазақ қылып айтқан сөзі. Қонақасыға берілген

сыбағалы етті əуелі қолмен баптап турап алып, сонан соң асықпай əңгімелесіп отырып қолмен жеу надандығымыздың белгісі емес, ұлттық дəстүрімізді бағалай білуіміздің дəлелі. Жуан табақ немесе астау толы болып келетін ет қонақ кəдесі – қонақ асы. Қонақ асы қалай болса солай, кім көрінгенге берілмейді.

Суретті түсірген Юрий БЕККЕР.

«Алтын жўлдыз» жарыєы

Қазақстан баспасөз клубында отандық журналистика мен баспа ісінің майталмандарына халыққа көрсеткен қызметтері үшін дəстүрлі түрде тапсырылатын «Алтын жұлдыз» сыйлығы бірқатар азаматтарға салтанатпен табыс етілді. Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

Қанат ЕСКЕНДІР,

«Егемен Қазақстан».

Бəсі мен бағасы бөлек бұл сыйлық алда келе жатқан Қазақстан журналистерінің төл мерекесі қарсаңында арнайы тапсырылып отыр. Еліміздегі баспалардың ішінен ұлтты ұйытып, мемлекеттік саясатқа өз өнімдерімен үлкен үлес қосып отырған «Атамұра» баспа

бітірді. Олардың 45-і жоғары əскери оқу орындарына баруға шешім қабылдады. Бұл көрсеткіш мектеп басшылығы мен оқытушылар құрамының əскерикəсіби бағытта балаларға білім берудегі өздерінің негізгі тапсырмаларын лайықты деңгейде орындап отырғандығына негіз болады. – Мектеп тəрбие жұмысының

не гізгі мақсаты ұландардың Отанға деген сүйіспеншілігін ояту, олардың санасына қазақстандық патриотизм мен елге, халыққа деген адалдық сезімін сіңіру болып табылады, – деді Қор ғаныс ми нистрлігі Білім жəне ғылым депар таментінің бастығы генерал-майор Еділ Оразов. – Ұландарымыздың

өз өмірлері мен тағдырларын армиямен байланыстырғылары келетін ұмтылыстарын көріп, біз нағыз Отан қоғау шы ларын тəрбиелеудеміз деп нық сеніммен айта аламыз. Мектеп бітірушілердің оқу орнымен қоштасу салтанатын республикалық мектептің бастығы Марат Ботин өткізді.

«Егемен-ақпарат». ––––––––– Суреттерде: қоштасу салтанатынан көріністер.

 Спорт Ол жөн-жолымен шақырылып келген құрметті қонақтар үшін жасалатын ас, қонақ кəдесі. Сексенге жуықтаған осы жасымда қонақта немесе тойда болып, қолымен ет жегеннен ауырыпты деген адамды естіген де, көрген де емеспін. Қысқасы, қазақтың қонақасы ретінде жейтін сыбағасына «бешбармак» деп ат қойған кім болса да оның санитарлық тазалығына, дайындалу сапасына еш кінə таға алмайды. Қазақтың үйіне келіп қонақасы жеген орысты да, неміс, украинды да, басқа ұлт өкілдерін де көріп, солармен бір дастарқан басында кездесіп, дəмдес болып жүрміз. Қазақтың етін қазақпен бірге асап: «Ой, как вкусно, пальчики оближешь!» деп тамсанғанын сан рет естігенбіз. Біз КТК телеарнасының қазақтың ұлттық тағамына байланысты «шоу» ұйымдастырғанына қарсы болып отырған жоқпыз. Сол телехабарға «Бешбармак шоу» деп ат қойғанын ерсі, тіпті, теріс көріп отырмыз. Белгілі бір ат қойып, айдар тағу үшін əуелі сол сөздің не сөз екенін, қандай мағына беретінін біліп алу керек емес пе! Есмұхамбет АЙТМАҒАМБЕТОВ, қарт журналист.

корпорациясының ұжымы Қазақстан журналистика академиясы тағайындаған «Алтын жұлдыз» жалпыұлттық жоғары сыйлығын иемдену мəртебесіне ие болды. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, профессор Рақымғали ҚұлМұхаммед басқаратын бұл корпорация тұлғалық «Абай», «Əуезов» энциклопедияларын, «Астана», «Атырау», «Маңғыстау», «Қарағанды» аймақтық энциклопедиялары мен «Қазақстан тарихы» көптомдығын, Ш.Айтматов, О.Сүлейменов, Д.Исабеков, т.б. əлемдік əдебиет классиктерінің жинақтарын, сон дай-ақ 600-ден аса түрлі оқулықтар басып, келер ұрпаққа мол білім кені мен мұраны аманаттаған-ды. Бүгінгі таңға дейін Женева, Мальта, Парижде «Атамұраның» баспа ісі мен адамзаттық құндылықтарға қосқан үлесі əспеттеліп, елуден аса халықаралық дипломдармен марапатталған. Міне, бұған дейін баспагерлерге ұсынылмаған «Алтын жұлдыз» ұлт руханиятына қосқан осындай үлесі үшін «Атамұра» баспа корпорациясының шығармашылық ұжымына тапсырылып отыр. Басылымдардан «Алтын жұлдызға» өскемендік «Рудный Алтай» аймақтық газеті лайық деп табылып, Қазақстан журналистика академиясының президенті Сағымбай Қозыбаев жуырда Шығыс Қазақстан облысының əкімі Бердібек Сапарбаевтың газет ұжымына аталмыш сыйлықты табыс еткенін баяндады. «Алтын жұлдыз» сыйлығының «Еліміздің ең үздік журналисі» номинациясын «КТК» арнасының тележүргізушісі, «Слуги народа» бағдарламасының авторы Артур Платонов иеленді. АЛМАТЫ.

Атан жілік, ай мїйізді балуандар айќасы

Қазақ күресінен ел чемпионатының жалауы Петропавл қаласында желбіреп, 14 облыстан жəне Алматы мен Астана қалаларынан жиналған 165 балуан екі күн бойы боз кілем үстінде күш сынасты. Ең мықтылар күзге таман Германияда қазақ күресінен өтетін əлем біріншілігіне жолдама алды. Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан».

Жарыстың ашылу салтанатында облыс əкімінің орынбасары Владимир Балахонцев сөз сөйлеп, аймақ басшысы Самат Ескендіровтің құт тықтауын жеткізді. Қазақ күресінен еліміздің мемлекеттік жаттықтырушысы, Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы Марат Жақыт, Дүниежүзілік Қазақ күресі федерациясының вицепрезиденті Марат Шəмшінұров, кеден қызметінің генерал-лейтенанты, кеден қызметі ардагерлер кеңесінің төрағасы Нұрлан Тілемісов, Астана қаласындағы олимпиялық резервтер мектебінің директоры Асқар Асубаев өз сөздерінде бұлшық еттері бұлт-бұлт ойнаған балуандарға жеңіс тіледі. М.Жақыт додалы бəсекенің Петропавл қаласының құрметті азаматы Бауыржан Құлжановтың 60 жылдық мерейтойына орай Қызылжар өңірінде ұйымдастырылып отырғанын атап өтіп, оны «Əлемдегі қазақ күресін дамытуға қосқан зор үлесі үшін» төсбелгісімен марапаттады. Иə, Бауыржан Ниязұлы мектеп қабырғасында жүргенде «бала балуан» атанып, талай байрақты жарыстарда топ жарды. Қажымұқан Мұңайтпасов турнирінің, Қазақстанның бірнеше дүркін жеңімпазы болды. Жерлестері оны облыста қазақша күрестен шыққан тұңғыш спорт шебері ретінде де мақтан етеді. Саналы ғұмырын кеден қызметімен байланыстырып, Солтүстік Қазақстан, Жамбыл облыстары бойынша кедендік бақылау департаменттерін кəсіби шеберлікпен басқарды. Алғашқылардың қатарында кеден қызметінің полковнигі шеніне ие болды. Əлі күнге дейін осы салада жемісті еңбек етіп, жастарға тəлім-тəрбие дарытып келеді. Сөз арасында ұлттық спорттың дамуына ерекше белсенділікпен атсалысып жүрген жеке кəсіпкер Біржан Шаймерденовтың федерация мүшелігіне қабылданып,

солтүстік аймақтар бойынша жауапты куратор болып тағайындалғанын айта кеткен жөн. Чемпиондық атақтан үміткерлер арасында 40-қа тарта халықаралық дəрежедегі спорт шеберлері, əлемде, Азияда олжа салған сайыпқырандар бар екенін ескерсек, кім-кімге болсын жеңіс жолы жеңіл тимегені

бо йынша қарағандылық Ерсін Мұхамеджанов оңтүс тік қазақстандық Əділжан Ыстыбаевтан сəл-пəл басымдығын байқатты. 90 кило салмақ бойынша шығысқазақстандық Мұхит Тұрсыновқа тең келер ешкім болмады. 90 килодан жоғарылар арасында Шығыс Қазақстан облысының қос саңлағы Шалқар Жоламанов пен

анық. Оның үстіне «Қазақстан Барысы» республикалық турнирдің күміс, қола жүлдегері Шалқар Жоламанов, осы атақтан бірден-бір үміткерлер – Айбек Нұғымаров, Мұхит Тұрсынов секілді атағынан ат үркетін апайтөс, бура сан балуандардың белдесулері жарыс көрігін қыздырып жібергендей болды. 60 кило бойынша финалдық сында алматылық Абзал Арыстанбеков пен Алматы облысының өкілі Аманкелді Сатыбалдинов кездесіп, алғашқысының жолы оңғарылды. 70 кило салмақ дəрежесінде Аслан Түсіпқанов (Алматы қ.) Азия, əлем чемпионы астаналық Ерлан Естекке жол берді. 80 кило салмақ

Айбек Нұғымаровтың белдесуі соңғысының таза жеңісімен аяқталды. «Түйе балуан» атағы Шалқарға бұйырды. Жалпыкомандалық есепте бірінші орынды Шығыс Қазақстан облысының командасы еншіледі. Екінші, үшінші орындарды Алматы қаласы мен Қарағанды облысы бөлісті. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге ақшалай сыйлықтар табыс етілді.

МЕКЕН-ЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-73-80.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru , egemenkz@maіl.kz Алматыда: факс (727) – 273-73-80, электронды пошта – egemalm@host.kz

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – (717-2) 37-61-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – (712-2) 32-94-07; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Ол мектеп бітіруші түлектерге таңдаған оқу орындарына түсіп, «Жас ұлан» мектебінде алған білімдері мен дағдыларын жоғары оқу орнында тиімді пайдалана білуге тілек білдірді. Қазақстан Қарулы Күште рінің ардагерлері, генералдар Марат Нағұманов, Геннадий Носоновский мектеп бітіруші ұландарға жылы лебіздерін білдірді. Олар салтанатты жағдайда ұландарға аттестаттар мен естелік грамоталар табыс етті. Құрметті қонақтармен бірге салтанатқа мемлекеттік авиациялық орталықтың бас директоры генерал-майор Жиентай Сандыбаев та қатысты. Аталған орталықтың көмегімен «Жас ұлан» мектебінің көптеген оқушылары ұшу шеберлігінің қыр-сырларымен танысқандығы шындық. Бұл олардың Əуе қорғанысы күштері əскери оқу орындарын таңдауларына себеп болғандығы да жасырын емес. Салтанатты рəсімнен кейін Республикалық ұланның құрметті қарауыл ротасы мен «Жас ұлан» мектебінің барабаншылар ротасы жұртшылыққа өз өнерлерін көрсетті.

Көкшетау – (716-2) 25-76-91; Павлодар – (718-2) 57-18-09; Қарағанды – (721-2) 43-94-72; Семей – (722-2) 52-26-86; Қостанай – (714-2) 39-12-15; Тараз – (726-2) 43-37-33; Қызылорда – (724-2) 27-00-85 Шымкент – 8 (701) 404-36-29; Орал – (711-2) 28-80-35; Петропавл – (715-2) 50-72-50. Өскемен – (723-2) 25-28-41; Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-73-97, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Мұхит к-сі, 57/1, «Жайық Пресс» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Космическая к-сі, 6/3, «Шығыс ақпарат» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

Солтүстік Қазақстан облысы. ––––––––––––– Суретте: жарыстан көрініс. Суретті түсірген Амангелді БЕКМҰРАТОВ.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 200 601 дана. Нөмірдің кезекші редакторы

Айдар ӨРІСБАЕВ.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 11 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №77 ek


11

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

РЕСМИ БӨЛІМ Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 26 ақпан

№183

Астана,Үкімет үйі

«Қазақстан Республикасының автомобиль жолдарын жөндеу мен күтіп ұстауға арналған қаржыландыру нормативтерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 30 сəуірдегі № 423 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Қазақстан Республикасының автомобиль жолдарын жөндеу мен күтіп ұстауға арналған қаржыландыру нормативтерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 30 сəуірдегі № 423 қаулысына мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасының автомобиль жолдарын жөндеу мен күтіп ұстауға арналған қаржыландыру нормативтері осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсьн. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 26 ақпандағы № 183 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 30 сəуірдегі № 423 қаулысымен бекітілген. Қазақстан Республикасының автомобиль жолдарын жөндеу мен күтіп ұстауға арналған қаржыландыру нормативтері 1 км, мың теңге Р/с №

Облыстардың атаулары

Ағымдағы жөндеу

1

2

3

Күтіп үстау 4

1

Ақмола

440,5

324,9

2

Ақтөбе

402,3

308,6

3

Алматы

343,8

281,6

4

Атырау

343,9

165,9

5

Шығыс Қазақстан

370,2

335,4

6

Жамбыл

375,8

275,0

7

Батыс Қазақстан

391,4

290,6

8

Қарағанды

432,2

296,3

9

Қызылорда

360,5

187,0

10

Қостанай

386,6

283,9

11

Маңғыстау

356,9

155,0

12

Павлодар

375,7

295,1

13

Солтүстік Қазақстан

366,5

302,5

14

Оңтүстік Қазақстан

360,0

190,7

Ескертпе: 1. Күтіп ұстауға арналған нормативтер қысқы күтіп ұстау шығындарын қамтиды. 2. Нормативтер қосылған құн салығынсыз (ҚҚС) 2001 жылғы базалық бағалармен келтірілген. 3. 2001 жылғы базалық бағалардан ағымдық деңгейге ауыстыру бюджет заңнамасына сəйкес жыл сайын белгіленетін айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) өзгеру индексі арқылы жүзеге асырылады. 4. ҚҚС Қазақстан Республикасының заңнамасымен тиісті жылға белгіленетін мөлшерде қабылданады. 5. Қаржыландыру нормативтері III техникалық санаттағы жолдың 1 км арналып келтірілген. Талап етілетін санаттың нормативін есептеу үшін жол санаттары бойынша төменде келтірілген саралау коэффициенттері қолданылады: Жұмыс түрі

Автомобиль жолдарының санаттары Іа/ Iб 8 жолақ

Іа/Iб 6 жолақ

Іа/Iб 4 жолақ

Ағымдағы жөндеу

5,06/3,37

3,90/2,60

2,73/1,82

Күтіп ұстау

4,59/3,06

3,63/2,42

2,67/1,78

II

III

IV

V

1,13

1

0,74

0,47

1,24

1

0,89

0,73

Саралау коэффициенттері

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 5 ақпан

№87

Астана, Үкімет Үйі

Темір жол көлігін техникалық пайдалану қағидаларын бекіту туралы «Темір жол көлігі туралы» 2001 жылғы 8 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағының 22-1) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. Қоса беріліп отырған Темір жол көлігін техникалық пайдалану қағидалары бекітілсін. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 5 ақпандағы №87 қаулысымен бекітілген Темір жол көлігін техникалық пайдалану қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Темір жол көлігін техникалық пайдалану қағидалары (бұдан əрі - Қағидалар) «Темір жол көлігі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сəйкес əзірленді жəне темір жол көлігін пайдалану, оның ішінде магистралдық инфрақұрылым объектілерін, құрылыстарды, жылжымалы құрамды жəне арнайы жылжымалы құрамды жөндеу тəртібін белгілейді. 2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) автоматты локомотив сигнализациясы сигнализация мен байланыстың дербес құралы ретінде аралықтағы поездар қозғалысы кезінде локомотив бағдаршамдарының сигналдары бойынша жүзеге асырылатын, ал бөлектенген пункттер блок-учаскелердің белгіленген шекаралары болып табылатын жүйе; 2) аз əрекетті учаскелер – жолаушылар жəне жүк поездарының (қосындысында) кесте бойынша қозғалыс мөлшері тəулігіне 8 жұптан артық болмайтын учаскелер; 3) алынбалы-салынбалы жылжымалы бірліктер – жолға қызмет көрсететін жұмысшылардың қолымен шешілетін алынбалы-салынбалы дрезиналар, жөндеу мұнаралары, жол вагондары, жол өлшеуіш, дефектоскоптық арбалары; 4) аралық байланыс – теміржол станцияларының кезекшілерімен жұмыс жасап жатқан жəне аралықта жүрген қызметкерлер арасындағы қызметтік келіссөздер жүргізуге арналған байланыс; 5) аралық - темір жол желісінің шектес станциялармен, разъездермен, озу пункттерімен немесе жол қосындарымен шектелген бөлігі; 6) арнайы жылжымалы құрам (бұдан əрі – АЖҚ) - магистральдық темір жол желісін жəне кірме жолдарды күтіп ұстау, оларға қызмет көрсету, қалпына келтіру жəне жөндеу жұмыстарын жүргізуге арналған өздігінен жүретін жəне өздігінен жүрмейтін темір жол көлігі құралдары; 7) арнайы жылжымалы құрамның бригадасы (бұдан əрі – АЖҚ бригадасы) - АЖҚ басқару жəне оған қызмет көрсету үшін тағайындалатын қызметкерлер. АЖҚ басқару үшін бригада - машинист жəне машинистің көмекшісі немесе дрезинаның жүргізушісі жəне жүргізушінің көмекшісі (тиісті машинаны пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сəйкес) тағайындалады; 8) ауа аралығы (оқшаулағыш түйіндесу) - түйіспе желісінің шектес учаскелерінің электр оқшауламасымен түйіндесуі (ток айырық); 9) ауыр салмақты жүк поезы - локомотивтердің тиісті сериялары үшін салмағы қозғалыс кестесінде белгіленген осы поезд жүретін учаскедегі салмақ нормасынан 100 т жəне одан астам жүк поезы; 10) бағыттама - рамалық рельстерде, үшкірлерден жəне бұру механизмінен тұратын бағыттамалы бұрманың бөлігі. Жылжымалы өзекшесі бар айқастырмасы болған кезде бағыттама ұғымына айқастырма да кіреді; 11) бағыттама қосыны - бағыттама қосынының бір кезекшісі қызмет көрсететін орталықтандырылмаған басқарудағы бір немесе бірнеше бағыттамалы бұрмалар; 12) бағыттамалы аудан - бағыттама қосынының бір аға кезекшісінің бақылауындағы шектес бағыттама қосындар тобы; 13) бағыттамалы бұрма - жылжымалы құрамды бір жолдан екіншісіне бұру үшін қолданылатын құрылғы. Бағыттамалы бұрмалар бағыттамалардан, айқастырмалардан жəне олардың арасындағы жалғастырушы жолдардан тұрады. Айқастырмалар жылжымайтын немесе жылжымалы өзекшесімен болуы мүмкін. Жылжымайтын элементтері жоқ айқастырманың негізгі элементтері өзекше, екі мұртша, екі контррельс, бекіткіштер мен төсемелер, түйіспелі бекітпелер жəне құрастырылған айқастырмалар жағдайында мұртшалар мен өзекшені бірыңғай құрылымға біріктіруге арналған епелектер мен сомындары бар бұрандамалар; 14) бағыттамалық байланыс - іргелес темір жолдарында теміржол жылжымалы құрамын бекіту жəне бағыттаманы (теміржол жолдары мен бағыттамаларының бос екенін тексеруін қоса) дайындау мəселелерімен айналысатын атқару жəне орындалушы теміржол станцияларының қосындары мен теміржол станцияларының кезекшілерінің арасындағы қызметтік келіссөздер жүргізуге арналған байланыс; 15) бейтарап ендірме - екі ауа аралығы (оқшаулағыш түйіндесу) арасындағы электр жылжымалы құрамның ток қабылдағыштары өткен кезде түйіндесетін учаскелердің электр оқшаулауын қамтамасыз ететін қалыпты кернеуі жоқ түйіспелі аспаның учаскесі; 16) сигнализация жəне байланыс шаруашылығы кəсіпорындары - автоматика, телемеханика жəне телекоммуникация құрылғыларының қауіпсіз толассыз жұмыс істеуін қамтамасыз ету, техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу мақсатында құрылған жол бойындағы кəсіпорындар; 17) блок учаскесі - сигнализация мен байланыстың дербес құралы ретінде қолданылатын, темір жол станциясының өткізу бағдаршамдарымен немесе өткізу бағдаршамымен (блок учаскесінің шекарасы), кіріс бағдаршамымен, сондай-ақ шығыс бағдаршамымен жəне бірінші жолай өткізу бағдаршамымен (блок учаскесінің шекарасымен) шектелген автобұғаттау немесе автоматтық локомотив сигнализациясы кезіндегі станция аралығындағы аралық бөлігі; 18) бүйірлік жол - жүру кезінде жылжымалы құрам бағыттамалы бұрма бойынша ауытқитын жол; 19) ерекше жол белгілері - темір жолға бөлінген белдеудің шекаралары, бағыттама нөмірінің көрсеткіші, жолаушылар ғимараты осінің белгісі, желілік жол ғимараттарындағы белгілер, шеңберлі қисықтардың басы мен соңының, сондай-ақ өтпелі қисықтар басының, ортасы мен соңының, жер төсемінің жасырын құрылыстарының, сулардың ең жоғары көкжиегінің жəне толқынның ең жоғары биіктігінің реперлері; 20) жол белгісі - темір жол желілерінің бейіні мен ұзындығының тұрақты көрсеткіші; 21) жол шаруашылығы кəсіпорындары - темір жолдары мен құрылыстарды жөндеуге жəне ұстауға арналған жол бойындағы кəсіпорындар; 22) жолаушылар поезды - жолаушыларды, багажды, жүк багажды жəне почтаны тасымалдауға арналған, жолаушылар вагондарынан құралған поезд; 23) жолаушылардың аялдама пункті - жол тарамдары жоқ, бөлектенген пункт болып табылмайтын, тек қана жолаушыларды отырғызуға жəне түсіруге арналған аралықтағы пункт; 24) жұмыстардың басшысы - пайдаланылатын темір жолдарында, құрылыстар мен құрылғылардағы жұмыстарға басшылық ету жүктелген жауапты адам; 25) жүрдек жолаушылар поезы - 141-ден 200-ге дейінгі км/сағ қозғалыс жылдамдығымен жүретін жолаушылар поезы; 26) жылжымалы құрамның габариті - түзу көлденең жолға қойылған, тиелген де, сондай-ақ бос та жылжымалы құрам сыртқа шықпай орналасуы тиіс шекті көлденең (жол осіне перпендикуляр) кескін; 27) поездың жүру барысында жылжымалы құрамның техникалық күйін автоматты бақылау құралдары - автоматты режімде кезекшіге алдағы тұрған станция бойынша, поезд диспетчеріне, машинистке поезда ақаулы жылжымалы құрамның болуы мен орналасуы жəне ақаудың түрі туралы ақпаратты анықтауға жəне беруге мүмкіндік беретін аппаратура; 28) итермелегіш локомотив - жекелеген аралықтарда немесе аралықтың бөлігінде жетекші локомотивке көмек көрсету үшін арналған локомотив (поездың соңында); 29) кепілдік учаске - ұзындығы поездың құрамында вагондардың ақаусыз күйде қауіпсіз жүруі қажеттілігін негізге ала отырып анықталатын техникалық қызмет көрсету пункттерімен шектелген учаске; 30) қосындар арасындағы аралық - жол қосындарымен немесе жол қосын жəне станциямен шектелген аралық; 31) көлбеу - көлденең сызыққа (жоғары, төмен) көлбеулігі бар темір жол жолының бойлық бейінінің элементі; 32) құрылыстардың жақындау габариті - соның ішіне құрылыстар мен құрылғылардың ешқандай бөлігі кірмейтін шекті көлденең (жол осіне перпендикуляр) кескін. Ерекшелікті тек олардың жылжымалы құраммен өзара əрекеттесуіне арналған құрылғылар ғана (жұмыс күйіндегі вагондық баяулатқыштар, бекіту бөлшектері бар түйісу сымдары, бағананың суды алу кезіндегі бұрылатын бөлігі) құрауы мүмкін; 33) қызметтік тежеу - жылдамдықты азайту немесе поезды көзделген жерде тоқтату үшін сатылармен тежеу; 34) локомотив - поездардың немесе бөлек вагондардың темір жолдармен қозғалысын қамтамасыз ететін теміржол жылжымалы құрамы; 35) локомотив бригадасы - локомотивтерге, сондай-ақ моторвагонды поездарға қызмет көрсету үшін тағайындалатын қызметкерлер; 36) маневрлік құрам - өзара жəне маневрлер жүргізуші локомотивке тіркелген вагондар тобы. Бір вагонға тіркелген локомотивте маневрлік құрам ретінде қаралады; 37) моторвагонды жылжымалы құрам - жолаушыларды тасымалдауға арналған моторвагонды поездар (электр поездары, дизель-поездар, рельстік автобустар) құралатын моторлы жəне тіркеме вагондар; 38) озу пункті - жол тармақтары бар, поездарды басып озуға жол беретін жəне қажетті жағдайларда поезды бір бас жолдан екіншісіне ауыстыруға жол беретін қос жолды желілердегі бөлектенген пункт; 39) орталықтандырылған бағыттама - үшкірлері (ал жылжымалы өзекшесі бар айқастырмасы болған кезде өзекшесі де) бір орталық пункттен басқарылатын арнайы құрылғылармен бұрылатын бағыттама; 40) орталықтандырылмаған бағыттама - үшкірлері қолмен тікелей бағыттаманың жанындағы бұру механизмінің көмегімен бұрылатын бағыттама; 41) поездардың аса қарқынды қозғалысы - кесте бойынша жолаушылар жəне жүк поездарының (қосындысында) қос жолды учаскелерде тəулігіне 100 жұптан артық жəне дара жолды учаскелерде 48 жұптан артық қозғалу мөлшерлері; 42) поездардың қарқынды қозғалысы - кесте бойынша жолаушылар жəне жүк поездарының (қосындысында) қос жолды учаскелерде тəулігіне 50 жұптан артық жəне дара жолды учаскелерде 24 жұптан артық қозғалу мөлшерлері;

43) поездық диспетчерлік байланыс - қызмет көрсетілетін диспетчерлік учаскеге кіретін темір жол станциялары кезекшілері мен поезд диспетчерлерінің арасындағы қызметтік келіссөздер жүргізуге арналған байланыс; 44) радиобұғаттау - цифрлық радиобайланыс желісінің негізіндегі поездар қозғалысын интервалды реттеуші жүйе; 45) разъезд – коммерциялық операцияларды жүзеге асыра алатын, поездардың айырылысуы жəне озуы үшін тағайындалған жол тарамдары бар дара жолды желілердегі бөлектенген пункт; 46) рефрижераторлы поезд - рефрижераторлық вагондардан құралған поезд; 47) сақтандырғыш тұйық - жылжымалы құрамның поездардың жүру маршруттарына шығуының алдын алуға арналған жол; 48) созылмалы еңіс - тіктігі мен ұзындығының келесі мəндері болған кездегі еңіс: Тіктігі 0,008-ден 0,010-ға дейін 0,010-нан 0,014-ға дейін 0,014-нан 0,017-ға дейін 0,017-нан 0,020-ға дейін 0,020-нан жəне одан тік

Ұзақтығы 8 км жəне одан артық 6 км жəне одан артық 5 км жəне одан артық 4 км жəне одан артық 2 км жəне одан артық;

49) станция - поездарды қабылдау, жөнелту, айыру жəне озу жөніндегі операцияларды, жүктерді қабылдау, беру жəне жолаушыларға қызмет көрсету, ал дамыған жол құрылғылар болған кезде – поездарды тарату жəне қалыптастыру жөніндегі операцияларды жəне поездармен техникалық операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін жол тарамдары бар бөлектенген пункт; 50) станция бойынша кезекші - поездарды қабылдауды, жөнелтуді жəне өткізуді, сондай-ақ станцияның бас жəне қабылдау-жөнелту жолдары бойынша (маневрлік диспетчер жоқ жерде – басқа да жолдар бойынша) жылжымалы құрамның басқа қозғалыстарын жеке өзі басқаратын станция басшысының ауысымдық көмекшісі; 51) станцияаралық поездық байланыс - көршілес теміржол станцияларының теміржол станциялары кезекшілері арасындағы қызметтік келіссөздер жүргізуге арналған байланыс; 52) станциялар арасындағы аралық - станциялармен, разъездермен жəне озу пункттерімен шектелген аралық; 53) станциялық орталықтандыру қосыны - станциядағы орталықтандырылған бағыттамалар мен сигналдар тобын басқару шоғырландырылған қосын; 54) тежеу жолы - машинист шұғыл тежеу кран тұтқасын тежеу жағдайына аударған сəттен бастап толық тоқтағанға дейінгі уақыт ішінде поезд жүріп өтетін қашықтық. Тежеу жолдары тежеу түріне (қызметтік, толық қызметтік жəне шұғыл) қарай бөлінеді; 55) темір жол-құрылыс машиналары - АЖҚ-ның құрылыс, жөндеудің барлық түрлері, темір жол желісінің құрылыстары мен құрылғыларын күтіп ұстау жəне оларға техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды орындайтын бір немесе бірнеше жұмыс органдары бар түрінің бірі; 56) технологиялық кідіру - жөндеу-құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін аралық, аралықтың немесе станцияның жекелеген жолдары бойынша поездардың қозғалысы тоқтатылатын уақыт; 57) тиеу габариті - жүк (орамасын жəне бекітпесін ескергенде) түзу көлденең жолда тұрған ашық жылжымалы құрамда сыртқа шықпай орналасуы тиіс шекті көлденең (жол осіне перпендикуляр) кескін; 58) түйіспе желісі - электр энергиясының тартымдық қосалқы станциялардан электр жылжымалы құрамның ток қабылдағыштарына берілуін қамтамасыз ететін сымдардың, конструкциялар мен жабдықтардың жиынтығы; 59) уəкілетті орган - темір жол көлігі саласында басшылықты, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шегінде салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган; 60) ұстағыш тұйық - басқаруын жоғалтқан поезды немесе қозғалыстағы поездың бір бөлігін тоқтатуға тағайындалған жол; 61) шаруашылық поезы - жұмыс істеп тұрған локомотивтен немесе локомотив ретінде қолданылатын өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамнан, теміржол ұйымының арнайы жəне техникалық қажеттіліктері үшін бөлінген вагондардан, магистральдық теміржол желісінің құрылыстары мен құрылғыларын күтіп ұстау, оларға қызмет көрсету жəне жөндеу үшін тағайындалған өздігінен жүретін арнайы жəне өздігінен жүрмейтін жылжымалы құрамнан қалыптастырылған поезд; 62) шұғыл тежеу - магистральды шұғыл разрядтау жəне барынша жоғары тежеу күшін іске асыру арқылы поезды дереу тоқтату үшін қолданылатын тежеу. 2. Жылжымалы құрамды жəне АЖҚ пайдалану тəртібі 1.Жалпы ережелер 3. Жылжымалы құрам, сондай-ақ, магистральдық темір жол құрамына кіретін АЖҚ, тиесілігіне жəне меншік нысанына қарамастан, осы Қағидалардың талаптарына сəйкес болуы қажет. 4. Теміржол жылжымалы құрамның əр бірлігінде мынадай анық айыру белгілері мен жазбалары болуы тиіс: 1) теміржол жылжымалы құрамы иесінің атауы; 2) нөмірі, жасалған күні мен орны көрсетілген жасаушы зауыттың тақтайшасы; 3) нормалар мен қағидаларда белгіленген орындарда құрама бөлшектерінде сəйкестендіру нөмірлері мен қабылдау таңбалары; 4) белгіленген жөндеу түрлері жүргізілген күні мен жері (локомотивтерден басқа), 5) ыдыстың салмағы (локомотивтерден басқа). Бұдан басқа, мынадай жазбалар жазылуы тиіс: 1) локомотивтерде, моторвагонды теміржол жылжымалы құрамда жəне АЖҚ - конструкциялық жылдамдығы, сериясы мен бортының нөмірі, тіркелген орнының атауы, резервуарлардың, бақылау аспаптарының жəне куəландырылғаны туралы тақтайшалар мен жазбалар; 2) жолаушылар вагондарында, қызметкерлерді жұмыстарды жүргізу орнына жəне кері қарай жеткізу көзделіп отырған моторвагонды теміржол жылжымалы құрам мен өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамда – орындар саны, 3) жүк, почта, багаж вагондарында - жүк көтергіштігі. Əр локомотивке, вагон мен моторвагонды жəне АЖҚ-ның əр бірлігіне техникалық жəне пайдалану сипаттамалары қамтылған техникалық паспорт (формуляр) жүргізіледі. 5. Қозғалыс қауіпсіздігіне қауіп төндіретін ақаулары бар жылжымалы құрамды, соның ішінде АЖҚ пайдалануға жəне поездарда жүруге жіберілуге рұқсат етілмейді. 6. Жылжымалы құрам жəне АЖҚ белгіленген мерзімде жоспарлы-ескерту жөндеу түрлерінен жəне техникалық қызмет көрсетуден өтуі тиіс. Жыл сайынғы метрологиялық тексеруден аппаратурасы өндірушінің пайдалану құжаттарына сəйкес жоспарлы жөндеуден өтпеген: техникалық қызмет көрсету кемінде жылына 1 рет, орташа жөндеу 2 жылда кемінде 1 рет, жаңғырту 4-6 жылда кемінде бір рет болмаса, жолөлшеуіш құралдармен жəне дефектоскопты аппаратурамен жабдықталған АЖҚ-дар қолданысқа жіберуге рұқсат етілмейді. 7. Темір жол жылжымалы құрамының иелері жəне оны күтетін теміржол көлігі қызметкерлері дұрыс техникалық жай-күйін, оған техникалық қызмет көрсетуді, жөндеуді жəне теміржол жылжымалы құрамының белгіленген қызмет көрсету уақытын сақтауды қамтамасыз етеді. 8. Жылжымалы құрамның жəне АЖҚ техникалық жай-күйін локомотив бригадалары немесе АЖҚ бригадалары техникалық қызмет көрсету орындарында қазіргі заманғы диагностика құралдарымен жабдықталған, жүк жəне жолаушылар деполарында, заводтарда жəне жөндеу базаларында, жол машина станцияларында жəне АЖҚ арналған деполарда кешенді жəне мамандандырылған бригадалары жүйелі түрде тексеріп отыруы тиіс. 9. Техникалық қызмет көрсету мен жөндеуді тікелей жүзеге асыратын қызметкерлер, тиісті зауыттардың, деполардың, жөндеу кəсіпорындарының, соның ішінде АЖҚ деполарының, жол машина станцияларының, дистанциялардың, шеберханалардың жəне техникалық қызмет көрсету пункттерінің шеберлері мен басшылары техникалық қызмет көрсету мен жөндеудің сапасын жəне жылжымалы құрам мен АЖҚ қозғалыс қауіпсіздігін қадағалайды. 10. Тартқыш жылжымалы құрам, сондай-ақ жолаушылар вагондары, АЖҚ жылына екі рет (көктемде жəне күзде) комиссиялық түрде қарап тексеріледі. Техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу түрлері мен уақытын уəкілетті орган белгілейді. 11. Локомотивтік, сондай-ақ жолаушылар, моторвагонды жəне АЖҚ орнатылған қауіпсіздік жəне поездық радиобайланыс құрылғылары осы құрылғылардың жұмысын тексеру жəне оларды реттеу арқылы бақылау пунктінде кезең-кезеңмен қарап тексеріледі. Қауіпсіздік жəне поездық радиобайланыс құрылғыларын тексеру мерзімділігі инфрақұрылымның жəне теміржол жылжымалы құрамның иеленушілері белгілейді. 12. Жұмыс істеп тұрған локомотивтерді, моторвагонды жəне АЖҚ, оларды пайдалана алатын қызметкердің қадағалауынсыз депо жолдарында жəне кəсіпорындардың жолдарында, ал АЖҚ машиниссіз жəне жүргізушісіз немесе олардың көмекшісінсіз станциялық жолдарда қалдыруға рұқсат етілмейді. 13. Пайдаланылатын теміржол жылжымалы құрамының құрылғысына пайдалану сипаттамаларына əсерін тигізетін өзгерістер енгізуге, пайдалану құжаттамасының талаптарын сақтай отырып рұқсат етіледі. 14. Жүк жəне жолаушылар вагондарының, тартқыш жылжымалы құрам мен АЖҚ қызмет ету мерзімін ұзарту тəртібін уəкілетті орган белгілейді. 2. Локомотивтер мен моторвагонды жылжымалы құрамды пайдалану тəртібі 15. Локомотивттер мен моторвагонды теміржол жылжымалы құрамды (өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамды) поездардың айналым бағыттары бойынша инфрақұрылымның поездық радиобайланыс жүйесімен үйлесетін (инфрақұрылымда пайдаланған жағдайда) поездық радиобайланыс құрылғыларымен, белгіленген көрсеткіштерді тіркейтін жылдамдық өлшегішпен, автоматты локомотивтік сигнализацияның локомотивтік құрылғылармен жəне қауіпсіздік құрылғылармен жарақтандырылуы қажет. 16. Жолаушылар локомотивтері жоғары вольтті жылыту үшін қуатты іріктеу, электрпневматикалық тежегіштерді басқару құрылғыларымен жарақтандырылады. Жүк поездарының локомотивтері магистральды тежегіш тығыздығын бақылау үшін құрылғылармен, аспаптармен жабдықталады. 17. Поездық локомотивтерге жəне моторвагондық поездарға бір машинист қызмет көрсеткен кезде мынадай қауіпсіздік құралдарымен жəне құрылғыларымен: 1) поездың тежелуін автоматты басқару жүйесімен немесе кешенді локомотивтік қауіпсіздік құрылғысымен, сондай-ақ машинистің сергектігін бақылау жүйесімен; 2) артқы көрініс айналарымен немесе басқа ұқсас құрылғылармен; 3) автоматты өрт сөндіру жүйесімен жəне өртсөндіргіш жүйемен; 4) тежеу бұғаттамасымен; 5) автожүргізу жүйесімен жарақтандырылады. Моторвагонды жылжымалы құрам есіктердің жабылуын бақылау сигнализациясымен жəне «жолаушы-машинист» байланысымен жабдықталады. 18. Бір машинист қызмет көрсететін маневрлік локомотивтер: 1) оларды вагондардан дистанциялық ағыту құрылғыларымен; 2) екінші басқару пультімен; 3) артқы көрініс айналарымен; 4) машинист кенеттен локомотив жүргізу қабілетінен айырылған кезде автоматты тоқтату құрылғыларымен жабдықталады . Созылмалы еңістері мен өрлеулері бар аз қамтылған учаскелердегі жүк қозғалысының маневрлік жұмысы кезінде шығару, тапсыру, диспетчерлік жəне басқа жұмыс түрлерімен айналысатын локомотив, сондай-ақ локомотив тартқыштары жолаушы қозғалысындағы, моторвагондды жылжымалы құрамды қоспағанда поезд локомотивтерінің бір машинисіне қызмет көрстеуге рұқсат етіледі. 19. Локомотивтерге жəне моторвагондық поездарға бір машинистің қызмет көрсетуін олардың қауіпсіздік құрылғыларымен қамтамасыз етілуіне жəне жабдықталуына қарай кезең-кезең бойынша жүргізуге рұқсат етіледі. 20. Белгіленген қызмет көрсету мерзімі өткен локомотивтер мен моторвагонды жылжымалы құрамды жүк жəне жолаушы поездарға беруге рұқсат етілмейді. 21. Бірнеше локомотивтерге немесе қосылған секцияларға бір кабинадан басқарылатын бір локомотив бригадасымен қызмет көрсетіледі. 22. Мынадай ақаулылықтардың ең болмаса біреуі болған жағдайда локомотивтерді, моторвагонды жəне жылжымалы құрамды пайдалануға шығаруға рұқсат етілмейді: 1) дыбыс сигналын беруге арналған аспаптың ақаулығы; 2) пневматикалық, электрпневматикалық, қол тежегіштердің немесе сығымдағыштың ақаулығы; 3) ең болмаса бір тартымдық электр қозғалтқышының ақаулығы немесе өшіп қалуы; 4) автоматты локомотивтік сигнализациясының немесе қауіпсіздік құрылғыларының ақаулығы; 5) автоқтатудың немесе машинистің сергектігін тексеру құрылғыларының ақаулығы; 6) жылдамдық өлшегіштің жəне оның құрылғыларының реттеуші жетегінің ақаулығы; 7) поездық жəне маневрлік радиобайланыс құрылғыларының ақаулылығы, ал моторвагонды жылжымалы құрамда - «жолаушы-машинист» байланысының ақаулылығы; 8) гидродемпферлердің, аккумуляторлық батареяның ақаулығы; 9) автотіркегіш құрылғылардың ақаулығы, соның ішінде ағыту тұтқышы шынжырының үзілуі немесе оның деформациясы; 10) құм беру жүйесінің ақаулығы; 11) прожектордың, буферлік шамның, жарықтандырудың, бақылау немесе өлшеу аспабының ақаулығы: 12) қамыттағы, серіппелі іліністегі немесе серіппенің түпкі табағындағы жарық, серіппе табағының сынуы; 13) букс корпусындағы жарық; 14) букстық немесе моторлы-осьтік мойынтіректің ақаулығы; 15) бөлшектердің жолға түсіп қалуынан сақтандыратын конструкцияда көзделген құрылғының болмауы немесе оның ақаулығы; 16) тартқыш тісті берілістің ең болмағанда бір ғана тісінің жарығы немесе сызаты; 17) жаққыш майдың ағып кетуіне əкелетін тісті беріліс қаптамасының; жоғары вольтты камераның қорғағыш бұғаттауының ақаулығы; ток қабылдағыштың ақаулығы; 18) өрт сөндіру құралдарының, автоматты өрт сөндіру сигнализациясының ақаулығы (локомотив конструкциясында көзделген); 19) қысқа тұйықталу токтарынан, асқын жүктемеден жəне асқын кернеуден қорғау, дизельдің авариялық тоқтынан сақтандыру құрылғыларының ақаулығы; 20) дизельден тарсылдау, бөтен шуыл дыбыстарының пайда болуы; 21) электр жабдығының қорғаныш қаптамаларының болмауы; 22) локомотивті басқарудың микропроцессорлық жүйесінің ақаулығы. 23. Локомотивтерде жəне моторвагонды жылжымалы құрамда орнатылған манометрлерге, сақтандырғыш клапандарға, сондай-ақ электр энергиясы мен отынның жұмсалуын тіркейтін аппараттар мен аспаптарға пломба салынады. 24. Электр сақтандырғыш құрылғылары, өрт сөндіру құралдары, өрт сигнализациясы жəне локомотивтердегі жəне моторвагонды жылжымалы құрамдағы автоматика, манометрлер, сақтандырғыш клапандар, ауа резервуарлары белгіленген мерзімдерде сынақтан жəне куəландырудан өткізіледі. 3. Вагондарды пайдалану тəртібі 25. Вагондардың барлық элементтері беріктігі, орнықтылығы жəне техникалық жай-күйі бойынша поездардың қауіпсіз жəне жатық қозғалуын қамтамасыз етуі тиіс. 26. Электр жылытуы бар жолаушылар поездарына қосылатын вагондар электр жылытуды автоматты басқару жүйесімен жабдықталуы тиіс. 27. Поездарға тасымалданатын жүктердің қауіпсіздігін сақтай алмайтын жүк вагондарды қоюға рұқсат етілмейді. 28. Поездарға электрпневматикалық тежегішінің, электр жабдықтарының, өрт сөндіру сигнализациясының, тасымалдау жағдайларын бұзатын ауаны баптау, желдету, жылыту жүйесінің ақаулықтары жəне жолаушыларды, жолаушылар вагондарын, сондай-ақ жолаушылар поезды бастығының (механик-бригадирінің) локомотив машинисімен радиобайланысы жұмыс істемейтін радиокупесі (штабтық) бар жолаушылар вагондарын қосуға рұқсат етілмейді. 29. Жүк тиеуге жəне адамдарды отырғызуға техникалық қызмет көрсетуге ұсынылмаған вагондарды беруге рұқсат етілмейді. Оларды жарамды деп тану туралы жазба арнайы журналға жазылады.

Техникалық қызмет көрсету пункттері жоқ станцияда жүк тиеуге берілетін бос вагондар, сондайақ осындай станцияларда қосарланған операцияларда қолдану көзделіп отырған жүк тиелген вагондар қарап тексерілуі, ал олардың ақаулықтары болған жағдайларда жақын маңдағы техникалық қызмет көрсету пунктінде жөнделуі тиіс. 30. Қалыптастыру жəне тарату станцияларында, жол жүріп келе жатқанда – поездардың қозғалысы кестесінде көзделген станцияларда поездың əр вагоны техникалық қызмет көрсетуден өтеді, ал ақаулықтары анықталған кезде – жөнделеді. 31. Техникалық қызмет көрсету кезінде мыналар тексеріледі: 1) жабдықтардың, тораптардың жəне бөлшектердің жай-күйі жəне тозуы жəне олардың белгіленген мөлшерлерге сəйкестігі; 2) қауіпсіздік жəне радиобайланыс құрылғыларының, тежегіш жабдықтарының жəне автотіркегіш құрылғыларының бақылау, өлшеу, жəне сигнал беру құрылғыларының, электр тізбектері жұмысының дұрыстығы; 3) қозғалғыш бөлігінің жай-күйі жəне жарамдылығы. Арбашаның екі жағындағы сырғақтар арасындағы қосынды саңылау барлық үлгідегі төрт осьті жүк вагондарында, ЦНИИ үлгісіндегі хоппер-дозаторларды қоса алғанда, 20 мм-ден артық болмайтын жəне кем дегенде 4 мм, саңылауы 12 ммден артық болмайтын жəне кем дегенде 6 мм болатын көмірді, ыстық агломератты, апатиттерді тасымалдауға арналған хопперлерден жəне ЦНИИ-2, ЦНИИ-3 үлгісіндегі хоппер дозаторларынан, ВС-50 үлгісіндегі думпкарларынан басқа, ал ВС-80, ВС-82, ВС-85 үлгісіндегі думпкарларында 20 ммден артық болмайтын жəне кем дегенде 12 мм болуы тиіс; 4) сегіз осьті цистернаның бір шетінің екі жағында жалғағыш жəне шүберін арқалықтарының сырғақтары арасындағы саңылаулар қосындысында 4-тен 15 мм-ге дейін; 5) тасымалданатын жүктің сақталуына кепілдік беретін шанақтың жəне цистерналар қазандығының жарамдылығы; 6) өту алаңдарының, арнайы баспалдақтардың жəне тұтқалардың жарамдылығы; 7) жылжымалы құрам бөлшектері мен жабдықтарының жолға түсіп қалуынан сақтандыратын құрылғылардың болуы жəне олардың жарамдылығы. 32. Вагондарға техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу технологиялық процеске жəне поездардың қозғалыс кестесіне сəйкес жүргізіледі. Техникалық қызмет көрсету пунктерінің қызметкерлері кепілдік учаске шегінде қозғалыс қауіпсіздігі жəне вагондардың поезд құрамында жарамды күйде жүруін қадағалайды. Жүк поездары үшін кепілдік учаскелері локомотивтердің айналым учаскелерінің ұзақтығын, автотежегіштерді толық байқау, вагондарға сапалы техникалық қызмет көрсету жəне коммерциялық қарап тексеру қажеттілігін негізге ала отырып белгіленеді. 33. Жолаушылар поездарының құрамдарын қалыптастыру станцияларының жəне құрамдардың айналым станцияларының қызметкерлері жолаушылар вагондарының поездың құрамында қалыптастыру жəне айналым пунктінен поезды таратудың (тағайындалу) соңғы пунктіне дейін қауіпсіз жүріп өтуін қамтамасыз етеді. 34. Жолаушылар вагондарындағы электр қорғау құрылғылары, өрт сөндіру құралдары, өрт сигнализациясы жəне автоматика кезеңдік сынақтан өткізіледі. 4. Қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездарының жұмыс тəртібі 35. Қалпына келтіру поезы магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторының арнайы құрылымы болып табылады жəне жылжымалы құрамның рельстерден шығып кетуі мен соқтығысуының салдарларын жоюға арналады. 36. Өрт сөндіру поезы магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторының арнайы құрылымы болып табылады жəне объектілер мен жылжымалы құрамда профилактикалық өрт жұмыстарын өткізуге жəне өрттерді сөндіруге арналады. Кірме темір жолдарындағы жəне басқа ұйымдардың объектілерінде өртті сөндіру, рельстен шығып кеткен жəне соғысып қалған жылжымалы құрамның салдарларын жоюды өрт сөндіру жəне қалпына келтіру поездары шарт бойынша жүзеге асырады. 37. Қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездары жөндеудің жоспарлы-ескерту түрлерінен, техникалық қызмет көрсетуді уақытылы өткізу жəне пайдалану процесінде техникалық жарамды күйде ұсталуы тиіс. 38. Қалпына келтіру поездары орналасқан пункттер арасындағы қашықтық кемінде 300 км болуы тиіс, аз əрекетті учаскелерде кемінде 400 км қашықтыққа рұқсат етіледі. Өрт сөндіру поездарының шығатын учаскелері өрт сөндіру поезының шығу радиусы 100 км-ден артық болмайтын шектелген учаскелердің соңғы пунктіне жеткізу үшін қажетті уақыттың есебінен (1,5 сағаттан артық болмайтын) белгіленеді. 39. Қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездары тұратын жерлері екі жаққа шығуы бар жолдарда болады жəне қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездарының АЖҚ тұруына ғана арналған. 40. Рельстерден шығып кетулердің, авариялардың, объектілердегі жəне құрамдағы өрттерді сөндіру салдарларын жою, сондай-ақ АЖҚ жетіспеген кезде жұмыстағы пайда болған қиындықтарды, поездар қозғалысындағы бұзылулардың алдын алу үшін магистральдық темір жол желісі (инфрақұрылым) операторы бөлімше бойынша бұйрықпен оперативтік резервтегі, жөндеудің жоспарлы түрінен өткен АЖҚ-ны пайдалануға тартады. 5. Қар жинағыш жəне қар тазалағыш техниканы пайдалану тəртібі 41. Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы жəне концессия шарты бойынша теміржол иеленушісі тиісінше поездардың үзіліссіз қозғалысы үшін жағдайларды қамтамасыз етеді. 42. Қар жинағыш жəне қар тазалағыш техникаларды (қар жинағыш поездар, соқалы қар тазалағыштар, қар тазалағыш жоңғылар, роторлы қар тазалағыштар) қысқы кезеңдегі жұмысқа дайындау магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы белгілеген мерзімдерде дайындалады. Қар жинағыш жəне қар тазалағыш техниканың қыс кезіндегі жұмысқа дайындығын магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы белгілейді. Барлық қар жинағыш жəне қар тазалағыш техникаға жұмыстардың басшылары, машинистер жəне олардың көмекшілері тəулік бойына жұмыс істеумен қамтамасыз ету есебінен бекітіледі. 43. Қар жинағыш жəне қар тазалағыш машиналарды қою жоспары, қармен күресудің жедел жоспарын тиісінше Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы жəне концессия шарттары бойынша теміржол иесі бекітеді. 44. Қар жинағыш жəне қар тазалағыш техникасы бар поездар жұмыс басшысының локомотив машинисімен, поезд диспетчерімен, станция бойынша кезекшімен жəне манерв ауданының операторымен байланысуы үшін радиоаппаратурамен жабдықталады. 45. Соқалы қар тазалағыштар электрлендірілген учаскелерде жұмыс істеген кезде түйіспе сымының кернеуі алынбайды. Учаскеде жол осінен тіректердің ішкі шетіне дейінгі қашықтық кемінде 3,1 метр болатын түйіспе желісінің тіректері болған кезде соқалы қар тазалағыштардың қанаттарын ашып жұмыс істеуіне рұқсат етілмейді. 46. Роторлы қар тазалағыштар электрлендірілген учаскелерде жұмыс істеген кезде түйіспе сымының кернеуі өшіріледі. 47. Қызмет көрсету иіні бір соқалы қар тазалағыш үшін қар қатты басатын жəне қар басатын учаскелерде бас жолдың жазылмалы ұзындығының кем дегенде 100-150 км, қар орташа басатын жəне қар аз басатын учаскелерде кем дегенде 200-300 км-ін құрайды. 48. Күрделі метеорологиялық жағдай кезеңінде, қар жинағыш жəне қар тазалағыш техника жетіспеген кезде, поездар қозғалысындағы іркілістер мен қиындықтарды болғызбау үшін Магистралдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы қар жинау жөніндегі жұмысқа деполық жəне/немесе күрделі жөндеуден өткен жедел резервтегі қар жинағыш жəне қар тазалағыш техниканы жұмысқа тартады. 6. АЖҚ ұстау тəртібі 49. Жедел резервтегі АЖҚ-ны техникалық қарап тексермей станциядан жөнелтуге рұқсат етілмейді. 50. АЖҚ-ның бригадасының құрамы оның үлгісіне жəне осы арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамды басқаруға жəне көліктік тəртібінде қызмет көрсетуге тағайындалған жұмысшыларды бөлген жағдайда белгіленеді 51. Комиссиялық қарап тексерудің нəтижелері, жөндеудің, кезеңдік қызмет көрсетудің түрлері АЖҚ жұмысы, оған кезеңдік техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу журналына жазылады. 52. АЖҚ-ның негізгі тораптары мен жүйелері (электржабдықтары, жылыту, автотежегіш жəне автотіркеу жабдықтары, жүріс бөліктері) жарамды жай-күйде болуы керек. 53. АЖҚ-ның жұмысқа жарамсыз күйі қозғалыс қауіпсіздігіне қатер төндіретін, қызмет көрсетуші персоналдың денсаулығына қауіп туғызатын, АЖҚ көрінісінің габаритін бұзатын ақаулықтардың болуымен сипатталады. 54. АЖҚ-ның консервацияда тұру уақытын темір жол көлігі ұйымдары, сондай-ақ олардың меншік иелері АЖҚ-ның қызмет ету мерзіміне енгізбейді. 55. АЖҚ-ны пайдалану кезінде жоспарлы-ескерту жөндеу жүйесіне сəйкес жөндеу ұйымдары деполық жөндеуді, күрделі жөндеуді жəне қызмет ету мерзімін ұзартатын күрделі жөндеуді орындайды. 56. Қызмет ету мерзімі аяқталған АЖҚ-ның техникалық жай-күйін тексеруді тораптар мен бөлшектердің бар зақымдануларын, ақаулықтарын, сондай-ақ конструкциясының негізгі элементтерінің тозу деңгейін анықтау мақсатында қызмет ету мерзімін ұзарту мақсатында техникалық диагностикалау жөніндегі жұмыстарды жүргізу құқығы бар ұйымдар жүргізеді. 57. АЖҚ иелері техникалық пайдалану, жоспарлы жөндеулердің қауіпсіздігі талаптарының жəне техникалық куəландыру көлемдерін жəне пайдалану құқығын беретін құжаттарды ресімдеу тəртібін сақтайды. 3. Тежегіш жабдық жəне автотіркегіш құрылғыларды ұстау тəртібі 58. Жылжымалы құрам, соның ішінде өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрам автоматты тежегіштермен, ал жолаушылар вагондары, моторвагонды жылжымалы құрам жəне жолаушылар поездарын жүргізуге арналған локомотивтер, бұдан басқа, электрпневматикалық тежегіштермен жабдықталады. Автоматты тежегіштер вагондардың тиелуіне, құрамның ұзындығына жəне жол профиліне байланысты тежеудің түрлі режимдерін қолдану мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Жылжымалы құрамның, соның ішінде өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамның автоматты жəне электрпневматикалық тежегіштер, əр түрлі пайдаланған жағдайда басқару жəне жұмысына сенімді болуы, жатық тежеуді қамтамасыз ету мүмкіндігі бар, сондай-ақ ауа құбыржолының магистралі ажыраған немесе үзілген кезде жəне тоқтату кранын (шұғыл тежеу кранын) ашқан кезде поезды тоқтатады. Жылжымалы құрамның, соның ішінде өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамның автоматты жəне электрпневматикалық тежегіштері есептік деректер бойынша айқындалған тежеу жолынан артық болмайтын қашықтықта шұғыл тежеген кезде поездың тоқтауына кепілдік беретін тежегіштің басылуын қамтамасыз етеді. Шаруашылық, қала маңындағы поездардың құрамына адамдарды тасымалдау үшін енгізілетін жүк вагондары тоқтату кранымен жабдықталады. Жолаушылар вагондарында жəне моторвагонды жылжымалы құрамда тоқтату крандары тамбурларда, вагондардың ішінде орнатылады жəне пломбыланады. 59. Локомотивтер, жолаушылар, жүк вагондары, моторвагонды жəне АЖҚ қол тежегіштерімен жабдықталады. Жүк вагондарының бір бөлігінде құрылымына сəйкес тоқтату краны жəне қол тежегіші бар өту алаңы болуы тиіс. Теміржол жылжымалы құрамындағы қолмен тежегіштер жарамды жай-күйде ұсталуы қажет жəне есептік тежегіш қысымын қамтамасыз етуі тиіс. 60. Иінтіректік тежегіш берілістің ажырауы немесе омырылуы габариттен шығып кетуге немесе жолға түсіп қалуға алып келуі мүмкін барлық бөліктерінің сақтандырғыш құрылғылары болуы тиіс. 61. Жылжымалы құрам жəне АЖҚ теміржол жылжымалы құрам бірліктерінің өздігінен ажырауына жол бермейтін тіркеу құрылғысымен жабдықталады. 62. Автотіркегіш осінің рельс бастиектерінің үсті деңгейінің үстіндегі биіктігі: 1) локомотивтерде, жолаушылар жəне бос жүк вагондарында - 1080 мм-ден артық болмайтын; 2) локомотивтерде жəне адамдары бар жолаушылар вагондарында – кем дегенде 980 мм; 3) жүк вагондарында (жүк тиелген) - кем дегенде 950 мм; 4) АЖҚ-та бос күйінде - 1080 мм-ден артық болмайтын, тиелген күйінде – кем дегенде 980 мм. 63. Автотіркегіштердің бойлық осьтерінің арасында биіктігі бойынша: 1) жүк поезында - 100 мм-ден артық болмайтын; 2) локомотив пен жүк поезының жүк тиелген бірінші вагоны арасында - 110 мм-ден артық болмайтын; 3) локомотив пен жолаушылар поезының бірінші вагоны арасында - 110 мм-ден артық болмайтын; 4) сағатына 120 км жылдамдықпен келе жатқан жолаушылар поезында - 70 мм-ден артық болмайтын; 5) сондай сағатына 121-140 км жылдамдықпен - 50 мм-ден артық болмайтын; 6) локомотив пен АЖҚ-тың жылжымалы бірліктері арасында - 100 мм-ден артық болмайтын айырмашылыққа рұқсат етіледі. Сағатына 161 км жəне одан артық жылдамдықпен келе жатқан жолаушылар поезы вагондар арасындағы саңылаусыз автотіркегішпен жабдықталады. 64. Жолаушылар вагондарының автотіркегішінде тігінен ауыстырулардың шектегіштері болуы тиіс. Технология бойынша жолаушылар поездымен тіркеліп жұмыс істейтін АЖҚ-тың, локомотивтің автотіркегішінде тігінен ауыстырулардың шектегіші болуы тиіс. 65. Автотіркегіш құрылғыларының техникалық жай-күйі жəне поезд құрамындағы вагондардың дұрыс тіркелуін тексеруді жөнелту алдында поезға техникалық қызмет көрсетуді орындаған вагондарды қарап тексеруші жүзеге асырады. Вагондарды қарап тексерушілері жоқ станцияларда вагондарды поездға тіркеген кезде, сондай-ақ маневрлік жұмыс кезінде вагондардың дұрыс тіркелуі үшін маневрлердің басшысы жауапты болады. Локомотивтің немесе локомотив ретінде қолданылатын өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамның тиісінше поездың бірінші вагонына немесе басқа өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамға дұрыс тіркелуін локомотивтің немесе локомотив ретінде қолданылатын өздігінен жүретін АЖҚ-тың машинисі жүзеге асырады. 66. Поездық локомотивтің құрамнан ағытылуын жəне құрамға тіркелуін (соның ішінде тежегіш жеңдерін ажыратуды, жалғастыруды жəне асуды, шеткі крандарды ашуды жəне жабуды) локомотив бригадасының қызметкерлері жүргізуі тиіс. Поезд локомотивін электрлік жылытумен жабдықталған жолаушылар құрамнан ағытуды локомотив бригадасының қызметкері, ал локомотивке вагондарды қарап тексеруші-машинист жалғыз қызмет көрсеткен кезде поездық электр механик жоғары вольтты вагондық электр жалғағыштарын ажыратқан соң ғана жүргізеді. Жылыту электр тізбектерін ажырату ток қабылдағыш түсіріліп тұрғанда жүргізіледі. Локомотивке жалғыз машинист қызмет көрсеткен кезде поездық локомотивті жүк жəне жолаушылар поезының құрамына тіркеу жəне оны осы құрамнан ағыту жөніндегі операцияларды вагондарды қарап тексерушіге, ал вагондарды қарап тексерушілер көзделмеген станцияларда жəне аралықтарда: жолаушылар поезында - жолаушылар поезының бастығына (механик-бригадиріне), жүк поезында – локомотив машинисіне жүктеледі. 4. Доңғалақ жұбының пайдалану тəртібі 67. Əр доңғалақ жұбының осінде доңғалақ жұбының қалыптастырылу жəне толық куəландырылу уақыты мен жері туралы белгілер, сондай-ақ қалыптастыру кезінде оны қабылдау туралы таңбалар болуы тиіс. Доңғалақ жұптары жылжымалы құрам астында қарап тексерілу мен толық куəландырудан өтуі тиіс, сондай-ақ əрбір домалатып қою кезінде тиісті журналдарда немесе паспорттарда тіркелуі тиіс. 68. Жүктелмеген доңғалақ жұбы доңғалақтарының ішкі қырлары арасындағы қашықтық 1440 мм болуы тиіс. Жылдамдығы сағатына 120 км-ден жоғары жəне сағатына 140 км-ге дейінгі поездарда айналатын локомотивтерде жəне вагондарда, сондай-ақ өздігінен жүретін арнайы жылжымалы құрамда ауытқулары ұлғаю жағына қарай 3 мм-ден артық болмайтын жəне кему жағына қарай 1 ммден артық болмайтын ауытқуларға рұқсат етіледі, жылдамдығы сағатына 120 км-ге дейін болғанда 3 мм-ден артық болмайтын ауытқуларға рұқсат етіледі. 1435 мм жолтабанында айналатын жолаушы жəне жүк вагондарының арбашалар мен доңғалақ жұптарына қойылатын талаптар тиісті нормативтік-техникалық құжаттамамен белгіленеді. 69. Жылжымалы құрамды, сонымен қоса АЖҚ егер оның доңғалақ жұбы осінің кез келген бөлігінде немесе оның құрсауында, дискісінде жəне доңғалақ күпшегінде жарығы, доңғалақ жұбының жалында сүйірленген қажағы болса, сондай-ақ жол мен жылжымалы құрамның қалыпты өзара байланысын бұзатын доңғалақ жұбының келесі тозулары мен зақымданулары кезінде, пайдалануға беруге жəне поездармен жүруіне рұқсат етілмейді:

1) қозғалыс жылдамдықтары сағатына 120 км-ден жоғары жəне сағатына 140 км-ге дейін: локомотивтердің, моторвагонды жылжымалы құрамның, жолаушы вагондарының домалау шеңбері бойынша 5 мм-ден артық сырғанау; жолдың биіктігі 30 мм болғанда жотаның шыңынан 20 мм қашықтықта өлшегенде локомотивтерде жотаның қалыңдығы 33 мм-ден артық немесе 28 мм-ден кем, ал моторвогонды жылжымалы құрамда, жолаушылар вагондарында жалдың биіктігі 28 мм - жотаның шыңынан 18 мм қашықтықта өлшегенде; 2) қозғалыс жылдамдықтары сағатына 120 км-ге дейін: Жүріп өту шеңбері бойынша локомотивтерде, сондай-ақ моторвагонды жылжымалы құрамда жəне алыс сапардағы қатынастағы поездардың жолаушы вагондарында - 7 мм-ден астам, моторвагондық жəне арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамда, жергілікті жəне қала маңы қатынасы поездарының жолаушы вагондарында - 8 мм-ден астам, рефрижераторлық парк вагондарында жəне жүк вагондарында - 9 мм-ден астам болғанда; жотаның биіктігі 30 мм кезінде жотаның басынан 20 мм қашықтықта өлшеген кезде локомотивтерде, ал жотаның биіктігі 28 мм жылжымалы құрамда - жотаның басынан 18 мм қашықтықта өлшегенде жалдың қалыңдығы 33 мм-ден астам немесе 25 мм-ден кем болса; 3) арнайы шаблонмен өлшенетін жотаның тігінен қиылысуының биіктігі 18 мм-ден астам болғанда; 4) локомотивтерде, моторвагонды жəне АЖҚ, сондай-ақ роликтік букс мойынтіректері жəне кассеталық үлгідегі мойынтіректері бар вагондарда тереңдігі 1 мм-ден астам, ал тендерлерде 2 мм-ден астам сырғанау сырғақ (ойық) бетінде болғанда. 70. Моторвагонды жылжымалы құрамнан немесе аунақшалы букс мойынтіректері бар тендерден басқа, вагонда жол жүріп келе жатқанда тереңдігі 1 мм-ден артық, бірақ 2 мм-ден көп болмайтын сырғақ (ойық), анықталған кезде мұндай вагонды (тендерді) поездан ағытпастан (жылдамдығы сағатына 100 км-ден артық болмайтын жолаушылар поезы, сағатына 70 км-ден артық болмайтын жүк поезы) таяу жердегі, доңғалақ жұбын ауыстыруға арналған құралдары бар техникалық қызмет көрсету пунктіне дейін апаруға рұқсат етіледі. Сырғақтың көлемі мотровагонды жылжымалы құрамның вагонынан басқа вагондарда 2-ден 6-мм ге дейін, локомотивте жəне моторвагонды жылжымалы құрамда, сондай-ақ арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамда 1-ден 2 мм-ге дейін болғанда, поездың ең жақын станцияға дейін сағатына 15 км жылдамдықпен жылжуына, ал сырғақтың көлемі тиісінше 6-дан жоғары 12 мм-ге дейін жəне 2-ден жоғары 4 мм-г дейін болғанда сағатына 10 км дейінгі жылдамдықпен, доңғалақ жұбы ауыстырылуы тиіс ең жақын станцияға жетуіне рұқсат етіледі. Сырғақтың көлемі вагон мен тендерде 12 мм-ден астам, локомотивте жəне моторвагонды жылжымалы құрамның моторлы вагонында 4 мм-ден астам болғанда доңғалақ жұбының көтерілуі немесе доңғалақ жұбының айналуына мүмкіндік бермеу шарты орындалған жағдайда сағатына 10 км жылдамдықпен жылжуына рұқсат беріледі. Бұл ретте локомотив поездан ағытылуы, ал зақымдалған доңғалақ жұбының тежегіш цилиндрлері жəне тартымдық электрқозғалтқышы (электрқозғалтқыштарының тобы) істен ажыратылуы тиіс. 71. «Patentes Talgo S.L..» компаниясы шығарған жолаушы вагондарының доңғалақтары жасаушы зауыттың технологиялық нұсқаулығының талаптарын жəне төмендегі қосымша талаптарды қанағаттандыруы тиіс: 1) доңғалақтардың ішкі қырларының арасындағы қашықтық 1440 мм болуы тиіс, «Patentes Talgo S.L.» компаниясы шығарған, жылдамдығы сағатына 160 км-ге дейінгі поездарда айналадағы ауытқулары ұлғаюы жағына 3 мм-ден жəне азаю жағына да 1 мм-ден аспауы тиіс. 2) жотаның қалыңдығы 28 мм кем болмауы, доңғалақ құрсамасының қалыңдығы– кем дегенде 40 мм, домалау шеңбері бойынша сырғанауы 3 мм-ден артық болмауы тиіс; 3) сырғанау шеңбері бойынша доңғалақтар диаметрлерінің айырмашылығы доңғалақ жұбын шығарып қайрау кезінде – 0,5 мм артық болмайды, шығарусыз – 1 мм артық болмайды; 4) шектес вагондар арбашаларының арасындағы доңғалақ диаметрлерінің айырмашылығы – 5 мм артық болмайды; 5) сырғанау бетінде тереңдігі 0,5 мм-ге дейінгі сырғақ (ойық) бар болған жағдайда, қозғалыс жылдамдығы сағатына 140 км-ден артық болмауы тиіс; 6) сырғанау бетінде тереңдігі 0,5 мм-ден 1 мм-ге дейінгі сырғақ (ойық) бар болған жағдайда, қозғалыс жылдамдығы сағатына 120 км-ден артық болмауы тиіс; 7) тереңдігі 1 мм-ден артық сырғақты байқаған жағдайда ТПҚ талаптарын басшылыққа алу қажет. 5. Темір жол желісінің инфрақұрылымын пайдалану тəртібі

тиіс.

1. Жалпы ережелер 72. Магистральдық темір жол желісінің құрылыстары мен құрылғылары ақаусыз күйде ұсталуы

Құрылыстар мен құрылғылар ақаулықтарының алдын алу жəне олардың ұзақ қызмет ету мерзімін қамтамасыз ету оларды күтіп ұстау үшін жауапты адамдардың жұмысында ең бастысы болып табылады. 73. Құрылыстар, құрылғылар, механизмдер мен жабдықтар осы Қағидалардың талаптарына сəйкес болуы тиіс. Құрылыстардың, құрылғылардың, негізгі механизмдер мен жабдықтардың аса маңызды техникалық жəне пайдалану сипаттамалары қамтылған техникалық паспорттары болуы тиіс. Магистральдық теміржол желісін жөндеу жəне күтіп ұстау тəртібін уəкілетті орган бекітеді. 74. Магистральдық темір жол желісінің құрылыстары мен құрылғылары поездардың белгіленген жылдамдықтарымен өтуін қамтамасыз ететін талаптарға сəйкес болуы тиіс: 1) мынадай поездардың қозғалысы кезінде: жолаушылар – сағатына 140 км, рефрижераторлық – сағатына 140 км, жүк – сағатына 120 км. 2) жолаушылар поездарының жүрдек қозғалысы кезінде – сағатына 141 – 200 км. 3) жолаушылар поездарының жоғары жүрдек қозғалысы кезінде – сағатына 201 км жəне одан артық. 75. Жаңадан шығарылған жəне қайта жаңғыртылған құрылыстар мен құрылғылар олардың жұмыс істеу тəртібін белгілейтін техникалық құжаттама бекітілген соң ғана қолданысқа енгізіледі. 76. Құрылыстарды жақындату габариттері (бұдан əрі – С жəне Сп) магистральдық темір жол желісін, теміржолдық кірме жолдарды, олардағы құрылыстар мен құрылғыларды жобалаған, салған, қайта жаңғыртқан кезде, екінші жолдарды электрлендірген жəне салған кезде, сондай-ақ пайдаланымдағы барлық құрылыстар мен құрылғыларда уəкілетті органмен бектілген Құрылыстардың жақындау габариттерін қолдану жөніндегі нұсқаулыққа сəйкес сақталуы тиіс. С мен Сп габариттерінің талаптарына жауап бермейтін қолда бар құрылыстар мен құрылғыларды қайта орналастыруды жоспарлаған кезде, бірінші кезекте, жылжымалы құрам габариттерінің перспективалық жылжымалы құрамын (бұдан əрі – Тпр жəне Тц), сондай-ақ аймақтық габарит бойынша тиелген жүктерді өткізуді қамтамасыз етпейтін объектілер ескеріледі. 77. Кез келген жөндеу, құрылыс жəне басқа жұмыстарды жүргізген кезде құрылыстар мен құрылғылардың габариттерін бұзуға рұқсат етілмейді. 78. Қос жолды желілердің аралықтарындағы түзу учаскелердің жолдар осьтерінің арасындағы қашықтық 4100 мм-ден кем болмауы тиіс. Үш жəне төрт жолды желілерде екінші жəне үшінші жолдар осьтерінің арасындағы қашықтық 5000 мм-ден кем болмауы тиіс. Темір жол станцияларында (бұдан əрі - станциялар) түзу учаскелерде шектес жолдар осьтерінің арасындағы қашықтық 4800 мм-ден кем болмайды, екінші дəрежелі жолдар мен жүк аудандарының жолдарында 4500 мм-ден кем болмайды. Станцияларда бас жолдар шетте орналасқан болса олардың арасындағы қашықтықты 4100 мм етуге рұқсат етіледі. Жүкті тікелей вагоннан вагонға қайта тиеуге арналған жолдардың осьтері арасындағы қашықтықты 3600 мм етуге рұқсат етіледі. Аралықтар мен станцияларда қисық учаскелердегі шектес жолдар осьтерінің арасындағы жəне жол осі мен құрылыстардың жақындау габариті арасындағы горизонтальдық қашықтықтар белгіленеді. 79. Құрылыстарды жақындату габариттері Құрылыстардың жақындау габариттерін қолдану жөніндегі нұсқаулық талаптарына сəйкес болуы тиіс. 80. Көрсетілген габарит шектерінде жүктің дұрыс орналастырылуын тексеру үшін жаппай тиеу орындарында (темір жол кірме жолдарында, теңіз жəне өзен порттарында, қайта тиеу станцияларында) габарит қақпалары орнатылады. Жолдың жанына түсірілген немесе тиеуге дайындалған жүк құрылыстардың жақындау габариті бұзылмайтындай етіп қойылуы жəне бекітілуі тиіс. Жүктің (жол жұмыстарына арналып түсірілген балластан басқа) биіктігі 1200 мм-ге дейін болғанда ол шеткі рельс бастиегінің сыртқы қырынан 2.0 м-ден жақын, ал биіктігі жоғары болғанда 2.5 м-ден жақын тұрмауы тиіс. 2. Жотаның жоспары мен пішіні 81. Темір жолдың барлық элементтері (жер төсемі, жоғарғы құрылысы жəне жасанды құрылыстар) пайдаланған кезде поездың осы учаскеде белгіленген жылдамдықтармен қауіпсіз жəне жатық қозғалысын қамтамасыз етуі тиіс. 82. Жол шаруашылығы кəсіпорындарын орналастыру жəне техникалық жарақтандыру поездар қозғалысының берілген мөлшерлерін белгіленген жылдамдықтармен орындау үшін темір жолдарды, құрылыстар мен құрылғыларды күтіп ұстау мен жөндеу бойынша қажет жұмыстарды орындауды қамтамасыз етуі тиіс. 83. Темір жол қисықтардың радиустары, түзулер мен қисықтардың жанасуы, еңістердің қия беткейлігіне қатысты желінің жоспарына жəне профиліне сəйкес болуы тиіс. 84. Станциялар, разъездер мен озу пункттері алаңда тігінен орналасуы тиіс. Жекелеген жағдайларда олардың 0,0015-тен тік емес, ал қиын жағдайларда 0,0025-тен түзу емес еңістерде орналасуына рұқсат етіледі. Аса күрделі жағдайларда барлық үлгідегі разъездер мен озу пункттерінде, не болмаса локомотивтің немесе вагондардың маневр жəне құрамнан ағытылуы жəне құрастырылған поездардың ажыратылуы көзделмеген бойлық немесе жартылай бойлық үлгілегі аралық станцияларда станциялық алаңның шектерінде 0,0025-тен асатын еңістерге рұқсат етіледі. Пайдаланудағы станцияларда қабылдау-жөнелту жолдарын ұзартқан жағдайда жəне вагондардың немесе құрамдардың (локомотивсіз) өздігінен жүріп кетуінің алдын алу шаралар шарттары 0,0025-тен асатын, бірақ 0,010нан тік емес еңістерге рұқсат етіледі. 85. Вагондардың немесе құрамдардың (локомотивсіз) өздігінен жүріп кетуіне жол бермеу үшін станцияларда, разъездер мен озу пункттерінде вагондарды локомотивтен ағытып алу жəне маневрлік операциялар жүргізу көзделетін жаңадан салынған жəне қайта жаңғыртылған қабылдау-жөнелту жолдарының шектегіш бағыттамалар жағына қарай еңіске қарсы құрылғылары бар бойлық профилі болуы жəне оны жобалау нормативтеріне сəйкес болуы тиіс. 86. Вагондардың өздігінен басқа жолдарға, поездарды қабылдау жəне жөнелту маршруттарына шығып кетуінің алдын алу үшін сақтандыру тұйықтарын, қорғағыш бағыттамаларын, лақтырғыш табаншалардың, лақтырғыш үшкірлерді, лақтырғыш бағыттамаларды орналастырылуы, сондай-ақ вагондарды бекітуге арналған стационарлық құрылғыларды қолдану көзделеді. 87. Станциялар, разъездер мен озу пункттері, сондай-ақ жекелеген парктер мен тартымдық жолдар түзу учаскелерде орналасуы тиіс. Қиын жағдайларда оларды радиусы кем дегенде 1500 м қисықтарда орналастыруға рұқсат етіледі. Ерекше қиын жағдайларда қисықтың радиусын 600 м-ге дейін азайтуға, ал таулы жағдайда 500 м-ге дейін азайтуға рұқсат етіледі. 88. Магистральдық жəне станциялық жолдардың, сондай-ақ Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы жəне концессия шарты бойынша теміржол иесіне тиесілі темір жол кірме жолдары жоспары мен профилі кезең-кезеңмен аспаптық тексеріліп отырады. Жоспар мен профилді аспаптық тексеру, тиісті техникалық құжаттаманы жасау жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, сондай-ақ станциялардың масштабтық жəне схемалық жоспарларын жасау тиісінше Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторына жəне концессия шарттары бойынша теміржол иесіне жүктеледі. 89. Магистралды жəне станциялық жолдарды жөндейтін жəне күтіп ұстайтын жол шаруашылығының кəсіпорындарында мыналар болуы тиіс: 1) дистанцияда бар жол шаруашылығының барлық құрылыстары мен құрылғылардың сызбалары мен сипаттамалары, сондай-ақ тиісті стандарттар мен нормалар; 2) станциялардың масштабтық жəне схемалық жоспарлары, барлық бас жəне станциялық жолдардың, сұрыптау дөңестерінің, сондай-ақ локомотивтер айналатын темір жол кірме жолдарының бойлық бейіндері болады. 90. Сұрыптау, учаскелік жəне жүк станцияларындағы сұрыптау дөңестерінің, дөңесасты жəне пішінделген тартымдық жолдардың бойлық пішіндерін үш жылда кемінде бір рет тиісінше Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы жəне концессия шарттары бойынша теміржол иесі тексереді. Барлық станциялардың станциялық жолдарының қалған ұзындығында пішінді кем дегенде он жылда бір рет тексереді. Басты жолдардың бойлық пішіні аралықтарда жолдардың күрделі жəне орташа жөндеу кезінде аспаптық тексеру орындалады. Жоспар мен профильдің өзгеруіне алып келетін жолды қайта жаңарту жұмыстары жүргізілетін магистральдық жəне станциялық жолдардың учаскелерінде жұмыс аяқталған соң, тиісінше Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы немесе концессия шарттары бойынша теміржол иесі тиісті құжаттаманы бере отырып, жұмысты орындаушылар тексереді. Станция аумағында жаңа объектілер салған, қолда барларын кеңейткен немесе басқа орынға ауыстырған кезде осындай жұмыстарды жүргізуші кез келген ұйым станцияның қолда бар тарамдарына объектінің байланыстырылуын белгілейтін орындаушылық құжаттаманы тиісінше дереу Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы немесе концессия шарттары бойынша теміржол иесіне беруі тиіс. 3. Жолдың жоғарғы құрылысы, жер төсемі жəне жасанды құрылыстарды пайдалану тəртібі 91. Жер төсемінің үстіңгі жағындағы ені жолдың түзу учаскелерінде жолдың үстіңгі құрылысына сəйкес болуы тиіс. Қолданыстағы желілерде олардың қайта құрылуына дейін жер төсемінің ені кем дегенде: дара жолды желілерде - 5,5 м, қосжолды желілерде - 9,6 м, ал жеке жолды желілердегі жартастық жəне құрғатқыш топырақтарда кем дегенде - 5,0 м, қосжолды желілерде 9,1 м болуына рұқсат етіледі. Жер жиегінің үстіңгі бетіндегі ең аз ені жолдың əр жағынан 0,4 м болуы тиіс. Радиусы 2000 м-ден кем қисық учаскелерде жер төсемі белгіленген нормалар бойынша кеңейеді. 92. Жаңадан салынып жатқан темір жол желілері жəне екінші жолдар үшін жер төсемінің жоғарғы жағындағы ені Құрылыс нормаларына жəне осы Қағидалардың талаптарына сəйкес болуы тиіс. Сулар жайылатын жерлердегі жер төсемі жиегінің қыры қатты желдер кезінде соғылатын толқындардың ең жоғары биіктігінен кем дегенде 0,5 м-ге жоғары болуы тиіс. 93. Жолдың түзу учаскелерінде жəне радиусы 350 м жəне одан үлкен, қисықтардағы рельстердің бастиектерінің ішкі шеттері арасындағы жолтабан енінің номиналдық көлемі - 1520 мм. 94. Едəуір тік келетін учаскелердегі жолтабанның ені: 1) радиусы 349-дан 300 м-ге дейін ағаш шпалдарда - 1530 мм; 2) радиусы 349-дан 300 м-ге дейін темірбетон шпалдарда - 1520 мм; 3) радиусы 299 м жəне одан кем барлық шпалдар түрінде - 1535 мм. 95. Темір жол желілерінің учаскелері мен жолдарында радиусы 650 м-ден артық учаскелерде жолтабан енінің номиналдық көлемі 1524 мм пайдалануға рұқсат етіледі. 96. Бұл ретте, едəуір тіктеу келетін қисықтарда қабылданатын жолтабан: 1) радиусы 650-ден 450 м-ге дейін - 1530 мм; 2) радиусы 449-дан 350 м-ге дейін - 1535 мм; 3) радиусы 349 м-ден жəне одан кем - 1540 мм. Жолдың түзу жəне қисық учаскелерінде жолтабан енінің номиналдық өлшемдерден ауытқуының шамасы тарылымы бойынша - 4 мм-ден, кеңеюі бойынша +8 мм-ден, ал қозғалыс жылдамдықтары сағатына 50 км жəне одан төмен учаскелерде таралымы бойынша - 4 мм-ден, ал кеңеюі бойынша - 10 мм-ден аспауына рұқсат етіледі. 97. Номиналдық мөлшерінен ауытқу шамасы жолтабан енінің 1512 мм-ден кем жəне 1548 ммден артық болуына рұқсат етілмейді. Жолдардың түзу учаскелерінде жолды пайдалану бір рельстік тіні екіншісінен 6 мм-ге биік етіп ұстауға рұқсат етіледі. Қисық учаскелерде сыртқы рельс тінінің жоғары тұруы 150 мм-ден артық болмауы тиіс. 98. Көпірлер мен тоннельдер бақылау-габариттік құрылғыларымен қоршалады, хабарлау сигнализациясымен жəне бөгегіш бағдаршамдарымен жабдықталады. Жасанды құрылыстар өртке қарсы құралдармен жəне қарап тексеруге арналған құралдарымен жабдықталуы тиіс. 99. Аса ірі жасанды құрылыстардың жəне деформацияланатын немесе қиын инженерлік-

(Жалғасы 12-бетте).


12

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 11-бетте). геологиялық жағдайлардағы учаскелердің тізбесін уəкілетті орган белгілейді. Қоршау жабдықтарын орналастыру тəртібін уəкілетті орган белгілейді. 100. Барлық көпірлер қолданыстағы есептеу нормалары негізінде жүк көтергіштігі бойынша жіктеледі. 101. Жолдың жəне құрылыстардың жай-күйін бақылау магистральдық темір жол желісінде жол өлшегіш вагондар мен арбашалар, ақаутапқыш вагондар, ақаутапқыш автомотрисалар, ақаутапқыш арбашалар, ақаутабу жөніндегі зертханалар, көпірлік, тоннельдік, жолды тексерушілік, габариттексерушілік, сынау, жөндеу-тексеру-сүңгуір станциялары қолданылуы тиіс. 102. Темір жолдармен поездар қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін станцияларда жəне елді мекендерге, мал бағу орындарына жəне т.б. жақын орналасқан жерлерде қоршау құрылғылары орнатылады. 4. Рельстерді, бағыттамалы бұрмаларды, жол жəне сигнал белгілерін, темір жолдардың қиылысуларын жəне өтпелерін пайдалану тəртібі 103. Басты жəне станциялық жолдардағы рельстер мен бағыттамалық бұрмалар қуаты мен жайкүйі бойынша пайдалану жағдайларына (жүктасымалдылығы, осьтік жүктемелер жəне поездардың қозғалыс жылдамдықтары) сəйкес болуы тиіс. 104. Бағыттамалық бұрмалар айқастырмаларының маркалары мынадай: бас жəне қабылдаужөнелту жолаушы тасушы жолдарда - 1/11-ден тік емес, ал айқаспалы жəне айқаспалы бұрмалардың жалғасы болып табылатын жеке бұрмалар - 1/9-дан тік емес, жолаушылар поездары бұрманың түзу жолы бойынша ғана өтетін бағыттамалы бұрмалар айқастырмаларының маркасы 1/9 болуы тиіс. Мынадай ауытқуларға рұқсат етіледі: 1) 1/9 маркалы бағыттамалы бұрмаларды 1/11 маркасымен ауыстыру бағыттама алқымдарын қайта орнатуға себепші болса, жолаушылар поездарын қаптал жолға бұруға; 2) жүк қозғалысының қабылдау-жөнелту жолдарында - 1/9-дан тік емес, ал симметриялы - 1/6дан тік емес; 3) басқа жолдарда - 1/8-ден тік емес, ал симметриялы - 1/4,5-тен тік емес. 105. Бас жолдардағы барлық қарсы бағыттамалық бұрмалардың үшкірлері алдынан бастап тепкіш білеулер төселуі тиіс. 106. Қисық учаскелерде басты жолдарға жаңадан бағыттамалық бұрмаларды орнатуға рұқсат етілмейді. Орталықтандырылған бағыттамалар климаттық жəне басқа жағдайларға байланысты механикаландырылған тазарту немесе қар еріту құрылғыларымен жабдықталуы тиіс. 107. Мына ақаулықтардың ең болмағанда біреуі орын алған бағыттамалық бұрмаларды жəне тұйық қиылысуларды пайдалануға рұқсат етілмейді: 1) бағыттамалық үшкірлердің жəне тартқыштары бар айқастырмалардың жылжымалы өзекшелерінің ажырауы; 2) үшкірде бірінші тартымның қарсы тұсында, үшкір айқастырманың өзегінің ұшында стрелканың жабық күшінде өлшенетін үшкірдің рамалық рельстен айқастырмалық жылжымалы өзегінің жақтаудан 4 мм жəне одан да артық кейін қалуы; 3) үшкірдің немесе жылжымалы өзекшені үгітілуі, бұл кезде жотаның төну қаупі туындайды, жəне барлық жағдайда ұзындығы: басты жолда 200 м жəне одан көп; қабылдау-жөнелту жолдарында 300 мм; өзге станциялық жолдарда 400 мм. 4) үшкір басының немесе жылжымалы өзекшенің ені үстіңгі бетінде 50 мм жəне одан астам болып келетін қимасында өлшенетін үшкірдің рамалық рельсінің қарсысында жəне жылжымалы өзекшенің жақтаудың қарсысында 2 мм-ге жəне одан астамға төмендеуі; 5) айқастырма өзекшесінің жұмыстың қыры мен жанама рельс тік қалпақшасының жұмыстық қырының арасындағы қашықтық 1472 мм-ден кем; 6) жанама рельс пен жақтаудың жұмыс қырлары арасындағы қашықтық 1435 мм-ден артық; 7) үшкірдің немесе рамалық рельстің омырылуы, айқастырманың (өзекшенің, жақтаудың немесе жанама рельстің) омырылуы; 8) бір бұрандамалы ішпекте контррельстік бұрандаманың немесе қос болтты ішпекте екеуінің де ажырауы. 108. Басты жолдардағы жəне қабылдау-жөнелту жолдардағы рельстер мен бұрмалық бағыттамалар ақаутапқыш арбашалармен тексеріледі. 109. Бақылау бағыттама құлыптарымен: 1) поездарды қабылдау жəне жөнелту жүргізілетін жолдарда орналасқан, сондай-ақ қорғалатын; 2) 1-класты қауіпті жүктері (жарылғыш материалдары) бар вагондардың тұруына бөлінген жолдарға апаратын; 3) қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездарының тұруына бөлінген жолдарға апаратын; 4) сақтандырғыш жəне ұстағыш тұйықтарға апаратын; 5) ақаутапқыш вагондардың, жол өлшегіш вагондардың, теміржол құрылыс машиналарын тоқтатып қоюға бөлінген жолдарға апаратын орталықтандырылмаған бағыттамалар жабдықталуы тиіс. 110. Бағыттамалар жəне айқастырмалардың жылжымалы өзекшелері (дөңестік жəне сұрыптау жолдарында орналасқандардан басқа), соның ішінде орталықтандырылған жəне бақылау құлыптары барлары, оларды ілінбелі құлыппен жабудың мүмкіндігі болу үшін үлгі құралдармен жабдықталады. Бұл құралдар үшкірдің рамалық рельске, айқастырманың жылжымалы өзекшесін жақтауға тығыз жанасуын қамтамасыз етуі тиіс. 111. Орталықтандырылмаған бағыттамалар бас жəне қабылдау-жөнелту жолдарында орналасқан жарық берілетін немесе жарық берілмейтін бағыттамалы нұсқағыштармен жабдықталады, бұл станциялардың техникалық-басқару актілерінде (бұдан əрі - ТБА) көрсетіледі. Электрлік орталықтандыруға қосылған бағыттамалар жəне сұрыптау парктерінің бағыттағыш бұрманың алқымы нұсқағыштармен жабдықталмайды. 112. Бағыттамалық бұрмаларды жəне тұйық қиылысуларды жөндеуді жəне ағымдағы ұстауды бағыттамалық нұсқағыштарды, лақтырғыш табандықтарды, лақтырғыш үшкірлерді, лақтырғыш бағыттамаларды, вагондарды бекітуге арналған стационарлық құрылғыларды, бұрылмалы білеулерді, топсалық -иінді тұйықтағыштарды орнатуды, жөндеуді жəне күтіп ұстауды жол шаруашылығы кəсіпорындары жүргізеді. Бұл құрылғылардағы қолданылатын автоматика жəне телемеханика құралдарын жөндеуді жəне оларға техникалық қызмет көрсетуді сигнализация жəне байланыс шаруашылығы кəсіпорындары жүргізеді. 113. Темір жолдардың басқа темір жолдармен, трамвай, троллейбус желілерімен, автомобиль жолдарымен жəне қала көшелерімен қиылысулары уəкілетті органдар келісімі бойынша жүзеге асырылады. 114. Темір жолдар арқылы олардың белгіленбеген жерлері арқылы көлік құралдарының жəне өздігінен жүретін машиналардың, сондай-ақ мал айдап өтуге рұқсат етілмейді. 115. Инженерлік коммуникация, құбыржолдар, өтпе, байланыс желісі, электр берілісі, мұнай, газ құбыржолдары, сондай-ақ олардан темір жолдарымен қиылысатын объектілерді немесе олардан өте жақын орналасқан жолақ бұрмасының шегінде орналасқан құрылыстарды құру, орналастыру жəне пайдалану шарттары оның тапсырыс берушісі мен Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы немесе концессия келісім шарттары бойынша теміржол жолы иесі арасында жəне уəкілетті органмен келісім бойынша анықталады. 116. Магистральдық жəне станциялық жолдардың кірме жолдарға жанасуына тиісінше Магистральдық теміржол желісі (инфрақұрылым) операторы немесе концессия шарттары бойынша теміржол иесінің келісімі бойынша оларға бұрын берілген техникалық шарттарды орындаған жағдайда жүзеге асырылады. Жаңадан салынып жатқан магистральдық жолдардың бас жолдармен жанасуына уəкілетті органның келісімімен рұқсат етіледі. 117. Магистральдық темір жол желісінің бір деңгейде қиылысатын, сондай-ақ желілердің, темір жол кірме жəне қосылу жолдарының басты жолдарға қосылатын жерлерінде аралықтар мен станцияларда сақтандырғыш тұйықтары немесе қорғағыш бағыттамалар орналасуы тиіс. Темір жолдардың кірме жəне қосылу жолдарының қабылдау-жөнелту жолдарына жəне басқа станциялық жолдарға қосылу жерлерінде жылжымалы құрамның өздігінен станцияға немесе аралыққа қарай шығып кетуіне жол бермеу үшін сақтандырғыш тұйықтары, қорғағыш бағыттамалар, лақтырғыш табандықтар, лақтырғыш үшкірлер немесе түсіргіш бағыттамалар болуы тиіс. Сақтандырғыш тұйықтардың пайдалы ұзындығы кем дегенде 50 м болуы тиіс. 118. Созылмалы еңістері бар аралықтарда, сондай-ақ осындай аралықтарды шектейтін станцияларда сақтандырғыш тұйықтар көзделеді. 119. Бас жолдардың жанында жол жəне сигнал белгілері орнатылады. Бағыттамалық бұрмалардың жанында жəне жолдар қосылатын басқа жерлерде шектік бағаншалар орнатылады. Темір жолға бөлінген белдеу шекарасын көрсету үшін, сондай-ақ жер төсемінің көрінбейтін құрылыстарын жер бетінде белгілеу үшін ерекше жол белгілері орнатылады. 120. Сигнал белгілері қозғалыс бағыты бойынша оң жақтан, ал жол белгілері оң жағынан километрлер саны бойынша шеткі жол осінен кем дегенде 3100 мм қашықтықта қойылады. Ойықтарда (жартастықтан басқа) жəне олардан шыға берістерде жол жəне сигнал белгілері кюветтер мен науалардың шектерінен тысқары дала жағынан орнатылады. Қатты қар басып қалатын ойықтар мен олардан шыға берістерде (100 м-ге дейінгі шекте) аталған белгілер шеткі жол осінен кем дегенде 5700 мм қашықтықта орнатылады. Сигнал жəне жол белгілері бағдаршам қалпақшалары, жинақтық трансформаторлық қосалқы станциялар, түйіспе желісінің ажыратқыштары мен разрядтауыштары орнатылған тіректерін қоспағанда, электрленген учаскелерде түйіспелі тораптың тіректерінде орнатылады. 121. Шектік бағаншалар жолтабандар аралығының ортасында қосылатын жолдардың осьтерінің арасындағы қашықтық 4100 мм-ге тең тұсында орнатылады. Т габариті бойынша салынған жылжымалы құрам айналмайтын пайдаланудағы станциялық жолдарда 3810 мм қашықтықты қалдыруға рұқсат етіледі. Жолтабан аралығының ені азайтылған жүкті аударып тиеу жолдарында шектік бағаншалар жолтабан аралығының ені 3600 мм-ге дейін жететін жерінде орнатылады. 122. Жолдың қисық учаскелерінде бұл қашықтықтарды уəкілетті орган бекіткен Құрылыстардың жақындау габариттерін қолдану жөніндегі нұсқаулықта белгіленген нормаларға сəйкес ұлғайтылады. 5. Автоматика, телемеханика жəне телекоммуникациялардың техникалық құралдарын пайдалану тəртібі 123. Сигнал команда болып табылады жəне темір жол көлігі қызметкерлерінің сөзсіз орындауына жатады. 124. Поездар қозғалысы жəне маневрлік жұмыспен байланысты сигнализацияда мынадай негізгі сигналдық түстер қолданылады: 1) жасыл - белгіленген жылдамдықпен қозғалуға рұқсат беретін; 2) сары - қозғалуға рұқсат беретін жəне жылдамдықты төмендетуді талап ететін; 3) қызыл - тоқтауды талап ететін; 4) айдай ақ – маневрлерге рұқсат беретін; 5) көк – маневрлерге тыйым салатын. 125. Бағдаршамның тыйым салатын көрсетуіне жүріс рұқсат етілмейді Бағдаршамдардың сөнген сигналдық жарықтары (автоматтық бұғаттаумен жарақтандырылмаған учаскелердегі ескерту белгілерінен, бөгегіш жəне қайталағыштарынан басқа), олардың түсініксіз көрсетуі, сондай-ақ басқа сигнал аспаптардың түсініксіз сигнал беруі тоқтатуды талап етеді. Жабық бағдаршаммен (түсініксіз көрсету немесе сөніп қалған) жүріп өту уəкілетті орган бекітетін Темір жол көлігіндегі поездар қозғалысы мен маневрлік жұмыстар жөніндегі нұсқаулықта белгіленген тəртіпке сəйкес рұқсат етіледі. 126. Сигналдық түстер қолдану тəртібі жəне сингалдық көрсетулердің өту жылдамдығы уəкілетті орган бекіткен Сигнализация жөніндегі нұсқаулықта белгіленеді. Сигналдарды қабылдауға кедергі жасайтын жəне сигналдық көрсетулерді бұрмалайтын қызыл, сары жəне жасыл түсті əшекейлік жаймаларды, плакаттарды жəне шамдарды орнатуға рұқсат етілмейді. 127. Сигналдық шынылар мен линзалардың түсі белгіленген стандарттарға сəйкес болады. Магистральдық темір жол желісінде тұрақты сигнал аспаптары ретінде бағдаршамдар қолданылады. 128. Кіру, ескертпелік, өтпелі, бөгегіш жəне қоршау бағдаршамдардың қызыл, сары жəне жасыл сигналдық жарықтары жолдың түзу учаскелерінде жақындап келе жатқан поездың локомотивінің басқару кабинасынан күндіз жəне түнде кем дегенде 1000 м қашықтықта анық көрінеді. Жолдың қисық учаскелерінде бұл бағдаршамдардың, сондай-ақ бағдаршамдардағы сигналдық жолақтардың көрсетулері кем дегенде 400 м қашықтықта анық көрінуі тиіс. Қатты ойлы-қырлы жерде (таулар, терең ойықтар) аталған бағдаршамдар көрсетулерінің 400 м-ден кем, бірақ 200 м- қашықтық көрінуіне рұқсат етіледі. Басты жолдардың шығу жəне маршруттық бағдаршамдардың көрсетулері кем дегенде көрсетулері 400 м-ге дейін, бүйір жолдардың шығу жəне маршруттық бағдаршамдарының, сондай-ақ шақыру сигналдарының жəне маневрлік бағдаршамдардың көрсетулері кем дегенде 200 м қашықтықта анық көрінуі тиіс. 129. Барлық кіру жəне өту бағдаршамдардың жəне қорғау бағдаршамдарының алдында ескертпелік бағдаршамдар орнатылады. Автобұғаттаумен жабдықталған учаскелерде əрбір өту бағдаршамы келесі бағдаршамға қатысты ескертпелік бағдаршамы болып табылады. Автоматты локомотив сигнализациясы сигнализация жəне байланыстың жеке құралы ретінде қолданылатын учаскелерде ескертпелік бағдаршамдары кіру бағдаршамдары алдында орнатылмайды. 130. Үш таңбалы сигнаизациясы бар автобұғаттаумен жабдықталған желілерде толық қызметтік тежеу жəне барынша қолданған жылдамдық кезінде берілген орын үшін белгіленген тежеу жолынан кем болмауы тиіс, алайда ол жолаушы поездары үшін сағатына 80 км-ден астам емес кезінде жəне сонымен қатар автоматты локомотивтік сигнализация мен автоматты құрылғыларының поездың тежегіш жүйесіне əсер етуі үшін қажет уақыт ішінде поезд өтіп үлгеретін жолды есепке алғанда іргелес бағдаршамдар арасындағы қашықтық шұғыл тежеу жолынынан кем болмауы тиіс. Бұл ретте, сигналдардың көрінуі 400 м-ден кем учаскелерде, сондай-ақ автобұғаттаумен жаңадан жарақтандырылған желілерден бұл қашықтық кемінде 1000 болуы тиіс. Үш таңбалы сигнализациясы бар автобұғаттаумен бұрын жабдықталған желілерде жекелеген бағдаршамдар қажетті тежеу жолынан кем қашықтықта орнатылады. Мұндай бағдаршамда, сондай-ақ оның ескертпелік бағдаршамында жарықтық нұсқағыштар орнатылуы тиіс. Станцияларда жарық нұсқағыштар бас жолдың шектес (кіру, маршруттық, шығу) бағдаршамдары арасындағы қашықтық қажетті тежеу жолынан кем болғанда қолданылады. 131. Үш таңбалы сигнализация үшін белгіленген ең аз ұзындықтан қысқа блок-учаскелері болуы талап етілетін қала маңындағы поездардың қозғалысы ерекше қарқынды желілер төрт таңбалы сигнализациясы бар автобұғаттаумен жабдықталады. Үш таңбалы сигнализациямен жарақтандырылған желілерде, олар арқылы жолаушы поездары сағатына 120 км жылдамдықпен немесе жүк поездары сағатына 80 км жоғары жылдамдықпен айналғанда, егер қызметтік тежеуді қолдануы барысында локомотивтік бағдаршамның жасыл жарығы сары жарыққа ауысқанда поездардың жол бағдаршамының алдында тоқтауы қамтамасыз етілсе, олардың белгіленген барынша жылдамдықпен қозғалысы локомотивтік бағдаршамның жасыл жарығы кезінде рұқсат етіледі. Жартылай автоматты бұғаттауы бар учаскелерде кіру, маршруттық, шығу бағдаршамдары арасындағы қашықтық толық қызметтік тежеу жəне барынша іске асырылатын жылдамдық кезінде белгілі бір орын үшін белгіленген тежеу жолынан кем болмауы, ал автоматты локомотивтік сигнализациясының жол құрылғылары бар кезінде, сонымен қатар бұл қашықтық автоматты локомотивтік сигнализациясы мен автотоқтату құрылғыларының поездың тежеу жүйесіне ықпал етуі үшін қажет уақыт ішінде поезд өтіп үлгеретін жолды ескергенде жедел тежеу кезінде тежеу жолынан кем болмауы тиіс. 132. Автобұғаттаумен жабдықталмаған учаскелерде ескертпелік бағдаршамдары негізгі бағдаршамдардан жедел тежеу кезінде жəне барынша іске асырылатын жылдамдық барысында осы орын үшін белгіленген тежеу жолынан кем емес қашықтықта, ал учаскелерде автоматты локомотив сигнализациясының жол құрылғылары болған кезде автоматты локомотив сигнализациясы мен автотоқтату құрылғыларының поездың тежеу жүйесіне ықпал етуі үшін қажет уақыт ішінде поезд өтетін жолды ескергенде шұғыл тежеу кезінде тежеу жолынан кем болмайтын қашықтықта орнатылады. Автоматты локомотив сигнализациясы сигнализация жəне байланыстың жеке құралы ретінде қолданылатын учаскелерде екі шектес блок-учаскенің ұзындығы барынша іске асырылатын жылдамдықта автоматты локомотив сигнализациясы мен автотоқтату құрылғыларының поездың тежеу жүйесіне əсер етуі үшін қажет уақыт ішінде поезд өтетін жолды есепке алғанда жедел тежеу кезінде тежеу жолынан кем болмауы тиіс. 133. Бағдаршамдар қозғалыс бағыты бойынша оң жақта немесе олар қоршаған жол осінің үстіне орнатылады. Қоршау жəне жолмен дұрыс жүріп келе жатпаған поездар үшін өтпелердің алдындағы аралықтарда орнатылатын оларды ескерту бағдаршамдары қозғалыс бағыты бойынша сол жақта орналасады.

134. Бағдаршамдарды оң жақта орнату үшін габариттер болмаған жағдайларда: 1) теріс жолмен келе жатқан поездарды, сондай-ақ теріс жолмен аралықтан қайтып келе жатқан итермелеу локомотивтер мен шаруашылық поездарын станцияға қабылдау үшін орнатылатын кіру бағдаршамдары мен олардың ескертпелік бағдаршамдарды; 2) екінші жолдарды салу мерзіміне уақытша орнатылатын кіру жəне өту бағдаршамдарын сол жаққа орнатуға рұқсат етіледі. 135. Маневрлік жұмыс технологиясы жағдайларынан туындайтын жекелеген станцияларда дөңестік бағдаршамдарды сол жақта орнатуға рұқсат етіледі. 136. Қалыпты жанатын сигналдық жарықтары бар бағдаршамдар қолданылады. Автобұғаттауы бар желілерде олардың алдындағы блок-учаскеге поезд кірген кезде жанатын өту бағдаршамдарында қалыпты жанбайтын сигналдық жарықтарды қолдануға рұқсат етіледі. 137. Басқару құрылғыларының ақаулылығы пайда болған кезде бағдаршамдар автоматты түрде тыйым салатын көрсетуге ауысуы, ал ескертпелік бағдаршамдар - оларға қатысы бар негізгі бағдаршамдардың тыйым салатын көрсетуіне сəйкес ауысуы тиіс. 138. Автобұғаттаумен жабдықталған учаскелерде өту бағдаршамдарының қалыпты көрсетуі ретінде - рұқсаттық көрсетуі, ал кіру, маршруттық жəне шығу бағдаршамдарының - тыйым салатын көрсетуі болып табылады. Станция арқылы поездардың тоқтамай өтуі үшін кіру, маршруттық жəне шығу бағдаршамдары автоматты қимылға ауыса алатын магистральдық темір жол желісінің учаскелерінде рұқсаттық көрсетулері, оларды автоматты жұмысқа ауыстырған кезде қалыпты болып табылады. Автобұғаттаумен жабдықталмаған учаскелерде кіру, шығу, өту жəне маршруттық бағдаршамдарының қалыпты көрсетуі ретінде тыйым салу көрсетуі болып табылады. 139. Кіру бағдаршамдары қарсы бағытты үшкірден немесе оң бағыттамалық бұрманың шектік бағаншасынан бастап есептегенде, бірінші кіру бағыттамалық бұрмасынан 50 м-ден кем емес қашықтықта орнатылуы тиіс. Бұрын бағыттамалық бұрмадан 50 м-ден кем, бірақ 15 м-ден жақын емес қашықтықта орнатылған кіру бағдаршамдары тұрған орындарынан ауыстырылмайды. Электрлендірілген учаскелерде кіру бағдаршамдары, сондай-ақ «Станция шегі» деген сигналдық белгілер аралықтардың түйіспелі торабын станциялардың түйіспелі торабынан бөліп тұрған ауалық аралықтардың алдына (аралық жағынан) орнатылуы тиіс. 140. Шығу бағдаршамдары əр жөнелту жолдары үшін кеткелі жатқан поезд локомотивінің тұрақтауына арналған орынның алдына орнатылуы тиіс. Станцияларда поездарды ұзындығы жеткіліксіз жолдардан жөнелткен кезде, поездың басы шығу бағдаршамының сыртына шығып кеткен жағдайда оның сырт жағынан бағдаршамның қайталағыш қалпақшасын орнатуға рұқсат етіледі. Поездардың тоқтаусыз өтуі өткізілетін жолдардын басқа жолдар тобы үшін топтық шығу жəне маршруттық бағдаршамдарды орнатуға рұқсат етіледі. Топтық кіру жəне маршруттық бағдаршамдары поезды жөнелту рұқсат етілетін жолдың нөмірі көрсетілетін маршруттық нұсқағыштармен толықтырылуы тиіс. 141. Автоматтқ бұғаттаудың өтпелі бағдаршамдары блок-учаскелер арасындағы шектерде, ал жартылай автоматтыұ бұғаттаудың өту бағдаршамдары қосынаралық аралығындағы шектерде орнатылады. Автоматты локомотивтік сигнализациясы сигнализация мен байланыстың жеке құралы ретінде қолданылатын учаскелерде блок-учаскелердің шекарасында «Блок-учаскесінің шегі» деген сигналдық белгілер орнатылады. Қосжолды аралықтарда локомотивтік бағдаршамның сигналдары бойынша теріс жолмен қозғалған кезде, дұрыс жолмен қозғалу үшін орнатылған автобұғаттау бағдаршамы блок-учаскенің шегі болып табылады. 142. Станцияларда поездарды қабылдау жəне жөнелту маршруттарына кіретін бағыттамалардың кіру, шығу жəне маршруттық бағдаршамдарымен өзара тəуелділігі болуы тиіс. 143. Аралықтарда басты жолдан тарайтын тармақтардың жол бұғаттауының немесе электрлік жезлді жүйенің құрылғылары бар болған жағдайда осы құрылғылармен ең жақын тұрған өтпелі немесе шығу бағдаршамын ашуды немесе жезлді алуды басты жол бойынша бағыттамалардың қалыпты жағдайында ғана мүмкін ететіндей байланыста болады. 144. Бір деңгейдегі қиылысулар жəне желілердің қосылыстары, сондай-ақ ажыратылмалы көпірлер тиісінше шектік бағаншалардан немесе көпірдің басынан 50 м-ден жақын болмайтын қашықтықта екі жағынан орнатылған паналағыш бағдаршаммен қоршалады. Бір деңгейдегі қиылысулар жəне желілердің қосылыстары кезінде қоршау бағдаршамдарының олардың біреуін ашылуы қайшы маршруттар тыйым салушы көрсетулері кезінде ғана мүмкін болатындай өзара тəуелділілігі болады. 145. Автоматты немесе жартылай автоматты бұғаттауы бар учаскелерде орналасқан, басты жəне қабылдау-жөнелту жолдары бойынша поездарды тоқтатусыз өткізу көзделетін станцияларда кіру жəне маршруттық бағдаршамдарда бос жолдар бойынша поездарды тоқтаусыз өткізудің сигнализациясы қолданылуы тиіс. 146. Аралықтар жол бұғаттауымен, ал жекелеген учаскелерде аралықтағы екі бағыт бойынша локомотивтік бағдаршамдардың сигналдары бойынша жүргізілетін дербес сигнализация жəне байланыс құралы ретінде қолданылатын автоматты локомотивтік сигнализациямен жабдықталады. 147. Автоматты жəне жартылай автоматты бұғаттау жəне радиобұғаттаудың құрылғылары олар қоршап тұрған блок-учаскені (станцияаралық немесе қосынаралық аралықты) жылжымалы құрам босатқанға дейін шығу немесе өтпелі бағдаршамның ашылуына, сондай-ақ негізгі электрмен жабдықтаудан резервтегі немесе керісінше ауысу нəтижесінде бағдаршамның өздігінен жабылуына жол бермеуі тиіс. 148. Автоматтық немесе жартылай автоматты бұғаттаумен жəне радиобұғаттаумен жабдықталған біржолды аралықтарда станцияда шығу бағдаршамын ашқаннан соң дəл осы аралыққа қарсы бағытпен поездарды жөнелту үшін шығу жəне өтпелі бағдаршамдарын ашу мүмкіндігіне жол берілмейді. Сигналдардың осындай өзара тəуелділігі əр жол бойынша екіжақты қозғалысты жүзеге асыру үшін автоматтық жəне жартылай автоматтық бұғаттаумен жарақтандырылған қосжолды жəне көпжолды аралықтарда болуы тиіс. Автобұғаттаумен жарақтандырылған қосжолды ендірмелері бар біржолды учаскелерде, сондайақ қозғалысы автобұғаттау бағдаршамдарының көрсетулері бойынша бір бағытта жүзеге асырылатын жүктасымалдылығы қарқынды желілердің қосжолды жəне көпжолды аралықтарында локомотивтік бағдаршамдарының сигналдары бойынша қарсы бағытта (теріс жол бойынша) қозғалысты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін құрылғылар көзделеді. Қолданылатын техникалық шешімдеріне байланысты бұл құрылғылар тұрақты жұмыс істейді немесе жөндеу, құрылыстық жəне қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу кезінде іске қосылады. Автоматты бұғаттау кезінде барлық бағдаршамдар олар қоршап тұрған блок-учаскелерге поезд кірген кезде, сондай-ақ осы учаскелердің рельс тізбектерінің бүтіндігі бұзылған жағдайда автоматты түрде тыйым салу көрсетуін қабылдайды. 149. Жол бұғаттауымен жарақтандырылған учаскелерде орналасқан станцияларда бұл құрылғылардың шаруашылықтық поездарға арналған жезл - кілттері, ал поездарды итермейтін локомотивті қайтарып алып, итермелеу қолданылатын жартылай автоматтық бұғаттауы бар учаскелердің станцияларда - итергіш локомотивтерге де арналатын жезл - кілттері болуы тиіс. Автоматты бұғаттаумен жарақтандырылған біржолды желілерде, сондай-ақ əр жол бойынша ек жақты автобұғаттаумен жарақтандырылған қос жолды аралықтарда, маневрлік жұмыс маневр жасаушы құрамның станция шегінен шығуы арқылы жүргізілетін станцияларда автоматтық бұғаттаудың құрылғылары қажет болғанда оларға қатысы бар маневрлік бағдаршамдармен толықтырылады. 150. Автоматты жəне жартылай автоматты бұғаттаумен жəне радиобұғаттаумен жарақтандырылған желілерде орналасқан станцияларда: 1) бос емес жолға қойылған маршрут кезінде кіру бағдаршамының ашылуына жол бермейтін; 2) басқару аппараттарында жолдар мен бағыттамалардың бос еместігін бақылауын қамтамасыз ететін құрылғылар болуы тиіс. 151. Жартылай автоматтық бұғаттау кезінде станцияларда: 1) жөнелту маршрутында оқшауланған бағыттамалық учаскелердің бостығын бақылауды олардың ақаулылығына байланысты ажырататын; 2) жабылып қалған шығу бағдаршамын, егер поезд одан нақты түрде өтпеген болса қайтадан ашатын; 3) поездың толық құрамымен келіп жеткенінің автоматты бақылауын қамтамасыз ететін құрылғылар болуы тиіс. 152. Автоматты бұғаттау автоматты локомотивтік сигнализациямен жəне диспетчерлік бақылау құрылғыларымен, ал жартылай автоматты бұғаттау - жолдың белгіленген учаскелерінде автоматты локомотивтік сигнализациямен толықтырылуы тиіс. 153. Автобұғаттаумен жарақтандырылған учаскелерде поездар қозғалысына диспетчерлік бақылау жүргізу құрылғылары белгіленген қозғалыс бағытының (біржолды аралықтарда) бақылануын, блок-учаскелердің, аралық станциялардағы басты жəне қабылдау-жөнелту жолдарының бос еместігін, кіру жəне шығу бағдаршамдарының көрсетулерінің бақылауын қамтамасыз етуі тиіс. Жаңадан енгізілетін диспетчерлік бақылау жүйелері, осы тармақта аталған талаптарға қоса, автоматика жəне телемеханика құрылғыларының техникалық жай- күйінің бақылауын қамтамасыз етуі тиіс. 154. Электрлік орталықтандыру құрылғылары: 1) бағыттамалар мен бағдаршамдардың өзара тұйықталуын; 2) берілген маршрутты қоршайтын бағдаршамды бір мезгілде жаба отырып, бағыттаманың кесіп өтілуін бақылау; 3) бағыттамалардың қалпын жəне жолдар мен бағыттамалы секциялардың бос еместігін басқару аппаратында бақылауды; 4) бағыттамалар мен бағдаршамдарды маршруттық немесе бөлек басқару мүмкіндігін; 5) маневрлік бағдаршамдардың көрсетулері бойынша маневрлік қозғалыстарды жүргізуді жəне бағыттамалардың жергілікті басқаруға берілуін қамтамасыз етеді. Жаңадан енгізілетін бағыттамалар мен бағдаршамдардың электрлік орталықтандырылу жүйелері, осы тармақта аталған талаптарға қоса, автоматика жəне телемеханика құрылғыларының техникалық күйін бақылауды, диагностикалауды жəне мониторингілеуді қамтамасыз етеді. 155. Электрлік орталықтандыру құрылғылары: 1) бос емес жолға маршрут қойылған кезінде кіру бағдаршамының ашылуына; 2) жылжымалы құрамның астындағы бағыттаманың ауыстырылуына; 3) егер бағыттамалар тиісті қалыпқа қойылмаса, осы маршрут бойынша тиісті бағдаршамдардың ашылуына; 4) маршрутқа кіретін бағыттаманың ауыстырылуына немесе қойылған маршрутты шектейтін ашық бағдаршам кезінде қарсы маршрут бағдаршамының ашылуына жол бермейді. 156. Орталықтандырылған бағыттамалардың жетектері мен тұйықтағыштары: 1) бағыттамалардың шеткі жағдайларында қысылған үшкірдің рамалық рельске жəне айқастырманың жылжымалы өзекшесінің жақтауға тығыз жанасуын қамтамасыз етуі; 2) қысылған үшкір мен рамалық рельс немесе жылжымалы өзекшемен жақтаудың арасындағы саңылау 4 мм жəне одан астам болған кезде бағыттама үшкірлерінің немесе айқастырманың жылжымалы өзекшесінің тұйықталуына жол бермеуі; 3) басқа үшкірді рамалық рельстен кем дегенде 125 мм-ге бұруы тиіс. 157. Кілттік тəуелділік құрылғылары бақылау құлыптарының көмегімен бағыттамалар мен сигналдардың өзара тұйықталуын қамтамасыз етуі тиіс. 158. Бағыттамалардың бақылау құлыптары: 1) кілттің тек бағыттаманың жабық күйінде ғана алынуына жол береді; 2) бағыттамаларды тек құлыптан суырып алынған кілтте көрсетілген қалпында, үшкірдің рамалық рельске тығыз жанасқан жағдайында ғана жабады; 3) қыстырылған үшкір мен рамалық рельс арасындағы саңылау 4 мм жəне одан астам болғанда бағыттаманың жабылуына жол бермейді. 159. Сериясы бірдей бағыттамалық бақылау құлыптарды бір станцияның шегінде, ал ірі станцияларда – бір бағыттамалық ауданның жəне басқа аудандардың онымен іргелес орналасқан бағыттамалық қосындардың шегінде қолдануға тыйым салынады. 160. Диспетчерлік орталықтандыру құрылғылары: 1) бір орыннан бағыттамалар мен бағдаршамдар арқылы бірқатар станциялар мен аралықтарды басқаруды; 2) басқару аппараттарынан бағыттамалардың жағдайы мен бос еместігін, аралықтың, станциялардағы жолдардың бос еместігін бақылау, сондай-ақ кіру, маршруттық жəне шығу бағдаршамдары көрсетулерін қайталау жəне өтпелік сигнализация жұмысын бақылау; 3) поездарды қабылдау, жөнелту жəне маневрлерді орындау бойынша резервтік басқаруға берудің немесе маневрлерді орындау үшін бағыттамаларды жергілікті басқаруға беру; 4) поездардың орындалған қозғалысы кестесінің автоматтық жазбасын; 5) сигнализация мен байланыстың жеке құралы ретінде қолданылатын электрлік орталықтандыруға, автоматтық бұғаттауға жəне автоматты локомотивтік сигнализациясына жəне поездың толық құрамымен келіп жеткенін жартылай автоматтық бұғататуына қойылатын талаптардың орындалуын қамтамасыз етуі тиіс. 161. Диспетчерлік орталықтандырудың жаңа жүйелері блок-учаскелердің жалған бос еместігі кезінде поезд диспетчерінің қозғалыс бағытын өзгерту мүмкіндігін, сондай-ақ автоматика жəне телемеханика құрылғыларының техникалық күйін бақылауды, диагностикалауды жəне мониторингілеуді қамтамасыз етеді. 162. Станциялық бұғаттау: 1) қосындардың поездарды жəне станция ішіндегі маршруттардың қабылдау жəне жөнелту маршруттарын əзірлеуінің дұрыстығына станция бойынша кезекші жағынан бақылау; 2) əр түрлі қосындардан басқарылатын бағыттамалар мен сигналдардың өзара тұйықталуын; 3) жаңадан енгізілетін жүйелерде автоматика жəне телемеханика құрылғылары жай-күйінің диагностикасын жəне мониторингін қамтамасыз етеді. 163. Автоматты өтпелік сигнализациясы тоқтау сигналын беруін автомобиль жолының жағына қарай бастауы тиіс, ал автоматты тоспалар жəне қоршау құрылғылары поездың темір жол өтпесіне келіп жетуіне дейін көлік құралдарының өтпесін алдын ала босатуы үшін қажетті уақыт ішінде өздерінің жабық қалыпқа келуі тиіс. Поезд темір жол өтпесінен толық өтіп болғанға дейін автоматты өтпе сигнализациясы жұмыс істеуді жалғастыруы, ал автоматты шлагбаумдар жабық қалпына келіп үлгеруі тиіс. 164. Автобұғаттауы бар аралықтар жəне бағыттамалардың электрлік орталықтандыруы бар станциялар жол бойында жұмыс істеп жүрген қызметкерлерді поездың жақындауы туралы хабарландырудың автоматты жүйесімен жоспарларға сəйкес жабдықталады. 165. Автоматты локомотив сигнализациясы кезінде локомотивтік бағдаршамдар поезд жақындап келе жатқан жол бағдаршамдарының көрсетулеріне сəйкес көрсетулерді береді. Тек қана локомотивтік бағдаршамдардың көрсетулері бойынша қозғалыс кезінде бұл бағдаршамдар алдағы жатқан блок-учаскелердің бос еместігіне немесе бос болуына қарай көрсетулерді береді. Локомотивтік бағдаршамдар локомотивті, моторвагондық поезды, арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамды басқару кабинасында орнатылады жəне сигналдық көрсетулерді тікелей машинистің өзіне жəне оның көмекшісіне немесе дрезина жүргізушісіне жəне оның көмекшісіне береді. 166. Локомотивтердегі, моторвагондық поездардағы, АЖҚ-та автоматты локомотив сигнализациясы белгіленген қозғалыс жылдамдықтарын, поездың өзінен-өзі жылжып кетуін жəне машинист қырағылығын мерзімді түрде тексерілуін бақылауды қамтамасыз ететін қауіпсіздік құрылғыларымен толықтырылуы тиіс. Машинист локомотивті, моторвагонды поезды, АЖҚ-ты, ал дрезина жүргізушісі дрезинаны басқару қабілетінен айырылған жағдайларда, аталған құрылғылар тыйым салушы көрсетуі бар жол бағдаршамының алдында поездың автоматты түрде тоқтауын қамтамасыз етуі тиіс. 167. Автобұғаттаумен немесе сигнализация мен байланыстың жеке құралы ретінде қолданылатын автоматты локомотив сигнализациямен жабдықталған учаскелерде орналасқан станцияларда басты жолдар, жолаушылар поездарын қабылдау жəне жөнелту жолдары, сондай-ақ поездарды тоқтатусыз өткізуге арналған қабылдау-жөнелту жолдары автоматты локомотив сигнализациясының жол құрылғыларымен жабдықталуы тиіс. Жартылай автоматты бұғаттау кезінде жақындау учаскелері жəне станциялардың басты жолдары автоматты локомотив сигнализациясының жол құрылғыларымен жабдықталады. 168. Сұрыптау дөңестерінің механикаландыру жəне автоматтандыру құрылғылары құрамдардың есептік (жобалық) тарқатылу жылдамдығымен үздіксіз, үзіліссіз жəне қауіпсіз тарқатылуын қамтамасыз етуі тиіс, бұл ретте əр тежеулік ұстанымдағы тежеу құралдарының қуаты осы жылдамдықта іске асыруға мүмкіндік беруі жəне вагондарды сұрыптаудың қауіпсіздігін қамтамасыз етуі тиіс. 169. Механикаландырылған сұрыптау дөңестеріндегі сұрыптау жолдары бойынша ағытпаларды таратудағы құрамдарды тарқатуға қатысатын бағыттамалық бұрмалар дөңестік электрлік немесе дөңестік автоматтандырылған орталықтандыруға қосылуы тиіс. 170. Дөңестік орталықтандыру:

12 маусым 2013 жыл

1) бағыттамаларды жеке басқаруға; 2) құрамның тарқатылуы жүргізілетін барлық бағыттас бағыттамалардың, сондай-ақ жылжымалы құрамның тарқату аймағына шығып кетуіне жол бермейтін күзеттік бағыттамалардың электрлік тұйықталуын; 3) басқару пультінде бағыттамалардың қалпының жəне бағыттамалық секциялардың бос еместігінің бақылауын қамтамасыз етеді. 171. Дөңестік орталықтандыру жылжымалы құрамның астындағы бағыттаманың бұрылмауына жол бермеуі тиіс. 172. Сонымен қоса, бағыттамаларды дөңестік автоматты орталықтандыру: 1) бағдарламалық немесе маршруттық жұмыс режимдері кезінде ағытпалардың тарқауы дөңесінің тарату аймағының бағыттамаларын автоматты басқаруын; 2) бұру сəтінде үшкір жəне рамалық рельс арасында кедергі туындаған жағдайда ағытпаның бағыттамалық секцияға енуіне дейін бағыттаманың бақыланатын қалыпқа автоматты қайтарылуын; 3) тарату процесінде бағыттамаларды жеке басқаруға ауысу көшіру мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс. 173. Автоматтандырылған дөңестік орталықтандыруы бар механикаландырылған дөңестерге қойылатын талаптарды орындауымен қатар автоматтандырылған сұрыптау дөңесінің құрылғылары: 1) құрамды жақындатудың жəне тарқатудың басқаруын жəне бақылауын; 2) ағытпалардың тарқау жылдамдығын автоматтық реттеуді; 3) құрамдарды тарқату нəтижелерін бақылап отыруды; 4) сұрыптау станциясының ақпараттық-жоспарлау жүйесімен ақпаратпен алмасуды қамтамасыз етеді. Жаңа жүйелер, осы тармақта аталған талаптармен қоса, автоматика жəне телемеханика құрылғыларының техникалық жай-күйін бақылауды, диагностикалауды жəне мониторингілеуді қамтамасыз етеді. 174. Поездың жүрісі кезінде жылжымалы құрамның техникалық жай-күйін автоматты бақылау құралдары: 1) алдағы орналасқан станцияның кезекшісіне, ал диспетчерлік орталықтандырумен жабдықталған учаскелерде - поезд диспетчеріне поезда ақаулы жылжымалы құрамның бар-жоғы жəне орналасуы жəне ақаулылықтың түрі жөнінде ақпарат жіберілуін; 2) локомотив машинисіне поездарда ақаулы вагондардың бар-жоғы жөніндегі немесе дауыстық хабарлағыштың поезда ақаулы жылжымалы құрамның бар-жоғы жөніндегі ақпараттың жіберілуін; 3) алдағы орналасқан станцияның кезекшісіне, ал диспетчерлік орталықтандырумен жабдықталған учаскелерде - поезд диспетчеріне ақаулы жылжымалы құрамның болуы жəне орналасуы жəне ақаулықтың түрі жөніндегі ақпараттың тіркелуін қамтамасыз етуі тиіс. 175. Поездар мен вагондарда коммерциялық ақауларды автоматтық анықтау құрылғылары (поездар мен вагондарды коммерциялық тексерудің автоматтандырылған жүйесі немесе оның жекелеген элементтері - электрондық габариттік қақпалары, электронды вагон таразылары, телевизиялық бейнебақылау жүйесі): 1) ақпараттың еденүсті құрылғылардан коммерциялық тексеру пункті опеаторының терминалына поезда ақаулығы бар вагондардың (тиеу габариті, ашық жылжымалы құрамда жүктерді орналастыру мен бекітудің техникалық шарттары бұзылған, асыра жүктелген жəне т.б.) болуы жəне орналасуы жөнінде ақпарат жіберуді; 2) жіберілген ақпаратты қағаздағы жəне басқа тасығыштарға (дискеталарда, бейнетаспаларда) пайдалану жəне сақтау үшін бере отырып, оператордың терминалдық жабдығында тіркелуін; 3) тиісті құжаттаманың ресімделуін қамтамасыз етуі тиіс. 176. Поездар жүретін маршруттарға жылжымалы құрамның өз бетімен шығып кетуінің алдын алуға арналған құрылғылар: сақтандырушы тұйықтар, қорғағыш бағыттамалары, лақтыру табандықтары, лақтыру үшкірлері немесе лақтыру бағыттамалары оларды орталықтандыруға қосу жөніндегі осы Қағидалардың талаптарына (сақтандырғыш тұйықтар үшін – тұйыққа апаратын бағыттама) сəйкес болуы тиіс, қоршау жағдайын бақылауының болуы жəне жылжымалы құрам мен поездардың басқа жолдар мен қабылдау, жүру жəне жөнелту маршруттарына өздігімен шығып кетуін болдырмауы тиіс. 177. Магистральдық темір жол желісінің барлық учаскелерінде поездық диспетчерлік, поездық станцияаралық, станциялық, желілік-жол, бағыттамалы байланыс бар. Автобұғаттаумен, диспетчерлік орталықтандырумен жабдықталған учаскелерде жəне барлық электрлендірілген учаскелерде энергодиспетчерлік жəне аралықтық байланыс бар. 178. Кəбілдік байланыс желілері бар учаскелерде автоматика, телемеханика жəне байланыс электр механиктерінің қызметтік байланысы болады. Магистральдық темір жол желісінде байланыс үшін поездар қозғалысын, билет сатуды жəне желілік бөлімшелердің жұмысын басқару үшін магистральдық, жол, жолдық басқару, билеттікдиспетчерлік, вагондық-диспетчерлік, маневрлік диспетчерлік, ақпараттық-есептеу, жергілікті байланыс орнатылады. 179. Магистральдық темір жол желісінің барлық учаскелері поездық радиобайланыспен жабдықталады. Поездық радиобайланыс поезд локомотивтері, моторвагонды поездар, АЖҚ машинистерінің: 1) бүкіл диспетчерлік учаске шектерінде поезд диспетчерімен; 2) аралықты шектейтін станциялар бойынша кезекшілерімен; 3) бір аралықта жүрген қарсы бағытта жəне ізімен келе жатқан локомотивтердің, моторвагонды поездардың, арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрам машинистерімен; 4) өтпелер жəне деполар бойынша кезекшілермен; 5) жөндеу жұмыстарының басшылары жəне сигналшылармен; 6) поездар мен объектілердегі əскерилендірілген күзет атқыштарымен; 7) кабинадан шыққан кезде машинистің көмекшісімен; 8) жолаушы поезының бастығымен (механик-бригадирімен); 9) вагондарды қарап тексеруші-жөндеушілермен екі жақты сенімді байланысын қамтамасыз етуі тиіс. 180. Станциялардың жабылуы салдарынан немесе станциялар бойынша кезекшілерінің кезекшілікті тоқтатуы себебінен аралықтар ұзындығының 15 км-ден астам ұзаруы кезінде радиобайланыстың жаңа жүйелері енгізілгенге дейін поездық локомотивтердің, моторвагонды поездардың жəне өздігінен жүретін АЖҚ машинистерінің аралықпен жүруі кезінде поезд диспетчерімен тұрақты радиобайланысын қамтамасыз етуге рұқсат етіледі. Магистральдық темір жол желісінің поездар қозғалысы қарқынды жəне диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерінде енгізілетін поездық радиобайланыстың жаңа жүйелері аралықтың ұзақтығына қарамастан, осы тармақта аталған қызметкерлердің сенімді екі жақтылық байланысын қамтамасыз етеді. 181. Станцияларда технологиялық қажеттілігіне байланысты станциялық радиобайланыс, екіжақты парктік байланыс құрылғылары жəне жолаушыларға ақпарат беруге арналған байланыс қолданылады. Станциялық радиобайланыс маневрлік жəне дөңестік радиобайланыс, станциялық технологиялық орталықтардың, вагондар мен локомотивтерге техникалық қызмет көрсету пункттері радиобайланысының, жүк аудандарының вагондарын коммерциялық қарап тексеру пункттері, контейнерлік алаңшалар, техникалық құралдарға (автоматика мен телемеханика, ақпараттандыру, байланыс, жол, түйіспе желісі) қызмет көрсету жəне жөндеу бойынша бригадалардың, əскерилендірілген ведомстволық күзет бөлімшелерінің радиобайланысы желілерінде екі жақты байланысты қамтамасыз етеді. Бір станция шегінде əр түрлі маневрлік аудандар үшін бірдей радиожиіліктерді қолдануға рұқсат етілмейді. 182. Станцияның əр маневрлік ауданы жəне оған қызмет көрсететін локомотивтер үшін жеке радиожиілік бөлінеді. Екі жақты парктік байланыс құрылғылары парк шегінде жақсы естілуді қамтамасыз етуі тиіс. Бұл құрылғылар магистральдық темір жол желісі аумағының сыртындағы шуылды азайту үшін бағытты түрде істеуі тиіс. Поездық жəне маневрлік жұмыс жөнінде нұсқауларды беруге, сондай-ақ жолаушыларға ақпарат беру үшін арналған екіжақты парктік байланыс құрылғылары үнемі іске қосулы күйінде болуы, байланыс арналарының үздіксіз жұмысын қамтамасыз етуі, іске қосылған күйінің бақылауы болуы тиіс. 183. Жүктасымалдылығы қарқынды желілердің учаскелері мен станцияларындағы жөндеу жұмыстарын басқару үшін жөндеуші бөлімшелерінің ішінде жұмыстарды басқарушымен, жұмыстарды басқарушының локомотивтер машинистерімен, арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрамның машинистерімен жəне тиісті қызметтің кезекші аппаратымен сенімді екіжақты байланысты қамтамасыз етуге арналған жөндеу-жедел радиобайланысы қолданылуы тиіс. 184. Поездық диспетчерлік жəне бағыттамалы байланысты поездар қозғалысымен байланысты емес мəселелер бойынша сөйлесуге рұқсат етілмейді. Бағыттамалы байланыс желісіне, орындаушы орталықтандыру қосындарын, бағыттамалы қосындарды жəне станция бойынша кезекшіні қоспағанда, басқа телефондарды қосуға рұқсат етілмейді. 185. Поездық диспетчерлік байланысқа тек станциялар бойынша кезекшілердің, маневрлік диспетчерлердің, операторлардың, локомотив деполары, ауыстыру пункттері бойынша кезекшілердің, энергодиспетчерлердің жəне локомотив диспетчерлерінің, сигнализация жəне байланыс дистанциялары кезекші инженерлерінің ғана телефондарын қосуға рұқсат етіледі. Диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде поездық диспетчерлік байланысқа өтпелер бойынша кезекшілердің телефондарын қосуға рұқсат етіледі. Штатында тасымалдар қызметінің кезекші қызметкерлері жоқ немесе штатында болғанымен олардың тəулік бойына кезекшілігі көзделмеген станцияларда поездық диспетчерлік байланысқа станциялар бастықтарының, автоматика мен телемеханика электр механиктері мен электр монтерлерінің пəтерлерінде орнатылған телефондарды қосуға рұқсат беріледі. Пəтерлерде орнатылған телефондарды қосуды поезд диспетчері арнайы аспаппен жəне сөйлесу кезіне ғана жүргізеді. 186. Аралықтарда поездық диспетчерлік байланыс сымдарына дрезиналар жүргізушілерінің (амалсыз тоқтаған кезде), қалпына келтіру жəне өрт сөндіргіш поездары бастықтарының, автоматика мен телемеханика электр механиктерінің жəне қалпына келтіру, жол жұмыстарының жəне электрмен жабдықтау құрылғылары жөніндегі жұмыстар басшыларының алып жүретін телефондарын уақытша қосуға рұқсат етіледі. Поездық станцияаралық байланысқа станциялар бойынша кезекшілердің телефондарын, ал автобұғаттауы бар учаскелерде, сонымен қоса аралықтық байланыстың жəне өтпелер бойынша кезекшілердің телефондарын қосуға рұқсат етіледі. 187. Станциялардағы жəне диспетчерлік учаскелердегі поездық жəне станциялық радиобайланыс құрылғылары сөйлесулердің құжатталған тіркеу жүйесімен жабдықталады (магистральдық темір жол желісі (инфрақұрылым) операторы белгілейтін тізбеге сəйкес). Сөйлесулердің құжатталған тіркеу жүйесімен пайдалану тəртібін магистральдық темір жол желісі (инфрақұрылым) операторы белгілейді. 188. Аралықтардағы байланыс, автоматика мен телемеханиканың кəбілдік желілері жер төсемі шектерінен тыс магистральдық темір жол желісінің бөлінген алқабында салынуы тиіс. Жекелеген жағдайларда кəбілдік желілерді қолданыстағы ережелерді сақтай отырып, жер төсемінде салуға рұқсат етіледі. Талшықты-оптикалық кəбілдер негізіндегі байланыс желілері аспалық əдіспен түйіспелі тораптың немесе автобұғаттау желілерінің тіректерінде орналастырылады немесе қолданыстағы Қағидаларды сақтаумен бұру белдеуінде төселеді. 189. Аспалық əдіспен тартылған кəбілдік байланыс желілері иіліс жебесі барынша төмен түсіңкіреген жағдайда кем дегенде мынадай биіктікте болуы тиіс: 1) халық қоныстанбайтын жерлерде жер бетінен - 5,0 м; 2) халық қоныстанатын жерлерде жер бетінен - 6,0 м ; 3) жолаушылар платформаларының бетінен - 4,5 м; 4) темір жол өтпелеріндегі автомобиль жолдарының бетінен - 7,0 м Автоматика мен телемеханика жəне байланыс əуе желілері сымдарының төменгі нүктесінен жерге дейінгі қашықтық иіліс жебесінің барынша түсіңкіреуі кем дегенде: 5) аралықтарда - 2,5 м, 6) станцияларда - 3,0 м; 7) автомобиль жолдарымен қиылыстарда- 5,5 м (қолданыстағы желілерде, олардың қайта құрылуына дейін 4,5 м қашықтықты сақтауға рұқсат етіледі). 190. Темір жол жолдарымен қиылыстарында автоматика мен телемеханика жəне байланыс əуе желілері сымдарының төменгі нүктесінен рельс бастиегінің үстіне дейінгі қашықтық кем дегенде 7,5 м болуы тиіс. Электрлендірілген темір жол жолдарының автоматика мен телемеханика жəне байланыс əуе желілерімен қиылысуына рұқсат етілмейді. Мұндай қиылыстар жерасты кəбілдік ендірмелермен орындалады. 191. Автоматика мен телемеханика жəне байланыс желілері бұзылған кезде оларды қалпына келтіру мынадай кезектілікпен жүргізіледі: 1) поездық диспетчерлік байланыс сымдары; 2) жолдық бұғаттамасы, энергодиспетчерлік байланыс сымдары; 3) электр асатаяқ жүйесінің, поездық станцияаралық жəне бағыттамалы байланыстың сымдары; электрмен жабдықтау құрылғыларын телебасқару сымдары; магистральдық байланыс сымдары; 4) автоматика мен телемеханиканың жəне байланыстың қалған сымдары. 192. Учаскеде қолданылатын екі жəне одан артық байланыс пен автоматика мен телемеханика желілері бір мезгілде бұзылған кезде қалпына келтіру басымдылығы желілердің қуатымен жəне төмендегі параметрлермен белгіленеді: 1) талшықты-оптикалық байланыс желілері; 2) металды кəбілдер негізіндегі байланыс желілері; 3) байланыс жəне автоматика мен телемеханиканың əуе желілері. 193. Автоматика мен телемеханика жəне байланыс құрылыстары мен құрылғылары тартымдық тогының, электрберілісі желілерінің жəне найзағай разрядтарының кедергі келтіретін жəне қауіпті ықпалынан қорғалған. 194. Ақпараттық-есептеу жүйесі: 1) деректердің енгізілуін, берілуін, өңделуін жəне сақталуын; 2) есептеу нəтижелерінің белгіленген мерзімде тұтынушыларға берілуін; 3) темір жол көлігінің ішкі салаларындағы жоспарлау, жедел басқару, есепке алу, статистика міндеттерінің шешілуі мүмкіндігін қамтамасыз етеді. 195. Техникалық жəне бағдарламалық құралдар жұмысқа қабілетті жəне белсенді күйде тұрақты ұсталуын, талап етілетін сенімділік пен нақтылықты қамтамасыз етуі тиіс. 6. Жүрдек жолаушылар поездарының айналымы учаскелерінде автоматика, телемеханика жəне телекоммуникациялар құрылғыларын пайдалану тəртібі 196. Темір жолдың жүрдек жолаушылар поездарының айналымы учаскелерде орналасқан аралықтар мен станциялар автоматты автобұғаттаумен немесе радиобұғаттаумен, автоматты локомотивті сигнализацияның автотоқтағышы бар автоматты локомотивтік сигнализациясымен (бұдан əрі - АЛСН), көпмəнді АЛСН немесе борттық қауіпсіздік жүйесімен, сигналдар мен бағыттамалардың электрлік орталықтандыруымен, диспетчерлік орталықтандырудың немесе диспетчерлік бақылаудың микропроцессорлық құрылғыларымен, ақаулы вагондарды автоматты анықтау құрылғыларымен, осы Қағидаларға сəйкес байланыс жəне радиобайланыс түрлерімен жабдықталады, бұл ретте поездық радиобайланыс дуплексті болуы тиіс. Поездар қозғалысын автоматты басқару, автоматтандырылған жұмыс орындары жүйелері жоспарлы тəртіппен енгізіледі. 197. Электрлік орталықтандыру құрылғыларында маршруттарды бекіту жақындаудың екі немесе үш блок-учаскесі алдында жүзеге асырылады, олардың жиынтық ұзындығы сағатына 200 км жылдамдық кезінде шұғыл жылдамдығының тежеу жолынан кем болмауы тиіс. 198. Бағыттамалы бұрмалар ауыспалы ток электржетектерімен жабдықталады. 199. Жүрдек поездарды өткізу жолдарына жанасатын бағыттамалы бұрмалар сыртқы бекітулермен жабдықталады. 200. Сырғанаудың үздіксіз беті бар бағыттамалық бұрмаларды қолдану ауыспалардың ажырауын талап етеді. 201. Үш таңбалы АЛСН-мен жабдықталған учаскелерде жылдамдығы сағатына 160 км-ге дейінгі жүрдек жолаушылар поездарының қозғалысы локомотив бағдаршамының жасыл жарығы сарыға ауысқаннан кейін қызметтік тежеуді қолдану кезінде жабық бағдаршам алдында тоқтау арқылы жол жəне локомотив бағдаршамдарының сигналдары бойынша жүзеге асырылады. Сағатына 160 км-ден артық жылдамдық көп таңбалы АЛСН-ның жол жəне локомотив бағдаршамдарының сигналдары бойынша жүзеге асырылады. 202. Жылдамдығы сағатына 140 км-ден артық поездар қозғалысы маршруттары бойынша аралықтар мен станцияларда бөгеттен қорғалған тоннельдік жиіліктегі қосарлы түйісу жалғамалары бар электрлік рельс тізбектері қолданылады. 203. Жылдамдығы сағатына 140 км-ден артық поездар қозғалысының маршруттарының басты жолдарының бағыттамалық учаскелерінің тармақталулары (ауыспалардың жұпталған бағыттамаларын қоспағанда) қосымша жол релелерімен жəне қосарлы түйісу жалғамаларымен жабдықталады.

204. Автоматты локомотив сигнализациясы мен поездық радиобайланыс əрекеттерінің жырамдылығын тоқсанына кем дегенде бір рет вагон-зертхана тексеруі тиіс. 205. Жоспарлы тəртіппен жаяу жүргінші өтпелері темір жолдармен бір деңгейде жаяу жүргінші тоннельдері немесе жаяу жүргінші көпірлерімен алмастырылады не болмаса, жақын жердегі жасанды құрылыстың (құбырдың, кіші көпірдің) астына жіберіледі, бұл ретте осы құрылыстардың көлемдері «1520 мм жолтабан темір жолдары» құрылыс-техникалық нормаларының талаптарына жауап беруі тиіс. Құрылыс кезеңіне қолданыстағы жолдар арқылы өтетін жаяу жүргінші жолдарының, оларды, поездың жақындауы туралы ескертетін сигнализациямен, сақтандырғыш тосқауылдармен, ескерту қалқандарымен жабдықтай отырып, сақталуына рұқсат етіледі. Қажет болғанда, қызмет көрсететін персоналға қоршауда жапқыш қақпа жасалады. 206. Темір жолдардың автомобиль жолдарымен бір деңгейде қиылысуының жүрдек учаскелерінде (өтпелер) жоспарлы тəртіппен түрлі деңгейдегі қиылысулармен алмастырылады. 207. Жүрдек қозғалыстың басталуына дейін алмастырылмаған өтпелердің құрылғысы мен жабдықтары уəкілетті орган бекіткен Темір жол өтпелерін пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа жəне осы Қағидалардың талаптарына сəйкес болуы тиіс. 208. Аталған нұсқаулықта баяндалған талаптарға сəйкес болмаған жағдайда, өтпелер жаңа жобалар бойынша бөгегіш құрылғыларды орнатуды қоса алғандағы, жолаушылар поездарының жүрдек жылдамдығын енгізгенге дейін қайта құрылуы тиіс. 209. Жолаушылар поездарының жүрдек жылдамдығы жүзеге асырылатын барлық өтпелерге кезекші қызметкерлер қызмет көрсетуі тиіс. Бұрын кезекші персонал болмаған өтпелерде, оларды орналастыруға арналған үй-жайлар дайындалуы (күрделі жөнделген немесе үлгі жоба бойынша жаңадан салынған) тиіс. 210. Өтпе бойынша кезекші немесе оның міндеттерін орындайтын қызметкер жүрдек жолаушылар поезының өтуіне 5 минут қалғанда өтпе бойынша көлік құралдарының қозғалысын тоқтатуы жəне тоспаны жабуы тиіс. 211. Темір жол өтпесі бойынша жүгі бар немесе жүксіз ірі габаритті жəне ауыр салмақты көлік құралдарын, баяу жүрісті машиналар мен автопоездарды жүрдек поездың өтуіне 1 сағат қалғанда өткізуге тыйым салынады. Жүрдек жолаушылар поезының өтуіне кемінде 20 минут қалғанда малды айдап өтуге тыйым салынады. 212. Жүрдек жолаушылар поезын өтпе бойынша өткізген кезде өтпе бойынша кезекші шеткі рельстен кем дегенде 5 м арақашықтықта болуы тиіс. 213. Қажет болғанда, жекелеген өтпелерде жүрдек поезды өткізу кезінде қосымша қауіпсіздік шарасы ретінде өтпе бойынша кезекші қосынына қарама-қарсы орналасқан қосалқы көлденең бұрылатын тоспалар құлыпқа бекітілуі тиіс. Осындай өтпелердің тізбесін магистральдық темір жол желісі (инфрақұрылым) операторы белгілейді. 7. Автоматика, телемеханика жəне телекоммуникациялар құрылғыларына техникалық қызмет көрсету тəртібі 214. Солардың көмегімен түрлі тəуелділіктер жүзеге асырылатын автоматика жəне телемеханика аппараттары, сондай-ақ поездық жəне станциялық радиобайланыс аппараттары жабық болуы жəне пломбылануы тиіс, оларды ашуды бұл құрылғыларды қарап тексеру журналына міндетті түрде алдын ала жаза отырып, сигнализация жəне байланыс дистанциясының соған өкілеттілігі бар қызметкерінің жүргізуіне ғана рұқсат етіледі. Автоматика жəне телемеханика жəне радиобайланыс аппараттарындағы пломбылардың тұтастығы үшін осы аппараттарды пайдаланатын кезекші қызметкерлер (станциялар бойынша кезекшілер, орталықтандыру қосыны операторлары, бағыттамалы қосын кезекшілері, локомотивтердің машинистері жəне т.б.) жауапты болады. 215. Сигнализация жəне байланыс шаруашылық кəсіпорындарында бар автоматика, телемеханика жəне телекоммуникациялар құрылғыларының жəне олар қызмет көрсететін басқа құрылғылардың сызбалары мен суреттемелері, тиісті стандарттар мен нормалар болуы тиіс. Бұл құжаттарға барлық өзгерістер уақтылы енгізілуі керек. Автоматика жəне телемеханика құрылғылары бойынша үлгі техникалық шешімдерді тиісінше Магистральдық темір жол желісінің (инфрақұрылымның) операторы немесе концессия шарттары бойынша темір жол иесі бекітеді. Автоматика жəне телемеханика құрылғыларында үлгі емес техникалық шешімдерді қолдануға рұқсат етілмейді. 216. Белгіленген тəуелділіктердің бұзылуына немесе олардың жұмысын уақытша тоқтауына алып келетін автоматика жəне телемеханика құрылғылары мен аспаптарын қайта жабдықтау, оның орнын ауыстыру, жөндеу, сынау жəне ауыстыру жөніндегі жоспарлық жұмыстар оларды орындаудың ең аз мерзімдерін көздейтін кестелерге сəйкес жүргізіледі. Станцияларда мұндай жұмыстарды станция бойынша кезекшінің келісімінсіз жəне бұл туралы жұмыс басшысының жолдарды, бағыттамалық бұрмаларды, автоматика жəне телемеханика, байланыс жəне түйіспе желісі құрылғыларын қарап тексеру журналына алдын ала жазбастан жүргізуге рұқсат етілмейді. Диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде осындай жұмыстар поезд диспетчерінің келісімімен ғана жүргізіледі. Құрылғылар станция бойынша кезекшінің үй-жайынан айтарлықтай қашықтықта орналасқан жағдайда, бұл құрылғыларды іске қосу туралы жазба, сондай-ақ ақаулықтарды жою жөніндегі алдын ала көзделмеген жұмыстарды жүргізу үшін бұл құрылғыларды уақытша ажырату туралы жазба кейіннен жұмыс басшысы автоматика жəне телемеханика, байланыс жəне түйіспе желісі құрылғыларын қарап тексеру журналына жеке қолын қоюы арқылы, сол журналда тіркелетін, станция бойынша кезекшіге берілетін телефонхатпен ауыстырылады. 217. Белгіленген тəуелділіктерді бұзбай жекелеген автоматика жəне телемеханика құрылғылары мен аспаптарын ауыстыру жəне ажырату станция бойынша кезекшінің (диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде поезд диспетчерінің) келісімі бойынша ғана автоматика жəне телемеханика, байланыс жəне түйіспе желісі құрылғыларын қарап тексеру журналына жазбастан жүргізіледі. Қолданыстағы автоматика жəне телемеханика құрылғыларын сынау барлық жағдайларда станция бойынша кезекшінің, ал диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде – поезд диспетчерінің келісімі бойынша жəне соның қадағалуымен жүргізіледі. 218. Сигналдық аспаптарды жарықтандыру сигналдар көрсетулерінің айқын көрінуін қамтамасыз етуі тиіс. 219. Уақтылы жəне толассыз жарықтандыруды қамтамасыз ету: 1) бағдаршамдарды жəне маршруттық нұсқағыштарды – сигнализация жəне байланыс шаруашылық кəсіпорындарының бірінші басшыларына; 2) бағыттамалы нұсқағыштарды, жол қоршауларын түсіру құрылғыларының жəне гидравликалық бағандардың станциялардағы нұсқағыштарын – станциялар басшыларына; 3) локомотив, вагон, жол жəне басқа шаруашылықтардың жолдарындағы сигнал аспаптарын – тиісті бөлімшелердің бастықтарына жүктеледі. 220. Станциялық жолдардағы сигналдық аспаптарды жарықтандыру құрылғыларын электрмен жабдықтауды электрмен жабдықтау шаруашылық кəсіпорындары қамтамасыз етеді. 221. Сигнализация жəне байланыс құрылғыларына қызмет көрсететін қызметкерлер бағдаршамдардың жəне маршруттық нұсқағыштардың сигналдық көрсетулерінің тұрақты қалыпты көрінуін қамтамасыз етеді. Бағдаршамдар көрсетулерінің көрінуін электр механик бағдаршамдық шамдарды ауыстырған сайын жолдан тексереді. Аралықтар мен станциялардың басты жолдары бойынша сигналдардың көрінуін аға электр механик локомотивтен айына кемінде бір рет жəне сигнализация жəне байланыс шаруашылық кəсіпорындарының басшылары тоқсанына кемінде бір рет тексереді. 222. Сигнализация жəне байланыс шаруашылық кəсіпорындарының жəне локомотив шаруашылықтарының бірінші басшылары немесе олардың орынбасарлары тоқсанына кемінде бір рет автоматты локомотив сигнализациясын, радиобайланыстың жəне қауіпсіздік құрылғыларының жұмысын локомотивтен тексереді. 223. Жол, автоматика жəне телемеханика, электрмен жабдықтау құрылғылары жəне жылжымалы құрам, соның ішінде арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрам электрлік рельстік тізбектерінің тұрақты сенімді жұмысын қамтамасыз етуі тиіс. 224. Автоматика жəне телемеханика жəне байланыс құрылғыларын қолданатын қызметкерлер оларды қолдану тəртібіне үйретілуі жəне олардың білімі тексерілуі тиіс. 8. Темір жол көлігінің электрмен жабдықтау техникалық құралдарын пайдалану тəртібі 225. Электрмен жабдықтау құрылғылары тасымалдау процесінің қажеттіліктеріне сəйкес келуі, поездар қозғалысының талап етілетін мөлшерлерін (белгіленген салмақ нормалары, жылдамдығы жəне жиілігі) қамтамасыз етуі тиіс. Автоматика, телемеханика, телекоммуникация жəне есептеу техникасының құрылғылары электрмен жабдықтау сенімділігінің 1-санатты электр қабылдағыштарына жатады. Автоматты жəне жартылай автоматты бұғаттау электрмен жабдықтауы көзінің аккумуляторлық резерві болған кезде оның тұрақты əзірлігі жəне оның алдындағы автоматика мен телемеханика құрылғыларының жəне өтпе сигнализациясы кемінде 36 сағатта тоқ көзін беру өшірілмеуі шартымен 8 сағат ішінде толассыз жұмыс істеуі қамтамасыз етіледі. Автоматты жəне жартылай автоматты бұғаттауды электрмен жабдықтаудың негізгі жүйесінен резервті жүйесіне немесе керісінше ауысу уақыты 1,3 с-тан аспауы тиіс. Электрмен сенімді жабдықтауды қамтамасыз ету үшін электрмен жабдықтау құрылыстары мен құрылғыларының күйіне мерзімді бақылау, олардың параметрлерін зертхана-вагондармен, диагностика аспаптарымен өлшеу жүргізілуі жəне жоспарлы жөндеу жұмыстары жүзеге асырылады. 226. Электрлі жылжымалы құрамның токқабылдағышындағы кернеудің деңгейі кем дегенде 21 кВ, тұрақты ток кезінде 2,7 кВ жəне ауыспалы ток кезінде 29 кВ-тан артық болмайтын жəне тұрақты ток кезінде 4 кВ болуы тиіс. Жекелеген учаскелерде уəкілетті органның келісімі бойынша кернеу деңгейінің ауыспалы ток кезінде кем дегенде 19 кВ жəне тұрақты ток кезінде 2,4 кВ болуына рұқсат етіледі. Автоматика мен телемеханика құрылғыларындағы айнымалы токтың номиналдық кернеуі 115, 230 немесе 380 Вольт болуы тиіс. Номиналдық кернеудің көрсетілген шамаларынан ауытқу азаю жағына қарай 10%-дан артық болмайтындай, ұлғаю жағына қарай 5%-дан артық болмайтындай рұқсат етіледі. 227. Электрмен жабдықтау құрылғылары қысқа тұйықталу токтарынан, белгіленген нормалардан артық асқан кернеулер мен асқын жүктемеден қорғалады. Тұрақты токпен электрлендірілген желілер аумағында орналасқан металды жерасты құрылыстары (құбыржолдар, кəбілдер жəне т.б.), сондай-ақ металл жəне темірбетон көпірлер, жолөткелдер, түйіспе желісінің тіректері, бағдаршамдар, гидробағандар жəне т.б. электрлік коррозиядан қорғалған. Тұрақты токтағы электрлендірілген желілердің тартымдық қосалқы станциялары, сондай-ақ электрлі жылжымалы құрамның автоматика, телемеханика жəне байланыс құрылғыларының қалыпты жұмысын бұзатын түйіспе желісі токтарының өтуінен қорғалған. 228. Түйіспелік сым аспасының рельс бастиегінің биіктігі үстіңгі бетінің деңгейінен аралықтарда жəне станцияларда 5750 мм-ден төмен болмауы, ал өтпелерде 6000 мм-ден төмен болмайды. Қолданыстағы желілерде бұл қашықтық жылжымалы құрамның тұруы көзделмеген станцияларда орналасқан жолдардағы, сондай-ақ аралықтардағы жасанды құрылыстар шектерінде, ауыспалы токтағы электрлендірілген желілерде 5675 мм-ге дейін жəне тұрақты токтағы электрлендірілген желілерде 5550 мм-ге дейін кемітуге рұқсат етіледі. Түйіспелік сым аспасының биіктігі 6800 мм-ден аспауы тиіс. 229. Жасанды құрылыстар шегінде кернеуде тұрған токқабылдағыштың токтасымалдауыш элементтерін жəне түйіспелік торап бөліктерінен құрылыстардың жəне жылжымалы құрамның жерге тұйықталған бөліктеріне дейінгі қашықтық тұрақты токпен электрлендірілген желілерде кемінде 200 мм жəне айнымалы токпен электрлендірілген желілерде кемінде 350 м болады. Қолданыстағы жасанды құрылыстарында аталған қашықтықты азайтуға тиісінше Магистральдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторының немесе концессия шарттары бойынша темір жол иесінің техникалық шешімдерінің негізінде уəкілетті органның келісімі бойынша рұқсат етеді. 230. Аралықтарда жəне станцияларда шеткі жолдың осінен түйіспе желісі тірегінің ішкі шетіне дейінгі қашықтық кем дегенде 3100 мм болуы тиіс. Ойықтардағы тіректер кюветтердің шегінен тыс жерлерде орнатылуы тиіс. Қар тым қатты басатын ойықтарда (жартастысынан басқа) жəне олардан шыға берістерде (100 м ұзындықта) шеткі жолдың осінен түйіспе желісі тірегінің ішкі шетіне дейінгі қашықтық кем дегенде 5700 мм болуы тиіс. Мұндай жерлердің тізбесін тиісінше Магистральдық темір жол желісі (инфрақұрылым) операторы немесе концессия шарттары бойынша темір жолдар иесі белгілейді. 231. Қолданыстағы желілерде олар жаңартылғанға дейін, сондай-ақ жаңадан электрлендіріліп жатқан желілерде аса қиын жағдайларда шеткі жолдың осінен түйіспе желісі тірегінің ішкі шетіне дейінгі қашықтық кем дегенде станцияларда 2450 мм жəне аралықтарда 2750 мм болуына рұқсат етіледі. Барлық белгіленген мөлшерлер жолдың түзу учаскелері үшін белгіленген. Поездардың жылдамдығы сағатына 140 км астам айналу жол учаскелерінде, сондай-ақ жолдың қисық учаскелерінде бұл қашықтықтар түйіспе желісі тіректері үшін белгіленген габариттік кеңеюге сəйкес ұлғайтылуы тиіс. Түйіспелі торабы, əуе желілері мен бағдаршамдар, сондай-ақ сигналдық белгілер тіректерінің өзара орналасуы сигналдар мен белгілердің жақсы көрінуін қамтамасыз етуі тиіс. 232. Түйіспелі торабының элементтері, темірбетон тіректердегі, темірбетон жəне металл емес жасанды құрылыстардағы түйіспелі тораптың бекіту бөлшектері бекітілетін барлық металды құрылыстар (көпірлер, жолөтпелер, тіректер), сондай-ақ кернеуде тұрған түйіспе желісінің бөліктерінен кем дегенде 5 м қашықтықта орналасқан, жеке тұрған металды конструкциялар (гидробағандар, бағдаршамдар, көпірлер мен жолөтпелердің элементтері жəне басқалары) жерге тұйықталуы немесе құрылыстар мен конструкцияларға жоғары кернеу түскенде қорғанышты ажыратылу құрылғыларымен жабдықталуы тиіс. Түйіспелі тораптың жəне айнымалы ток əуе желілерінің əсері аймағында орналасқан, қауіпті кернеулер пайда болатын барлық металды құрылыстар да жерге тұйықталуға жатады. Электрлендірілген жолдардың үстінде орналасқан жолөтпелер мен жаяу жүргіншілер көпірлерінде сақтандырғыш қалқандар жəне кернеуде тұрған түйіспе желісінің бөліктерінен сақтау үшін адамдар өтетін жерлерде жаппай төсем орнатылады. 233. Кернеуі 1000 Вольттан астам түйіспе желісі, автобұғаттау жəне бойлық электрмен жабдықтау желілері əуелік аралықтардың (оқшаулағыш түйіндесулердің), бейтарап ендірмелердің, секциялық жəне ойылып салынатын оқшаулағыштардың, ажыратқыштардың көмегімен жекелеген учаскелерге (секцияларға) бөлінеді. Əуелік аралықтардың шекарасында орнатылған түйіспелі желісі тіректерінің немесе қалқандардың өзгеше бояуы болуы тиіс. Бұл тіректердің немесе қалқандардың арасында токқабылдағыштары көтеріліп тұрған электр жылжымалы құрамның тоқтауына рұқсат етілмейді. 234. Жылжымалы құрамның төбесіндегі жабдықтар қарап тексерілетін жолдардағы түйіспелік желісінің жəне жарақтау құрылғыларының ажыратқыштарын ауыстырып қосуды техникалық байқау пунктінің жауапты қызметкерлері жүргізеді. Магистральдық жəне станциялық жолдарда айырғыш, ажыратқыштардың жарақтандыру құрылғыларының ажыратқыштарын ауыстырып қосу тиісінше Магистральдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторының (энергодиспетчердің) немесе концессия шарттары бойынша темір жол иесінің жауапты қызметкерінің бұйрығы бойынша жүргізіледі. 235. Кернеуі 1000 Вольттан астам электр берілісі əуе желілері сымдарының төменгі нүктесінен жер бетіне дейінгі қашықтық барынша ұзын асу жебесі болғанда кем дегенде: 6,0 м – аралықтарда; 5,0 м - соның ішінде жетуі қиын жерлерде; 7,0 м - автомобиль жолдарымен қиылысқанда, станцияларда жəне елді мекендерде болуы тиіс темір жол жолдары қиылысқан кезде кернеуі 1000 В-тан астам электр берілісі əуе желілері сымдарының төменгі нүктесінен электрлендірілмеген жолдардың рельс бастиегінің жоғарғы жағының деңгейіне дейін кем дегенде 7,5 м болуы тиіс. 236. Түйіспелі торабының, автобұғаттау жəне бойлық электрмен жабдықтаудың электр қоректену жəне секциялану схемасын тиісінше Магистральдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторы немесе концессия бойынша темір жол иесі бекітеді. 9. Қалпына келтіру құралдарын пайдалану тəртібі 237. Локомотив деполарының, локомотивтерге техникалық қызмет көрсету пункттерінің, шеберханалардың, жарақтау құрылғыларының жəне локомотив шаруашылығының басқа құрылыстары мен құрылғыларының орналасуы жəне техникалық жарақтандырылуы поездар қозғалысының белгіленген мөлшерлерін, локомотивтердің тиімді қолданылуын, сапалы жөндеу мен техникалық қызмет көрсетуді, материалдық ресурстардың оңтайлы қолданылуын жəне қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз етуі тиіс. АЖҚ-қа арналған деполардың, АЖҚ-қа техникалық қызмет көрсету пункттерінің, шеберханалардың, жарақтау құрылғыларының жəне АЖҚ-қа қызмет көрсетуге арналған басқа

(Соңы 13-бетте).


«Жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 31 желтоқсандағы № 1325 қаулысына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 31 желтоқсандағы № 1325 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2008 ж., № 47, 542-құжат) мынадай өзгеріс енгізілсін: көрсетілген қаулымен бекітілген жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куəліктің нысаны осы қаулыға қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

С.АХМЕТОВ.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 26 сəуірдегі № 402 қаулысына қосымша Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 31 желтоқсандағы № 1325 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Салық комитеті Қазақстан Республикасының Елтаңбасы Жеке кəсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы КУƏЛІК _________________________________________________ (салық қызметі органының атауы) Салық төлеушінің атауы____________________________________ Тегі ___________________________ Аты___________________________ Əкесінің аты ____________________ ЖСН/(БСН) ______________________ Жеке басын куəландыратын құжат_____________________________ Орналасқан жері_______________________________________________ Тіркелген күні Құрылған күні №________ Сериясы__________

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 8 мамыр

№456

Астана, Үкімет Үйі

«Салықтық өтініштердің нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 қарашадағы № 1390 қаулысына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулы етеді: 1. «Салықтық өтініштердің нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 29 қарашадағы № 1390 қаулысына (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2012 ж., № 4, 75-құжат) мынадай өзгерістер енгізілсін: 1-тармақтың 9), 10), 11), 12), 13) 14), 15), 16) тармақшалары алынып тасталсын; 1) көрсетілген қаулымен бекітілген салық есептілігін табыс етуді тоқтата тұру (ұзарту, қайта бастау) туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 1-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 2) көрсетілген қаулымен бекітілген тіркеу есебіне қою туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 2-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 3) көрсетілген қаулымен бекітілген тіркеу есебінен шығару туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 3-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 4) көрсетілген қаулымен бекітілген дара кəсіпкерді, жеке нотариусты, жеке сот орындаушысын, адвокатты тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 4-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 5) көрсетілген қаулымен бекітілген қосылған құн салығы бойынша тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 5-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 6) көрсетілген қаулымен бекітілген бақылау-касса машинасын салық органдарында есепке қою туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 6-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 7) көрсетілген қаулымен бекітілген бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 7-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 8) көрсетілген қаулымен бекітілген бақылау-касса машинасын пайдалану кезінде туындайтын міндеттемелердің орындалуы туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 8-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 9) көрсетілген қаулымен бекітілген бақылау-касса машинасының моделін мемлекеттік тізілімге енгізу туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 9-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 10) көрсетілген қаулымен бекітілген қызметті тоқтату туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 10-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 11) көрсетілген қаулымен бекітілген құжаттық тексеру жүргізу туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 11-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 12) көрсетілген қаулымен бекітілген салық төлеушінің (салық агентінің) салық есептілігін кері қайтарып алу туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 12-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 13) көрсетілген қаулымен бекітілген салық есептілігін табыс ету мерзімін ұзарту туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 13-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 14) көрсетілген қаулымен бекітілген қосарланған салық салуды болдырмау туралы халықаралық шарттың негізінде төленген табыс салығын бюджеттен немесе шартты банк салымынан қайтаруға салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 14-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 15) көрсетілген қаулымен бекітілген салық резиденттігін растауды алуға салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 15-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 16) көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған табыстардың жəне ұсталған (төленген) салықтардың сомалары туралы анықтаманы алуға салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 16-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 17) көрсетілген қаулымен бекітілген электрондық салық төлеушінің тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 17-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 18) көрсетілген қаулымен бекітілген бензин (авиациялықтан басқа), дизель отынын өндіру, бензинді (авиациялықтан басқа), дизель отынын көтерме жəне (немесе) бөлшек саудада өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 18-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 19) көрсетілген қаулымен бекітілген темекі өнімдерін өндіру жəне (немесе) көтерме саудада өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 19-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 20) көрсетілген қаулымен бекітілген этил спиртін жəне (немесе) алкоголь өнімін өндіру, алкоголь өнімін көтерме жəне (немесе) бөлшек саудада өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 20-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 21) көрсетілген қаулымен бекітілген ойын бизнесі қызметін жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 21-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 22) көрсетілген қаулымен бекітілген ұтыссыз ойын автоматтарын, ойынға арналған жеке компьютерлерді, ойын жолдарын, карталарды, бильярд үстелдерін пайдалана отырып көрсетілетін қызметтер - қызметін жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 22-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 23) көрсетілген қаулымен бекітілген қосылған құн салығының асып кетуін қайтару туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 23-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 24) көрсетілген қаулымен бекітілген грант қаражаттары есебінен сатып алынатын тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша төленген қосылған құн салығын қайтару туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 24-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 25) көрсетілген қаулымен бекітілген салық берешегінің, міндетті зейнетақы жарналары мен əлеуметтік аударымдар бойынша берешегінің жоқ жəне (немесе) бар екендігі туралы мəліметтерді алу үшін салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 25-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 26) көрсетілген қаулымен бекітілген салық міндеттемесін орындау бойынша бюджетпен есеп айырысулардың жай-күйі туралы дербес шоттан үзінді көшірме алуға салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 26-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 27) көрсетілген қаулымен бекітілген салықтарды, басқа да міндетті төлемдерді, кедендік төлемдерді, өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке жатқызу жəне (немесе) қайтару жүргізуге салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 27-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 28) көрсетілген қаулымен бекітілген лотереялар ұйымдастыру, өткізу жəне лотерея билеттерін сату жөніндегі қызметті жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 28-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын; 29) көрсетілген қаулымен бекітілген акцизделетін тауарларды өндіру, жинау (жинақтау) жөніндегі қызметті жүзеге асыратын салық төлеуші ретінде тіркеу есебі туралы салықтық өтініш нысаны осы қаулыға 29-қосымшаға сəйкес редакцияда жазылсын. 2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

ақпарттарды өңдеуге, Қазақстан Республикасында жеке тұлғалардың бірыңғай сəйкестендіргішін енгізу мақсатында жеке сəйкестендіргіш нөмірінің Ұлттық реестрін құру жəне Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жəне құзыреті аясында мемлекеттік басқару органдарына жəне басқа да субъектілерге олар туралы өзекті жəне нақты ақпарат ұсынуға арналған ақпарттық жүйе (бұдан əрі – ЖТ МДҚ); 12) «Заңды тұлғалар» мемлекеттік деректер қоры – автоматты жинауға, сақтауға жəне ақпарттарды өңдеуге, Қазақстан Республикасында заңды тұлғалардың бірыңғай сəйкестендіргішін енгізу мақсатында бизнес-сəйкестендіргіш нөмірінің Ұлттық реестрін құру жəне Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес жəне құзыреті аясында мемлекеттік басқару органдарына жəне басқа да субъектілерге олар туралы өзекті жəне нақты ақпарат ұсынуға арналған ақпарттық жүйе (бұдан əрі – ЗТ МДҚ); 13) пайдаланушы – оған қажеттi электрондық ақпараттық ресурстарды алу үшiн ақпараттық жүйеге жүгiнетiн жəне оларды пайдаланатын субъект (алушы, қызмет көрсетуші); 14) құрылымдық-функционалдық бiрлiктер– электрондық мемлекеттiк қызмет көрсету процесiне қатысатын мемлекеттiк органдардың, мемлекеттiк мекемелердiң жəне өзге де ұйымдардың құрылымдық бөлiмшелерiнiң тiзбесi (бұдан əрi – ҚФБ). 2. Электрондық мемлекеттiк қызметтi көрсету жөнiнде қызмет көрсетуші əрекетiнiң тəртiбi 6. ЭҮП арқылы қызмет көрсетушінің реттік іс-əрекеті (ЭҮП арқылы мемлекеттік қызмет көрсету кезінде өз-ара функционалды əрекет етудің № 1-диаграммасы) осы Регламенттің 1-қосымшасында көрсетілген: 1) алушы ЖСН/БСН жəне пароль көмегімен ЭҮП тiркеудi жүзеге асырады (ЭҮП тiркелмеген алушылар үшiн жүзеге асырылады); 2) 1 үдерiс – қызметті алу үшін алушымен ЭҮП ЖСН/БСН жəне парольді енгiзуі (авторландыру үдерiсi); 3) 1 шарт – ЖСН/БСН жəне пароль арқылы тiркелген алушы туралы деректердiң дұрыстығын ЭҮП тексеру; 4) 2 үдерiс – алушының деректерiнде бұзушылықтардың болуымен байланысты, ЭҮП авторландырудан бас тарту хабарламасын қалыптастыру; 5) 3 үдерiс – алушымен осы Регламентте көрсетiлген қызметтi таңдауы, қызмет көрсету үшін сұраныс формасы экранға шығару жəне Стандарттың 11-тармағында көрсетiлген қажеттi құжаттарды электрондық түрде бекiтумен алушының форманы оның құрылымдық жəне пішіндік талаптарына сай толтыруы (мəлімет енгізуі), сұрау салу формасына қажетті құжаттардың көшірмелерін электронды түрде қыстырумен, сондай-ақ сауал салуды куəландыру (қол қою) үшін алушымен ЭЦҚ тiркеу куəлiгiн таңдауы; 6) 2 шарт – ЭҮП ЭЦҚ тiркеу куəлiгiнiң əрекет ету мерзiмiн жəне тiзiмде қайтарып алынған (күшi жойылған) тiркеу куəлiктерiнiң болмауын, сондай-ақ сəйкестендірме деректерінің (сауал салуда көрсетілген ЖСН/БСН жəне ЭЦҚ тiркеу куəлiгiнде көрсетiлген ЖСН/БСН) сəйкестігін тексеру; 7) 4 үдерiс – алушының ЭЦҚ шынайылығының расталмауына байланысты сұрау салынған қызметтен бас тарту туралы хабарламаны құрастыру; 8) 5 үдерiс – қызметті көрсету үшін сауал салуды алушының ЭЦҚ көмегiмен куəландыру жəне электрондық құжатты (сауал салуды) ЭҮШ арқылы қызмет көрсетушімен өңдеу үшін қызмет көрсетушінің АЖО жолдау; 9) 6 үдеріс – электрондық құжатты қызмет көрсетушінің АЖО тіркеу; 10) 3 шарт – қызмет көрсетушімен тұтынушы қыстырған құжаттардың Стандартта көрсетілген жəне қызметті көрсету үшін негіздерге сəйкестігін тексеру (өңдеу); 11) 7 үдерiс –алушының деректерiнде бұзушылықтардың болуына байланысты сұрау салынған қызметтi көрсетуден бас тарту туралы хабарламаны құрастыру; 12) 8 үдерiс – алушымен қызмет көрсетушінің АЖО қалыптастырылған қызметтің нəтижесiн (электрондық құжат нысанында прокаттау куəлігін) алуы. Электрондық құжат қызмет көрсетушінің уəкiлеттi тұлғасының ЭЦҚ пайдаланумен құрастырылады. 7. Қызмет көрсетушінің шешімі жəне реттік іс-əрекеті (қызмет көрсетуші арқылы мемлекеттік қызмет көрсету кезінде өз-ара функционалды əрекет етудің № 2-диаграммасы): 1) 1 үдерiс – қызмет көрсетуші қызметкерiнiң қызметтi көрсетушінің АЖО қызметті көрсету үшін ЖСН/БСН жəне парольді енгізу үдерiсi (авторландыру үдерiсi); 2) 2 үдерiс – қызмет көрсетуші қызметкерiнiң осы Регламентте көрсетiлген қызметтi таңдауы, қызмет көрсетуге арналған сауал нысанын экранға шығаруы жəне қызмет көрсетуші қызметкерiмен алушының деректерiн енгiзуi; 3) 3 үдерiс – ЭҮШ арқылы ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ алушының деректерi туралы сауал салуды жолдауы; 4) 1 шарт – алушы деректерiнiң ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ болуын тексеру; 5) 4 үдерiс – ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ алушы деректерiнiң болмауына байланысты деректердi алу мүмкiн еместiгi туралы хабарламаны құрастыру; 6) 5 үдерiс – қызмет көрсетуші қызметкерiнiң алушымен ұсынылған сауал салу нысанын құжаттардың қағаз нысанында болуын белгiлеу бөлiгiнде толтыруы, оларды сауал нысанына бекiтуi жəне қызмет көрсетуге толтырылған сауал нысанын (енгізілген деректерді) ЭЦҚ арқылы куəландыруы; 7) 6 үдерiс – электрондық құжатты қызмет көрсетушінің автоматтырылданған жұмыс орнына (бұдан əрі – АЖО) тіркеу; 8) 2 шарт – қызмет көрсетушімен қосылған құжаттардың Стандартта көрсетілгенмен жəне қызметті көрсету негіздеріне сəйкестігін тексеру (өңдеу); 9) 7 үдерiс – алушының құжаттарында бұзушылықтардың болуына байланысты сұрау салынған қызметтi көрсетуден бас тарту туралы хабарламаны құрастыру; 10) 8 үдерiс – қызмет көрсетушінің АЖО-да қалыптастырылған алушымен мемлекеттік қызмет нəтижесiн (электрондық құжат нысанында прокаттау куəлігін) алуы. 8. Қызметке сұрау салу жəне жауап алуды толтыру экрандық нысандары осы Регламенттің 2-қосымшасында көрсетілген. 9. Электронды мемлекеттік қызмет бойынша сұрау салуды өңдеу нəтижесiн қарауға: ЭҮП-дағы «Қызметтерді алу тарихы» бөлімінде жəне қызмет көрсетушіге жүгінгенде мүмкiндiк берiледi. 10. Қызмет көрсету жөнінде қажетті ақпарат пен кеңесті call-орталығының (1414) телефоны арқылы алуға болады. 3. Электрондық мемлекеттiк қызмет көрсету үдерiсiндегi өзара iс-қимыл тəртiбiн сипаттау 11. Қызметті көрсету үрдісіне қатысатын ҚФБ: қызмет көрсетуші; ЭҮП; ЭҮШ; қызмет көрсетушінің АЖО; ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ; БНАЖ. 12. Əр іс-қимылдың орындалу (процедура, функция, операция) əрекетінің жүйелілігі мен мерзімі көрсетілген тақталы мəтіндік сипаттамасы осы Регламенттің 3-қосымшасында келтірілген. 13. Іс-əрекеттің (электрондық мемлекеттік қызметті көрсету үрдісінде) логикалық жүйелілігі мен оның сипаттамасы арасындағы сəйкестікті көрсететін өзара байланыс диаграммасы осы Регламенттің 1-қосымшасында келтірілген. 14. Хабарландыру нысаны, бланк шаблонына сəйкес ұсынылуға тиіс электрондық мемлекеттік қызметті көрсету оң нəтижесі осы Регламенттің 4-қосымшасына сəйкес көрсетілген. Теріс жауап берудің нысаны, бас тарту негіздемесінің мəтіні көрсетіле отырып, еркін хат түрінде ұсынылады. 15. Алушыға электрондық мемлекеттік қызметті көрсету нəтижелері осы Регламенттің 5-қосымшасына сəйкес сапа мен қолжетiмдiлiк көрсеткiштерiмен өлшенеді. 16. Алушыға электрондық мемлекеттік қызметті көрсету үрдісіне қойылатын талаптар: 1) құпиялылық (рұқсат етілмеген іс-қимылдармен ақпарттарды алудан қорғау); 2) тұтастық (рұқсат етілмеген іс-қимылдармен ақпарттардың өзгеруінен қорғау); 3) қолжетімділік (рұқсат етілмеген іс-қимылдармен ақпараттар мен қорларды ұстаудан қорғау). 17. Электрондық мемлекеттік қызметті көрсетуге техникалық талаптар: 1) ғаламторға шығу; 2) қызмет көрсетілетін тұлғаның ЖСН/БСН болуы; 3) ЭҮП авторизациялану; 4) пайдаланушының ЭЦҚ болуы.

1-сурет. 1-қадам. Пайдалунышыны авторизацияландыру

2-сурет. 2-қадам. Электрондық қызметті таңдау

3-сурет. 3-қадам. Сұранысты таңдау

4-сурет. 3-1 қадам. Өтінішті толтыру

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызмет көрсету регламентіне 1-қосымша ЭҮБ арқылы электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық іс-қимылдың № 1 диаграммасы Қызмет көрсетуш нің АЖО

ЭҮП АЖ

1-үдеріс

1-шарт

2-шарт

3-үдеріс

ЭҮШ

Қызмет көрсетуш нің АЖО

5-үдеріс

6-үдеріс

2-шарт

8-үдеріс

5-сурет. 3-2 қадам. Қажетті құжаттарды тіркеу 2-үдеріс

7-үдеріс

4-үдеріс

С. АХМЕТОВ.

Қызметті тұтынушы

Астана қаласы Қызмет беруші арқылы электрондық мемлекеттік қызмет көрсету кезінде функционалдық іс-қимылдың № 2 диаграммасы

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызмет көрсету регламентін бекіту туралы «Автоматизациялау туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының 29-бабының 2-тармағына сəйкес жəне «Электрондық мемлекеттік қызметтің үлгi регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2010 жылғы 26 қазандағы № 1116 қаулысын жүзеге асыру мақсатында, бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметінің регламенті бекiтiлсiн. 2. Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің Мəдениет комитеті: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуден өтуін жəне оның ресми жариялануын; 2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің интернет-ресурсына орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. «Фильмге прокаттау куəлігін беру» мемлекеттік қызметінің регламентін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрінің 2012 жылғы 10 қыркүйектегі № 143 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7928 тіркелген, «Егемен Қазақстан» газетінде 2012 жылғы 20 қыркүйектегі № 689-693 (27765) жарияланған) бұйрығының күші жойылды деп танылсын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат вице-министріне жүктелсін. 5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күннен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi. Министр

Қызмет көрсетуші нің АЖО

1-үдеріс

2-үдеріс

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызмет көрсету регламенті 1. Жалпы ережелер 1. «Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметті (бұдан əрі - Қызмет) Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің Мəдениет комитеті (бұдан əрі – қызмет көрсетуші) мына мекенжайда көрсетеді: 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, № 8, «Министрліктер үйі» ғимараты, 15-кіреберіс, № 527-кабинет жəне мемлекеттік қызметті алушыда электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан əрі - ЭЦҚ) болған жағдайда «электрондық үкімет» вебпорталы: www.e.gov.kz арқылы алуға болады. 2. Қызмет «Мəдениет саласындағы мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту жəне «Жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімін бекіту туралы» ҚР Үкіметінің 2010 жылғы 20 шілдедегі № 745 қаулысына толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 17 қаңтардағы № 83 қаулысымен бекітілген «Фильмге прокаттау куəлігін беру» стандарты (бұдан əрі - Стандарт) негізінде көрсетіледі. 3. Электрондық мемлекеттік қызметті автоматтандыру дəрежесi: iшiнара автоматтандырылған. 4. Электрондық мемлекеттік қызмет көрсетудің түрi: транзакциялық. 5. Осы Регламентте пайдаланылатын ұғымдар мен қысқартулар: 1) жеке сəйкестендiру нөмiрi – жеке тұлға, оның iшiнде жеке кəсiпкерлiк түрiнде өзiнiң қызметiн жүзеге асыратын жеке кəсiпкер үшiн қалыптастырылатын бiрегей нөмiр (бұдан əрi – ЖСН); 2) бизнес-сəйкестендiру нөмiрi - бірлескен кəсiпкерлiк түрiнде қызметтерді жүзеге асыратын заңды тұлға (филиал жəне өкiлдiк) жəне жеке кəсiпкер үшiн қалыптастырылатын бiрегей нөмiр (бұдан əрi - БСН); 3) алушы – электрондық мемлекеттік қызмет көрсетілетін жеке немесе заңды тұлға; 4) транзакциялық қызмет – электрондық цифрлық қолтаңбаны қолданумен өзара ақпарат алмасуды талап ететiн, пайдаланушыларға электрондық ақпараттық ресурстарды беру жөнiндегi қызмет; 5) «электронды үкiметтiң» веб–порталы – нормативтiк құқықтық базаны қоса алғанда, барлық шоғырландырылған үкiметтiк ақпаратқа жəне электрондық мемлекеттiк қызметтерге қолжетiмдiлiктiң бiрыңғай терезесiн бiлдiретiн ақпараттық жүйе (бұдан əрi – ЭҮП); 6) «электронды үкiметтiң» шлюзi – электрондық қызметтi iске асыру аясында «электронды үкiметтiң» ақпараттық жүйелерiн интеграциялауға арналған ақпараттық жүйе (бұдан əрi – ЭҮШ); 7) электрондық цифрлық қолтаңба – электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған жəне электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесiлiлiгiн жəне мазмұнының тұрақтылығын растайтын электрондық цифрлық таңбалардың жиынтығы (бұдан əрi – ЭЦҚ); 8) электрондық құжат – ақпарат электрондық-цифрлық нысанда берiлген жəне электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куəландырылған құжат; 9) мемлекеттiк электрондық қызметтер – ақпараттық технологияларды пайдаланумен электрондық нысанда көрсетiлетiн мемлекеттiк қызметтер; 10) ақпараттық жүйе – аппараттық-бағдарламалық кешендi қолданумен ақпаратты сақтау, өңдеу, iздеу, тарату, тапсыру жəне беру үшiн арналған жүйе (бұдан əрi – АЖ); 11) «Жеке тұлғалар» мемлекеттік деректер қоры – автоматты жинауға, сақтауға жəне

5-үдеріс

6-үдеріс

4-үдеріс

2-шарт

8-үдеріс

7-үдеріс

Қызметті көрсетуші

Шартты белгілер:

Д. МЫҢБАЙ.

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрінің 2012 жылғы 11 желтоқсандағы № 208 бұйрығымен бекітілген

1-шарт

3-үдеріс

6-сурет 3 -3 қадам. Сұрауға қол қою

Қызмет көрсетуші нің АЖО

ЗТ МДҚ/ ЖТ МДҚ

ЭҮШ

Бас тарту

№208

Бас тарту

2012 жылғы 11 желтоқсан

Бас тарту

Қазақстан Республикасы Мəдениет жəне ақпарат министрлігінің бұйрығы

Бас тарту

(Жалғасы бар). Бас тарту

11. Темір жол көлігі инфракұрылымын қарап тексеру жəне жөндеу тəртібі 254. Құрылыстарды, құрылғыларды жəне қызметтік-техникалық ғимараттарды қарап тексеруді оларға тікелей қызмет көрсететін қызметкерлер, сондай-ақ осы құрылыстар мен құрылғылар қарауында болатын кəсіпорын басшылары жүргізеді. Қарап тексеру нəтижелері жəне анықталған кемшіліктерді жою үшін қажетті іс-шаралар ақаулықтарды жою жəне межеленген іс-шараларды орындау мерзімдері белгіленетін арнайы журналға енгізіледі. 255. Жолды, түйіспе желісін жəне автоматика мен телемеханика жəне байланыс құрылғыларын жəне басқа құрылыстар мен құрылғыларды жөндеу жөніндегі, поездардың қозғалыс кестесінде көзделмеген уақыт кезінде орындалатын жұмыстар аралықты жабусыз жүргізіледі. 256. Жұмыстардың басшысы қозғалысты тоқтатуға əкелетін жұмыстарды, сондай-ақ оларды жүргізу үшін қозғалыс кестесінде толаскездер көзделген жұмыстарды жүргізу уақытына поезд диспетчерімен тұрақты байланыс (телефондық немесе радио арқылы) орнатады. Поездардың қозғалыс кестесіндегі толаскездер тəуліктің қараңғы кезінде көзделетін учаскелерде жұмыс басшысы жұмыстар жүргізілетін жерге жарық берілуін қамтамасыз етеді. 257. Механикаландырылған жəне автоматты сұрыптау дөңестерінің құрылғыларына, жолдарға жəне дөңестердегі басқа құрылыстар мен құрылғыларға техникалық қызмет көрсету жəне оларды жөндеу үшін ұзақтығы 0,7-1,5 сағат технологиялық толаскездер беріледі. 258. Аралықта жəне станцияда қозғалыс үшін кез келген кедергі (тоқтауды талап ететін жер), сондай-ақ қозғалыс үшін қауіпті, тоқтауды немесе жылдамдықты азайтуды талап ететін, жұмыстар жүргізілетін жер поездың (маневрлік құрамның) келуіне қарамастан екі жақтан да сигналдармен қоршалуы тиіс. 259. Мыналарға: 1) қозғалыс үшін қауіпті, жұмыстар жүргізілетін жер сигналдармен қоршалғанға дейін жұмыстарға кірісуге; 2) кедергі жойылғанға, жұмыстар толық аяқталғанға, жолдың, түйіспе желісінің күйі, габариттің сақталуы тексерілгенге дейін, кедергіні немесе жұмыстар жүргізілетін жерді қоршап тұрған сигналдарды алуға рұқсат етілмейді. 260. Жолдағы жұмыстар жүргізілетін жерді қоршап тұрған алып жүрілетін сигналдарды орнату жəне күзету үшін жұмыстар басшысы тиісті сынақтарды тапсырған қызметкерлер ішінен сигналшыларды бөледі. Сигналшыларда темір жол көлігінің басқа қызметкерлері үшін жалпыға бірдей қабылданғандардан ерекшеленетін бас киімдері болады жəне олар сигналдық кеудешелер киеді. Жолдағы жұмысты кеңейтілген шеппен жүргізген кезде, сондай-ақ радиусы аз қисық учаскелерде, ойықтарда жəне сигналдар нашар көрінетін басқа жерлерде жəне поездар қозғалысы қарқынды учаскелерде жұмыс басшысы жұмыс орнын қоршайтын сигналдар жанындағы қызметкерлермен байланыс (телефон немесе радио арқылы) орнатады. Сигналшыларда жəне жұмыс басшыларында алып жүретін радиостанциялар болады. 261. Станциялық жолдарда станция бойынша кезекшінің келісімінсіз жəне жұмыс басшысы Жолдарды, бағыттамалы бұрмаларды, автоматика мен телемеханика, байланыс жəне түйіспе желісі құрылғыларын қарап тексеру журналына алдын ала жазбастан тоқтау немесе жылдамдықты кеміту сигналдарымен қоршауды талап ететін жұмыстарды жүргізуге рұқсат етілмейді. Диспетчерлік орталықтандырумен жабдықталған учаскелерде мұндай жұмыстар көрсетілген тəртіппен, бірақ поезд диспетчерінің келісімі бойынша ғана орындалады. Мұндай жұмыстарды түйіспе желісінде кернеуді ажыратып, бірақ жол мен жасанды құрылыстардың тұтастығын бұзбастан жүргізгенде, сондай-ақ кенеттен пайда болған ақаулықтарды жою жөніндегі жұмыстарды орындаған кезде жұмыстардың басталуы жəне аяқталуы туралы жазба жұмыстар басшысы станция бойынша кезекшіге (диспетчерлік орталықтандыруы бар учаскелерде - поезд диспетчеріне) беретін, сол журналда тіркелетін телефонхатпен ауыстырылады. Жұмыстар аяқталғаннан кейін құрылғыларды іске қосуды жұмыс басшысының Жолдарды, бағыттамалы бұрмаларды, автоматика мен телемеханика, байланыс жəне түйіспе желісі құрылғыларын қарап тексеру журналындағы жазбасы немесе станция бойынша кезекшіге берілген, кейіннен жұмыс басшысы жеке қолын қоятын, сол журналда тіркелетін телефонхаттың негізінде станция бойынша кезекші жүргізеді. 262. Жеке жолды учаскеде аралықты, ал қос жолды немесе көп жолды учаскеде бір немесе бірнеше жолды жабу, егер ол көршілес темір жол ұйымдарымен белгіленген қозғалыс мөлшерлерінің өзгеруіне алып келмесе, тиісінше Магистралдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторының немесе концессия бойынша темір жол иесінің рұқсаты бойынша жүргізіледі. Егер мұндай жабу ТМД елдерінің көршілес темір жолдарына белгіленген поездар қозғалыс мөлшерлерінің өзгеруіне алып келсе, оған басқа темір жол əкімшіліктерімен келісу бойынша рұқсат беріледі. 263. Жеке жолды учаскеде аралықты, ал қос жолды немесе көп жолды учаскеде бір немесе бірнеше жолды жабу туралы кем дегенде бір тəулік бұрын жұмыстардың тиісті басшылары хабардар етіледі. Аралықты немесе жолдарды жабу жəне ашу жұмыстарды бастау алдында жəне жұмыстар аяқталғаннан кейін поезд диспетчерінің бұйрығымен жүргізіледі. Жұмыстар басшысы аралықтың немесе жолдардың жабылғаны туралы тиісінше Магистралдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторының немесе концессия бойынша темір жол иесінің жауапты қызметкері (поезд диспетчерінің) бұйрығын (жазбаша хабарлама, телефонхат немесе жеделхат нысанында) алғанға дейін жəне жұмыстар орны сигналдармен қоршалғанға дейін жұмыстарға кірісуге рұқсат етілмейді. 264. Аралықты немесе жолдарды ашу жол жұмыстарының немесе жасанды құрылыстардағы жұмыстардың аяқталғандығы жəне поездардың толассыз жəне қауіпсіз қозғалуы үшін кедергілердің жоқ екендігі туралы телефонхатты немесе жеделхатты бұл жұмыстарды қандай ұйымның орындағанына қарамастан жол шаруашылығы кəсіпорыны басшысының немесе ол уəкілеттік берген лауазымы жол шеберінен төмен емес қызметкердің жазбаша хабарламасынан, телефонхат немесе жеделхатынан кейін ғана жүргізіледі. Қолданыстағы автоматика, телемеханика жəне телекоммуникация немесе электрмен жабдықтау құрылғыларының жұмысын қалпына келтіру тиісінше жауапты қызметкерден (автоматика, телемеханика жəне телекоммуникация аға электр механигінен немесе энергодиспетчерден) Магистралдық темір жол желісінің (инфрақұрылым) операторынан немесе тиісінше концессия шарттары бойынша темір жол иесінен хабарлама алғаннан кейін жүргізіледі. 265. Поездар қозғалысын, қабылдау жəне жөнелту, маневрлік жұмысты ұйымдастыру тəртібі уəкілетті орган бекітетін Поездар қозғалысы жəне маневрлік жұмыстар нұсқаулығында белгіленеді.

Астана, Үкімет Үйі

Сұрату

10. Темір жол көлігі техникалық құралдарын, құрылыс жəне станциялық шарушылығының құрылғыларын пайдалану тəртібі 242. Станциялардың жол тарамдары жəне техникалық жарақтандырылуы поездар қозғалысының белгіленген мөлшерлерін, поездарды қабылдау жəне жөнелту, жүкті, багажды, жүк-багажды тиеу, түсіру, құрамдар мен вагондарды өңдеу операцияларына арналған уақыт нормаларының орындалуын, техникалық құралдардың тиімді қолданылуын, поездардың қозғалыс қауіпсіздігін жəне қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз етуі тиіс. 243. Жолаушыларға қызмет көрсетуге арналған ғимараттардың, платформалардың сырты сəулетті, көркем болуын, жолаушылар тасымалдаумен байланысты операциялардың қауіпсіз орындалуын қамтамасыз етеді. Жолаушылар платформаларына өту үшін жаяу жүргіншілер тоннельдері немесе көпірлері орнатылуы тиіс. Станцияларда темір жол жолдарымен бір деңгейдегі өтулер сақталған кезде бұл өтулер жаяу жүргіншілер төсемдерімен, нұсқағыштармен жəне ескерту жазбалармен, ал қажет болған кезде автоматты сигнализациямен жабдықталады. 244. Жолаушылар станциялары орындарды резервтеудің жəне билет сатудың автоматты жүйесімен, билет басу машиналары мен автоматтары жүйесімен, өзіне-өзі қызмет көрсететін сақтау камераларымен, поездар жөнелтілуінің автоматты нұсқағыштарымен, анықтамалық қондырғылармен жабдықталады. Аралықтардағы жолаушылардың аялдау пункттерінің аспалы шатырлары немесе павильондары бар жолаушылар платформалары, қызмет көрсетілетін жолаушылар санына қарай - билет кассалары болады. Жүк жəне тоңазытқыш құрылғылары жүктердің сақталуын жəне жүк операцияларының қолайлы орындалуын қамтамасыз етуі тиіс. 245. Поездар қозғалысымен байланысты қызметкерлерге (станциялар бойынша кезекшілерге, маневрлік диспетчерлерге, сигнализация жəне байланыс дистанциялары қызметкерлеріне жəне т.б.) тағайындалған қызметтік ғимараттар мен үй-жайларда жұмыс істеу үшін қажетті жағдайлар қамтамасыз етілуі тиіс. Станциялар бойынша кезекшілердің қызметтік үй-жайларында басқару жəне бақылау аспаптары, соның ішінде автоматтандырылған жұмыс орнының станция бойынша кезекшінің жұмысына тікелей қатысы бар аппаратурасы, сондай-ақ жарық беруді орталықтандырып басқару жəне секциялық ажыратқыштарды қашықтан басқару пульттері, поезд жүріп келе жатқанда жылжымалы құрамның техникалық күйін автоматты бақылау құралдарының тіркеуші аппаратурасы орнатылады. Жолаушыларға, жүк жөнелтушілерге жəне жүк алушыларға қызмет көрсететін қызметкерлерге арналған үй-жайлар, операцияларды тез орындау үшін қолайлы қолжетімді болуы тиіс. Жолаушыларға қызмет көрсетуге тағайындалған үй-жайларды басқа мақсаттар үшін қолдануға рұқсат етілмейді. 246. Жолаушылар жəне жүк поездарының қозғалысы аралас желілерде орналасқан жолаушылар жəне жүк платформалары түзу учаскелерде биіктігі жəне жол осінен қашықтығы бойынша мына нормаларға сəйкес болуы тиіс: 1) 1100 мм – рельстер қалпақшаларының үстіңгі деңгейінен биік платформаларлар үшін; 2) 200 мм - рельстер қалпақшаларының үстіңгі деңгейінен төмен платформаларлар үшін; 3) 1920 мм – жол осінен биік платформаларлар үшін; 4) 1745 мм - жол осінен төмен платформаларлар үшін. Пайдалану барысында осы тармақта көрсетілген нормалардың мынадай шекте өзгеруіне рұқсат етіледі: биіктігі бойынша ұлғаю жағына қарай 20 мм-ге дейін жəне азаю жағына қарай 50 мм-ге дейін; жол осінен қашықтық бойынша ұлғаюы жағына қарай 30 мм-ге дейін жəне азаю жағына қарай 25 ммге дейін. 247. Белгіленген нормадан артық жолаушылар жəне жүк платформаларының биіктігі жəне жол осінен белгіленген нормадан төмен қашықтық олар орналасқан жолдардың мақсатына, айналымдағы жылжымалы құрам үлгісіне жəне қозғалыс жылдамдығына қарай Құрылыстардың жақындау габариттерін қолдану жөніндегі нұсқаулықта белгіленеді. Станциялар мен аралықтарда жаңадан салынып жатқан жəне қайта орнатылып жатқан биік платформаларда жолды машиналандырылған жөндеу жəне механикаландырылған жөндеу, ал станцияларда, бұдан басқа, вагондар мен локомотивтердің жүріс бөліктерін екі жағынан қарап тексеруді жəне жөндеуді жүргізу мүмкіндігін беретін құрылғысы болады. Жолдарды жəне платформаларды жөндеу кезінде рельс бастиегінің үсті деңгейінен жолаушылар жəне жүк платформаларының үстіне дейінгі, сондай-ақ жол осінен платформалардың шетіне дейінгі қашықтықтың белгіленген нормаларын өзгертуге рұқсат етілмейді. 248. Бағыттамалар мен сигналдарды басқару тікелей жүзеге асырылатын станциялық қосындар тиісті бағыттамалар мен жолдар анық көрінетін жерде орнатылады. Станциялардың жергілікті жағдайларына қарай электрлік орталықтандыру қосындары үшін (дөңестік қосындардан басқа) ерекшелік ретінде рұқсат етіледі. 249. Орталықтандырудың станциялық қосындарының жəне бағыттамалық қосындарының үйжайларында қажетті сигнал аспаптары, мүкəммал, құрал-саймандар мен материалдар болады. Бағыттамалық қосындар, бұдан басқа, телефон байланысының сыртқы шақырту құрылғыларымен жабдықталады. 250. Сұрыптау дөңестері бағдаршамдық сигнализациямен, радиобайланыспен, сөйлесу жəне дөңестік локомотивтер машинистеріне, құрастыру бригадалары мен басқа қызметкерлерге қажетті нұсқаулар беру үшін екі жақты парктік байланыс құрылғыларымен жабдықталған. Сұрыптау дөңестері жұмыс көлеміне қарай вагондарды таратуды механикаландыру жəне автоматтандыру құрылғыларымен, бағыттамалардың дөңестік орталықтандыруымен, дөңестік автоматты локомотив сигнализациямен жəне қажетті құжаттарды беруге жəне таратуға арналған құрылғылармен жабдықталады. Дөңестік орталықтандыруға енгізілетін барлық бағыттамалар механикаландырылған тазарту немесе қарды еріту құрылғылармен жабдықталған. Автоматтық жəне механикаландырылған дөңестері бар станцияларда дөңестік жабдықтарға техникалық қызмет көрсетуге жəне оларды жөндеуге арналған шеберханалар мен механикаландырылған алаңдар болады. 251. Барлық сұрыптау станциялары, сондай-ақ жолаушылар, учаскелік жəне жүк станциялары, жұмыс көлеміне байланысты, станцияішілік диспетчерлік байланыспен, маневрлік жəне станциялық радиобайланыстың басқа түрлерімен жəне маневрлік қозғалыстар туралы нұсқауларды беру үшін, сондай-ақ маневрлік диспетчерлердің, станциялар бойынша кезекшілердің, поезд құрастырушылардың, маневрлік локомотивтер машинистерінің, станциялық технологиялық орталықтар, техникалық қызмет көрсету пункттері, коммерциялық қарап тексеру пункттерінің, жүк аудандары мен контейнерлік алаңдар жəне арнайы өздігінен жүретін жылжымалы құрам қызметкерлерінің маневрлік жұмысты ұйымдастыру, техникалық қызмет көрсету, коммерциялық қарап тексеру жəне поездардағы вагондарды жөндеу мəселелері бойынша сөйлесуі үшін екіжақты парктік байланыс құрылғыларымен жабдықталған. Сұрыптау, учаскелік жəне жүк станциялары жұмыс көлеміне қарай, бұдан басқа, автоматты басқару жүйелерімен, ақпараттық-есептеу желісі бар байланыс құралдарымен, тасымалдау құжаттарын қабылдау жəне тасымалдауға арналған жəне тексеріліп жəне жөнделіп жатқан құрамдарды қоршауға арналған құрылғылармен, ал станциялардың вокзалдары жолаушыларға ақпарат беруге арналған байланыс құрылғыларымен жабдықталады. 252. Станцияларда жолаушыларға қызмет көрсетуге арналған құрылыстарға, поездарды қабылдау жəне жөнелту, тиеу-түсіру жəне маневрлік жұмысты жүргізу, жылжымалы құрамды жарақтандыру, техникалық қызмет көрсету жəне жөндеу жолдары мен парктеріне, жүк аудандарына, контейнерлік алаңдарға, сұрыптау платформаларына, вагондық таразыларға, қарап тексеру мұнараларына, габариттік қақпаларға, поездар мен вагондардағы коммерциялық ақаулықтарды автоматты анықтау құрылғыларына, сондай-ақ қызметкерлер поездарды қарсы алатын жерлерге, бағыттамалы алқымдарға, қоймаларға, өтпелерге, жолдар мен пункттерге жарық берілуі тиіс. Жарық беру белгілеген нормаларға сəйкес болады жəне поездар қозғалысының жəне маневрлік қозғалу қауіпсіздігін, вагонға отырғызған жəне вагоннан түскен кезде жолаушылардың қауіпсіздігін жəне қызмет көрсетуші персоналдың толассыз жəне қауіпсіз жұмысын жəне жүктің, багаждың жəне жүкбагаждың күзетілуін қамтамасыз етеді. 253. Жүк жұмысының көлемі аз аралық станцияларда тиеу-түсіру жəне өзге станциялық жолдардың сыртқы жарығын бұл жолдарда жүк жəне маневрлік жұмыстары жүргізілмей жатқан кезде секциялап ажырату құрылғылары болуы тиіс. Жолаушылардың аялдама пункттерінде жолаушылар отыратын жəне түсетін жерлерде жарық болуы тиісті. Сыртқы жарық сигналдық оттардың анық көрінуіне кедергі келтірмеуі тиіс.

№402

Сұрату

құрылыстар мен құрылғылардың орналасуы жəне техникалық жарақтандырылуы АЖҚ-қа сапалы жөндеу мен техникалық қызмет көрсетуді, материалдық ресурстардың оңтайлы қолданылуын, еңбектің қауіпсіз жағдайын, АЖҚ-тың тиімді қолданылуын қамтамасыз етеді. 238. Жүк жəне жолаушылар вагон деполарының, жүк жəне жолаушылар вагондарына техникалық қызмет көрсету пункттерінің, жуу-булау станцияларының, вагон жəне жолаушы шаруашылықтарының басқа құрылыстары мен құрылғыларының орналасуы жəне техникалық жарақтандырылуы поездар қозғалысының белгіленген мөлшерлерін, сапалы жөнделуі мен техникалық қызмет көрсетуді, материалдық ресурстардың оңтайлы қолданылуын жəне қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етеді. Жолаушылар поездарын қалыптастыру жəне олардың айналымы станцияларының, жолаушылар техникалық станцияларының жəне жөндеу-жарақтау деполарының жолаушылар поездарын сапарға сапалы дайындау үшін қажетті технологиялық жарағы болуы тиіс. 239. Сумен жабдықтау жəне суды өңдеу құрылғылары локомотивтердің, поездардың, станциялардың жəне темір жол көлігінің құрылымдық кəсіпорындарының тиісті сападағы жəне қажетті мөлшерде сумен толассыз жабдықталуын қамтамасыз етуі тиіс. Кəріздік құрылыстар темір жол кəсіпорындарының жəне тұрғын кенттерінің ағынды суларының санитариялық жəне табиғатты қорғау нормаларына сəйкес тазартылуын қамтамасыз етуі тиіс. 240. Пункттерде: 1) қалыпты қозғалысты қалпына келтіру жəне жылжымалы құрамның соқтығысуы мен рельстен шығып кетуі салдарларын жоюға арналған қалпына келтіру поездары, арнайы автомотрисалар, дрезиналар жəне жолдар мен электрмен жабдықтау құрылғыларын қалпына келтіруге арналған автомобильдер мен байланыстың жөндеу-қалпына келтіру вагондары мен автомобильдері, авариялық-дала командалары; 2) өрттердің алдын алуға жəне оларды сөндіруге арналған өрт сөндіру поездары мен өрт сөндіру командалары тұрақты əзірлікте тұруы тиіс. 241. Қалпына келтіру жəне өрт сөндіру поездары, қалпына келтіру жұмыстарын жүргізуге арналған арнайы автомотрисалар мен дрезиналар тұрақты тұратын жолдарға жылжымалы құрамды қоюға рұқсат етілмейді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2013 жылғы 26 сəуір

ЭҮП

(Соңы. Басы 11-12-беттерде).

13

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Бастапқы хабарлама Аяқтаушы хабарлама Аралық хабарлама

7-сурет. 4 қадам. Сұрауды жұмысқа қосу жөнінде хабарландыру

Аяқтайтын қарапайым оқиға Қате Ақпараттық жүйе

Үдеріс Шарт Басқару ағымы Хабарламалар ағыны Түпкілікті пайдалануға ұсынылатын электронды құжат

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметі Регламентіне 2-қосымша Электрондық мемлекет қызметінің экрандық нысандары

(Соңы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 13-бетте). «Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметі регламентіне 3-қосымша 1-Кесте. ЭҮП арқылы ҚФБ іс-əрекетінің сипаттамасы 11 22 33

44

55 66

Iс-əрекет № 1 (жұмыс барысы, ағыны) ҚФБ атауы Тұтынушы

2

3

4

5

6

ЭҮП

Тұтынушы

ЭҮП

Тұтынушы

Қызмет көрсетушінің АЖО Iс-əрекет атауы ЭҮП ЖСН Тұтынушының Тұтынушының Тұтынушының Тұтынушының Құжатты ЭЦҚ арқылы тіркеу (үдерiс, рəсiм, жəне паролі деректерiндегi ЭЦҚ таңдаумен ЭЦҚ деректеріндегі сауалды операциялар) бойынша бұзушылыққызметті куəландыру жəне олардың авторизацияла- тармен таңдайды жəне бұзушылықсауалды тардың (қол қою) жəне сипаттамасы нады байланысты деректерiн болуына сауалды қызмет бастарту байланысты көрсетушінің хабарламасын қалыптастырады бастарту АЖО жіберу қалыптуралы тастырады хабарламаны қалыптастырады Аяқтау пішіні Сауал салу Сауал салынып Сауал салу Сауал салынып Сауалды Өтінімге (ұйымдастыру- сəтті жатқан сəтті жатқан бағыттау нөмір өкімдік құжат қалыпэлектрондық қалыпэлектрондық берумен сауал шешімдердің тастырылмемлекеттік тастырылмемлекеттік салуды тіркеу мəліметтері) ғандығы қызметті ғандығы қызметті туралы көрсетуден бас туралы көрсетуден бас хабарламаны тарту туралы хабарламаны тарту туралы шығару хабарламаны шығару хабарламаны қалыптастыру қалыптастыру Орындалу 30 сек. –1 мин 30 сек 1,5 мин 1,5 мин 30 сек – 1 мин 1 мин мерзімі 7 – егер Келесі 2 – егер 4 – егер алушының іс-əрекеттің тұтынушының алушының деректерінде орындалуы деректерінде деректерінде бұзушыбұзушылықтар бұзушылықтар лықтар бар бар бар болса; 8 – егер болса; 3 – егер болса; 5 – егер бұзушылықтар бұзушыавторизациялажоқ болса лықтар жоқ ну сəтті өтсе болса

7

8

Қызмет көрсетушінің АЖО Алушының құжаттарында бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастыру

Қызмет көрсетушінің АЖО Алушымен қызметтің нəтижесін алуы (электрондық құжат нысанындағы мұрағаттық анықтаманың дайындығы туралы хабарлама)

ДəйекШығыс тендірілген бас құжатын тартуды шығару қалыптастыру

30 сек

7 жұмыс күн

-

-

2-Кесте. Қызмет көрсетуші арқылы ҚФБ іс-əрекетінің сипаттамасы 1

Iс-əрекет № 1 (жұмыс барысы, ағыны) ҚФБ атауы Қызмет көрсетуші

2

3

4

5

6

7

8

Қызмет көрсетуші

Қызмет көрсетуші

ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ

Қызмет көрсетуші

3

Iс-əрекет атауы (үдерiс, рəсiм, операциялар) жəне олардың сипаттамасы

ЖСН жəне паролі арқылы қызмет көрсетушінің АЖО авторизацияланады

Қызмет көрсетуші қызметкерімен қызметті таңдауы

ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ алушының деректерi туралы сұрау салуды жіберу

ЖТ МДҚ/ЗТ МДҚ алушының деректерi болмауы туралы хабарламаны қалыптастыру

Аяқтау пішіні (ұйымдастыруөкімдік құжат шешімдердің мəліметтері) Орындалу мерзімі Келесі іс-əрекеттің орындалуы

Өтінімге нөмір берумен сауал салуды жүйеде тіркеу

Дəйектендірілген бас тартуды қалыптастыру

10–15 сек

Сауал салу сəтті Сауалды қалыптасбағыттау тырылғандығы туралы хабарламаны шығару 10 сек 1,5 мин

Қызмет көрсетушінің АЖО Алушының құжаттарында бұзушылықтардың болуына байланысты бас тарту туралы хабарламаны қалыптастырады Дəйектендірілген бас тартуды қалыптастыру

Қызмет көрсетушінің АЖО Алушымен қызметтің нəтижесін алуы

4

Сканерленген құжаттарды тіркеумен жəне ЭЦҚ куəландырумен сауал салудың нысанын толтыру Сауал салуды бағыттау

Қызмет көрсетушінің АЖО Құжатты тіркеу

10-15 сек

10-15 сек

1,5 мин

1,5 мин

Қызметтің нəтижесін қалыптастыру (мұрағаттық анықтаманы) 7 жұмыс күн

-

-

-

6

7 – егер бұзушылықтар болса, 8 – егер бұзушылықтар болмаса

-

-

2

5 6

нысан

4- егер бұзушылықтар болса, 5 – егер бұзушылықтар болмаса

Өтінімге нөмір берумен сауал салуды тіркеу

12 маусым 2013 жыл

тихандары болмаған жағдайда үлгерім диплом қосымшасында берілген қорытынды бағалардың орташа арифметикалық мəнін шығару арқылы есептеледі. 7. Жоғары білімі бар азаматтар қысқа мерзімді оқу түрлеріне түсетін жағдайда үлгерім қабылдау емтихандарының орташа арифметикалық мағынасын шығару арқылы есептеледі. Қабылдау емтихандары көзделмеген жағдайда үлгерім жоғары білімі туралы дипломның қосымшасында берілген қорытынды бағалардың орташа арифметикалық мағынасын шығару арқылы анықталады. 8. Техникалық, кəсіптік жəне орта білімнен кейінгі білімі бар азаматтар жоғары оқу орындарына ақылы негізде қысқа мерзімді оқу бағдарламалары бойынша мəндес мамандықтарға түсетін жағдайда үлгерім кешенді тестілеудің қорытындылары бойынша есептеледі. 9.Білім алушылардың (студенттердің) оқу жетістіктері (білімі, қабілеті, дағдылары мен біліктілігі) осы Қағидаларға «Төрт балдық жүйе бойынша цифлік баламаға сай білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың əріптік жүйесі» 1-қосымшаға сəйкес кестенің негізінде бағаланады. 10. Кепілік мөлшері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сəйкес білім беру кредиттеріне кепілдік берудің тиісті бағдарламаларына байланысты негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 1-6 кестелері негізінде анықталады. 11. Қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламалары мынадай төлемдерді көздейді: 1) Қазақстан Республикасы аумағында қызмет ететін ЖОО-ларда жəне жоғары оқу орындарынан кейінгі білім беру ұйымдарында білім беру қызметтері үшін; 2) Қазақстан Республикасы аумағынан тыс жерде қызмет ететін білім беру курстары жəне/немесе шетелдік ЖОО-лардың қызметтері үшін; 3) Қазақстан Республикасы аумағында қызмет ететін техникалық, кəсіптік жəне орта білімнен кейінгі білім беру қызметтері үшін; 4) білім алу үдерісімен қатар жүретін шығындарды өтеу үшін; 5) Қазақстан Республикасы аумағында қызмет ететін ЖОО-ларда үлгерімі жоғары студенттерге білім беру қызметтері үшін жүзпайыздық кепілдікпен; 6) ЖОО-лардың қатысуымен жүзпайыздық кепілдікпен Қазақстан Республикасы аумағында қызмет ететін ЖОО-ларда білім беру қызметтері үшін. 12.Осы Қағидалардың11-тармағының 1) 2) 3) 5) 6) тармақшаларында көрсетілген білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламалары бойынша білім беру кредиті қарыз алушыға бөлек транш ретінде ұсынылады, оның əрқайсысының көлемі бір академиялық мерзім үшін (семестр, жыл) оқу ақысының мөлшерінен аспайды, кредит қолма-қолсыз ақша түрінде білім беру ұйымының есепшотына аударылады. 13. Осы Қағидалардың 11-тармағының 1) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері кепілгердің кредитордың алдындағы кепілдікті міндеттемесінде əр қарыз алушы бойынша осы Қағидаларға2-қосымшаға сəйкес негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 1-кестенің негізінде белгіленеді. 14. Осы Қағидалардың 11-тармағының 2) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері кепілгердің кредитордың алдындағы кепілдікті міндеттемесінде əр қарыз алушы бойынша осы Қағидаларға2-қосымшаға сəйкес негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау2-кестенің негізінде белгіленеді. Осы кепілдік беру бағдарламасы бойынша білім беру қызметтерінің құнына анықтама-шотта (инвойста) шығын туралы мəліметтер көрсетілген жағдайда оқу орнында тұру жəне тамақтану, сақтандыру шығындары кіреді. 15. Осы Қағидалардың 11-тармағының 3) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері кепілгердің кредитордың алдындағы кепілдікті міндеттемесінде əр қарыз алушы бойынша осы Қағидаларға2-қосымшаға сəйкес негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 3-кестенің негізінде белгіленеді. 16. Осы Қағидалардың 11-тармағының 4) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері кепілгердің кредитордың алдындағы кепілдікті міндеттемесінде əр қарыз алушы бойынша осы Қағидаларға2-қосымшаға сəйкес негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 4-кестенің негізінде белгіленеді. Осы кепілдендіру бағдарламасы бойынша білім беру кредитінің мөлшері қарыз алушының жылдық оқу ақысының 50%-нан (елу пайызынан) жəне/немесе бір жылда 200 (екі жүз) есептік айлық көрсеткіштен аспауы қажет жəне бір оқу жылы ішінде қарыз алушыға екі рет ұсынылады. 17. Осы Қағидалардың 11-тармағының 5) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері тұрақты шама болып табылады жəне білім беру кредиті сомасының 100% (жүз пайызын) құрайды. Білім беру кредитінің мөлшері тұрақсыз шама болып табылады жəне қарыз алушының үлгеріміне қарай осы Қағидаларға2-қосымшаға сəйкес негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 5-кестенің негізінде өзгереді. 18. Осы қағидалардың 11-тармағының 6) тармақшасында қарастырылған жағдайда кепілдік мөлшері осы Қағидаларға негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау 2-қосымшасына сəйкес 6-кестенің негізінде тиісті транш бойынша негізгі қарыз сомасының 100% (жүз пайызын) құрайды.

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметі Регламентіне 4-қосымша

1) осы бұйрықтың белгіленген тəртіппен Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Білім жəне ғылым вице-министрі М.Қ. Орынхановқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі. Министр

Б. ЖҰМАҒҰЛОВ.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 27 мамырдағы № 199 бұйрығына 1-қосымша Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2007 жылғы 23 қазандағы №502 бұйрығымен бекітілген

Бірегей нөмір Уникальный номер Берілген күні Дата выдачи

00000000111

№ 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58

Қаржы ұйымдары тарапынан білім алушыларға ұсынылатын білім беру кредиттері бойынша кепілдеменің мөлшерін анықтау қағдаларына 1-қосымша

01.01.01

_________________________________________________________________________________ Астана қ.

№ 100001

Қазақстан Республикасы мəдениет жəне ақпарат министрлігі Мəдениет комитеті Фильмге прокаттау куəлігі Фильмнің атауы______________________________________________________________ Форматы____________ Сериаларының саны_________________Хронометражы___________ Жанры______________________________Түрі ______________________________________ Шығарушы-ел берген көрерменнің жас шегі (индексі) ________________________________ Шығарушы –студия_____________________________________________________________ Шығарушы-ел_____________________________Шыққан жылы________________________ Сценарийдің авторы_________________________Қоюшы-режиссер_____________________ Қоюшы-оператор_____________ ____________Қоюшы-суретші ________________________ Музыкалық шығарманың авторы_____________________________________________________ Тілі, дубляждау тілдері (олар болған жағдайда)________________________________________ ________________________________________________________аумағында фильмге құқығы ________________________________________________________________________ тиесілі Фильмді пайдалану құқығының санаты Фильмді пайдалану құқығының қолданылу мерзімі _______________________________ ________________________________дейін ________________________________ Көрерменнің жас шегіне қарай фильмнің индексі _________________________________________ ___________________________________________ (Уəкілетті тұлғаның тегі жəне аты-жөні) Осы құжат «Электрондық құжат жəне электрондық цифрлық қолтаңба туралы» 2003 жылғы 7 каңтардағы № 370-П КРЗ 7-бабының 1-тармағына сəйкес қағаз тасығыштағы құжатқа тең. Данный документ согласно пункту 1 статьи 7 ЗРК от 7 января 2003 года «Об электронном документе и электронный цифровой подписи» равнозначен документу на бумажном носителе.

Əріптік жүйе бойынша баға А АВ+ В BС+

Балдардың цифрлік баламасы 4,0 3,67 3,33 3,0 2,67 2,33

Пайыздық мазмұны

С

2,0

65-69

СD+

1,67 1,33

60-64 55-59

D

1,0

50-54

F

0

0-49

Электрондық мемлекеттік қызметтерінің «сапа» жəне «қолжетімділік» көрсеткіштерін анықтау үшін сауалнама _______________________________________________________ (қызметтің атауы) 1. Электрондық мемлекеттік қызметті көрсету үдерісінің сапасына жəне нəтижесіне қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанған жоқпын; 2) ішінара қанағаттанамын; 3) қанағаттанамын. 2. Электрондық мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі туралы ақпараттың сапасына қанағаттанасыз ба? 1) қанағаттанған жоқпын; 2) ішінара қанағаттанамын; 3) қанағаттанамын. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 17 қаңтарда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8268 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 19 наурыз

№97

Кредиттік жүйе бойынша пайыздық мазмұндағы үлгерім Бес балдық жүйе бойынша үлгерім

Министр

Б.ЖҰМАҒҰЛОВ.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 19 наурыздағы № 97 бұйрығымен бекітілді Білім алушыларға қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттері бойынша кепілдік мөлшерін белгілеу ҚАҒИДАЛАРЫ 1. Жалпы қағидалар 1. Осы білім алушыларға қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттері бойынша кепілдік мөлшерін белгілеу Қағидалары(бұдан əрі - Қағидалар) «Қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттерін кепілдендіру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 ақпандағы №248 қаулысына сəйкес əзірленді жəне қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттері бойынша кепілдік мөлшерін анықтаутəртібін (бұдан əрі – кепілдік мөлшерін анықтау) белгілейді. Қағидаларда пайдаланылатын ұғымдар: 1) кепілдікті міндеттеме – ұйымның кредитор алдында келісімде көзделген тəртіп пен шарттарда айқындалған кепiлдiк мөлшерi шегiнде кредит шарты бойынша қарыз алушының мiндеттемелердi орындағаны үшін жауап беру мiндеттемесi; 2) қарыз алушы - кредитор тарапынан кредит берілгенжекетұлға; 3) білім беру кредиті - қаржы ұйымдары мерзімділік, ақылылық жəне қайтарымдылық шарттарында оқу ақысын төлеу үшін қарыз алушыға беретін ақша; 4) қаржы ұйымы - қарыз операцияларын жүргiзуге лицензиясы бар заңды тұлға (бұдан əрі - кредитор); 2. Білім беру кредиттері бойынша кепілдіктің мөлшерін анықтау тəртібі 3. Кепілдік мөлшері Кепілдік туралы өтінім берілген күнге дейінгі академиялық мерзімдегі (семестр) білім алушының үлгеріміне байланысты. Егер бұрынғы академиялық мерзімдегі(семестр) үлгерім туралы ақпарат болмаған жағдайда білім туралы диплом қосымшасының қорытынды бағалары немесе ұлттық бірыңғай тестілеу (бұдан əрі - ҰБТ) немесе кешенді тестілеудің (бұдан əрі КТ) нəтижелері пайдалынады. Егер білім алушының бұрынғы академиялық мерзім (семестр) үшін немесе бірнеше бұрынғы академиялық мерзімдер (семестр) үшін оқу ақысы бойынша қарыздары болса, оның үлгерімі кепілдік алуға өтініш түскен күнге соңғы академиялық мерзімнің (семестр) қорытындылары бойынша есептеледі. Үлгерімнің орташа арифметикалық балын есептеу кезінде «Сынақ», «Сынақтан өтпеді» деген бағалар қабылданбайды. 4. Есепке төмендегі үлгерім алынады: 1) техникалық, кəсіптік жəне орта білімнен кейінгі білім беру оқу бағдарламалары бойынша: оқуға түсушілер (талапкерлер) үшін ҰБТ/КТ сетрификатына немесе оқуға түсу емтихандарының нəтижелеріне сəйкес; білім алушылар (студенттер) үшін транскрипте белгіленген Grade Point Average (бұдан əрі -GPA) негізінде соңғы академиялық мерзім (семестр) бойынша жоғары оқу орны берген анықтамағасəйкес. 2)жоғары білім берудің білім беру оқу бағдарламалары бойынша: оқуға түсушілер (талапкерлер) үшін ҰБТ/КТ сертификатына сəйкес; білім алушылар үшін жоғары оқу орынныңсоңғы академиялық мерзім (семестр) бойынша транскрипте белгіленген Grade Point Average (бұдан əрі -GPA) негізіндегі анықтамасына сəйкес. GPA болмаған жағдайда бес балдық жүйе бойынша үлгерімнің орташа арифметикалық балы есепке алынады. 5. Арнайы немесе шығармашылық дайындықты қажет ететін мамандықтарға оқуға түсушілердің үлгерімі ҰБТ/КТ нəтижелері бойынша (екі пəн бойынша: қазақ немесе орыс тілі жəне Қазақстан тарихы) арнайы (шығармашылық)емтихандардың қорытындылары есепке алына отырып есептеледі. Арнайы (шығармашылық) емтихандардың саны – екі. 6. Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындарының (бұдан əрі - ЖОО) магистратурасымен докторантурасына оқуға түсушілердің үлгерімі қабылдау емтихандары қорытындыларының пайыздық мазмұндағы орташа арифметикалық мағынасын шығару арқылы есептеледі. Қабылдау емтихандары əртүрлі білімді бағалау жүйелері (əріптік жүйе, пайыздық мазмұнда, дəстүрлі жүйе, балдардың цифрлік баламасы) бойынша бағаланған жағдайда үлгерім əр емтихан бойынша пайыздық мазмұнда бөлек есептеліп, алынған қорытындылардың орташа арифметикалық мəні анықталады. Қабылдау ем-

95% 90 балдан жоғары 4,5 балдан жоғары 3,66 балдан жоғары 90-нан100 дейін

65 %

80 %

4-тен 4,24 дейін

4,25-тен 4,74 дейін

4,75 жəне жоғары

2,67-тен 2,9 3-тен 3,33 дейін дейін 75-тен 84 85-тен 89 дейін дейін 4-тен 4,24 4,25-тен 4,74 дейін дейін

3,34 жəне жоғары 90 жəне жоғары 4,75 жəне жоғары

Кепілдендіру пайызының мөлшерін анықтау 50 % 65% параметрлері 2 пəн бойынша – қазақ немесе орыс тілі жəне мамандық профилі бойынша қабылдау емтихандары 20-дан25 балға 26-тен30 балға нəтижесіндегі үлгерім (жалпы орта білім негізінде дейін дейін оқуға түсушілер үшін) білім беру, құқықтану, экономика, медицина жəне фармацевтика мамандықтары бойынша талапкерлер үшін 2 пəн бойынша – қазақ немесе орыс тілі жəне 25-дан 30балға 31-дан 40балға мамандық профилі бойынша қабылдау емтихандары дейін дейін нəтижесіндегі үлгерім (жалпы орта білім негізінде оқуға түсушілер үшін), 3 пəн бойынша – қазақ немесе орыс тілі, Қазақстан тарихы жəне мамандық профилі бойынша қабылдау 30-дан40 балға 41-тан50 балға емтихандары нəтижесіндегі үлгерім (жалпы орта білім дейін дейін негізінде оқуға түсушілер) білім беру, құқықтану, экономика, медицина жəне фармацевтика мамандықтары бойынша талапкерлер 35-тен45 балға 46-тен55 балға үшін 3 пəн бойынша – қазақ немесе орыс тілі, дейін дейін Қазақстан тарихы жəне мамандық профилі бойынша қабылдау емтихандары нəтижесінде үлгерім (жалпы орта білім негізінде оқуға түсушілер), ҰБТ/КТ нəтижелері бойынша үлгерім 30-дан 45 46-тен 55 дейін дейін Емтихан сессиясы бойынша ағымдағы үлгерім (бес балдық жүйе) 3,5-тен 3,8 3,9-ден 4,2 дейін дейін 1,33-тен 1,99 дейін

Кредиттік жүйеге сəйкес пайыздық мазмұндағы емтихан сессиясының нəтижелері бойынша үлгерім

80 %

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 27 мамырдағы № 199 бұйрығына 3 қосымша

80% 4,2-ден 4,5 балға

GPA Кредиттік жүйеге сəйкес емтихан сессиясы бойынша пайыздық мазмұндағы үлгерім

2,67-ден 3,66 бал 75-тен 89 дейін

ЖОО-ларға талапкерлер үшін ҰБТ (қазақ тілі немесе орыс тілі (білім алған тіл), Қазақстан тарихы, математика жəне таңдау бойынша пəн)/ кешенді тест нəтижелері бойынша үлгерім GPA кредиттік жүйе бойынша ЖОО-ларда білім алушылардың пайыздық мазмұндағы үлгерімі ЖОО-ларда білім алушылардың бес балдық жүйе бойынша үлгерімі

10-11

орыс тілінен басқа

62

Орыс əдебиеті

10-11

орыс тілінен басқа

63

Шетел тілі

10-11

Орыс

64

Қазақстан тарихы

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

65

Дүниежүзі тарихы

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

66

Адам. Қоғам. Құқық

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

67

Өзін-өзі тану

10-11

қаз/орыс

68

Алгебра жəне анализ бастамалары

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

69

Геометрия

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

70

Информатика

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

71

Биология

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

72

География

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

73

Физика

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

74

Химия

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

75

Технология

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

76

Дене шынықтыру

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

77

Алғашқы əскери дайындық

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

78

Орыс тілі

10-11

Орыс

79

Орыс əдебиеті

10-11

Орыс

80

Қазақ тілі

10-11

қазақ тілінен басқа

81

Қазақ əдебиеті

10-11

қазақ тілінен басқа

82

Ана (ұйғыр) тілі

10-11

Ұйғыр

83

Ана (өзбек ) тілі

10-11

Өзбек

84

Ана (тəжік) тілі

10-11

Тəжік

85

Ұйғыр əдебиеті

10-11

Ұйғыр

86

Өзбек əдебиеті

10-11

Өзбек

87

Тəжік əдебиеті

10-11

Тəжік

88

Алгебра жəне анализ бастамалары

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

89

Геометрия

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

90

Информатика

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

91

Биология

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

92

География

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

93

Физика

10-11

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

Қазақ

10-11

орыс тілінен басқа

98

Орыс əдебиеті

10-11

орыс тілінен басқа

99

Орыс тілі

10-11

орыс

100 Орыс əдебиеті

10-11

орыс

101 Қазақ тілі

10-11

қазақ тілінен басқа

102 Қазақ əдебиеті

10-11

қазақ тілінен басқа

103 Ана (ұйғыр) тілі

10-11

ұйғыр

104 Ана (өзбек ) тілі

10-11

өзбек

105 Ана (тəжік) тілі

10-11

тəжік

65 балдан жоғары

106 Ұйғыр əдебиеті

10-11

ұйғыр

107 Өзбек əдебиеті

10-11

өзбек

4,5 балдан жоғары

108 Тəжік əдебиеті

10-11

тəжік

65-тан жоғары

Негізгі орта білім берудің жəне жалпы орта білім берудің таңдау курстары мен факультативтерінің үлгілік оқу бағдарламалары

3,66 балдан жоғары №

90-нан 100 дейін

95% 4,5 балдан жоғары 3,67 балдан жоғары

2,67-ден 3,33 дейін

3,34 жəне жоғары

65-тен 79 дейін

80-нен 89 дейін

90 жəне жоғары

3,75-тен 4,24 дейін

4,25-тен 4,74 дейін

4,75 жəне жоғары

2,67-ден 3,66 дейін

4,5 балдан жоғары 3,66 балдан жоғары

75-тен 89 дейін

90-нан 100 дейін

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрілігінде 2013 жылғы 23 сəуірде Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8434 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы Астана қаласы

«Білім беру қызметінде білім беру ұйымдары пайдаланатын қатаң есептегі құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі міндетін атқарушының 2007 жылғы 23 қазандағы № 502 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 23) тармақшасын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. «Білім беру қызметінде білім беру ұйымдары пайдаланатын қатаң есептегі құжаттардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрі міндетін атқарушының 2007 жылғы 23 қазандағы № 502 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 4991 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін: көрсетілген бұйрықпен бекітілген Білім беру қызметінде білім беру ұйымдары пайдаланатын қатаң есептегі құжаттардың нысандарында: ұлттық бірыңғай тестілеу мен талапкерлерді кешенді тестілеуге қатысу өтінішінің нысаны 1-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; білім беру гранттарын тағайындау конкурсына қатысу өтінішінің нысаны 2-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын; ұлттық бірыңғай тестілеу мен талапкерлерді кешенді тестілеуге арналған жауап парағының нысаны 3-қосымшаға сəйкес жаңа редакцияда жазылсын. 2. Жоғары жəне жоғары оқу орнынан кейінгі білім департаменті (Ф.Н. Жақыпова):

Мектептің оқыту тілі

7

қазақ/ орыс

110

Этносаралық қатынастардың қалыптасу тарихы

8

қазақ қазақ/ орыс

111

Дінтану негіздері

9

қазақ қазақ/ орыс

112

Алаштану

9

қазақ қазақ/ орыс

113

Абайтану

9-11

қазақ қазақ/ орыс

2013 жылғы 6 мамыр

№175

Астана қаласы

«Жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық және халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың), орындаушылар конкурстарының, кәсіби шеберлік конкурстарының және спорттық жарыстардың тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 7 желтоқсандағы № 514 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

90 жəне жоғары

100% 5% ЖОО кепілдемесі 90 балдан жоғары

Сынып

Өлкетану

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы

100 %

95%

Атауы

109

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрілігінде 2013 жылғы 10 сəуірде Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8424 болып енгізілді.

90-нан 100 дейін

2,00-ден 2,66 дейін

№199

Орыс тілі

Орыс тілі

6-кесте. Қазақстан Республикасының ЖОО-ларында білім беру қызметтерінің ақысын төлеу үшін қаржы ұйымдары тарапынан ЖОО-ның қатысуымен 100% кепілдемемен үлгерімі жоғары студенттерге берілетін білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша:

2013 жылғы 27 мамыр

Қазақ

61

97

80-нен 89 дейін

4,2-ден 4,5 балға дейін

Қазақ

Қазақ

70-тен 79 дейін

ҰБТ (қазақ немесе орыс тілі (білім алу тілі), Қазақстан тарихы, математика жəне таңдау бойынша пəн/кешенді тест бойынша үлгерім Емтихан сессиясының нəтижелері бойынша ағымдағы үлгерім (бес балдық жүйе) GPA Пайыздық мазмұндағы үлгерім

10-11

10-11

85 %

100% 20% ЖОО кепілдемесі 80-нен 90балға дейін

10-11

Қазақ əдебиеті

Қазақ əдебиеті

70 %

80%

Қазақ тілі

60

96

100%

Кепілдендіру пайызының мөлшерін анықтау параментрлері

59

қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік.

5-кесте. Қазақстан Республикасының ЖОО-ларында білім беру қызметтерінің ақысын төлеу үшін қаржы ұйымдары тарапынан 100% кепілдемемен үлгерімі жоғары студенттерге берілетін білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша: Кепілдік пайызының мөлшері Үлгерімге байланысты кредит сомасының мөлшері

Мектептің оқыту тілі

10-11

4-кесте. Білім алу үрдісмен қатар жүретін басқа шығындарды өтеу үшін қаржы ұйымдары тарапынан ұсынылатын білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша: Кепілдендіру пайызының мөлшерін анықтау параметрлері Бес балдық жүйеге сəйкес емтихан сессиясы бойынша үлгерім

Сынып

10-11

56-тен 65 балға дейін

55-тен 64 дейін 65-тен 74 дейін 75-тен 89 дейін

Атауы

Химия

60-тан жоғары

2,67-ден 3,66 дейін

Мектептің оқыту тілі қазақ қазақ қазақ қазақ орыс қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. орыс орыс қазақ тілінен басқа қазақ тілінен басқа ұйғыр өзбек тəжік ұйғыр өзбек тəжік

Қазақ тілі

51-ден 60 балға дейін

4,3-ден 4,5 дейін

Сынып 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-6 7-9 7-9 5-9 5 6-9 6-9 7-9 8-9 5-9 6-9 9 5-9 5-6 5-6 5-9 9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9 5-9

94

45-ен жоғары

56-тен 65 дейін

Атауы

95

35 балдан жоғары

41-тан 45 балға дейін

2,00-ден 2,66 дейін

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2007 жылғы 23 қазандағы №502 бұйрығымен бекітілген

95 %

31-тан35 балға дейін

Мектептің оқыту тілі Қазақ Қазақ Қазақ Қазақ қазақ/орыс қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. қаз./орыс./ұйғыр./өзбек./тəжік. Орыс Орыс Орыс қазақ тілінен басқа Ұйғыр Өзбек Тəжік Ұйғыр Өзбек Тəжік Ұйғыр Өзбек Тəжік

Жаратылыстану-математикалық бағыт

3-кесте. Техникалық, кəсіптік жəне орта білімнен кейінгі білім беретін ұйымдарда білім беру қызметтерінің ақысын төлеу үшін қаржы ұйымдары тарапынан ұсынылатын білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша:

GPA

«Қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттерін кепілдендіру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 ақпандағы №248 қаулысын іске асыру мақсатында бұйырамын: 1. Білім алушыларға қаржы ұйымдары Беретін білім беру кредиттері бойынша кепілдік мөлшерін белгілеуқағидаларын бекітілсын. 2. Қаржы жəне инвестициялық жобалар департаменті (Нұрғожаева Т. А.): 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) мемлекеттік тіркеуден өткенен кейін осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қаржы жəне инвестициялық жобалар департаментінің директоры (Нұрғожаева Т.А.) жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап он күнтізбелік күннен кейін қолданысқа енгізіледі.

2

2-кесте. Шетелдік ЖОО-ларда жəне білім беру курстарында білім беру қызметтерінің ақысын төлеу үшін қаржы ұйымдары тарапынан ұсынылатын білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша:

Астана қаласы

Білім алушыларға қаржы ұйымдары беретін білім беру кредиттері бойынша кепілдік мөлшерін белгілеу қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2007 жылғы 23 қазандағы №502 бұйрығымен бекітілген

1-кесте.ЖОО-ларда жəне жоғары оқу орнынан кейін білім беретін ұйымдарда оқу ақысын төлеу мақсатында қаржы ұйымдары тарапынан ұсынылатын білім беру кредиттерін кепілдендіру бағдарламасы бойынша:

GPA

«Фильмге прокаттау куəлігін беру» электрондық мемлекеттік қызметі Регламентіне 5-қосымша нысан

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2013 жылғы 27 мамырдағы № 199 бұйрығына 2 қосымша

Негізгі қарыз сомасынан есептелетін кепілдік мөлшерін анықтау

ЖОО-ларға оқуға түсетіндер үшін ҰБТ/КТ нəтижелері бойынша үлгерім

*Штрих-код «Электрондық мəдениет комитеті» ақпараттық жуйесі ұсынған жəне электрондықцифрлық колтаңбамен қол койылған деректерді қамтиды ҚР Мəдениет жəне ақпарат министрлінің Мəдениет комитеті(Астана қаласы) Штрих-код содержит данные, предоставленные информационной системой «Электронный комитет по культуре» и подписанные электронно -цифровой подписью Комитет по культуре Министерства культуры и информации РК(город Астана

3

50 %

1 2-4 2-4 3-4 1-4 1-4 1-4 1-4 1-4 1-4 1-4 1-4 1 2-4 2-4 1-4 1 1 1 2-4 2-4 2-4 2-4 2-4 2-4

Қоғамдық-гуманитарлық бағыт

Қаржы ұйымдары тарапынан білім алушыларға ұсынылатын білім беру кредиттері бойынша кепілдеменің мөлшерін анықтау қағдаларына 2-қосымша

Кепілдендіру пайызының мөлшерін анықтау көрсеткіштері

Сынып

Қазақ тілі Қазақ əдебиеті Орыс тілі Орыс əдебиеті Шетел тілі Математика Алгебра Геометрия Информатика Жаратылыстану География Биология Физика Химия Қазақстан тарихы Дүниежүзі тарихы Адам. Қоғам. Құқық Өзін-өзі тану Музыка Бейнелеу өнері Технология Сызу Дене шынықтыру Орыс тілі Орыс əдебиеті Қазақ тілі Қазақ əдебиеті Ана (ұйғыр) тілі Ана (өзбек ) тілі Ана (тəжік) тілі Ұйғыр əдебиеті Өзбек əдебиеті Тəжік əдебиеті

4

Кепілдеме пайыз мөлшерін анықтау параметрлері 50% 65% 80% ҰБТ (қазақ немесе орыс тілдері (білім алу тілі), Қазақстан 50-ден 65 66-тен 81-нен тарихы, математика жəне таңдау бойынша пəн) /кешенді тест балға дейін 80балға 90-ғабалға нəтижелері бойынша үлгерім дейін дейін Емтихан сессиясының нəтижелері бойынша ағымдағы үлгерім 3,5-нан 3,8 3,9-ден 4,2 4,3-ден 4,5 (бес балдық жүйе) балға дейін балға дейін балға дейін GPA 1,33-тен 1,99 2,00-ден 2,66 2,67-ден 3,66 дейін дейін дейін Пайыздық мазмұндағы үлгерім 55-тен 64 65-тен 74 75-тен 89 дейін дейін дейін

Атауы Сауат ашу (оқу, жазу) Қазақ тілі Əдебиеттік оқу Орыс тілі Ағылшын тілі Математика Дүниетану Өзін-өзі тану Музыка Бейнелеу өнері Еңбекке баулу Дене шынықтыру Сауат ашу (оқу, жазу) Орыс тілі Əдебиеттік оқу Қазақ тілі Сауат ашу (оқу, жазу) Сауат ашу (оқу, жазу) Сауат ашу (оқу, жазу) Əдебиеттік оқу Əдебиеттік оқу Əдебиеттік оқу Ана (ұйғыр) тілі Ана (өзбек ) тілі Ана (тəжік) тілі

Жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары

Əдеттегі жүйе бойынша баға 5

95-100 90-94 85-89 80-84 75-79 70-74

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары

Төрт балдық жүйе бойынша цифрлік баламасына сай келетін білім алушылардың оқудағы жетістіктерін бағалаудың əріптік жүйесі. Құжат электрондық үкімет жүйесінде құрылған Документ сформирован системой электронного правительства

Бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары №

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 29 мамырда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8482 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің бұйрығы 2013 жылғы 3 сəуір

№115

Астана қаласы

Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пəндердің, таңдау курстарының жəне факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасының «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Заңының 5-бабының 6) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартының талаптарына сəйкес бұйырамын: 1. Мыналар: 1) осы бұйрықтың 1-25-қосымшаларына сəйкес бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары; 2) осы бұйрықтың 26-58-қосымшаларына сəйкес негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары; 3) осы бұйрықтың 59-108-қосымшаларына сəйкес жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің үлгілік оқу бағдарламалары; 4) осы бұйрықтың 109-113-қосымшаларына сəйкес негізгі орта білім берудің жəне жалпы орта білім берудің таңдау курстары мен факультативтерінің үлгілік оқу бағдарламалары бекітілсін. 2. Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы (бұдан əрі - ҰБА) (Ж.О. Жылбаев) осы бұйрықпен бекітілетін бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пəндерінің, таңдау курстары мен факультативтерінің үлгілік оқу бағдарламаларының Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА ресми сайтында жариялануын қамтамасыз етсін. 3. Мектепке дейінгі жəне орта білім департаменті (Ж. А. Жонтаева): 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде белгіленген тəртіппен мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін осы бұйрықты бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Вице-министр М.А. Əбеновке жүктелсін. 5. Осы бұйрық 2013 жылғы 1 қыркүйектен бастап қолданысқа енеді. Министр

Б.ЖҰМАҒҰЛОВ.

Бұйырамын: «Жалпы білім беретін пəндер бойынша республикалык жəне халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың), орындаушылар конкурстарының, кəсіби шеберлік конкурстарының жəне спорттық жарыстардың тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрінің 2011 жылгы 7 желтоқсандағы № 514 бұйрығына (Нормативтік-құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7355 бекітілген, «Егемен Қазақстан» газетінің 2012 жылғы 21 сəуірдегі № 172-177 (27251) санында жарияланған) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін: көрсетілген бұйрықпен бекітілген Жалпы білім беретін пəндер бойынша республикалық жəне халықаралык олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың), орындаушылар конкурстарының. Кəсіби шеберлік конкурстарының жəне спорттык жарыстардың тізбесінде: «1. Жалпы білім беретін пəндер бойынша халыкаралық олимпиадалар:» деген бөлім мынадай мазмұндағы 21) жəне 22) тармакшалармен толықтырылсын: «21) Математика мен физикадан халықаралық олимпиада (АМІТҮ); 22) «Адам-Жер-Ғарыш» атты қоршаған ортаны қорғау проблемалары бойынша ғылыми-зерттеу жобаларының жалпыресейлік олимпиадасы.»; «2. Жалпы білім беретін пəндер бойынша халықаралық ғылыми жарыстар:» деген бөлімде: бөлімнің атауы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Жалпы білім беретін пəндер бойынша халықаралық ғылыми жобалар конкурстары (ғылыми жарыстары):»; мынадай мазмұндағы 10) жəне 11) тармақшалармен толықтырылсын: «10) В.И. Вернадский атындағы жасөспірімдердің зерттеу жұмыстарының жалпыресейлік конкурсы; 11) «ЕURОМАТН» халықаралық математика конкурсы.»; «3. Жалпы білім беретін пəндер бойынша республикалық ғылыми жарыстар:» деген бөлімнің атауы мынадай редакцияда жазылсын: «3. Жалпы білім беретін пəндер бойынша республикалық ғылыми жобалар конкурстары (ғылыми жарыстары):»; «7. Орындаушылардың республикалық конкурстары:» деген бөлімнің 1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын: «1) Дарынды балаларға арналған мамандандырылған білім беру ұйымдары оқушыларының арасындағы Қазақстанның жас орындаушыларының республикалық конкурсы;». 2. Мектепке дейінгі жəне орта білім департаменті (Ж.А. Жонтаева): 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде белгіленген тəртіппен мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрықты мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында жарияласын. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Білім жəне ғылым вице-министрі М.А. Əбеновке жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр Б.ЖҰМАҒҰЛОВ. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрілігінде 2013 жылғы 15 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8468 болып енгізілді.


Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығы 2013 жылғы 4 мамырдағы

15

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

№06-7/63

Астана қаласы

Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сəуірдегі «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңының 7-бабы 3) тармақшасына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берілген Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау қағидалары бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Инспекция жəне бақылау бөлімі (Л. Шекимова): 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді. 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін, оны бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жəне Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің ресми интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының орынбасары С.Қ. Ахметжановқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық оны бірінші рет ресми жариялағаннан бастап қолданысқа енгізіледі бірақ, 2013 жылғы 20 мамырдан ерте емес. Төраға

1) мониторингтің нəтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою, туралы ұсыныстар жəне тиiстi мерзiмде қараудың нəтижесi туралы Агенттiкке немесе оның аумақтық бөлiмшесiне мағлұмдау туралы ұсыныспен тексерілетін субъекті басшысының (немесе оның жоғары орган) атына хат жолдау туралы; 2) мониторингтің қорытындыларын Агенттік жəне оның аумақтық бөлімшелері жанындағы жеке тұлғалармен, коммерциялық емес ұйымдармен мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері бойынша өзара іс-қимыл жəне ынтымақтастық жөніндегі қоғамдық кеңестердің отырыстарына шығару; 3) мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына ішкі бақылау нəтижелеріндегі ақпаратты назарға алу туралы шешiм қабылдайды. 6. Қорытынды ережелер 28. Мемлекеттік қызметтерді көрсетудің сапасын бақылау нəтижелері «мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша мемлекеттік органдардың тиімділігінің жыл сайынғы бағалауының қорытынды бағасын шығаруда қолданылады. 29. Бақылау нəтижелері Агенттікпен немесе оның аумақтық бөлімшесімен, сондай-ақ тексерілетін субъектілермен бұқаралық ақпарат құралдарында жария етіледі жəне олардың интернетресурстарында орналастырылады. Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 29 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8484 болып енгізілді.

А.БАЙМЕНОВ.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығы

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 4 мамырдағы №06-7/63 бұйрығымен бекітілген

2013 жылғы 4 мамыр

Мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына бақылау қағидалары 1. Жалпы ережелер 1. Осы Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бақылау қағидалары Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (бұдан əрі – Агенттік) мен оның аумақтық бөлімшелерімен Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заңнамасын сақтау бойынша орталық мемлекеттік органдардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің (бұдан əрі – тексерілетін субъектілер) мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына бақылау жүргізудің тəртібін айқындайды. 2. Бақылауды жүргізу тексерулер жəне мониторингілеу нысанында жүзеге асырылады, оның ұйымдастыру жəне жүргізу тəртібі осы Қағидалармен айқындалады. 3. Бақылау: 1) заңдылық; 2) объективтілік; 3) турашылдық; 4) құпиялықты сақтау; 5) анықтылық; 6) жан-жақтылық; 7) ашықтық қағидаттарына негізделеді. 4. Бақылауды жүргізу барысында жəне олардың нəтижесі бойынша Агенттік жəне оның аумақтық бөлімшелері: 1) бақылау субъектілерінен жəне лауазымды тұлғалардан оның қызметін реттейтін жəне айқындайтын қағаз жəне электронды жеткiзгiштердегi құжаттарды (мəлiметтердi) не олардың көшiрмелерiн тексеру нəтижелерi туралы актіге қосу үшiн сұратады жəне алады, сондай-ақ тексерудiң мiндеттерi мен нысанасына сəйкес автоматтандырылған деректер қорына (ақпараттық жүйелерге) қол жеткiзеді; 2) ақпараттандыру саласындағы уəкілетті органмен, сондай-ақ басқа да Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарымен бірлесіп тексерулер жүргізеді; 3) тексерілетін субъектілерге мемлекеттік қызметтер сапасын көтеру, мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын орындамағаны немесе тиісті орындамағаны үшін лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізеді; 4) мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына ішкі бақылау нəтижелері жөніндегі ақпаратты сұратады; 5) бақылау жүргізу барысында қоғамдық мониторинг нəтижелері бойынша бейкоммерциялық мекемелермен ұсынылған ақпаратты қолданады. 2. Тексерудің ұйымдастыру жəне жүргізу тəртібі 5. Агенттік жəне оның аумақтық бөлімшелерінің қызметкерлерімен тексерулерді жүргізудің негіздемелері: 1) Мемлекет басшысының, Қазақстан Республикасы Президентінің Əкімшілігі, Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмалары; 2) Агенттік немесе оның аумақтық бөлімшесімен Агенттік бекітетін Мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы тəуекел дəрежесін бағалау критерийлеріне сəйкес бекітілген тексерулердің жүргізу жоспары; 3) мемлекеттік қызмет көрсету сапасының мəселелері бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызметтер алушыларының шағымдары мен өтініштері; 4) Агенттік басшылығымен оның аумақтық бөлімшелеріне берілген тапсырмалары; 5) мемлекеттік қызмет көрсету сапасының бұзушылықтары жөнінде бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған, басқа мемлекеттік органдардың тексеру нəтижелері немесе басқа да дереккөздердің ақпараттары болып табылады. 6. Көрсетілетін қызметті берушілердің – орталық мемлекеттік органдардың қызметіне тексеру Агенттіктің қызметкерлерімен, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдерінің қызметіне – Агенттіктің аумақтық бөлімшелерінің қызметкерлерімен, сондай-ақ Агенттік басшылығының тапсырмасы бойынша Агенттіктің қызметкерлерімен өз құзыреті шегінде жүргізіледі. 7. Тексеру жүргізудің мерзімі алдағы жұмыстардың көлемі, сондай-ақ қойылған міндеттер ескеріле отырып белгіленеді жəне отыз жұмыс күнінен аспауға тиіс. 8. Тексерулерді жоспарлау тəуекелдерді бағалау жүйесінің негізінде жүргізіледі. Агенттікпен жəне оның аумақтық бөлімшелерімен жартыжылдық жүргізілетін тексерулердің жоспары жасалады. Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы жоспарлы тексерулер жүргізудің жартыжылдық жиынтық жоспарын қалыптастыруы үшін Агенттік тексеру жүргізудің жартыжылдық жоспарларын жоспарлы тексеру жүргізілетін жылдың алдындағы жылдың 10 желтоқсанына дейінгі жəне ағымдағы күнтізбелік жылдың 10 мамырына дейінгі мерзімде құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу органына жібереді. 9. Тексерілетін субъекті қызметіне (дербес дерек бойынша дара немесе жалпы белгіленген мерзімде) мемлекеттік қызмет көрсету сапасының мəселесі бойынша тексерудің алдында оның қызметін реттейтін жəне айқындайтын нормативтік құқықтық актілер, материалдардар зерделенеді. 10. Агенттіктің немесе оның аумақтық бөлімшесінің қызметкері (бұдан əрі – тексеретін адам) тексеру алдында тексеру жүргізудің мерзімдері мен нысанасын көрсете отырып, тексерудің өзі басталғанға дейін кемінде күнтізбелік отыз күн бұрын жоспарлы тексеру жүргізудің басталатыны туралы тексерілетін субъектіні жазбаша түрде хабардар етеді. Жоспардан тыс тексеру жүргізу кезінде тексеру жүргізу нысанасын көрсете отырып, тексеру басталғанға дейін кемінде бір тəулік бұрын жоспардан тыс тексеру жүргізудің басталатыны туралы тексерілетін субъектіге хабарлайды. 11. Тексеру үшін келген тексеретін адамдар құқықтық статистика жəне арнайы есепке алу жөніндегі уəкілетті органда тіркелгені туралы белгі қойылан тексеруді тағайындау туралы бұйрықты, қызметтік куəлігін; жоспарлы тексеру кезінде – тексеру парағын көрсетуге міндетті. Тексеруді тағайындау туралы бұйрықты тексерілетін субъектіге берген күннен бастап тексеру жүргізу басталған болып есептеледі. 12. Тексеруді тағайындау туралы бұйрықпен танысудан бас тартқан немесе тексеретін адамның (адамдардың) тексеру жүргізуге қажетті материалдарға қол жеткізуіне кедергі келтірілген жағдайда хаттама жасалады. Хаттамаға тексеру жүргізетін Агенттіктің немесе оның аумақтық бөлімшесінің қызметкері жəне тексерілетін субъектінің уəкілетті адамы қол қояды. Тексерілетін субъектінің уəкілетті адамы бас тарту себебі туралы жазбаша түсініктеме беріп, хаттамаға қол қоюдан бас тартуға құқылы немесе хаттамада бас тарту туралы белгі жасалады. Тексеруді тағайындау туралы бұйрықпен танысудан бас тарту тексеруді жүргізбеу үшін негіз болып табылмайды. 3. Тексерудің рəсімдеу тəртібі 13. Тексерудің аяқталуы бойынша тексеретін адаммен екі данада тексерудің нəтижелері туралы акт жасалынады. Тексерудің нəтижелері туралы актіде: 1) актінің жасалған күні, уақыты жəне орны; 2) тексеру жүргізген органның атауы; 3) оның негізінде тексеру жүргізілген, тексеруді тағайындау туралы акті жасалған күні мен оның нөмірі; 4) тексеру жүргізген адамның (адамдардың) тегі, аты жəне əкесінің аты (ол болған жағдайда) жəне лауазымы; 5) тексерілетін субъектінің атауы, тексеруді жүргізу кезінде сол жерде болған тексерілетін субъекті өкілінің (өкілдерінің) тегі, аты, əкесінің аты (ол болған жағдайда) жəне лауазымы; 6) тексерудің жүргізілген күні, орны жəне кезеңі; 7) тексерілетін субъектінің қызметіне талдама; 8) тексерудің нəтижелері, оның ішінде болған жағдайда тиесілі нормативтік актілерге сілтемелерді қоса анықталған бұзушылықтар туралы деректер, олардың сипаты туралы мəліметтер; 9) мемлекеттік қызметтерді сапасыз көрсетудің, Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер саласындағы заңнаманың талаптары орындалмауының себептеріне талдама; 10) анықталған бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою туралы ұсыныстар; 11) тексерілетін субъекті өкілінің, сондай-ақ тексеруді жүргізу кезінде қатысқан адамның анықтамамен танысуы туралы немесе танысудан бас тартуы туралы мəліметтер, олардың қолы немесе қол қоюдан бас тартуы; 12) тексеруді жүргізген адамның (адамдардың) қолы көрсетіледі. 14. Тексерілетін субъектіге тексеруді тағайындау туралы бұйрықта көрсетілген тексеруді аяқтау мерзімінен кешіктірілмей тексерудің нəтижелері туралы актінің тапсырылған күні тексеру мерзімінің аяқталуы деп есептеледі. 15. Тексерудің нəтижелері туралы актіге қол қоюдан тексерілетін субъектінің басшысы бас тартқан жағдайда, тексеретін адам (адамдар) тиiстi хаттама жасап, ол актінің бiр данасымен қоса тексерілген тесерілетін субъектінің кеңсесiне берiледi, актінің екiншi данасына корреспонденциялардың кiрiс журналында ұсынылған материалдарды тiркеу туралы белгi соқтырып алады. Тексерілетін субъектімен тексерудің нəтижелері туралы актіні алудан бас тартқан жағдайда, тексерудің нəтижелері туралы акт Агенттiкпен немесе оның аумақтық бөлiмшесімен тексерлетін субъектінің атына қызмет бабындағы корреспонденция ретiнде шабармандық (фельдъегерлік) байланыс арқылы жолдайды. 16. Əрбiр тексеру аяқталғаннан кейiн тексеретін адамдар актіні материалдарымен Агенттiктiң немесе оның аумақтық бөлiмшелерiнiң басшылығына шешім қабылдау үшін бередi. 17. Агенттiктің немесе оның аумақтық бөлiмшелерiнiң басшылығы тексерудiң актісі мен материалдарын қарау нəтижесi бойынша мынадай: 1) анықталған бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою, мемлекеттік қызмет көрсету стандарттары мен регламенттеріне тиісті өзгерістер мен толықтырулар енгізу, сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету барысын оңтайландыру туралы ұсыныстар, кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жəне тиiстi мерзiмде қараудың нəтижесi туралы Агенттiкке немесе оның аумақтық бөлiмшесiне мағлұмдау туралы ұсыныспен тексерілетін субъекті басшысының (немесе оның жоғары орган) атына хат жолдау туралы; 2) актіде жəне ұсынылған материалдарда баяндалған ақпаратты назарға алу туралы шешiм қабылдайды. 18. Тексерудің актісі мен материалдарын қаралған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде тексерудің материалдары бойынша тексерілетін субъекті басшысының атына ұсыныс хат Агенттiк немесе оның аумақтық бөлiмшелер басшылығының, немесе оларды алмастыратын тұлғалардың қолымен жолданады. 19. Тексеретін адам (адамдар) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, тексеру жүргізу нəтижесінде алынған жəне коммерциялық, салықтық немесе заңмен қорғалатын өзге де құпия болып табылатын ақпаратты жария етпеуді қамтамасыз етеді. 4. Бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою туралы ұсыныстарды іске асыру тəртібі 20. Тексерудің нəтижелері туралы акті бойынша бақылау субъектісінің басшысы тарапынан қарсылық немесе ескертулер болған кезде, өзiнің қол қояр алдында ол туралы ескерту жасайды жəне тексерудің нəтижелері туралы актіні алған күннен бастап үш күннiң iшiнде жазбаша қарсылықтарын жəне (немесе) ескертулерін тексеруді жүргізген органға ұсынады. 21. Тексеру нəтижесінде анықталған бұзушылықтар бойынша тексерілетін субъект үш жұмыс күнінен кешіктірмей, қарсылықтар жəне (немесе) ескертулер болмағанда тексеруді жүргізген органның басшылығымен келісілген анықталған бұзушылықтарды жою жəне тексеруді жүргізген органның ұсыныстарын орындау жөнінде қабылданатын кешенді шаралар туралы ақпаратты ұсынады. 22. Анықталған бұзушылықтарды жою жəне тексеруді жүргізген органның ұсыныстарын орындау жөнінде қабылданатын кешенді шаралар туралы ақпаратта бұзушылықтарды жою туралы бақылау субъектісінің нақты іс-əрекеттері, жауапты орындаушылары мен орындалу мерзімдері көрсетіледі. 23. Тексерілетін субъект тексеру жүргізген органға анықталған бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою, сондай-ақ кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту туралы ұсыныс хатында көрсетілген мерзімдерде анықталған бұзушылықтарды, оларға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жоюға қабылданған шаралардың іске асырылу жөнінде ақпаратты жəне кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту туралы растайтын құжаттардың көшірмелерін ұсынады. 24. Егер тексеру нəтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар бойынша тексерілетін субъект анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде шаралар қабылдамаған жағдайда тексеретін адам (адамдар) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өкілеттіктер шегінде осындай деректер туралы прокуратура органына жəне Қазақстан Республикасының өзге де мемлекеттiк органына мағлұмдайды, сондай-ақ арызбен сот органына шағымданады. 5. Мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына мониторингтің жүргізу тəртібі 25. Тексерілетін субъектілердің мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына мониторинг Агенттікпен жəне оның аумақтық бөлімшелерімен Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заңнамаға сəйкес ішкі бақылау шеңберінде тексерілетін субъектілермен ай сайын есептік кезеңнен кейінгі айдың 5-і күніне дейін ұсынылған ақпаратты талдау арқылы жүргізіледі. 26. Ұсынылатын ақпаратта: 1) көрсетілген мемлекеттік қызметтердің саны; 2) мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алған адамдардың саны; 3) белгіленген мерзімдері бұзылып көрсетілген мемлекеттік қызметтердің саны; 4) мемлекеттік көрсетілетін қызметтерге шағымдардың саны; 5) мемлекеттік көрсетілетін қызметтерге шағымдардың қарау мерзімдері бұзылудың саны; 6) мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасына келіп түскен шағымдардың көздері; 7) мемлекеттік қызмет алушылардың шағымдары бойынша ішкі бақылау шеңберінде жүргізілген тексерулердің саны; 8) мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің стандарттары мен регламенттерінің талаптарын бұзғаны үшін тəртіптік жауапкершілікке тартылған адамдардың саны; 9) тиісті қолданылған тəртіптік жазалардың саны; 10) мемлекеттік органмен (ведомстволық бағыныстағы мекемемен) мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің стандарттары мен регламенттерін бұзуды алдын алу бойынша жүргізілген шаралар; 11) мемлекеттік көрсетілетін қызметтер сапасының мəселелері бойынша өткізілген семинаркеңестердің, «дөңгелек үстелдердің», брифингтердің, конференциялардың саны; 12) мемлекеттік органның (ведомстволық бағыныстағы ведомствоның) қызметкерлерімен мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің мəселері бойынша бұқаралық ақпарат құралдарында сөйлеулердің саны жөніндегі мəліметтер болуы тиіс. 27. Агенттiктің немесе оның аумақтық бөлiмшелерiнiң басшылығы тексерілетін субъектілердің мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына мониторингтің нəтижесi бойынша мынадай:

№06-7/64

Астана қаласы

Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша тəуекел дəрежесін бағалау критерийлерін жəне тексеру парағының нысанын бекіту туралы Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Заңының 13-бабы 3-тармағына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берілген: 1) Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері. 2) Мемлекеттік қызметтерді көрсететін мемлекеттік органдар үшін тексеру парағының нысаны бекітілсін. 2. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Инспекция жəне бақылау бөлімі (Л. Шекимова): 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді. 2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін, оны бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жəне Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің ресми интернет-ресурсында жариялауды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының орынбасары С.Қ.Ахметжановқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық оны бірінші рет ресми жариялағаннан бастап қолданысқа енгізіледі бірақ, 2013 жылғы 20 мамырдан ерте емес. Төраға

А.БАЙМЕНОВ.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 4 мамырдағы № 06-7/64 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік қызметтер көрсету бойынша тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері 1. Жалпы ережесі 1. Осы Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша тəуекел дəрежесін бағалау критерийлері (бұдан əрі – Критерийлер) Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 6 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жəне қадағалау туралы» Заңының 13-бабы 3-тармағын жəне Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 15 сəуірдегі «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңын орындау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсететін тексерілетін субъектілерді тиісті тəуекел тобына жатқызу үшін əзірленген. 2. Осы Критерийлерде мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы тəуекел – сапасыз мемлекеттік қызмет көрсету жəне мемлекеттік қызмет көрсетудің стандарттары мен регламенттерін қолдану нəтижесінде мемлекеттік қызметтердің тұтынушыларына жағымсыз нəтиженің туу ықтималдығы; 2) тексерілетін субъекті – орталық мемлекеттік орган, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органы, қаладағы аудандар, аудандық маңызы бар қалалар, кенттер, ауылдар, ауылдық округтер əкімдері. 3) тиімді қызмет – Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің 2013 жылғы 9 қаңтардағы № 06-7/2 жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің 2013 жылғы 10 қаңтардағы № 22 бірлескен бұйрығымен бекітілген, Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізілімінде № 8260 тіркелген Мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасын бағалау əдістемесіне (бұдан əрі – Əдістеме) сəйкес 70 баллдан жоғары алған тексерілетін субъектілердің қызметі; 4) тиімсіз қызмет – Əдістемеге сəйкес 50 баллдан төмен алған тексерілетін субъектілердің қызметі; 5) төмен тиімді қызмет – Əдістемеге сəйкес 50 баллдан 70 баллға дейін алған тексерілетін субъектілердің қызметі. 2. Объективті критерийлерді ескере отырып, субъектілерді жоғары, орташа не шамалы тəуекел топтарына таратып бөлу 3. Алғашқыда мемлекеттік қызметтерді көрсету бойынша орталық мемлекеттік органдар мен облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдары қызметінің тиімділігін жыл сайынғы бағалау нəтижелері бойынша тиімді қызмет көрсеткен тексерілетін субъектілер Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 2) тармақшасына сəйкес Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілетін Жеке жəне заңды тұлғаларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімінде көрсетілген қызметтер түрінің саны мен көрсетілген қызметтер саны ескеріліп, төменгі тəуекел дəрежесіне, төмен тиімді қызмет көрсеткен бақылау субъектілері – тəуекел дəрежесінің орташа тобына, тиімсіз қызмет көрсеткен тексерілетін субъектілер – тəуекел дəрежесінің жоғары тобына жатқызылады. 4. Əр тəуекел критерийі бойынша шекті мөлшерде тиісті бал беріледі. Тəуекел дəрежесін бағалаудың критерийлері болып мыналар табылады: 1) мемлекеттік қызмет көрсетудің бекітілген стандартының болмауы – 10 балл; 2) мемлекеттік қызмет көрсетудің бекітілген регламентінің болмауы – 10 балл; 3) мемлекеттік қызметке шағымдану: есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 0,1-ден 2 %-ға дейін – 2 балл; есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 2-ден 5 %-ға дейін – 5 балл; есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 5 %-дан жоғары – 10 балл; 4) мемлекеттік қызметтер көрсету мерзімдерінің сақталмауы: есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 0,1-ден 2 %-ға дейін – 2 балл; есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 2-ден 5 %-ға дейін – 5 балл; есеп кезеңінде көрсетілген жалпы қызмет санының 5 %-дан жоғары – 10 балл; 5) мемлекеттік қызмет алушылардың мемлекеттік қызмет көрсетудің стандарттарын əзірлеуінде немесе пысықтауында қатысуының болмауы – 10 балл; 6) мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы қызметкерлердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз етудің болмауы – 10 балл; 7) мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарының жобаларын жария талқылауын жүргізбеу – 10 балл; 8) мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапасына ішкі бақылау нəтижелерін мониторингілеу шеңберінде дұрыс емес есептік ақпаратты ұсыну – 10 балл; 9) көрсетілетін қызметті алушыларды мемлекеттік қызметтер көрсетудің тəртібі туралы хабардар етпеу – 10 балл. 5. Барлық критерийлер бойынша жалпы жиынтық қорытындыны анықтау үшін тəуекел критерийлері бойынша балдар қосылады. 6. Барлық критерийлер бойынша жиынтық қорытындының нəтижелері тексерілетін субъектілерді тəуекел дəрежесінің топтары бойынша қайта бөлу үшін қолданылады. 7. Тексерілетін субъектілерді тəуекел дəрежесінің топтары бойынша қайта бөлу мынадай түрде жүргізіледі: 1) бес жылда 1 рет тексеру жиілігімен тəуекел дəрежесінің төменгі тобына 0-ден 30-ға дейін бал жинаған тексерілетін субъектілер жатады; 2) үш жылда 1 рет тексеру жиілігімен тəуекел дəрежесінің орташа тобына 31-ден 40-қа дейін бал жинаған тексерілетін субъектілер жатады; 3) бір жылда 1 рет тексеру жиілігімен тəуекел дəрежесінің жоғары тобына 41-ден жоғары бал жинаған тексерілетін субъектілер жатады. Баллдарды санау үшін ашық 10 балдық бағана қолданылады. 3. Қорытынды ережелер 8. Тəуекел деңгейі жоғары немесе орташа субъектілерді тексеру кезеңділігі тексеру нəтижелеріне тəуелді болады. Тексерулердің нəтижесінде бұзушылықтар анықталған жəне анағұрлым жоғары балл алған жағдайда, орташа немесе темен тəуекел дəрежесіндегі субъектілер тиісінше жоғары немесе орташа тəуекел дəрежесіне ауыстырылатын болады. 9. Тəуекел дəрежесінің бір деңгейі шеңберінде тексерулер жүргізу үшін субъектілерді іріктеу принциптері: 1) берілген (алған) баллдардың едəуір сомасы бойынша; 2) берілген баллдар тең болған жағдайда, едəуір тексерілмеген кезеңі бар субъектілер тексеру жоспарына енгізіледі. Тəуекел дəрежесінің бір топ шеңберінде тексеру жүргізу үшін субъектілерді іріктеу Агенттіктің лауазымды адамдарымен тексерілетін субъектілердің қызметіне тексерулердің нəтижелеріне сəйкес жарты жылда бір рет жүргізіледі. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2013 жылғы 4 мамырдағы № 06-7/64 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік қызметтерді көрсететін бақылау субъектілері үшін тексеру парағы

Нысан

Тексеруді тағайындаған мемлекеттік органның атауы _______________________________________________________________________ _____________________________________________________________________

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

«Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

Жоқ

Тексерудің аяқталу күні _______________________________________________ Тексеруді жүргізуге уəкілетті лауазымды адамдар: _______________________ __________ (аты-жөні, лауазымы) (қолы) _______________________ (аты-жөні, лауазымы)

__________ (қолы)

Тексерілетін субъектінің басшысы таныстым: _______________________ __________ (аты-жөні, лауазымы) (қолы)

___________________________

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 29 мамырда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8485 болып енгізілді.

ХҚКО қызметкері

ХҚКО жинақтаушы қызметкері

Мемлекеттік қызмет көрсету процессі Уəкілетті Уəкілетті органның органның кеңсе аумақтық қызметкері бөлімшесінің басшысы не оның орынбасары

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

«Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі – Регламент) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 26-бабына, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 14 қыркүйектегі № 1058 қаулысымен бекітілген Кемені, оның ішінде шағын көлемді кемені жəне оған құқықтарды мемлекеттік тіркеу қағидаларына (бұдан əрi – Қағидалар), Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2009 жылғы 29 қазандағы № 1710 қаулысымен бекітілген «Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет стандартына (бұдан əрі - Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы регламентте мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – Қазақстан Республикасында тіркелген жеке жəне заңды тұлға; 2) құрылымдық-функциялық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) – мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне қатысатын уəкілетті органдардың жауапты адамдары, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік органдар. 3. «Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттік қызметін (бұдан əрі - мемлекеттік қызмет) Халыққа қызмет көрсету орталығы (бұдан əрі - ХҚКО) арқылы Стандартқа 1-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің аумақтық органдары (бұдан əрі – уəкілетті орган) көрсетеді. 4. Көрсетілетін мемлекеттік қызмет нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 26-бабының; 2) Стандарттың; 3) Қағиданың негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттiк қызметті аяқтау нəтижесі шетел кемесiне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туын көтерiп жүзу құқығын уақытша беру туралы куəлiк (бұдан əрі – куəлік) не мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты қағаз тасығышта беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақылы болып табылады. Ішкі суда жүзетін жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін жалға алынған кемелерді мемлекеттiк тiркеудің алымы тіркеуді жүзеге асырған орын бойынша жергілікті бюджетке төленеді, ставка алымы «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы кодексінде (Салық кодексі) белгіленген жəне алымды төлеу күні қолданыстағы он бес еселік айлық есептік көрсеткішті құрайды. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібіне қойылатын талаптар 8. Мемлекеттік қызмет Қазақстан Республикасында тіркелген жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі - мемелекеттік қызметті алушы) көрсетіледі. 9. Мемлекеттік қызмет ХҚКО арқылы демалыс жəне мереке күндерiн қоспағанда, дүйсенбі күннен бастап сенбі күнін қоса алғанда, күн сайын белгіленген жұмыс кестесіне сəйкес түскі асқа үзіліссіз сағат 9.00-ден сағат 20.00-ге дейін көрсетіледі. Қабылдау «электрондық» кезек тəртiбiмен, алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртiбi туралы толық ақпаратты, сондай-ақ олардың толтыру үлгілері: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің www.mtс.gov.kz интернет-ресурсында («Көлiктiк бақылау комитетi» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» кіші бөлімінде); ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжай бойынша; ХҚКО ғимараттарында орнатылған стенділерде; 1414 call-орталығында орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызметті алу үшін мемлекеттік қызметті алушы Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттарды ұсынады. 12. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген. 13. Стандарттың 16-тармағында көзделген жағдайларда куəлікті беруден бас тартылады. 14. Мемлекеттік қызметті көрсетудің кезеңдері: 1) мемлекеттік қызметті алушы ХҚКО өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті тіркеуді жүргізеді, ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері құжаттарды уəкілетті органға береді. Құжаттарды ХҚКО уəкілетті органға жөнелту фактісі мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде құжаттардың қозғалысын бақылауға мүмкіндік беретін Сканер штрихкодтың көмегімен тіркеледі; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде алынған құжаттарды тіркеуді жүргізеді жəне басшыға не оның орынбасарына қарауға береді; 4) уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары қарағаннан кейін, құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде су көлігінде бақылау бөлімінің бастығына тапсырады; 5) су көлігінде бақылау бөлімінің бастығы құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде өтінішті ұсынылатын талаптар сəйкестігіне қарайды жəне су көлігінде бақылау бөлімінің маманына тапсырады; 6) су көлігінде бақылау бөлімінің маманы бес жұмыс күні ішінде ХҚКО ұсынылған өтінішті қарауды жүзеге асырады жəне куəлікті ресімдеуге немесе дəлелді түрде бас тартуға дайындайды, содан кейін уəкілетті орган басшысына қол қоюға жібереді; 7) уəкілетті органның басшысы бір жұмыс күні ішінде куəлікке немесе дəлелді түрде бас тартуға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жібереді; 8) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері қызмет көрсету нəтижесін ХҚКО-ға жібереді. Уəкілетті органнан мемлекеттік қызмет көрсетудің дайын нəтижесін алған кезде ХҚКО түскен құжаттарды Сканер штрихкодтың көмегімен тіркейді; 9) ХҚКО қызметкері мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін - куəлікті не мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты мемлекеттік қызмет алушыға ұсынады. 15. ХҚКО мемлекеттік қызметті көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүзеге асыратын адамдардың ең аз саны бір адамды құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі əрекеттер (өзара қарым қатынас) тəртібі 16. ХҚКО қызметкерінің тегi, аты, əкесiнiң аты жəне лауазымы көрсетілген құжаттарды қабылдау ХҚКО операциялық залында «кедергісіз қызмет көрсету» арқылы жүзеге асырылады, ХҚКО құжаттарды қабылдау кезінде мемлекеттік қызмет алушыға мыналар көрсете отырып, тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат береді: сұрау салудың нөмірі жəне қабылдау күні; сұрау салынған мемлекеттік қызметтің түрі; қоса берілген құжаттардың саны жəне атаулары; құжаттарды беру күні (уақыты) жəне орны; құжаттарды ресімдеуге өтінішті алған ХҚКО қызметкерінің тегі, аты жəне əкесінің аты; мемлекеттік қызмет алушының тегі, аты жəне əкесінің аты, уəкілетті өкілдің тегі, аты жəне əкесінің аты жəне олардың байланыс телефондары. 17. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне мынадай ҚФБ іске қосылған: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері; 4) уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары; 5) су көлігінде бақылау басқармасының бастығы; 6) су көлігінде бақылау басқармасының маманы; 7) курьер. 18. Əрбір ҚФБ-ның əкімшілік іс-əрекеттерінің (рəсімдерінің) реттілігі мен өзара іс-қимылының əрбір əкімшілік іс-қимылдың (рəсімді) орындалу мерзімі көрсетілген мəтіндік кесте түріндегі сипаттамасы осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 19. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде əкімшілік іс-əрекеттердің логикалық ретімен ҚФБның арасындағы өзара байланыстың сызбасы осы регламентке 2-қосымшада келтірілген.

Негізгі үдерістің іс-əрекеті 3 4 Уəкілетті Уəкілетті органорганның ның аумақтық кеңсе бөлімшесінің қызметкері басшысы не оның орынбасары Алынған Кемені мемлекеттік құжаттарды тіркеу туралы тіркеуді өтінішті қарау жүргізеді

Іс-əрекет № ҚФБ-ң атауы

1 ХҚКО қызметкері

2 ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері

Іс-əрекеттің атауы жəне олардың сипаттамасы

Өтінішті қабылдау жəне тіркеу

Құжаттарды уəкілетті органға беру

7 Уəкілетті органның аумақтық бөлімшесінің басшысы не оның орынбасары

8 Уəкілетті органның кеңсе қызметкері

Аяқталу нысаны

Орындау мерзімдері Іс-əрекет № ҚФБ-ң атауы

1 күн

Іс-əрекеттің атауы жəне олардың сипаттамасы Аяқталу нысаны

5 Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

6 Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

Ұсынылған құжаттардың тізбесін талаптар сəйкестілігіне қарау. Куəлікті ресімдеу Бұрыштамасы бар Бұрыштамасы Ресімделген құжаттарда орындау бар құжаттарда куəлік мерзімі мен жауапты орындау мерзіорындаушы мі мен жауапты көрсетіледі орындаушы көрсетіледі 1 күн 1 күн 5 күн

Ұсынылған құжаттардың тізбесін талаптар сəйкестілігіне қарау

9 ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері

Куəлікке қол Куəлікті ХҚКО Өтініш қою жіберу берушіге куəлік беру Қол қойылған куəлік 1 күн

Орындау мерзімдері

Куəлік 1 күн

2-кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі ХҚКО қызметкері

1. Өтінішті қабылдау жəне тіркеу

Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі Уəкілетті Уəкілетті органның Су көлігіндегі органның кеңсе аумақтық бақылау қызметкері бөлімшесінің бөлімінің басшысы не оның бастығы орынбасары 2.Құжаттарды 3. Алынған 4. Кемені мемлекеттік 5. Ұсынылған уəкілетті органға құжаттарды тіркеу тіркеу туралы құжаттардың беру өтінішті қарау тізбесін талаптар сəйкестілігіне қарау ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері

9. Өтініш берушіге куəлік беру

8. Куəлікті ХҚКО жіберу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы 6. Ұсынылған құжаттардың тізбесін талаптар сəйкестілігіне қарау жəне куəлікті ресімдеу

7. Куəлікке қол қою

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8139 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

ХҚКО қызметкері

1. Өтініштің тіркелуін жүргізеді

ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері 2.Құжаттарды уəкілетті органға беру

Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі Уəкілетті Уəкілетті Су көлігіндегі органның кеңсе органның бақылау қызметкері аумақтық бөлімбөлімінің шесінің басшыбастығы сы не оның орынбасары 3. Алынған 4. Кемені 5. Ұсынылған құжаттарды тіркеу мемлекеттік құжаттардың тіркеу туралы тізбесін талаптар өтінішті қарау сəйкестілігіне қарау

9. Куəлік беруден бас тарту туралы жазбаша шешімін өтініш берушіге беру

8. Куəлік беруден бас тарту туралы жазбаша шешімін Орталыққа жіберу

7. Құжаттарды қабылдаудан бас тартуды дəлелді түрде жазбаша растау қағазына қол қою

№ 822

Астана қаласы

«Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куәлік беру» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр А. ЖҰМАҒАЛИЕВ. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 822 бұйрығымен бекітілген «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі - Регламент) «Ішкі су көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі заңының 33-бабы 4-тармағына, «Кемелер экипаждарының ең аз құрамына қойылатын талаптарын бекіту туралы» (бұдан əрі – Талап) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 20 маусымдағы № 677 қаулысына жəне «Ішкі су көлігіндегі кеме құжаттарының нысандарын, оларды беру жəне жүргізу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 шілдедегі № 781 қаулысына, «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің көліктік бақылау саласындағы мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысымен бекітілген «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет стандартына (бұдан əрі - Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы Регламентте мынадай ұғымдар қолданылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – ол заңды жəне жеке тұлғалар; 2) құрылымдық-функционалдық бірліктер (бұдан əрі - ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты адамдары, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік қызметті көрсету үдерісіне қатысатын мемлекеттік органдар. 3. «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің аумақтық органдары (бұдан əрі – уəкілетті орган) Халыққа қызмет көрсету орталығы (бұдан əрі - ХҚКО) арқылы осы стандартқа 1-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша көрсетеді. 4. Көрсетілген мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Ішкі су көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі заңының 33 – бабының 4 тармақшасы; 2) Стандарттың; 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 20 маусымдағы № 677 қаулысымен бекітілген Кемелер экипаждарының ең аз құрамына қойылатын талаптары. 4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 8 шілдедегі № 781 қаулысымен бекітілген Ішкі су көлігіндегі кеме құжаттарының нысандарын, оларды беру жəне жүргізу қағидасы негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттік қызметті аяқтаудың нəтижесі Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік немесе бас тарту туралы дəлелденген жауапты қағаз тасығышта беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақысыз болып табылады. 2. Мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын талаптар 8. Мемлекеттік қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет алушы) көрсетіледі. 9. Мемлекеттік қызмет ХҚКО күн сайын сенбіні қоса алғанда дүйсенбіден бастап, демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, белгіленген жұмыс кестесіне сəйкес үзіліссіз сағ.9.00-ден 20.00-ге дейін ұсынылады. Қабылдау «электрондық» кезек тəртібімен, алдын ала жазылусыз жəне жедел қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттік қызметті көрсету тəртібі жəне қажет құжаттар туралы толық ақпарат, сондай-ақ оларды толтыру үлгілері: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің интернет-ресурсында: www. mtc.gov.kz («Көліктік бақылау комитеті» бөлімінің «мемлекеттік қызметтер» бөлімшесінде); ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжайы бойынша; ХҚКО ғимараттарында орналасқан стенділерінде; 1414 call-орталығында орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызметті алушы мемлекеттік қызметті алу үшін Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттарды ұсынады. 12. Мемлекеттік қызметті ұсыну мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген. 13. Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру Стандарттың 16-тармағында көзделген жағдайларда бас тартылады. 14. Мемлекеттік қызмет көрсетудің кезеңдері: 1) мемлекеттік қызмет алушы ХҚКО өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті тіркеуді жүргізеді, ХҚКО жинақтау бөлімінің қызметкері құжаттарды курьер арқылы уəкілетті органға тапсырады. ХҚКО құжаттар пакетін жөнелту фактісі мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде құжаттардың қозғалысын қадағалауға мүмкіндік беретін Штрихкод сканерінің көмегімен белгіленеді; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде алынған құжаттарды тіркейді, жəне басшыға немесе оның орынбасарына қарауға береді; 4) уəкілетті органның басшысы немесе оның орынбасары қарағаннан кейін құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығына/маманына жұмыс үшін жібереді; 5) Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы/маманы құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде өтініштерді қойылатын талаптарға сəйкестігіне қарайды, жəне Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманына жұмыс үшін жібереді; 6) Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы үш жұмыс күні ішінде ХҚКО келген өтінішті қарауды жүзеге асырады, жəне осы Регламентке 1-қосымша 3-кестесіне сəйкес кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігі немесе дəлелденген бас тартуды дайындайды, содан кейін уəкілетті органның басшысына қол қоюға жібереді; 7) уəкілетті органның басшысы бір жұмыс күні ішінде кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлікке немесе дəлелденген бас тартуға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жібереді; 8) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін ХҚКО-ға жібереді. Уəкілетті органнан мемлекеттік қызметтің дайын нəтижесін қабылдаған кезде ХҚКО Штрихкод сканерінің көмегімен келіп түскен құжаттарды белгілейді; 9) ХҚКО қызметкері мемлекеттік қызмет алушыға мемлекеттік қызметтің нəтижесін береді. 15. ХҚКО мемлекеттік қызметті көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүзеге асыратын адамдардың ең аз саны 1 адамды құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі іс-қимылдар (өзара іс-қимылдар) сипаттамасы 16. ХҚКО құжаттарды қабылдау ХҚКО қызметкерінің тегі, аты, əкесінің аты көрсетілген операциялық залда кедергісіз қызмет көрсету арқылы жүзеге асырылады. Мемлекеттік қызметті алушыға ХҚКО құжаттарды қабылдау кезінде мыналарды көрсете отырып, тиісті құжаттарды қабылдағаны туралы қолхат беріледі: сұрау салуды қабылдау нөмірі жəне күні; сұратылатын мемлекеттік қызметтің түрі; қоса берілген құжаттардың саны жəне атаулары; құжаттардың берілген күні (уақыты) жəне орындары; құжаттарды ресімдеуге өтінішті қабылдаған ХҚКО қызметкерінің тегі, аты, əкесінің аты; Мемлекеттік қызметті алушының аты, əкесінің аты, уəкілетті өкілдің аты, əкесінің аты жəне олардың байланыс телефондары. 17. Мемлекеттік қызметті көрсету үдерісінде мынадай ҚФБ іске қосылған: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтау бөлімінің қызметкері; 3) уəкілетті орган (оның филиалы) кеңсесінің қызметкері; 4) уəкілетті органның басшысы не оның орынбасарлары; 5) су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы/ көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің бастығы; 6) су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы/ көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің маманы; 7) курьер. 18. Əрбір ҚФБ бірізділігінің мəтіндік кестелік сипаттамасы жəне əрбір əкімшілік іс-қимылын орындау мерзімін көрсетумен əкімшілік іс-қимылдардың өзара іс-қимылдары (рəсімдері) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 19. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде əкімшілік іс-қимылдардың логикалық біркелкілігі арасындағы схема жəне ҚФБ осы Регламентке 2-қосымшада келтірілген. 20. Мемлекеттік қызмет алушының өтініші осы Регламентке 3-қосымшаға сəйкес рəсімделеді. «Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша 1-кесте. ҚФБ іс-əрекетін сипаттау

3-кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі

___________________________

___________________________

Функционалдық өзара іс-қимылдың диаграммасы

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 821 бұйрығымен бекітілген

Орналасқан жердің мекен-жайы (бақылау субъектісінің заңды мекен-жайы) _____________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ Тексерудің басталған күні_________________________________________________________

«Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызметрегламентіне 2-қосымша

«Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр А.ЖҰМАҒАЛИЕВ.

1-кесте. ҚФБ əрекетінің сипаттамасы

ЖСН _______________________________________________________________________

Талаптар тізбесі Ия Мемлекеттік қызмет көрсетудің бекітілген стандартының болуы Мемлекеттік қызмет көрсетудің бекітілген регламентінің болуы Мүмкіндігі шектеулі адамдардың мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алуы кезінде оларға қажетті жағдайлар жасау Көрсетілетін қызметті алушыларға мемлекеттік қызметтер көрсету тəртібі туралы қолжетімді нысанда толық жəне анық ақпарат ұсыну Мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы қызметкерлердің біліктілігін арттыру Көрсетілетін қызметті алушылардың шағымдарын «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген мерзімдерде қарауға жəне оларды қарау нəтижелері туралы хабардар ету Мемлекеттік қызмет көрсету мəселелері бойынша қызмет алушылар шағымдарының қарау мерзімдерін сақтау Көрсетілетін қызметті алушылардың сұрау салуы бойынша мемлекеттік көрсетілетін қызметтің орындалу сатысы туралы хабардар ету Көрсетілетін қызметті алушылардың бұзылған құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қалпына келтіруге бағытталған шараларды қолдану Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттары мен регламенттерінің қолжетімділігін қамтамасыз етуі Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын ішкі бақылау нəтижелері бойынша ақпараттың Агенттікке жəне оның аумақтық бөлімшелеріне ұсынылуын қамтамасыз етуі Мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі бірыңғай байланыс орталығына мемлекеттік қызметтер көрсету тəртібі туралы ақпаратты ұсыну Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын ішкі бақылауды жүргізу Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының жобасын жария талқылау үшін оны «электрондық үкіметтің» веб-порталында, өзінің интернет-ресурсында жəне (немесе) облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның, облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органының, қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл, ауылдық округ əкімінің интернет-ресурстарында орналастыру Көрсетілетін қызметті алушылардың мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының жобасы туралы хабардар етудің мерзімдерін сақтау Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының жобасын жария талқылаудың аяқталғаны туралы есеп жасау Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының жобасын жария талқылаудың аяқталғаны туралы есептің Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер туралы заңнамасына сəйкес келуі Мемлекеттік қызмет көрсетудің регламентін əзірлеу жəне бекіту мерзімдерін сақтау Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты бекітілген немесе өзгертілгеннен кейін оның көрсету тəртібі туралы ақпаратты жаңарту Электрондық үкіметтің» веб-порталында, интернет-ресурстарда жəне басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік қызметтер көрсету мəселелері жөніндегі қызмет туралы есепті орналастыру Көрсетілетін қызметті берушілердің, мүдделі жеке жəне заңды тұлғалардың қатысуымен мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы қызмет туралы есептерге жария талқылаулар өткізу Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасының қоғамдық мониторингі қорытындысын ескере отырып, мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын арттыру жөнінде шаралар қолдану Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заңнамасына сəйкес қызмет берушілердің міндеттерін орындау Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарының жобаларын жария талқылау тəртібі Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заңнамасына сəйкестігі Қазақстан Республикасының заңдарында тегін ұсынылуға кепілдік берілген мемлекеттік қызметтерді тегін негізде көрсету

Астана қаласы

«Жалға алынған ішкі суда жүзетін кемелерді жəне «өзен-теңіз» суларында жүзетін кемелерді жалға алынған шетел кемелерiнiң тiзiлiмiнде кемелерді мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламентіне 1-қосымша

Тексеруді тағайындау туралы акт _________________________________________ (№, күні) Бақылау субъектісінің атауы _________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________

№ 1 2 3

№821

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

6. Ұсынылған талаптарға құжаттар сəйкес келмесе немесе жетіспеген жағдайда өтініш берушіге құжаттарды қабылдауға бас тартылады. Өтініш берушінің талабы бойынша оған құжаттарды қабылдаудан бас тартуды дəлелді түрде жазбаша растау қағазын береді.

№ іс-əрекет ҚФБ атауы

1 ХҚКО қызметкері

Іс-əрекеттің атауы Кемелер экипажжəне оның сипаты дарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау; өтінішті қарау; тіркеу журналына өтінішті тіркеу; уəкілетті органға толық құжаттар тізбесін жəне өтінішін жіберу.

Негізгі үдерістің іс-əрекеті 2 3 ӨКБИ кеңсесі ӨКБИ бастығы (ӨКБИ филиалы) немесе оның орынбасарлары Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау, тіркеу журналына өтінішті тіркеу, сонымен қатар өтініштің төменгі оң бұрышына кіріс нөмірі жəне түскен мерзімі көрсетілген мемлекеттік тілдегі тіркеу мөртабаны қойылады

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беру туралы өтінішін қарау

(Соңы 16-бетте).

4 Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы Ұсынылған құжаттар тізбесі қойылатын талаптардың сəйкестігін қарау, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беруді келісу

5 Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлікті беру кітабына тиісті жазбаны енгізу, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлікті рəсімдеу.


16

www.egemen.kz

(Соңы. Басы 15-бетте). Аяқталу нысаны

Орындау мерзімі Келесі іс-əрекеттің нөмірі

Тіркеу журналына өтінішті тіркеу; уəкілетті органға құжаттарды жіберу

Жауапты орындаушының жəне орындау мерзімі қамтылған қарары бар құжаттар 1 күн 1 күн 8

20 минут 7

6 ӨКБИ бастығы немесе оның орынбасарлары

Тіркеу кітабына жазу, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлікті рəсімдеу 3 күн

ӨКБИ кеңсесі (ӨКБИ филиалы)

ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері Іс-əрекеттің атауы Кеме экипажының Кеме экипажының ең Кеме экипажының жəне оның сипаты ең аз құрамы аз құрамы туралы ең аз құрамы туралы куəлікке куəлікті ХҚКО курьер туралы куəлік қол қою арқылы беру беру Аяқталу нысаны Кемелер Кемелер экипаждарының экипаждарының ең аз құрамы ең аз құрамы туралы куəлікке туралы куəлік қол қойылған Орындау мерзімі 1 күн 1 күн

2-кесте. Қолдану нұсқалары. Негізгі үдеріс. Негізгі үдеріс ӨКБИ кеңсесі ӨКБИ бастығы (ӨКБИ филиалы) немесе оның орынбасарлары

ХҚКО қызметкері

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау; өтінішті қарау; тіркеу журналына өтінішті тіркеу;уəкілетті органға толық құжаттар тізбесін жəне өтінішін жіберу.

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау, тіркеу журналына өтінішті тіркеу, сонымен қатар өтініштің төменгі оң бұрышына кіріс нөмірі жəне түскен мерзімі көрсетілген мемлекеттік тілдегі тіркеу мөртабаны қойылады

Кемелер экипаждарының Кемелер экипаждарының ең аз ең аз құрамы туралы куəлік құрамы туралы куəлікті ХҚКО беру курьер арқылы беру

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беру туралы өтінішін қарау

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы Ұсынылған құжаттар тізбесі қойылатын талаптардың сəйкестігін қарау, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беруді келісу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы Беру кітабына тиісті жазбаны енгізу, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлікті рəсімдеу.

Кеме экипажының ең аз құрамы туралы куəлікке қол қою

3-кесте. Пайдалану нұсқалары. Баламалы үдеріс. ХҚКО қызметкері

Баламалы үдеріс немесе кеңейту ӨКБИ кеңсесі ӨКБИ бастығы (ӨКБИ филиалы) немесе оның орынбасарлары

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау; өтінішті қарау; тіркеу журналына өтінішті тіркеу;уəкілетті органға толық құжаттар тізбесін жəне өтінішін жіберу.

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру бойынша құжаттардың тиісті тізбесін жəне өтінішін қабылдау, тіркеу журналына өтінішті тіркеу, сонымен қатар өтініштің төменгі оң бұрышына кіріс нөмірі жəне түскен мерзімі көрсетілген мемлекеттік тілдегі тіркеу мөртабаны қойылады

Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беру туралы өтінішін қарау

Егер құжаттар тізбесін толықсыз ұсынғанда тіркеу журналына тиісті жазба енгізіп жəне мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауаппен құжаттарын қайтару. 7-1. Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беруден бас тартудың жазбаша қорытындысын өтініш берушіге жіберу

7. Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беруді бас тарту туралы жазбаша қорытындыны ХҚКО жіберу

6. Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін берудің бас тарту туралы қорытынды жазбаға қол қою

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы Ұсынылған құжаттар тізбесі қойылатын талаптардың сəйкестігін қарау, кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беруді келісу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін берудің бас тарту туралы жазбаша қорытындысын рəсімдеу

12 маусым 2013 жыл

12. Мемлекеттiк қызмет көрсету мерзімдері стандарттың 7-тармағында белгіленген. 13. Стандартың 16-тармағында көрсетілген жағдайларда темір жол жылжымалы құрамын тіркеу куəлігі берілмейді. 14. Мемлекеттік қызмет көрсету кезеңдері: 1) мемлекеттік қызметті алушы ХҚКО-ға өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті жəне қажетті құжаттар тізімін қабылдайды; өтінішті тіркейді, жинақтаушы бөлімнің қызметкері құжаттарды уəкілетті органға курьер арқылы жолдайды. ХҚКО–дан құжаттар пакетін уəкілетті органға жолдау фактісі мемлекеттік қызметті көрсету барысында құжаттар қозғалысын зерттеп отыратын штрихкод сакнері көмегімен бекітіледі; 3) уəкілетті орган (оның филиалы) кеңсесінің қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде қабылданған құжаттарды тіркейді жəне бастығы не оның орынбасарларына қарауға береді, сонымен қатар өтініштің оң жақ төменгі бұрышына мемлекеттік тілде келіп түскен күні мен кіріс нөмірі көрсетілген тіркеу штамп қойлады; 4) уəкілетті орган (оның филиалы) бастығы, не оның орынбасарлары құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу туралы өтінішті қарайды жəне Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығына жолдайды; 5) темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде ұсынылған құжаттар тізбесін қойылатын талаптарға сəйкестігін қарайды, темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеуді келіседі; 6) темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы тіркеу журналына тиісті жазу енгізеді, темір жол жылжымалы құрамын мемлекеттік тіркеу куəлігін рəсімдейді, Темір жол жылжымалы құрамының тізілімінде тіркейді; 7) уəкілетті орган (оның филиалы) бастығы, не оның орынбасарлары темір жол жылжымалы құрамы кепілін мемлекеттік тіркеу куəлігіне немесе дəлелді бас тартуына қол қояды жəне уəкілетті орган кеңсесіне жолдайды; 8) уəкілетті орган (оның филиалы) кеңсесінің қызметкері мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін курьер арқылы ХҚКО-ға жібереді. 9) ХҚКО мемлекеттік қызметті алушыға мемлекетті қызметтің нəтижесін береді. 15. ХҚКО-да мемлекеттік қызметті көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүргізетін адамдардың ең аз саны бір адамды құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі іс-əрекет (өзара іс-қимыл) тəртібін сипаттамасы 16. ХҚКО құжаттарды қабылдау ХҚКО қызметкерінің лауазымы, тегі, аты, əкесінің аты, сондайақ атқарылатын қызметі жəне тағайындалуы туралы ақпарат орналастырылған операциялық залда «тосқауылсыз қызмет көрсету» арқылы жүзеге асырылады. ХҚКО-ға құжаттарды тапсырған кезде мемлекеттік қызметті алушыға: сұрау салудың нөмiрi жəне қабылдау күнi; сұрау салынған мемлекеттiк қызметтiң түрi; қоса берiлген құжаттардың саны мен атаулары; құжаттар берiлген күні (уақыт) мен орны; құжаттарды ресiмдеуге өтiнiштi қабылдаған ХҚКО қызметкерінің тегi, аты, əкесiнiң аты; мемлекеттік қызметті алушының тегi, аты, əкесiнiң аты, уəкілетті өкілдің тегi, аты, əкесiнiң аты жəне олармен байланыс телефондарын көрсетумен, тиiстi құжаттарды қабылдағаны туралы қолхат берiледi. 17. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне қатысатын құрылымдық-функционалдық бірліктер: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтау бөлімшесінің қызметкері; 3) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері (оның филиалы); 4) уəкілетті орган басшысы, немесе оның орынбасары; 5) темір жол көлігінде бақылау бөлімінің басшысы; 6) темір жол көлігінде бақылау бөлімінің маманы; 7) курьер. 18. Осы регламенттің 1-қосымшасында əр ҚФБ əкімшілік процедураларының əрекеттесуінің жəне олардың қисынды реттілігінің əрбір əкімшілік процедураларды орындаудың уақыты көрсетілген кестедегі жазбаша сипаттамасына көрсететілген. 19. Осы регламенттің 2-қосымшасында ҚФБ мен мемлекеттік қызметті көрсету процедурасындағы іс-əрекеттердің логикалық реттілгінің арасындағы өзара байланысының сызбасы келтірілген.

Негізгі үдерістің іс-əрекеттері

Мемлекеттік қызмет көрсетудің үдерісі ӨКБИ кеңсесі ӨКБИ бастығы Су көлігіндегі (ӨКБИ филиалы) немесе оның бақылау орынбасарлары бөлімінің бастығы

1

Іс-əрекеттің №

2

ҚФБ атауы

ХҚКО қызметкері

Уəкілетті орган (филиалының) кеңсесі

Уəкілетті орган Темір жол бастығы не оның көлігіндегі орынбасарлары бақылау бөлімінің бастығы

Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

3

Іс-əрекеттің атауы жəне оның сипаттамасы

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті жəне қажетті құжаттар тізімін қабылдайды; өтінішті тіркейді,өтінішті жəне қажетті құжаттарды уəкілетті органға жолдайды

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті жəне қажетті құжаттар тізімін қабылдайды, тіркеу журналында өтінішті тіркеу,сонымен бірге өтініштің оң жақ төменгі бұрышында мемлекеттік тілде күні, кіріс нөмірі көрсетілген тіркеу мөртабаны қойылады

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті қарау

Тіркеу журналына тиісті жазу енгізу, темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу куəлігін, оның телнұсқасын ресімдеу, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу Мемлекеттік тізілімінде тіркеу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

4

«Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 3 - қосымша _________________________________бастығына (Комитеттің аумақтық органының атауы) __________________________________ (Т.А.Ə) ________________________________, (Т.А.Ə) Тұратын мекенжайы:

Аяқтау нысаны

1/2 жұмыс күн

6

Келесі ісəрекеттің нөмірі

8

7

6

7

Іс-əрекеттің атауы жəне сипаттамасы

Мемлекеттік қызметті алушыға мемлекетті қызметтің нəтижесін беру

Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін курьер арқылы ХҚКО-ға жіберу

Мемлекетті қызметтің нəтижесіне қол қою жəне уəкілетті орган кеңсесіне жолдау

Орындау мерзімдері

10 минут

Ұсынылған құжаттар тізбесінің қойылатын талаптарға сəйкестігін қарау, темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеуді (қайта тіркеуді), куəліктің телнұсқасын беруді келісу

Тіркеу журналда енгізілген тиісті жазу, ресімделген темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу куəлігі, куəлік телнұсқасы, Мемлекеттік тізілімде мəліметтер 1/4 жұмыс күн

1/2 жұмыс күн

Қол қойылған куəлік ,куəлігінің телнұсқасы немесе қағаз түрінде мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауап 1/4 жұмыс күн

1/4 жұмыс күн

Астана қаласы

«Темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр А. ЖҰМАҒАЛИЕВ. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 823 бұйрығымен бекітілген «Темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу» мемлекеттік қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Темір жол жылжымалы құрамын кепілін тіркеу» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрi – Регламент) Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Азаматтық кодексiнiң 308-бабына, «Жылжымалы мүлiк кепiлiн тiркеу туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 30 маусымдағы Заңына, «Темір жол жылжымалы құрамын тіркеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 17 қарашадағы № 1351 қаулысына (бұдан əрі – Қағида), «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің көліктік бақылау саласындағы мемлекеттік қызметтер стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2009 жылғы 29 қазандағы № 1710 қаулысымен бекітілген «Темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу» мемлекеттік қызмет стандартына (бұдан əрi – Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы регламентте келесі ұғымдар пайдаланылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – Қазақстан Республикасының жеке жəне заңды тұлғаларына олардың тіркелу орны бойынша берілген сенімгерлік басқармасы негізінде Қазақстан Республикасында тiркелген жеке жəне заңды тұлғалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағындағы шетелдiк заңды тұлғалар, шетел азаматтары, азаматтығы жоқ адамдар жəне халықаралық ұйымдар; 2) құрылымдық-функционалдық бірліктер (бұдан əрi – ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты қызметкерлері, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік органдар, мемлекеттік қызметті көрсетуге қатысатын ақпараттық жүйелер немесе жүйешелер. 3. «Темір жол жылжымалы құрамы кепілін тіркеу» мемлекеттік қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлiгi Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтардың қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» Республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрi – ХҚҚО) арқылы Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгi Көлiктiк бақылау комитетiнiң аумақтық органдарымен (бұдан əрi – уəкілетті орган) Стандартқа 1 жəне 2-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша көрсетеді. 4. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Азаматтық кодексiнiң 308-бабының; 2) «Жылжымалы мүлiк кепiлiн тiркеу туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 30 маусымдағы Заңының; 3) Стандарт; 4) Қағида негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттік қызметті аяқтау нысаны Темір жол жылжымалы құрамы кепілін мемлекеттік тіркеу куəлігін немесе қағаз түрінде мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақылы негізде көрсетіледі. Тіркеу алымы жергілікті бюджетке «Салық жəне бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының кодексінде (Салық кодексі) белгіленген ставкалар жəне тəртібі бойынша төленеді жəне мыналарды қамтиды: 1) жеке тұлғалардан – алымын төлеу күніне қолданыстағы бір айлық есептегіш көрсеткіш; 2) заңды тұлғалардан - алымын төлеу күніне қолданыстағы бес айлық есептегіш көрсеткіш. Кепілдің мемлекеттік тіркеуін растайтын құжаттың телнұсқасын беруге 0,5 айлық есептегіш көрсеткіш. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібінің талаптары. 8. Мемлекеттiк қызмет: 1) егер өтініш беруші жеке тұлға, соның ішіде жеке кəсіпкер болса мемлекеттік қызметті алушының тұратын жерінде; 2) өтініш беруші заңды тұлға болса заңды тұлға тіркелген жерінде көрсетіледі. 9. Мемлекеттік қызмет демалыс жəне мерекелік күндерді қоспағанда, үзіліссіз сағат 9.00-ден 20.00-ге дейін белгiленген жұмыс кестесiне сəйкес күн сайын дүйсенбіден бастап, сенбіні қосып алғанда көрсетіледі. Қабылдау «электрондық» кезек тəртiбiмен, алдын ала жазылусыз жедел қызмет көрсетусiз жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттiк қызмет көрсету тəртібі туралы толық ақпарат жəне қажетті құжаттар, сондай-ақ оларды толтыру үлгісі: 1) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлiгiнiң интернет-ресурсында www.mtc.gov.kz мекенжай бойынша («Көліктік бақылау комитеті» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» бөлімшесінде); 2) ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжай бойынша; 3) ХҚКО ғимаратында орналасқан стенділерде; 4) call-орталықта 1414 орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызметті алу үшін мемлекеттік қызметті алушы Стандартың 11 тармағына сəйкес құжаттарды тапсырады.

Негізгі үдерісі Уəкілетті орган бастығы не оның орынбасарлары

Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті жəне қажетті құжаттар тізімін қабылдайды, тіркеу журналында өтінішті тіркеу,сонымен бірге өтініштің оң жақ төменгі бұрышында мемлекеттік тілде күні, кіріс нөмірі көрсетілген тіркеу мөртабаны қойылады.

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамын мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті қарау.

Ұсынылған құжаттар тізбесінің қойылатын талаптарға сəйкестігін қарау, темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеуді (қайта тіркеуді), куəліктің телнұсқасын беруді келісу

Тіркеу журналына тиісті жазу енгізу, темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу куəлігін, оның телнұсқасын ресімдеу, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу Мемлекеттік тізілімінде тіркеу

Мемлекеттік қызметті көрсету нəтижесін курьер арқылы ХҚКО-ға жіберу

Мемлекетті қызметтің нəтижесіне қол қою

ХҚКО қызметкері

Уəкілетті орган (филиалының) кеңсесі

Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы, Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу (қайта тіркеу) туралы куəлігінің телнұсқасын алу туралы өтінішті жəне қажетті құжаттар тізімін қабылдайды; өтінішті тіркейді,өтінішті жəне қажетті құжаттарды уəкілетті органға жолдайды Өтінішті тіркеу, құжаттарды уəкілетті органға жолдау

«Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тіркеу» мемлекеттік қызметін көрсету регламентіне 2-қосымша Функционалдық өзара іс-қимыл диаграммасы ХҚКО қызметкері

Мемлекеттік қызметті көрсету үдерісі Уəкілетті орган Уəкілетті орган (филиалының) бастығы не оның кеңсесі орынбасарлары

Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Темір жол көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8147 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

2-кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі ХҚКО қызметкері

1. Өтінішті қабылдау жəне тіркеу

Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі Уəкілетті Уəкілетті Су көлігіндегі органның кеңсе органның бақылау қызметкері басшысы не бөлімінің оның бастығы орынбасары 2.Құжаттарды 3. Алынған 4. Шағын көлемді 5. Ұсынылған уəкілетті органға құжаттарды тіркеу кемелерді құжаттар тізбесін беру мемлекеттік талап тіркеу туралы сəйкестілігіне өтінішті қарау қарау ХҚКО жинақтаушы қызметкері

9. Өтініш берушіге кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын беру

2012 жылғы 27 қараша

№826

6. Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау жəне кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын ресімдеу

7. Кеме билетіне немесе кеме билетінің телнұсқасына қол қою

3-кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі ХҚКО қызметкері

1. Өтінішті қабылдау жəне тіркеу

Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі Уəкілетті Уəкілетті Су көлігіндегі органның кеңсе органның бақылау қызметкері басшысы не бөлімінің оның бастығы орынбасары 2.Құжаттарды 3. Алынған 4. Шағын 5. Ұсынылған уəкілетті органға құжаттарды көлемді құжаттар беру тіркеу кемелерді тізбесін талап мемлекеттік сəйкестілігіне қарау тіркеу туралы өтінішті қарау ХҚКО жинақтаушы қызметкері

9. Шағын көлемді кеме билетін беруден бас тарту туралы жазбаша шешімін өтініш берушіге беру

8. Шағын көлемді кеме билетін беруден бас тарту туралы жазбаша шешімін ХҚКО жіберу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

6. Ұсынылған құжаттар тізбесін талаптарына сəйкес емес немесе жетіспеген жағдайда өтініш берушіге құжаттарды қабылдаудан бас тартылады. Өтініш берушінің талабы бойынша оған құжаттарды қабылдаудан бас тартудың дəлелденген жазбаша растау қағазын береді.

7. Құжаттарды қабылдаудан бас тартудың дəлелденген жазбаша растау қағазына қол қою

«Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызмет регламентіне 2-қосымша Функционалдық өзара іс-қимыл диаграммасы Мемлекеттік қызмет көрсету процессі ХҚКО қызметкері

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы

8. Кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын ХҚКО жіберу

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

ХҚКО жинақтаушы қызметкері

Уəкілетті органның кеңсе қызметкері

Уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

Астана қаласы

«Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Шағын көлемді кемелердi мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. А. ЖҰМАҒАЛИЕВ.

«Шағын көлемді кемелердi мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламенті

1/4 жұмыс күн

9

5

Орындау мерзімін жəне жауапты атқарушысын камтитын қарары бар құжаттар

Куəлік ,куəлігінің телнұсқасы немесе қағаз түрінде мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауап

2 күн

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8149 болып енгізілді.

Министр

20 минут

Аяқтау нысаны

Орындау мерзімі

Қол қойылған кеме билеті немесе кеме билетінің телнұсқасы 1 күн

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 826 бұйрығымен бекітілген

Орындау мерзімдері

8

4

Кесте 2. Қолдану нұсқасы. Негізгі үдерісі

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы №823

3

Өтінішті тіркеу, құжаттарды уəкілетті органға жолдау

__________________ (қолы )

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8148 болып енгізілді.

2012 жылғы 27 қараша

2

5

Өтініш Сізден кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлігін беру бойынша мемлекеттік қызмет көрсетуіңізді сұраймын _______________________________________________________________ (кемені тіркеген порт жəне кеме атауы) 20__ жылғы ______________

2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібіне қойылатын талаптар. 9. Мемлекеттік қызмет демалыс жəне мереке күндерінсіз тəулік бойы ұсынылады. Қабылдау алдын ала жазылусыз жəне жедел қызмет көрсетусіз, кезек тəртібімен жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі туралы толық ақпарат, сондай-ақ Сертификатты толтыру үлгісі: 1) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлiгiнiң интернет-ресурсында www.mtc.gov.kz мекенжай бойынша («Көліктік бақылау комитеті» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» бөлімшесінде); 2) Стандартта 2-қосымшада көрсетілген құзыретті органдар ғимаратында орналасқан стенділерде; 3) 1414 call-орталығында 4) Стандартта орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері: Сертификат алушының өтініші келіп түскен сəттен бастап 1 сағат ішінде беріледі. 12. Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту негізі көзделмеген.

Кеме билеті немесе кеме билетінің телнұсқасы

«Шағын көлемді кемелердi мемлекеттiк тiркеу» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы

1-кесте. ҚФБ іс-əрекеттерінің сипаттамасы 1

Аяқталу нысаны

1. Жалпы ережелер 1. Осы «Жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификатын беру» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрi – Регламент) 2003 жылғы 4 шілдедегі «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 14-тармағының, «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі қаулысы (бұдан əрi – Стандарт) жəне «Қазақстан Республикасының аумағында жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификатын пайдалану қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2011 жылғы 23 ақпандағы № 87 бұйрығы (2011 жылы 12 сəуірде «Егемен Қазақстан» жəне 2011 жылы 30 сəуірде «Казахстанская правда» газеттерінде жарияланып, № 6817 нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелді) (бұдан əрi – Қағида) негізінде жүзеге асырылады. 2. Осы регламентте мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – бұл дара кəсіпкер, жеке жəне заңды тұлғалар; 2) жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификаты (бұдан əрі - сертификат) - Тəуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекеттердің аумақтарында жүк көлік құралдарын өлшеудің 2004 жылғы 16 сəуірде Чолпон-Ата қаласында жасалған халықаралық келісіміне қатысушы болып табылатын мемлекеттердің құзыретті органдары беретін көлік құралының салмақтық параметрлері туралы дəйекті деректерді қамтитын құжат. 3. «Жүк көлік құралдарына өлшеудің халықаралық сертификатын беру» мемлекеттік қызметі (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Стандартқа 2-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша көрсетіледі. 4. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңының 13-бабы 14-тармағы; 2) Стандарт; 3) Қағида негізінде көрсетіледі. 6 Мемлекеттік қызмет ақысыз негізде көрсетіледі. 7. Мемлекеттік қызметті аяқтаудың нысаны тасымалдаушы жəне/немесе жүргізушіге қағаз түрінде сертификат беру болып табылады. 8. Мемлекеттік қызмет өзге мемлекеттік органдардың қатысуынсыз көрсетіледі.

«Темір жол жылжымалы құрамының кепілін тiркеу» мемлекеттік қызметін көрсету регламентіне 1-қосымша

«Кемелер экипаждарының ең аз құрамы туралы куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 2 - қосымша Функционалдық əрекеттесудің диаграммасы ХҚКО қызметкері

«Жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификатын беру» мемлекеттік қызмет регламенті

№825

Астана қаласы

«Жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификатын беру» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Жүк көлік құралдарын өлшеудің халықаралық сертификатын беру» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

А. ЖҰМАҒАЛИЕВ.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 825 бұйрығымен бекітілген

1. Жалпы ережелер 1. Осы «Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі – Регламент) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 26-бабына, «Кемені, оның ішінде шағын көлемді кемені жəне оған құқықтарды мемлекеттік тіркеу қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 14 қыркүйектегі № 1058 қаулысына (бұдан əрі – Қағида), «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің көліктік бақылау саласындағы мемлекеттік қызметтер стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2009 жылғы 29 қазандағы № 1710 қаулысымен бекітілген «Шағын көлемді кемелерді мемлекеттiк тiркеу туралы» мемлекеттiк қызмет стандартына (бұдан əрі Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы регламентте мынадай ұғымдар қолданылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – жеке жəне заңды тұлға; 2) құрылымдық-функциялық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты адамдары, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік қызметті көрсету үдерісіне қатысатын ақпараттық жүйелер немесе кіші жүйелердің мемлекеттік органдары. 3. «Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызметті (бұдан əрі - мемлекеттік қызмет) Халыққа қызмет көрсету орталығы (бұдан əрі - ХҚКО) арқылы Стандартқа 1-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің аумақтық органдары (бұдан əрі – уəкілетті орган) көрсетеді. 4. Мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 26-бабының; 2) Стандарттың; 3) Қағиданың негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттiк қызметті көрстеу нəтижесі кеме билетiн немесе кеме билетiнің телнұсқасын беру немесе мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелденген жауап беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақылы болып табылады жəне Стандарттың 8-тармағының негізінде көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын талаптар 8. Мемлекеттiк қызмет жеке жəне заңды тұлғаларға (бұдан əрi – мемлекеттік қызметті алушылар) көрсетiледi. 9. Мемлекеттік қызмет ХҚКО арқылы демалыс жəне мереке күндерiн қоспағанда, дүйсенбіден бастап сенбі күнін қоса алғанда, күн сайын белгіленген жұмыс кестесіне сəйкес түскі асқа үзіліссіз сағат 9.00-ден сағат 20.00-ге дейін көрсетіледі. Қабылдау «электрондық» кезек тəртiбiмен, алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртiбi туралы толық ақпаратты, сондай-ақ олардың толтыру үлгілері: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің интернет-ресурсында www. mtс.gov.kz («Көлiктiк бақылау комитетi» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» кіші бөлімінде); ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжай бойынша; ХҚКО ғимараттарында орнатылған стенділерде; 1414 call-орталығында орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызметті алу үшін мемлекеттік қызметті алушы Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттар ұсынады. 12. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген. 13. Стандарттың 16-тармағында көзделген жағдайларда кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын беруден бас тартылады. 14. Мемлекеттік қызметті алушы өтінішпен келген сəттен бастап, мемлекеттік қызметтің нəтижелерін оған бергенге дейін мемлекеттік қызметті көрсетудің кезеңдері: 1) мемлекеттік қызметті алушы ХҚКО өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті тіркеуді жүргізеді, ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері құжаттарды уəкілетті органға береді. Құжаттарды ХҚКО уəкілетті органға жөнелту фактісі мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде құжаттардың қозғалысын бақылауға мүмкіндік беретін штрихкод Сканердің көмегімен тіркеледі; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде алынған құжаттарға тіркеу жүргізеді жəне басшыға не оның орынбасарына қарауға береді; 4) басшы не оның орынбасары қарағаннан кейін, құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығына/маманына тапсырады; 5) су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде өтінішті ұсынылатын талаптар сəйкестігіне қарайды жəне су көлігінде бақылау бөлімінің маманына тапсырады; 6) су көлігіндегі бөлімінің маманы төрт жұмыс күн ішінде ХҚКО түскен өтінішке қарауды жүзеге асырады жəне кеме куəлігін немесе кеме куəлігінің телнұсқасын ресімдеуге немесе дəлелденген бас тарту дайындайды, содан кейін уəкілетті орган басшысына қол қоюға жібереді; 7) уəкілетті органның басшысы бір жұмыс күн ішінде кеме куəлігіне немесе кеме куəлігінің телнұсқасына немесе дəлелденген бас тартуға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жібереді; 8) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері қызмет көрсету нəтижесін ХҚКО-ға жолдайды; уəкілетті органнан мемлекеттік қызмет көрсетудің дайын нəтижесін алу кезінде ХҚКО түскен құжаттарды штрихкодты Сканердің көмегімен тіркейді. 9) ХҚКО қызметкері мемлекеттік қызмет көрсету нəтижесін мемлекеттік қызмет алушыға ұсынады. 15. ХҚКО мемлекеттік қызметті көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүзеге асыратын адамдардың ең аз саны бір қызметкерді құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі əрекеттер (өзара іс-қимыл) сипаттамасы 16. ХҚКО қызметкерінің тегi, аты, əкесiнiң аты жəне лауазымы көрсетілген «тосқауылсыз қызмет көрсету» арқылы ХҚКО құжаттарды қабылдау операциялық залында жүзеге асырылады. ХҚКО құжаттарды қабылдаған кезде мемлекеттік қызметті алушыға мыналар көрсетілген тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат беріледі: сұрау салудың нөмірі жəне қабылдау күні; сұрау салынған мемлекеттік қызмет түрі; қоса берілген құжаттардың саны жəне атаулары; құжаттарды беру күні (уақыты) жəне орны; құжаттарды ресімдеу үшін өтінішті алған ХҚКО қызметкерінің тегі, аты жəне əкесінің аты; мемлекеттік қызмет алушының тегі, аты жəне əкесінің аты, уəкілетті өкілдің тегі, аты жəне əкесінің аты жəне олардың байланыс телефондары. 17. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне келесі ҚФБ іске қосылған: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері; 4) уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары; 5) су көлігіндегі бақылау басқармасының бастығы; 6) су көлігіндегі бақылау басқармасының маманы; 7) курьер. 18. Осы Регламентке 1-қосымшада əрбір əкімшілік іс-əрекетті орындау мерзімін көрсете отырып, əрбір ҚФБ-ның əкімшілік іс-қимылдарының (рəсімдерінің) реті мен өзара іс-қимыл жасасуының кестелік сипаттамасы келтірілген. 19. Осы Регламентке 2-қосымшада мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде əкімшілік ісқимылдардың қисынды реті мен ҚФБ-ның арасындағы өзара байланыстың сызбасы келтірілген. 20. Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу бойынша мемлекеттік қызметті алу үшін өтініш осы Регламентке 3-қосымшаға сəйкес рəсімделеді. «Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша 1-кесте. ҚФБ іс-əрекетін сипаттау Іс-əрекеттің № ҚФБ-ң атауы

Іс-əрекеттің атауы жəне оның сипаты

Жалпы үдерістің іс-əрекеті 2 3 4 ХҚКО Уəкілетті Уəкілетті жинақтаушы органның органның қызметкері кеңсе басшысы не қызметкері оның орынбасары Өтінішті Құжаттарды Алынған Шағын көлемді қабылдау жəне уəкілетті құжаттарды кемелерді мемлекеттік тіркеу органға беру тіркеу тіркеу туралы өтінішті қарау 1 ХҚКО қызметкері

Аяқталу нысаны

Орындау мерзімі Іс-əрекеттің атауы жəне оның сипаты

Орындау мерзімі мен жауапты орындаушы көрсетілген қарары бар құжаттар

Өтініш берушіге кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын беру

1 күн

1 күн

Кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын ХҚКО жіберу

Кеме билетіне немесе кеме билетінің телнұсқасына қол қою

5 Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау

Орындау мерзімі мен жауапты орындаушы көрсетілген қарары бар құжаттар 1 күн

6 Су көлігіндегі бақылауды жүзеге асыратын маман Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау. Кеме билетін немесе кеме билетінің телнұсқасын ресімдеу Ресімделген кеме билеті немесе кеме билетінің телнұсқасы 4 күн

«Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызмет регламентіне 3-қосымша __________________________________ (Уəкілетті органның атауы) БАСТЫҒЫ _________________________________ (тегі, аты, əкесінің аты) __________________________________ (тегі, аты, əкесінің аты) тұрғылықты мекен-жайы: __________________________________ (мекенжайы)

Өтініш Шағын көлемді кемені артық қосып жазуға қабылдауыңызды сұраймын. __________________________________________________________________жататын кеме (ұйымның атауы, заңды тұлғаның мекенжайы немесе жеке тұлғаның тегі, аты, əкесінің аты, туылған жылы, тұрғылықты мекенжайы, жұмыс орны, тел.) Кеме түрі__________________________________ Кеме № ________________________ Корпустың материалы __________________________________________________________ Ұзындығы, м _______________ Ені, м _______________ Борт биіктігі, м _____________ Шөгінуі: бос ________________________ толық жүкпен _______________________ Салынған жылы жəне орны ________________________________________________ Жолаушылар сыйымдылығы (адам) _____________ (жүксіз) Жүк көтергіштігі __________ Құтқару жабдықтары ______________________________________________ Су төгу құралы______________________ Белгі беру құралы__________________ Зəкірлік қондырғысы ________________ Өртсөндіргіш құрал-жабдығы ________________ Қозғалтқыш маркасы __________________ Қуаты_____________________ № ___________ Салынған жылы жəне орны ____________ Қозғаушы: түр _________ Саны ________ Жүзу ауданы __________________________________________________________________ Кеме тұратын орын ____________________________________________________________ «____»__________20__ ж _________________ (қолы) Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8155 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

№827

Астана қаласы

«Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр А. ЖҰМАҒАЛИЕВ. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 827 бұйрығымен бекітілген «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттік қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрi - Регламент) «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңына, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 11 мамырдағы № 493 қаулысымен бекітілген «Жүргізушілердің еңбегі мен тынығуын ұйымдастыру, сондай-ақ тахографтарды қолдану қағидасының» (бұдан əрі – Қағидалар) 53-тармағына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы», «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттік қызмет стандарты (бұдан əрi - Стандарт) негізінде əзірленді. 2. Осы Регламентте мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы (бұдан əрі - алушы) – жеке жəне заңды тұлғалар; 2) құрылымдық-функционалдық бірліктер (бұдан əрi - ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты адамдарды, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік қызметті көрсету үрдісіне қатысатын ақпараттық жүйелер немесе кіші жүйелер; 3) уəкілетті орган – Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті. 3. «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттік қызмет (бұдан əрі - мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлiгi Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтардың қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталығы» Республикалық мемлекеттік кəсіпорны (бұдан əрi – ХҚҚО) арқылы уəкілетті орган Стандарттың 2-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша көрсетеді. 4. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңының 9-бабының 3-тармағының 4) тармақшасы; 2) Стандарт; 3) Қағидалар негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттік қызмет ақысыз негізде көрсетіледі 7. Мемлекеттік қызмет мемлекеттік органдардың жəне өзге субъектілердің қатысуысыз көрсетіледі. 8. Мемлекеттік қызметті аяқтау қорытындысы электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтары тізбесіне енгізу туралы бұйрықтың көшірмесі немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауапты беру болып табылады. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібінің талаптары. 9. Мемлекеттік қызмет ХҚКО ғимараттарында мемлекеттік қызмет алушының мекенжайы бойынша көрсетіледі. 10. Мемлекеттік қызмет демалыс жəне мерекелік күндерді қоспағанда, үзіліссіз сағат 9.00-ден 20.00-ге дейін белгiленген жұмыс кестесiне сəйкес күн сайын дүйсенбіден бастап, сенбіні қосып алғанда көрсетіледі. Қабылдау «электрондық» кезек тəртiбiмен, алдын ала жазылусыз жедел қызмет көрсетусiз жүзеге асырылады. 11. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібі туралы толық ақпарат жəне қажетті құжаттар, сондай-ақ оларды толтыру үлгісі: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлiгiнiң интернет-ресурсында www. mtc.gov.kz мекенжай бойынша («Көліктік бақылау комитеті» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» бөлімшесінде); ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжай бойынша; ХҚКО ғимаратында орналасқан стенділерде; call-орталықта 1414 орналастырылған. 12. Мемлекеттік қызметті алу үшін алушы Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттарды тапсырады. 13. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген.

(Соңы 17-бетте).


(Соңы. Басы 16-бетте). 14. Алушы Стандарттың 11-тармағында көрсетілген құжаттарды ұсынбаған жағдайда мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартудың негізі болып табылады. ХҚКО қызметкері құжаттарды қабылдаудан бас тартқан жағдайда алушыға жетіспейтін құжаттар белгіленген қол хат беріледі. Уəкілеті орган ресімделген құжаттардың қателерін анықтаған, Стандарттың 11-тармағында көзделген құжаттардың толық ұсынылмаған жағдайда құжаттар топтамасын алғаннан кейін үш жұмыс күн ішінде бас тартудың жазбаша негіздемесін ХҚКО-на жолдайды. ХҚКО қызметкері оларды алғаннан кейін алушыға бір жұмыс күні ішінде хабарлайды жəне көліктік бақылау органның бас тарту туралы жазбаша негіздемесін береді. Егер алушы құжаттарды алуға мерзімінде жүгінбесе, ХҚКО оның бір ай бойы сақталуын қамтамасыз етіп, содан кейін көліктік бақылау органына жолдайды. 15. Мемлекеттік қызмет көрсету кезеңдері: 1) алушы ХҚКО-ға Стандартқа 3-қосымшаға сəйкес өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті тіркейді, ХҚКО жинақтаушы бөлімнің қызметкері құжаттарды уəкілетті органға жолдайды. ХҚКО–дан құжаттар пакетін уəкілетті органға жолдау фактісі мемлекеттік қызметті көрсету барысында құжаттар қозғалысын зерттеп отыратын штрихкод сакнері көмегімен бекітіледі; 3) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде қабылданған құжаттарды тіркейді жəне төраға немесе оның орынбасарларының қарауына береді; 4) уəкілетті органның төрағасы немесе оның орынбасарлары құжаттарды орындауға уəкілетті органның басқарма бастығына береді; 5) уəкілетті органның басқарма бастығы құжаттарды орындауға уəкілетті органның басқарма маманына береді; 6) уəкілетті органның басқарма маманы он күннің ішінде көліктік бақылау органынан ұсынылған құжаттарды қарап, қойылатын талаптарға сəйкес болған жағдайда сервистік орталықтары тізбесіне қосу туралы бұйрықты əзірлейді немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауапты береді; 7) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері мемлекеттік қызмет көрсетудің нəтижесін ХҚКО-ға жолдайды. Уəкілетті органнан Мемлекеттік қызметтің дайын нəтижесін қабылдау кезінде, ХҚКО қабылдаған құжаттарды штрихкод сканері арқылы бекітеді; 8) ХҚКО қызметкері алушыға мемлекеттік қызметтің нəтижесін – бұйрықтың көшірмесін немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелді жауапты жазбаша түрде береді. 16. ХҚКО-да мемлекеттік қызметті көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүргізетін адамдардың ең аз саны бір адамды құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі іс-əрекет (өзара іс-қимыл) тəртібін сипаттамасы 17. Құжаттарды қабылдау «тосқауылсыз қызмет көрсету» арқылы жүзеге асырылады. Алушыға тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат беріледі: 1) сұрау салудың нөмiрi жəне қабылдау күнi; 2) сұрау салынған мемлекеттiк қызметтiң түрi; 3) қоса берiлген құжаттардың саны мен атаулары; 4) құжаттар берiлген күні (уақыт) мен орны; 5) құжаттарды ресiмдеуге өтiнiштi қабылдаған ХҚКО қызметкерінің тегi, аты, əкесiнiң аты. Уəкілетті органға түскен өтініш жеке жəне заңды тұлғаларды тіркеу журналына тіркеледі, осыған қоса қазақ тілінде төменгі оң жақ бұрышына түскен күні мен кіріс нөмірі тіркейтін штампен басылады. 18. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне қатысатын ҚФБ: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтау бөлімшесінің қызметкері; 3) уəкілетті органның кеңсесі; 4) уəкілетті органның төрағасы немесе оның орынбасарлары; 5) уəкілетті орган басқармасының бастығы; 6) уəкілетті органы басқармасының маманы; 7) курьер. 19. Əрбір ҚФБ бірізділігінің мəтіндік кестелік сипаттамасы жəне əрбір əкімшілік іс-қимылын орындау мерзімін көрсетумен əкімшілік іс-қимылдарының өзара іс-қимылдары (рəсімдері) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 20. Мемлекеттік қызмет көрсету үрдісінде əкімшілік іс-қимылдардың логикалық біркелкілігі арасындағы схема жəне ҚФБ осы Регламентке 2-қосымшада келтірілген. «Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу» мемлекеттік қызмет регламенті 1 қосымша 1-кесте. ҚФБ əрекетінің сипаттамасы 1 2

Қызмет № ҚАБ атауы

3 Əрекет атауы жəне олардың сипаттамасы

5 Орындалу мерзімі

6 Келесі əрекет нөмірі 7 Əрекет атауы жəне олардың сипаттамасы

Негізгі үдеріс қызметі 2 3 Уəкілетті Уəкілетті органның органның кеңсесі төрағасы, немесе олардың орынбасарлары Қабылданған Уəкілетті Электрондық (цифрлы) құжаттарды органның тахографтар орнатуды тіркейді жəне басқарма жүзеге асыратын қарау үшін бастығына сервистік орталықтарының тізбесін басшыға немесе орындауға оның жібереді енгізу туралы бұйрық көшірмесін алу үшін жəне орынбасарына жібереді арызды қарау; арызды жəне толық құжаттар тізбесін көліктік бақылау органдарына жолдайды 1 ХҚО қызметкері

20 мин.

1-күн ішінде уəкілетті органға арыздың келіп түскен күнінен бастап 9

10 Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесін енгізу туралы бұйрықтың көшірмесін беру.

8 Аяқталу нысаны Электрондық (цифрлы) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне енгізу туралы бұйрықтың көшірмесі 9 Орындалу 20 мин. мерзімі

1-күн ішінде уəкілетті органға арыздың келіп түскен күнінен бастап 8

4 Уəкілетті органның басқарма бастығы

5 Уəкілетті органның маманы

Уəкілетті органның маманына орындауға жібереді

Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтардың тізбесін енгізу туралы бұйрығын даярлайды

1-күн ішінде уəкілетті органға арыздың келіп түскен күнінен бастап 7

8-күн ішінде уəкілетті органға арыздың келіп түскен күнінен бастап 6

Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтардың тізбесіне енгізу туралы бұйрығын ұсыну

1 күн

2-кесте. Пайдалану нұсқалары. Негізгі үдеріс. 1 ХҚО қызметкері

Электрондық (цифрлы) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесін енгізу туралы бұйрық көшірмесін алу үшін жəне өтінішті қарау; тіркеу журналына өтінішті тіркеу; арызды жəне толық құжаттар тізбесін уəкілетті органға жолдайды Электрондық (цифрлы) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтардың тізбесінің қатарына кіру бұйрығының көшірмесін беру

Негізгі үдеріс 2 3 Уəкілетті Уəкілетті органның органның кеңсесі төрағасы немесе оның орынбасарлары Қабылданған Уəкілетті құжаттарды органның тіркейді жəне басқарма қарастыру үшін бастығына басшыға немесе орындауға оның жібереді орынбасарына жібереді

4 Уəкілетті органның басқарма бастығы Уəкілетті органның маманына орындауға жіберіледі

5 Уəкілетті органның маманы

бекітілген «Өздігімен жүретін шағын көлемдi кемелердi басқару құқығына куəлiк беру» мемлекеттiк қызмет стандартына (бұдан əрі - Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы регламентте мынадай ұғымдар қолданылады: 1) мемлекеттік қызметті алушы – жеке тұлға; 2) құрылымдық-функциялық бірліктер (бұдан əрі – ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты адамдары, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері, мемлекеттік қызметті көрсету үдерісіне қатысатын ақпараттық жүйелер немесе кіші жүйелердің мемлекеттік органдары. 3. «Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру» мемлекеттік қызметті (бұдан əрі - мемлекеттік қызмет) Халыққа қызмет көрсету орталығы (бұдан əрі - ХҚКО) арқылы Стандартқа 1-қосымшада көрсетілген мекенжайлар бойынша Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің аумақтық органдары (бұдан əрі – уəкілетті орган) көрсетеді. 4. Мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 17-бабының; 2) Стандарттың; 3) Қағиданың негізінде көрсетіледі. 6. Мемлекеттiк қызметті көрсету нəтижесі өздігімен жүретін шағын өлшемдi кемелердi басқару құқығына куəлiк беру не мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дəлелді жауапты қағаз тасымалдағышта беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақысыз көрсетіледі. 2. Мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын талаптар 8. Мемлекеттік қызмет жеке тұлғаларға (бұдан əрi – мемлекеттік қызметті алушы) көрсетiледi. 9. Мемлекеттік қызмет ХҚКО арқылы демалыс жəне мереке күндерiн қоспағанда, дүйсенбіден бастап сенбі күнін қоса алғанда, күн сайын белгіленген жұмыс кестесіне сəйкес түскі асқа үзіліссіз сағат 9.00-ден сағат 20.00-ге дейін көрсетіледі. Қабылдау «электрондық» кезек тəртiбiмен, алдын ала жазылусыз жəне жеделдетілген қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. 10. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртiбi туралы толық ақпарат, сондай-ақ олардың толтыру үлгілері: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің интернет-ресурсында www. mtс.gov.kz («Көлiктiк бақылау комитетi» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» кіші бөлімінде); ХҚКО интернет-ресурсында www.con.gov.kz мекенжай бойынша; ХҚКО ғимараттарында орнатылған стенділерде; 1414 call-орталығында орналастырылған. 11. Мемлекеттік қызметті алу үшін мемлекеттік қызметті алушы Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттар ұсынады. 12. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген. 13. Стандарттың 16-тармағында көзделген жағдайларда өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беруден бас тартылады. 14. Мемлекеттік қызметті алушы өтінішпен келген сəттен бастап, мемлекеттік қызметтің нəтижелерін оған бергенге дейін мемлекеттік қызметті көрсетудің кезеңдері: 1) мемлекеттік қызметті алушы ХҚКО өтініш береді; 2) ХҚКО қызметкері өтінішті тіркеуді жүргізеді, ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері құжаттарды уəкілетті органға береді. Құжаттарды ХҚКО уəкілетті органға жөнелту фактісі мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде құжаттардың қозғалысын бақылауға мүмкіндік беретін штрихкод Сканердің көмегімен тіркеледі; 3) уəкілетті органның кеңсе қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде алынған құжаттарға тіркеу жүргізеді жəне басшыға не оның орынбасарына қарауға береді; 4) уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары қарағаннан кейін, құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығына/маманына тапсырады; 5) су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде өтінішті ұсынылатын талаптар сəйкестігіне қарайды жəне су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманына тапсырады; 6) су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы өтінішті қарайды жəне кеме жүргізушілерін өздігімен жүретін шағын көлемді кемені басқару құқығына аттестаттау бойынша емтихан тапсырудың мерзімін анықтайды, содан кейін емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны немесе дəлелденген бас тарту дайындайды, кейін уəкілетті орган басшыларына қол қоюға жібереді; 7) уəкілетті органның басшысы емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаға немесе дəлелді түрде бас тартуға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жолдайды; 8) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны немесе дəлелденген түрде бас тартуды ХҚКО-ға жолдайды; 9) емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны немесе дəлелді түрде бас тартуды ХҚКО алғаннан кейін, мемлекеттік қызметті алушыға хабарлайды жəне хабарламаны немесе дəлелденген бас тартуды жеке қатысуымен қол қою арқылы жəне жеке куəлікті немесе сенімхатты көрсету бойынша берілу жүзеге асырылады; 10) су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы өздігімен жүретін шағын көлемді кемені басқару құқығына аттестаттау бойынша емтихан өткізуді дайындайды, мемлекеттік қызмет алушы емтихан тапсыруды жүзеге асырады, емтихан тапсырылғаннан кейін, жеті жұмыс күн ішінде өздігімен жүретін шағын көлемді басқару құқығына куəлік беруді немесе дəлелденген бас тартуды ресімдейді; 11) уəкілетті органның басшысы бір жұмыс күні ішінде өздігімен жүретін шағын көлемді басқару құқығына куəлік беруге немесе дəлелді түрде бас тартуға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жолдайды; 12) уəкілетті орган кеңсесінің қызметкері мемлекеттік қызмет көрсетудің нəтижесін ХҚКО-ға жолдайды. Уəкілетті органнан мемлекеттік қызмет көрсетудің дайын нəтижесін алу кезінде ХҚКО түскен құжаттарды штрихкодты Сканердің көмегімен тіркейді; 13) ХҚКО қызмет көрсетудің нəтижесін мемлекеттік қызметті алушыға береді. 15. ХҚКО мемлекеттік қызмет көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүзеге асыратын тұлғалардың ең аз саны бір қызметкерді құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі іс-қимылдар (өзара іс-қимылдар) сипаттамасы 16. Қызметкердің тегi, аты, əкесiнiң аты жəне лауазымы көрсетілу арқылы құжаттарды қабылдау ХҚКО операциялық залында «тосқауылсыз қызмет көрсету» бойынша жүзеге асырылады. ХҚКО мемлекеттік қызмет алушыға мыналар көрсетілген тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат береді: сұрау салудың нөмірі жəне қабылдау күні; сұрау салынған мемлекеттік қызмет түрі; қоса берілген құжаттардың саны жəне атаулары; құжаттарды беру күні (уақыты) жəне орны; құжаттарды ресімдеуге үшін өтінішті алған ХҚКО қызметкерінің тегі, аты жəне əкесінің аты; мемлекеттік қызмет алушының тегі, аты жəне əкесінің аты, уəкілетті өкілдің тегі, аты жəне əкесінің аты жəне олардың байланыс телефондары. 17. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне мынадай ҚФБ іске қосылған: 1) ХҚКО қызметкері; 2) ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері; 3) Уəкілетті органның кеңсе қызметкері; 4) Уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары; 5) су көлігінде бақылау басқармасының бастығы; 6) су көлігінде бақылау басқармасының маманы; 7) курьер. 18. Осы Регламентке 1-қосымшада əрбір əкімшілік іс-əрекетті орындау мерзімін көрсете отырып, əрбір ҚФБ-ның əкімшілік іс-қимылдарының (рəсімдерінің) реті мен өзара іс-қимыл жасасуының кестелік сипаттамасы келтірілген. 19. Осы Регламентке 2-қосымшада мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде əкімшілік ісқимылдардың қисынды реті мен ҚФБ-ның арасындағы өзара байланыстың сызбасы келтірілген. 20. Шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркеу бойынша мемлекеттік қызметті алу үшін өтініш осы Регламентке 3-қосымшаға сəйкес ресімделеді. «Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша 1-кесте. ҚФБ іс-қимылын сипаттау

Электрондық (цифрлы) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтардың тізбесіне енгізу туралы бұйрығын дайындайды

Электрондық (цифрлы) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтардың тізбесінің қатарына кіру бұйрығын ұсыну

Ісəрекетттің № ҚФБ-ң атауы

Жалпы үдерістің іс-əрекеті 3 4

1

2

ХҚКО қызметкері

ХҚКО жинақтаушы қызметкері

Іс-əрекеттің Өтінішті атауы жəне қабылдау оның жəне тіркеу сипаты

«Электрондық (цифрлық) тахографтар орнатуды жүзеге асыратын сервистік орталықтарының тізбесіне қосу» мемлекеттік қызмет регламентіне 2-қосымша

Құжаттарды уəкілетті органға беру

Уəкілетті органның кеңсе қызметкері Алынған құжаттарды тіркеу

Аяқталу мерзімі

2 Уəкілетті органның кеңсесі

3 4 5 Уəкілетті Уəкілетті Уəкілетті органның органның органның маманы төрағасы немесе басқарма бастығы оның орынбасарлары

Орындау мерзімі Іс-əрекеттің атауы жəне оның сипаты Аяқталу нысаны Орындау мерзімі Іс-əрекеттің атауы жəне оның сипаты

Аяқталу нысаны

Уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру туралы өтінішті қарау

Орындау мерзімі мен жауапты орындаушы көрсетілген қарары бап құжаттар

Функционалдық өзара əрекеттестік диаграммасы 1 ХҚО қызметкері

Емтихан тапсырушыға емтихан өткізілетін мерзім туралы хабарлау

Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ХҚКО жіберу

Емтихан тапсырушы хабарланды

5

6

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Су көлігіндегі бақылауды жүзеге асыратын маман

Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау

Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау, емтихан тапсыру мерзімін анықтау, емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ресімдеу Орындау мерзімі Емтихан өткізу мен жауапты мерзімі туралы орындаушы ресімделген көрсетілген хабарлама қарары бар құжаттар

Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаға қол қою Қол қойылған Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарлама

Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру

Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті ХҚКО жіберу

Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікке қол қою

Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік

Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына жіберілген куəлік 2 күн

Қол қойылған өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік

Орындау мерзімі

Емтихан өткізуіне дайындық жүргізу. Емтиханды жақсы тапсырған кезден бастап, өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті ресімдеу Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына ресімделген куəлік

1 күн

7 күн

2-Кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі ХҚКО қызметкері

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8154 болып енгізілді.

1. Өтінішті қабылдау жəне тіркеу

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

17

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

№824

Астана қаласы

Мемлекеттік қызмет көрсетудің негізгі үдерісі ХҚКО Уəкілетті Уəкілетті Су көлігіндегі жинақтаушы органның кеңсе органның бақылау қызметкері қызметкері басшысы не бөлімінің оның бастығы орынбасары 2.Құжаттарды 3. Алынған 4. Өздігімен 5. Ұсынылған уəкілетті құжаттарды тіркеу жүретін шағын құжаттар тізбесін органға беру көлемді кемелерді талап басқару құқығына сəйкестілігіне куəлік беру қарау туралы өтінішті қарау

«Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлiк беру» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Өздігімен жүретін шағын көлемдi кемелердi басқару құқығына куəлiк беру» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

А.ЖҰМАҒАЛИЕВ.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 824 бұйрығымен бекітілген «Өздігімен жүретін шағын көлемдi кемелердi басқару құқығына куəлiк беру» мемлекеттiк қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі – Регламент) «Iшкi су көлiгi туралы» Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 6 шілдедегі Заңының 17-бабына, «Кеме жүргізушілерін шағын көлемді кемені басқару құқығына аттестаттау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2011 жылғы 27 маусымдағы № 715 қаулысына (бұдан əрі – Қағида), «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің көліктік бақылау саласындағы мемлекеттік қызметтер стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2009 жылғы 29 қазандағы № 1710 қаулысымен

9. Емтихан тапсырушыға емтихан өткізілетін мерзім туралы хабарлау

8. Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ХҚКО жіберу

7. Емтихан өткізу мерзімі туралы ресімделген хабарламаға қол қою

14. Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру

13.Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті ХҚКО жіберу

12. Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікке қол қою

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маманы

6. Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау, кеме жүргізушілерін шағын көлемді кемені басқару құқығына аттестаттау бойынша емтихан тапсыру мерзімін анықтау, емтихан өткізуіне дайындық жүргізу. Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ресімдеу 10. Кеме жүргізушілерін шағын көлемді кемені басқару құқығына аттестаттау бойынша емтиханға дайындық жүргізу, емтиханды жақсы тапсырған жағдайда, өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті ресімдейді.

3-Кесте. Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі Мемлекеттік қызмет көрсетудің балама үдерісі ХҚКО қызметкері

Өтінішке тіркеу жүргізеді

ХҚКО жинақтаушы қызметкері

2. Құжаттарды уəкілетті органға беру

Уəкілетті органның кеңсе қызметкері

Уəкілетті органның басшысы не оның орынбасары

3. Алынған 4. Өздігімен құжаттарды тіркеу жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру туралы өтінішті қарау

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Су көлігіндегі бақылауды бөлімінің маманы

5. Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау

6. Ұсынылған құжаттар тізбесін талап сəйкестілігіне қарау, емтихан тапсыру мерзімін анықтау, емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ресімдеу

9. Емтихан тапсырушыға емтихан өткізілетін мерзім туралы хабарлау

8. Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаны ХҚКО жіберу

7. Емтихан өткізу мерзімі туралы хабарламаға қол қою

13.Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті беруден бас тарту туралы жазбаша қорытындысын беру

12. Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті беруден бас тарту туралы жазбаша қорытындысын ХҚКО жіберу

11. Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті беруден бас тарту туралы жазбаша қорытындысына қол қою

10. Емтихан өткізуіне дайындық жүргізу. өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлікті беруден бас тарту туралы жазбаша қорытындысын ресімдеу

«Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 2- қосымша Функционалдық өзара іс-қимыл диаграммасы ХҚКОтың қызметкері

ХҚКО жинақтаушы қызметкері

Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісі Уəкілетті Уəкілетті органның кеңсе органның қызметкері басшысы не оның орынбасары

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің бастығы

Су көлігіндегі бақылау бөлімінің маман

туралы дəлелденген қағаз тасығыштағы жазбаша хабарламаға дайындайды, содан кейін уəкілетті органның басшысына қол қоюға жібереді; 8) уəкілетті органға келіп түскен күннен бастап екі жұмыс күні ішінде құжаттарды уəкілетті органның басшысы, куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе бас тарту туралы дəлелденген қағаз тасығыштағы мемлекеттік қызметті ұсыну жөніндегі жазбаша хабарламаға қол қояды жəне уəкілетті органның кеңсесіне жібереді; 9) уəкілетті органның кеңсе қызметкері көрсетілген мемлекеттік қызметтің нəтижесін ХҚКО жолдайды. Уəкілетті органнан мемлекеттік қызметтің нəтижесін қабылдаған кезде ХҚКО түскен құжаттарды штрихкод сканері көмегімен тіркеледі; 10) ХҚКО қызметкері куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе бас тарту туралы дəлелденген қағаз тасығыштағы мемлекеттік қызметті ұсыну жөніндегі жазбаша хабарламаны алушыға береді; 11) куəлiктердiң бланкiлерiн беру туралы хабарлама алған кезде, алушы мемлекеттік қызметке төлем төлеп жүргізеді жəне төленгені туралы түбіртекті ХҚКО ұсынады; 12) алушы ұсынған төленгені туралы түбіртекті ХҚКО қызметшісі тіркейді; 13) алушы ұсынған төленгені туралы түбіртекті ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері уəкілетті органға жібереді; 14) уəкілетті органның кеңсе қызметкері тіркеуді жүргізеді жəне төленгені туралы алынған түбіртекті уəкілетті органның көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің маманына жібереді; 15) төлегені туралы түбіртекті алғаннан бастап, уəкілетті органға уəкілетті органның көліккоммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің маманы бір жұмыс күні ішінде куəліктердің бланкілерін ХҚКО жолдайды; 16) ХҚКО қызметшісі алушыға куəліктердің бланкісін береді. 16. ХҚКО мемлекеттік қызмет көрсету үшін құжаттарды қабылдауды жүзеге асыратын ең аз адамдар санын бір қызметкер құрайды. 3. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі қызметтер (өзара əрекет етулер) сипаттамасы 17. ХҚКО-да құжаттар қабылдауды «кедергісіз қызмет көрсету» арқылы жүзеге асырылады. Алушыға мыналарды көрсете отырып, тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат беріледі: 1) сұрау салудың нөмірі жəне қабылданған күні; 2) сұрау салынған мемлекеттік қызмет түрі; 3) қоса берілген құжаттардың саны жəне атауы; 4) құжаттарды беру күні (уақыты) жəне орны; 5) құжаттарды рəсімдеуге өтінішті қабылдаған ХҚКО-ның қызметкерлерінің тегі, аты жəне əкесінің аты. 18. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде келесідей ҚАБ қатыстырылған: 1) ХҚКО қызметшісі; 2) ХҚКО жинақтаушы бөлімі инспекторы; 3) уəкілетті органның кеңсесі қызметкері; 4) уəкілетті орган бастығы; 5) көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімі бастығы; 6) көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімі маманы; 7) курьер. 19. Əрбір ҚФБ бірізділігінің мəтіндік кестелік сипаттамасы жəне əрбір əкімшілік іс-қимылын орындау мерзімін көрсетумен əкімшілік іс-қимылдардың өзара іс-қимылдары (рəсімдері) осы Регламентке 1-қосымшада келтірілген. 20. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісінде əкімшілік іс-қимылдардың логикалық біркелкілігі арасындағы схема жəне ҚФБ осы Регламентке 2-қосымшада келтірілген. «Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 1-қосымша Кесте 1. ҚФБ қозғалыс сипаттамасы Негізгі үдеріс іс-қимылдары 1

1

2

3

4

5

2

ҚАБ атауы

ХҚКО қызметкері

Уəкілетті органның кеңсесі

Уəкілетті органның басшылығы

Уəкілетті органның бөлім бастығы

Уəкілетті органның бөлім маманы

3

Қозғалыс жəне олардың сипаттамаларының атауы

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтініш қабылдау, өтінішті қарау, уəкілетті органға өтінішті жөнелту

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтініш қабылдау

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтінішті қарау

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтінішті қарау

Өтініштерді қарау жəне куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген жазбаша хатты даярлау, жəне уəкілетті органның басшылығының қол қоюына ұсыну

5

орындау мерзімі

20 мин.

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 1 жұмыс күні ішінде

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 1 жұмыс күні ішінде

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 1 жұмыс күні ішінде

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 2 жұмыс күні ішінде

6

Келесі қозғалыстың номері

10

9

8

7

6

7

Қозғалыс жəне олардың сипаттамаларының атауы

Куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген

ХҚКО куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген

Куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген

20 мин.

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 2 жұмыс күні ішінде

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 2 жұмыс күні ішінде

11

12

13

14

15

10 Қозғалыс жəне олардың сипаттамаларының атауы

Төлегені туралы түбіртекті қабылдау, қарау жəне төлегені туралы түбіртекті уəкілетті органға жіберу

Төлегені туралы түбіртекті қабылдау жəне уəкілетті органның маманына жолдау

Төлегені туралы түбіртек уəкілетті органға келіп түскеннен бастап бір жұмыс күні ішінде маман куəліктердің бланкілерін ХҚКО жіберу.

11 Орындау мерзімі

20 мин.

уəкілетті органға келіп түскеннен бастап 1 жұмыс күні ішінде

уəкілетті органға құжат келіп түскеннен бастап 1 жұмыс күні ішінде

12 Аяқталу мерзімі

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерді беру

«Өздігімен жүретін шағын көлемді кемелерді басқару құқығына куəлік беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 3- қосымша __________________________________ (Уəкілетті органныың атауы) БАСТЫҒЫ __________________________________ (тегі, аты, əкесінің аты) __________________________________ (тегі, аты, əкесінің аты) тұрғылықты мекенжайы: __________________________________ (мекенжайы) Өтініш Сізден мені кеме жүргізушілерін шағын көлемді кеменің ____ Кв. қозғалтқыш қуатымен басқару құқығына аттестаттау жүргізуіңізді сұраймын. Жүргізу тəжірибем бар. 20__ ж «____»__________

__________________ (қолы)

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2010 жылғы 10 желтоқсанда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8150 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 27 қараша

№828

8

Орындау мерзімі

Астана қаласы

«Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттiк қызмет регламентін бекiту туралы «Əкімшілік рəсімдер туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 27 қарашадағы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына жəне «Қазақстан Республикасы Көлiк жəне коммуникация министрлiгiнiң көліктік бақылау саласындағы мемлекеттiк қызмет стандарттарын бекiту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысына сəйкес бұйырамын: 1. Қоса берiлiп отырған «Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттiк қызмет регламенті бекiтілсін. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) заңнамада белгіленген тəртіппен: 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін; 2) оның Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын жəне Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация вице-министрі Қ.Б. Əбсаттаровқа жүктелсін. 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. Министр

9

Келесі қозғалыстың номері

А. ЖҰМАҒАЛИЕВ.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің 2012 жылғы 27 қарашадағы № 828 бұйрығымен бекітілген «Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттік қызмет регламенті 1. Жалпы ережелер 1. Осы «Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттік қызмет регламенті (бұдан əрі – Регламент) «Жол қауіпсіздігі туралы» Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 15 шілдедегі Заңының 7-1-бабының 7) тармақшасына, «Механикалық көлік құралдарын жəне олардың тіркемелерін міндетті техникалық байқауды ұйымдастыру жəне жүргізу қағидасын, механикалық көлік құралдарын жəне олардың тіркемелерін міндетті техникалық байқаудан өткізудің кезеңділігін, сондай-ақ техникалық байқаудың диагностикалық картасының нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 17 мамырдағы № 523 қаулысына (бұдан əрі - Қаулы), «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің көліктік бақылау саласындағы мемлекеттік қызмет стандарттарын бекіту жəне Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 5 қыркүйектегі № 1153 қаулысымен бекітілген стандартқа (бұдан əрі - Стандарт) сəйкес əзірленген. 2. Осы Регламентте мынадай түсініктер пайдаланылады: 1) Мемлекеттік қызметі алушы (бұдан əрі - алушы) техникалық байқаудың операторлардың тізіміне енгізілген техникалық байқаудың операторлары; 2) құрылымдық - функционалдық бірлігі (бұдан əрі – ҚФБ) – уəкілетті органдардың жауапты тұлғалары, мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелер, мемлекеттік органдар, мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне қатысатын ақпараттық жүйе немесе кіші жүйелер. 3. «Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттік қызметін (бұдан əрі – мемлекеттік қызмет) Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыруды бақылау жəне халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметін үйлестіру комитетінің «Халыққа қызмет көрсету орталықтары» республикалық мемлекеттік кəсіпорнының орталықтары (бұдан əрі – ХҚКО) арқылы Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің аумақтық органдары (бұдан əрі – уəкілетті орган) көрсетеді. 4. Көрсетілетін мемлекеттік қызметтің нысаны: автоматтандырылмаған. 5. Мемлекеттік қызмет: 1) «Жол қауіпсіздігі туралы» Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 15 шілдедегі Заңының 7-1-бабының 7) тармақшасы; 2) Қағидалар; 3) Стандарт негізінде көрсетіледі. 6. Көрсетілген мемлекеттік қызметтің нəтижесі механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн беру (бұдан əрі - куəлiктердiң бланкiлерi) немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы қағаз тасығышта дəлелденген жауапты беру болып табылады. 7. Мемлекеттік қызмет ақылы болып табылады. 8. Мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіне басқа мемлекеттік органдар жəне өзге субъектілер қатыспайды. 2. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртібіне қойылатын талаптар 9. Мемлекеттік қызмет мемлекеттік қызмет алушының тұрғылықты жері бойынша ХҚКО ғимараттарында көрсетіледі. 10. Мемлекеттік қызмет демалыс жəне мереке күндерін қоспағанда, дүйсенбіден бастап сенбiнi қоса алғанда, белгіленген жұмыс кестесіне сəйкес күн сайын, үзiлiссіз сағат 9.00-ден 20.00-ге дейін ұсынылады. Қабылдау «электрондық» кезек тəртібімен, алдын ала жазылусыз жəне жедел қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады. 11. Мемлекеттік қызмет көрсету тəртiбi туралы толық ақпарат жəне қажетті құжаттар, сондай-ақ олардың толтырылу үлгілері: Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің интернет-ресурсында: www. mtс.gov.kz («Көлiктiк бақылау комитеті» бөлімінің «Мемлекеттік қызметтер» бөлімшесінде); ХҚКО интернет-ресурсында мына мекен-жай бойынша: www.con.gov.kz; ХҚКО ғимараттарында орнатылған стенділерде; 1414 call-орталығында орналастырылған. 12. Мемлекеттік қызметті алу үшін мемлекеттік қызметті алушы Стандарттың 11-тармағына сəйкес құжаттарды ұсынады. 13. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдері Стандарттың 7-тармағында белгіленген. 14. Стандарттың 16-тармағында көзделген жағдайларда мемлекеттік қызмет беруден бас тартылады. 15. Мемлекеттік қызмет көрсетудің алушы өтініш берген сəттен бастап, мемлекеттік қызмет нəтижесін бергенге дейінгі кезеңдері: 1) алушы куəліктердің бланкілерінің қажетті саны көрсетілген еркін нысандағы өтінішті береді; 2) ХҚКО қызметкері алушы ұсынған құжаттарды тіркеуді жүргізеді; 3) ХҚКО жинақтаушы бөлімінің қызметкері алушы берген құжаттарды уəкілетті органға жібереді. ХҚКО-нан құжаттар пакетінің уəкілетті органға жіберілгендігі туралы фактісі штрихкодты сканердің көмегімен тіркеу арқылы, мемлекеттік қызмет көрсету үдерісіндегі құжаттар қозғалысын бақылауға пайдаланылады; 4) уəкілетті органның кеңсе қызметкері құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде алынған құжаттарға тіркеу жүргізеді жəне басшыға немесе оның орынбасарына қарауға береді; 5) уəкілетті органның басшысы немесе оның орынбасары қараған соң, құжаттардың уəкілетті органға келіп түскен күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде мемлекеттік қызмет көрсету үшін өтінішті уəкілетті органның көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімі бастығының қарауына жібереді; 6) уəкілетті органның көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің бастығы уəкілетті органға келіп түскен күннен бастап, бір жұмыс күні ішінде белгіленген талаптарға сəйкес ұсынылған құжаттарды уəкілетті органның көлік-коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің маманына қарауға жібереді; 7) уəкілетті органға келіп түскен құжаттарды уəкілетті органның көлік - коммуникация кешеніндегі бақылау бөлімінің маманы екі жұмыс күні ішінде, ХҚКО ұсынылған өтінішті қарауды жүзеге асырады жəне куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту

Кесте 2. Пайдалану нұсқалары. Негізгі үдеріс. Негізгі процестің қозғалысы 1

2

3

4

5

ХҚКО қызметкері

Уəкілетті органның кеңсесі

Уəкілетті органңың басшылығы

Уəкілетті органның бөлім бастығы

Уəкілетті органның бөлім маманы

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтініш қабылдау, өтінішті қарау, уəкілетті органға өтініш жіберу

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтініш қабылдау

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтінішті қарау

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн алуға өтінішті қарау

Өтініштерді қарау жəне куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе млекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген жазбаша хатты хабарламасын даярлау, жəне уəкілетті органның басшылығына қол қоюға беру

Куəлiктердiң бланкiлерiн беру немесе мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген жазбаша хат беру

ХҚКО куəлiктердiң бланкiлерiн беру болмаса мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген жазбаша хат беру

Куəлiктердiң бланкiлерiн беру болмаса мемлекеттік қызметті ұсынудан бас тарту туралы дəлелденген жазбаша хатына қол қою

Төлегені туралы түбіртекті қабылдау, қарау жəне төлегені туралы түбіртекті уəкілетті органға жіберу

Төлегені туралы түбіртекті қабылдау жəне уəкілетті органын маманына жолдау

Төлегені туралы түбіртек уəкілетті органға келіп түскеннен бастап бір жұмыс күні ішінде маман куəліктердің бланкілерін ХҚКО жібереді

Механикалық көлік құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерді беру

«Механикалық көлiк құралдары мен олардың тiркемелерiнiң мiндеттi техникалық байқаудан өткенi туралы куəлiктердiң бланкiлерiн техникалық байқау операторларына беру» мемлекеттік қызмет регламентіне 2-қосымша Функционалдық əрекетесудің диаграммасы 1 ХҚКО қызметкері

2 Уəкілетті органның кеңсесі

3 Уəкілетті органның басшысы

4 Уəкілетті органның бөлім бастығы

5 Уəкілетті органның бөлім маманы

Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2012 жылғы 14 желтоқсанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 8200 болып енгізілді.


18

www.egemen.kz

12 маусым 2013 жыл

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің бұйрығы 2012 жылғы 7 желтоқсан

№ 856

«Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 18 наурыздағы № 122-І бұйрығымен бекітілген, № 2810 тіркелген «Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау ережесін тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 31 тамыздағы № 324-І бұйрығына өзгерістер енгізу туралы «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабына сəйкес бұйырамын: 1. «Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 18 наурыздағы № 122-1 бекітілген, 2810 тіркелген «Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау ережесін тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 31 тамыздағы № 324-І бұйрығына (Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде №3069 тіркелген, 2004 жылғы 2 қазандағы «Официальная газета» № 40 (197) жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін: Тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1.Көрсетілген бұйрықпен «Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидалары бекітілсін»; Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникациялар министрінің 2004 жылғы 18 наурыздағы N 122-І бұйрығымен бекітілген, N 2810 нөмірімен тіркелген, Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау ережесін тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру ережесінде: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидаларында» 1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «1. «Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүкбагажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидалары (бұдан əрі - Қағида) Қазақстан Республикасының «Темір жол көлігі туралы» (бұдан əрі Заң) 2001 жылғы 8 желтоқсандағы заңына сəйкес əзірленді. 2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «2. Қағидалар тасымалдаушылардың «Темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүкбагажды тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген қағидаларын сақтауға бақылауды жүзеге асыру тəртібін анықтайды.»; 3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «3. Бақылау Заң талаптарына сəйкес көліктік бақылау органдарының лауазымды тұлғалары (бұдан əрі - лауазымды тұлғалар) жүзеге асырады.»; 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «4. Лауазымды тұлғалар жол жүру құжаттарын сату, ресімдеу жəне қайта ресімдеу, багажды жəне жүк-багажын ресімдеу мен тасымалдау тəртібінің шарттарының сақталуына бақылау жасауды жүзеге асырады.»; 5-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «5. Тексерулер жүргізу кезінде лауазымды тұлғалар өз құзыреті шегінде: 1) жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдауды ұйымдастырумен байланысты қызметті жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғалардан ақпарат пен мəліметтер сұрайды; 2) темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдауды ұйымдастыру саласында анықталған бұзушылықтарды жою туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес нұсқамалар береді; 3) темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажы тасымалдарын ұйымдастыруды реттейтін заңнамалық жəне өзге де нормативтік құқықтық кесімдерді бұзғаны үшін заңды жəне жеке тұлғаларды жауапқа тарту жөнінде тиісті органдарға ұсыныстар енгізеді.»; 5-1 тармақ алып тасталсын; 2 - тараудың атауы мынадай редакцияда жазылсын: «2. Жолаушылар тасымалын бақылауды жүзеге асыру тəртібі»; 6-тармақтың: 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «1) Темір жол көлігі тасымалдаушыларының жəне ұйымдарының жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидаларын сақтау»; 7) тармақша алып тасталсын; 9) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «9) ішкі жабдықтың жəне алмалы-салмалы мүкəммалдың жай-күйі, жылыту, жарықтандыру, желдету жəне салқындату жүйесінің жұмысқа қабілеттілігі»; 11) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: «11) жолаушылардағы жол жүру құжаттарының (билеттердің), жолаушылар ұсынған жол жүру құжаттарының жол жүріп келе жатқан вагондардың санатына сəйкестігі»; 7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «7. Жолаушылар поездарын тексеру Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті аумақтық органдарының басшысы немесе оның міндеттерін атқаратын тұлғамен бекітілетін осы қағиданың 1-қосымшасына сəйкес үлгі бойынша жүргізіледі. Тексеруді тағайындау туралы актіні осы қағидаларға 2-қосымшасға сəйкес нысаны бойынша Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің немесе оның аумақтық органының басшысы береді». 8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «8. Лауазымды тұлғалардың жолаушы поездарына тексеру жүргізу тəртібі мынадай ретпен жүзеге асырылады: 1) жолаушылар поезын (жолаушы, багаж, почта-багаж, почта немесе қызметтік вагондарды) тексеру алдында лауазымды тұлғалар қызметтік куəлігін жəне осы поезды тексеруді тағайындау туралы актіні көрсетеді, бұл ретте жолаушы поезының бастығын (жолаушы, багаж, почта-багаж, почта немесе қызметтік вагондардың қабылдаушы-тапсырушысын) тексерудің басталғаны туралы хабардар етеді; 2) поездардың жолаушы вагондарындағы жолаушылардың жол жүру құжаттарын тексеруді лауазымды тұлғалар поезд жөнелту жəне/немесе құрау станциясынан жүріп өткеннен кейін бастайды; 3) тексеру жолаушы поезының тексеріліп жатқан құрамының барлық вагондарында билетсіз жолаушының жүріп өтуін жəне рəсімделмеген багаж бен жүк-багажын алып жүруді болдырмау бөлігінде жүзеге асырылады; 4) жолаушылар вагондардың барлық үлгілерінде билетсіз жолаушылар анықталған кезде лауазымды адамдар осы қағидаға 3-қосымшаға сəйкес нысанын бойынша тексеру нəтижесі туралы акт жасайды; 5) тексеру барысында анықталған барлық бұзушылықтар поездың (вагонның) рейстік журналында бейнеленеді; 6) темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды тасымалдау қағидаларының 245-тармағындағы талаптарына сəйкес жолаушыны көліктен түсіру бойынша шараларды қабылдайды»; 3 - тараудың атауы мынадай редакцияда жазылсын: «3. Багаж, жүк-багажы тасымалдарын бақылауды жүзеге асырудың тəртібі»; 10 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «10. Жолаушы, багаж, почта-багаж жəне почта вагондарының жол жүруі кезінде багаж, жүкбагажы тасымалдарының ұйымдастырылуын бақылауды жүзеге асырғанда лауазымды тұлғалар: 1) тасымалданатын багаждың жəне жүк-багажының ілеспе құжаттарға сəйкестігін, сондай-ақ қауіпті заттар жəне багаж немесе почта-багаж вагонында тасымалдауға тыйым салынған заттар болып табылатын бұйымдардың бар болуын тексереді; 2) багаж, почта-багаж жəне почта вагонында бөгде (жүріп өтуге құқық беретін құжаттарсыз) тұлғалар анықталған кезде акт (1-қосымша) жасайды, онда вагонды қабылдаушы-тапсырушының (немесе тасымалдауға жауапты тұлғаның) деректері, анықталған билетсіз жолаушылар саны көрсетіледі, олардан айыппұл өндіріп алынады. Вагонды қабылдаушы-тапсырушының (немесе тасымалдауға жауапты тұлғаны) билетсіз жолаушылар алып жүргені үшін Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 479 бабының 3) немесе 4) тармақшаларына сəйкес əкімшілік жауапкершілікке тартады; 3) тиісті ресімдеусіз тасымалдауға қабылданған багажды жəне жүк-багажын анықтаған кезде анықталған бұзушылық туралы багаж немесе почта-багаж вагонының рейстік журналында жазу жазып, оны одан əрі ресімдеу үшін жақын арадағы темір жол станциясының багаж бөлімшесіне тапсыру жөнінде шаралар қабылдайды; 4) «Темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды тасымалдау қағидаларын темір жол көлігі тасымалдаушылары мен ұйымдарының сақтауын тексереді.»; 4 - тараудың атауы мынадай редакцияда жазылсын: «4. Арнайы вагондарды тексеруді жүзеге асыру тəртібі»; 14 - тармақ мынадай редакцияда жазылсын: «14. Қызметтік, қызметтік-техникалық вагондарды тексеру кезінде жолаушыларда жолаушы поезы құрамындағы вагонды пайдалану жəне оларда жол жүру құқығын белгілейтін құжаттардың бар болуы тексеріледі. Вагонда бөгде (жол жүруге құқық беретін құжаттарсыз) тұлғалар анықталған кезде тексеру актісі жасалады. Вагонның жолсерігі де (не тасымалдау үшін жауапты тұлға) билетсіз жолаушыларды алып жүргені үшін Қазақстан Республикасы «Əкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 479 бабының 3) немесе 4) тармақшаларына сəйкес əкімшілік жауапкершілікке тартады.»; 17-тармақтың 1-абзацы мынадай редакцияда жазылсын: «17. Лауазымды адамдар жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау бұзушылықтарын анықтаған жағдайда»: 1) тексеру актісін жасауы;»; 1,2,3-қосымшалары осы бұйрықтың 1,2,3-қосымшасына сəйкес редакциясында жазылсын. 2. Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрлігінің Көліктік бақылау комитеті (Б.Ш. Əбішев) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде мемлекеттік тіркелу үшін ұсынуды қамтамасыз етсін. 3. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң күшіне енеді. Министр

А.ЖҰМАҒАЛИЕВ.

Қазақстан Республикасы Көлік жəне коммуникация министрінің бұйрығына 1-қосымша «Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» қағидаларына 1-қосымша нысан «Бекітемін» Қазақстан Республикасының Көлік жəне коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің басшысы ────────────────── жолаушы поездарын тексерудің 20___жылғы ______ айына арналған Жоспар-кестесі №

Іс-шараның атауы

Тексеру күні

Тексерушілердің Т.А.Ə.

«Жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажды темір жол көлігімен тасымалдау қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 14 шілдедегі № 799 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды жəне жүк-багажын тасымалдау қағидаларын тасымалдаушылардың сақтауын бақылауды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» қағидаларына 3-қосымша нысан Тексеру нəтижелері туралы акт №_____

Астана қаласы

Тексеру нəтижелері

20____ жылғы «___» _____________ мынадай лауазымды адамдардың қатысуымен _____________________________________________________ (тегі, аты, əкесінің аты, лауазымы, куəлік №) __________________________________________________________________ (тексерушінің тегі, аты, əкесінің аты, куəлік № көрсетілсін) ______________________________________________________құрамындағы ____________________________________________________қатынасындағы № _____________ жолаушы поезын (вагонын) тексеру барысында № ___________ вагонда (), учаскеде ____________________________ мыналар анықталды:___________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________ (тексерушілердің Т.А.Ə. жəне қолдары) ТАНЫСТЫМ: ______________________________________________________________ (поезд бастығының жəне вагон жолсерігінің Т.А.Ə. жəне қолдары) Актінің екінші данасын алдым ____________________________________ (қолы, Т.А.Ə.) Бұйрық Қазақстан Республикасының Əділет министрлігінде 2013 жылғы 17 қаңтарда Нормативтік құқықтық келісімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №8280 болып енгізілді.

Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің бұйрығы 2012 жыл 10 тамыз

№210

Астана қаласы

Экологиялық статистика бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабының 2) жəне 7) тармақшаларына сəйкес, бұйырамын: 1. Мыналар: 1) «Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған шығындар туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны (коды 1411104, индексі 4-ҚО, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 1-қосымшасына сəйкес; 2) «Қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған шығындар туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1411104, индексі 4-ҚО, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 2-қосымшасына сəйкес; 3) «Коммуналдық қалдықтарды жинау жəне шығару туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны (коды 1431104, индексі 1-қалдықтар, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 3-қосымшасына сəйкес; 4) «Коммуналдық қалдықтарды жинау жəне шығару туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1431104, индексі 1-қалдықтар, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 4-қосымшасына сəйкес; 5) «Қалдықтарды іріктеу, пайдаға асыру жəне сақтау туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны (коды 1441104, индексі 2-қалдықтар, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 5-қосымшасына сəйкес; 6) «Қалдықтарды іріктеу, пайдаға асыру жəне сақтау туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1441104, индексі 2-қалдықтар, кезеңділігі жылдық) осы бұйрықтың 6-қосымшасына сəйкес; 7) «Атмосфералық ауаны қорғау туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысаны (коды 1421103, индексі 2-ТП (ауа), кезеңділігі жартыжылдық, жылдық) осы бұйрықтың 7-қосымшасына сəйкес; 8) «Атмосфералық ауаны қорғау туралы есеп» жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың статистикалық нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулық (коды 1421103, индексі 2-ТП (ауа), кезеңділігі жартыжылдық, жылдық) осы бұйрықтың 8-қосымшасына сəйкес бекітілсін. 2. Мыналардың: 1) «Экологиялық статистика бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 13 шілдедегі № 180 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6399 болып тіркелген, 2010 жылғы 25 қыркүйектегі № 253-254 (26314-26315) «Казахстанская правда» газетінде жарияланған); 2) «Экологиялық статистика бойынша жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандары мен оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2010 жылғы 13 шілдедегі № 180 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі төрағасының 2011 жылғы 15 тамыздағы № 228 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7174 болып тіркелген, 2011 жылғы 19 қазандағы № 503-504 (26896) «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған)