Page 1

Бїгінгі нґмірде: Жаѕа экономикалыќ шаралар – ўлттыќ мїддені ќорєау

№166 (28644) 2 ҚЫРКҮЙЕК СƏРСЕНБІ 2015 ЖЫЛ

5-бет

Ешкім де мемлекет назарынан тыс ќалмайды 9-бет Апта таєы алаѕдаумен ґтті 11-бет Талапкерлерге Тїркия гранты берілді 16-бет

Ќазаќстан-Ќытай:

БАЙЛАНЫСТЫЅ ЖАЅА КЕЗЕЅІНЕ БЕТБЎРЫС

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытай Халық Республикасына мемлекеттік сапары жалғасуда. Сапар аясында Елбасы ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен кездесіп, бірқатар екіжақты құжаттарға қол қойды. Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан» – Бейжіңнен.

Қазақстан Президентінің ұшағы Қытай астанасы Бейжіңге

жексенбінің кешінде табан тіреген болатын. «Ерте тұратын елдің» əдетімен екіжақты кездесулер дүйсенбі күні ертемен басталды. Яғни, аптаның алғашқы күнінен-ақ, Елбасының тығыз

Бірќатар ґзекті мəселелерді талќылады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Түрік Республикасының Президенті Реджеп Тайып Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Мемлекеттер басшылары Қазақстан мен Түркия арасындағы екіжақты өзара іс-қимылдың ахуалы мен перспективаларын, сондай-ақ, бірқатар өңірлік жəне халықаралық мəселелерді талқылады. Екі ел лидерлері əлемдік қоғамдастықтың халықаралық

терроризмге қарсы күрестегі күшжігерін қолдайтындарын айтты. Сонымен қатар, тараптар Түркітілдес елдердің Мемлекет басшыларының 11 қыркүйекте Астанада өтетін бесінші саммитінің маңыздылығын атап өтті. Əңгімелесуге түрік тарапы бастамашы болды.

Ерекше оќиєа екенін атап ґтті

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ғарышкер-сынақшы Айдын Айымбетовпен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Мемлекет басшысы əңгіме барысында А.Айымбетовтің алдағы ғарышқа сапары отандық ғарыш саласының одан əрі дамуына серпін беретін жəне Қазақстанның халықаралық аренадағы имиджін нығайтуға қызмет ететін айшықты оқиға екенін атап өтті. А.Айымбетов сенім білдіргені

үшін Мемлекет басшысына алғыс айтты жəне ұшуға дайын екенін мəлімдеді. Соңында Қазақстан Президенті ғарышкердің Халықаралық ғарыш стансасына экспедициясы табысты болуына жəне оның алдына қойылған барлық міндеттің орындалуына тілектестігін білдірді.

Сенат жўмысындаєы басым баєыт

Қазақстан Республикасының бесінші шақырылған Парламентінің бесінші сессиясының ашылуына орай Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың институттық реформаларын заңнамалық тұрғыда қамтамасыз ету мəселелері бойынша жоғарғы Палатаның Бюро мүшелері жəне Аппаратының басшы қызметкерлерімен кеңес өткізді, деп хабарлады Сенаттың баспасөз қызметі.

«Жуырда өткен Конституцияның 20 жылдығына арналған халықаралық конференцияда сөйлеген сөзінде Президент алдағы үш-төрт жыл ішінде Ұлт жоспарын заңнамалық қамту мақсатында жетпістен

астам заң қабылдау жоспарланып отырғанын, оның ішінде жыл соңына дейін 57 заң қабылдау қажеттігін айтып өтті», – деді Қ.Тоқаев.

(Соңы 4-бетте).

жұмыс кестесі басталып кетті. Іргелес көршіміз əрі сыртқы саудада айрықша басымдыққа ие стратегиялық əріптесіміз Қытай Халық Республикасы басшылығы қазақстандық делегацияны жылы шыраймен қарсы алды. Алдымен Бейжіңдегі Бүкілқытайлық халық өкілдері жиыны ғимараты алдында Қазақстан Президентінің келуіне орай арнайы салтанатты

жиын өтті. Онда, əдеттегідей, Қытайдың құрметті қарауылы сап түзеп, оркестрдің сүйемелдеуімен екі елдің əнұрандары шырқалды. Зеңбіректерден отшашу атылды. Тіпті, қолдарына қос елдің туын ұстаған қытайлық бүлдіршіндердің Қазақстан Президентін жамырай шулап қарсы алғаны да салтанатты жиынның шырайын аша түсті. Ал бұл күндері Бейжіңнің бас

көшелерінде Аспанасты елінің қызыл туымен қатарласа қазақтың көк туы да желбіреп тұрды.

Сенімді серіктес Салтанатты рəсімнен соң Президент Нұрсұлтан Назарбаев ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен кеңейтілген құрамда кездесу өткізді. Бұл екі ел басшысының

Ќазаќстанныѕ БАЌ ґкілдеріне арналєан брифинг Бейжіңдегі брифинг барысында Елбасы ҚХР-ға мемлекеттік сапардың маңызы жоғары екенін атап өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.

Əлемдік экономика дағдарысты бастан өткеріп жатқан бүгінгі уақытта əлемдік қаржы институттарының инвестициялық мүмкіндіктері айтарлықтай азайды. Осындай жағдайда Қытаймен өзара іс-қимыл біз үшін күрделі кезеңді еңсерудің қолайлы мүмкіндігі болып саналады, деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев сондай-ақ журналистерге ҚХР төрағасы Си Цзиньпинмен кездесу барысында жасалған екіжақты келісімдер туралы айтып берді. Солардың ішіндегі ең ірі жобаларда Павлодар

алюминий зауытының өндіріс қуатын 150 мың тоннаға жеткізу, Маңғыстау облысында мұнай-газ жабдықтарын шығаратын зауыт құрылысын салу қарастырылады. Мемлекет басшысы сапардың өзге де қырларына тоқтала келіп, екінші дүниежүзілік соғыстың нүктесі нақ осы Қытайда қойылғанын атап көрсетті. Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстандағы маңызды оқиғаға да тоқталып, депутаттарды Парламент сессиясының ашылуымен құттықтады. Мен біздің парламентшілерге табыс тілеймін, оларға бес

институттық реформаны заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз ету үшін белсене жұмыс істеуге тура келеді. Жыл аяғына дейін 57 заңнамалық акт қабылдау жоспарлануда. Біздің парламенттік фракциялар бұл міндетке зор жауапкершілікпен қарап, елдегі маңызды жаңғырту ісіне өз үлесін қосады деп ойлаймын, деді Қазақстан Президенті. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы қазақстандықтарды Білім күнімен құттықтады. Бүгін 7,5 мың мектеп 2,6 миллион балаға есігін ашты, соның 300 мыңы – бірінші сынып оқушылары. Біз оларға менің жеке құттықтауыммен бірге Отанымыз туралы кітап сыйладық, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан».

Сессияның ашылуы салтанатты түрде жарияланғаннан кейін еліміздің Əнұраны орындалды. Одан əрі Мəжіліс Төрағасы əріптестерін жақсы демалып келулерімен құттықтай отырып, енді Елбасының

тапсырмасына сəйкес заң шығару жұмыстарының қауырт ке зеңі басталатынын айтты. «Қазіргі таңда біздің алдымызда Елбасының жүктеген міндеттері бойынша орасан зор жауапты жұмыстар тұр. Олар Парламенттің қос палатасы мүшелерінен үйлесімді, бірлескен жəне ұйымшылдықты

сапармен келген мемлекеттің басшысы осы Қытай Төрағасы Си Цзиньпин болып еді. Қалай болғанда да, бүгінде осынау алып көршімізбен алыс-берісіміз мол, байланысымыз бекем. Осы жолғы сапарда да ел экономикасы үшін маңызы зор біраз мəселе күн тəртібіне шықты. (Соңы 2-бетте).

Єарышкерлерге аќ жол тіледі Ержан БАЙТІЛЕС, «Егемен Қазақстан».

Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев Байқоңыр қаласына арнайы іссапармен келді. «Союз ТМА 18-М» кемесімен ғарышқа сапар шегетін экипаж мүшелерімен кездесті. Мемлекет басшысының тапсырмасымен экипаж командирі Сергей Волков, бортинженерлер қазақстандық Айдын Айымбетов пен даниялық

Андреас Могенсенмен пікірлесіп, сəтті сапар тіледі. – Бүгін елің мен Елбасының атынан арнайы келіп, сапарыңа сəттілік тілеп отырмыз. Тоқтар Əубəкіров, Талғат Мұсабаев секілді алдыңғы толқын ағаларыңның жолын жалғап, елің мен ұлтыңның абыройын көтергелі отырсың. Мақсатмұратың оңынан орындалсын. Биыл – Қазақстан үшін өте мерейлі жыл. (Соңы 6-бетте).

 Мемлекет мерейі

Ай мен Айдын

істер күтеді. Сонымен қатар, əрқайсымыздан жауапкершілік пен жоғары кəсібилікті талап етеді», – деді Қабиболла Жақыпов. Сондай-ақ, Төраға Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сапардан келген соң өзінің жоспарларын айтатынын жеткізді. Осымен Мəжіліс Төрағасы өзінің қысқа сөзін аяқтап, барлық депутаттардың жұмыстарына сəттілік тілеп, бірлескен отырыс жұмысын аяқтады. Қос палатаның депутаттары да өздеріне жүктелген қауырт жұмыстардың салмағын сезініп, жұдырықтай жұмылып жұмыс істеуге дайын сияқты. Олардың жинақылықпен жүрген сергек қалыптары осыны аңғартады.

«Аспанда жұлдыз аралап, Ай нұрын ұстап мінсе де, қызыққа тоймас адамзат». Бұқар бабадан қалған бағзы сөз Құдайдың екі аяқты пендесіне дəл берілген анықтама екен. Қымызын ұрттап, қойын құрттап, іргесі түрулі киіз үйдің ішінде жатып, тұтас адам баласының мінезін ашатын бір ауыз сөзді қолмен қойғандай етіп айта салғанына қайран қаласың. Бүгінде бес академия тауысса да тіліне орамды тіркес түспейтін, ойы ораулы, санасы бұғаулы кейбіреулерді көргенде бабалардың көрегенділігіне таңданбауға дəтің шыдамайды. «Əлемді түгел көрсе де, алтын үйге кірсе де» өмірден өкінішсіз кеткен адам жоқ екен. Қазақтың байтағында ғұмыр кешіп, қараға қарапайым қалпымен, ханға қамқоршы көңілімен жаққан қара шалдың өсиеті жер бетінде адамзат баласы барда мəңгілік болмақ. Өйткені, заман түрлі формацияға көшіп, өңін өзгертіп, алға адымдап дами бергенмен адамның көңілі мен пейілі бəз-баяғысынша қала бермек. Оқысам, білсем, көрсем деген ниет əрбір саналыға тиесілі себебі.

(Соңы 4-бетте).

(Соңы 7-бетте).

Бесінші сессияныѕ жїгі салмаќты болмаќ Кеше Парламент палаталарының бірлескен отырысында бесінші шақырылған Қазақстан Парламентінің V сессиясы өз жұмысын бастады. «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы» Конституциялық заңға сəйкес оның жұмысын Президент Нұрсұлтан Назарбаев ашуға тиісті еді. Бірақ, осы күндері Президенттің Қытай Халық Республикасында мемлекеттік сапарда болуына байланысты Елбасы тапсырмасына сəйкес сессияны Мəжіліс Төрағасы Қабиболла Жақыпов ашты.

осы жылғы төртінші жəне Си Цзиньпиннің ҚХР Төрағасы өз қызметіне кіріскен сəтінен бергі оныншы кездесуі екенін еске салсақ, əрине, екі елдің арасындағы саяси-экономикалық байланыстың қаншалықты байсалды екенін бағамдай берсек болатындай. Оған қоса, елімізде өткен биылғы президенттік сайлаудан кейін де бізге бірінші болып


2

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

БАЙЛАНЫСТЫЅ ЖАЅА

(Соңы. Басы 1-бетте). Сонымен, сенімді серіктес елдердің басшылары кездесу барысында əдеттегідей саудаэкономикалық, инвестициялық, қаржы-несиелік жəне мəденигуманитарлық салалардағы екіжақты ынтымақтастық жайын талқылады. Сонымен қатар, халықаралық күн тəртібіндегі негізгі жайттар бойынша ұстанымдарды қарастырды. Мемлекет басшысы өз кезегінде Қытай Халық Республикасы Төрағасына алдымен жылы қабылдауы үшін алғысын білдірді. Бұл ретте, сондай-ақ, екі ел арасындағы қарым-қатынас 20 жылдан астам уақыт бойы ұдайы өсу жолында дамып келе жатқанын айтып, екі ел арасындағы қазіргі ынтымақтастықты жоғары бағалайтынын атап өтті. «Бұған Сіздің биылғы мамырда Қазақстанға жасаған ресми сапарыңыз барысында қол жеткен уағдаластықтар септігін тигізіп отыр», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті сонымен қатар, қытай халқын жапон басқыншыларына қарсы соғыстағы жеңістің 70 жылдығымен жəне Бейжіңнің 2020 жылғы қысқы Олимпиаданы өткізу құқын жеңіп алуымен құттықтады. Бұл ретте Елбасы Бейжің жазғы жəне қысқы Олимпиада ойындары өткен əлемдегі бірден-бір қала болатынын айтты. Ал ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин өз кезегінде Нұрсұлтан Назарбаевқа ілтипат білдіре отырып, Қазақстан мен Қытайдың арасындағы стратегиялық серіктестік үздіксіз нығайып келе жатқанын атап өтті. «Біз бүгін Қазақстан Президентімен бірге жан-жақты стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі туралы бірлескен декларацияға қол қоямыз. Бұл құжат біздің көпжылдық жемісті іс-қимылымыздың қорытындысы болады жəне болашақтағы ынтымақтастық бағдарламасына айналады», – деді Си Цзиньпин. Келіссөздер барысында Қытай жағы Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруін қош көретіндіктерін айтып, бұл оқиғаның екіжақты қатынастарды одан əрі арттыруда оң ықпалы болатынын жеткізді. Тараптар сондай-ақ, «жасыл технологияларды» дамыту саласындағы ынтымақтастықты Астанадағы ЭКСПО-2017 көрмесінің əлеуеті ауқымында дамытуға уағ даласты. Сонымен қатар, мемлекеттер басшылары Қазақстан аумағында төмен байытылған уран банкінің құрылуына

байланысты атом энергетикасы саласындағы өзара іс-қимылды күшейтуге əзір екендерін білдірді. Оған қоса, тараптар алдағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты бүкіл əлемдегі валюта нарықтарының құбылмалылығы жағдайында дамыту мүмкіндіктерін талқылады.

Инвестиция игілігі үшін Кең құрамдағы кездесуге дейін Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қытайдың бірқатар ірі компаниялары басшыларымен жеке-жеке кездесулер өткізген болатын. Соның бірі – «СИТИК Групп» корпорациясының директорлар кеңесінің төрағасы Чан Чжэнмин. Ч.Чжэнминмен кездесу барысында бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру, сондай-ақ, Қазақстанның «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясын дағы инфрақұрылымдық дамуына компанияның қатысуы мəселелері талқыланды. Мемлекет бас шысы Нұрсұлтан Назарбаев «СИТИК Групп» корпорациясы мен Қазақстанның жақсы ынтымақ тастық тарихы бар екенін айтты.

«Біз бірлесіп жұмыс істеген жылдары мол тəжірибе жинадық. Компания Қазақстанның нарығындағы қызметі кезінде оң нəтижелерге жетті. Қазір жаңа заман келе жатыр, жаңа жобалар мен міндеттер туындауда», – деді Елбасы. Өз кезегінде Чан Чжэнмин компанияға көп жылдар қолдау көрсеткені жəне елде шетелдік инвесторларға қолайлы жағдай жасағаны үшін Мемлекет басшысына алғысын білдірді. Елбасы сондай-ақ, CNPC корпорациясының директорлар кеңесінің төрағасы Ван Илиньмен кездесті. Кездесуде Қазақстанның мұнай-газ саласының жаңа экономикалық жағдайдағы дамуына корпорацияның қатысу мəселелері талқыланды. Мемлекет басшысы республикамыз бен CNPC компаниясының зор ынтымақтастық тəжірибесі бар екенін, осы жылдар ішінде тараптар өзара іс-қимылдың ауқымды базасын қалыптастырғанын айтты. «Компанияның мұнай-газ нарығына қатысуы – біздің ҚХРмен ынтымақтастығымыздың басты тармақтарының бірі. Сіздің корпорация көмірсутегін өндіру, тасымалдау жəне өңдеу саласында жұмыс істейді. Биылдан бастап CNPC-дің Қазақстан Президенті жанындағы Шетел инвесторлары

кеңесінің құрамына кіруінің де маңызы бар», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті корпорацияның қатысуымен елімізде жүзеге асырылып жатқан маңызды жобаларға тоқталды. «Қашаған кеніші игеріліп, Шымкент мұнай өңдеу зауыты жаңғыртылуда. Маңғыстау облысында мұнай-газ жабдықтары кешені, «БейнеуБозой» газ құбыры салынуда. Бұл жобалар зор маңызға ие», – деді Мемлекет басшысы. Нұрсұлтан Назарбаев корпорацияның шикізат секторынан басқа салада да бай тəжірибесі бар екенін айтты. Осыған байланысты Мемлекет басшысы CNPC-ді Астанада құрылуы жоспарланып отырған халықаралық қаржы орталығының жұмысына да белсене қатысуға шақырды. Соңында Қазақстан Президенті CNPC-дің озық технологиялар əзірлеудегі қызметіне жоғары баға берді жəне осы бағытта бірлесе жұмыс істеуге мүдделілігімізді білдірді. Өз кезегінде Ван Илинь Қазақстан нарығында жұмыс істеген 20 жыл бойы компанияға қолдау көрсеткені үшін Нұрсұлтан Назарбаевқа алғыс айтты. Мемлекет басшысы, сонымен қатар, «Цинхуа» корпорациясы басқармасының төрағасы Хо Цинхуамен кездесті. Кездесу барысында тараптар энергетика секторының даму перспективаларын, сондай-ақ, корпорацияның Қазақстанның көмір өнеркəсібіне қатысу аясын кеңейту мəселелерін қарастырды. Нұрсұлтан Назарбаев «Цинхуа» корпорациясымен бұрын қол жеткізілген уағдаластықтардың біздің еліміз үшін орасан маңызы бар екенін айтты. «Сіздің компания Қазақстанда бірінші рет көмірді кешенді өңдеуден өткізеді. Оның мол қоры бар екенін ескерсек, бұл біздің энергия теңгерімі үшін зор мəнге ие», – деді Мемлекет басшысы.

Келелі келісімдер Шындығында Қытай Қазақстанның ірі сауда серіктесі саналады. Екі ел арасындағы саудасаттық қазіргі күннің өзінде өзгелермен салыстырғанда қарқынды. Тіпті, сыртқы тауар айналымының жиырма пайызы осы елге тиесілі десек артық айтқандығымыз емес. Айталық, Сыртқы істер министрлігінің мəліметіне сүйенсек, өткен жылы сауда-саттық 17,2 млрд. долларды құраған. Бірақ бұл 2013 жылмен салыстырғанда біршама аз. Оның өзіндік себебі де бар, ол қазіргі нарықтағы шикізат бағасының төмендеуімен байланысты, əрине. Ендеше, жаһандық экономикалық ахуал күрделеніп тұрған қазіргідей кезеңде Қытай сияқты алпауыт елмен қатынасты əрі қарай өрбіту мақсаты маңызды. Осы мүддені көздеген Елбасының Қытайға сапары негізінен үш бағытты қамтып отыр. Бірінші кезеңде негізгі екі бағыт – транзиттікөліктік дəліздің дамуы жəне жаңа қазақстандық-қытайлық индустриялық бағдарламаны

айтар едік. Көліктік дəліз бойынша бірнеше жобалар жүзеге асқалы отыр. Мəселен, көлік жолдарының жəне көліктік-логистикалық орталықтардың құрылысы. Бұл Қазақстан үшін үлкен де жаңа сала жəне бұл жерде Қытаймен ынтымақтастық маңызды орынға ие. Екінші бағыт болып бірлескен

индустриялық жобалар танылады. Бұл индустрияландырудың екінші бесжылдығындағы жүктемелер мен басымдықтарға сəйкес келеді, дейді сарапшылар. Екінші бесжылдық басымдығы металлургия, химия, тыңайтқыш өндірісі, машина жасау, көлік, логистика жəне басқа салалар

екенін еске салсақ, осының бəріне қытайлық инвесторлар көмегі ауадай қажет. Үшінші басым бағыт ретінде ғылыми қамтымды салалар мен жоғары технологиялар секторындағы ынтымақтастықты атауға болады. Əрине, бұл аталған бағыттар, көздеген мүдделер мүлт кете қойған жоқ. Қытайлық тараппен жүргізілген келіссөздер нəтижелі болды. Мəселен, кездесулер қорытындысында екі ел арасындағы көпсалалы стратегиялық əріптестіктің жаңа кезеңі туралы бірлескен декларация қабылданды. Сондай-ақ, бұдан басқа да оншақты маңызды екіжақты құжаттарға қол қойылды. Атап айтқанда, Қазақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы индустрияландыру жəне инвестиция саласындағы ынтымақтастықты нығайту туралы негіздемелік келісімге, «Бəйтерек» ҰБХ» АҚ жəне «СИТИК Групп» арасындағы Қазақстан инфрақұрылымдық қорына (Kazakhstan Infrаstruсture Fund) бірлесіп қатысу туралы келісімге, «Масалы таукен байыту комбинаты» ЖШС мен Қытай экспорт-импорт банкі арасындағы займ туралы негіздемелік келісімге, «Еurasian Resources Group» корпорациясы жəне Қытай мемлекеттік даму банкі арасындағы негіздемелік келісімге қол қойылды. Сонымен қатар, «KAZNEX INVEST» экспорт жəне инвестиция жөніндегі ұлттық агенттігі» АҚ пен «Жібек жолы» қоры арасындағы индустриялық-инновациялық ынтымақтастық жобалары үшін арнаулы инвестициялық қор құру жөніндегі өзара түсіністік жəне іс-қимыл туралы меморандумға,


www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

3

КЕЗЕЅІНЕ БЕТБЎРЫС «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ жəне Қытай халықара лық туризм бюросы арасын дағы өзара ынтымақтастық туралы меморандумға, Қа зақстан Үкіметі мен ҚХР Үкіметі арасындағы мəдени-гуманитарлық ынтымақтастық туралы келісімге, «Астана LRT» АҚ жəне Қытай мемлекеттік даму банкі арасындағы займ туралы келісімге, «Astana LRT» ЖШС мен ҚХР компаниялар консорциумы арасындағы ЕРС-келісімшартқа қол қойылды. Сондай-ақ, «Қазақстан мен ҚХР арасындағы сотталғандарды беру туралы 2011 жылғы 22 ақпандағы шарт бойынша ратификациялық грамоталар алмасу туралы хаттама» да осы күнгі келіссөздер нəтижесінде қабылданды.

Байсалды басқосу Кеше Елбасы Қытайдың бір топ іскер жəне қаржылық орталығы өкілдерімен басқосты. Шараға «Хуавэй» корпорациясы басқармасының төрағасы Сунь Яфан, Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің көпжақты уақытша хатшылығының бас хатшысы Цзинь Лицюнь, Қытай мемлекеттік даму банкінің президенті Чжэн Чжицзе жəне Қытайдың басқа да жетекші компанияларының басшылары қатысты. Сондай-ақ, олардың арасында бір күн бұрын Елбасымен жекелей кездесу өткізген «Цинхуа» корпорациясы басқармасының төрағасы Хо Цинхуа, «СИТИК Групп» корпорациясы директорлар кеңесінің төрағасы Чан Чжэнмин де болды. Басқосу барысында Қазақстан мен ҚХРдың инвестициялық, қаржыбанк жəне сауда-экономикалық ынтымақтастығын одан əрі дамыту болашағы талқыланды. Кездесу барысында Мемлекет басшысы мұндай кездесулер мен пікірлесулер екіжақты қарым-қатынасты одан əрі дамыту үшін қажет екенін айтты. «Бұл сапарды Қазақстан-Қытай байланыстарындағы бетбұрысты кезең деп санаймын. Біз Қытаймен негізінен энергетика жəне ресурс өндіру салаларында 20 жылдан астам белсене ынтымақтасып келдік. Енді жаңа кезеңде экономиканың өңдеу, сонымен бірге, машина жасау жəне ресурс ты қайта өңдеу секторларындағы өзара іс-қимылды күшейтуге кірісеміз. Кеше ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен өткен сындарлы келіссөздер барысында 45 бірлескен нысан ашу жөнінде уағдаластық. Соның 25-і бойынша жалпы құны 23 миллиард доллардың келісіміне қол қойылды», – деді Н.Назарбаев.

«Жібек жолынан» – «Нұрлы Жолға» Елбасы мемлекеттік сапарының кешегі күнінде сондай-ақ, ҚХР Мемлекеттік кеңесінің Премьері Ли Кэцянмен кездесті. Кездесуде Нұрсұлтан Назарбаев пен ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен жүздесу барысында қол жеткен уағдаластықтарды іске асыру мəселелері талқыланды. Мемлекет басшысы Қазақстан-Қытай қарым-қатынастарын дамытуға қосқан үлесі үшін Ли Кэцянға алғыс айтып, ҚХР Мемлекеттік кеңесі Премьерінің былтырғы желтоқсандағы сапарының маңызына тоқталды. «Сіз Қазақстан мен Қытай арасындағы ынтымақтастықтың жаңа кезеңін қалыптастыру ісіне зор үлес қостыңыз. Қазір біз қол жеткізген уағдаластықтар мен бірқатар өнеркəсіп орындарын Қазақстанға көшіру жөніндегі ұсыныс толық қарқынмен жүзеге асырылуда. Соның нəтижесі ретінде бүгінге дейін бірлескен индустриялық нысандар құру туралы 25 келісімге қол қойылды», – деді Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Президенті сондайақ, «Нұрлы Жол» жəне «Жаңа Жібек жолы» бағдарламаларының синергиясы екі елдің стратегиялық ынтымақтастығын нығайту үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашатынын айтты. «Қазіргі уақытта Қазақстаннан Ресейге қарай автомобиль жолы, Иран арқылы Парсы шығанағына қарай теміржол салынды, Каспий теңізінде теңіз порты құрылды, Орталық Азияның барлық мемлекеттері Қорғас арқылы байланыстырылды. Жаңа Жібек жолының Қазақстан арқылы өтетін бөлігі толығымен дайын деп

сеніммен айтуға болады», – деді Мемлекет басшысы. Өз кезегінде Ли Кэцян Қазақстан мен Қытай халқы арасындағы достықты нығайтудағы рөлі мен елдеріміздің қарым-қатынастарын жаңа сапалы деңгейге шығару ісінде Нұрсұлтан Назарбаевтың үлесі зор екенін атап өтті.

байланысымыз жаңа қадамға бетбұрыс жасап отыр. Бұл жолғы сапарымызды кездесулеріміздің екінші кезеңі деп отырғанымыз да содан, яғни қазір тек қана жаңа зауыттар салу, өңдеу, машина жасау саласына айрықша басымдық беріп отырмыз. Жалпы айтқанда, шикізат емес, дайын

ақша жоқ. Сондықтан, бізге тиімді серіктес Қытай болып отыр. Бұл бізге өте пайдалы келісімдер деп санауымыз керек. Сондықтан айта кететін маңызды мəселе, Қытайдың «Жібек жолы» деп аталған бағдарламасына біздің «Нұрлы Жол» қосылып, екеуі елдер үшін үлкен пайда бермек.

əлемнің қырық-елу елінде жұмыс істеп жатқан ірі өндіріс орындары. Олардың барлығы болашақта бізбен жұмыс істейін деп отыр», деді Президент. Мемлекет басшысы, сондайақ, баспасөз мəслихаты барысында екіжақты келісімдердің талаптары мен қаржыландыру

Қазақстанды қаржыландырады. Бұл жерде айта кететін бір жайт, ешкім бізді мына жақта қарызға батып жатыр деп ойлап қалмауы керек. Бұл өндірістердің кейбіреулері түгелдей Қытайдың қаржысына салынатын болады, ал енді бірі бірлескен кəсіпорындар түрінде құрылып,

өнім шығаратын зауыттарды айтып отырмыз, деді Елбасы. Мемлекет басшысының айтуынша, екі ел сарапшылары мен Үкімет кеңесе келе 45 жоба туралы ұсыныс түсірген. Ал келесі кезеңде тағы сондай 45 жоба əкелеміз деп отырмыз. Индустрияландыру бағдарламасын жандандыру үшін бұл бізге өте қажет. Екінші жағынан бүкіл дүниеде қазір дағдарыс. Дүниежүзінің банктерінде қазір бізге беретін

«Меніңше, біз осы қарымқатынастың арқасында үлкен жаңа сатыға көтерілгелі отырмыз. Қытай Төрағасымен кешегі кездесуімізде де екі ел арасындағы барлық жағынан байланысты қамтитын келіссөздер жүргіздік. Қазақстанға бұл алып ел барлық жағынан қолдау жасап отыр. Сондықтан, ризамыз деуге болады. Бүгіннің өзінде Қытайдың алпауыт компаниялары басшыларымен кездестік. Олардың əрқайсысы

ерекшеліктеріне де тоқталды. «Қытайдың «Жібек жолы» бағдарламасының төңірегінде арнайы «Азия инвестиция» деген банк құрылды. Оған 40 млрд. қаржы құйылды. Қазақстан да бұл банкке өзінің ақшасымен қосылды. Сол банк арқылы жаңағы «Жібек жолының» бойындағы барлық өндірістер қаржыландырылатын болады. Екінші жағынан Қытайдың өзінің импортына арналған банкі бар, ол да 8 млрд. долларға

екі жақтан қаржыландырылады. Кейбіреулеріне көп жылға аз пайызбен жеңіл несие аламыз. Енді бір жобалар толықтай тегін болады. Мəселен, Алматыдағы айналмалы ұзын жолдың толықтай жобасын Қытай тарапы өз мойындарына алып отыр. Айта берсек, Қытай инвестициясына салынатын мұндай автожолдар бізде көп. Барлық жағынан алып қарағанда, бізге бұл келісімдер өте пайдалы. Қанша қарызымыз болуы керек,

Журналистермен жүздесу Президент Нұрсұлтан Назарбаев сондай-ақ, кеше мемлекеттік сапары аясында «Дяоюйтай» Қытай мемлекеттік резиденциясында қазақстандық журналистермен баспасөз мəслихатын өткізді. Мемлекет басшысы онда өзінің бұл жолғы сапарының маңыздылығына тоқталып, қол жеткен келісімдердің ел экономикасына тигізер тиімді ықпалын айтып берді. Нұрсұлтан Назарбаев ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен кездесу барысында жасалған екіжақты келісімдердің ерекшелігіне тоқталды. Солардың ішіндегі ең ірі жобалар қатарында Павлодар алюминий зауытының өндіріс қуатын 150 мың тоннаға жеткізу, Маңғыстау облысында мұнай-газ жабдықтарын шығаратын зауыт құрылысын салу қарастырылады. «Қытай Халық Респуб ликасымен тəуелсіздік алған жылдардан бері қарым-қатынасымыз жылдан-жылға дамып келе жатқанын жақсы білесіздер. Мысалы, сол тоқсаныншы жылдардың басында екі ел арасындағы сауда-саттық 300 млн. доллар төңірегінде ғана болатын болса, соңғы кездері ол 20 млрд. долларға дейін шықты. Екі елдің арасында теміржол, автокөлік жолдары салынды. Сонымен қатар, Қытайдан біздің экономикамызға кейінгі он жылдың ішінде ғана 14 млрд. доллар қаражат түсті. Соның барлығы экономикамызға, халқымыздың əл-ауқатын жақсартуға жұмыс істеп жатыр. Бұған дейінгі болған қатынастың барлығы, мысалы, мұнай, газ, шикізат жағынан көбірек бейімделген болса, қазір

қанша пайдасы бар, біз оның бəрін саралап, қарап отырмыз. Бастысы шектен шығып кетпеу керек. Өзіміздің жағдайымыз бойынша əрекет жасаймыз. Бүгінде, əрине, бізге Ресейден келетін пайда жоқ. Олардың өздерінің жағдайы қиын. Еуропаның банктері, Дүниежүзілік банк, Азия даму банкі сынды қаржы орталықтары көмектесіп жатыр. Мəселен, олардан «Нұрлы Жолға» 9 млрд. доллар қаржы құйылуда. Бірақ қазіргідей жағдайда ол бізге жеткіліксіз. Əрине, мұның бəріне түсіністікпен қарауымыз керек. Мəселен, кейбір жобаларды тез салып аяқтау үшін келісім бойынша қытайдың өз мамандарын елімізге топтап əкелуге тиіс боламыз. Мұны да дұрыс түсінуіміз керек. Мысалы, өндіріс бір жылда салынатын болса, сол бір жылға бес жүз маман келіп, бір жылдан соң бірі қалмай, елдеріне қайтарылады», деген Елбасы осы сапарда қол қойылған құжаттардың барлығы үлкен талқылаудан өтіп, елге пайдалы жобалар таңдалғанын баса айтты. Сонымен қатар, кеше Президент Бейжіңде журналистермен кездесу сəтін пайдаланып, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы елдегі оқушылар мен олардың ата-аналарын білім күнімен құттықтады. Н.Назарбаев соңғы жылдары Қазақстанда мектептер мен балабақшалар қарқынды түрде салынғанын еске салды. «Олар – ел болашағы. Бүгін бірінші сыныпқа барғандар 2050 жылы Қазақстан экономикасының барлық салаларында жұмыс істейтін болады. Біздің қалай білім беретінімізге, нені үйрететінімізге байланысты болады. Біздің мектептеріміздің, зияткерлік мектептеріміздің, жаңа университеттің сапасы – мұның барлығы балалар мен ата-аналарын оларды оқытуға ынталандырады. Ата-аналары балаларына не бере алады? Өз махаббаты мен үлкен өмірде қажетті болатын білім береді», – деді Н.Назарбаев. «Қазақстандық ата-аналар балаларын оқыту үшін ештеңе аямайтынын білемін. Бұл дұрыс. Барлығын білім күнімен құттықтаймын, əр бірінші сынып оқушысына биыл Отанымыз – Қазақстан туралы кітап сыйладым. Əрбірі менен кітап сыйлыққа алады. Олар бұған қуанады деп ойлаймын», – деп толықтырды Мемлекет басшысы. Кешегі күн сонымен қатар, жылдағы дəстүрмен Қазақстан Парламентінің кезекті сессиясының ашылған күні. Оған биылғы жыл Елбасы өзі сырттағы сапарына орай қатыса алмады. Сол себепті кешегі баспасөз мəслихатында Президент депутаттарды сессияның ашылуымен құттықтап өтті. Қазақстан Президентінің Қытайдағы мемлекеттік сапары бүгін де жалғасады. Ал ертең, бейсенбіде Елбасы Бейжіңде өтетін қытай халқының жапон басқыншыларына қарсы соғыстағы жеңісінің 70 жылдығына арналған салтанатты парадқа қатысады деп күтілуде. ––––––––––––––––––– Суреттерді түсіргендер С.БОНДАРЕНКО, Б.ОТАРБАЕВ.


4

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

Бесінші сессияныѕ жїгі салмаќты болмаќ

(Соңы. Басы 1-бетте). Бірлескен отырысқа Қазақстан Республикасының ПремьерМинистрі, Мемлекеттік хатшысы, Президент Əкімшілігінің Басшысы, Конституциялық Кеңестің, Жоғарғы Соттың жəне Орталық сайлау комиссиясының төрағалары, Үкімет мүшелері, Республика Президентіне тікелей бағынатын жəне есеп беретін мемлекеттік органдардың басшылары, Президент Əкім шілігінің, Премьер-Министр Кеңсесінің, Парламент палаталары аппараттарының жауапты қызметкерлері жəне бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. Сонымен, бесінші сессия

депутаттардың алдына үлкен жұмыс ұсынып отыр. Осы сессияда 300-ге жуық заң жобасын қарастыру жұмыстары алда тұр. Жазғы демалыстарында депутаттар аймақтардағы халықпен де кездесіп, оларды алаңдататын көптеген мəселелерді сайлаушылардың өз ауыздарынан естіп келді. Соның ішінде халықтың мұң-мұқтажын, іскер топтардың өз бизнестерін дамытуға жағдай жасауға ықпал ететін заңнамалар қажеттігін біліп отыр. Бұл жөнінде бізбен ойын бөліскен Мəжіліс депутаты Камал Бұрханов былай деді: «Біз каникул күндерінде халықпен кездестік, олардың өздерін толғандыратын мəселелерін тыңдадық. Сонымен

бірге, өтініш, шағымдарын да алып, олар туралы орталық билік органдарына депутаттық сауалдар жолдайтын шығармыз. Қазір соларды сараптап, көмекшілерімізбен бірге жұмыс істейтін боламыз. Жаңадан ашылған сессияның ерекшелігі сол, онда орасан көп заң жобалары қаралатын болады. Соның ішінде 78 заң жобасын жаңа жылға дейін қарауымыз қажеттігі айтылды. Олар Президенттің 5 институттық реформасын іске асыруға мүмкіндік беретін заңнамалар болады. Олардың бəрі жоғары сапалы, экономикалық жағынан тиімді болуы үшін депутаттарға біраз тер төгуге тура келеді». Сенатор Владимир Бобров та осы тұрғыда ой бөлісіп, халықтың

көңіл-күйі мен ахуалына байланысты өз пікірін ортаға салды. «Мен өнеркəсіп, энергетика саласының қызметкерлерімен, кəсіпкерлерімен, ауыл шаруашылығы еңбеккерлерімен кездестім. Менің кездесулерім, тіпті ұлттық валюта бағамын еркін айналымға жіберілгеннен кейін де болды. Сондықтан негізгі əңгімелер осы тарапта өрбіп, кездескен жандардың бəрі теңге бағамының еркін айналымға жіберілгенін дұрыс деп санайтындықтарын айтты. Ауыл шаруашылығы кəсіпкерлері импорттың азаюына байланысты өздерінің өнімдеріне сұраныс артатынын айтып, бұл шараның өте орынды болғанын жеткізді. Ал жаңа сессияда бізге

Екіжаќты ќатынастар жайы сґз болды Сенбі күні Парламент Мəжілісінің Төрағасы Қабиболла Жақыпов елімізге ресми сапармен келген Сербия Президенті Томислав Николичпен кездесті. Тараптар қазақстандық-сербиялық көпқырлы ынтымақтастықты дамытудың өзекті мəселелерін талқылады, – деп хабарлады палатаның баспасөз қызметі. Мəжіліс спикері Сербия Қазақстанның Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы маңызды əріптестерінің бірі екенін алға тарта келіп, бүгінде екі мемлекет арасында қалыптасқан сенімді əрі сындарлы үнқатысудың жыл сайын қанат жайып келе жатқанын атап өтті. Оған мəртебелі мейманның Елбасымен кездесуі барысында қол жеткізілген келіссөздер дəлел болады. Сондықтан, біздің елдеріміз арасында ықпалдастықты одан əрі дамытудың, оның ішінде сауда-экономикалық байланысты нығайтудың əлеуеті зор. Қ.Жақыповтың айтуынша, көлік, құрылыс, ауыл шаруашылығы, азықтүлік өнеркəсібі мен туризм салалары

екіжақты қатынасты кеңейтудің басым бағыттары болып табылады. Осы ретте Мəжіліс Төрағасы іскерлік ахуалды жақсартып, инвестициялық тартымдылықты арттыру мақсатында елімізде қабылданып жатқан заңдардың маңыздылығына тоқталды. Кездесуде тараптар халықаралық күн тəртібіндегі мəселелерге де айрықша көңіл бөлді. Мəжіліс Төрағасы мəртебелі мейманды Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруіне қатысты келіссөздердің аяқталғандығынан хабардар ете келіп, Сербия Президентіне ЭКСПО-2017 көрмесін Астанада өткізу құқығына ие болуға қолдау көрсеткені үшін өз алғысын білдірді жəне сербиялық

қауырт жұмыс істеу қажеттігі жаңа да айтылды, бұған дейін де айтылған болатын. Президенттің 5 институттық реформасын іске асыруға бағытталған 100 қадамның заңдылық тұрғыдан негіз болатын заңнамалар біздің қарауымызды күтіп отыр. Бұл заңдардың жобасын жасаушылар да жаз бойы қауырт жұмыс істегенін білеміз. Ендігі міндет біздің мойнымызда», – деді ол. Парламент палаталарының өмірдің барлық саласы бойынша біліктілігі жоғары, заң шығармашылықта кəсіби шеберлігі шыңдалған депутаттары Елбасының өздеріне жүктеген күрделі міндеттерін абыроймен орындайтындарына сенім білдірейік.

Жауапкершілік пен жоєары кəсібилікті талап етеді Ерболат МҰҚАЕВ, Сенат депутаты: – Парламенттің 5-ші шақырылған 5-ші сессиясы өз жұмысын бастады. Ендігі біздің алдымызда тұрған міндет айқын. Ол – Елбасының тапсырмаларын орындап, берген міндеттемелерінің үдесінен шығу. Солардың ең бастысы – 5 институттық реформа мен осы реформаға қатысты жүзеге асырылатын 100 нақты қадам. Демек, бізді алдымызда үлкен, қауырт, күрделі жұмыстар күтіп тұр. Əрине, қазіргі таңда əлем ауыр экономикалық жағдайды бастан кешіп отыр. Жаһанда болып жатқан экономикалық қиыншылықтардың салқыны бізге де тиіп жатқаны жасырын емес. Сондықтан Үкімет Президенттің тапсырмасына сəйкес, жаңа экономикалық реформа қабылдаған болатын. Сол реформаны жүзеге асыру мақсатында Парламент аянбай, Үкіметпен бірге бірлесе қызмет атқаратын болады. * * * Сəкен ЖЫЛҚАЙДАРОВ, Мəжіліс депутаты: – Жазғы демалыс кезінде Талдықорған, Алматы өңірлерінде болып, сол жақтың жұртымен кездестік, түрлі мекемелерге барып, тыныс-тіршілігімен таныстық. Мəселен, алты ауданның кейбір ауылдарында болып, ондағы жұрттың жер, баспана, сот шешімдеріне қатысты туындаған пікірлері мен өтініш-тілектерін естідік. Себебі, мұның бəрі біздің жұмысымызға қажет. Бұл бұрын қабылданған заңдардың қажеттілігін білу, алдағы уақытта қабылданатын заңдардың жобасын таразылау, сараптан өткізу үшін де керек. Əрине, өмір бір орында тұрмайды. Мəселен, осыдан бірнеше жыл бұрын қабылданған заңдарды қайта қарау қажеттілігі де туындауы мүмкін. Себебі, заман өзгеруде. Ол кезде қойылған талап бір бөлек те, қазіргі таңда қойылып отырған талап мүлде бөлек. Сондықтан, қоғам ілгерілеген сайын, ондағы заңдар мен олардың ереже-нормалары да соған сəйкестенуі тиіс.

(Соңы. Басы 1-бетте).

* * * Андрей БЕГЕНЕЕВ, Мəжіліс депутаты: – Президент біздің алдымызға ауқымды міндеттер қойып отыр. Бесінші сессия барысында экономиканың ел өмірін жақсартуына қатысты заңдық құжаттарды қабылдауда көп тер төгетін боламыз. Қазіргідей қиын кезеңде заңдарды жетілдіру өте маңызды. Соның ішінде қазақстандық үлесті барынша арттыру міндеті тұрғанын атап кеткен жөн. Бұл, əрине, жұмыс орындарын ашып, халықтың тұрмыс жағдайын жақсарту үшін қажет. Қазақстандық тауарлардың əлемдік рыноктағы танымдылығы жоғары болуы үшін шағын жəне орта бизнесті қолдау керектігін ерекше атап кетпекпін. Əсіресе, ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істеп жүрген шаруа қожалықтарын қолдау арқылы олардың аяғынан нық тұрып кетуіне жағдай жасау. Кəсібін өркендеткісі келетіндерге əртүрлі жеңілдіктер жасау қолдаудың оңтайлы тетігі деп білемін. Бұл ретте екінші дəрежелі банктердің кəсіпкерлерді қысымға алуы емес, керісінше, қолдау тұрғысында өз жұмыстарын үйлестіруі орынды болмақ. Заңдық тұрғыдан банктерді халыққа барынша жақындату жағын ойластырғанымыз абзал.

Қалыптасқан ерекше ахуалға орай Қ.Тоқаев жеделдікті жəне заңдарды жоға ры сапада қабылдауды қамтамасыз ету үшін Сенат комитеттерін Мəжілістің тиісті комитеттерімен жəне заң жобаларын əзірлеген министрліктермен ынтымақтаса қоян-қолтық жұмыс істеуге шақырды. Төраға, сондай-ақ, палатаның қосымша отырыстарын өткізу мүмкіндіктері туралы да айтты. Сондықтан сенаторларды кəсіби біліктілікті, ыждағаттылық пен жауаптылықты талап ететін ауқымды заң шығару жұмыстары күтіп тұр. Сенат аппаратына депу таттардың заңнамалық қызметін жедел əрі сапалы құқықтық, ақпараттық, ұйымдастырушылық жəне құжаттамалық жағынан қамтамасыз ету тапсырылды. Заң жобаларымен жұмысқа басымдық берілетіні ескеріле отырып, комитеттердің көшпелі отырыстары мен депутаттардың іссапарларын қайта үйлестіру туралы ұсыныс айтылды. Жаңа парламенттік сессияда Сенаттың алғашқы отырысы 3 қыркүйекте өтетін болды.

* * * Нұртай САБИЛЬЯНОВ, Мəжіліс депутаты: – Қазіргі таңда еліміздің ауыл шаруашылығына қатысты кез келген мəселе өте өзекті əрі маңызды. Мəселен, халықпен кездесу барысында түрлі мəселелер көтеріледі. Ел тұрғындары көбіне ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдейтін кəсіпорындардың жоқтығы сынды мəселелерді көтеріп, бұл салаға ерекше назар аудару қажеттігін сұрап жатады. Біз алдағы уақытта Парламентте, міне, осы тектес мəселелерді айрықша қарастырып, зердеден, сын елегінен өткізуіміз қажет. Жалпы, ендігі кезекте елдің əлеуметтік-экономикалық дамуын жақсартатын заң жобаларын қабылдауымыз керек деп ойлаймын. Себебі, əлемнің қандай құбылмалы күйде тұрғаны баршаға аян. Ал мұндай жағдайда халықтың жағдайы, өмір сүру сапасы ерекше назарда тұруы тиіс.

Сенат жўмысындаєы басым баєыт компанияларды осы көрмеге белсене қатысуға шақырды. Өз кезегінде Сербия Президенті халықаралық əріптестіктің қажет тілігіне тоқтала келіп, 2017-2018 жылдары БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелігіне Қазақстанның кандидатурасын қолдайтындығын жеткізді. Томис лав Николич тəуелсіздіктің бар ауыртпалығын еңсерген біздің еліміз дің қарқынды дамуына тəнті болға нын айтты. Сондай-ақ, барша қазақстандықтарды Ата Заңның 20 жылдық мерейтойымен құттықтады. Жүздесу барысында парламент аралық байланысты тереңдету мəселелері де назардан тыс қалмады. Осы мақсатта Парламент Мəжілісінде Сербиямен ынтымақтастық жəне достық тобын құру жоспарланып отыр. Сербияда бұл топты Қазақстанның аталған елдегі құрметті консулы Миланка Карич басқарады.

 Депутат дауысы

«Егемен-ақпарат».

Мəжілістіѕ бюро отырысы Кеше Мəжіліс Спикері Қабиболла Жақыповтың төрағалығымен бесінші сессия бойынша Мəжілістің алғашқы бюро отырысы өтті, деп хабарлады палатаның баспасөз қызметі. Мəжіліс Төрағасы депутаттардың жазғы каникулы кезінде ПремьерМинистр бастаған Жаңғырту жөніндегі ұлттық комиссия Президент Əкімшілігімен, Үкіметпен, Парламент палаталарының аппараттарымен етене жұмыс атқарғанын айта келіп: «Елбасымыздың Ұлт жоспарын заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз етуге байланысты барлығы 67 заң қабылдау ұсынылып отыр. Біз оны абыроймен орындауымыз қажет. Қазірдің өзінде 37 жаңа заң жобасы Мəжіліс қарауына енгізілді», – деді Қ.Жақыпов. Ал бұрыннан Мəжіліс қоржынында жатқан 7 заң жобасын қосқанда, алдағы жалпы отырыста депутаттар талқысына 44 заң жобасы ұсынылмақ. Осыған байланысты Халықаралық істер, Қорғаныс жəне Қауіпсіздік комитетіне – 10, Заңнама жəне сот-құқықтық реформа комитетіне – 8, Қаржы жəне бюджет комитетіне – 7, Экономикалық реформа жəне өңірлік даму комитетіне – 4,

Əлеуметтік жəне мəдени даму комитетіне – 8, Аграрлық мəселелер комитетіне – 2, Экология мəселелері жəне табиғат пайдалану комитетіне 5 заң жобасы бойынша қорытынды əзірлеу мерзімін тағайындау көзделіп отыр. Олардың қатарында мемлекеттік қызмет, Жоғары Сот Кеңесі, Қоғамдық кеңестер, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, «Астана» халықаралық қаржы орталығы туралы, Еңбек кодексінің жобасы жөнінде, міндетті əлеуметтік медициналық сақтандыру, Жер кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу, Органикалық өнім өндіру, ақпаратқа қол жеткізуге қатысты, сондайақ, Қазақстан – Қытай мемлекеттік шекарасының режімі туралы келісімді, Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің үкіметтері арасындағы халықаралық автомобиль тасымалдары үшін қолайлы жағдайлар жасау туралы келісімді ратификациялау туралы заң жобалары бар.

* * * Гүлжан ҚАРАҚҰСОВА, Мəжіліс депутаты: – Биылғы жылы біздің алдымызда өршіл жəне күрделі міндеттер тұр. Президент айқындап берген «100 нақты қадам» – Ұлт жоспары бойынша заң жобалары əзірленуде. Сөз реті келгенде Парламент Мəжілісіне қазіргі кезде 59 заң жобасының келіп түскендігін айта кету керек. Президент 70-тен аса заңдық құжат туралы айтқанына қарағанда, заң жобалары тағы да келіп түсуі мүмкін. Қазіргі əлемдегі жағдайларды қаперге алсақ, біздің алдымызға қысқа ғана уақыт ішінде барлық заңдық құжаттарды сапалы əзірлеу міндеті қойылып отыр. Бұл заңдық құжаттар 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап «100 нақты қадамды» жүзеге асыруға кірісіп кету үшін қажет. Осы жерде 2016-2018 жылдарға арналған алдағы үшжылдық республикалық бюджет жобасының палата қоржынына келіп түскендігін де атай кетейін.

Суреттерді түсірген Ерлан ОМАРОВ.


5

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

ЖАЅА ЭКОНОМИКАЛЫЌ ШАРАЛАР – ЎЛТТЫЌ МЇДДЕНІ ЌОРЄАУ Теѕге баєамы сўраныс пен ўсынысќа байланысты Қазақстан жаңа экономикалық саясатқа көшті. Мемлекет басшысы теңгенің еркін айналымдағы бағамын енгізу жəне инфляциялық таргеттеуге өту ең дұрыс қадам екенін айтты. Расында, Қазақстан əлемдік қоғамдастықтың бір бөлшегі, сондықтан бірыңғай экономикалық кеңістіктен бөлініп, өз алдына томаға-тұйық тірлік ете алмай ды. Мысалға, Қытай өз валютасына девальвация жасады. Ресей рубльді өткен жылы еркін айналымға жіберді. Бізде жағдай тұрақ ты болып келді. Ресейде өткен тоқсанда инфляция деңгейі 17 пайыз болса, біздің елімізде 4 пайыз болды. Инфляция дəлізі 6,8 пайыз болып белгіленсе, бүгінде соған жақындадық. Ол көрсеткіш жыл аяғына дейін сақталады деп отырмыз. Теңге бағамының еркін айналымға жіберілуінен шошу дың жөні жоқ. Алдымен теңге бағамының еркін айналым ға жіберілуін ақшаның құнсыздануымен

шатастырмау керек. Теңге құнсызданған жоқ, тек еркін айналымға шығарылды. Иə, теңгенің бағамы əлі тұрақталған жоқ. Өйткені, бұдан былай валютаның бағамын Ұлттық банк емес, нарықтың өзі реттейді. Бұл тек біздің Қазақстанға ғана тəн үрдіс емес, дамыған елдердің барлығы осы жолдан өткен. Теңгенің бағамын сұраныс пен ұсыныс қана өзгертіп отырмақ. Мысалға, кейбір клиенттерге теңгені айырбастау қажет,

екіншілеріне керісінше дегендей, сонда теңгеге сұраныс көп болса, оның бағамы өседі. Сұраныс болмай, ұсыныс көбірек болса, онда теңгенің бағамы түсе береді. Бүгін қазақстандық биржада теңгенің долларға шаққандағы бағамы 253, өңірдегі екінші деңгейдегі банктер оны 240-тан сатып жатыр. Ал кеше биржадағы теңгенің бағамы 255 болды. Теңгеге сұраныстың азаюына байланысты бағамы төмендеуде, ол əрі кеткенде бір жұманың ішінде тұрақталады. Анада Ресейдің рублі түскенде облыстағы банктер қаңтар-шілде айларының ішінде 10 млрд. 731 млн.-нан астам рубльді сатып жіберді. Сонда 30 млрд. теңгеміз тікелей Ресейге кетті. Көршілес елдің кəсіпкерлерінің тауарлары мен азық-түлігінің өтімділігі артты. Бұлай жалғаса берсе отандық экономика, өндіріс тығырыққа тірелуі ғажап емес. Сондықтан, жаңа экономикалық саясатқа көшу отандық өндірісшілерге

Салымшылар салмаќтылыќ танытты Аманғос ОРЫНҒАЛИҰЛЫ, журналист.

Теңгенің еркін айналымға жіберілуі өңірде анабір дүрбелең туғызған жоқ деуге болады. Облыс аумағындағы кəсіпкерлер мен банктердің салымшылары Үкімет пен Ұлттық банктің бұл қадамына бірінші күннен-ақ түсіністікпен қарады. Еліміздің ірі банктерінің аймақтағы филиалдарының басшылары «Қазақстан-Ақтөбе» телеарнасында болған кезекті брифингте осылай деп мəлімдеді. Мемлекет басшысы теңгенің еркін айналымдағы бағамын

енгізу жəне инфляциялық таргеттеуге өту Қазақстанның жаңа экономикалық саясатындағы бірден-бір дұрыс жəне маңызды қадам екенін айрықша атап көрсетті. Тəуелсіздік жылдарында əлемдік өркениетті елдердің қатарында дамыған біздің еліміз – əлемдік қауымдастықтың бір бөлшегі. Сондықтан, бірыңғай экономикалық кеңістіктен бөлініп, өз алдына томаға-тұйық тірлік ете алмайды. Бұл жерде көрші елдер Қытайдың өз валютасына девальвация жасағанын, Ресей ақшасының өткен жылы еркін айналымға жіберілгенін

ескермеуге болмайды. Ендігі жерде валютаның бағамын Ұлттық банк емес, нарықтың өзі реттейді. Бұл дамыған елдердің барлығына тəн үрдіс. Бұдан былай теңгенің бағамы сұраныс пен ұсынысқа байланысты өзгеріп отырмақ. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі облыстық филиалы экономикалық талдау бөлімінің басшысы Маркон Қуатбаева осыларды атап көрсете келіп, теңге бағамы тұрақтанғанға дейін қандай да бір болжамдарға емес, ресми ақпараттарға сүйену қажеттігін айтты. Бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің

Қазақстанның экономикалық дамуының тұрақтылығын сақтау жөніндегі шаралар

Шаралар

Макроэкономикалық тұрақтылықты қолдау

Мемлекеттік сектордың тиімділігін арттыру

Өндірістің басымдықты салаларын дамытуға көзқарасты жетілдіру

Механизм

Инфляциялық таргеттеуге жəне теңгенің еркін бағамына көшу

• Заманауи институттық қаңқа құру • Экономикадағы мемлекеттің үлесін оңтайландыру

Бəсекелестік салыстырмалы артықшылықтары бар өндірістерді қолдау жəне дамыту

Еуразиялық интеграция институты əзірлеген

мықты қолдау болады деп білемін. Тұрғындарға күнделікті тұтынатын азық-түліктің бағасы өседіау деп қорқудың реті жоқ. Ішіпжеп отырған тамақ түрлерінің барлығы сырттан əкелінбейді ғой. Ет, нан өзіміздікі, баға бақылауда. Ресейден əкелінетін тамақ түрлерінің бағасы өсіп жатса, оны алмай, жергілікті өнімді алуға болады емес пе? Табысымыз доллармен емес, теңгемен беріледі дегендей. Енді депозиттегі жинақтарға келсек, Мемлекет басшысы Ұлттық банкке жеке тұлғалардың мерзімді депозиттеріне төлем тетігін енгізуді тапсырды. Яғни айырбас бағамының өзгеруіне байланыс ты халық салымдарының шығындарын төмендету мақсатында биылғы жылдың 18 тамызына дейінгі теңгемен ашылған жеке тұлғалардың мерзімді депозиттеріне (есепшоттағы 1 миллион теңгеге дейін қаржыға) төлем тетігі енгізілмек. Сондықтан, депозиттерге салынған теңгеңізді долларға, рубльге айырбастаймын деп асығыс шешім қабылдамаңыз. Ғалия САТЫБАЛДИНА, Ұлттық банктің Батыс Қазақстан филиалының директоры.

ОРАЛ. Ұлттық банктің қазіргі сəттегі валюта айырбасына ықпалы туралы сауалдарына ол төмендегідей жауап берді. – Ұлттық банк ірі дағдарыс болған жағдайда ғана валюталарды сату жəне сатып алу жұмыстарын жүргізу арқылы араласа алады. Қалған уақытта екінші деңгейдегі банкттер биржадағы валюталық бағам бойынша қызмет көрсетеді. Теңгені еркін айналымға жіберудің мағынасы сол – ендігі жерде мəселе əлемдік эконо микаға, ішкі нарықтық эконо ми каның факторларына байланысты шешіледі. Бұл жерде бір айта кететін жайт, банктер сату, сатып алу бағамын биржаға байла нысты орналастырғанда, бұрын ғы бел гіленген доллар бойынша 2 теңге, еуро бойынша 3 теңге, осыны сақтап тұрулары керек. «Қазком» акционерлік қоғамы облыстық филиалының директоры, облыстық мəслихаттың депутаты Дания Есбаева ендігі жерде бағамның ауытқуынан пайда табудың бос əурешілік болатынын атап айтты. Мəселен, айырбас пункттері бірінші күні долларды 252 теңгеден сатты. Ал екінші күні ол түсіп кетті. Яғни, доллар сатып алған ұтылды. Сондықтан, банк салымшылары депозиттегі жинақтарын қозғамауы керек. Оның үстіне, Елбасы Ұлттық банкке жеке тұлғалардың мерзімді депозиттеріне төлем тетігін енгізу ді тап сырды. Айыр бас бағамының өзгеруіне байланысты халық салым дарының шығындарын төмендету мақсатында биылғы жылдың 18 тамызына дейінгі теңгемен ашылған жеке тұлғалардың мерзімді депозиттеріне (есепшоттағы 1 миллион теңгеге дейінгі қаржыға) төлем тетігі енгізілмек. Сондықтан, депозиттерге салынған теңгені долларға, рубльге айырбастаймын деп асығыс шешім қабылдамаған жөн. Осы пікірді «Халық банкі» акционерлік қоғамы облыстық филиалының директоры, облыстық мəслихаттың депутаты Апуажан Төлегенова да білдірді. Ал «Қазақстанның қызмет көрсету саласы мен сауда кəсіпорындары, базарлар қауымдастағы» облыстық филиалының директоры Дмитрий Довматенко, «Даму» кəсіпкерлікті дамыту қоры» акционерлік қоғамының директоры Жеделбек Мұрзағалиев жаңа экономикалық саясатқа көшу отандық өндірісшілерге мықты қолдау болғанына назар аударды. Мұның түптің-түбінде халыққа пайдалы болатынын айтты. Бір жақсы жері, мұнда азық-түлік бағасы өседі деп қауіптенудің реті жоқ. Негізінен тамақ түрлері сырттан əкелінбейді жəне бақылауда ұсталады. Елбасы бұл мəселені қатаң бақылауда ұстауды жергілікті билікке тапсырды. Сырттан келетін тамақ түрін, егер қымбат болып жатса, алмай қоюға қазір толық мүмкіндік бар. Ақтөбе облысы.

ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТТЫҢ ОДАН АРҒЫ ШАРАЛАРЫ

бойынша Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың қатысуымен өткен Кеңес

ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ ƏЛЕУМЕТТІК ШАРАЛАР

2015 жылдың 18 тамызына

Салымшыларға өтемақы

қатысты теңгемен ашылған жеке тұлғалардың шұғыл депозиттеріне өтемақы тетігі әзірленді

Есепшоттағы 1 миллион теңгеге дейінгі қалдық сомаға

депозитті арнаулы есепшоттарға қайта ресімдеген және оларды банктерде

Барлық депозиттер иелерінің 86%-ы

1 жыл

бойына сақтаған жағдайда олардың бағамдық айырмашылығына өтемақы төленеді

Бұл шара

1,7 миллион адамға көмектеседі Тұрғынүйқұрылысжинақбанкі салымшылары үшін бағамдық айырмашылыққа өтемақы төлеудің жеке тетігі әзірленеді

Әлеуметтік саладағы

бастама Зейнетақылар мен әлеуметтік төлемдер

2017-ден емес, 2016 жылдың қаңтарынан төленеді

Еуразиялық интеграция институты əзірлеген

Шындыќ ќашанда шыѕєа бастайды Адам баласы алға басу үшін жан-жағына қарап отыруы керек. Қоғам да солай. Өмір шындығынан аттап кету мүмкін емес, қаласаң да, қаламасаң да қадамыңа өзгеріс ендіретін сəттер болады. Түбегейлі есептелген жақсы бағдарламалардың өзі кедергілерге тап келіп жатады. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұл жөнінде үнемі ескертумен келеді. Мемлекет басшысы эко номикалық саясаттың алдағы шаралары жөніндегі кеңесте: «Соңғы жылы əлемдік экономикадағы ахуал едəуір төмендеді. Экономиканың бүкіл дүниеде нашарлағаны бəрімізге көрініп тұр... Қанша бағдарламалар жасасақ та, өмір мен жағдай алдымыздан қиыншылықтарды алып келеді. Қазір де осындай

қиыншылыққа тақап тұрмыз», – деп атап көрсетуі баршамызды жігерлендіріп, қарымқабілетімізді ширата түсуді талап етеді. Өйткені, бұл сөздер біздің индустриялық-инновациялық даму бағдарламасымен құрылған біздің кəсіпорынға тікелей қатысты айтылып тұр.

Керамикалық кірпіштің бірнеше түрін шығаратын зауыт өнімдеріне сұраныс жоғары. Сапа стандарттары да талапқа сай. Кəсіпорын өз өнімдерін ел аумағынан басқа, Ресейдің Омбы, Түмен, Қорған қалаларына да жеткізеді. Əйткенмен, біз соңғы уақытта баға жөнінде біршама ұтылып отырдық. Өткізу құнындағы үйлесімсіздік салдарынан өнімімізді 30 пайызға қысқартуға мəжбүр болдық. Қазір қоймамызда 7 миллион теңгенің кірпіші жинақталып қалды. Соған қарамастан, өндірісті сауықтырудың барлық амалдарын қарастырып жатырмыз. Бұл орайда мемлекетіміздің жаңа экономикалық саясаты тығырықтан шығуға жол бастайтыны анық. Теңгенің жаңа бағамы сату көлемін арттыратыны, ісімізге жаңа екпін қосатыны даусыз. Нұритдин САМПИЕВ, Көкшетаудағы «ENKI» ЖШС директоры.

Ақмола облысы.


6

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

Аќпараттыќ-коммуникациялыќ технология: бїгін жəне ертеѕ

 Еркін елдің ертеңі

СЫЙЛЫЌ

Кеше Үкімет Үйінде Премьер-Министрдің орынбасары Бердібек Сапарбаев Халықаралық əлеуметтік қамсыздандыру қауымдастығы (ХƏҚҚ) президенті Эррол Франк Стуве бастаған делегациямен кездесу өткізді, деп хабарлады Премьер-Министрдің баспасөз қызметі.

Кеше Білім күні мерекесіне орай Білім жəне ғылым министрі Аслан Сəрінжіпов Астанадағы жаңадан пайдалануға беріліп отырған дарынды балаларға арналған № 81 жаңа гимназия «Astana English School»-да болып, жиналған ұстаздар мен ата-аналарды жаңа оқу жылымен құттықтап, алғаш мектеп табалдырығын аттап отырған бүлдіршіндерге сəт-сапар тіледі.

Елбасы кітабы бїлдіршіндерге берілді Берік САДЫР,

«Егемен Қазақстан».

Биылғы оқу жылында еліміз бойынша 7,5 мың мектеп 2 млн. 600 мыңнан астам оқушыны қабылдаса, олардың 336 мыңы мектеп табалдырығын алғаш аттайтын 1-сыныптың балалары. Яғни, жыл сайын бірінші сыныпқа баратын балалар саны артып келе жатқандықтан үш ауысымдағы жəне апатты мектептер проблемасын шешу кезек күттірмейтін мəселе болып қалуда. Осыған орай, биыл 157 мектеп пайдалануға беріліп, үш ауысымда оқытатын мектептер азайып келеді екен. Сонымен қатар, апатты мектептер саны екі есеге азайып, 136-дан 66 қалыпты. 2017 жылдың соңына қарай осы проблеманы толықтай шешу жоспарланып отыр. Мұнымен қоса, 8700 мектепке дейінгі ұйымға 760 мың бала барып, жыл соңына дейін 10 мың орындық 40 балабақша іске қосылмақ. Күрделі жөндеу шаралары 250 мектепті қамтыпты. Ал ағымдағы жөндеу жұмыстары 5 мыңнан астам мектепте жүргізіліпті. Оқулықтарға биыл 12,5 млрд. теңге бөлініпті. Бүгінде барлық өңірлер оқулықтармен толықтай қамтамасыз етілген көрінеді. Ұлт жоспарындағы 76-шы қадам аясында материалдық-техникалық базаны жаңартуға жəне мұғалімдерді ынталандыруға баса назар аударылып, 96 мектепке гранттарды тағайындау жүйесін жетілдіру қарастырылған. Қазақстанның барлық мектептерінде 2015 жылғы 1 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Конституциясының 20 жылдығына, Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған бірыңғай білім сабағы, 1-4-ші сыныптарда «Менің Отаным – Қазақстан», 5-8-ші сыныптарда «Қазақ халқының ерліктері», 9-11ші сыныптарда «Мəңгілік ел: бір ел – бір тағдыр» атты тақырыптарда арнайы сабақтар өткізілгенін айта кетсек дейміз. Дарынды балаларға арналған № 81 жаңа гимназиядағы алғашқы сөз: «Мектеп деген – мəңгіліктің жыр кені, Мектеп деген – ғылымның асқақ желкені, Мектеп деген – тұғыры биік ақ орда,

Балалардың қасиетті мекені» – деп басталып, министрдің құттықтау сөзінен кейін гимназия директоры Гүлнар Садықова мектеп жөнінде мағлұмат бере отырып, бүлдіршіндерге құтты қадам тіледі. «Astana English School» № 81 гимназиясы 1200 орынға есептелген, мектептің жалпы ауданы 11766 шаршы метрді құрап, онда барлығы 54 бөлме, оның 2 мультимедиялық, акт залы, кітапхана, ағаш, металл жəне матаны өңдеу шеберханалары орналасыпты. Шара барысында министр Аслан Сəрінжіпов пен Астана қаласы əкімінің орынбасары Ермек Аманшаев алғашқы қоңырау мерекесіне арналған Елбасымыздың «Менің Отаным – Қазақстан» атты кітабын 1-сынып бүлдіршіндеріне табыс етті. Кітап туралы Астана қалалық бiлiм басқармасының басшысы Эльмира Суханбердиева: «Биыл Қазақстан бойынша 1-сынып оқушылары Президенттің өзінен үлкен сый алды. «Менің Отаным – Қазақстан» кітабы – бұл Мемлекет басшысының бүлдіршіндерге жасаған тамаша сыйы. Елбасы

Н.Назарбаев кітапқа туған жеріміздің тамаша табиғатын, Отанды сүюге деген перзенттік парыз туралы ең таңдамалы ойларын жазған. «Менің Отаным – Қазақстан» кітабы қосымша əдебиет. Əрине, Қазақстанның бүкіл қазба байлығы мен тарихын бір кітапқа сыйдыру мүмкін емес. Сондықтан, Елбасы өзі таңдап кітапқа туған жеріміздің тамаша табиғатын, Отанға деген перзенттік парыз туралы ең таңдамалы ойларын жазған. Енді бұл кітап жыл сайын таратылып отырады. Айта кетейік, бүгін Астана қаласы бойынша қатарынан үш жаңа мектеп ашылды. Ал, жыл соңына дейін елорда оқушылары үшін тағы екі мектеп ашылмақ. Бір мектеп таза қазақ тілінде сабақ береді, екінші мектеп аралас мектеп жəне бүгін ашылған мектеп – қазақ тілі мен ағылшын тілінен қатар сабақ береді. Қала басшылығы көші-қон легі мен бала туу көрсеткішін есепке ала отырып, шаһардың қай ауданында қанша мектеп салу керектігін жоспарлап отырады», – деді. Министр өз сөзінде ұстаздар қауымына алдағы уақыттарда жалақыларының 50 пайызға дейін өсетінін айтып сүйінші сұрады. Содан соң арнайы шақырылған қонақтар жаңа гимназия ғимаратымен танысып, 5-сынып оқушыларының ағылшын тілінде өткен интерактивті сабағына, 7-сыныпқа арналған ағылшын тілінде өткен «Қазақстан жолы: 5 реформа жəне 100 қадам» тақырыбындағы сынып сағатына, 6-сыныпқа арналған биология сабағына жəне «ЭКСПО-2017 – болашаққа сенімді қадам» тақырыбындағы ағылшын тілі сабағына қатысты. Сондай-ақ, кеше «100 мектеп – 100 аурухана» мемлекеттік бағдарламасы аясында 2007 жылы пайдалануға берілген Астанадағы № 58 орта мектептің де алғашқы қоңырауында болып, Елбасының «Менің Отаным – Қазақстан» атты кітабын 1-сынып бүлдіршіндеріне табыс ету шарасының куəсі болдық. –––––––––––––––––

Жасыратын ештеңесі жоқ, осыған дейін Байқоңыр қаласындағы 6 мектепте ресейлік стандарттар бойынша білім беріп келген. Бір кездері қабылданған шешімнің кесірінен қазақтың қаракөз балалары ана тілінде білім ала алмады. Тарихын танымай, қазақстандық біліммен сусындауға мүмкіндіктері болмады. Басқа елдің тарихын оқып келген перзенттердің биылдан бастап қазақстандық стандарттарға көшетінін бұған дейін хабарлаған едік. Жаңа оқу жылы басталар тұста сөздің нақты іске ұласқанын көрдік. Білім күні №277 мектептің табалдырығын 642 байқоңырлық бүлдіршін алғаш рет аттады.

К.Тоқмұхамедов атындағы мектепте өткен «Алғашқы қоңырау» салтанатты шарасына облыс əкімі Қырымбек Көшербаев қатысты. – Биылғы оқу жылы баршамызға үлкен қуанышпен басталып отыр.

Өйткені, Ресейдің оқу стандартына өтіп кеткен қазақ мектептерін өзімізге қайтарып алдық. Бүгіннен бастап осындағы 6 қазақ мектебі отандық білім беру жүйесімен жұмыс істейді. Бұл Тəуелсіз еліміз

Ерлік сабаєы

жаѕа оќу жылында əр мектепте ґтті

Кеше алғаш рет Қазақстан Республикасының барлық мектептері мен колледждерінде Қорғаныс министрлігі Білім жəне ғылым министрлігімен бірлесіп

«Ерлік сабақтарын» өткізді. Ол Қазақ хандығының 550 жылдығы мен 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысының 70 жылдығын мерекелеу шеңберінде 1 қыр-

күйек – Білім күніне орайластырылды. «Əскери-патриоттық тəрбиені кешенді жүргізіп, оны мектеп оқушылары арасында кеңінен

Єарышкерлерге аќ жол тіледі (Соңы. Басы 1-бетте). Қазақ хандығының құрылғанына – 550, Қазақстан халқы Ассамблеясына – 20, еліміздің ең үлкен құжаты – Ата Заңымыздың қабылданғанына 20 жыл толып отыр. Осындай мерейлі шақта сенің көк жүзіне аттануың ел абыройын тағы бір асырып отыр. Ғарышкерлерге ақ жол тілеген Премьер-Министрдің орынбасары қандасымыз Айдын Айымбетовке еліміздің көк байрағы мен Қазақстан халқы Ассамблеясының жəне ЭКСПО-2017 көрмесінің туын да табыс етті. Енді Айдын осы рəміздерді ғарышқа өзімен бірге алып кетпек. Сонымен қатар, Қазақ хандығының құрылғанына 550 жыл толуына орай арнайы мерекелік медаль шығарылған еді. Елбасының арнайы Жарлығымен экипаж мүшелері аталған медальмен марапатталды. Бұл Сергей Волковтың ғарышқа үшінші сапары. Дегенмен, бұған дейін дəл мұндай қамқорлықты сезінбегенін айтады. Оған Айдын Айымбетовтің аспанға ұшқалы жатқаны себеп екенін де жеткізді. «Жерлестеріңіздің ғарышқа сапарын Қазақстан халқы мен басшылығы қалай жылы қабылдап,

қуанып жатқанын сезініп отырмыз»,– деді ол. Бұдан кейін сөз алған Тоқтар Əубəкіров пен Талғат Мұсабаев экипаж мүшелеріне сəттілік тілеп, ойға алған жоспарларының орындалып, жерге белгіленген мерзімде қайтып келулеріне тілектес екен дерін айтты. Қызылорда облысының əкімі Қырымбек Көшербаев қасиетті Сыр топырағы экипаж мүшелерін аман-сау күтіп алатынын мəлім етті. – Сіздер ғарыш əлемін тағы бір мəрте бағындыруға аттанғалы отырсыздар. Мұның үлкен ерлік екенін тұтас халық біліп отыр. Тіпті, əлгінде білім күніне орай өткен жиналыста бір мектеп оқушысы жаныма келіп: «Айдын ағаға аманесен барып келсін, сапары оңынан болсын деп айтыңызшы», деді. Міне, бүкіл ел өзіңнің тілеуіңді тілеп отыр. Сəттілік серігің болсын, – деді Қырымбек Елеуұлы. Өз кезегінде Айдын Айымбетов ел мен Елбасының сенімін толық ақтайтынын, мойнына жүктеліп отырған жауапкершілік үдесінен шығатынын мəлімдеді. Қазақстанның ғарыш əлемін зерттеуде алда ауқымды шаралар атқаратынына сенімді екенін айтты.

Бердібек Сапарбаев, сондай-ақ, қаланың əлеуметтік саласының бірқатар нысандарын аралады. Атап айтқанда, ол перзентхана жұмысымен танысты жəне орта мектепте болып, онда жалпы білім беретін мектептердің директорларымен кездесті. Əлеуметтік саланы дамытумен танысу Қармақшы ауданының Ақай аймағында жалғасын тапты. Онда Вице-премьер балабақшаны аралап, 600 орындық орта мектептің құрылысын қарап шықты. Жұмыс сапарының алғашқы күні 2014 жылы жөндеуден өткен «Қорқыт ата» мемориалдық кешенімен танысумен, сондайақ, Қармақшы ауданы Жосалы ауылында тарихи-өлкетану музейі мен кітапхананың ашылуымен аяқталды. Музей кешенінің ашылуында сөйлеген сөзінде ол халықтың білім деңгейін арттыруға жəне патрио тизмді тəрбиелеудегі мəдениет нысандарының маңыздылығын атап өтті. Вице-премьер қазақстандықтардың барлық буындары үшін қызықты болатын зияткерлік орталыққа айналатынына сенім білдірді.

Сенбі күні «Нұр Отан» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Асқар Мырзахметов Астана қаласының зиялы қауым өкілдерімен кездесті.

ќазаќстандыќ стандартпен оќиды «Егемен Қазақстан».

дамыту деңгейі бойынша үлкен жетістіктерге жетіп, ТМД елдері арасында жетекші орындарға ие», – деп баса айтты Вице-премьер. Ол, сондай-ақ, Қазақстан дағдарыс кезінде де барлық əлеуметтік міндеттемелерді орындап отырған əлемдегі санаулы елдердің бірі екенін айтты. Вице-премьер осыдан кейін Астанада 2-4 қыркүйекте ХƏҚҚ қамқорлығымен əлеуметтік қамсыздандырудағы ақпараттық жəне коммуникациялық технологиялар бойынша халықаралық конференция өткізудің

Суретті түсірген Орынбай БАЛМҰРАТ.

Байќоѕырдыѕ балалары Ержан БАЙТІЛЕС,

Кездесу барысында əлеуметтік қамсыздандыру саласында ақпараттық жəне коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалану мəселелері талқыланды. Б.Сапарбаев Қазақстанда əлеуметтік саладағы АКТ дамытуға ерекше көңіл бөлінетінін атап өтті. «Бұл саланы дамыту серпіні соңғы жылдары екпіндеп өсіп келеді. Жаңа технологияларды енгізудің арқасында əлеуметтік саладағы электронды қызметтер саны жыл сайын артуда. Біздің еліміз АКТ

маңыздылығын атап өтті. «Осында ауқымды іс-шара халықаралық ынтымақтастықты əрі қарай жалғастыруға жəне тəжірибе алмасуға жағымды орта қалыптастырып, Қазақстанның əлеуметтік қамсыздандыруындағы ақпараттық жəне коммуникациялық технологияларды дамытуға жаңа серпін береді», – деп түйіндеді Бердібек Сапарбаев. Өз кезегінде Эррол Франк Стуве қазақстандық тарапқа конференция ұйымдастыруға қол ұшын бергені үшін алғыс білдіріп, аталған диалог алаңы əлеуметтік қамсыздандырудағы АКТ саласын одан əрі дамытуға сындарлы шешім жасауға септігін тигізетініне сенім білдірді.

үшін жəне осындағы қаракөз балаларымыздың болашағы үшін маңызды,– деді аймақ басшысы. Ата-аналардың қуанышында шек жоқ. Түйткілді мəселені шешіп берген Елбасына алғыстарын айтты. Ал, аймақ басшысы бірінші сынып оқушыларына Елбасының «Менің Отаным – Қазақстан» кітабын табыс етті. 2015 жылға аталған білім беру ныса ндарының шығындарына республикалық бюджеттен 982,1 миллион теңге қаржы бөлінді. Осы қыркүйек айының өзінде аталмыш білім мекемелерінің материалдықтехникалық керек-жарағын толық қамтуға қосымша 200 миллион теңге бөлінді. Сондай-ақ, мұндағы мектептерге қажетті 90442 дана оқулық толығымен жеткізілген. БАЙҚОҢЫР. насихаттау жəне жас ұрпақтың бойына сіңіру бүгінгі күннің талабы болып отыр. Осы орайда, «Ерлік сабақтарын» сапалы ұйымдастыру үшін əдістемелік кешені əзірленді» – деді Қорғаныс министрінің орынбасары, генералмайор Талғат Мұхтаров. Республикамыздың мектептері мен колледждерінде «Ерлік сабақтарын» өткізу үшін ел Қарулы Күштерінен барлығы 1 300-ден аса əскери қызметші қатысқанын атап өткен жөн. Акция Қазақстанның барлық өңірлерін қамтыды. Одан басқа, алғашқы қоңырау С. Нұрмағамбетов атындағы «Жас ұлан» республикалық əскери мектебінің тəрбиеленушілері үшін де соғылды. Осы оқу жылында мектеп 82 оқушыны қабылдады. Мұндағы жаңалық сол, бұдан бұрын жасөспірімдер 7-сыныптан бастап қабылданса, енді жаңа ережеге сəйкес «Жас ұланға» жалпы білім беру мектебінің 9-сыныбын бітірген жəне негізгі орта білім туралы куəлік алған бозбалалар түсе алады. «Егемен-ақпарат».

Даєдарыстар – ґтпелі, ќўндылыќтар – мəѕгілік Кездесуге жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Несіпбек Айтұлы, «Егемен Қазақстан» АҚ президенті Сауытбек Абдрахманов, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Мəжіліс депутаты Алдан Смайыл, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры, тарих ғылымдарының докторы Ерлан Сыдықов, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Қажығали Мұханбетқалиұлы, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры, академик Сейіт Қасқабасов, жазушы, халықаралық «Алаш» сыйлығының лауреаты, қоғам қайраткері Мырзакелді Кемел, көрнекті ғалым, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Намазалы Омашев, Мемлекет тарихы институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы Бүркітбай Аяған, ақын, халықаралық «Алаш» сыйлығының лауреаты Дəулеткерей Кəпұлы жəне басқа белгілі тұлғалар қатысты. «Дағдарыстар – өтпелі, құндылықтар – мəңгілік» тақырыбымен өткен жиында партияның елдің мəдени-рухани дамуындағы, қоғамның бірлігі мен ынтымағын арттырудағы қызметі мен мақсатміндеттері, Елбасы ұсынған Ұлы дала ұғымын қалыптастыру жəне осынау жалпыхалықтық істегі зиялы қауымның рөлі сөз болды. Ұлттың мəдени-рухани өркендеуі елдің тұтас дамуында аса маңызды орын алатынына тоқталған партия Төрағасының бірінші орынбасары өз сөзінде елдегі жетекші саяси күш ретінде «Нұр Отанның» атқарып жатқан жұмыстары туралы əңгімеледі. «Елбасы халықтық бес реформада болашағы біртұтас ұлтты қалыптастыруда мемлекет құраушы ұлт ретінде халқымызға ерекше жауапкершілік жүктелетінін атап көрсетті. Осынау істе өздеріңіздей ел жақсыларының атқаратын рөлі ерекше. Мемлекет басшысының тəуелсіздікті нығайту жолындағы батыл бастамаларының жүзеге асуы елдің мəдениеті мен əдебиетінің, өнерінің дамуына сүбелі еңбек сіңірген сіздердің көз алдарыңызда. Алдағы уақытта қоғамды осы қол жеткен жетістікті əрі қарай жалғастыруға жұмылдыру парыз. Бүгінгі кездесуде басты мақсат – өздеріңізбен осы мəселе бойынша ой бөлісу», – деді А. Мырзахметов. Партия Төрағасының бірінші орынбасары «Дағдарыстар – өтпелі, құндылықтар – мəңгілік» тақырыбымен өткен кездесу барысында жаһандық экономикалық қиындықтар тұсында еліміздің

сын-қатерлерден сүрінбей өтуі үшін қоғамдағы бірліктің нығая түсуі барынша маңызды екеніне, осы тұста зиялы қауымға үлкен сенім артылатынына тоқталды. Сонымен қатар, жиында Елбасының Қазақстанды əлемге Ұлы дала ұранымен таныту жөніндегі идеясының көкейкестілігі, осынау ұғымды ұлттық бренд ретінде қалыптастыру мəселесі жан-жақты айтылды. Бүгінде партия 865 мыңнан астам нұротандықтың басын қосып отырған болса, соның ішінде зиялы қауымның үлесі ауқымды. Ел игілігі жолындағы бастамаларға қоғамды жұмылдыруда партияластардың 30,4%-ын, яғни 263 341 адамды құрайтын білім мен ғылым, мəдениет саласының өкілдері аса үлкен күш. Олар партияның қоғамның бірлігі мен ынтымағын бекемдеуге бағытталған кешенді де ауқымды шараларына сүбелі үлес қосып келеді. Биыл барша Қазақстан халқы кеңінен мерекелеп жатқан Қазақ хандығының 550, Ұлы Жеңістің 70, Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Қазақстан Республикасы Конституциясының 20 жылдығы мерекелеріне «Нұр Отан» партиясы айрықша басымдық беріп, осы атаулы мерейтойлар аясында түрлі шаралар өткізіп келеді. «Нұр Отан» қоғамда бірлік пен ынтымақты сақтау мен қазақстандық патриотизмді қалыптастыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде. Мəдениет пен өнерді қолдау жөніндегі «Мирас» қоғамдық кеңесі алаңында білім мен мəдениетті сақтау жəне дамыту, мемлекеттік тілдің аясын кеңейту сияқты көкейкесті мəселелер кеңінен талқыланып, шешімін табуда. Əр кездегі отырыстардың қорытындысы бойынша Парламент пен Үкіметке, тиісті министрліктерге мəдениет пен руханияттың түрлі бағыттарын дамытуды көздеген 300-ге жуық нақты ұсыныстар əзірленіп, жолданды. Бұл ұсыныстар Кеңестің тұрақты қадағалауында. Əңгіме барысында отандық мəдениетті дамыту мəселелері мен бүгінгі əдебиеттің беталысы жайлы сөз болды. Зиялы қауым өкілдері ұлттық құндылықтар, ұрпақ тəрбиесі, дəстүр сабақтастығы туралы өрелі əңгімелер айтып, ашық пікір алмасты. Кездесудің соңында партия Төрағасының бірінші орынбасары қонақтарды Конституцияның 20 жылдық мерейтойымен құттықтап, шығармашылық табыс тіледі.


2 қыркүйек 2015 жыл

7

www.egemen.kz

 Мемлекет мерейі

Ай мен Айдын (Соңы. Басы 1-бетте). ҒАРЫШҚА ҒАШЫҚТЫҚ Жердің апшысын қуырып, мыңмиллион азотты тесіп өтіп, бір ғаламнан екіншісіне зулап жететін зымыранның Байқоңырдан көтерілгеніне де жарты ғасырдан асты. Құс қанатына деген іңкəрлік адамзат баласын түбі ұшақ құрастыруға əкелді. Тақтайға шеге қағып жасалған талай ұшақ қирап қалғанымен, ақыр соңы аспанда еркін самғайтын, қанатына қондырып алып зымырай ұшатын жағдайға жетті. Бірақ адамға бұл да аздық етті. Зеңгір көктің ар жағын қиялымен шарлай берді. Он сегіз мың ғаламды еркін аралайтын аппарат құрастыруға талпынды. Күндердің күні оған да қолы жетті. Сөйтсе, қос ғаламның арасын тез жалғайтын, төте жол салатын жеріңіз Байқоңыр екен. Ит пен мысыққа эсперимент жасап болған соң, зымыранға адамды салып, айға ұшырып жіберді. Солайша, Юрий Гагариннің аты мəңгілікке тарихта қалды. Ал осы тірліктің барлығы адам қиялынан туындаған шаруалар еді. Арман мен аңсардың нəтижесі нақты жетістікке ұласты. Содан бері адами затыңыз аспан əлемін зерттеумен келеді. Əрі-беріден соң Халықаралық ғарыш кешенін салып тастады. Дегенмен, бүгінгі жетістіктің өзі адам санасының шырқау шегі дей алмайсыз. Өйткені, ғаламда біз білмейтін тылсым сырлар əлі көп. Оны ашуға, құпиясына үңілуге құштарлық сөнген жоқ. Қайта уақыт санап артып келеді. Осындай ғаламат тірліктің арасында теңізге тамшыдай болсын үлес қосып жүрген ұлтыңның бар екені есіңе түскенде көкірегіңді қуаныштың сезімі кернеп кетеді. Кеңес Одағының ыдырар алдында аспанға ұшып, Тəуелсіз Қазақстанның тұңғыш ғарышкері ретінде жерге қонған Тоқтар Əубəкіровтің аты əрқайсымыз үшін қадірлі. Ғарышқа бір емес, үш рет сапар шегіп, мойнына артылған зілбатпан жүкті абыроймен атқарған Талғат Мұсабаевтың есімі біз үшін алтыннан да ардақты. Бірақ жұрт көкейінде: «Тоқтар мен Талғаттың ісін жалғар азамат жоқ па?» деген сауалдың жүргеніне көп болған. Бар екен. Бір емес, қазақтың екі бірдей қыран жігіті томағасын сыпырсаң тұра ұшуға дайын отырыпты. Ғасыр басында Ресейдегі ғарышкерлерді дайындайтын орталыққа оқуға жіберіліпті. Төрттік деген бағаңыздың екілік құны жоқ оқу орнын екі азамат та үздік бітіріп шықты. Ғарышқа жіберсеңіз, қарыштап барып-қайтуға дайын болды. Олар Айдын Айымбетов пен Мұхтар Аймаханов еді. Осы екі жігіттің бірі жаңа заманның алғашқы онжылдығында аспанға ұшуға тиіс болатын. Жоспар бойынша. Дей тұрғанмен, дағдарыс деген дүние тірсектен шалып, ойға алған мақсат орындалмай қалды. Бұл жаңалықтан кейін Мұхтар Аймаханов азаматтығын ауыстырды. Ал Айдын Айымбетов Астанаға атбасын бұрды. Осылай жүргенде биыл ойда-жоқта жағымды жаңалық естіп, бөркімізді аспанға аттық. «Қазақстан ғарышкеріне ғарышқа ұшуға рұқсат берілді», деген. Солайша, Айымбетовтың арманы алты жылға кешігіп орындалып жатқан жағдайы бар. Бəрі жақсы һəм дұрыс қой. Бірақ бір мезет өзіңізге: «Мен осы Айдын туралы не білемін?» деп сұрақ қойып көріңізші. Не біледі екенсіз? Аспанға аттанайын деп тұрған азаматыңыз жайында қандай ақпарат бар? Біз бүгін осы бір олқылықтың орнын толтырмаққа талпындық. Қасиетіңнен айналайын қазақ байтағының қай пұшпағы да киелі ғой. Теңіздің толқыны табанын теуіп, Ақжайығы жайқалып жатқан батыс, ақселеуі ақ кілемдей арқа, ұлыстың ұйытқысындай болған Қаратау, қойнауы құт, табиғаты тамылжыған өр Алтай, бəрі-бəрі əрбір қазақ үшін қадірлі мекен. Айтып-айтпай не керек, бабалар кірпік қақпай, қасық қанын аямай қорғап бізге аманаттаған абыз даланың əр сүйемі сүйкімді əм сүйікті. Сонда да болса, Алаштың Алатауға деген көңілі, мейірім-махаббаты алабөтен. Жердің жəннатына балайды. Жеті өзені сыңғыр қаққан, бау-бақшасы, тал-дарағы, емен-қарағайы сыңсып шыққан, ақ басты тауының маңдайына бұлт қонған, Хантəңірі шыңы ешкімге бағынбастай паң қалпынан таймаған өңір, шынында да, тамылжыған

табиғатымен тартады да тұрады. Жеті суды қатар еміп жатқан алақандай ғана Талдықорған қаласы тыныштықтың мекені секілді. Міне, Айдын Айымбетов осы жерде дүние есігін ашты. Талдықорғаннан іргесі бөлінбей жатқан, бүгінде Өтенай деп аталатын ауылда ер жетті. Əке-шешесі қарапайым ғана отбасы еді. Білетіндер, Айдынның бала кезінен ойы озық, қиялы жүйрік болғанын айтады. Кішкене кезінде үйдің жанында үйілген шөмеленің төбесіне шығып, шалқасынан жатып жұлдыз санап, аспан əлеміне ғашықтығы басталған

Су-27 ұшақтарын ұршықша иірді. Бес бірдей ұшақтың түрін тізгіндей алатын маманның аспандағы өмірі 470 сағаттан асады. Қысқасы, ол күн санап өзінің түпкі мақсатына жақындай берді. Түрлі сынақтардың бəрінен өтті. Төзімділігі сəт сайын шыңдала түсті. Айдын ұшқыштар училищесін бітіріп келген жылы бірден ғарышкер болуға құжат тапсырған. Жастықтың жалыны бойында арындап тұрған жігіттің бұл əрекетін түсінуге болатын еді. Өйткені, жасқа тəн максимализм болмаса, жанары-

 Жазылым-2016 кейін-ақ орталықтағы дайындықтың бағасын бағамдай беруге болатын шығар. – Үйге келгеннен кейін кемі 2-3 сағат дайындыққа уақытым кетеді. Өйткені, жаңа ақпараттарды бойға сіңіріп, одан туындайтын сұрақтарды қағазға түсіру керек. Ертесі ұстаздардан сұрап алмасаң болмайды. Əрине, алғашқы кезде қиналдым. Ғарышкерлерді дайындайтын орталықтың психологтары былай дейді: орталықтың оқу жүйесі ғарышкерлерді үнемі иненің ұшында отырғандай сезімде ұстауға құрылған. Ол бір қауіп-қатерді сезінуден емес. Сергек жүруге, əрбір жағдайға салқынқанды қарауға үйретеді,– дейді Айдын. Жалпы дайындықты қандасымыз 2005 жылы аяқтады. Оқу нəтижесі бойынша оған «ғарышкер-сынақшы» атағы берілді. Ендігі кезек одан да қиын. Алда үш жыл бойына Халықаралық ғарыш кешеніне бару үшін топтық дайындық тұрған. Өйткені, Айдын Айымбетов немесе Мұхтар Аймаханов 2009 жылдың 30 қыркүйек күні аспанға сапар шегеді деген келісім болған. ҮМІТ ПЕН КҮДІК

деседі. Алтыға аяқ басқанында əкесі Ақан ақсақал баласынан қызық үшін болашақта кім болатынын сұрапты. «Ғарышкер» деп тақ ете қалған екен Айдын сонда. Гагариннің аспанға көтерілгеніне 11 жыл болған тұс қой. Ол заманның балаларының барлығы ғарышкер немесе ұшқыш болуды армандайтын. Үлкендер жағының Айдынның арманына жымиып қарағаны да сол шығар. Бірақ Айымбетов өзінің болашақтағы жолын бала шағынан бастап жоспарлағандай. Өйткені, оқуда озат болды. Талдықорған қаласындағы №20 орта мектепті алтын медальмен аяқтады. Білімге құштар, денсаулығы шымыр түлек Армавир жоғары əскери ұшқыштар училищесіне бірден қабылданды. Айдынның аталған оқу орнына құжат тапсыруы да заңдылық еді. Себебі, ғарышкер болудың төте жолы

нан от шашып, азуын айға білеп тұрмаса, онда оның болашақтағы бағындырар биігі де аса үлкен болмас еді. Алғашқы талпыныс сəтсіз болды. Сол сəтте ол өзін шыңдай түсуі керек екенін, қайраққа түсіп, қанатын қатайту қажеттігін анық түсінді. Қанша жылғы еңбек пен қажыр-қайрат жемісін берді. 2001 жылғы 16 маусым күні Айдын Айымбетовті ғарышкерлікке үміткер ретінде тіркеді. Бұл күнді Айдынның өзі былай еске алады. – Қанша жылғы төгілген тер мен еткен еңбектің өтеуіндей болды бұл. Əлі ғарышкер атағын алғанымыз жоқ. Жай ғана үміткер болғанның өзі көңілді тербеп жіберді. Ең ғажабы, дəл үміткер ретінде тіркелген күні мен əйел затының ішінен шыққан тұңғыш ғарышкер Валентина Терешковамен таныстым. Мұны іштей

ҚЫЗЫҚ ДЕРЕК Дəстүр дейміз бе, əлде əдет дейміз бе, бірақ, ғарышкерлердің қалыптасқан жолы бар. Олар ғарышқа аттанғанға дейін ешкімге қолтаңба бермейді. Мейлі, ол Ғарышкерлерді дайындайтын орталыққа енді оқуға түскен түлек болсын, мейлі, дайын ғарышкер болсын. Одан кейін əрбір ғарышкер Юрий Гагариннің туған жəне қайтыс болған жеріне баруға міндетті. Гагариннің үйінің жанындағы құдықтан су ішу де дəстүр. Ал ғарышқа сапар алдында олар «Белое солнце пустыни» фильмін көреді. Айдын Айымбетов ғарышқа кенже қызының қолдан жасаған сыйлығын алып кетпекші. Халықаралық ғарыш кешеніне біздің халықтың еті мен қазысын һəм қымызын апарып, қазақ дастарқанын жаяды. ұшқыш болуда жатыр. Оны осы оқу орнын бітіріп, кейіннен көк жүзіне аттанған Тоқтар Əубəкіров ағасының жолы анық көрсеткен. Ол осылайша ғарышкер болу арманына алғашқы қадамын жасады. Ресейдегі ең танымал оқу ордасын 1993 жылы бітіріп, ұшқыш-инженер мамандығын алып шықты. ҚЫРАННЫҢ ҚАНАТЫ ҚАЛАЙ ҚАТАЙДЫ? Армавир жоғары əскери ұшқыштар училищесін тəмамдап келгесін Қазақстанның қорғаныс жүйесіндегі жұмысы басталып кетті. Жас жігітті Жамбыл облысы Луговой стансасында орналасқан №64207 əскери бөліміне ұшқыш ретінде жіберді. Бір жылғы нəтижелі жұмыстан кейін туған топырағы Талдықорғанға ауысты. Білімі мен білігін күн санап арттырды. Былайша айтқанда, ұшақтың құлағында ойнайтын дəрежеге жетті. Алты жыл бойына аға ұшқыш қызметін атқарған. Жаңа ғасырда əскери бөлімнің басшылығы Су27 əуе эскадрилиясының əуе звеносын басқаруды тапсырды. Біз атын білгенмен, затына аса көп бойлай алмайтын, дегенмен əуе қорғанысында ерекше маңызы бар Л-39, Миг-23, МиГ-23МЛД, Миг-27,

жақсылыққа баладым, – дейді. Медициналық тексеруден жанжақты өтті. Оның өзі бірнеше сатыдан тұрды. Ақыр соңы Мəскеуде тексерді. Денсаулығынан иненің жасуындай кінəрат таппады. Одан бөлек, мамандыққа да басымдық берілді. Біздің кейіпкеріміздің білімі оған да сай болатын. Ғарышқа ұшу үшін инженерлік-техникалық саланың рөлі зор. Ал Айымбетов ұшқыш-инженер. Жас ерекшелігі де маңызды мəселенің бірі. Егде тартып тұрсаң, ол да болмайды. Бұл ретте де Айдынның айы оңынан туды. Əйтеуір ұзақ уақыт бойғы талаптан кейін қазақ баласы Юрий Гагарин атындағы ғарышкерлер дайындайтын орталыққа жіберілді. Таңның атысы, күннің батысы оқу мен жаттығу үзілмейтін. Бір ғана нəрсе айтайық: бұл жерде оқыған бір жылыңыз қарапайым оқу орындарындағы 3,5 жылға тең екен. Санаға сіңірілетін сөз бен берілетін білімді жаттап алуға тура келеді. Ал оның мəні мен маңызына бойлап, тереңіне үңілу тағы қажет. Ғарыш кемесіндегі əрбір жағдайды бағамдап, əрбір тетікті жатқа білгенге дейін дайындайды. Қол мен ми қабаттасып жұмыс істейтін дəрежеге жеткізіледі. Олардың орталықтағы əрбір сағатыңыз не, секундына дейін есептеулі-тін. Осыдан

Ғарышқа адам аттандыру оңай шаруаның қатарынан емес. Оның үстіне, Қазақстанның Халықаралық ғарыш кешеніне ғарышкер аттандыратын тікелей рұқсаты жоқ. Бұл жағдайда біз Ресейге арқа сүйейміз. Соларға берілген орынға ортақтасамыз. Екі елдің арасында бұрыннан келе жатқан келісімнің реті солай. Қазақстан мен Ресей үкіметтерінің арасындағы уағдаластық бойынша Айдын Айымбетов пен Мұхтар Аймаханов ғарышқа ұшуға үміткер болды. Бірақ 2009 жылыңызда жаһандық дағдарыстың алғашқы легі лақ етіп келе қалмасы бар ма? Ғарышқа адам аттандырып, Тоқтар мен Талғат бастаған зерттеу жұмыстарын одан əрі жалғастыру керек-ақ. Бірақ дағдарыс кезеңінде халықтың аузынан ақша жырып жібергеніміз қалай болады?! Ойласа келе, ғарышкер аттандырмайтын болдық. Айдын мен Мұхтардың сол сəттегі көңілінің қандай болғанын өздері ғана білетін шығар. Бірақ шамалауға болады. Қанша жылдық дайындықтың өтеуіне, бала кездегі арманның орындалуына бірақ қадам қалғанда тоқтау дегеніңіз адамды шайқап жібереді ғой. Міне, мақсатқа жетем, ойымдағыны орындаймын деп тұрғанда кері шегінудің өзі пенде психологиясына оңай соқпасы анық. Олар да іштей өкінген, мүжілмесе де үгілген шығар-ау. Онысын тырс етіп ешкімге айтпады. Əйтпесе, сол сəтте репортерін жалаңдатып талай журналист барды. Əрі-сəрі кездегі Айдынның сұхбаттарын қарап шықтық. Үмітті екенін ғана айтқан. Жалғыз Айымбетов қана емес, тұтас қазақ жұртшылығы, əсіресе, оның отбасы осы арманның жетегінде болды десек, ақиқаттан алыс кетпейтін шығармыз. Отбасы демекші, Айдын жұбайы Лилия Айымбетова екеуі бір ұл, екі қыз тəрбиелеп отыр. Үлкен ұлы Əмір осы кезден əке жолын жалғаймын деп алдына мақсат қойған. Ал қыздары Диана мен Даяна желкілдеп өсіп келе жатыр. Əңгімеміздің əлқиссасында Бұқар жыраудың өлеңінен үзінді келтіріп едік қой. Сол жыр былай аяқталады: «Жақындап ажал тұрса да, Жанына қылыш ұрса да, Қалжырап, көңілі қарайып, Қарауытып көзі тұрса да – Үмітін қоймас адамзат. «Үмітсіз – шайтан». «Үміт ең соңынан өледі» дейді орыстар. Адамзат баласын алға сүйреп келе жатқан үлкен күштің бірі осы болса керек. Əйтпесе, мына дүниенің астаң-кестеңі шығар ма еді?! «Бала күнгі арманым түбі орындалады деп үміттенемін. Заманның оңай емес екенін көріп отырмыз. Бірақ Қазақстанға ғарышты зерттеуді тоқтатпау керек»,– депті Айдын бір сұхбатында. Дағдарыс дегеніңіз сүйкімсіз қонақтай қайта-қайта айналып соғып жатқанда Айдынның көкейінде «енді ғарышқа ұшпаймын-ау» деген күдік болмады дейсіз бе? Əрине, болды. Бірақ үміті басым еді. Ақыры, сол үміт жеңіп шықты. Аяқ асты, ойда жоқта Айдын ғарышқа аттанатын болды. «Союз ТМА – 18М» ғарыш кемесімен Халықаралық ғарыш кешеніне аттанады делінген ағылшындық əнші Сара Брэйтман ойынан айнып қалды. Оның орнына Айдын Айымбетов қосылды. Солайша, Айдынның наны жүрді де кетті. Ал біз бүгін 2 қыркүйек күні сағат 10.30-да «Байқоңыр» ғарыш айлағында тарихтағы үшінші қазақты аспанға аттандырып тұрмыз. Ақ жол, Алаштың айбозы! Ержан БАЙТІЛЕС, «Егемен Қазақстан».

Қызылорда облысы.

Патриоттар партиясыныѕ тґраєасы да жаѕарды Сенбі күні елордада Қазақстан Патриоттар партиясының кезектен тыс XIV съезі өтті. Оған партияның өңірлік филиалдарынан делегаттар қатысты. Съезде Қазақстан Патриоттар партиясының жаңа төрағасын сайлау туралы мəселе қаралды. Делегаттар алдында сөз сөйлеген Ғани Қасымов алда тұрған міндеттерді шешу үшін партияға жаңашылдық қажет екенін атап өтті. Сондайақ, ол енді өзінің бар күш-жігерін Ұлттық кəсіпкерлер палатасындағы қызметіне жұмсайтындығын мəлімдеді. Өйткені, Мемлекет басшысы бизнес-кеңістікке үлкен жауапкершілік жүктеп отыр.

Ал съезд делегаттары дауыс беру арқылы Қазақстан Патриоттар партиясының төрағалығына Толымбек Ғабділəшімовті сайлады. Жаңа төраға көптен бері осы партияның мүшесі ретінде саяси ұйымның жұмысына белсене қатысқан. Ол партияның ұйымдастырушылық қызметіне жаңашылдық енгізе алады. Толымбек Ғабділəшімов белсенді қоғам қайраткері, бірнеше рет Парламент Мəжілісі депутаттығына кандидат ретінде ұсынылған. Сондайақ, ол мемлекеттік органдарда жауапты қызметтер атқарды. «Егемен-ақпарат».

Сырдаєы соны серпіліс Қызылорда облысының əкімі Қырымбек Көшербаев «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» акционерлік қоғамының президенті Сауытбек Абдрахмановты қабылдады.

Елбасымыздың «Сыр – Алаштың анасы» деген сөзі баршаға белгілі. Мағжан ақынның «Көп түрік енші алысып тарасқанда, Қазақта қара шаңырақ қалған жоқ па?» дейтін жыр жолдарындағы орасан оқиғалар Сыр бойында өткен. Түркі халықтарына ортақ ұлы ойшыл Қорқыт Ата бейітінің осында екендігі де көп жайды аңғартады. Əр қазақтың Сыр елінен жететін жаңалықтарға құлақ түре жүретіні де сондықтан. Шүкіршілік, соңғы жылдарда Қызылорда облысының өмірінде айтатын да, жазатын да, көрсететін де жақсы жаңалықтар көбейіп келеді. Бас басылым басшысы С.Абдрахманов облыс əкімі Қырымбек Көшербаевпен əңгіменің басында Қызылорданың келбеті көркейе түскенін, жеке сектордағы тұрғын үйлердің аумағы да, айшығы да халықтың əл-ауқаты анағұрлым артқанын аңғартатынын разылықпен айтып өтті. Облыс əкімі өңірдегі өркенді өзгерістер бір жағынан экономиканы əртараптандырудың, екінші жағынан инвесторлармен жемісті жұмыстың нəтижесі екеніне назар аударды. Еуропа Қайта құру жəне Даму банкімен 75 миллиард теңгеге, Азия Даму банкімен 171 миллиард теңгеге шарт жасалып, олардың бəрі де инфрақұрылымдық жобаларға бағытталып отыр. «Жол төселіп, су тартылып, газ жеткізілсе болды, қалған шаруа халықтың өзінен-ақ артылмайды, адамға мүмкіндік берілгеннен кейін-ақ жеке құрылыс тоқтаусыз дами береді, оның бəрі айналып келгенде құрылыс материалдарының өнеркəсібіне де, жұртты жұмыспен қамтуға да, ел тұрмысын түзеуге де тікелей əсер етеді», деді Қырымбек Елеуұлы. Газет басшысы іссапарға шығардың алдында тиісті орындардан қажетті мəліметтер алдырғанын, сонда соңғы екі

жарым жылдың ішінде Қызылорда облысының бюджеті 2 есе өскеніне таңданғанын жасырған жоқ. Иə, Сыр өңірінде экономиканы əртараптандыру ерекше нəтиже беруде. Мысалы, кейінгі екі жарым жыл ішінде мұнда өңдеу өнеркəсібінің көлемі 76 пайызға артқан, бұл көрсеткіш бойынша Сыр бойы ел көшін бастап келеді. Құрылыс қарқыны тіпті ерен. Үй салу облыс бойынша 3,5 есе өскен, ал Қызылорданың өзінде… 8 есе артқан! Мал басы да көбейіп келеді. Биыл Сыр бойындағы төрт түліктің саны облыстың 1990 жылғы көрсеткіші деңгейіне теңесті. Ал 1990 жыл – негізінен егін жəне мал шаруашылығымен айналысатын осы облыстың Ленин орденін алған жылы. Қырымбек Көшербаев облыс экономикасының жаңа бағыттары болып табылатын ферроқорытпа зауыты, шыны зауыты, Шалқиядағы тау-кен зауыты сияқты ірі кəсіпорындардың мүмкіндігі жөнінде əңгімеледі. Рухани даму бағытында да іргелі істер атқарылуда. Айтқандай, осы күндері облыстың Шиелі, Жалағаш, Қармақшы аудандарын аралаған С.Абдрахманов сəулет өнерінің айрықша үлгісі болып табылатын Қорқыт Ата ескерткіші түбегейлі жаңартылғанына разылық білдірді. Сыр бойындағы соны серпіліс қай салада да келісті көрініп отыр. Халқының саны 675 мыңнан ғана асатын облыста елдің бас газетін жазылып алдырушылардың қатары келер жылы 22 мың данаға жетеді деген болжамның нық сеніммен айтылғаны да сондықтан. Ержан БАЙТІЛЕС, «Егемен Қазақстан».

–––––––––––

Суретті түсірген Бағдат ЕСЖАНОВ.

Қызылорда облысы.

Қазақстан Конституциясының күні ежелгі өркениет ордасы – Италия елінде аталып өтілді. Милан қаласында өтіп жатқан ЭКСПО-2015 Халықаралық жетістіктер көрмесіндегі Қазақстан павильонының алдындағы алаңда осы айтулы күнге арналған мерекелік шаралар болып өтті.

Ата Заѕ мерекесі Миланда аталып ґтілді Əлем халықтары жетістіктерінің жəдігерлерін паш ететін ЭКСПО көрмесі – жаһандық ірі халықаралық шаралардың бірегейі. Міне, бірнеше айдан бері Милан қаласына дүние жүзінің назары ауған. Көрмеге төрткүл дүниенің төрт бұрышынан ат ізін салған туристердің Қазақстан Республикасы павильонына соқпай кеткендері кем де кем. Мамандардың айтуы бойынша, ЭКСПО-2015 Халықаралық жетістіктер көрмесіндегі павильондардың ішінде қазақстандық павильонның мерейі үстем болуда. Қазірдің өзінде еліміздің павильонына 600 мыңнан астам көрермен келген. Көрме аяқталғанға дейін олардың саны 1 миллионнан асып түсетіндігі кəміл. «ЭКСПО Бүкілəлемдік жетістіктер көрмесі 120 жылдан астам уақыттан бері ең дамыған елдерде өткізіліп келеді. Қазақстан – жер көлемі жағынан əлемдегі тоғызыншы ел болып саналады. Біздің елімізде 140-қа жуық ұлт өкілдері тату-тəтті өмір сүруде. Қазақстан – Орталық Азиядағы жəне ТМД-дағы көшбасшы мемлекеттің бірі. Конституция – біздің еліміздің қол жеткізген

жетістіктерінің тұғыры, тең құқық пен мүмкіндіктердің кепілі. Қазақстанның келесі ЭКСПО көрмесін өзінің астанасында өткізу құрметіне ие болуы да соның айқын айғағы», деді Миландағы Қазақстан Конституциясы күніне арналған мерекелік салтанатта сөйлеген сөзінде «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Ахметжан Есімов. Бұдан кейін Ахметжан Есімов италиялық журналистердің қойған бірқатар сұрақтарына жауап берді. Олардың бірі Миланда өтіп жатқан көрмеде өзінің павильонымен көпшілікті таңдандырғандай, Қазақстан ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесін жоғары дəрежеде өткізе ала ма деген сұрақ қойды. «Астанада өтетін көрменің тақырыбының өзі бүгінгі таңда əлемдегі ең маңызды мəселе болып отыр, оған қоса Қазақстан ЭКСПО көрмесін өткізудегі италиялық əріптестерінің тəжірибесін молынан пайдаланады», деп жауап берді «Астана ЭКСПО-2017» ҰК» АҚ басқарма төрағасы. Миландағы Қазақстан павильоны алдындағы мереке еліміздің өнер шеберлерінің концертіне ұласты. Жарас САДУАҚАСОВ.


8

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

 Жасампаздық жемістері

ЭКОНОМИКА КЇРЕТАМЫРЫ Ќазаќстан мўнай ќўбыры кґлігіне – 80 жыл

Биыл отандық құбыр көлігіне 80 жыл толады. Тарих қойнауына кеткен осынау жасампаз жылдарда Қазақстанның заманауи жоғары технологиялы мұнай тасымалдау жүйесі қалай қалыптасқаны, оны құруға бар қажыр-қайратын жұмсаған мақсатшыл жандар туралы айтылар əңгіме жетерлік. Жадымызда жаңғырып тұрар кешегі күндері бүгінгі игілікті өз қолдарымен жасаған адамдар арамызда аз емес. Нұрлан БАЛҒЫМБАЕВ.

Зымыран уақыт тоқтамай жыл жи береді. Қазақстан мұнай құбыры көлігінің 75 жылдығын атап өткеніміз күні кеше ғана сияқты еді, содан бері де бес жыл өте шығыпты. Осы ретте биыл 70 жылдық мерекесі қатар келген Ұлы Жеңіске қазақстандық мұнайшылардың да қосқан үлесі қомақты екендігін айту лəзім. Бұрынғы Кеңес Одағы аума ғында құбыр көлігінің тарихы ұзындығы 883 км. Баку – Батуми (диаметрі – 200 мм.) керосин құбыры тартылған 1905 жылдан басталады. Одан кейін «Грозный – Махачкала», «Майкоп – Екатеринодар», «Грозный – Туапсе», «Армавир – Никитовка» мұнай құбырлары салынды. Қазақстанда соғысқа дейінгі жылдары байлық қоры едəуір жеткілікті барланған Ембі, Доссор, Мақат, Байшонас, Қосшағыл, Ескене, Сағыз жəне басқа да кеніштерде мұнай өнеркəсібінің қауырт дамуы мұнайлы өңір өнімін тасымалдау мəселесін шешуді талап етті. Шешімнің бірнеше нұсқасы ұсынылды. Соның бірі Коммунистік партияның Қазақ өлкелік комитеті мен Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасының Үкіметі Ембі мұнайын Кеңес Одағының еуропалық бөлігіне жеткізуді қамтамасыз ету үшін Ақтөбеге қарай мұнай құбырын тарту туралы 1931 жылы наурызда жасаған ұсыныс еді. Соның нəтижесінде Еңбек жəне қорғаныс кеңесі 1932 жылғы 16 маусымда «Каспий – Ор» мұнай құбырын салу туралы» №714 қаулы қабылдап, құрылыс сол 1932 жылы басталып та кетті. Осы қаулымен Ор қаласында мұнай өңдеу зауытын салу белгіленді. Сөйтіп, бұл мұнай құбыры Ор зауытын Ембі мұнайымен қамтамасыз етуге арналды. Егер Ембі мұнайы жеткіліксіз болған жағдайда, Баку мұнайын теңізбен Атырау (Гурьев) мұнай ауыстырып құю базасына жеткізу, оны одан əрі «Каспий – Ор» мұнай құбыры арқылы тасымалдау көзделді. Мұнай құбырының құрылысы үш жылда аяқталып, осыдан 80 жыл бұрын, яғни 1935 жылы 8 желтоқсанда үкіметтік комиссия ұзындығы 708,7 км., диаметрі 300 мм., өнімділігі жылына 1 150 мың тонна «Каспий – Ор» мұнай құбырын өнеркəсіптік пайдалануға ресми қабылдады жəне «Ембімұнай» тресінің мұнай айдау басқармасының қарауына берді. Жылдық қуаты 1,5 млн. тонна Ор мұнай өңдеу зауыты да пайдалануға берілді. Бұл жаңа мұнай өңдеу зауыты жəне мұнай құбыры кейін Кеңес Одағының экономикасын өркендетуде маңызды қызмет атқарды, əсіресе Ұлы Отан соғысы жылдарында Жеңіске қосқан үлесі мол болды. Мұнай құбырының қаншалықты стратегиялық маңызды болғанын мына жайт көрсетеді. 1944 жылы мамырда №3 мұнай айдау стансасы ауданына неміс «Авбер» қарсы барлауы мұнай құбырының жұмысын бұзу үшін қиратушы топты жұмсайды. Мұнай айдау стансасы жабдықтарын түгелдей жарып жіберу, сөйтіп мұнай құбырын ұзақ уақыт істен шығару көзделген. Алайда, фашистер ойлаған мақсаттарына жете алмады, мұнай құбыры жұмыскерлерінің көмегімен бүлдірушілер тобы жойылды. Мұнай құбырының жұмыс керлері туралы айтқанда, оның мамандары, қызметшілері жəне жұмысшылары соғыс тың алдындағы, соғыс жəне соғыстан кейінгі жылдары жалпы мұнай құбыры көлігінің дамуына зор еңбек сіңіргендерін атап көрсеткен жөн. Соғысқа дейінгі жылдары құбыршылар қауымы арасына жүргізуші В.П.Авлуков, əуелі жұмысшы болып бастап, кейін «Сарықамыс» мұнай айдау стансасының бастығы болған Д.Дəулетов, А.Д.Дəукенов, А.А.Васильков, И.Я.Шлыков, К.Сақалбаев, С.П.Наумов жəне басқа да озаттардың есімі кеңінен танылған еді. 1941 жылы мұнай құбырында жалпы алғанда 688 адам жұмыс істесе, солардың 176-сы, яғни 25 пайызы немесе əрбір төрт жұмыскердің біреуі стахановшы жəне еңбек екпіндісі атанған екен. Ал 1945 жылға қарай ұжымдағы 693 жұмыскер адамның 237-сі (34%) осындай үздіктер сапын құраған. Бұл ретте жұмыс ретіне қарай шашыраңқы орналасқан үлкен кəсіпорынның барлық бөлімшесінің жұмысын бір ырғаққа түсіріп, тұтас ұжымға айналдыра білген мұнай құбыры басшыларының да қызметі атап өтуге лайық. Олардың ішінде мұнай құбыры кеңсесінің бастығы С.А.Вазиевті, кейінгі жылдары құбыр басқармасына жетекшілік еткен Д.А.Черняевті, М.Н.Михайловты, П.А.Михайловты, В.В.Шароновты, Н.Н.Шмановты жəне басқаларын ілтипатпен еске аламыз. Бұл тізімді жалғастыра беруге болар еді. Боз далада еңбеккерлердің Қазақстан мұнай өнеркəсібін жəне оның ішінде экономиканың күретамырындай магистральдық мұнай құбырларын жасаудағы табандылықтары таңдандырады, тамсандырады. Сұрапыл соғыс жылдарындағы өжеттілік ізашарлардың алпысыншы жылдардағы шалқар шабытына ұласты, осы онжылдықта Өзен, Қаражанбас, Қаламқас, Жетібай сияқты қоры мол ірі мұнай кеніштері ашылды. Елдің өскелең экономикасы мұқтаж тасқындаған мұнайды тасымалдау үшін лайықты көлік жүйесін құру қажеттілігі туды. 1965 жылы Гурьевке мұнай темір жол эшелондарымен жөнелтіле бастаса, 1966 жылы «Джабраил» танкері Қазақстан мұнайының алғашқы легін

Каспий арқылы Волгоград мұнай өңдеу зауытына жеткізді. Алайда бұл ретте күре мұнай құбырларына айрықша мəн берілді, оларды тартуға сіңірілген еңбек адам қажыр-қайратының жəне кəсіби біліктілігінің шежіресіне айналды. Бүгінгі күні магистральдық мұнай құбырлары бойынша ұлттық оператор «ҚазТрансОйл» акцио нерлік қоғамының иелігінде мұнай құбырларының, суағызғылардың сан тарау күрделі жүйесі, сұйыққоймалар шоғыры, мұнай айдау стансалары жəне басқа да нысандар бар. Осы игіліктің бəрі қазақстандық құбыршыларға жеңіл орнай қалған жоқ. Құбылмалы климат, арақашықтықтың ұзақтығы, тіпті құрамы ерекше күрделі Маңғыстау мұнайының өзі бірегей шешімдерді қажет етті. Маңғыстау өңірінен мұнай тасымалдау үшін «Өзен – Гурьев – Куйбышев» (қазір «Өзен – Атырау – Самара») жаңа мұнай құбырын қауырт салуға тура келді, бұл нағыз техникалық тапқырлық пен ұтқырлық болып шықты, оның ұзына бойында бірнеше сорап стансасы ғана емес, арнайы қыздыру пештері орнатылды, Жайық өзенінің астымен өткізуден басқа да көптеген су асты өткелдері жасалды. Осынау «ыстық» мұнай құбырын пайдалануға қосуға басшылық еткен білікті мамандардың бірі Нұрибек Нəбиұлы Шманов еді, оған осы еңбегі үшін Кеңес Одағы Мұнай өнеркəсібі министрлігінің арнайы Құрмет грамотасы берілді. Нұрекең 1952 жылы Мəскеудің Губкин атындағы мұнай жəне газ институтын мұнай жəне газ тасымалы мамандығы бойынша бітірген алғашқы құбыршы қазақ еді. Еңбек жолын «Каспий – Ор» мұнай құбыры №4 мұнай айдау стансасында механик болып бастап, Кеңес Одағы Мұнай өнеркəсібі министрлігінің Батыс Қазақстан мұнай өнімдері құбырлары басқармасының бастығы дəрежесіне жетті. Алғашқы құбырға еңбегі сіңген маманның бірі еңбек жолын мұнай айдау стансасының машинисі болып бастаған Анатолий Иванович Каширский еді. Ол Маңғыстау мұнай құбыры көлігінің дамуына белсене атсалысты, сол үшін «Мұнай өнеркəсібінің үздігі» атанды, ондаған өнертабыстық ұсыныс енгізді, оларының талайы мемлекеттік марапаттармен атап өтілді. Қазақстан мұнай құбырының өркендеуіне мол үлес қосқан тағы бір майталман жан – Иван Дмитриевич Каспер. Ол 1960 жылдардағы өз замандастары сияқты қатардағы механик болып «Қаратон» мұнай айдау стансасында еңбекке кірісіп, кейін сала басшыларының біріне айналды. Тынымсыз мінезді, жалықпайтын ізденімпаз өнертапқыш Иван Дмитриевич Қазақстанның мұнай-газ саласына көп еңбек сіңірді. Кезі келгенде осындай іскер мамандар орнын В.М.Щелочилин, Б.Ж.Жұмағалиев, В.П.Балдуев, З.Б.Əбдірахманов, В.Я.Швабауэр, Ф.Г.Мулюков жəне т.с.с. лайықты ізбасарлар басты. Жаңа толқынның бірсыпырасына тоқталып, атап айтсақ, Зинон Бақтиярұлы Əбдірахманов Мəскеу мұнай жəне газ институтын аяқтағаннан кейін ұзақ уақыт Маңғыстау мұнай жүйесінде жұмыс істеді. Өзінің бірегей «ыстық» мұнай құбырында жұмыс істеу барысында жинаған мол тəжірибесін Зинон Əбдірахманов 1984 жылы Павлодарда құрылған Шығыс магистральдық мұнай құбыры басқармасының басшысы қызметінде де пайдаланды. Сол кездегі дəрежелер арасында бұл Кеңес Одағы Мұнай өнеркəсібі министрі лауазымға үміткермен өзі жеке

əңгімелесіп, бағалап барып қана тағайындайтын өте маңызды жоғары қызмет болатын. Қызметіне көңіл толатын іргелі азамат, майталман мұнай құбыршыларының бірі – мұнай-газ саласының еңбек сіңірген ардагері, «Құрмет» орденінің иегері Тарас Мəжитұлы Қасымов. Өзінің 50 жылдан астам еңбек жолын ол Қазақстанның мұнай-газ саласының дамуы мен қалыптасуына арнады. Сонымен қатар, ол жаны таза тамаша адам, қамқор əке, іскер басшы əрі нағыз отансүйгіш жан еді. Еліміздің мұнай құбыры саласын қалыптастырушылардың алдыңғы сапындағы тамаша өкілдерінің бірі – өзінің жарты ғасырдан астам өмірін құбыр көлігі жұмысына арнаған Байқадам Жұмағалиұлы Жұмағалиев. Ол мұнайгаз саласында бүкіл еліміз үшін аса маңызды талай ірі оқиғаға тікелей қатысты əрі солардың ұйымдастырушыларының бірі болды. Өзінің еңбек жолын ол мұнай өңдеуші зауытта темір ұстасының көмекшісі жұмысынан бастап еліміздің ірі кəсіпорындарының бірінің бірінші басшысы қызметіне дейінгі жолдан өтті. Онымен бірге жұмыс істеген адамның кез келгені оның өз ісінің хас шебері екендігін растайтынына сенімдімін. Ол «Каспий – Ор» мұнай құбырын қайта құруға, «Кеңқияқ – Ор», «Атасу» мұнай айдау стансалары, «Сарепта», «Шымкент», «Созақ» жəне «Қарақойын-2» желілерін салуға белсенді атсалысты. Қазақстан мұнай құбырының тағы бір ардагері – ұзақ уақыт компанияның Батыс филиалын басқарған Фердинат Мамонов. 1960 жылдары əскер қатарынан қайтқан көптеген қайсар жастың бірі Фердинатты дабысы жайылған бірегей «ыстық» мұнай құбырын салу ерекше жұмысы тартты да тұр ды. Сол қызығушылығының арқасында екпінді құрылысқа технологиялық сорап машинисі болып орналасты. Кейінірек ол 1969 жылы іске қосылған «Өзен – Гурьев» мұнай құбыры құрылысының бірінші кезегіне де белсене қатысты. Сол кезде қазақстандық мұнай құбыршылары бірқатар маңызды өндірістік нысанды: аралық қыздыру бекеттерін, сондай-ақ «66 км.», «Сайөтес», «Бейнеу», «Опорный», «Құлсары», «601 км.» жəне «663 км.» мұнай айдау стансаларын салды. Осындай ұмытылмас оқиғалардың бел ортасында болған Фердинат өзінің еңбек сүйгіштігімен, табандылығымен жəне жігерлігімен көзге түсті. Қазақстан мұнай саласының дамуына қомақты үлес қосқандардың бірі – 1979 жылы Уфа мұнай институтын мұнай-газ көлігі мамандығы бойынша, сондай-ақ 1994 жылы АҚШ-та Массачусетс университетін (Бостон) аяқтағаннан кейін 35 жылдан артық еңбек етіп жүрген өндіріс қайраткері, мұнайшылар əулетінен шыққан құбыршы Нұртас Нұрибекұлы Шманов. Қазіргі кезде Н. Н. Шманов

«ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы басқармасы төрағасының орынбасары қызметінде Қазақстан Республикасы мұнай саласының дамуына үлес қосып келеді жəне еңбегі мемлекеттік жəне салалық марапаттармен еленіп отыр. Күрделі табиғат жағдайы мен тұрмыс жайсыздықтары еліміздің мұнай саласын дамытудағы жеңіл кедергі емес еді. Кеңес Одағының ыдырауы мұнай тасымалдауды басқарудың бір кездегі біртұтас жүйесін бұзды, ал біздің жаңа мемлекетіміз мұнайды экспорттау үшін жолды іс жүзінде тыңнан салғандай күй кешті. Оның үстіне 1991 жылға дейін Қазақстанда құбыр көлігін басқарушы өз құрылымы тіптен болған жоқ еді. Мұнай саласын басқарудың жаңа бірыңғай республикалық жүйесін жасау жауапкершілігі 1992 жылы құрылған Энергетика жəне отын ресурстары министрлігіне жүктелді, ол кейін Мұнай жəне газ өнеркəсібі министрлігі болып қайта ұйымдастырылды. Жаңа мекеменің қанатының астына білгір инженерлер мен басқарушылардың тұтас шоғыры жиналды. Сондай аса мұқтаж мамандардың бірі Қайыргелді Мақсұтұлы Қабылдин еді. Жаңа мекемеде жұмыс істеген алғашқы күндерден-ақ Қайыргелді Мақсұтұлы өзінің нағыз кəсіби білікті маман екендігін таныта білді. Өндірісте ысылған ол құбыр көлігі жұмысының жағдайын жақсы білетін жəне мұнай тасымалының барлық негізгі технологиялық үдерісіне қанық еді. Қ.М.Қабылдин құбыр көлігінің ірі халықаралық жобарларын басқару саласынан да білімі мол екендігін көрсетті. 1995 жылы ол Каспий құбыр консорциумы жобасын басқару тобы құрамына Қазақстан Республикасы Үкіметі атынан атқарушы директор болып тағайындалды. Үш мемлекет жəне тоғыз мұнай компаниясы өкілдерінің қатысуымен Мəскеуде өтіп жатқан жəне бірнеше жылға созылып кеткен жобаны қайта құру қағидаттары туралы келіссөздер кезінде Қайыргелді Мақсұтұлы тек іргелі инженерлік білімін ғана емес, жобаны басқаруды терең пайымдай алатын алғырлығын, Қазақстан Республикасы үшін экономикалық тиімділіктерді аңдай да, қатерлерді бағалай да білетін парасаттылығын көрсетті. Осы айтылғанның бəрін мен естігенімнен біліп отырғаным жоқ, 1994 жылы қазанда Қазақстан Республикасының Мұнай жəне газ өнеркəсібі министрі болып тағайындалғандықтан білемін. Бұл ұсынысты маған Елбасы Н. Ə. Назарбаев жасады, ол əуелгі əңгіме үстінде-ақ министрліктің алдында тұрған стратегиялық міндетті айқындап, Қазақстан мұнайының тұрақты ақша нарығына тəуелсіз шығуын қамтамасыз ету тапсырмасын жүктеді. Бұл кезде елде жетекші халықаралық мұнай компаниялары жұмыс істей бастаған еді, ірі жобалар игеріліп жатты, солардың ішінде ең бастысы Теңіз кеніші, бірақ Қазақстан мұнайы «Өзен – Атырау – Самара» құбыры арқылы ғана сыртқа шыға алатын. Бұл мұнай құбыры 1971 жылы іске қосылған еді, жылына 10-12 млн. тонна мұнай өткізуге қабілеті жететін, сол кезде өндіріліп жатқан мұнай көлемін айдауға шамасы əзер жетіп жатты. Самарадан əрі қарайғы ресейлік «Транснефть» компаниясы мұнай құбырлары жүйесінің де қуаты шектеулі. Осылайша Теңізде жəне Қарашығанақта өндірілетін мұнай көлемінің күтіліп отырған өсімі еліміздің экспорттық көлігінің мүмкіндігімен сəйкес келмей тұрды. Қазақстан Үкіметі 1992 жыл дың өзіндеақ Қара теңізге шығу үшін «Теңіз – Грозный» мұнай құбырының экспорттық мүмкіндігін пайдалануды ұйғарған еді. Бұл мұнай құбырын тарту кеңес заманында басталғанымен, Комсомол бекетіне дейін 750 шақырымы ғана салынып, одан кейін бəрімізге мəлім саяси жəне экономикалық жағдаяттарға байланысты құрылыс жұмысы тоқтап қалды.

Қазақстан Үкіметі Оман ұлттық мұнай компаниясын инвестор ретінде тартты. Бұл компания жəне Оман Сұлтандығы жалпы айтқанда, Қазақстан тəуелсіздік алғаннан кейін жас мемлекетімізге баға жеткісіз көмек көрсетті. Атап айтар болсақ, Қазақстанның мұнай саласын қолдау үшін қаражат бөлді. Оман компаниясын таңдауға тағы бір себеп, оны америкалық менеджер Дж. Дойс басқаратын еді, ал ол Қазақстан Үкіметі Теңіз жобасы бойынша «Шеврон» компаниясымен келіссөздер жүргізген кезде бізге кеңесшілік қызмет көрсеткен болатын. Министр ретінде жобаның егжей-тегжейіне жəне атқарылған жұмысқа қанықтым. Сол кезде Оман тарапы дайындық жұмыстарына 80 млн. АҚШ долларынан астам қаражат жұмсаған екен. Бұл техникалық-экономикалық негіздеме бойынша зерттеу, қоршаған ортаға əсерді бағалау, Каспий құбыр консорциумының аппаратын ұстау, жергілікті органдармен түрлі келісулер жəне басқа да қажетті жұмыстар еді. Президент Н.Ə.Назарбаев жобаның барысын жете қадағалап отырды. Ол жобаға қатысушы мұнай компанияларының басшыларын əрдайым өзіне шақырып, істің жай-күйіне ден қойды. Осындай кездесулерден кейін Үкіметке, министрлерге, ұлттық компаниялар басшыларына нақты тапсырмалар беріп, олардың қалтқысыз орындалуын талап етті. Уақыт биігінен қарасақ, тəуелсіз мұнай құбыры жүйесін жасау жөнінде тоқсаныншы жылдардың ортасында тиянақтаған пайымымыз көрегендік тұрғыдан дұрыс болып шыққанын көреміз. Ол тек Қазақстанға ғана емес, жобаны қаржыландырған мұнай компанияларына да мол пайда əкелді. Каспий құбыр консорциумы Қазақстанның да, Ресейдің де нарықты экономика, көп астарлы меншік жағдайында іске асырған алғашқы ауқымды халықаралық құбыр жобасы еді. Онда жинақталған тəжірибе басқа күре құбырларды салу кезінде кəдеге жарады, бұл орайда Каспий құбыр консорциумы инженерлерден бастап басшыларға дейін барлық деңгейдегі кадрларды даярлау мектебіне айналды. Қазақстан тəуелсіздік алған 1991 жылдан бері еліміздің күре мұнай құбырлары жүйесін дамыту бойынша орасан зор жұмыстар атқарылды. 1997 жылы «ҚазТрансОйл» мұнай тасымалдау жөнiндегi ұлттық компаниясы» жабық акционерлiк қоғамы құрылып, оған мұнайды жəне мұнай өнiмдерiн тасымалдау, экспорттау мен импорттау мəселелерiнде Қазақстан Республикасының экономикалық мүдделерiн қорғау міндеті жүк телді. Мұнай тасымалдау жөнiндегi ұлттық компанияны құру еліміздің күре мұнай құбырлары жүйесін дамытуға қосылған маңызы зор үлес болды, ол мұнай құбырларын Қазақстанның барлық мұнай кенішін қамтыған, жүк жөнелтушілерге мұнайды тиімді əрі əртүрлі бағыттармен жеткізуді ұсына алатын, бүкіл жол бойында тасымал сенімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қабілетті біртұтас, бағыттары сан тарау икемді жүйеге айналдыра алды. Тəуелсіздік жылдары «ҚазТрансОйл» магистральдық мұнай құбырларының қазақстандық жүйесін өрістетуді қамтамасыз етті, Қазақстанның бəсекеге қабілетті əрі экономикалық тиімді аса ірі мұнай тасымалдау компаниясына айналды. «ҚазТрансОйл» бүгінгі күні «Транснефть», «Укртранснафта», «Гомельтранснефть», «Дружба» Новополцк мұнай тасымалдау кəсіпорны сияқты мұнай құбыры жүйелерінің операторларымен келісім жасасқан. «ҚазТрансОйл» акционерлік қоғамы 2008 жылы «Batumi Industrial Holdings Limited» компаниясы акцияларының пакетін түгел сатып алды, соның арқасында Қазақстан тұңғыш рет Қара теңіздегі шетелдік мұнай тасымалы активтерінің меншік иесі болды жəне Еуропа Одағының нарығына шығуға мүмкіндік туды. Компанияның белсенді қызметінің нəтижесінде Қазақстан мұнайын тасымалдаудың жəне ауыстырып құюдың бəсекеге қабілетті əрі сенімді бағыттарының тұтас жүйесі жасалды. Ірі өндірістік нысандар салынды, қайта құрылды, Ақтау кемежайындағы мұнай терминалының қуаты арттырылды. Əлібекмола – Кеңқияқ, Солтүстік Бозащы – Қаражанбас мұнай құбырлары пайдалануға қосылды, Атырау – Самара мұнай құбырының өткізу қабілеті ұлғайтылды. 2000 жылдардың басында «ҚазТрансОйл» Қазақстан мұнайын қытай нарығына өткізу үшін аса ірі халықаралық жоба: Қазақстан – Қытай мұнай құбырлары жүйесін салуды іске асыруға кірісті. Бұл жүйенің жекелеген учаскелері: Кеңқияқ – Атырау (2004), Атасу – Алашаңқай (2006) жəне Кеңқияқ – Құмкөл (2009) мұнай құбырлары кезең-кезеңімен пайдалануға берілді, сөйтіп еліміздің батыс жəне шығыс мұнай құбырлары жүйесін біріктірді, нəтижесінде Қазақстанның батыс өңірінің мұнайы Қытай нарығына шығарылды. Осындай жоспарлардың бəрі жүзеге аса беретіндігіне сенімдімін, өйткені бүгінгі күні Қазақстан мұнай саласы – қуатты, алға қарай нық басып бара жатқан алып. Оның өркендеуіне қаншама адам қатысты, сан тағдыр осы бір аса күрделі əрі соншалықты тартымды жұмыспен байланысты қалыптасты. Қиыншылықтар артта қалып, ұмытылды, жетістіктерге бой үйренеді, алайда талай жылдан кейін де осынау игіліктің бастауында болған қазақстандық алғашқы құбыршылардың қажыры мен қайраты қайран қалдырады, зор құрмет сезіміне бөлейді. Өйткені, олар осындай ардақтауға шын мəнінде лайық! Ардагерлер қалыптастырған, кейінгі ұрпақ олардың даңқты еңбек дəстүрлерін жалғастырған Қазақстан мұнай-газ өнеркəсібі, құбыр көлігі саласы халқымыздың игілігіне, еліміздің гүлдене беруіне алдағы уақытта да өз үлестерін молынан қоса береді.


2 қыркүйек 2015 жыл

 Министр мінбері Биылғы жылы денсаулық сақтау жүйесі мен əлеуметтік-еңбек саласында көптеген өзгерістер болып жатыр. Қазіргі кезде əрбір қазақстандықтың өміріне қатысты бұл екі салада заңнамалық тұрғыдан ғана емес, іс жүзінде де жаңғырту істері жүргізілуде. Қолданыстағы заңдарға өзгерістер енгізіліп, жаңа заңдар əзірленіп жатыр, əлеуметтік жəне медициналық қызмет көрсету тəсілдері өзгертілуде. Түбегейлі өзгерістердің енгізілу қажеттілігі немен түсіндіріледі жəне бұл өзгерістер қатардағы қазақстандықтарға не береді, міне осы мəселелер жайында Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрі Тамара ДҮЙСЕНОВАДАН сұрағанды жөн көрдік.

кадрлық қамсыздандыруды жəне медициналық ұйымдарды басқаруды жетілдіру жөніндегі нақты шаралар енгізілді. Мемлекеттік бағдарламаның жобасына енгізілген барлық ұсыныстардың қазіргі таңда кеңінен талқылаудан өтіп жатқанын атап өткім келеді. Министрліктің сайтында медициналық ұйымдардың, дəрігерлердің жəне жұртшылықтың қатысуымен белсенді түрде пікірсайыс жүріп жатыр.

бақылауды қатаң қамтамасыз етеді. Өз кезегінде жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қатынастар айтарлықтай дəрежеде қызметкерлерді жалдау, кадрлық ауыстыру жəне жұмыстан босату, жұмыс уақыты, еңбек жағдайлары мен еңбекақы төлеу салаларындағы ұжымдық келіссөздер мен олардың арасында жасалатын келісімдердің əлеуетін күшейту арқылы өзін-өзі реттеу қағидаттарының негізінде құрылады.

Ешкім де мемлекет назарынан тыс ќалмайды – Тамара Қасымқызы, қазіргі таңда Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігінде Ұлттық дəрілік формуляр əзірленуде. Бұл не үшін керек жəне қазақстандықтардың дəрімен қамтамасыз етілуіне қандай ықпал етеді, осы жайында нақтырақ айтып берсеңіз? – Сапалы дəрі-дəрмекпен қамтамасыз ету еліміздің ұлттық биологиялық қауіпсіздігінің кепілі болып саналады. Сол себепті əрбір мемлекетте тұрғындарына ұсынатын дəрілік құралдардың сапасы, қауіпсіздігі жəне қолжетімділігі мəселелерін шешуді көздейтін өзінің ұлттық, дəрі-дəрмекпен қамтамасыз ету саясаты болуға тиіс. Дəл осы мəселелерді шешу мақсатында Дүниежүзілік банк сарапшыларының қатысуымен Қазақстандық ұлттық дəрілік формуляр (Ұлттық формуляр) əзірлену үстінде. Ұлттық формулярдың негізіне əлемде «алтын стандарт» болып саналатын жəне Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДСҰ) модельдік формуляры болып табылатын британдық ұлттық дəрілік формуляр алынды. Формуляр əзірлеуді биылғы жылдың қараша айында аяқтауды жоспарлап отырмыз. – Бұл формулярдың қолданыстағы модельден айырмашылығы неде? – Қолданыстағы республикалық дəрілік формулярда кепілдік берілген тегін медициналық көмек көрсету үшін мемлекет сатып алатын дəрілік құралдардың тізбесі бар. Ал жаңа Ұлттық формуляр Қазақстанда тіркелген дəрілік құралдардың барлық тізбесін, олардың дəлелденген клиникалық тиімділігі туралы ақпаратты, олардың ықтимал теріс əсері жəне əрбір препараттың шекті бағасы туралы ақпаратты қамтитын болады. Осылайша, Ұлттық формуляр кең ауқымды, дəрігерлер үшін де, еліміздің азаматтары үшін де қажетті анықтамалық болады деп отырмыз. Бұған қоса, əрбір медициналық ұйымға өз дəрілік формулярын қалыптастыруға, препараттың бейіні мен бағасына қарай өз бюджетін дұрыс жоспарлауға мүмкіндік беріледі. – Жаңалық жалғыз Ұлттық формуляр ғана емес. Министрлік 2016-2020 жылдарға арналған денсаулық сақтауды дамытудың жаңа мемлекеттік бағдарламасын да дайындауда. Дəрілік қамтамасыз ету саласын жетілдіруден басқа бұл бағдарламаға тағы да қандай бағыттар енгізіледі? – Мемлекет басшысы Н. Ə. Назарбаев Қазақстанның əлемдегі бəсекеге қабілетті 30 елдің қатарына кіруін межелеп берді, бұл денсаулық сақтау сапасы жоғары болуға тиіс дегенді де білдіреді. Бұл мақсатқа жету үшін барлық күшжігерді қысқа мерзімде жеке жəне халықаралық тəжірибенің озық үлгілеріне негізделген денсаулық сақтаудың ұзақ мерзімді моделін құру төңірегінде топтастыру талап етіледі. Бұл модель əлемдегі жəне отандық экономиканың кез келген ауыспалы кезеңдерінде қаржылық тұрақтылықты сақтай отырып, медициналық қызметтің қолжетімділігі мен сапасын қамтамасыз ететін болады. Аталған міндеттерді іске асыру үшін жаңа бағдарламада өзара жүйелік байланысты 3 мəселені шешу көзделеді. Біріншісі – денсаулықты басқарудың түбегейлі жаңа жүйесін қалыптастыру жəне дамыту. Бұл тапсырмалардың мəнін ашу үшін ДСҰ-ның мына бір деректеріне назар аударғым келеді: дүние жүзіндегі тұрғындардың 78%-ы дені сау адамдар, 15%-ы белсенді өмір сүру кезеңінде алдын алуға жəне қадағалауға болатын сырқат адамдар, 7%-ы – емдеу қомақты қаржы талап ететін науқас адамдар. Алдымыздағы мақсат – ауру қаупі бар адамдарды ғана емес, сау адамдардың да денсаулығының алдын алу шараларымен қамту. Осы мақсаттарда медициналық-санитариялық алғашқы көмекті (МСАК) дамыту ең басты бағыт болып саналады. Бүгінгі таңда МСАКқа кепілдік берілген тегін медициналық көмек шеңберінде бөлінген қаражаттың 24%-ға жуығы жұмсалады. Бірақ, халықаралық тəжірибе көрсетіп отырғандай, МСАК қызметімен халықты қамту қажеттігі жəне тиімді қызмет көрсетуге МСАК қаржыландыру көлемі жалпы денсаулық сақтау жүйесіне арналған шығыстардың кемінде 40%-ы жұмсалған жағдайда ғана қол жеткізіледі. Біз де осы мақсаттарды көздеп отырмыз. Сонымен қатар, санитарлық көмек көрсету тəртібі да қайта қаралады. Бұл ауруларды анықтап қана қоймай, қатерлерді де айқындау, тұрғындарды хабардар етіп отыру, бастапқы себептерді жəне ықтимал салдарын уақтылы жою дегенді де білдіреді. Екіншісі – ауруларды басқару жүйесін жетілдіру немесе денсаулық сақтау қызметтерін интеграциялау жолымен медициналық қызмет көрсету сапасын арттыру. Сөздің реті келгенде, 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» бағдарламасында көзделген барлық іс-шараларға Дүниежүзілік банктің нəтижелі деп баға бергенін атап өткім келеді. Бірақ бұл ретте, банк сарапшылары түрлі деңгейде медициналық қызмет көрсету кезінде

9

www.egemen.kz

қажетті сабақтастықтың жоқтығына байланысты медициналық ұйымдардың жұмысының тиімсіз екендігін де айтып отыр. Мысалға, егер əйелдер жүктіліктің соңғы кезінде келеңсіз жағдайлар туындаған кезде, соңғы инстанцияны (стационарды) айыптай бастайды. Алайда, бұл мəселе емханада отбасын дұрыс жоспарлау жөніндегі консультациядан бастау алып, болашақ ата-ананың репродуктивтік денсаулығын бағалау жəне даярлық, жүкті болған соң ертерек есепке тұру, жүктілік кезеңінде медиктердің барлық кеңестерін орындай отырып сапалы жəне уақтылы патронаж көрсетумен жалғасын табуға тиісті. Яғни, осы бағыттағы қызметтердің барлығы бірге жұмылып жауапкершілікті көтеруге тиіс. Қазіргі кезде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен бірлесіп Павлодар жəне Солтүстік Қазақстан облыстарында үш ауруды (артериалды гипертензия, қант диабеті, созылмалы жүрек ақауы) басқару жүйесін енгізу жөніндегі қанатқақты жоба іске асырылуда. 2016 жылдан бастап бұл жоба тағы да 5 өңірде (Астана қ., Алматы қ., Қостанай, БҚО, Қарағанды облыстарында) өз жалғасын табады. Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде шет мемлекеттердің тəжірибесі бойынша өлім-жітім деңгейін төмендету жəне қазақстандықтардың өмір сүру жасының орташа ұзақтығын ұлғайту үшін медициналық көмек көрсетудің барлық деңгейін қамтитын жəне байланыстыратын денсаулық сақтау ұйымының бағдарламалық моделін енгізуді жоспарлап отырмыз. Əрбір бағыт бойынша: профилактика, оңалту, диспансерлік қадағалау қызметтерінің, медициналық жəне əлеуметтік қызметтерді қосқанда емдеу іс-шараларының барлық түрлері көрсетілетін болады. Бұл орайда, медициналық көмек көрсетудің барлық деңгейлері өзара байланыстырылады. Күрделі технологиялық құрылғыларды жəне мамандардың біліктілігінің жоғарылығын талап ететін денсаулық сақтау қызметтері ауданаралық, өңірлік, облысаралық жəне республикалық деңгейлерде орталықтандырылатын болады. Сонымен қатар, күрделі технологиялық құрылғылар қажет емес денсаулық сақтау қызметтері керісінше, таратылып, пациенттің тұрғылықты жеріне жақынырақ денсаулық сақтау ұйымдарында көрсетіледі. Күтім жəне əлеуметтік қамқорлық бойынша қызметтер пациенттердің қажеттіліктеріне сəйкес біріктірілетін болады. Үшінші міндет – денсаулық сақтау ресурстарын оңтайлы пайдалану. Бірінші кезекте, бұл қаржылай қаражатқа қатысты. Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру мақсатында Қазақстанда міндетті əлеуметтік медициналық сақтандыру енгізіледі, бұл ретте əлеумет денсаулығы үшін жауапкершілік мемлекет, жұмыс беруші (қызметкерлер үшін) жəне қызметкер (өзі үшін) арасында бөлінетін болады. Бұл жүйе денсаулық сақтауға жұмсалатын қаржыны ұлғайтуға бағытталады. Мəселен, денсаулық сақтауға шығыстардың үлесі ІЖӨ %-ге шаққанда Түркияда – 6,7, Оңтүстік Кореяда – 7,2, Норвегияда – 9,1, АҚШ-та – 17,9, ал ЭЫДҰ елдерінде орта есеппен – 8, ал Қазақстанда бар-жоғы 3,8%. Заманауи медицина жаңа технология дамыған сайын ресурс қажет бола бастады. Жəне де бұл қадам ең алдымен, медициналық қызметтердің сапасын арттыруға бағытталатын болады. Екінші жағынан, бұл – денсаулық сақтаудың барлық жүйесін басқару тиімділігін арттыруды талап ететін лимит. Осыған байланысты, бағдарлама жобасына дəрілік құралдарды, медициналық техниканы оңтайлы пайдалану,

– Бүгінгі таңда экономикадағы өзекті проблемалардың бірі – жұмыспен қамту. Бүкіл əлем бойынша кəсіпорындар жұмыс орындарының қысқарғаны немесе жабылғаны туралы жарыса хабарлап жатыр. Қазақстан да осы экономиканың бір бөлігі ретінде дағдарыстың теріс əсерінен тыс қала алмады, бұл проблема бізге де ықпал етіп жатыр. Мемлекет тарапынан жұмыссыздық мəселесін шешу үшін қандай шаралар қолданылуда? – 2015 жылы халықты жұмыспен қамтуға жəрдемдесудің бекітілген өңірлік кешенді жоспарларының шеңберінде 322 мың адамды қамту межеленіп отыр. Азаматтарды жұмысқа орналастыру «Жұмыспен қамтудың жол картасының» жəне «Нұрлы Жол» бағдарламасының, Индустриялық-инновациялық даму мемлекеттік бағдарламасы мен басқа да мемлекеттік жəне салалық бағдарламалар шеңберінде іске асырылатын жобалар арқылы жүзеге асырылады. Өңірлердің деректері бойынша, бүгінгі күнге 234 мың адам, оның ішінде, тұрақты жұмыс орындарына 121 мың адам жұмысқа орналастырылды. Бұдан өзге, «Жұмыспен қамтудың жол картасы» шеңберінде кəсіптік оқудан өтуге, жеке ісін ашуға, субсидияланатын жұмыс орындары мен жастар практикасына жұмысқа орналасуға ниет білдірген жұмыссыздар мен өз бетінше жұмыспен қамтылған адамдарға мемлекеттік қолдау көрсетуді жалғастырып келеміз. Сонымен қатар, азаматтардың жұмыс күші артық өңірлерден еңбек ресурстарына деген сұранысы бар өңірлерге қоныс аударуына жəрдемдесудеміз. «Жұмыспен қамтудың жол картасы» шеңберінде қоныс аударудың жақсы бір үлгісі ретінде Шығыс Қазақстан облысының Риддер қаласын айтып өтуге болады. Бұл жерге жұмыс күші артық өңірлерден 30 отбасы қоныс аударды, олар үшін көп пəтерлі екі тұрғын үй салынып, жұмыс берілді. Қазіргі уақытта Солтүстік Қазақстан облысы бюджет жəне ауыл шаруашылығы салаларына жұмысқа орналастыра отырып, сондай-ақ, балаларды мектептер мен мектепке дейінгі ұйымдарда орындармен қамтамасыз ету мəселелерін шеше отырып 154 отбасын қабылдай алады. Алайда, ағымдағы жағдайда еңбек нарығы қызметкерлердің жұмыстан ықтимал босатылу қатеріне душар болып отыр. Осыған байланысты бір жағынан, толық емес жұмыс күні мен толық емес жұмыс аптасы режімдерін қолдануды кеңейту, екінші жағынан, атаулы əлеуметтік қолдау шараларын қолдану арқылы қызметкерлердің жаппай қысқартылуын болдырмау үшін шаралар қабылданатын болады. Қызметкерлерді жұмыстан босату картасы əзірленіп, жұмыстан шығарылатын қызметкерлерді салалары мен санаттарына қарай тиісті қолдау шаралары қолданылады. Өндірістік кəсіпорындардың білікті қызметкерлерінің жұмыс орындарын сақтап қалу мақсатында жұмыс уақытын қысқарту кезінде жоғалтылған табыстың 2/3 бөлігін мемлекеттің уақытша субсидиялау тетігін енгізу ұсынылады. Бұдан басқа, өндірістен қол үзбестен немесе қол үзе отырып, бірақ жұмыс орындарын сақтау шартымен өз қызметкерлерін қайта даярлауды немесе біліктіліктерін арттыруды ұйымдастыруға дайын жұмыс берушілерге «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» бағдарламасы шеңберінде грант беру мүмкіндігін қарастыру ұсынылып отыр. Бұл ретте шығыстардың 80 пайызы аталған бағдарлама есебінен төленеді жəне 20 пайызын жұмыс берушілердің өздері жабады. Сондай-ақ, өндірістік кəсіпорындарда жұмыс істейтін 18 бен 24 жас аралығындағы жастардың жұмыс орындарын сақтай отырып, оларға бағдарлама есебінен кəсіптік оқыту ұйымдастыру ұсынылады. Жалпы, қызметкерлер жаппай жұмыстан босатылған жағдайларда, мемлекеттік жəне салалық бағдарламалар шеңберінде жұмыс орындарына бірінші кезекте орналастыру шаралары қабылданады, өңірлердің деректері бойынша 2015-2016 жылдардағы кезеңде 88 мың жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. – Қоғамда Еңбек кодексіне енгізілетін өзгерістер де кеңінен талқылануда. Олар қандай өзгерістер, осы өзгерістерді енгізудегі мақсат қандай? – Еңбек кодексінің жобасы Президент белгілеп берген Бес институттық реформаны іске асыру жөніндегі 100 қадам Ұлт жоспарын іске асыру аясында əзірленуде. Жаңа Еңбек кодексі – Қазақстанда тиімді экономика нарығын қалыптастыру жəне еңбек нарығын заңдастыру жолында жасалған тағы бір маңызды қадам. Кəсіпкерлік пен тиімді еңбек нарығын дамытып, шетелдік инвестицияларды тарту үшін еңбек қатынастарын үйлесімді реттеу тетігін кеңейту ұсынылады. Жаңа Еңбек кодексінің тұжырымдамалық моделі жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек қатынастары саласына мемлекеттің араласу шегін нақты айқындауды ұсынады. Мемлекет ең төменгі еңбек стандарттарын белгілеп, жұмыс берушілер тарапынан олардың орындалуын

Қолданыстағы шектеулер шеңберінде жұмыс беруші қалыптасып үлгерген еңбек қатынастары шарттарында жұмыспен қамтудың икемді нысандарын пайдалана алмайды. Еңбек шартының талаптарын қайта қарауға қатысты оның тарапынан болатын кез келген бастама өндіріс ұйымдарында болатын өзгерістер жəне (немесе) жұмыс көлемін қысқарту жағдайларымен қатаң шектелген. Осыған байланысты экономикалық тұрақсыздық кезеңінде кəсіпорындардың тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін тетіктерді белгілеу ұсынылады (қызметкерлерді басқа жұмыс берушіге ауыстыру, өндірістік қажеттілікке байланысты басқа жұмысқа уақытша ауыстыру жəне басқа). Бұл шаралар жұмыспен қамтуды ынталандыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға жəне еңбек қатынастарын заңдастыруға қосымша күш береді деген сенімдеміз. Сонымен бірге, ұжымдық шарттарды орындау, еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау мəселелерін қоса алғанда талаптар мен кепілдіктерді сақтау бойынша жұмыс берушінің жауапкершілігі арттырылды. Аталған модель шеңберінде жұмыс берушімен еңбек қатынастарында қызметкер əлсіз тарап болмайды, өйткені Кодекс жобасында кепілдіктер, сондай-ақ, олардың құқықтары мен мүдделерін қорғау құралдары жеткілікті түрде дəл белгіленген. Қызметкерлердің құқықтары мен мүдделерін қамтамасыз етуде кəсіподақтардың рөлі жəне жұмыс берушілермен келіссөз үдерістерінде қызметкерлер үшін маңызды болып табылатын əлеуметтік-еңбек мəселелерін шешудегі олардың мүмкіндіктері, оның ішінде жуық уақытта жаңадан қабылданған «Кəсіптік одақтар туралы» заңда көзделген мүмкіндіктер ескеріле отырып күшейтілді. Сөз орайында, жаңа Еңбек кодексін əзірлеуге бизнес-қоғамдастықтың мүдделерін білдіретін, Ұлттық кəсіпкерлер палатасының, республикалық жəне салалық кəсіподақтардың сарапшылары, еңбек құқығы саласындағы ғалымдар, Халықаралық еңбек ұйымының, Дүниежүзілік банктің өкілдері тартылғанын атап өткім келеді. – Сарапшылардың айтуынша, теңгенің еркін бағамын енгізу еліміздің экономикасына оң əсер етеді екен. Ал табысы аз азаматтар немесе бюджет саласы қызметкерлеріне қалай əсер етеді? Олардың табыстары онсыз да көп емес еді, ендігі жерде оларға кедейлік шегінде қалу қатері туындамай ма? – Үкімет оған жол бере қоймайды. Мемлекет басшысы экономикалық саясаттың одан арғы шаралары жөнінде болған кеңесте қазіргі таңда қалыптасқан жағдайды ескере отырып, 2017 жылға межеленген əлеуметтік бастамаларды іске асыруды, яғни азаматтық қызметшілердің еңбегіне ақы төлеудің жаңа моделін енгізу, əкімшілік мемлекеттік қызметшілердің жалақысын, мүгедектерге жəрдемақыларды жəне стипендияны көбейту міндетін 2016 жылға ауыстыруды тапсырды. Осыған орай мемлекет өзінің бұрын қабылдаған əлеуметтік міндеттерін орындайды, ал олардың бірқатары, мүгедектігі бойынша жəне асыраушысынан айырылуға байланысты берілетін жəрдемақыларды қосқанда, келесі жылдың басынан 25 %-ға жүзеге асырылатын болады. Мұнымен тағы да 670 мыңдай жəрдемақы алушы қамтылады. Бұған қоса, 2016 жылы айлық есептік көрсеткіш мөлшерінің өзгеруіне байланысты, республикалық бюджеттен төленетін жəрдемақылардың барлық түрлері, оның ішінде, балалы отбасыларға берілетін жəрдемақылар, арнайы мемлекеттік жəрдемақылар индекстелетін болады. Бұдан басқа, жұмыссыздықтың өсуіне жол бермеу біздің алдымыздағы маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Қазіргі таңда Үкімет бес бағытты қамтитын əрі экономиканы жəне олардың салаларын қолдауға бағдарланған Шұғыл шаралар жоспарын əзірледі. Үкіметтің, Ұлттық банктің бүкіл іс-əрекеті нақты экономика секторларын қолдауға жəне жеке инвестицияларды тартуға, жұмыспен қамтуға жəне жұмыс орындарын құруға ынталандыру, қаржылық тұрақтылықты қолдап отыруға жұмылдырылатын болады. Қорыта келе, елімізде азаматтарды əлеуметтік қорғаудың тиімді жүйесінің, табысы аз азаматтарды қолдау шаралары кешенінің қалыптасқанын атап өткім келеді. Бірқатар жылдардан бері қолданылып келе жатқан «Жұмыспен қамтудың жол картасы-2020» ел экономикасындағы қиындықтарға қарамастан, өзінің тиімділігін дəлелдеді. Осы бағдарлама бойынша еліміздегі жұмыссыздық деңгейінің өсуіне тосқауыл болып қана қоймай, оның деңгейін төмендетуге қол жеткіздік. Бұл жұмыс келешекте де өз жалғасын табады, қиын жағдайға тап болған бірде-бір қазақстандық азамат мемлекеттің назарынан жəне қолдауынан тыс қалмайды. – Əңгімеңізге рахмет. Əңгімелескен Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Гендерлік саясатты ќамту жайлы кеѕінен сґз етілді Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Гүлшара Əбдіқалықова əйелдерге арналған «WAW! Tokyo 2015» атты бүкілəлемдік конференцияда баяндама жасады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Г.Əбдіқалықова Қазақстанның гендерлік мəселелерді шешу, қоғамдық-саяси, əлеуметтік-экономикалық жəне мəденигуманитарлық салаларда ерлер мен əйелдер теңдігін қамтамасыз ету ісіндегі табыстарына тоқталды. Ол əйелдерді мемлекеттік жəне қоғамдық басқару жұмыстарына белсенді түрде тартып келе жатқан Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың саяси ерік-жігерін айрықша атап көрсетті. Мемлекеттік хатшы əйелдерді экономикалық сала бойынша ілгерілету мəселелерін талқылау үшін Астана экономикалық форумын халықаралық алаң ретінде пайдалану жөнінде ұсыныс жасады. Сондай-ақ, Г.Əбдіқалықова конференцияға қатысушыларды Дүниежүзілік ЭКСПО-2017 мамандандырылған көрмесіне атсалысуға шақырды жəне əйелдерге арналған, 2016 жылы Токиода өтетін келесі бүкілəлемдік конференция шеңберіндегі «Энергетик жəне кəсіпкер əйелдер форумының» арнаулы панельдік сессиясында «жасыл бизнесті» дамыту мəселелерін талқылауды ұсынды. Бүкілəлемдік конференцияға қатысушылар Қазақстанмен ынтымақтастық орнату жəне əйелдердің қоғамдағы рөлін арттыру бағытында көпжақты үнқатысуды ілгерілетуге мүдделілік танытты. Сапарының екінші күні Мемлекеттік хатшы Жапонияның Сыртқы істер министрі Ф.Кишидамен де кездесті. Тараптар ҚазақстанЖапония өзара іс-қимылының барлық бағыты бойынша серіктестікті одан əрі тереңдетудің перспективаларын талқылады. Г.Əбдіқалықова Орталық Азияның барлық елдері үшін ортақ проблемаларды шешу ісіне жəрдемдесуге бағытталған Жапония саясатына ризашылық білдіріп, 2015 жылғы ақпанда Жапонияда қабылданған Дамуға ресми көмектің (ДРК) жаңа жарғысы Қазақстан мен Жапония арасындағы ынтымақтастық аясын кеңейтудің мол мүмкіндіктеріне жол ашатынын атап өтті. «Егемен-ақпарат».

Баєалар баќылауда Статистика органдарының мəліметіне сүйенсек, қала бойынша жыл басынан бері жекелеген тауар бағасының өсуі 10 пайызды құраса, əлеуметтік маңыздағы тауар құны орта есеппен 5 пайызға өскендігі байқалады. Бұл ретте азық-түлік бағасының айтарлықтай артуы көрінбей отыр. Эльмира МƏТІБАЕВА, «Егемен Қазақстан».

Президент жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мəслихатында Астана əкімінің орынбасары Андрей Лукин осылай деді. Оның айтуы бойынша, елордада əлеуметтік-экономикалық жағдайларды реттеу жəне мониторинг жасау бойынша арнайы штаб құрылған. Ол осы орайда бағаларды тұрақтандыру үшін əкімдік тарапынан қажетті шаралар қолға алынатынын айтты. Сондай-ақ, еліміздегі Ауыл шаруашылығы министрлігімен бірлесе үстіміздегі жылдың қаңтары мен қазан айы аралығында тұтынатын бидайды Астанадағы дəн өңдеуші кəсіпорындардан белгіленген баға бойынша жеткізу үшін бағдарлама қолға алынып отырғандығын жеткізді. Биыл осы бағдарламаға екі кəсіпорын — «Цесна-Астық» Концерні» АҚ жəне «Табыс 2009» ЖШС қатысатындығын атап өтті. Сонымен қатар, ол сауда нысандары мен əкімдік арасында меморандум жасалғанын тілге тиек етті. Үстіміздегі жылы осындай меморандумға 25 сауда кəсіпорындары қол қойған, оның ішінде бірқатар сауда желісі мен супермаркеттер бар. Жəне де үстеме бағаның 10-15 пайыздың маңайында екендігін тұспалдай отырып, бұған өнімнің көп түрлілігі əсер ететіндігін айтты. Əлеуметтік маңыздағы азық-түлік өнімдерінің бөлек түрлеріне бағаның артуына теңгенің еркін бағамына орай өндірушілердің босату бағасының өсуі негіз болғанын көлденең тартқан ол, сонымен бірге шикізатқа, қаптау материалдары мен импорттық тағамдық қоспаларға бағаның артуы ықпал еткенін жеткізді. Ал жеміс-жидек, көкөніс, сүт жəне ет өнімдеріне бағаның динамикасы маусымдық мəнге ие, деді ол. Сондай-ақ, теңге бағамының ауытқуы елордада бензин бағасының артуына ықпал етпейтіндігін жеткізді. Бұл мəселеде қаладағы барлық жанармай құю стансаларында жанаржағармай материалдарының бөлшек сауда құны бекітілген шекте ұсталып тұрғандығын айтты. Энергетика министрінің бұйрығына сəйкес, үстіміздегі жылдың мамыр айында жанармайдың бөлшек сатылымына шекті баға бекітілгенін еске салған ол, Аи-80 бензині 89 теңгеге, Аи-92, Аи- 93 108 теңгеге жəне дизель отынына 99 теңгеге шекті баға айқындалғанын атап өтті.


10

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

 Сəті түскен сұхбат

Əулиекөл ауданындағы Қабидолла Тұрғынбаев ауылында жастықтың, балалық шақтың, ауылға, алтын ұяға деген сағыныштың, ұстаз бен шəкірт сағынышының, ауылға деген патриоттық сезімнің тойы дүркіреп өтті. Мектепті алғаш бітірген түлектердің қазір басын ақ қырау шалған, жасы жетпісті алқымдады. Кеңес Одағы уақытында Мəскеуге тікелей бағынатын «Целинный» астық өсіретін ғылымитəжірибе шаруашылығының 5-6 бөлімшесі, олардың əрқайсысында кемінде 60-70 түтін болушы еді. Целинный аралас орта мектебінде кемінде мың бала оқитын. Əр сынып «А», «Б», «В» болып, үш сыныптан тұратын. Оның əрқайсысында кемінде 30 бала отыратын. Нарықтың қиындығы ауылдың белін қайыстырған 90-шы жылдарға дейін осы ауылда 500 үй болыпты, ондағы тұрғындардың саны 3200-ден асып жығылыпты. Уақыт та, заман да өзгерді, қазір дүрілдеген шаруашылық жоқ, ал ауылда барлығы 62 үй ғана қалған. Онда 276 адам тұрады.

Халыќаралыќ əлеуметтік ќамсыздандыру ќауымдастыєыныѕ бас хатшысы Ханс-Хорст КОНКОЛЕВСКИ:

«Елдегі əлеуметтік ќамсыздандырудыѕ деѕгейі – бўл мемлекеттіѕ кемелденуіндегі «Ауылым – ќасиетті мекен, мектебім басты кґрсеткіші» Əлеуметтік қамсыздандыруды ұйымдастыруда экономикалық тиімділік пен көрсетілетін қызметтердің сапасын арттырудағы ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың рөлі туралы Халықаралық əлеуметтік қамсыздандыру қауымдастығының бас хатшысымен сындарлы əңгіме өрбіді. – Бас хатшы мырза, əлеуметтік-экономикалық жəне техникалық өзгерістер, сонымен қатар қоғамдық талаптардың күн санап артуы əлеуметтік қамсыздандыру саласындағы қызмет көрсетуде жаңа моделдерді енгізуді талап етеді. Халыққа сапалы қызмет көрсетуді жəне ресурстарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету үшін алдымызға қандай міндеттер қоюымыз қажет жəне қандай жаңа моделдерді қолдануымыз керек? – Маған сұхбат беруге мүмкіндік бергендеріңізге рахмет. Сіздің елге тағы да келу мен үшін үлкен қуаныш. 2014 жылы мен VII Астана экономикалық форумына жəне «Əлеуметтік қорғаудан – əлеуметтік прогреске» тақырыбына өткен ІІІ халықаралық ғылымитəжірибелік конференцияға қатысқан едім. Бұл жолы мен əлеуметтік қамсыздандыру саласындағы ақпараттық-коммуникациялық технологиялар бойынша Халықаралық əлеуметтік қамсыздандыру қауымдастығының XIV халықаралық конференциясына қатысатын боламын. Соңғы жылдары ақпараттық жəне коммуникациялық технологиялар (АКТ) əлеуметтік қамсыздандыру саласы жұмысының орталық стратегиялық факторы болып отыр. Сонымен бірге əлеуметтік қамсыздандыру институттарының үкіметтік жəне мемлекеттік сектор үшін АКТ саласында жаңа зерттеулердің орталығы болуы да кездейсоқ емес. АКТ қолдану нақты үдерістерді автоматтандыруға мүмкіндік беріп қана қоймай, сондай-ақ көптеген операциялар мен қызметтерді қайта өзгерте отырып, өндірістік тиімділікті жақсартып жəне əлеуметтік қамсыздандыру ұйымдарының көрсететін қызметтерінің сапасын арттыруға да мүмкіндік берді. Егер біз əлемдік тəжірибеге қарайтын болсақ, онда АКТ саласындағы əртүрлі тиімді бастамалар мен шешімдерге мысалдарды көптеп көреміз. Біріктіру мемлекеттік қызметтерді қайталауды жəне бөлшектеуді төмендету есебінен, сонымен қатар əртүрлі мекемелер мен субъектілер арасындағы байланыстарды жақсарту есебінен əлеуметтік бағдарламалардың тиімділігі мен өнімділігін арттыруға мүмкіндік туғызды. Жұмыс сапасын арттыру жəне үдерістердің дəлдігі қандай да бір дəрежеде бақылау мен есептеулер заңдылығына сенімділікті арттырды. Бүгінде көрсетілетін қызметтер сапасын арттыру əлеуметтік қам сыздандыру ұйымдарының маңызды басымдығы болып табылады. Оның басты мақсаты бұдан бірнеше жыл бұрын əлеуметтік сақтандыру агенттігінің қызметкерлері тікелей сөйлесу арқылы ғана орындау мүмкін болған операциялар жиынтығын қолданушыларымыздың пайдалану аясын кеңейту мүмкіндігінің артуы болып отыр. Бұған қоса Интернетке жəне мобилді құрылғыларға негізделген аз шығынды заманауи технологиялар көбіне азаматтарға арналған қызметтерді көрсетудің жаңа тетік терін енгізуге көмектесіп отырғанын ерекше атауға болады. – Əлеуметтік қамсыздандыру қызмет көрсету жүйесіне қанша

мемлекеттік ұйым қосылғанына қарамастан оған байланыссыз, тұтастай біріктірілген жүйе болуы керек. Қазіргі уақытта əртүрлі ұйымдардың деректер базасын табысты жəне тиімді басқарып отырған жəне өзара əкімшілік біріктіруге қол жеткізген мемлекеттер туралы мысал келтірсеңіз. Осындай біріктірілу жағдайында қызмет көрсету шығыны қаншалықты төмендейді? – Толықтай келісемін: АКТ саласындағы осындай зерттеулердің мақсаты – тиімді біріктіруді жəне қызмет көрсету сапасын арттыруды қолдау болып табылады. Əлеуметтік қамсыздандырудағы жəне мемлекеттік қызмет көрсетудің басқа салаларындағы операциялық тұғырнамалардағы жалпы ақпараттық ресурстарды жүзеге асырудың артуы жүйелердің біріктірілуіне негізделген жаңа ұйымдастырушылық моделдердің құрылуына мүмкіндік береді. Бұл бірнеше агенттер басқаратын, сонымен бірге, қатысатын ұйымдардың нақты қандай да бір ережелері мен міндеттерін сыйлай отырып, операциялық тиімділігі мен кешеннің өнімділігін арттырады. Астанада өтетін конференция экономикалық мүмкіндіктердің өздерінің басымдықтарын байланыстыру қажеттілігі мен жалпы мəселелерімен жиі тоғысатын əр елдің алдыңғы қатарлы озық тəжірибелерін талдайды. Мысалға, стандартталған деректер алмасу жəне операциялық өзара қызметтерге негізделген салалық құрылымды қолдана отырып, өздерінің операцияларын біріктіретін Француз əлеуметтік қамсыздандыру ұйымын айтар едім. Мұндай тəсіл көрсетілетін қызмет сапасын арттырып қана қоймай, сонымен бірге жарна төлеуден жалтару мен əртүрлі алаяқ тықтың алдын алуға да көмектеседі. Латын Америкасының бірқатар елдерінде (оның ішінде, Аргентина, Бразилия, Чили, Мексика жəне Уругвай) əлеуметтік қорғау бағдарламалары əлеуметтік қамсыздандырудың əртүрлі бағыттарына жауап беретін əртүрлі мекемелердің ақпараттық жүйелерін біріктіру жолымен жүзеге асырылады. Əлеуметтік сақтандыру бағ дар ламаларына жарна жи нау саласындағы кейінгі қар қындар жарна жинауға жəне жұмыс берушілерге жауапты ұйымдар үшін АКТ бірыңғай тұғырнамасы қолданылады. Корея Республикасында жəне Уругвайда, мысалы, мұндай ынтымақтастық əлеуметтік қамсыздандыру мекемелері мен жұмыс берушілер арасында жүзеге асырылса, ал Аргентинада мұндай жұмыс салық агенті мен жұмыс берушілердің əлеуметтік қамсыздандыру мекемелерімен ынтымақтасуы арқылы жүргізіледі. Осындай тəжірибелер ведомствоаралық үйлестіруді жəне əрбір жекелеген ұйым жұмысының шеңберінен тыс АКТ жүйесін енгізуді талап етсе де өз жемісін берді. – Əлеуметтік қамсыздандыру саласында халыққа қызмет көрсетуде операциялардың көптеген түрлері жүргізіледі. Деректерді қорғау, қауіпсіздік жəне ақпараттың құпиялылығы қалай жүзеге асырылады?

– Əлеуметтік қамсыздандыру мекемелері қызметкерлер, жұмыс берушілер, бенефициарлар, əлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары жəне басқа да деректер туралы ақпараттың үлкен көлемін жинайды жəне сақтайды. АКТ саласындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, əсіресе алаяқтық қатерлерге қатысты, үнемі əлеуметтік қамсыздандыру органдары міндеттерінің бір бөлігі болды, бірақ веб-негізде халыққа жаңадан жалпы қызметтер көрсету бағдарламаларын əзірлеу мекемелердің қорғау жүйелері үшін деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жаңа шараларды қабылдауды талап етті. Осындай ақпараттардың көп бөлігі жиналады, сақталады, өңделеді жəне АКТ жүйесінің көмегімен беріледі. Ақпараттың мазмұнына байланыссыз ақпараттық қауіпсіздік пен деректерді қорғау АКТ саласындағы басты мəселелердің бірі болып отыр. Əлеуметтік қамсыздандыру мекемелері ақпараттық қауіпсіздік пен деректердің құпиялылығы мəселелерін əртүрлі шешеді. АКТ жəне деректердің қауіпсіздігі веб-негізде стандартты коммуникациялық арналарды қолданумен байланысты болатындықтан, деректердің құпиялылығын қамтамасыз ету міндеті негізінен ұлттық жəне халық аралық ережелерге сəйкес шешіледі. Жеке деректердің құпиялығын қорғау мен мекемелер арасындағы деректер алмасу көлемінің артуы арасындағы қолайлы теңгерім əлеуметтік қорғаудың тиімділігін арттыру мақсатында, əлі де ашық мəселе болып отыр. – Бүгінде əлеуметтік қам сыздандыру саласындағы ақпараттық-коммуникациял ы қ технологиялар бойынша Халықаралық əлеуметтік қамсыздандыру қауымдастығының XIV халықаралық конференциясы өтеді. Оған ХƏҚҚ мүшеұйымдардан əлемнің 50 аса елінен өкілдер қатысады. Осындай кең ауқымды шарадан қандай нəтижелер күтесіз? – Ақпараттық-коммуни кациялық технологиялар бойынша Астана қаласында «Əлеуметтік қамсыздандырудың мақсаттарына жетудегі АКТ саласының стандарттары мен бірыңғай шешімдерін қабылдау жолдары» тақырыбына өтетін конференция ХƏҚҚ ағымдағы бағдарламасындағы басты оқиғалардың бірі болып табылады. Біз конференция бірнеше салада бірқатар маңызды өрлеулерге əкеледі деп күтудеміз. ХƏҚҚ əлеуметтік қамсыздандырудың басқару саласында халықаралық стандарттардың, оның ішінде АКТ саласының дамуында алғашқылардың бірі болып табылатынын атап өткім келеді. Сондықтан конференцияның күн тəртібіндегі басты мəселелердің бірі деректерді басқару бойынша ХƏҚҚ жаңа басшылығын, сонымен қатар халықаралық шарттарда пайдалану үшін АКТ қолданылу аясы талқыланатын болады. Əлеуметтік қамсыздандыру үшін АКТ дамуы технологияның дамуына жəне оның қолданылу қарқынына байланысты болатындықтан, біз конференция шеңберінде əлем бойынша мемлекеттік əкімшіліктермен жұмыс істейтін басты компаниялардың қатысуымен салалық форум ұйымдастыруды, оның ішінде қатысушылардың идеяларымен, мəселелерімен бөлісуді ұйғарып отырмыз. Сонымен қатар, конференцияның Астанада өткізілуінің өзі саяси ерік пен инвестицияның үйлесуі ретінде азаматтардың игілігіне мемлекеттің əлеуметтікэкономикалық дамуын қамтамасыз ете алатындығының символы болып табылады. – Біздің еліміздегі əрбір адам ның мүддесі мен қажеттілігі Қазақстан Үкіметі үшін негізгі басымдық болып табылады. Бүгінгі конференция

елімізде əлеуметтік төлемдер мен жəр дем ақылар төлеу, сонымен қа тар, əрбір адамға қызмет көрсету арқылы халық үшін ың ғайлы жəне лайық ты жағ дайлар жасауға ұм ты латынын көрсетіп отыр. Қазақстандағы əлеуметтік қорғау жүйесін Сіз қалай бағалайсыз жəне болашақтағы қызметтерімізге тілер тілегіңіз қандай? – Елдегі əлеуметтік қамсыз дандырудың деңгейі – бұл мемлекеттің əлеуметтік кемелденуіндегі басты көрсеткіші екендігіне мен толықтай сенемін. ХƏҚҚ Қазақстанды əлеуметтік қамсыздандыруды қазіргі заманғы қоғамның қажетті шарты жəне тұрақты дамуы ретінде жоғары бағалайды. Мені Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ə.Назарбаевтың салиқалы саясатының арқасында Қазақстанның экономикалық жетістіктерінің өз халқының əлеуметтік қорғалуын күшейтуі үшін қолданылатыны толғандырады. Біздің бағалауымызша Қазақстан ұрпақтар арасындағы ын тымақтастық қағ и датын а құрылған базалық мемлекеттік əлеуметтік қамсыздандыруды, қосымша əлеуметтік сақтандыруды жəне жинақтаушы зейнетақымен қамсыздандыруды, сонымен қатар ерікті жинақтауларды біріктіретін халықты əлеуметтік қорғаудың дамыған көпдеңгейлі моделін білдіреді. Бұрынғы Кеңес Одағы елдерімен салыстырғанда Қазақстанда тұрақтылығы ағымдағы экономикалық даму ресурстарымен жеткілікті қамтамасыз етілетін, халықты əлеуметтік қамсыздандыру жүйесімен жаппай қамту сақталған. Сонымен бірге, сіздердегі ұлттық жүйе соңғы он жылдықта жылдам өзгеретін экономикалық тұрғыда халықтың қажеттілігіне жауап бере отырып, жəне барлық халықты бірдей əлеуметтік қорғауды қамтамасыз етуде саяси басымдықты сақтай отырып, ба рынша қарқынды дамуда. Мұндай міндеттер əлемдегі басқа да əлеуметтік қамсыздандыру əкімшіліктерінің алдында да тұр, сонымен бірге, егер жүйе теңдестірілген жəне тиімді басқарылған жағдайда ғана жүзеге асырылуы мүмкін. Сондықтан да əлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары мен төлемдер жəне жəрдемақылар, көрсетілетін қызметтер деңгейінің теңбе-теңдігін қамтамасыз ету үшін ресурстарға үнемі өзгерістер енгізуге сіздердің Үкімет ерекше көңіл аударады. Мысалы, сіздердің көпсалалы денсаулық сақтау жүйесі аясында Қазақстанда міндетті медициналық сақтандыру қорын құру медициналық көмек жүйесінің қаржылық тұрақтылығын нығайту жолында маңызды қадам болатыны сөзсіз. Мен, сонымен бірге, таяудағы мемлекеттік жəне мемлекеттік емес зейнетақы қорларының бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына айналғанын да баса айтқым келіп отыр. Бұл шара əкімшілік шығындарды азайтып, барлық зейнеттік жүйені басқаруды орталықтандыратыны сөзсіз. Əңгіме соңында, біз ХƏҚҚ əлеуметтік қамсыздандырудың халықтың денсаулығы мен əлауқатын арттыруға шешуші инвестиция болып табылатынын жəне теңдестірілген экономикалық жəне тұрақты əлеуметтік дамудың басты факторы болып табылатынын атап айтқым келеді. Барлығымыз үшін де əлеуметтік сақтандыруды одан əрі нығайту мақсатында ХƏҚҚ Қазақстандағы мүшелерімен тығыз ынтымақтыстықтың одан əрі жалғасын табатынына сенімді. – Мазмұнды əңгімеңізге көп рахмет. Əңгімелескен Марат АҚҚҰЛ, «Егемен Қазақстан».

киелі екен»

Білім ошаєыныѕ елу жылдыќ тойына жиналєан 500 тїлекті осындай ой толќытты

Нəзира ЖƏРІМБЕТОВА, «Егемен Қазақстан».

– Ауылымыздың да, мектебіміздің де тарихы тағылымды. Бірақ қазір шағын ауыл, 42 оқушы ғана білім алып жатқан негізгі мектептің 50 жылдығын құр қалдырмай атап өтейік деген ниетпен, мектептің əр жылдардағы түлектеріне қолдан кел генше хабар айтқанбыз. Біз дің шақыртуымыз жеткен түлектердің барлығы Гер маниядан, Ресейдің қалаларынан, Татарстаннан, Қа зақ станның көптеген облыстарынан келді. Олар бірі-біріне хабар айтқан. Барлығы 500-ден аса түлек жиналды. Соның ішінде 50 түлек облыстан тыс жерлерден, алыс-жақын шетелдерден келді. Кішкентай ауылымыз бен мектебіміз риясыз көңілдерден ертегідегі сиқырлы сарайға айналып кеткендей болды, – деп ағынан жарылады мектеп директоры Айнагүл Алпысбаева. Түлектер өздерінің балалық шағы өткен ауылды аралап шықты. Əрине, қазір кезінде «Целинный» бидайдың жоғары сорттарын өсіретін тəжірибе шаруашылығының іргетасын қалаған, КСРО Жоғарғы Кеңесіне депутат болған Қабидолла Тұрғынбаев Кремль қабырғасына еліктеп, қызыл кірпіштен салдырған қабырға тозған, осыдан 50-60 жыл бұрын салынған үйлердің орны ғана қалған. Бірақ көзге соншама жылы ұшырайды. Ауылға келген қонақтардың сағыныштан көзі жасаурайды. Татарстанның Набережные Челны федералдық қалалық сотының судьясы Розалия Ғайфутдинованың өзі тұрған үйден қалған іргетасты сүйіп жылағаны барлығын да толқытты. – Осы ауылда туып-өстім, мек тепте білім алдым. Қайда жүрсем де осы ауыл, осы мектеп, осы үй ойымнан бір сəт шыққан емес. Балалық шағым өте бақытты өтті, тек сағынумен күн кешемін, – деді Розалия Захаровна. Тойдың салтанаты сап түзеп тұрып өтетін мектеп жиналысынан басталды. Бұрынғыдай барабан соғылып, керней тартылып, бір кластың ұлдары ақ көйлек, қара шалбар, қыздары ақ фартук, қара көйлек киіп, шашына ақ бантик тағып шықты. Бүгінде жасы алпысты алқымдаған кісілердің балалық шаққа осылай «оралуы» жиналған жұртты əрі толқытты, əрі шынайы күлкі, көтеріңкі көңіл күй де сыйлады. Бір қызығы, жарты ғасырда мектепті үш директор ғана басқарыпты. Алғашқы директор Мөкеш Шінкентаев, орта мектепті 1965-2002 жылдары басқарған Сүгірəлі Нəбиев аталар, мектептің байырғы

мұға лімдері, ардагер ұстаздар Зылиха Нəбиева, Валентина Чухненко əжелер түлектер ортасынан табылды. Өмірден өткен ауылдастарына, ұстаздарына құран бағышталды. Кішкентай ауылда осындай той өткізуге шамамыз қалай келер екен деген ауыл тұрғындарының уайымы бірден сейілді десе де болады. Жан-жақтан келген түлектер тойдың қаржысын да, қамын да өздері көтеріп кетті. Ұстаздарға, білім ошағына сый-сияпаттарын да жасады. Мектептің 70-ші жылдарғы түлектерінің бірі, бү гінде облысқа, одан қалды рес публикаға белгілі кəсіпкер Төлеген Жайлаубаев мектепке бір миллион теңге тарту етті. Ұстаздарына сый-сияпатын да ұмытпады, дастарқан жайды. – Осы мектепте біздің отбасымыздан төрт бала оқыды. Менің мектепті бітіріп кеткеніме 40 жылдан асқан екен. Мен тəуелсіз елімізде кəсіпкерлікті алғашқы бастағандардың қатарындамын, оның қиындығын көрген, сүрлеуін салған адаммын. Балаларды, немерелерді тəрбиеледім, олар да еліне қызмет ете бастады. Мен ұстаздарымның берген білімінің, ауылымның берген тəрбиесінің арқасында осындай жетістікке жеткенімді түсіндім. Мектеп терезесінің, есігінің жақтауын сипалаумен болдым, – дейді Төлеген Ғалымжанұлы. Тойға жиналған түлектердің қайсысы болса да осы ауылда балалық шағының қызық өткенін, сол үшін де өзін бақытты сезінетіндігін айтты. Расында, балалық шағын сағынған адам қашан да бақытты. Ауылдағы тұрғындардың тең жартысы қазақтар, қалғаны түрлі ұлт өкілдері, тіпті он үй қытайға дейін тұрыпты. Солардың барлығы да уақыт өзгерістерімен тарап кетсе де, туған ауылға, мектепке деген патриоттық сезімін, жүрек жылуын жоғалтпағаны сүйсінтті. Тойдың салтанатында түлектер мектептің бүгінгі үздік оқушыларына сыйлықтар тапсырды. Төлеген ағамыздың тосын ұсынысы той қызығын үстемелей түсті. «Осы мектепте өзі «үш» деген бағаға оқитын, сотқар бала бар ма?» деп сұрады. Мұғалімдері тосын сауалға тосылып та қалғандай еді. Мектептің жақсысын асырып, жаманын жасырып жүретін ұстаздар, 6 сыныптың оқушысы Ерасыл Əшімовті көрсетті. Төкең «Ерасылға 50 мың теңге беріп тұрып: «Бұл ауыл мен мектептің сотқар балалары кейін бұзақы емес, бір жерді тесіп шығуы тиіс. Сотқар болу арды аттау емес екенін түсініп өссең болды. Мен ауылға белгілі сотқар едім, бизнесмен болдым. Ал сен мектепті жақсы бітір,

жоғары білім алуыңды өз мойныма аламын» деді. Расында бұл ауылда жəне Целинный мектебінде қылмыс деген болмайды екен. Ауыл балаларының оқу мен спорттан қолы босамайтын. Сол бір бақытты сəттер сары мейіздей сағынышқа айналған. – Əкем созхоздың малын бақты, көпбалалы отбасы болдық. Көктемде бізді əкем жайлауға алып кетеді, содан қазан-қарашада бір-ақ келеміз. Сондай бала нешемен оқуы керек? Ұстаздарымның шегелеп оқытуының арқасында са баққа үлгеріп кетіп жүрдім. Ауылда спорт керемет еді. Біз тұрған бөлімшенің балалары спорттың қай түрінен болсын совхоз бойынша бірінші орында едік. Бөлімшеден 2,5 шақырым жердегі мектепке түске дейін сабаққа барамыз, түстен кейін спорт деп жүгіреміз. Сонда күніне он шақырым жаяу жүреді екенбіз ғой. Ол кезде ауылдың тазалығын қараңыз, қазіргідей балалар қылмысы, есірткі, басқа қылмыс дегенді естімейтін едік. Мен сотқар бала атандым. Қазір ойласам, үзіп-жұлқып бара жатқан ештеңем жоқ екен, ұлдар ойынға таласып төбелесеміз ғой. Бірақ 6-шы сыныптан бастап, ауыл балаларының шашын алдым, шалбарларын тігіп бердім. Жайлауда геологтардан түсіп қалған фотоаппарат тауып алғаннан кейін, онымен ауылдастарды суретке түсіретін болдым. Осылармен ақша таба бастадым. Шалбар тігіп бергенім үшін бір сом алатынмын, – деп балалық шақтың қызығын еске алады бүгінде өз мектебінің мақтаныштарының біріне айналған Төлеген Жайлаубаев. Мектептен ғалым да, дəрігер де, елші де, еңбек торысы да түлеп ұшты. Ол өз алдына ұзақ əңгіме. Мектеп тойы кешке қарай баяғы пионерлер жағатын «костер» алаумен, би кешімен жалғасты. Германиядан, Санкт-Петербургтен, Мəскеуден, өзіміздің өзге де облыстардан келген түлектер таң атқанша алау оттың айналасында отырып, гитарамен 60-70-ші жылдардың жастары табына тыңдаған, шырқаған британдық атақты рок-топ «Битлздың», өзіміздің Шəмшінің, Əсеттің, Ескендірдің əндерін шырқады. Би кешінде балалық шақта билеген твист биін биледі. Таң атқанша ешкім көз ілмеді, ешкім шаршадым деп айтпады. Кездесуге келгендер той соңында мектеп түлектерінің кездесуін əр бес жыл сайын өткізіп тұруды ұйғарды. Жақсы істің дəстүрге айналатыны да өмірдің заңы іспетті. Қостанай облысы, Əулиекөл ауданы.


2 қыркүйек 2015 жыл

www.egemen.kz

11

● Дүние жəне дағдарыс

АПТА ТАЄЫ АЛАЅДАУМЕН ҐТТІ Əлем қай кездегідей қазіргі күндері бүлкілдеп соққан қан тамыры сияқты. Бірақ, оның бұл бүлкілі қан қысымының көтерілген шағын көзге елестетеді. Себебі, дүниенің төрт бұрышы түгел алаңдаулы қалыпта. Еуропадағы басты мəселе əлі босқындарды қабылдау мен орналастыру төңірегінен тарап жатыр. Осыған орай Германия канцлері Шенген аймағындағы əріптестеріне өзінің өкпе-ренішін білдірді. Венгрия келімсектер көші-қонынан қашып, вокзалдарын жауып тастады. Польша украиндардан басқа босқындарды қабылдауға дайын екенін білдірді. «Ислам мемлекеті» экстремистік тобыры ішінде алауыздық пайда болған сияқты. Кибернетикалық шабуылдың астында қалған Америка билігі осыған күдік таңылған Қытай компанияларына қарсы санкция енгізудің жолдарын ойластырып жатыр. ОПЕК елдері мұнай бағасының бір жөнге келуі үшін күресудің жолдарын қарауды хош көре бастады.

АЌШ Ќытайєа санкция енгізу жайын ќарастырады АҚШ қазіргі кездері Ресейге жасап отырған экономикалық санкциялары сияқты шараларды Америка кəсіпорындарына кибершабуылдар жасап отыр деген күдік таңылған Қытайдың бірқатар жеке тұлғалары мен компанияларына да қолданудың мүмкіндіктерін қарастырып жатыр. «Құрама Штаттар Ресейге қатысты жасағаны сияқты, Қытайдың Америка коммерциялық кəсіпорындарына кибершабуылдар жасады деген күдікке ұшыраған жеке тұлғалары мен компанияларына санкция енгізу мүмкіндіктерін қарастырады», деп атап өтті Reuters агенттігі осыған орай. Соған қарамастан, Reuters мəліметтері бойынша, Америка билігі «Ресеймен араны бұрынғыдан да шиеленістіре түсетіндей немесе ҚХР төрағасы Си Цзиньпиннің қыркүйек айындағы мемлекеттік сапар алдында көңіл күйін қашыратындай əлі ешқандай түпкілікті шешім қабылдай қоймаған». Қазіргі таңда Вашингтон қарастырып

жатқан санкциялар үкімет мəліметтеріне бұзып кірген хакерлердің жайына қатысты емес, деп анықтай түседі осы орайда агенттік. Шектеу АҚШ коммерциялық құрылымдарының базаларына бұзып кіруге жауапты деп санап отырған шетелдік азаматтар мен компанияларға қатысты болуы да мүмкін. Reuters-дің мəліметтеріне қарағанда, бұл шектеу шаралары мұндай компаниялардың «Америка қаржы жүйесіне кіру мүмкіндігінен айыру» түрінде болатын сияқты. Ал «байыпты кəсіпорындар үшін өліммен тең» болып бағаланады. «Мұндай санкцияларға Ресей мен Қытайдан бөлек, басқа елдердің де жеке тұлғалары мен компаниялары ұшырап қалулары ықтимал», деп жазады агенттік. Ресейдің аты аталмай, Қытайға қарсы осындай жазалау шаралары жасалғалы жатқаны туралы дүйсенбі күні Washington Post газеті де хабарлады. Оның жазуынша, əңгіме «Қытай үкіметінің Американың саудадағы

бағалы құпияларын біліп алуы үшін оларға кибернетикалық шабуыл жасайтын компаниялар мен жеке тұлғалар жайында болып отыр». Соңғы кездері АҚШ əкімшілігі жиіжиі кибершабуылдарға тап болып қалып жүр. Солардың бірінде – шілде айының соңында қарулы күштердің штабтар басшылары комитеті электронды поштасының хат жөнелту жүйесін бұзып кіру болды. Дəл осындай ірі ауқымдағы оқиға елде шілденің басында орын алған еді. Сонда Америка үкіметі кадрлар басқармасының ресми өкілдері белгісіз хакерлердің 25 миллионнан астам адамның, олардың іштерінде бұрынғы жəне қазіргі мемлекеттік қызметкерлер де бар, жеке мəліметтеріне кірудің орайы келгенін мойындауға мəжбүр болған-ды. Ал АҚШ ұлттық барлау директоры Джеймс Клэппер кадрлық қызметкерлердің мəліметтерін бұзып кірудегі жауапкершіліктің Қытай хакерлеріне жүктелетінін айтқан еді.

Босќындар мəселесі Шенген аймаєы шебін сетінеткелі тўр Германияның канцлері Ангела Меркель егер Еуроодақ елдері босқындарды өзара əділ бөлісіп алу жөніндегі ортақ мəмілеге келе алмайтын болса, Шенген келісімінің күні де бітетінін ашық айтты. «Мұндай аймақтың құны да қараң болады», деді ФРГ басшысы. Мұны баспасөз мəслихатында білдірді. «Егер Еуропа босқындарды əділ бөлісіп алу жөнінде келісімге келе алмаса, Шенген келісімінің жайы күмəнді болып қалады», – деді ол. Осы ретте Германияның бұрынғы канцлері Герхард Шредер Еуропа, атап айтқанда, Германия босқындар жайынан тиісті қорытынды шығаруы керек деп

есептейді. Ол Welt am Sonntag газетінде жарияланған авторлық мақаласында келушілерді тезірек жергілікті жағдайға бейімдей білу керек, сол кезде одан елдің экономикасы да ұтады, деген ойды жеткізді. «Егер келешекте де əлеуметтік жəне экономикалық тұрғыда күшті мемлекет болып қала бергіміз келсе, бізге бұл келушілер керек», – деді сеніммен ГФР үкіметінің бұрынғы басшысы. Эксканцлер, сондай-ақ, Еуропаны «жаңа темір шымылдықтың» арғы жағына тығылып отырмауға шақырды. Оның ойынша, Еуропа одағы мигранттар тасқынын сауатты басқара отырып, келушілердің ортаға

тез сіңісіп кетулеріне жол ашулары тиіс. Немістің тағы бір жексенбілік газеті – Bild am Sonntag ГФР-дің босқындармен ынтымақта болуға шақырған жүз беделді адамының тізімін жариялады. Бұл сапта Германия министрлер кабинетінің мүшелері, оппозициядағы саясаткерлер, спортшылар, актерлер, режиссерлер, тележүргізушілер, ірі концерндердің басшылары бар. Олар немістерді келушілерге қатысты шыдамдылық танытып, қолдан келгенінше қолдау көрсетуге шақырды. «Соғыстан қашып келген босқындар ГФР жерінен өздерінің екінші үйлерін тапқылары келеді», – делінген қайраткерлер жариялаған мəлімдемеде.

ГРЕКИЯНЫҢ ҚАРЖЫҒА ДЕГЕН СҰРАНЫСЫ

90 МИЛЛИАРД ЕУРОДАН АСТЫ Ал 2015 жылғы маусымдағы ЕО саммитінде Грекияға көрсетілетін қаржы көмегінің көлемі

82-ДЕН 86 МИЛЛИАРД еуроға дейінгі көлемде қарастырылған болатын

Иракта «Ислам мемлекетініѕ» 122 содыры атылды Ирактың Найнава провинциясында дүйсенбі, 31 тамыз күні «Ислам мемлекеті» террорлық ұйымы өзінің сапындағы 122 содырды атып тастады. Күрдістан демократиялық партиясы өкілі Саид Мамузинидің мəлімдеуінше, оларға мемлекеттік төңкеріс жасап, исламистер лидері Абу Бакр əл-Бағдадиді өлтірмек болды деген айып тағылған. Мамузини төңкерістің 30 тамыз, жексенбі күні жасалуға тиісті болғанын жеткізді. «Бірақ, содан екі күн бұрын астыртын əрекетке жұмылған бес содыр əшкере болып, қамауға алынды», деді ол. Нəтижесінде дереу қолға түсірілген 18 ұрыс командирлерін қоса есептегенде, барлығы 122 содыр Мосулдың оңтүстігіндегі түрмеде атылды. Мамузинидің айтуына қарағанда, «ИМ қатарындағы жікке бөлінушілік барған сайын

қатты білініп келеді». Ақша, билік пен ықпал үшін таласта бұған дейін де ондаған содыр опат болған еді, дегенді қосты Күрдістан демократиялық партиясының өкілі. Бұрын «Ирак пен Левантадағы ислам мемлекеті» деп аталған «Ислам мемлекеті» 2006 жылдан бері əрекет етеді. Тобыр содырлары 2014 жылдың жазында Сирия мен Ирак территориясының бірқатар аумақтарын басып алып, Мосулды астанасы етті, ал құрылымдарын «халифат» деп жариялады. Қазіргі күндері «Ислам мемлекеті» сарбаздарына қарсы Дамаскінің жағындағы əскери күштер, Сирия көтерілісшілері, Ирак армиясы, күрд өзін өзі қорғау жасақтары мен АҚШ бастаған коалиция ұрыс қимылдарын жасап жатыр. ОББ-ның мəліметі бойынша, ИМ құрамында 30 мыңнан астам содыр соғысып жүр.

Алайда, қазіргі уақытта Грекияның қаржыға деген сұранысы

92 МИЛЛИАРД

еуроға жетіп отыр

Еуразиялық интеграция институты дайындаған.

Бетті дайындаған Серік ПІРНАЗАР, «Егемен Қазақстан».


12

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға конкурс туралы хабарландыру Барлық конкурсқа қатысушыларға қойылатын жалпы біліктілік талаптары: С-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес; жоғары немесе жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. С-5 санаты үшін: жоғары білім; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. С-О-2 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі үш жылдан кем емес; жоғары білім бағдарламалары бойынша шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтаған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс өтілі төрт жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-3 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі екі жылдан кем емес; мемлекеттік органдарда басшылық немесе өзге лауазымдарда жұмыс өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі үш жылдан кем емес, оның ішінде басшылық лауазымдарда бір жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. C-O-4 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; ғылыми дəрежесінің болуы. Сот орындаушысына жұмыс тəжірибесі талаптары қолданылмайды. C-O-5 санаты үшін: жоғары білім; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. C-O-6 санаты үшін: жоғары немесе ортадан кейінгі білім. «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының 2014 жылғы 11 желтоқсандағы № 58 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасы Əділет министрлігінде 2015 жылы 10 қаңтарда № 10080 тіркелген). Мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің лауазымдық жалақысы Еңбек сіңірген Еңбек сіңірген жылдарына байжылдарына байСанат Санат ланысты ланысты min max min max C-3 118516 160157 С-О-3 94813 128126 C-4 106344 143501 С-О-4 84563 114032 С-5 80078 108266 C-O-5 64063 86485 С-О-2 125564 169767 C-O-6 57656 78157 I. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Статистика комитеті, 010000, Астана қаласы, Сол жақ жағалау, Министрліктер үйі, 4-кіреберіс, анықтама үшін телефондар: (8-7172) 74-95-30, 74-97-87, 74-94-46 (факс), 74-90-07, электронды мекенжай: e.zharkina@ economy.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Статистикалық қызметті жоспарлау басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің 2016 жылғы 13 наурызға дейінгі бала қүтіміне арналған демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: статистика саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу, комитеттің жоспарлық жəне есепті құжаттарын əзірлеу бойынша жұмыстарды ұйымдастыруға жəне олардың орындалуына мониторингті жүзеге асыруға қатысу. Өңірлердің əлеуметтікэкономикалық жəне индустриялық-инновациялық даму деңгейі мен серпініне талдау жүргізу бойынша орталық аппараттың құрылымдық бөлімшелері мен облыстық статистика департаменттері қызметін бағалау (рейтинг), комитеттің құрылымдық бөлімшелерінің жұмыс жоспарларын орындау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру. Статистикалық құралдар мен əдіснама жүйесін жетілдіру мен қалыптастыру бойынша, респонденттер мен мемлекеттік статистика органдары жүйесіне кіретін мемлекеттік органдармен өзара ісқимыл бойынша жұмыстарды жүргізу. Жалпымемлекеттік статистикалық байқаулардың статистикалық нысандар бланкілерін тираждауға қажеттілікті есептеу. ҚР Президенті Əкімшілігінің, ҚР Премьер-Министрі Кеңсесінің жəне басқа да мемлекеттік органдардың тапсырмалары бойынша жинақтау жұмыстаржы жүзеге асыру. Комитеттің кеңейтілген отырыстарын өткізу; ғылыми-зерттеу жəне талдамалық жұмыстарды жүргізуді үйлестіру. Комитеттің қоғамдық-мəдени ісшараларын өткізу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. Əкімшілік есепке алу шеңберінде нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу. Əкімшілік деректерді жинауға арналған қолданыстағы нысандарды келісу жəне əкімшілік деректерді ұсыну бөлігінде мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды жүргізуге қатысу. Қолданыстағы əкімшілік деректерді пайдалану бойынша салалық басқармалармен өзара іс-қимылды жүзеге асыру. Ұлттық статистика жүйесін нығайту жөніндегі жобаны іске асыру бойынша комитеттің жұмыс тобы мен ведомствоаралық үйлестіру жұмыс тобының отырыстарын өткізу. Комитеттің ынтымақтастық бағдарламалары бойынша Дүниежүзілік Банкпен өзара іс-қимыл. СМЖ құжаттары жобаларын əзірлеу жəне өзектендіру ету. СМЖ талаптарына сəйкестікті растау мақсатында ішкі аудитті жүргізуге қатысу. Үдерістер сапасын жақсарту мүмкіндіктерін анықтау мақсатында өндірістік үдерістерді талдау; СМЖ ішкі аудитін өткізу үдерісінде анықталған комитеттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметіндегі бұзушылықтарды жəне кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстар мен ұсынымдарды əзірлеу. Комитеттің ұйымдастырушылық құрылымын қолдайтын регламенттерді жəне стандарттарды əзірлеуге қатысу. Үдерістердің қолданыстағы үлгілерін сипаттауға, олардың мəндерін саладағы баламалылығын тексеруге қатысу. СМЖ ішкі аудитін өткізуді ұйымдастыру жəне қатысу. Комитеттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметін сапа саласында бекітілген стандарттарға сəйкестігіне талдау. СМЖ ішкі аудитін өткізу үдерісінде анықталған комитеттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметіндегі бұзушылықтарды жəне кемшіліктерді жою бойынша ұсыныстар мен ұсынымдарды əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес саласында (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика), құқық саласында (құқықтану, халықаралық құқық, құқық қорғау қызметі, кеден ісі), техникалық ғылымдар жəне технологиялар саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер

туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Ұлттық шоттар басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 2 бірлік (1 бірлік негізгі қызметкердің 2017 жылғы 23 шілдеге дейінгі оқу демалысында болуы мерзіміне). Функционалды міндеттері: статистика саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу, Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің есептік құжаттарын жəне жоспарларын əзірлеу жұмыстарын ұйымдастыру жəне олардың жүзеге асырылуына мониторинг жүргізу. Мемлекеттік статистиканы жетілдіру бойынша іс-шараларды, статистикалық жұмыстар жоспарының уақтылы жəне сапалы орындалуы бойынша жұмыстарды ұйымдастыру. ҰШЖ-2008 енгізумен байланысты жұмыстарды жүргізу жəне ұйымдастыру. Əдіснаманы, əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарды əзірлеу, ЖІӨ өндіріс, табыстар қалыптастыру жəне түпкілікті тұтыну əдістерімен есептеу, сонымен қатар, бақыланбайтын экономиканың, жалпы өңірлік өнімнің есептеріне басшылықты жүзеге асыру жəне жүргізу. Əдіснамаларды, əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарды əзірлеу, «ресурстар – пайдалану» жəне «шығындар – шығарылым» кестелеріне басшылықты жүзеге асыру жəне құрастыру. Əдіснаманы, əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарды əзірлеу, қосалқы шоттарды, жинақтау шоттарын жəне активтер мен пассивтер теңгерімін құрастыру жəне басшылықты жүзеге асыру. Белгіленген мерзімде Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті басшылығының тапсырмаларын, өнімдерін жəне жоспарларын орындау. Талдамалық баяндамалар, анықтамалықтар, жинақтар мен басқа да жарияланымдар үшін кестелік жəне басқа да материалдарды дайындау. Құзыреті шегінде Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің басқа да басқармаларымен өзара іс-қимыл. Құзыреті шегінде Ұлттық шоттар басқармасының құзыретіне кіретін сұрақтар бойынша Ұлттық экономика министрлігі Статистика қомитетінің атынан министрліктерде, ведомстволарда, комиссияларда, комитеттерде жəне басқа да өкілетті органдарда өкілдік ету. Халықаралық іс-шараларға жəне жобаларға қатысу, басқа мемлекеттердің статистикалық офистерімен ынтымақтастықта болу. Сапа менеджменті жүйесінің талаптарын (СМЖ) жəне қызметтік этиканы сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе жаратылыстану ғылымдары (математика) немесе білім беру (математика, кəсіби оқыту) саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Ұлттық шоттар басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистика мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу, Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің жоспарлық жəне есепті құжаттарын əзірлеу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру жəне олардың орындалуына мониторингті жүзеге асыруға қатысу. Статистикалық жұмыстар жоспарының, мемлекеттік статистиканы жетілдіру жөніндегі іс-шаралардың уақтылы жəне сапалы орындалуына қатысу. ҰШЖ-2008 енгізумен байланысты жұмыстарды жүргізуге қатысу. Əдіснамалық, əдістемелік жəне нұсқаулық материалдарды əзірлеуге, өндіріс, табыстарды қалыптастыру жəне түпкілікті тұтыну əдістерімен ІЖӨ есептеулерін, сонымен қатар бақыланбайтын экономиканың, жалпы өңірлік өнімінің есептеулерін жүргізуге қатысу. «Ресурстар-пайдалану» жəне «шығындар-шығарылым» кестелерін құрастыру бойынша əдіснаманы, əдістемелік жəне нұсқаулықты материалдарды əзірлеуге қатысу. Қосалқы шоттар, жинақтау шоттары жəне активтер мен пассивтер теңгерімі бойынша əдіснаманы, əдістемелік жəне нұсқаулықты материалдарды əзірлеуге қатысу. Жоспарларды, Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті басшылығының өкімдері мен тапсырмаларын белгіленген мерзімде орындау. Кестелік жəне өзге де статистикалық материалдарды талдамалық баяндамалар, анықтамалықтар, жинақтар жəне өзге де жарияланымдар үшін əзірлеу. Құзыреті шегінде Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің басқа басқармаларымен өзара ісқимыл. Халықаралық іс-шараларға жəне жобаларға қатысу, басқа елдердің статистикалық офистерімен ынтымақтастық. Сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптарын жəне қызметтік этиканы сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика) немесе техникалық ғылымдар жəне технологиялар, немесе жаратылыстану ғылымдары (математика) немесе білім беру (математика, кəсіптік оқыту) саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Баға статистикасы басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тұтыну тауарлары мен қызметтеріне, өнеркəсіптегі, ауыл шаруашылығындағы, орман жəне балық шаруашылығындағы, құрылыстағы, көлік жəне байланыстағы, сыртқы жəне көтерме саудадағы, жылжымайтын мүлікке жəне халықаралық салыстыру бағдарламасына баға мен тарифтерді зерттеу бағдарламаларын дайындау. Экономика секторларындағы бағаның өзгеруін байқауды ұйымдастыру бойынша əдіснамалық жəне нұсқаулық материалдарын əзірлеу. Жариялауға арналған салалық статистиканың статистикалық материалдарының уақтылылығын, толықтығын жəне дұрыстығын қамтамасыз ету. Экономиканың секторларындағы баға серпіні мен деңгейі туралы талдамалық жəне ақпараттық материалдарды дайындау. Халықаралық салыстыру бағдарламасы үшін құрылатын көрсеткіштердің құрамы мен тізімін айқындау. ТМД елдері жəне халықаралық ұйымдармен баға жəне баға индекстері бойынша статистикалық ақпараттармен алмасу жөнінде материалдарды дайындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, қаржы, статистика, есеп жəне аудит, əлемдік экономика, аймақтану), жаратылыстану ғылымдары (математика), техникалық ғылымдар жəне технологиялар (автоматтандыру жəне басқару, ақпараттық жүйелер, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету, математикалық жəне компьютерлік модельдеу) саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Өндіріс жəне қоршаған орта статистикасы басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: статистикалық есептілік нысандарын жəне оларды толтыру бойынша нұсқаулықтарды, анықтамалық материалдарды дайындау жəне өнеркəсіп, аграрлық сектор, құрылыс, инвестициялар, энергетика жəне қоршаған ортаны қорғау статистикасы бойынша көрсеткіштерді бақылау жəне талдау үшін қажетті есеп

жүргізу, сондай-ақ ауыл шаруашылығы санағын жүргізу. Статистикалық есептілік нысандары бойынша əдістемелік, əдіснамалық жəне нұсқаулық материалдарды, міндеттердің формальды емес қойылымын əзірлеу. Статистикалық жұмыстардың жоспарын сапалы жəне уақтылы орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, əлемдік экономика), жаратылыстану ғылымдары (математика), техникалық ғылымдар жəне технологиялар, ауыл шаруашылығы саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білу. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Əлеуметтік жəне демографиялық статистика басқармасының сарапшысы, С-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің 2017 жылғы 9 мамырға дейінгі бала күтіміне арналған демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: демографиялық статистика жəне гендерлік статистика жəне Мыңжылдықтың даму мақсаттарының көрсеткіштері негізінде демографиялық есептеулер бойынша талдаухаттар мен баяндамалар жəне т.б. жарияланымдар əзірлеу. Статистикалық байқаулар мен əдiстемелiк құралдарға бағдарлама əзiрлеу. Статистикалық мəлiметтер мен жарияланымдар дайындау жəне пайдаланушыларды олармен қамтамасыз ету. Демографиялық есептерді, елдегі демографиялық ахуалға талдау жүргізе білу. Əдіснамалық, статистикалық жəне талдамалы жұмыстарды жүзеге асыру, ай сайынғы баяндамаға жəне басқа да жарияланымдарға тиісті бөлімдерді дайындау, статистикалық құралдарды əзірлеу; əлеуметтік, гендерлік статистика жəне Мыңжылдықтың даму мақсаттарының көрсеткіштері, демографиялық статистика жəне халық санағы жəне демографиялық есептеулер салаларындағы бағдарламалық кешендерді дайындауға арналған міндеттерді қоюды əзірлеу. Аумақтық статистика органдарына, басқа мемлекеттік органдарға халықты ағымдағы жəне алғашқы есепке алу мəселелері бойынша тəжірибелік көмек көрсету. Іс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, менеджмент, есеп жəне аудит, қаржы, мемлекеттік жəне жергілікті басқару, маркетинг, статистика, демографиялық статистика, əлемдік экономика, əлеуметтану), немесе білім (математика) саласында жоғары білім. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламентi жəне оның депутаттарының мəртебесi туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкім шілік рəсімдер туралы», «Нормативтік-құқықтық актілер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Қазақстан Республикасының статистика саласындағы қатынастарды реттейтін нормативтікқұқықтық актілерін білуі. Статистика, демография, экономика, əлеуметтік жəне демографиялық статистиканың жалпы теорияларын, əлеуметтік жəне демографиялық көрсеткіштердің есептеу əдістерін білу. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. ІІ. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті, 010000, Астана қаласы, Сол жағалау, Министерліктер үйі, Орынбор көшесі, 8-үй, 1-кіреберіс, анықтама үшін телефон: (7172) 74-99-42, zhappasbaeva.k@ minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Құқықтық, ұйымдастыру жəне кадр жұмысы басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты, 1 бірлік (баспасөз қызметі). Функционалды міндеттері: бұқаралық ақпарат құралдарында комитеттің жəне оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жариялау: баспасөз-релиздерін, ақпараттық хабарламаларды дайындау жəне ұйымдастыру; күнделікті дайджесті қалыптастыру; комитет сайтының жұмысын үйлестіру; жоспарлардың іске асырылуын қамтамасыз ету жəне есептілікті дайындау; комитет басшылығы жүктеген өзге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік ғылымдар (журналистика) немесе білім (қазақ тілі жəне əдебиеті немесе орыс тілі жəне əдебиеті) немесе гуманитарлық ғылымдар (филология) саласындағы жоғары білім. Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттік жаңа саяси бағытын, осы санаттағы нақты лауазымның мамандануына сəйкес келетін салаларда қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу. Мемлекеттік тілді білу. Осы санаттың лауазымдары бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажет басқа да міндетті білімдер. Үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес. Microsoft бағдарламаларының стандартты пакетімен компьютерде жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті Оңтүстік Қазақстан облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы, 160009, Шымкент қаласы, Орманшы тұрғын үй алабы, Ə.Ысқақов көшесі, №48/1 үй, анықтама үшін телефон: 8 (7252) 43-13-36, gosnadzor_99@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Кадрлық, қаржылық жəне құқықтық жұмыс бөлімінің бас маманы С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: персоналдық басқару стратегиясын жасау жəне жүзеге асыру; қажетті кадрларды жоспарлау жəне талдау жасау, оның ішінде мамандығы жəне біліктілігі бойынша; мемлекеттік органның кадрлық тізімін қалыптастыру жəне конкурстық іріктеуді ұйымдастыру; кəсіби бейімделу жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру; кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, оның ішінде қайта даярлауды ұйымдастыру, біліктілігін арттыру, сынақ ісі; конкурстық, аттестаттау, тəртіптік жəне кадр мəселесі бойынша басқа да комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету; мемлекеттік қызметке келу, өту жəне тоқтату тəртібінің сақталуын қамтамасыз ету; мемлекеттік қызметшілердің қызметін бағалауды ұйымдастыру, аттестаттаудан өту тəртібін сақтауды ұйымдастыру; еңбек заңнамасының жəне мемлекеттік қызмет туралы заңнамасының орындалауын қамтамасыз ету, еңбек режімі мен жағдайының, сондай-ақ мемлекеттік қызметте болуға байланысты шектеулердің сақталуын қамтамасыз ету, арыз-шағымдармен жұмыс жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (юриспруденция) немесе білім беру (қазақ тілі мен əдебиет) не əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (қаржы, экономика) саласындағы білім. Жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Жеке компьютерде жəне Word, Excel, Internet компьютерлік бағдарламаларымен, электронды құжат айналымымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі комитеті Шығыс Қазақстан облыстық орман шаруашылығы жəне жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясы, 070002, Өскемен қаласы, Мыза көшесі, 2/1, анықтама үшін телефон: 8 (7232) 24-84-70, khamzina.k@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Күршім инспекциясы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік (Күршім ауданы, Күршім ауылы). Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану, балық ресурстарының мемлекеттік есебі мен кадастры жəне мониторингі саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; балық аулауды реттеу; су жинайтын құрылғылардағы балық қорының жай-күйіне ихтиологиялық қадағалау жүргізу; балық аулау мен балық шаруашылығын жүргізу ережелерінің сақталуын бақылау; жеке жəне заңды тұлғалармен балық шаруашылығын жəне балық аулауды жүргізуге жасалған шарттар талаптарының сақталуын, бақылауындағы су қоймаларында балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау жөніндегі рейдтік іс-шаралардың орындалуын бақылау; жануарлар дүниесін пайдаланушылардың қызметтеріне олармен Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнама талаптарының сақталуын қадағалау мақсатында

тексеріс жүргізу; балық шаруашылығы қызметтері бойынша есептерді жəне балық шаруашылығы субъектілеріне тексеріс жүргізудің жарты жылдық жоспарларын дайындау, құқық қорғау жəне табиғат қорғау органдарымен балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау бойынша бірлескен іс-шараларды ұйымдастыру жəне жүргізу, тексеріс актілерін, Қазақстан Республикасының орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жəне жануарлар дүниесі саласындағы əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды жасау, қаулы шығару жəне жоғарыда аталған құжаттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру; бөлім жұмысын ұйымдастыруды қамтамасыз ету, бөлімнің алдағы жəне ағымдағы жұмыстарын жоспарлау; олармен инспекция басшылығының жəне комитеттің тапсырмаларының уақытында жəне сапалы орындалуын бақылау, бөлім қызметін жақсарту бойынша ұсыныстар мен шаралар қабылдау; жануарлар дүниесін қорғау өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнаманың өзге де талаптарын сақтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (балық шаруашылығы, өнеркəсіптік балық аулау), (орман шаруашылығы, орман өсіру немесе орман жəне бақша-парк шаруашылығы, ағаш өңдеу технологиясы немесе аңтану, аң өсіру) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология, экология) немесе құқық (заңтану) саласындағы немесе техникалық қызмет көрсету жəне өнеркəсіптік жабдықты жөндеу немесе экономика, əлеуметтік ғылымдар (мемлекеттік жəне жергілікті басқару) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. 2. Көкпекті инспекциясы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік (Көкпекті ауданы, Тассай ауылы). Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; балық аулау мен балық шаруашылығын жүргізу ережелерінің сақталуын бақылау; жеке жəне заңды тұлғалармен балық шаруашылығын жəне балық аулауды жүргізуге жасалған шарттар талаптарының сақталуын қадағалау; бақылауындағы су қоймаларында балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау жөніндегі рейдтік іс-шараларды орындау; жануарлар дүниесін пайдаланушылардың қызметтеріне олармен Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнама талаптарының сақталуын қадағалау мақсатында тексеріс жүргізу; балық шаруашылығы қызметтері бойынша есептерді жəне балық шаруашылығы субъектілеріне тексеріс жүргізудің жарты жылдық жоспарларын дайындау, құқық қорғау жəне табиғат қорғау органдарымен балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау бойынша бірлескен іс-шараларды жүргізу, тексеріс актілерін, Қазақстан Республикасының орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жəне жануарлар дүниесі саласындағы əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды жасау, қаулы шығару жəне жоғарыда аталған құжаттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру; инспекция басшылығының жəне комитеттің тапсырмаларын уақытында жəне сапалы орындау; Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнамаларының өзге де талаптарын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (балық шаруашылығы, өнеркəсіптік балық аулау немесе орман шаруашылығы, орман өсіру немесе орман жəне бақша-парк шаруашылығы немесе аңтану, аң өсіру) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология, экология) немесе құқық (заңтану) немесе қоршаған ортаны қорғау жəне табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану саласындағы, экономика саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. 3. Солтүстік-Шығыс Алакөл инспекциясы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік (Үржар ауданы, Үржар ауылы). Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; балық аулау мен балық шаруашылығын жүргізу ережелерінің сақталуын бақылау; жеке жəне заңды тұлғалармен балық шаруашылығын жəне балық аулауды жүргізуге жасалған шарттар талаптарының сақталуын қадағалау; бақылауындағы су қоймаларында балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау жөніндегі рейдтік іс-шараларды орындау; жануарлар дүниесін пайдаланушылардың қызметтеріне олармен Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнама талаптарының сақталуын қадағалау мақсатында тексеріс жүргізу; балық шаруашылығы қызметтері бойынша есептерді жəне балық шаруашылығы субъектілеріне тексеріс жүргізудің жарты жылдық жоспарларын дайындау, құқық қорғау жəне табиғат қорғау органдарымен балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау бойынша бірлескен іс-шараларды жүргізу, тексеріс актілерін, Қазақстан Республикасының орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жəне жануарлар дүниесі саласындағы əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды жасау, қаулы шығару жəне жоғарыда аталған құжаттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру; инспекция басшылығының жəне комитеттің тапсырмаларын уақытында жəне сапалы орындау; Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнамаларының өзге де талаптарын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (балық шаруашылығы, өнеркəсіптік балық аулау немесе орман шаруашылығы, орман өсіру немесе орман жəне бақша-парк шаруашылығы немесе аңтану, аң өсіру), жаратылыстану ғылымдары (биология, экология) немесе құқық (заңтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. 4. Зайсан инспекциясы бөлімінің жетекші маманы, С-О6 санаты, 1 бірлік (Зайсан ауданы, Тұғыл кенті). Функционалды міндеттері: жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; балық аулау мен балық шаруашылығын жүргізу ережелерінің сақталуын бақылау; жеке жəне заңды тұлғалармен балық шаруашылығын жəне балық аулауды жүргізуге жасалған шарттар талаптарының сақталуын қадағалау; бақылауындағы су қоймаларында балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау жөніндегі рейдтік іс-шараларды орындау; жануарлар дүниесін пайдаланушылардың қызметтеріне олармен Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнама талаптарының сақталуын қадағалау мақсатында тексеріс жүргізу; балық шаруашылығы қызметтері бойынша есептерді жəне балық шаруашылығы субъектілеріне тексеріс жүргізудің жарты жылдық жоспарларын дайындау, құқық қорғау жəне табиғат қорғау органдарымен балық ресурстарын жəне басқа да су жануарларын қорғау бойынша бірлескен іс-шараларды жүргізу, тексеріс актілерін, Қазақстан Республикасының орман шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жəне жануарлар дүниесі саласындағы əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды жасау, қаулы шығару жəне жоғарыда аталған құжаттардың орындалуын бақылауды жүзеге асыру; инспекция басшылығының жəне комитеттің тапсырмаларын уақытында жəне сапалы орындау; Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту жəне пайдалану саласындағы заңнамаларының өзге де талаптарын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: ауыл шаруашылығы ғылымдары (балық шаруашылығы, өнеркəсіптік балық аулау немесе орман шаруашылығы, орман өсіру немесе орман жəне бақша-парк шаруашылығы немесе аңтану, аң өсіру) немесе жаратылыстану ғылымдары (биология, география, экология) немесе құқық (заңтану) саласындағы жоғары немесе ортадан кейінгі білім. ІІІ. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Су ресурстары комитеті, индексі 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимаратының 1-корпусы, анықтама телефоны: (8-717-2) 74-98-62, электронды поштанымекенжайы: bisinbaeva.r@ minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ұйымдастыру-құқықтық жəне кадр жұмысы басқармасының бас сарапшысы, С-4 санаты (орналасқан жері Астана қаласы). Функционалды міндеттері: Қазақстан Республикасының Үкіметімен анықталған тəртіпте Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілеріне мониторинг жүргізу; комитетте əзірленетін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының жобаларын, сондай-ақ басқа да заңдық сипаттағы құжаттарды əзірлеуге, сонымен қатар комитеттің басқа басқармалары əзірлеген жағдайда келісу арқылы қатысу; комитет əзірлеуші болып табылатын Қазақстан Республикасының Парламентінде заң жобалараның өтуіне қатысу; комитетке келіп түсетін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін жүйелі есепке алуды жəне сақтауды ұйымдастыру; комитеттің норма шығару қызметіне талдау жүргізу; заңды күшіне енген соттық актілерді орындау бойынша шараларды қабылдауды қамтамасыз ету; сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметте жұмысты жүргізу; бұйрықтарды келісу; кінəратты тоқтатуда жауап дайындау; құқық қорғау органдарымен құжаттарды алу есебін жүргізу; комитеттің шаруашылық-қаржылық қызметті жақсарту жəне кемшіліктерді жою туралы ұсыныстарды əзірлеу мақсатымен шаруашылық шарттарды жасау жəне орындау тəжірибесі, соттық жəне арбитраждық істердің талаптарын қарау нəтижесін талдау жəне жалпылауды өткізу;

заңдық мəселелер бойынша комитет қызметкерлеріне кеңес беру; мүліктік-құқықтық сипаттағы актілерді жəне құжаттарды ресімдеуге көмек көрсету; заңдық жұмыстарды жүргізетін басқармалардағы сарапшыларға əдістемелік басшылықты жүзеге асыру, оларға құқықтық көмек көрсету; комитетпен əзірленетін бұйрықтар жобасына, басқа да құқықтық сипаттағы актілерге құқықтық сараптаманы жүзеге асыру жəне оларға қол қою; комитет мүлігінің сақталуын қамтамасыз ету, шарттық, қаржылық жəне еңбек тəртіптерін бекіту бойынша іс-шараларды əзірлеуге жəне жүзеге асыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқықтық (заңтану) немесе құқықтану немесе халықаралық құқық немесе заңгерлік. Қазақстан Республикасы заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Сəйкес функционалды міндеттері саласында жəне ҚР Су кодексін жəне су шаруашылығы саласында басқа да нормативтік-құқықтық актілерді білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мүмкіндігінше заңгерлік, құқықтану саласында жұмыс тəжірибесінің жəне нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуде жұмыс дағдысының болуы. IV. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана қаласы бойынша департаменті, 010000, Астана қаласы, Иманбаева көшесі, 16а, анықтама телефоны: 8(7172) 726526, e-mail: astana@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды іске асыруды жəне жұмысты ұйымдастыруды қамтамасыз етеді; мемлекеттік қызметті өткеру мəселелері бойынша жергілікті атқарушы органдар мен орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөліністерінің (бұдан əрі – мемлекеттік органдар) персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) жұмыстарын үйлестіру мен өзара іс-қимыл жасауды жүзеге асырады; мемлекеттік қызметшілерді жəне əкімшілік мемлекеттік лауазымдарға үміткерлерді тестілеуді ұйымдастырады; мемлекеттік қызметшілер мен мемлекеттік органдардың кадр қызметтеріне кеңес береді, бөлімнің құзыреті шегінде азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарайды, бөлім құзыретіне кіретін мəселелер бойынша мемлекеттік органдарға тəжірибелік жəне əдістемелік көмек көрсетеді, ақпараттық-əдістемелік материалдарды əзірлеуді ұйымдастырады; жетекшілік ететін мəселелер бойынша есептік ақпараттар əзірлеу жəне мониторинг (талдау) өткізу; бөлімнің құзыреті шегіндегі мəселелер бойынша есептерді əзірлейді жəне жолдайды, сондай-ақ жинайды жəне талдау жүргізеді; департамент басшысының, оның орынбасары – тəртіптік кеңес төрағасының өзге де тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлердің тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойнша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік, негізгі жұмыскердің бала күтімі демалысындағы кезеңіне - 2017 жылғы 17 мамырға дейін). Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдары үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік кешендерін əзірлеу мəселелерін үйлестіру; мемлекеттік қызметшілерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселелері бойынша, оның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру тетіктерін əзірлеу жəне іске асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен өзара іс-қимыл жасау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен жетекшілік ететін бағыттары бойынша іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профи лактикасы басқармасы талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастырушылықбасқару қызметіне талдау жүргізу. Сыбайлас жемқорлық қатерлерді жою (барынша азайту) үшін ұсынымдар əзірлеу. Мемлекеттік қызмет, мемлекеттік басқару жүйесін, сыбайлас жемқорлық қатерлер профилактикасын жетілдіру мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептер мен жағдайлардың туындауын жою (барынша азайту) бойынша өзара іс-қимыл жасау. Туындаған сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне қатерлерін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды сотқа дейін тергеудің жəне тəртіптік, əкімшілік тəжірибесінің қорытылған нəтижелерін талдау (басқарма құзыреті шегінде). Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, мемлекеттік қызметтегі еңбек өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салаларда еңбек өтілі екі жылдан кем емес болса орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Əкімшілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс жасау, жоспарлау жəне қаржы-шаруашылық жұмысы, құпиялықты қамтамасыз ету жəне құжат айналымы мəселелеріне жалпы басшылық ету жəне жұмысын үйлестіру; жоспарлық тапсырмалардың жəне айлық, тоқсандық жəне жылдық есептердің жəне ақпараттың белгіленген нысандарда уақтылы жəне сапалы орындалуын жəне ұсынылуын бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысын ұйымдастыру; департамент қызметінің проблемалы мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материалдарды əзірлеу; басқарманың мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету; агенттіктің жəне департаменттің басшылығы жүктеген өзге де міндеттерді құзыреті шегінде атқарады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаменті, 050002, Алматы қаласы, Жібек жолы көшесі, 15-үй, анықтама телефондары: 8 (7272) 78-73-66, 78-75-60, факс: 78-73-47, e-mail: almaty@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет көрсету бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 2 бірлік. (Жалғасы 13-бетте).


www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

(Жалғасы. Басы 12-бетте). Функционалды міндеттері: құзыреті шегінде департаменттің стратегиялық жəне жедел жоспарларының орындалуын қамтамасыз етеді; мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жəне мемлекеттік қызмет көрсету салаларында нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу; бөлімнің құзыреті шегінде мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша ұсыныстар енгізеді; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықтың бұзылуын жою туралы ұйғарымдарды жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстарды орындауына мониторингті жүзеге асырады; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерістерін жүргізугеқ атысады; уəкілетті мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының тəртіптік комиссиясының қызметін ұйымдастыруға қатысады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы, экономика жəне бизнес, əлеуметтік ғылымдары саласындағы жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік, негізгі жұмыскердің бала күтімі демалысындағы кезеңіне – 2017 жылғы 22 қыркүйекке дейін). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайын мониторингтеу. Құзыреті шегінде мемлекеттік қызмет жүйесін, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақысын, мемлекеттік қызмет кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Құзыреті шегінде мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу, мемлекеттік органдардың персоналды басқару (кадр қызметтері) қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау, мемлекеттік қызметтің тиімділігін жетілдіру жəне арттыру мəселелері бойынша ақпараттықталдау материалдарын, мақалаларды, баяндамаларды, тұсаукесерлерді дайындау, құзыреті шегінде бөлім жұмысы туралы есептік ақпаратты дайындау, бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге кеңес беру, азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау, мемлекеттік əкімшілік қызметшілердің аудармаларын келісу жобаларын дайындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы, экономика жəне бизнес, əлеуметтік ғылымдары, техника ғылымдары мен технология саласындағы жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша халыққа арналған білім беру бағдарламаларын əзірлеу, сыбайлас жемқорлық деңгейін қоғамдық қабылдау мəселелері бойынша ғылыми-практикалық жəне əлеуметтік зерттеулер жүргізуді қамтамасыз ету; сыбайлас жемқорлық деңгейін қоғамдық қабылдау мəселелері бойынша халықаралық тəжірибені зерделеу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Жетекшілік ететін бағыттары бойынша аумақтық жəне жергілікті атқарушы органдармен, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясымен жəне «Мемлекеттік қызметтің персоналын басқару ұлттық орталығы» АҚ, халықаралық жəне басқа да ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау. Бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша ақпараттық-талдау материалдарын, мақалаларды, баяндамаларды, тұсаукесерлерді дайындау, құзыреті шегінде бөлім жұмысы туралы есептік ақпаратты дайындау, бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге кеңес беру, азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау; департамент басшылығының өзге де тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы, экономика жəне бизнес, əлеуметтік ғылымдары, техника ғылымдары мен технология немесе гуманитарлық саласындағы жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: туындаған сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне қатерлерін анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасына баға беру жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды сотқа дейін тергеудің жəне тəртіптік, əкімшілік тəжірибесінің қорытылған нəтижелерін талдау (бөлім құзыреті шегінде). Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың, лауазымды адамдардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау. Сыбайлас жемқорлық қатерлерді, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезінде оларды жою (барынша азайту) бойынша ұсынымдар əзірлеу. Мемлекеттік қызмет, мемелекеттік басқару, мемлекеттік қызмет көрсету жүйесін, сыбайлас жемқорлық қатерлердің профилактикасын жетілдіру мəселелері бойынша нормативтікқұқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдармен жəне ұйымдармен олардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық себептер мен жағдайлардың туындауын жою (барынша азайту) бойынша өзара іс-қимыл жасау. Функционалды міндеттерін орындауға байланысты мəселелер бойынша халықаралық əріптестермен өзара іс-қимыл жасау. Департамент басшылығының өзге де тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласындағы, экономика жəне бизнес, əлеуметтік ғылымдары, техника ғылымдары мен технология саласындағы жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын білу, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Əкімшілік жұмыс басқармасы құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: соттың істі қарауына əкелген негізгі себептер мен шарттарды анықтау мақсатында департамент қатысқан даулар бойынша талап-арыз жұмыстары жағдайын, сот практикасын талдау жəне оларды жоюға, кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тартуға ұсыныстар енгізу. Департаменттің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарастыру. Құзыреті аясында құқықтық көмекті ұйымдастыру мен құқықтық түсіндірме жұмыстарын көрсету, құқықтық білім беру мен тəрбиелеуде мемлекеттік органдармен, қоғамдық ұйымдар жəне бұқаралық ақпарат құралдарымен өзара əрекеттестікті қамтамасыз ету, департамент басшылығы анықтаған басқа да тапсырмаларын орындайды. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа іс-қимыл бойынша органдар қызметінің күрделі мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірмелік материалдар əзірлейді, департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық, əлеуметтік ғылымдар экономика мен бизнес, техника ғылымдары мен технология саласындағы жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Əкімшілік жұмыс басқармасы мемлекеттік құпиялықты қорғау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құпиялық режімді сақтау мəселелері бойынша əдістемелік құжаттар мен

жадынамаларды əзірлеу. Мемлекеттік құпияларды қорғау мəселелерін регламенттейтін нормативтік-құқықтық құжаттарды зерделеу бойынша қызметкерлерге сабақтар өткізуге қатысу. Департамент қызметінің бағыттарына жүктелген жұмыс жағдайын талдап, оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу. Нормативтік құжаттардың құпиялық режімді қамтамасыз ету бойынша талаптардың сақталуын бақылау жəне т.б. жоғары тұрған басшылықтың өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Əкімшілік жұмыс басқармасы бақылау жəне құжат айналымы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды іске асыруға қатысу. Құпия емес іс жүргізу. Департаменттің негізгі қызметі бойынша өтініштерді, кіріс жəне шығыс құжаттарды қабылдау, тіркеу, бұйрықтарды есепке алу жəне сақтау. Бақылау құжаттардың уақтылы орындалуы бойынша уақтылығының, сондай-ақ департаментте өтініштердің уақтылы қаралуына моноторингтеуді қамтамасыз ету. Департаменттің құжат айналымына оны оңтайландыру жəне қысқарту бойынша ұсыныстарды əзірлей отырып, талдау жасауды ұйымдастыру. Департаменттің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша құрылымдық бөлімшелерімен өзара ісқимыл жасау, департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары құқық білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Ақмола облысы бойынша департаменті, 020000, Көкшетау қаласы, Горький көшесі, 71-үй, анықтама телефоны: 8 (7162) 296515, факс 296565, персоналмен жұмыс жасау бөлімі 29-65-17, e-mail: оk.akmobl@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдарына арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша оқулықтарды жəне оқу-əдістемелік кешендерді əзірлеу мəселесін үйлестіру; халыққа жəне мемлекеттік қызметшілерге арналған сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау жəне олардың алдын алу мəселелері бойынша оқуəдістемелік құралды əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселелері бойынша қызметті сырттай бағалау тетіктерін, оның ішінде азаматтық қоғамды тарта отырып əзірлеу жəне іске асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқару органдарымен жəне басқа ұйымдармен жетекшілік ететін бағыттары бойынша өзара іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар не білім беру саласында жоғары білімі; осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Атбасар, Бурабай, Целиноград аймақтары бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл басқармасының бас сарапшысы, С-О-5 санаты, 3 бірлік. Функционалды міндеттері: кадрлар мониторингін жүргізу, конкурстарды, бағалау жəне аттестаттауды өткізу, кадрлық резервті қалыптастыру, мемлекеттік қызметшілерді ауыстыру тəртібімен тағайындауды келісу, мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау жəне олардың біліктілігін арттыру, персоналды басқару тиімділігін бағалау, тағылымдама, тəлімгерлік мəселелері жөнінде, мемлекеттік қызмет туралы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы, мемлекеттік қызмет көрсету туралы, əкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамаларды қолдану мəселелері жөнінде кеңес беру жəне жұмысын үйлестіру. Мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес жəне жастар ұйымдарымен, қоғамдық бірлестіктермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру мəселелері бойынша, олардың қызметінде сыбайлас жемқорлықтың пайда болуы себептері мен жағдайларын жою (барынша азайту) бойынша өзара іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар не білім беру саласында жоғары білімі;осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Бас маман-баспасөз хатшысы, С-О-5 санаты (1 бірлік, уақытша,негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 2016 жылғы 7 шілде аралығында). Функционалды міндеттері: бұқаралық ақпарат құралдарымен шұғыл өзара іс-қимылды ұйымдастыру. Департаменттің баспасөз қызметін жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізу. Басшылықтың тапсырмасы бойынша департаменттің баспасөз қызметіне қатысты департаменттің, құқық қорғау жəне басқа да мемлекеттік органдардың өткізетін іс-шараларына қатысу. Облыстық мерзімдік баспасөз басылымдарының бас редакторларымен, телерадиокомпаниялар мен ақпараттық агенттіктердің басшыларымен, атқарушы жəне басқару органдарының, сондай-ақ басқа облыстық мемлекеттік органдардың баспасөз қызметтерімен өзара іс-қимыл жасау. Осы лауазым үшін көзделген лауазымдық нұсқаулыққа сəйкес басқа да міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес, гуманитарлық ғылымдар немесе білім беру саласында жоғары білімі. Мемлекеттік қызметтегі еңбек өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін салаларда еңбек өтілі екі жылдан кем емес болса орта білімнен кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Ақтөбе облысы бойынша департаменті, 030019, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 93-үй, анықтама телефоны: 8 (7132) 728253, e-mail: aktobe@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысын құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс жасау, жоспарлау жəне қаржы-шаруашылық жұмысы, құпиялықты қамтамасыз ету жəне құжат айналымы мəселелеріне жалпы басшылық ету жəне жұмысын үйлестіру; жоспарлы тапсырмалардың жəне айлық, тоқсандық, жылдық есептердің жəне ақпараттың белгіленген нысандарда уақтылы жəне сапалы орындалуын жəне ұсынылуын бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысын ұйымдастыру; департамент қызметінің проблемалық мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материалдарды əзірлеу; басқарманың мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету; агенттіктің жəне департаменттің басшылығы жүктеген өзге де міндеттерді құзыреті шегінде атқарады. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік

əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Əкімшілік жұмыс басқармасы персоналмен жұмыс жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаментте еңбек заңнамасын, мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметі туралы заңнамасының орындалуын қамтамасыз ету, еңбек тəртібі мен шарттарының, сондай-ақ мемлекеттік қызметке келуге байланысты шектеулердің сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметшілердің əлеуметтік жəне құқықтық қорғалуын қамтамасыз ету, оларды көтермелеу жəне ынталандыру бойынша департамент басшысына ұсыныстар енгізу. Қызметкерлерге біліктілік сыныптарды беруге, олардан төмендетуге жəне айыруға байланысты материалдарды қарау. Департаменттің құзыреті шегінде азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау. Бөлім құзыретіне кіретін мəселелер бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасау. Департаменттің басшылығы белгілеген өзге міндеттерді орындау. Департаменттің номенклатурасына кіретін мемлекеттік əкімшілік қызметшілерді жыл сайын бағалауды жəне аттестаттауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет көрсету бөлімінің консультанты (тəртіптік кеңес хатшылығы), С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құзыреті шеңберінде департаменттің стратегиялық жəне жедел жоспарының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықты бұзу туралы ұйғарым жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстардың орындалуына мониторинг жүргізеді; бөлімнің құзыреті мəселелері бойынша заңға тəуелді актілерін əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулеріне, сондай-ақ, орталық мемлекеттік жəне жергілікті атқарушы органдарының «Мемлекеттік қызмет көрсету» бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысады. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уəкілетті органның тəртіптік комиссиясы қызметін ұйымдастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары құқық білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлықтың алдын алу басқармасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқыту жəне қоғаммен өзара əрекеттесу бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру тақырыбына жария əдістерін, білім семинарларын, конкурстарын, дөңгелек үстелдерін жəне басқа да іс-шараларды ұйымдастыру; мемлекеттік қызметшілерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері тақырыбында білім беру; анықтамалық, ақпараттық, насихат материалдарын дайындау жəне қоғам арасында тарату; нормативтік-құқықтық база жəне сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тетіктеріне қатысты қоғамдастықты хабардар ету; сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпқа мақалалар жазуға жəне сұхбат беруге, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыбына фильмдер түсіруге, теле жəне радио бағдарламалар дайындауға көмектесу; интернетконтент жəне əлеуметтік желілерде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша жұмыс жасау; сыбайлас жемқорлық мəселелері бойынша мемлекеттік органдар мен ұйымдармен, азаматтық қоғам институттарымен əріптестіктің түрлі нысандарын орнату, соның ішінде семинар өткізу, тындаулар, дөңгелек үстелдер жəне басқа да тақырыптық ісшаралар жүргізу жұмыстарын үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары құқық білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша интернет-контентпен жəне əлеуметтік желілермен жұмыс жасау; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен өзара іс-қимыл тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Жетекшілік ететін бағыттары бойынша орталық жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа ұйымдармен өзара ісқимыл жасау. Бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша мемлекеттік қызметшілердің ақпараттық-талдау материалдарын, мақалаларын, баяндамаларын, консультацияларын дайындау, азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау. Осы лауазым үшін көзделген лауазымдық нұсқаулыққа сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі;мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Алматы облысы бойынша департаменті, 040000, Талдықорған қаласы, Қабанбай батыр көшесі, 48-үй, анықтама телефондары: 8 (7282) 609762, 609764, факс 609763, e-mail: ok.almobl@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тəртіптік кеңес хатшылығының меңгерушісі, С-О-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет көрсету бөлімінің (тəртіптік кеңес хатшылығының) жұмысын ұйымдастыру, тəртіптік кеңес отырысы құжаттарының дайындалуына бақылау жүргізуді қамтамасыз ету, мемлекеттік органдармен жəне лауазымды адамдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету, тəртіптік кеңес шешімінің орындалуын бақылау, тəртіптік кеңес отырысының күн тəртібінің жобаларын дайындау жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік, құқықтық, экономикалық, гуманитарлық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Əкімшілік жұмыс басқармасы персоналмен жұмыс жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: мамандықтар мен біліктіліктер бойынша департаменттің кадрларға сұранысын жоспарлау мен талдау. Департаменттің кадр жұмысын ұйымдастыру мен қамтамасыз ету бойынша нұсқаулық, əдістемелік, басшылық жəне ақпараттық құжаттарды дайындау. Департаменттің кадрлық құрамын қалыптастыру, сондай-ақ кадрлық қамтамасыз ету мəселелері бойынша бөлімшелердің қызметін үйлестіру. Қайта даярлау, біліктілік арттыру, машықтануды ұйымдастыру жолымен департамент жетекшісінің номенклатурасына енетін кадрлардың кəсіптік дамуын қамтамасыз ету, сондай-ақ кадрларды оқыту бойынша бөлімшелердің қызметін үйлестіру. Конкурстық жəне тəртіптік комиссия қызметін, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы, кадр мəселелері бойынша басқа да комиссиялар

қызметін ұйымдастыру мен қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мемлекеттік қызметке қабылдану, өткеру жəне тоқтату ресімдерін шараларының сақталуын қамтамасыз ету. Бөлім құзыреті аясында азаматтардың өтініштері мен ұсыныстарын қарастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық, əлеуметтік, экономикалық, педагогикалық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Əкімшілік жұмыс басқармасы мемлекеттік құпиялықты қорғау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік құпияларды қорғау саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес құпия іс жүргізуді ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Бақылаудағы құжаттарды олардың орындалуының уақтылығын, мониторингін қамтамасыз ету. Департаменттің құжат айналымын оңтайландыру жəне қысқарту бойынша ұсыныстарды əзірлей отырып, талдау жасауды ұйымдастыру. Құпиялық режімін қамтамасыз ету. Департаменттің өте құпия жəне құпия істер номенклатурасын, сақталу мерзімін көрсете отырып департамент қызметі барысында құралатын құжаттар тізбесін əзірлеуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық, əлеуметтік, экономикалық, педагогикалық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы мемлекеттік қызмет өткеру бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлім қызметін ұйымдастыру жəне бақылау, мемлекеттік қызметті өткеру тəртібі туралы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету; конкурстық таңдау, кадрлық резерв, мемлекеттік қызметшілерді оқыту мен бағалау мəселелеріне қатысты нормативтік-құқықтық актілерге ұсыныстар енгізу; мемлекеттік қызмет кадрларының жағдайына мониторинг жүргізуді бақылауды қамтамасыз ету, мемлекеттік қызмет өткеру мəселелері бойынша аумақтық жəне жергілікті органдардың персоналын басқару қызметінің жұмысын үйлестіру; бос орындарға мемлекеттік қызметшілерді ауыстыру тəртібі бойынша тағайындауға келісім алуға мемлекеттік органдардың жіберген құжаттарына сараптама жасау жəне ол бойынша шешімдер дайындау; бөлім құзыретіне кіретін мəселелер бойынша мемлекеттік органдарға практикалық жəне əдістемелік көмек көрсетуді жүзеге асыру; бөлімнің құзыреті шегінде азаматтардың хаттарын, арыздарын, өтініштерін қарау. Құзыреті аясында мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру, мемлекеттік қызметте меритократия жүйесін қорғау, квазимемлекеттік секторда меритократия қағидаттарын енгізу, мемлекеттік қызметте еңбекақы төлеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Құзыреті аясында бөлім жұмысы туралы есептік ақпарат дайындау, бөлім құзыретіне жататын мəселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерге кеңес беру, азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау; бөлім қызметкерлерінің лауазымдық міндеттерінің орындалуын бақылау; бөлімге жүктелген міндеттер мен қызметті жүзеге асыруды қамтамасыз ету, Департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындайды. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық, əлеуметтік, экономикалық, педагогикалық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы талдау жəне сыбайлас жемқорлық қауіптерді анықтау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен шарттарды анықтау мақсатында мемлекеттік органдардың, ұйымдардың ұйымдастыру-басқару қызметін талдау. Сыбайлас жемқорлық тəуекелдерді жою үшін ұсынымдар əзірлеу. Мемлекеттік қызмет, мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру, сыбайлас жемқорлық қауіптер профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың туындау себептері мен жағдайларын жою бойынша олармен өзара іс-қимыл жасау. Халықаралық əріптестермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы озық тəжірибелер мен тəжірибе алмасуды əзірлеу бойынша өзара іс-қимыл жасау. Бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерімен өзара іс-қимыл ждасасу. Департамент басшылығының өзге де тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық немесе əлеуметтік, экономикалық, гуманитарлық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Қапшағай аймағы бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің мемлекеттік қызмет өткеру мəселелері бойынша аймақтық мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету, конкурстық комиссияның жұмысына қатысу, мемлекеттік қызмет өткеру мəселелері бойынша аймақтың азаматтарына жəне мемлекеттік қызметшілеріне кеңес беру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру бойынша іс-шараларды дайындау жəне оларға қатысу, департаменттің қоғамдық ұйымдармен өзара ісқимылын қамтамасыз ету, мемлекеттік қызмет көрсету бойынша мемлекеттік органдардың қызметіне талдау жүргізуге қатысу, сыбайлас жемқорлық қауіптерді анықтау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық немесе əлеуметтік, экономикалық, гуманитарлық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Жаркент аймағы бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің мемлекеттік қызмет өткеру мəселелері бойынша аймақтық мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету, конкурстық комиссияның жұмысына қатысу, мемлекеттік қызмет өткеру мəселелері бойынша аймақтың азаматтарына жəне мемлекеттік қызметшілеріне кеңес беру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру бойынша іс-шараларды дайындау жəне оларға қатысу, департаменттің қоғамдық ұйымдармен өзара ісқимылын қамтамасыз ету, мемлекеттік қызмет көрсету бойынша мемлекеттік органдардың қызметіне талдау жүргізуге қатысу, сыбайлас жемқорлық қауіптерді анықтау. Жетекшілік ететін мəселелері бойынша департамент басшылығының басқа да тапсырмаларын орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтық немесе əлеуметтік, экономикалық, гуманитарлық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Атырау облысы бойынша департаменті, 060002, Атырау қаласы, Темірханов көшесі, 2 «а», анықтама телефоны: 8 (7122) 717518, 717520, факс 717519 e-mail: atyrau@abekp.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік

13

қызмет көрсету бөлімінің консультанты (тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: өз құзыреті шегінде департаменттің стратегиялық жəне жедел жоспарларының орындалуын қамтамасыз ету; мемлекеттік органдар мен ұйымдардың заңдылықтың бұзылуын жою туралы ұйғарымдарды жəне сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы ұсыныстарды орындауына мониторингті жүзеге асыру; бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша заңға тəуелді актілерді əзірлеуге қатысу; департаменттің жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерістерін жүргізуге, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдардың – мемлекеттік қызмет көрсету бағыты бойынша қызметінің тиімділігіне жыл сайын баға беруге қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет қызмет көрсету бөлімінің бас маманы (тəртіптік кеңестің хатшылығы), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жəне мемлекеттік қызмет көрсету салаларында нормативтік-құқықтық жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізеді; бөлім құзыреті шеңберінде мемлекеттік органдар мен ұйымдар қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою бойынша ұсыныстар енгізеді; сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жəне алдын алу туралы жəне заңдылықты бұзуды жою туралы мемлекеттік органдар мен ұйымдарға енгізілген ұйғарымның орындауына мониторинг жасауды жүзеге асырады. Уəкілетті мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының тəртіптік комиссиясының қызметін ұйымдастыруға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі; мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (2 бірлік, оның ішінде 1 бірлік – уақытша, 2018 жылғы 23 қаңтарға дейін негізгі қызметшінің бала күтімі бойынша демалысы кезеңінде). Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайын мониторингтеу. «А» корпусының мемлекеттік əкімшілік қызметінің кадр резервін құру бойынша жұмысына қатысу. Құзыреті шегінде мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы, мемлекеттік қызметтің кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тағылымдамадан өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасының мемлекеттік қызметті өткеру бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға арналған конкурстар туралы ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарына орналастыруға сараптама жүргізу. Мемлекеттік органдардың мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына сараптама жүргізу жəне лауазымға біліктілік талаптарын сəйкестендіру. Мемлекеттік органдардың мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына ауысу тəртібінде тағайындалу кезінде келісу жəне құжаттарға сараптама жүргізу. Құзыреті шеңберінде мемлекеттік қызмет жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 5. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің басшысы, С-О4санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың ұйымдастырушылық-басқару қызметіне талдау жүргізу. Мемлекеттік қызмет, мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру, сыбайлас жемқорлық қатерлердің профилактикасы мəселелері бойынша нормативтік- құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Сыбайлас жемқорлық тəжірибесін жəне қатерлерді анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау жəне бақылау нəтижелерін талдау. Мемлекеттік органдардың жəне ұйымдардың лауазымды тұлғаларын қызметіндегі сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау. Сыбайлас жемқорлық қатерлерін жою (барынша төмендету) бойынша, соның ішінде мемлекеттік қызмет көрсету кезінде ұсыныстарды əзірлеу жұмысына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойнша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 6. Əкімшілік жұмыс басқармасының басшысы, С-О-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың құқықтық қамтамасыз ету, персоналмен жұмыс жасау, жоспарлау жəне қаржы-шаруашылық жұмысы, құпиялықты қамтамасыз ету жəне құжат айналымы мəселелері бойынша жұмысына жалпы басшылық ету жəне үйлестіру; жоспарлық тапсырмалардың, айлық, тоқсандық жəне жылдық есеп беру мен ақпараттың уақтылы жəне сапалы орындалуы мен белгіленген нысандар бойынша ұсынылуын бақылау; департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмыстарын ұйымдастыру; департамент қызметінің проблемалық мəселелері бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материалдарын əзірлеу; басқарманың мəселелері бойынша мемлекеттік органдармен, қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету; агенттіктің жəне департаменттің басшылығы жүктеген басқа да міндеттерді өкілеттігі шегінде орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 7. Əкімшілік жұмыс басқармасы персоналмен жұмыс жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға деген, соның ішінде мамандықтар жəне біліктіліктер бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадр құрамын қалыптастыру. Департаменттің мемлекеттік əкімшілік қызметшілерін аттестаттау жəне оларды жыл сайын бағалауды ұйымдастыру жəне жүргізу. Кадрлардың (Жалғасы 14-бетте).


14

www.egemen.kz

(Жалғасы. Басы 12-13-беттерде). кəсіби дамуын қамтамасыз ету, оның ішінде қайта даярлау, біліктілігін арттыру, тағылымдамадан өтуін ұйымдастыру арқылы қамтамасыз ету. Аттестаттау, конкурстық жəне тəртіптік комиссия, мемлекеттік жəне ведомстволық наградалармен марапаттау комиссиясы жəне басқа да кадр мəселелері бойынша комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарына қабылдану, өткеру жəне жұмысын тоқтату рəсімдерінің сақталуын қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 8. Оңтүстік аймақ бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдары үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік кешендерін əзірлеу мəселелерін үйлестіру; мемлекеттік қызметшілерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселелері бойынша, соның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру тетіктерін əзірлеу жəне іске асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен өзара іс-қимыл жасау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен жетекшілік ететін бағыттары бойынша іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 9. Солтүстік аймақ бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдары үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша оқу əдебиетін жəне оқу-əдістемелік кешендерін əзірлеу мəселелерін үйлестіру; мемлекеттік қызметшілерге жəне халыққа сыбайлас жемқорлық тəуекелдерін анықтау жəне оның профилактикасы бойынша оқу-əдістемелік құралдарын əзірлеу; сыбайлас жемқорлық профилактикасы мəселелері бойынша, оның ішінде азаматтық қоғамды тарту арқылы қызметіне сырттай баға беру тетіктерін əзірлеу жəне іске асыру; сыбайлас жемқорлық деңгейін рейтингтік бағалауды əзірлеу жəне жүргізу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен өзара іс-қимыл жасау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Орталық жəне жергілікті атқарушы органдармен жəне басқа да ұйымдармен жетекшілік ететін бағыттары бойынша іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін жоғары кəсіби білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Жамбыл облысы бойынша департаменті, 084000, Тараз қаласы, Əйтиев көшесі, 40, анықтама телефоны: 8(7262) 93-60-18, факс 93-60-17, e-mail:zhambyl@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: Тəртіптік кеңес хатшылығының меңгерушісі С-О-2 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: тəртіптік-əкімшілік тəжірибе жəне мемлекеттік қызмет көрсету бөлімінің (тəртіптік кеңес хатшылығының) жұмысын ұйымдастыру, тəртіптік кеңес отырысы құжаттарының дайындалуына бақылау жүргізуді қамтамасыз ету, мемлекеттік органдармен жəне лауазымды адамдармен өзара іс-қимылды қамтамасыз ету, тəртіптік кеңес шешімінің орындалуын бақылау, тəртіптік кеңес отырысының күн тəртібінің жобаларын дайындау жəне т.б. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: əлеуметтік, құқықтық, экономикалық, гуманитарлық жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қарағанды облысы бойынша департаменті, индекс 100015, Қарағанды қаласы, Əлиханов көшесі, 12-үй, анықтама телефоны: факс 8(7212) 913618, e-mail: karaganda@adgspk. gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру жəне жұртшылықпен өзара іс-қимыл жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: білім беру ұйымдарына арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша оқулықтарды жəне оқу-əдістемелік кешендерді əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу; халыққа жəне мемлекеттік қызметшілерге арналған сыбайлас жемқорлықтың тəуекелдерін анықтау жəне олардың алдын алу бойынша оқу-əдістемелік құралды əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу; сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мəселелері бойынша ішкі бағалау қызметтерінің тетіктерін іске асыру, оның ішінде азаматтық қоғамды тарта отырып; сыбайлас жемқорлық деңгейінің рейтингтік бағасын енгізу; сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптар бойынша жұртшылыққа дəрістер, оқыту семинарлар, конкурстар, дөңгелек үстелдер жəне өзге де шараларды ұйымдастыру; қоғамды сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тетіктері жəне нормативтік-құқықтық базасына қатысты хабардар ету жөнінде жұмыс ұйымдастыру; сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпқа мақала жəне сұхбат жазуға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша радио хабарлар дайындауға қатысу жəне ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Əкімшілік жұмыс басқармасы құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің консультанты (С-О-4 санаты, 1 бірлік, 2018 жылғы 19 қаңтарға дейін негізгі қызметшінің бала күту демалысы мерзіміне). Функционалды міндеттері: құқықтық жəне нормативтікқұқықтық актілердің, бұйрықтардың, сондай-ақ заңды сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеу бойынша ұсыныстар енгізу. Белгіленген тəртіпте сотта, сондай-ақ басқа ұйымдарда департамент қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мүдделерін білдіруді қамтамасыз ету. Департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысына қатысу. Департаменттің мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері жөніндегі норма шығармашылығы қызметін талдау. Бөлімнің құзыретіне жататын мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша департаменттің құрылымдық бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғарғы білім; осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық

актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Əкімшілік жұмыс басқармасы персоналмен жұмыс жасау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департаменттің кадрларға, оның ішінде мамандықтар мен біліктіліктер бойынша қажеттілігін талдау жəне жоспарлау. Департаменттің кадр жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету мəселелері бойынша нұсқаулық, əдістемелік, басшылық жəне ақпараттық құжаттарды дайындау. Департаменттің кадрлық құрамын қалыптастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын, оның ішінде қайта даярлауды ұйымдастыру, біліктілігін арттыру, тағылымдамадан өткізу. Конкурстық жəне тəртіптік комиссиялардың жəне өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мемлекеттік қызметке кірісу, өткеру жəне тоқтату ресімдерінің сақталуын қамтамасыз ету. Департаментте еңбек заңнамасының, мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметі туралы заңнаманың орындалуын қамтамасыз ету, еңбек режімі мен шарттарының, сондай-ақ мемлекеттік қызметте болуға байланысты шектердің сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметшілердің əлеуметтік жəне құқықтық қорғалуын қамтамасыз ету, оларды көтермелеу мен ынталандыру бойынша ұсыныстарды департамент басшысына енгізу. Қызметкерлерге біліктілік сыныптарын беруге, төмендетуге жəне айыруға байланысты материалдарды қарау. Мемлекеттік қызметшілерді жыл сайын бағалауды, аттестаттауды ұйымдастыру жəне өткізу. Бөлімнің құзыреті шегінде азаматтардың өтініштерін, ұсыныстарын қарау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 4. Əкімшілік жұмыс басқармасы бақылау жəне құжат айналымы бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өтініштерді, кіріс жəне шығыс құжаттарын қабылдау, тіркеу, департаменттің негізгі қызметі жөніндегі бұйрықтарды есепке алу жəне сақтау. Бақылау құжаттарының уақтылы орындалуына, сондай-ақ департаментте өтініштердің қаралуына мониторинг жүргізу. Мұрағат жұмысын жүргізу. Департаменттің сақтау мерзімі көрсетілетін істер номенклатурасын, сондай-ақ департаменттің арнайы мұрағатының паспортын əзірлеу. Департаменттегі құжат айналымына талдау жасау жəне оны оңтайландыру мен қысқарту бойынша ұсыныстар əзірлеу. Департаментте мемлекеттік тілді дамытуға қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаменті, 110000, Қостанай қаласы, ул. Гашек көшесі, 4, тел. факс: 91-4346, 91-42-17;e-mail:kostanay@abekp.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік жұмыс басқармасы жоспарлау жəне қаржы-шаруашылық жұмыс бөлімінің консультанты (уақытша, негізгі қызметкер бала күтіміне байланысты демалыста болу кезеңіне – 23.04.2016 ж. дейін), С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департамент қызметкерлерінің ақшалай үлесін, жұмысшылардың жалақыларын есептеу жəне төлеу, Департаменттің бюджеттік тапсырыстары мен қаржыландыру жоспарларын жасау, аумақтық бөлімшелер мен ведомствоға бағынысты ұйымдарының бюджеттік тапсырыстары мен қаржыландыру жоспарларын қарау жəне келісу, сондай-ақ оны департамент басшылығына бекітуге енгізу. Департаменттің стратегиялық жоспарының «Бюджеттік бағдарламалар» бөлігін əзірлеуге қатысу. Агенттік пен аумақтық бөлімшелердің қажетті көлік құралдары мен басқа да керек-жарақтарын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдары үшін мемлекеттік сатып алуды белгіленген тəртіпте жүзеге асыру. Бөлімнің құзыретіне кіретін мəселелер бойынша департаменттің құрылымдық жəне аумақтық бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасау. Департамент, басқарма, бөлім басшылығы белгілейтін өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу: осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Маңғыстау облысы бойынша департаменті, 130000, Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы, 23-шағын аудан, 100-үй, анықтама телефоны: 8 (7292) 53-16-00, факс: 5048-89, e-mail: aktau@abekp.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Департаменттің əкімшілік жұмыс басқармасы құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құқықтық жəне нормативтікқұқықтық актілердің, бұйрықтардың, сондай-ақ заңды сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеуді ұйымдастыру. Белгіленген тəртіпте сотта, сондай-ақ басқа ұйымдарда департамент қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мүдделерін білдіруді қамтамасыз ету. Департаменттің мемлекеттік сатып алу бойынша шартының жобаларын əзірлеуді жəне олардың заңнама талаптарына сəйкес болуын қамтамасыз ету. Департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысына қатысу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу: осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Департаменттің əкімшілік жұмыс басқармасы құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің консультанты, С-О4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: департамент басшылығының тапсырмасымен бөлімнің жүргізуіне жататын мəселелер бойынша департамент, құқық қорғау жəне өзге де орталық жəне жергілікті мемлекеттік органдар өткізетін мəжілістер мен басқа да іс-шараларға қатысу. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша сот практикасының, талап қою жұмысының жағдайын талдау, оларды жою жəне кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту бойынша ұсыныстар енгізу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы санаттағы лауазымның мамандығына сəйкес салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу: осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 3. Жаңаөзен аймағы бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы ісқимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта көпшілікке арналған дəрістерді, оқыту семинарларын, конкурстарды, дөңгелек үстелдерді жəне өзге де ісшараларды ұйымдастыру; қоғамды сыбайлас жемқорлықтың алдын алу (профилактикасы) тетіктері мен нормативтікқұқықтық базаға қатысты ақпараттандыру бойынша жұмыс жасау; сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша қоғамның арасында анықтамалық, ақпараттық, насихаттау материалдарын дайындау жəне тарату бойынша жұмысты үйлестіру; сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыруды жəне қоғаммен өзара іс-қимыл жасау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсыныстарды əзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мəселелері бойынша əлеуметтік желілермен жəне интернет-контентпен жұмыс істеу.

2 қыркүйек 2015 жыл

Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін кəсіби жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі. 4. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы талдау жəне сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты (1 бірлік – уақытша, негізгі жұмыскердің 2015 жылғы 13 қарашаға дейінгі оқу кезеңінде). Функционалды міндеттері: қалыптасқан сыбайлас жемқорлық тəжірибелер мен қатерлерді анықтау мақсатында мемлекеттік қызмет көрсетулердің сапасын бағалау жəне бақылау нəтижелерін талдау. Сыбайлас жемқорлыққа ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ұйымдастыру-басқару қызметін талдау (бекітуге сəйкес). Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, лауазымды тұлғалардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық қатерлерді анықтау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: нақты лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес келетін кəсіби жоғары білімі, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдар агенттігінің Павлодар облысы бойынша департаменті, 140011, Павлодар қаласы, Қамзин көшесі, 37, анықтама телефоны: (7182) 378600, 378602, факс, 378603, e-mail:pavlodar@adgspk.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік жұмыс басқармасы персоналмен жұмыс жасау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: бөлімнің жұмысына жалпы басшылық жасау жəне үйлестіру; департаменттің кадр жұмысын ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету мəселелері бойынша əдістемелік жəне ақпараттық құжаттарды əзірлеу. Бөлімге жүктелген міндеттер мен функцияларды іске асыруды қамтамасыз ету. Персоналды іріктеу жəне орналастыру бойынша жұмысты ұйымдастыру. Департаментте еңбек заңнамасының, сондай-ақ мемлекеттік жəне құқық қорғау қызметтері туралы заңнаманың орындалуын қамтамасыз ету, еңбек режімі мен шарттарының, сондай-ақ мемлекеттік қызметте болумен байланысты шектеулердің сақталуын қамтамасыз ету. Кадрлардың кəсіби дамуын, оның ішінде кадрларды қайта даярлауды, біліктілігін арттыруды, тағылымдамадан өтуін ұйымдастыруды, оларды оқыту мəселелері бойынша қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Департаменттің əкімшілік жұмыс басқармасының құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: құқықтық жəне нормативтікқұқықтық актілердің, сондай-ақ заңды сипаттағы басқа да құжаттардың жобаларын əзірлеуді ұйымдастыру. Сотта, сондай-ақ басқа ұйымдарда департамент қызметінің құқықтық мəселелерін қарастыру кезінде мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының мүдделерін белгіленген тəртіпте білдіруді қамтамасыз ету. Департаменттің мемлекеттік сатып алу бойынша келісімшарт жобаларын əзірлеу жəне олардың заңнама талаптарына сəйкес болуын қамтамасыз ету. Департаменттің аттестаттау, тəртіптік, конкурстық жəне басқа да комиссияларының жұмысына қатысу. Департаменттің жəне басқарманың құзыретіне жататын мəселелер бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметіндегі өзекті мəселелер бойынша əдістемелік жəне түсіндірме материалдарын дайындауды қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім, осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға кандидаттарды тестiлеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білу; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті , 150000, Интернационал көшесі, 60, анықтама телефоны: факс 8(7152) 46-34-68, e-mail: sko@abekp.kz; sko_ok@ abekp.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ғ.Мүсірепов атындағы аймақ бойынша ауданаралық мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: кадр мониторингін жүргізу, конкурстарды өткізу, бағалау жəне аттестаттау, кадрлық резервті қалыптастыру, мемлекеттік қызметшілерді ауыстыру тəртібінде тағайындауды келісу, мемлекеттік қызметшілерді қайта даярлау жəне олардың біліктілігін арттыру, персоналды басқару тиімділігін бағалау, тағылымдама, тəлімгерлік мəселелері жөнінде, мемлекеттік қызмет туралы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы, мемлекеттік қызмет көрсету туралы, əкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамаларды қолдану мəселелері жөнінде кеңес беру жəне жұмысты үйлестіру. Мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес жəне жастар ұйымдарымен, қоғамдық бірлестіктермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы сауаттандыру мəселелері бойынша олардың қызметінде сыбайлас жемқорлықтың пайда болу себептері мен жағдайларын жою (барынша азайту) бойынша өзара іс-қимыл жасау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе гуманитарлық ғылымдар не білім беру саласында жоғары білімі;осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. 2. Мемлекеттік қызмет жəне сыбайлас жемқорлық профилактикасы басқармасы мемлекеттік қызмет өткеру бөлімінің консультанты, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: мемлекеттік қызметтің кадр жағдайын мониторингтеу. «А» жəне «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік қызметінің кадр резервін құру бойынша жұмысына қатысу. Құзыреті шегінде мемлекеттік қызмет, мемлекеттік қызметшілердің еңбекақы, мемлекеттік қызметтің кадрларын мониторингтеу жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар əзірлеу. Мемлекеттік қызмет мəселелері бойынша нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Мемлекеттік қызметшілердің тағылымдамадан өту мəселелері бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру. Мемлекеттік қызметшілерді даярлауды, қайта даярлауды жəне біліктілігін арттыруды ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі үйлестіру кеңесінің жұмысын ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: осы лауазымның функционалды міндеттеріне сəйкес келетін кəсіби жоғары білім;осы санат үшін мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерді тестілеу бағдарламасымен көзделген Қазақстан Республикасының заңнамасын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын, осы лауазымның мамандығына сəйкес келетін салалардағы қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін білуі; осы лауазым бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. V. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігінің Азаматтық авиация комитеті, мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Қабанбай батыр даңғылы, 32/1, анықтама телефондары: 8(7172)754790, 754785 электронды мекенжай: g.usenova @mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Азаматтық авиация комитеті кадр жəне əкімшілік жұмыс басқармасының сарапшысы, С–5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек заңнамасына сəйкес қызметкерлерді қабылдау, ауысу жəне жұмыстан

босату бойынша жұмыстарды жүргізу. Жеке істерді ресімдеу, қызметтік куəліктерді əзірлеу жəне беру. Қызметкерлердің жұмыс уақытын жүргізуді есептеу. Біліктілік талаптары жинағын əзірлеуге қатысу, мемлекеттік қызметкерлердің жыл сайынғы еңбек демалысы кестесін құруға қатысу, еңбек демалысы бойынша бұйрықтарды ресімдеу. Азаматтық авиация саласының қызметкерлерін төсбелгімен, мемлекеттік наградалармен марапаттау бойынша материалдарды даярлау жұмысына қатысу. Бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға конкурс жүргізу жұмыстарына қатысу. Əкімшілік жұмыстарды іске асыру жəне басқарманың құзыретіне кіретін өзге міндеттерді іске асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе құқық (заң, халықаралық құқық, кеден ісі) немесе əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, есеп жəне аудит, мемлекеттік жəне жергілікті басқару) немесе қызмет көрсету (көлікті пайдалану жəне жүк қозғалысы мен тасымалдауды ұйымдастыру; əлеуметтік-мəдени қызмет көрсету (азаматтық авиация саласында). 2. Азаматтық авиация комитеті сапа кепілдігі басқармасының бас сарапшысы – аға мемлекеттік инспекторы, С-4 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің 2018 жылғы 10 сəуірге дейін бала күтімі демалысы кезеңіне – 2015 жылғы 25 ақпандағы №21-д бұйрығы). Функционалды міндеттері: Азаматтық авиация комитетінің құрылымдық басқармаларын инспекциялық (жоспарлы жəне жоспарлы емес) тексеруін жүзеге асыру; ұшудың аса маңызды қамтамасыз етуін ұйымдастыру кезінде авиациялық ұйымдардың қызметін бақылау мен қадағалауды жүзеге асыру; құзыреті бөлігінде авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тексеруіне қатысу; басқарма жұмысын ұйымдастыру функционалды бағытына сəйкес азаматтық авиация саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеу. Азаматтық жəне эксперименттік авиация саласында ұйымдарды тексеруді жүргізуді жүзеге асыру; Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) стандарттары мен ұсынылатын тəжірибелерінен Ұлттық нормативтікқұқықтық актілерінің сапа жүйесі саласынан айырмашылығын айқындау жəне жариялау; ұшудың аса маңызды қамтамасыз етуін ұйымдастыру кезінде мемлекеттік органдармен жəне авиациялық əкімшілікпен өзара əрекеттесуді қамтамасыз ету. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар жəне технологиялар немесе гуманитарлық ғылымдар (халықаралық қатынастар, мəдениеттану, филология) немесе қызмет көрсету (көлікті пайдалану жəне жүк қозғалысы мен тасымалдауды ұйымдастыру; əлеуметтік-мəдени қызмет көрсету (азаматтық авиация саласында). 3. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Азаматтық авиация комитетінің Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан облыстары жəне Алматы қаласы бойынша өңіраралық ұшу қауіпсіздігі инспекциясы мемлекеттік мекемесінің жетекші маман-ұшуды пайдалану жөніндегі мемлекеттік инспекторы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: азаматтық əуе кемелерінің пайдаланушыларын сертификаттау бойынша дəлелді құжаттамаларға жауапты тұлға ретінде сараптама жүргізу; пайдаланушыларды сертификаттау бойынша комиссия құрамына қатысу; пайдаланушының сертификаттарын жəне куəліктерін ресімдеу жəне беру; пайдаланушының сертификаттарына жəне куəліктеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу; пайдаланушылар қызметіне, оның ішінде шетелдіктерге бақылауды жəне қадағалауды жүзеге асыру; инспекторлық ұйғарымдарын беру; пайдаланушының сертификаттарын жəне куəліктерін тоқтату жəне кері қайтарып алу бойынша ұсыныстар енгізу; ұшу қауіпсіздігі бойынша сараптамалар дайындау; ұшу қауіпсіздігі бойынша ұсыныстар, нұсқаулар, жəне ақпараттық бюллетеньдерді тіркеу; авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тіркеу жəне деректер базасын енгізу; пайдаланушы сертификаттарының (куəліктері) арнайы қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу; азаматтық авиация саласындағы əуе кемелерінің тіркелімін жүргізу; PBN, EFB, ETOPS, RVSM, CAT-II жəне III бойынша ұшуға рұқсат беру құжаттарына келісу; нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу; ИКАО, МАК жəне басқа да халықаралық ұйымдарымен өзара əрекеттесу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі – техникалық ғылымдар жəне технологиялар (авиациялық техника жəне технологиялары, ұшатын аппараттар мен қозғалтқыштарды ұшуда пайдалану). VI. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Көлік комитетінің «Ақмола облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы» РММ, 020000, Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, Абай көшесі, 87-ғимарат, 4-қабат, анықтама үшін телефоны: 8 (7162) 92-63-37, 72-1101, E-mail: i.kadry.akmola@mid.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Теміржол жəне су көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: теміржол көлігіндегі, оның ішінде магистралдық, станциялық жəне кірме теміржол жолдарында қауіпсіз қозғалысты қамтамасыз ету жұмысына бақылауды жүзеге асыру; құзыреті шегінде заңды жəне жеке тұлғалардың Қазақстан Республикасының нормативтікқұқықтық актілерін, теміржол көлігінің қызмет көрсету тəртібін анықтайтын халықаралық келісімшарттарын сақтауын қадағалау; теміржол жылжымалы құрамы мен кепілді тіркеуді жүзеге асыру; теміржол көлігінде жүк, багаж, жолаушылар тасымалдауда пойыз қозғалысы қауіпсіздігінің бұзылуын алдын алу, бақылаудағы учаскелердегі теміржол көліктерінің апаттары мен келеңсіз жағдайларды тексеру. Су көліктерін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету; заң бұзушылықтарды анықтау, оларды жою шараларын қабылдау; бақылауындағы су көліктерін, шағын өлшемді су көліктеріне арналған тұрақ-базаларды; техникалық куəландырудан өткізу. Шағын өлшемді су көліктері тұрақтар-базалары иелерінің су көліктерінің жұмыс істеу тəртібін белгілейтін заңнамаларды жəне басқа да нормативтік-құқықтық актілерді орындауын бақылауды жүзеге асыру. Су көліктерімен суда болған апаттар мен оқиғаларға жасалатын қызметтік тексерулерге қатысу. Көліктік заңнама бұзушылықтары бойынша əкімшілік іс жүргізу. Бөлімге жүктелген басқа да міндеттерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар мен технология немесе қызметтер немесе құқық саласында. Білімі тестілеу бағдарламасына сəйкес, сонымен қатар функционалды міндеттерін орындау үшін қажетті нормативтік-құқықтық актілерді білу. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Көлік комитетінің Ақтөбе облысы бойынша көліктік бақылау инспекциясы, 030019, Ақтөбе қаласы, Маресьев көшесі, 95/1, анықтама телефоны: 8(7132) 5429-03 (факс), 56-42-71, e-mail: ktk.aktb@mіd.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Автомобиль көлігіндегі бақылау бөлімінің жетекші маманы, С-О-6 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: автокөлік құралдарының рұқсаттық жүйесі бойынша талаптарының орындалуын бақылау, автокөлік құралдарының салмақ жəне көлем өлшемдерін, жүктердің халықаралық тасымалдауын жүзеге асыратын заңды жəне жеке тұлғалардың қызметін, қауіпті жүктерді тасымалдауды бақылау, жолаушыларды жəне багажды автомобиль көлігімен тасымалдау құқығына тендерлерді ұйымдастыруда конкурс алдындағы жəне конкурстық комиссия құрамына қатысу. Жеке жəне заңды тұлғалар тарапынан көлік заңнамасы талаптарының орындалуын бақылау. Жүктердің халықаралық автомобиль тасымалын жүзеге асыруға рұқсат беру туралы куəліктердің жəне автокөлік құралына рұқсат беру карточкаларының болуын белгіленген тəртіппен тексеру. Құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы қатысушы болып табылатын халықаралық шарт талаптарының сақталуына бақылауды жүргізу. Автомобиль көлігі саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамаларының, автомобиль көлігіндегі жұмыс жасау тəртібін анықтайтын Қазақстан Республикасы тарапынан бекітілген халықаралық шарттардың автомобиль көлігіндегі кəсіпкерлік субъектілер тарапынан сақталуы үшін инспекторлық тексерулер, соның ішінде жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулер жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізуді жүзеге асыру жəне хаттама толтыру. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі техникалық, экономикалық, заңгерлік немесе көлік жəне тасымалдау саласындағы білім. Мемлекеттік қызмет өтілі қажет етілмейді. 2. Бухгалтерлік есеп жəне қаржы жұмысы бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметкерлер мен штаттан тыс жұмысшылардың еңбегін төлеу бойынша есеп айырысуды есепке алу, кассалық операциялар бойынша жинақтау тізімдемесін жасау кассасы бойынша кіріс жəне шығыс құжаттарын есепке алу, мемлекеттік сатып алу ресімдерін жүзеге асыру жəне ұйымдастыру, еңбекті төлеу бойынша, заңды жəне жеке тұлғалар қызметін төлеу бойынша төлем тапсырмаларын ресімдеу. Жанар-жағармай материалдары, қосалқы бөлшектер, негізгі құралдар жəне арнайы киімдер мен басқа да тауарлы-материалдық құндылықтар бойынша сандық жəне сомалық есеп жүргізу, қатаң есептілік бланкілерін беру, қабылдау жəне қозғалысы есебін жүргізу, төлем тапсырмаларын ресімдеу. Заңды жəне жеке тұлғалармен жасалған келісімшарттарды облыстық қазынашылық басқармасында

тіркеу, компьютердің WORD, EXCEL, E-mail, 1C-бухгалтерия бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары немесе ортадан кейінгі экономикалық білім. Компьютерде Word, Excel бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 3. Автомобиль көлігіндегі бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 2 бірлік. Функционалды міндеттері: автокөлік құралдарының рұқсаттық жүйесі бойынша талаптарының орындалуын бақылау, автокөлік құралдарының салмақ жəне көлем өлшемдерін, жүктердің халықаралық тасымалдауын жүзеге асыратын заңды жəне жеке тұлғалардың қызметін, қауіпті жүктерді тасымалдауды бақылау, жолаушыларды жəне багажды автомобиль көлігімен тасымалдау құқығына тендерлерді ұйымдастыруда конкурс алдындағы жəне конкурстық комиссия құрамына қатысу. Жеке жəне заңды тұлғалар тарапынан көлік заңнамасы талаптарының орындалуын бақылау. Жүктердің халықаралық автомобиль тасымалын жүзеге асыруға рұқсат беру туралы куəліктердің жəне автокөлік құралына рұқсат беру карточкаларының болуын белгіленген тəртіппен тексеру. Құзыреті шегінде Қазақстан Республикасы қатысушы болып табылатын халықаралық шарттар талаптарының сақталуына бақылауды жүргізу. Автомобиль көлігі саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамаларының, автомобиль көлігіндегі жұмыс жасау тəртібін анықтайтын Қазақстан Республикасы тарапынан бекітілген халықаралық шарттардың автомобиль көлігіндегі кəсіпкерлік субъектілер тарапынан сақталуы үшін инспекторлық тексерулер, соның ішінде жоспарлы жəне жоспардан тыс тексерулер жүргізу. Қазақстан Республикасы заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізуді жүзеге асыру жəне хаттама толтыру. Осы санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық, экономикалық, заңгерлік немесе көлік жəне тасымалдау саласындағы білім. Ортадан кейінгі техникалық, экономикалық, заңгерлік немесе көлік жəне тасымалдау саласындағы білімі барларға рұқсат етіледі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалдық бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. VII. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мұнай-газ кешеніндегі Мемлекеттік инспекциялау комитетінің «Қарағанды облысы бойынша экология департаменті» РММ, 100000, Қарағанды қаласы, Бұқар жырау даңғылы, 47, анықтама телефоны: 8(7212) 426935, факс: 41-09-11, электронды мекенжайы: g.b.kalieva@inbox.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Əкімшілік-қаржылық, кадрлық, құқықпен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша 26.10.2017 жылға дейін демалысы мерзіміндегі уақытша, санаты С-О-5, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: негізгі жабдықтар мен арзан мүліктердің есебін жүргізу жəне бақылау жасау. Жоспарланған жылға штаттық кесте құрастыру, департамент қызметкерлерінің еңбекақысын есептеу, № 5 мемориалдық ордерді құрастыру, Салық комитетіне кіріс салығы, əлеуметтік салық, зейнетақы аударымдары бойынша бекітілген мерзімде айлық, тоқсандық, жылдық есептерді құрастыру жəне ұсыну, сонымен қатар статистика басқармасына еңбек бойынша есеп, төлемдердің бюджетке есептелуі мен аударылымы, зейнетақы қорының жарнасын, салық жəне басқа да төлемдер бойынша есебін құру. Еңбек келісімшарттарын жасау. Орындалу парақшасы бойынша жəне кəсіподақ жарнасы бойынша есеп жүргізу, кіріс жəне шығыс материалдары, арзан жəне тез тозатын құралдар бойынша айналым тізімдемесін құрастыру, департамент балансындағы тозған негізгі құралдарды есептеу, жинақ қорларындағы міндетті зейнетақы жарналарының есеп карточкасын жүргізу, ақша қаражаттарын түгендеуге, тауарлыматериалдық құндылықтарға, есептесу мен төлем міндеттеріне қатысу, шаруашылық-қаржылық қызметтің экономикалық нəтижесін өткізуде есеп құру үшін мəліметтерді дайындайды, бухгалтерлік құжаттардың сақталуын қарастырады,бекітілген тапсырыс ретіне сəйкес ресімдейді. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары экономикалық білім. Тəжірбиесі болса орта білімнен кейінгі экономикалық білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнай-газ кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне Мемлекеттік инспекция комитетінің «Ақтөбе облысы бойынша экология департаменті» РММ, 010012, Ақтөбе қаласы, Сəңкібай батыр даңғылы, 1, 3-қабат, оң қанат, 352/А-бөлме, анықтама үшін телефоны: 8(7132)5575-89, факс: 8(7132)55-76-79, e-mail: oos@list.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Зертхана талдамалық бақылау бөлімінің бас маманы (уақытша, 2016 жылғы 29 маусымына дейін негізгі қызметкердің бала күту бойынша демалысы кезеңіне), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: шығарынды азайту жөнінде шараларды қабылдау жəне қорытындыларды шығару; қоршаған ортаның ластану көрсеткіштерінің тура нəтижелеріне сырттай зертханалық бақылау бойынша қажетті жұмыстарды жүргізу; шұғыл экологиялық жағдайлардың пайда болу кезінде жедел əрекет ету жөніндегі жұмыстарға қатысу; бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің уақтылы қарау; құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: техникалық ғылымдар (инженер-технолог), (химик-технолог), немесе білім беру (химия, биология) саласындағы білім. Ортадан кейінгі техникалық ғылымдары (инженер-технолог), (химик-технолог), немесе білім беру (химия, биология) саласындағы білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі Мұнай-газ кешеніндегі Экологиялық реттеу, бақылау жəне мемлекеттік инспекция комитетінің «Алматы қаласы бойынша экология департаменті» РММ, 050022, Алматы қаласы, Абай даңғылы, 32, анықтама үшін телефондар: +7 (727) 239-11-27, 278-46-12, электронды пошта: almaty_ ecolog@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Зертхана-талдамалық бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: шығарынды азайту жөнінде шараларды қабылдау жəне қорытындыларды шығару. Қоршаған ортаның ластану көрсеткіштерінің тура нəтижелеріне сырттай зертханалық бақылау бойынша қажетті жұмыстарды жүргізу. Шұғыл экологиялық жағдайлардың пайда болу кезінде жедел əрекет ету жөніндегі жұмыстарға қатысу. Бөлімнің құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерінің уақтылы қарау. Радиациялық жағдайды, залалданған бөліктерді жəне қоршаған ортаға кеткен эмиссияларға зертханалық-талдамалық бақылау жасау. Топырақтың, судың жəне ауаның үлгісін алып зертханалық талдау жасау. Физика-химиялық қосындылардан, судың, ауаның, жердің жəне өндірістік қалдықтардың үлгілеріне талдама жасауды жүргізу. Зертханалық құралдармен жұмыс істеу білу, химиялық жəне талдамалық бақылаудың негізгі əдістерін білу. Химикаттар мен реактивтердің есебін, сақталуын қатаң есептеу. Қоршаған ортаға келтірілген залалдарды нақты шығару. Белгіленген үлгілер бойынша айлық, тоқсандық, жылдық есептерді уақтылы тапсыру. Құзыреті шегінде басқа да қызметтерді жүзеге асыру. БЭҚАЖ «Lotus Notes» бағдарламасымен жұмыс. Қазақстан Республикасының заңдарына жəне департамент пен бөлімнің ережесіне сəйкес басқа да міндеттерді жəне өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: техникалық ғылымдар жəне технология (тіршілік қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау) саласындағы немесе жаратылыстану ғылымдары (экология, химия) саласындағы жоғары білім. Жаратылыстану ғылымдары (экология, химия) саласындағы немесе техникалық ғылымдар жəне технология (тіршілік қауіпсіздігі жəне қоршаған ортаны қорғау) саласындағы ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. VIII. 060010, Атырау қ., Пушкин көшесі, Байланыс үйі, 2-қабат, 215, 216 кабинеттер, анықтама телефондары: +7 (7122) 27-00-42, +7 (7122) 27-16-10, электронды мекенжай: atyrau_isi@mail.ru, Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитетінің «Атырау облысы бойынша байланыс жəне ақпараттандыру инспекциясы» РММ, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы мемлекеттік бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: кадрлық қызметі саласында: мемлекеттік қызметке өтуімен байланысты жауаптарды дайындау жұмысына бақылау жүргізу. Инспекцияның қызметшілерінің еңбек келісімшарттарын жəне де кадрлық жəне өндірістік бұйрықтарын уақытында жасау. Сапарға жүруге арналған құжаттарды дайындау. Еңбек кіташаларында тиісті жазуларды жүргізу. Бұйрық тіркелетін журналын жəне басқа да журналдарды жүргізу. Инспекция қызметшілерінің қызмет тізімдерін жəне жеке істерін жүргізгенде толығымен барлық міндетті құжаттардың болуын қамтамасыз етіп оларды сақтау. Инспекцияның əр қызметкеріне арнайы лауазым нұсқауларын жасап дайындау. Мемлекеттік қызметтегі өтілін анықтау, тəртіптік, аттестаттау тағы да басқа комиссияларды құру, соған қатысты керекті құжаттарды (Соңы 15-бетте).


www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

(Соңы. Басы 12-14-беттерде). дайындау, ұйымдастыру, кесте дайындау, комиссияның құрамын анықтау. Уəкілдік етілген органға бос лауазымның тізімін дайындап жіберу, бос лауазымды толтыру үшін мəлімдеме жəне басқа да мəліметтер жіберу. Конкурс өткізу үшін барлық құжаттарды дайындау, белгіленген біліктілік талаптарға сəйкес конкурстық іріктеу ұйымдастырып жүргізу. Мемлекеттік қызметкерлерді əскери комиссариатқа тіркеу. ҰҚКД-дан арнайы тексеруден өткізу үшін құжаттар дайындау. Инспекцияның мемлекеттік əкімшілік қызметкерлерінің лауазымдарына арналған біліктілік талаптарын жасау. Іс жүргізу жұмысын дұрыс жəне уақытында жүргізуді қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметкерлердің біліктілігін арттыру туралы жоспар жасау. ҚР Инвестициялар жəне даму министрлігі жəне ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа ісқимыл агенттігінің Атырау облысы бойынша департаментінің кадрлық жұмысқа қатысты есептерін сапалы жəне уақытында дайындап жіберу (айлық, тоқсандық, жылдық). Мемлекеттік қызметкерлерге құқықтық сұрақтар жағынан кеңес беру Мемлекеттік қызметте болуына қатысты мемлекеттік шегінің орындалуын бақылау. Мемлекеттік қызметкерлердің заңмен орнатылған шектеулерді қабылдағанын қағаз жүзінде бекітіп қою (егер де өз жауапкершілігіне қабылдаған шектеулерді бұзу салдары жөнінде есіне салады). Байланыс саласында: РЭҚ қолдану үшін, РЖС рұқсат қағазын дайындап тіркеу үшін керекті құжаттарды дайындау жөніндегі сұрақтар бойынша мекемелермен қоғамның құқықтық мүшелеріне кеңес беру. Инспекторлық жұмыс туралы жəне мекемелермен қоғамның құқықтық мүшелеріне салынған айыптар туралы есеп жасау (айлық, тоқсандық, жылдық). Есеп, рұқсат жəне басқа да құжаттарды сапалы жəне уақытында жасап оларды орнатылған тəртіпте ҚР ИДМ БААК жəне есеп беретін адамдарға, органдарға жіберу. Инспекцияның пайдасын сотта көздеу, жəне де пайда болған кезде құқықтық сұрақтарды шешу. Келген хаттарға сауалнамаларға сапалы жəне уақытында жауап беру. ҚР ИДМ БААК, АЕХСБК, ҰҚКД, АОБ Мемлекеттік кіріс департаменті, ҚР Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа іс-қимыл агенттігінің Атырау облысы бойынша департаментімен байланыс жүргізу (кепілдемелік, нұсқаулы, ақпараттық). Инспекция жəне бөлім бастығының, бұйрықтарын жəне нұсқауларын орындау. РЖС қолдануын жəне байланыс саласында жұмыс істеу тəртібін анықтайтын заңдық жəне басқа да нормативтік-құқықтық актілердің сақталуына мемлекеттік бақылау жүргізу. ҚР заңнамасына сəйкес желілерді жəне байланыс құралдарын, сондай-ақ пошта байланысының техникалық стандарттарға жəне оларды техникалық пайдалануды ұйымдастыру бойынша талаптарға сəйкестігін тексеру. Есеп карточкасын, ұйғарымды, талон қосымшалар құжаттарын мекемелерді, жеке кəсіпкерледі тексеру үшін дайындау жəне оларды тексеру жөнінде уақытында хабарландыру. Лицензиаттардың қызметіне тексеру жүргізу, тексеру өткізгені жөнінде актілер жасау. Анықталған бұзушылықтарды жоюға ұйғарым беру. ҚР байланыс саласындағы заңнамасын бұза отырып пайдаланып жүрген радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиілікті құрылғыларды анықтау жəне оларды алып тастау. Радиоқұрылғыны қабылдауға қатысу. Жиілікті иемдену үшін берілген құжаттардың дұрыс толтырылғандығын тексеру, ҚР ИДМ БААК-ке жіберу үшін дайындау. АОБ мемлекеттік кіріс департаментімен жұмыс жасау. ҚР ИДМ БААК тапсырмасы бойынша «Е-лицензиялау» жұмысын қамтамасыз ететін құралдардың жұмысына бақылау жүргізу. Атырау облысы бойынша БАИ-дың шығыс жəне кіріс корреспонденциясымен жұмыс істеу жəне сауалнамаларға уақытында, сапалы жауап беру. Кіріс жəне шығыс корреспонденциясы бойынша журналын есеп жүргізу. Электрондық құжат жəне электрондық цифрлық қолтаңба саласындағы ҚР заңдарының жəне ҚР Үкіметі қаулыларының талаптарын сақтау тұрғысынан электрондық құжат жəне электрондық цифрлық қолтаңба саласындағы бақылауды жүзеге асыру. Мемлекеттік органдармен ақпараттық технологиялардың қолдануына баға беру. Қоғамдық қолжетімді пунктердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету мақсатында тексерістрді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары техникалық білім (радиобайланыс инженері, телерадиохабар тарату, автоматтандырылған, көп қайтарарлы арна, автоматизация жəне басқару, ақпараттық жүйе, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), заңгер; жұмыс тəжірибесі талап етілмейді. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларды екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі. Қазақстан-2030 стратегиялық даму бағдарламасын; «Байланыс туралы»; «Лицензиялау туралы»; «Нормативтік-құқықтық актілер туралы»; «Əкімшілік тəртіптер туралы» Қазақстан Республикасы заңдарын білу; 10.03.2000 ж. №357 Мемлекеттік қызмет өткеру тəртібі туралы ережені (11.05.01 ж. № 605; 21.04.03 ж. № 1071 өзгерістерімен); 24.11.1999 ж. №А-202 Бос əкiмшiлiк мемлекеттiк лауазымдарға орналасуға конкурс өткiзудiң ережесін; 31.12.1999 ж. № 321 Мемлекеттік əкімшілік қызметшілеріне тəртіптік жаза қолдану ережесін (09.10.00 ж. № 459; 21.06.02 ж. № 895 өзгерістерімен); 21.01.2015 ж. №34 Жиіліктер белдеулерін, радиожиіліктерді (радиожиілік арналарын) иелікке беру, радиоэлектрондық құралдар мен жоғары жиіліктi құрылғыларды пайдалану, сондай-ақ азаматтық мақсаттағы радиоэлектронды құралдардың электромагниттік үйлесімділігін есептеуді жүргізу ережесін білу; Қазақстан Республикасының Еңбек кодексін»; «Əкімшілік құқық бұзу туралы» 30.01.2001 ж. № 155-II ҚРЗ Кодексін білу; мемлекеттік тілін жетік білгені қажет. IX. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Алматы қаласы бойынша департаменті» РММ, 050035, Алматы қаласы, Алтынсарин даңғылы, 83үй, 72-бөлме, тел/факс: 8 (727) 3039143, 3039118, электронды мекенжайы: ktrm_almaty@mail.ru, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитеті Алматы қаласы бойынша департаментінің бас маманы (негізгі қызметкердің бала күтімі бойынша демалысы кезеңіне – 2018 жылдың 17 наурызына дейін), С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өнімді өткізу сатысында оған қатысты техникалық реттеу жəне өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы техникалық регламенттермен белгіленген талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылауды белгіленген тəртіппен жүзеге асыру. Департаменттің есептік деректерін жинақтауды жəне талдауды жүзеге асыру (апталық, ай сайын, тоқсан сайын, бір жылға). Жоспарлы жəне жоспардан тыс мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Аталған санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе білім беру (қазақ тілі жəне əдебиеті) немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мемлекеттік тілді білу. X. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі байланыс, ақпараттандыру жəне ақпарат комитеті «Қостанай облысы бойынша байланыс жəне ақпараттандыру инспекциясы» РММ, 110003, Қостанай облысы, Қостанай қаласы, Темірбаев к-сі,14 , 57-58-пəтер, анықтама үшін телефон/факс: +7 (7142)53-50-74, 53-51-85, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы рұқсат қағаздары жəне мемлекеттік бақылау бөлімінің басшысы, C-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: қызметін байланыс саласында жүзеге асыратын жеке жəне заңды тұлғалардың радиожиілік спектрін пайдалануға, лицензиаттардың лицензия талаптарын сақталуына тексеріс жүргізу, жекеленген байланыс құралдарының немесе желілерінің жұмысындағы, РЖС пайдаланудағы табылған бұзушылықтарды жою туралы кесімдер, радиожиілік спектрін пайдалануға ақы төлеуге хабарламалар дайындау жəне оны дұрыс санауына жауап беру, басқа да негізгі пайдаланушылармен радиожиіліктерге келісім алуды ресімдеуге жəне шектес мемлекеттермен радиожиіліктерді үйлестіруді жүргізу (ҚР шекаралас аумақтарында),хаттамалар жəне жазбаша өкімдер құрастыру, лицензияланатын қызметтерді, нөмірлеу ресурстарын, радиожиілік спектрлерін бөлу жəне пошталық байланыс мəселері бойынша жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау, радиожиілік спектрін пайдалануын тексеру бойынша жылдық жұмыс жоспарларын əзірлеу жəне жүзеге асыру, жиіліктерді тағайындауды жүзеге асыру жəне радиобайланыс (радиожиіліктік арналады), салық органдарымен жұмыс, Байланыс жəне ақпараттандыру комитетіне, ҚР ККМ,ҚСКБ жəне Қостанай облысы бойынша ҚР БПҚС жəне АЕАЖКБ

есептерді дайындау жəне тапсыру, заңгерлік жəне кадрлық жұмысты жүргізу, кадрлармен жұмыс жасау бойынша есептемені уақытында ұсыну, əкімшілік құқық бұзушылық жəне бұзушылық жасаған тұлғалар туралы деректер жинақтамасын толтыру, қызметкерлердің жəне кадрлық жұмыс бойынша құжаттамалардың есебін жүргізу, ҚР «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңына жəне Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сəйкес қызметкерлерді жұмысқа алуды жəне жұмыстан босатуды ресімдеу. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: байланыс жəне ақпараттандыру саласындағы жоғары техникалық білім (радиобайланыс, телерадиохабар тарату инженері, жылжымалы байланыс объектілерінің инженері, автоматтандыру жəне басқару, радиотехника, электроника жəне телекоммуникация, ақпараттық жүйе, есептеу техникасы жəне бағдарламалық қамтамасыз ету), заңгер. ХІ. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Жамбыл облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: 080012, Тараз қаласы, Төле би көшесі, 42-А үй, анықтама үшін телефондары: 8(7262) 45-60-70, 45-37-69, электронды пошта мекенжайы: medfarm.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: медициналық қызмет көрсету саласындағы мемлекеттік бақылау саясатын іске асыру. Денсаулық сақтау субъектілерінің қызметін, оның ішінде денсаулық сақтау саласындағы стандартардың, медициналық қызметпен айналысу жөніндегі лицензиялау ережелерінің сақталуын жүргізу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халықтың арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жалпы медицина мамандығы бойынша денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина) саласындағы жоғары білімі. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электронды жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer жұмыс істеуді білу. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департамент қызметiнiң құқықтық мəселелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен департаменттің мүдделерiн бiлдiру. Жалпыға бiрдей құқықтық оқытуды ұйымдастыру жөнiндегi жыл сайынғы iс-шараларды əзiрлеу жəне iске асыру. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша талап-арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда департаментін пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондай-ақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқықтану мамандығы бойынша құқық саласындағы жоғары немесе құқықтану мамандығы бойынша құқық саласындағы ортадан кейінгі білімі. Мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес немесе осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда екі жылдан кем емес жұмыс өтілі болған жағдайда ортадан кейінгі барларға рұқсат етіледі. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электронды жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істеуді білу. Комиссия жұмысының ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушылар жəне сарапшылар қатысады. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің «Павлодар облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: Павлодар қаласы, Лермонтов көшесі, 59-үй, анықтама үшін телефондары: 8(7182) 55-5709, 65-15-51, электронды пошта мекенжайы: n.karibaeva@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департамент қызметiнiң құқықтық мəселелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен департаменттің мүдделерiн бiлдiру. Департаментте Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiне мониторинг жүргiзудi тұрақты негiзде үйлестiру. Департамент əзірлейтін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының, сондай-ақ өзге де құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысу. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайда департаменттің құзыретiне жататын құқықтық мəселелер бойынша департаменттің атынан түсiнiктеме дайындау. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша талап-арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда департаменттің пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондай-ақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Əкімшілік іс жүргізу бойынша құжаттарды дайындау, есепті жəне есеп беруді жүргізу. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңтану саласындағы жоғары білім (заң). Тəжірибелік жұмыс өтілі болған кезде орта білімнен кейінгі заң біліміне рұқсат беріледі. Жоғары білімі болған жағдайда Тəжірибелік жұмыс өтіліне талаптар ұсынылмайды. Орта білімі болған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі кем дегенде бір жыл немесе заң саласында кем дегенде екі жыл жұмыс өтілі болуы керек. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Маңғыстау облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, мекенжайы: 130000, Ақтау қаласы, 9-шағын аудан, 23-үй, анықтама телефондары: 8 (7292) 42-09-47, 42-93-69, электронды мекенжайы: k.kkmfdmangistau@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: еңбек жəне орындаушылық тəртіптің сақталуын бақылау. Персоналды басқару стратегиясын əзірлеу жəне іске асыру. Кадрларға, оның ішінде мамандықтар жəне біліктіліктер бойынша қажеттілікті талдау жəне жоспарлау. Кадрлар құрамын қалыптастыру жəне конкурс негізінде іріктеуді ұйымдастыру. Кадрларды мониторингілеу жəне кадрлар бойынша іс жүргізу, оның ішінде «Е-қызмет» персоналды басқару ақпараттық жүйесі арқылы. Департаментте кəсіби бейімделуге жағдай жасау жəне тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын, оның ішінде қайта даярлау, біліктілікті арттыру, тағылымдамаларды ұйымдастыру жолымен қамтамасыз ету. Кадр мəселелері бойынша конкурстық, аттестаттау, тəртіптік комиссиялардың, еңбек өтілін санау жəне өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметке орналасу, өткеру жəне тоқтату ресімін сақтауды қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметшілердің ісəрекеттерін бағалау ресімін ұйымдастыру, оларды аттестаттау ресімінің сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызмет туралы Қазақстан Республикасының заңнамаларын, соның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамаларды орындау бойынша департаменттің құрылымдық жəне аумақтық бөлімшелерінің қызметін үйлестіру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Мекеменің бухгалтерлік есебін жəне шаруашылық-қаржылық қызметінің есебін ұйымдастыруды жүзеге асыру жəне материалдық жəне қаржылық ресурстарды тиімді пайдалануды бақылау. Мекеменің қызметі, оның мүліктік жағдайы, кіріс мен шығыны туралы толық жəне дəлелді бухгалтерлік есепті қалыптастыру жəне уақтылы ұсыну, сондай-ақ қаржылық тəртіпті нығайтуға бағытталған іс-шараларды əзірлеу жəне

жүзеге асыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық, əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес салаларында (құқықтану, экономика, қаржы, бухгалтерлік есеп, педагогика жəне психология). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департамент қызметiнiң құқықтық мəселелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен департаменттің мүдделерiн бiлдiру. Департаментте Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiне мониторинг жүргiзудi тұрақты негiзде үйлестiру. Департамент əзірлейтін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының, сондай-ақ өзге де құқықтық сипаттағы құжаттардың жобаларын əзірлеуге қатысу. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайда департаменттің құзыретiне жататын құқықтық мəселелер бойынша департаменттің атынан түсiнiктеме дайындау. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша талап-арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда департаменттің пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондай-ақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Əкімшілік іс жүргізу бойынша құжаттарды дайындау, есепті жəне есеп беруді жүргізу. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық саласында жоғары білім. Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. 3. Аттестаттау, аккредиттеу жəне лицензиялау бөлімінің басшысы, С-О-4 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: жалпы басшылықты жүзеге асыру жəне бөлімнің жұмысын ұйымдастыру. Құзыреті шегінде медициналық қызмет саласында мемлекеттік, соның ішінде электрондық қызмет көрсету. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Ұйымдастыру жұмыстарын жəне ақпараттықтехникалық қамтамасыз етудің орындалуын бақылау. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Денсаулық сақтау саласындағы міндетті жəне еркін біліктілік емтихандарды ұйымдастыру жəне өткізу. Білім беру ұйымдарында денсаулық сақтау саласында мемлекеттік аттестаттауды өткізуді ұйымдастыру. Облыс денсаулық сақтау басқармасының, республикалық денсаулық сақтау үйымдарының басшылары мен олардың орынбасарларын (медициналық білімдері бар болған жағдайда) кəсіби құзыретке аттестаттау кезінде тестілеуді жүргізу. Медициналық ұйымдарға аккредиттеуді жүргізуді ұйымдастыруға жəне өткізуге қатысу, сондай-ақ аккедиттелген медицина ұйымдарының қызметіне мониторинг жүргізу. Денсаулық сақтау субъектілері қызметінің тəуелсіз сараптама бағасы үшін жеке тұлғаларды аккредиттеу шеңберінде тестілеуді өткізу. Денсаулық сақтау субъектілерінің аккредиттеу стандарттарына сəйкес келуіне ішкі кешенді бағалауды жүргізуге қатысу. Аккредиттеу, лицензиялау, аттестаттау жəне біліктілік санаттарды беру бойынша құжаттарды қарастыруға талдауды белгіленген мерзімге сəйкес жүзеге асыру. Денсаулық сақтау субъектілері Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген тəртіпте жəне жəне негіздерде заңнама талаптарын орындамаған жағдайда, сот, құқық қорғау жəне өзге мемлекеттік органдарға өтіну. Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы заңнамасына сəйкес алты айға дейінгі мерзімге аккредиттеу туралы куəлігінің күшін тоқтата тұруды жəне (немесе) одан айыруға ынтагерлік білдіру. Қазақстан Республикасының əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы заңнамасына сəйкес маман сертификатын, медициналық қызметке арналған лицензиясын тоқтата тұруды жəне (немесе) одан айыруға ынтагерлік білдіру. Бөлім қызметіне талдауды жүзеге асыру. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге міндеттемелерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина, стоматология, қоғамдық денсаулық сақтау, жалпы медицина, фармация) немесе құқық саласында (құқықтану). Жұмыс тəжірибесі келесі талаптардың біріне сəйкес болуы тиіс: 1) мемлекеттік қызмет өтілі бір жылдан кем емес; 2) осы санаттағы нақты лауазымның функционалды бағытына сəйкес салаларда жұмыс өтілі екі жылдан кем емес; 3) жоғары оқу орындарынан кейінгі оқу бағдарламалары бойынша Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы білім беру ұйымдарында мемлекеттік тапсырыс негізінде немесе шетелдің жоғары оқу орындарында Шетелде кадрлар даярлау жөніндегі республикалық комиссия бекітетін басым мамандықтар бойынша оқуды аяқтауы; 4) ғылыми дəрежесінің болуы. Мемлекеттік тілді білу, компьютерде Microsoft Office бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электронды жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацевтикалық қызметті бақылау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі мекенжайы: Петропавл қаласы, Қазақстан Конституциясы көшесі, 36-үй, анықтама телефоны: 8 (7152) 46-56-60, электронды пошта мекенжайы: і.zhamalieva@mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Персоналды басқару жөніндегі бас маман, С-О-5 санаты, 1 бірлік (негізгі қызметкердің бала күтімі жөніндегі демалысы кезеңіне). Функционалды міндеттері: еңбек жəне атқарушылық тəртіпті сақтауға бақылау жасау. Қызметкерлерді басқару стартегиясын əзірлеу жəне жүзеге асыру. Кадрлар қажетсінуді талдау жəне жоспарлау, соның ішінде мамандықтар жəне біліктілік бойынша. Кадрлық құрамды құру жəне байқаулық іріктеуді ұйымдастыру. Кадрлар мониторингін өткізу жəне кадрлық іс қағаздарды жүргізу, соның ішінде «е-қызмет» қызметкерлерді басқарудың ақпараттық жүйесі арқылы. Кəсіби бейімделу үшін жағдай жасау жəне департаментте тəлімгерлікті ұйымдастыру. Кадрлардың кəсіби дамуын қамтамасыз ету, оның ішінде қайта даярлау, біліктілікті арттыру, машықтануды ұйымдастыру жолымен. Байқаулық, аттестаттау, тəртіптік комиссияның, өтілді есептеу жөніндегі комиссия жəне кадр мəселелері бойынша өзге де комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметке кірісу, өту жəне тоқтату жосығының сақталуын қамтамасыз ету. Мемлекеттік қызметкерлердің қызметіне бағалау жүргізуді ұйымдастыру, олардың аттестаттау жосығын сақтау. Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасын орындау бойынша департаменттің бөлімшелік құрылымының қызметін үйлестіру, соның ішінде жемқорлыққа қарсы заңнамасын сақтау. Құзыреті аясында жеке жəне заңды тұлғалардың үндеулерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқаларды өткізуді ұйымдастыру жəне оған қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес (экономика, қаржы), денсаулық сақтау жəне əлеуметтік қамсыздандыру (медицина) бейіндері бойынша. Ортадан кейінгі: сервис, экономика жəне басқару (экономика (салалар бойынша), қаржы (салалар бойынша), медицина, фармацевтика (емдеу ісі) бейіндері бойынша рұқсат етіледі. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта белгіленген тəртіпте департамент мүддесін көрсету, сондай-ақ департамент қызметінің құқықтық мəселелерін қарау кезінде басқа ұйымдарда да. Тұрақты негізде департаментте Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерінің мониторингін жүргізуді

үйлестіру. Департаментпен əзірлеп өңделетін құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілерін, келісімшартарды, процессуалдық құжаттарды, заңды сипаттағы өзге де құжаттарды дайындауға қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамасын насихаттау бойынша жыл сайынғы іс-шараларды əзірлеу жəне жүзеге асыру, департаменттегі құқықтық жалпыға міндетті оқуды ұйымдастыру. Заңнамалық актілер көздеген жағдайларда, департамент құзыретіне қатысты, құқықтық мəселелер бойынша департамент атынан түсініктеме дайындау. Департаментке келіп түсетін Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін жүйелі есепке алуды жəне сақтауды ұйымдастыру. Департаменттің қатысы бар даулар бойынша сот тəжірибесін, талап жұмысының жағдайын, тиісті істі соттың қарауына əкелген негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында талдау жəне оларды жою бойынша жəне заңнамамен көзделген негіздің болуы жағдайында, айыпты лауазымдық тұлғаны жауапкершілікке тарту бойынша ұсыныстар енгізу, департамент пайдасына шешілмеген сот актілеріне шағыну бойынша уақтылы шара қабылдау, барлық сот инстанциясында, сондай-ақ белгіленген заңнамалық тəртіпте бақылау тəртібінде наразылық келтіру туралы өтінішпен прокуратура органдарына жүгіну. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау бойынша шара қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті аясында жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқаларды өткізуді ұйымдастыру жəне оған қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамасына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: құқық (құқықтану) бейіні бойынша. Ортадан кейінгі білім: құқық (құқықтану) бейіні бойынша рұқсат етіледі. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау жəне əлеуметтік даму министрлігі Медициналық жəне фармацев тикалық қызметті бақылау комитетінің «Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті» республикалық мемлекеттік мекемесі, Шымкент қаласы, Төреқұлов көшесі, 712-үй, анықтама телефондары: 8(7252) 41-30-97, 41-32-87, электронды мекенжайы: p.kkmfdyuko@ mzsr.gov.kz, «Б» корпусындағы бос мемлекеттiк əкiмшiлiк лауазымға орналасуға конкурс жариялайды: 1. Медициналық қызметті бақылау бөлімінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: медициналық қызмет көрсету саласындағы, сондай-ақ сот-медициналық, сотпсихиатриялық жəне сот-наркологиялық сараптамаларды жүргізуді мемлекеттік бақылау жөніндегі саясатты іске асыру. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес əкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қозғау. Денсаулық сақтау саласындағы нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуге қатысу. Салалық бағдарламаларды іске асыруға мониторинг жүргізу жөніндегі іс-шараларды, емделушінің құқығы мəселелері бойынша халықтың арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізуді ұйымдастыру. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша қоғамдық бірлестіктермен өзара ісқимылды жүзеге асыру. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарлар, конференциялар, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары медициналық білім. 2. Бас маман-заңгер консультант, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: сотта, сондай-ақ басқа да ұйымдарда департамент қызметiнiң құқықтық мəселелерiн қарау кезiнде белгiленген тəртiппен департаменттің мүдделерiн бiлдiру. Департаментте Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiне мониторинг жүргiзудi тұрақты негiзде үйлестiру. Департаментте Қазақстан Республикасының заңнамасын насихаттау, жалпыға бiрдей құқықтық оқытуды ұйымдастыру жөнiндегi жыл сайынғы iс-шараларды əзiрлеу жəне iске асыру. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайда Департаменттің құзыретiне жататын құқықтық мəселелер бойынша Департаменттің атынан түсiнiктеме дайындау. Департаментке келiп түсетiн Қазақстан Республикасының нормативтiк-құқықтық актілерiнiң жүйелендiрiлген есебiн жəне олардың сақталуын ұйымдастыру. Тиісті сот талқылауына əкеп соқтырған негізгі себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында департаменттің қатысуымен даулар бойынша талап арыз жұмысының, сот тəжірибесінің жай-күйін талдау жəне оларды жою мен кінəлі лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізу. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда департаменттің пайдасына қабылданбаған сот актісіне шағымдану жөніндегі шараларды уақтылы қабылдайды, сондай-ақ заңнамада белгіленген тəртіппен прокуратура органдарына қадағалау тəртібінде наразылық білдіру туралы өтініштермен жүгіну. Заңды күшіне енген сот актілерін орындау жөніндегі шараларды қабылдауды қамтамасыз ету. Құзыреті шегінде жеке жəне заңды тұлғалардың өтініштерін қарау. Жетекшілік ететін мəселелер бойынша семинарларды, конференцияларды, алқа мəжілістерін өткізуге қатысу. Қазақстан Республикасының заңнамаларына сəйкес өзге де міндеттерді орындау. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: заңтану саласында білім жоғары (заң). Тəжірибелік жұмыс өтілі болған кезде орта білімнен кейінгі заң біліміне рұқсат беріледі. Жоғары білімі болған жағдайда тəжірибелік жұмыс өтіліне талаптар ұсынылмайды. Орта білімі болған жағдайда мемлекеттік қызмет өтілі кем дегенде бір жыл немесе заң саласында кем дегенде екі жыл жұмыс өтілі болуы керек. Компьютерде Microsoft Office, бағдарламалық пакетімен, құжат айналымының электрондық жүйелерімен, Outlook Express, Internet Explorer бағдарламаларымен жұмыс істей білу. ХІІ. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті, 010000, Астана қаласы, Кенесары көшесі, 36 үй, телефон: 8 (7172) 55-59-45, электронды мекенжайы: priemnaya.kvkn@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау жəне қадағалау комитеті Құқықтық қамтамасыз ету басқармасының басшысы, C-3 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысын жалпы басқару, құзыреті шегінде заңнамалардың орындалуын қамтамасыз ету, комитет басшыларына қол қоюға берілетін нормативтік-құқықтық құжаттардың заңнамаларға сəйкестігін қарау, комитеттің нормативтік-құқықтық актілерінің жүйелі есеп жұмыстарын жүзеге асыру жəне ұйымдастыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: құқық (заңгер) мамандығы бойынша жоғары білім. Кəсіби біліктілігі: «Б» корпусының мемлекеттік əкімшілік лауазымдарына орналасуға тестілеу бағдарламасына сəйкес Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін жəне осы санаттың, нақты лауазымның мамандығына сəйкес келетін салада қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік-құқықтық актілерін білу. Практикалық тəжірибесі: 1) Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының 2014 жылғы 11 желтоқсандағы № 58 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусы мемлекеттік əкімшілік лауазымдарының санаттарына үлгілік біліктілік талаптарына сəйкес; 2) Жұмыс тəжірибесі 3 жылдан астам мемлекеттік қызметте; 3) Word, Excel, E-mail, Internet бағдарламаларымен компьютерде жұмыс істей білу. ХІІІ. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Су ресурстары комитеті, индексі 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі 8, «Министрліктер үйі» əкімшілік ғимаратының 1-корпусы, анықтама телефоны: (8-717-2) 74-98-62, электронды мекенжайы: bisinbaeva.r@minagri.gov.kz, «Б» корпусындағы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Ұйымдастыру-құқықтық жəне кадр жұмысы басқармасының басшысы, С-3 санаты, 1 бірлік, орналасқан жері Астана қаласы. Функционалды міндеттері: басқарманың жұмысына тікелей басшылықты ұйымдастыру жəне жүзеге асыру жəне басқармаға жүктелген міндеттерді орындауға жеке жауапкершілікті атқару; комитеттің мемлекеттік қызмет, құқықтық жəне кадрлық саясатты іске асыру туралы Қазақстан Республикасының заңнамаларының орындалуы бойынша жұмысты үйлестіру; комитеттің қызметінде заңдылықты сақтауды қамтамасыз ету; мемлекеттік органдармен заңнаманы пайдалану тəжірибесін жалпылау; комитетте құқықтық жаппай оқу сабақтарын ұйымдастыру, Қазақстан Республикасының заңнамаларына талқылау жəне насихаттау жұмыстарын жүргізу; құқықтық жəне нормативтік-құқықтық актілердің, шарттардың, іс жүргізу құжаттарының жобаларын, сондай-ақ басқа да заңдық сипаттағы құжаттарды əзірлеуге қатысу; кадрлық мəселелер бойынша конкурстық, аттестаттау, тəртіптік жəне басқа да комиссиялардың қызметін ұйымдастыру жəне қамтамасыз ету; мемлекеттік органда еңбек заңнамаларын жəне мемлекеттік қызмет туралы заңнамалардың орындалуын қамтамасыз ету, еңбек шарты мен режімін, сондай-ақ мемлекеттік қызметті өтумен байланысты шектеуліктерді сақтауды қамтамасыз ету; персоналды басқару қызметінің жұмысын үйлестіру жəне басқармаға жүктелген міндеттерді орындауда жеке жауапкершілікті атқару; комитеттің іс жүргізу жəне мұрағат жұмыстарын, ұйымдастыру жұмыстарын жүргізуді бақылау; комитеттің жəне министрліктің аппараттық мəжілістерінің хаттамаларын жүргізуге жəне орындалуы бойынша мəліметті жинақтауға бақылау жасау; министрліктің регламентін қадағалауды бақылау; комитетті материалдық-техникалық

15

жабдықтауды қамтамасыз ету; комитеттің тұрғын үй комиссиясы жəне сенім телефоны, азаматтарды қабылдау мəселелері; Қазақстан Республикасы заңнамаларымен белгіленген басқада өкілеттіктерді жүзеге асыру. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары кəсіби білім. Қазақстан Республикасы заңнамаларын білуге тестілеу бағдарламасына сəйкес нормативтік-құқықтық актілерді білуі. Сəйкес функционалды міндеттері саласында жəне ҚР Су кодексін жəне су шаруашылығы саласында басқада нормативтік-құқықтық актілерді білуі. «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мүмкіндігінше іс жүргізу, персоналды басқару саласында жұмыс тəжірибесінің жəне нормативтік-құқықтық актілерді əзірлеуде жұмыс дағдысының болуы. XIV. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің «Павлодар облысы бойынша департаменті» РММ, 140007, Павлодар қаласы, Сəтбаев көшесі, 136-үй, 401-кабинет, тел/факс: 8 (718) 2618043, 2654164, электронды мекенжайы: pvl-nadzor@mail.ru, «Б» корпусындағы бос əкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға конкурс жариялайды: 1. Қазақстан Республикасы Инвестициялар жəне даму министрлігі Техникалық реттеу жəне метрология комитетінің Павлодар облысы бойынша департаментінің бас маманы, С-О-5 санаты, 1 бірлік. Функционалды міндеттері: өнімді өткізу сатысында оған қатысты техникалық реттеу жəне өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы техникалық регламенттермен белгіленген талаптардың сақталуына мемлекеттік бақылауды белгіленген тəртіппен жүзеге асыру. Департаменттің есептік деректерін жинақтауды жəне талдауды жүзеге асыру (апталық, ай сайын, тоқсан сайын, бір жылға). Жоспарлы жəне жоспардан тыс мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру. Аталған санаттағы лауазымдар бойынша функционалды міндеттерді орындау үшін қажетті басқа да міндетті білімдер. Конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: жоғары білім: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе білім беру (қазақ тілі жəне əдебиеті) немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Ортадан кейінгі білімі барларға рұқсат етіледі: əлеуметтік ғылымдар, экономика жəне бизнес немесе құқық немесе техникалық ғылымдар жəне технология. Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Президенті туралы», «Қазақстан Республикасының Парламенті жəне оның депутаттарының мəртебесі туралы», «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы», «Əкімшілік рəсімдер туралы», «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сəйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын, «Қазақстан-2050»: Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағытын білуі. Мемлекеттік тілді білу. Конкурсқа қатысу үшін қажетті құжаттар: 1) нысанға сəйкес өтініш; 2) 3х4 үлгідегі суретпен нысанға сəйкес толтырылған сауалнама; 3) бiлiмi туралы құжаттардың нотариалды куəландырылған көшiрмелерi; 4) еңбек қызметін растайтын құжаттың нотариалды куəландырылған көшiрмесi; 5) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығымен бекітілген (Қазақстан Республикасының Нормативтік-құқықтық актілердің тізілімінде 2010 жылы 21 желтоқсанда № 6697 болып тіркелген) нысандағы денсаулығы туралы анықтама; 6) Қазақстан Республикасы азаматының жеке куəлігінің көшірмесі; 7) құжаттарды тапсыру сəтінде уəкілетті органмен белгіленген шекті мəннен төмен емес нəтижемен тестілеуден өткені туралы қолданыстағы сертификат (немесе куəландырылған нотариалдық көшiрмесi). Егер азамат еңбек қызметін жүзеге асырмаған жəне конкурс жарияланған бос лауазым бойынша жұмыс өтілі талап етілмейтін жағдайларда 4) тармақшада көрсетілген құжатты ұсыну талап етілмейді. Құжаттардың толық емес пакетін ұсыну конкурс комиссиясының оларды қараудан бас тартуы үшін негіз болып табылады. Мемлекеттік қызметшілермен тапсырылатын 3) жəне 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды олар жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) куəландыра алады. Азаматтар бiлiмiне, жұмыс тəжiрибесiне, кəсiби шеберлiгiне жəне беделіне қатысты (бiлiктiлiгiн арттыру, ғылыми дəрежелер мен атақтар берiлуi туралы құжаттардың көшiрмелерi, мiнездемелер, ұсынымдар, ғылыми жарияланымдар жəне өзге де олардың кəсіби қызметін, біліктілігін сипаттайтын мəліметтер) қосымша ақпараттарды бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжат тігілетін мұқабада орналастырылған құжаттарды қолма-қол тəртіпте немесе пошта арқылы құжаттарды қабылдау мерзiмiнде бере алады. Азаматтар жоғарыда аталған құжаттарды хабарламада көрсетілген электронды почта мекенжайына электронды түрде бере алады. Конкурсқа қатысу үшін жоғарыда көрсетілген құжаттарды электронды пошта арқылы берген азаматтар құжаттардың түпнұсқасын əңгімелесу басталғанға дейін бір жұмыс күн бұрын кешіктірілмей береді. Жоғарыда аталған құжаттардың түпнұсқасы берілмеген жағдайда тұлға əңгімелесуден өтуге жіберілмейді. Құжаттарды қабылдау мерзiмi конкурс өткiзу туралы хабарландыру соңғы жарияланған күнінен бастап 10 жұмыс күннің ішінде, көрсетілген мекенжай бойынша тиісті мемлекеттік органдарға тапсырылуы тиіс. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Астана, Алматы, Атырау, Көкшетау, Павлодар, Тараз, Өскемен, Орал, Петропавл, Қостанай, Қызылорда, Қарағанды, Талдықорған, Ақтөбе, Ақтау жəне Шымкент қалаларындағы аймақтық тестілеу орталықтарында белгіленген тəртіппен өтеді. Конкурс комиссиясы жұмысының ашықтығы мен объективтілігін қамтамасыз ету үшін оның отырысына байқаушыларды қатыстыруға жол беріледі. Конкурс комиссиясының отырысына байқаушылар ретінде Қазақстан Республикасы Парламентінің жəне барлық деңгейдегі мəслихат депутаттарының, Қазақстан Республикасы заңнамасында белгіленген тəртіпте аккредиттелген бұқаралық ақпарат құралдарының, басқа мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің (үкіметтік емес ұйымдардың), коммерциялық ұйымдардың жəне саяси партиялардың өкілдері, уəкілетті органның қызметкерлері қатыса алады. Байқаушы ретінде конкурс комиссиясының отырысына қатысу үшін тұлғалар əңгімелесу басталуына 1 жұмыс күні қалғанға дейін кешіктірмей персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) тіркеледі. Тіркелу үшін тұлғалар персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) жеке басын куəландыратын құжаттың көшірмесін, ұйымдарға тиесілілігін растайтын құжаттардың түпнұсқасын немесе көшірмелерін ұсынады. Мемлекеттiк органның басшысының (жауапты хатшысының) келісімі бойынша конкурс комиссиясының отырысына сарапшылардың қатыстырылуына жол беріледі. Сарапшы ретінде конкурс жариялаған мемлекеттік органның қызметкері болып табылмайтын, бос лауазымның функционалды бағыттарына сəйкес салаларда жұмыс тəжірибесі бар тұлғалар, сондай-ақ персоналды іріктеу жəне жоғарылату бойынша мамандар, басқа мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметшілері, Қазақстан Республикасының Парламент жəне мəслихат депутаттары қатыса алады. «Б» корпусындағы бос мемлекеттік əкімшілік лауазымдарға орналасуға үміткерлерге арналған тестілеу бағдарламасы: С-3, С-О-2, С-О-3 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Нормативтікқұқықтық актілер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi. С-4, С-5, С-О-4, C-O-5, С-О-6 cанаттары үшін: мемлекеттік тілді білуге тест (20 тапсырма); логикалық тест (10 тапсырма); Қазақстан Республикасының заңнамасын білуге арналған тестке Қазақстан Республикасының Конституциясын (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңын, «Мемлекеттік қызмет туралы» (15 сұрақ), «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (15 сұрақ), «Əкімшілік рəсімдер туралы» (15 сұрақ), «Жеке жəне заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тəртiбi туралы» (15 сұрақ), «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» (15 сұрақ), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару жəне өзін-өзі басқару туралы» (15 сұрақ) Қазақстан Республикасының заңдарын бiлуге арналған тест сұрақтары кiредi; Азаматтар конкурсқа қатысу шығындарын (əңгімелесу өтетiн жерге келу жəне қайту, тұратын жер жалдау, байланыс қызметiнiң барлық түрлерiн пайдалану) өздерiнiң жеке қаражаттары есебiнен жүргiзедi. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері жəне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің сайты: www.anticorruption.gov.kz


16

www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

Талапкерлерге Тїркия гранты берілді 2015-2016 жаңа оқу жылына Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне Түркия Республикасы тарапынан Қазақстан азаматтары үшін 500 оқу гранттары бөлінді. Бөлінген орындарға ҚР бойынша ҰБТ мен кешенді тестке қатысып, жоғары ұпай жинап, Қазақстан грантына түсе алмаған • 2 – «Алтын белгі» иегерлеріне; • 12 – Қазақ-түрік лицейін бітірушілеріне; • 13 – Халықаралық жəне республикалық пəндік олимпиада жүлдегерлеріне; • 1 – Əлем, Азия, республика деңгейлерінде жүлдегер атанған спорт саңлақтарына; • 10 – Тұл жетім жəне мүгедек талапкерлерге орын берілді. Осы арнайы бөлінген орындардан қалған гранттық орындар конкурсқа құжат тапсырған талапкерлер арасында өткізілді. Конкурсқа Қазақстанның 14 облысынан 1650 талапкерден өтініштер қабылданды. Конкурс министрліктің жүйесімен бейіндік пəніне сəйкес таңдаған 4 мамандық бойынша жүргізілді. Сондай-ақ, республикалық «Ясауи» пəндік олимпиадасының 10 жеңімпазы, республикалық пəндік олимпиадасының 7 жеңімпазы, республикалық «Ақберен» байқауының 6 жеңімпазы оқуға қабылданды. Сонымен қатар, жоғары білімнен кейінгі білім беру бағдарламасы бойынша докторантураға 37 орын, Түркия Республикасының жоғары оқу орындарына түсуші білімгерлерге 14 орын берілді. Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіндегі мамандықтарға қатысты Түркия гранты негізінде қабылданған талапкерлердің тізімі: № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1

Тегі, аты Жалпы 5B010100 – Мектепке дейінгі оқыту жəне тəрбиелеу Канатбаева Жансулу 89 Əбдіхалықов Данияр 88 Амангельді Айдана 87 Набиева Нулуфар 87 Абдубекова Гулжайнар 86 Жамалбек Перизат 86 Латибова Саида 85 Бахтыбек Гүлжазира 85 Хамраева Динара 85 Насрулла Меруерт 85 Əбдіхалық Ақерке 85 Елтай Сымбат 84 Халметова Гулжомол 84 Тұрсынбаева Сағыныш 84 Байсынов Арман 84 Избасарова Айгерим 84 Əбдреимова Гүлбақыт 84 Тəжібай Айман 84 Исмаилова Нулифар 84 5B010200 – Бастауышта оқыту педагогикасы мен əдістемесі Есполатова Динара 90 Муталипова Райхоной 90 Ташметова Дилафруз 90 Асыл Дамира 89 Орынбай Аяулым 89 Əбдіғапбар Индира 89 Бейбіт Жұлдыз 88 Қаратай Айдана 88 Сұлтанова Жансая 87 Арапбай Аяулым 87 Зейлан Айганым 87 Балқын Айдана 86 Сейсекова Алия 86 Ердалы Əлия 86 Эрметова Рабия 86 Жеңісова Назерке 86 Дадабаева Назима 86 Кəрімова Ұлжан 86 Қалжан Ұлмира 86 Бижан Алтынай 86 5B010300 – Педагогика жəне психология Хантөреева Балжан 95 Ергешова Лобар 90 Жұмабай Уалихан 90 Ыдырыс Аружан 90 Сапарқұл Аружан 90 Жүнісова Ақбота 90 Хүсідін Мəдина 90 Имаш Аяжан 90 Ережеп Абылайхан 90 Ермек Назгүл 90 Керімханқызы Аида 90 Давлетов Нурбек 90 Төлебай Шыңғыс 89 Орынбасарова Арай 89 Жақсылық Мөлдір 89 Хабубуллаева Айнұр 89 Нурмахашев Сафармухтор 89 Əбу Əсел 88 Жеңіс Еңлік 88 Молдияр Алмат 88 5B010400 – Бастапқы əскери дайындық Зейдин Мадияр 91 Абдулла Руслан 89 Тайшібек Ақниет 87 Тінейбай Ержан 85 5B010600 – Музыкалық білім Божбанбай Жанат 95 Əлі Ақерке 92 Ержанқызы Маржан 88 Асанбай Арайлым 87 5B010700 – Бейнелеу өнері жəне сызу Исмаилова Нодира 88 Асылхан Фариза 86 Ахметжан Гүлдана 85 Санақ Досбол 85 5B010800 – Денешынықтыру жəне спорт Смаилова Феруза 99 Шукірбек Нұрбек 92 Жұман Гүлбану 92 Үсенов Бостан 91 Сəрсек Ерболат 91 5B011200 – Химия Иргашева Шохзада 93 Қыдырбай Жансая 88 Арғын Ақжарқын 87 Оңласын Айгүл 87 Қуатова Ақерке 84 Асан Əсел 83 Шəймерден Жанна 83 Тəшенова Айгерім 83 Асан Таңшолпан 83 Қонысбек Гүлназ 82 Байтуре Ақнұр 81 Бухарбаева Макпал 81 Рəтбек Ырыстан 81 Асқар Маржан 80 5B011900 – Шетел тілі: екі шетел тілі Нұрдазым Айман 95 Əлімбек Ұлжалғас 94 Нурматова Дилноза 90 Тасмуратова Дилбар 89 Куттубаева Айгерим 88 Рахимова Алина 87 Абдушамаева Таңшолпан 86 Рысбек Сымбат 86 Сапарова Бахтыгул 85 Абдраим Айана 85 5B020300 – Тарих Иманалиева Дана 80

2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 1 2 3 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2

Бексұлтан Айжамал 77 Оразбеков Ерасыл 77 Төребек Алтынбек 76 Арысбек Гүлнұр 75 Сабырхан Ақтілек 73 Бақыт Сəкен 72 Тінейбай Тұрсұлтан 67 Өтебеков Серік 66 Мадияр Жамал 66 5B020500 – Филология: қазақ тілі Байболатова Нұрсұлу 85 Аймақ Ұлбала 85 Досыбай Ұлданай 80 Мақтабай Арайлым 79 Асылхан Динара 78 Серібек Назира 78 Слан Күлайна 78 Сейілбек Ынтымақ 78 Аметова Надира 77 Есенқараева Жанар 77 5B020600 – Дінтану Мирхалдаров Мирсултон 78 Бабахан Мұхтар 72 Шерехан Жансая 62 Шаригатулла Əкежан 62 Сарман Мақсат 60 Əшімхан Бекарыс 59 5B020700 – Аударма ісі Дуйсебаева Асем 93 Есіркеп Айдана 88 Үсіпхан Ақерке 85 Шамшидин Назерке 85 Рүстем Тоғжан 82 Серікбай Əйгерім 82 Бабырова Фариза 82 Ануарбекова Арайлым 80 Кенесов Еркин 80 Алым Айханым 80 Есіркеп Диляфруз 80 Баян Ақбота 78 Жақсыбай Ақбота 77 Төребек Ақбота 77 Үкібай Салтанат 77 5B021000 – Шетел филологиясы: ағылшын тілі Досметова Феруза 94 Əлжан Балнұр 92 Шермаханова Гулмира 84 Баситова Иродахан 83 Ғапбар Мақпал 83 Əбдікəрім Таңшолпан 83 Пердеш Диана 83 Ешмұрат Гүлжауһар 83 Қуанышова Сымбат 82 Дуйсеева Назерке 82 Беркінбай Салтанат 82 Шəрібай Лаззат 80 Юлдашева Шахло 80 Абдувоситова Муборак 80 Дунганбаева Айдана 80 Джаббарханова Кизлархон 80 5B021014 – Шетел филологиясы: түрік тілі Сеил Леила 87 Мауленова Лаура 84 Асанова Замира 83 Кəдір Гүлнара 83 Тасбауова Айдана 82 Жиенбай Айзере 80 Дубек Алтынай 79 Қаршыға Мадина 79 Тəжібай Əсел 77 Неметова Элнара 77 5B021100 – Теология Қыдырбай Бағдаулет 88 Нұртіллə Бекарыс 76 Багдəулет Қуаныш 75 Уалихан Шохан 70 Аллаберген Нұрсұлтан 67 Серік Аружан 63 Дихан Жалғасбек 62 Рысметова Шахиста 57 Ондасын Нурсултан 53 Сейдуəлі Айдана 53 Мейрханов Бағдат 52 5B040300 – Вокалдық өнер Ермахан Мəдина 83 Тілеуниязов Айдархан 71 Мырзагалиев Арман 71 5B040400 – Дəстүрлі музыка өнері Тұрғанбек Заңғар 90 Тлеумұрат Мейржан 85 Қалыбай Алина 84 5B040700 – Актерлік өнер Аманкелдиева Жалғас 96 Нышанбек Орынбек 94 Шалаев Мейрхан 86 Өтеп Алуа 85 5B040900 – Хореография Байғараева Айсұлу 85 Қожабай Фарида 84 Абенова Мафтуна 83 Қалдар Аида 82 5B041700 – Сəн өнері Əбдінабі Салтанат 90 Əбдірасіл Айдана 87 Абилхасимова Несібелі 83 5B042100 – Дизайн Аширметова Зебинсо 93 Тұрдыбай Гүлжайна 92 Сабирова Дилноза 90 Мұсаханова Гүлжайна 88 Юлдашева Гузал 86 Бекмаш Жасұлан 86 Өтепбаева Гүлжаз 85 Ерметова Мавлуда 82 Ташкенбаев Даниёр 82 Амангелді Ақбаян 82 5B050400 – Журналистика Амандық Гүлсім 95 Саруар Гүлжан 95

3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2

Ахмет Ажар 94 Əбдилхайқызы Баян 94 Арыстанбек Ғаинижамал 93 Толқинова Рабия-Бану 89 Исмайлова Жібек 89 Абдуганиев Абдувалибек 89 Жақып Айкен 89 Камал Нұрмахан 89 Əбілхайыр Бектөре 89 5B050700 – Менеджмент Мүсілім Ақмаржан 84 Төлен Сабит 82 Санақ Руслан 80 Уалихан Мұқағали 80 Манабаева Алима 78 Ташбаев Сардор 74 Əбубəкір Жанат 74 Молыбаева Қалдыкул 73 Еділов Əбілқайыр 73 Раметова Шахсанам 73 5B050900 – Қаржы Асанбай Айдос 90 Молла-Хасан-оглы Роксана 90 Серікбай Ернар 88 Əбдішүкір Гаухар 87 Сансызбай Гулдана 81 Сəтенхан Əсел 80 Абдумажитов Абдулхамит 75 Амангелді Іңкəр 73 Əшірхан Қожа-Ахмет 72 Саидов Атабек 70 5B060100 – Математика Турсунбаев Абылай 83 Туркестанова Уғилжан 82 Абдуалиева Асель 80 Рахымберді Айдана 77 Байзақова Ұлдана 76 Куанышбек Айдана 73 Султанбаева Дилхумор 73 Құдияр Абылай 70 Өмірбек Сабина 68 Ертай Бибінұр 67 5B060200 – Информатика Нұржанбай Шыңғыс 81 Жаңабала Бекжан 74 Ділдəбек Ұлдана 73 Берікбай Фатима 72 Тəңірбергенов Ақарыс 71 Балтабаев Бахтиер 70 Көпжасар Анар 68 Абдуллаева Махбуба 67 Абдықалық Еркебұлан 67 5B060400 – Физика Слайхан Мерей 81 Махсұт Арайлым 80 Сəден Ақмаржан 78 Раимжанова Шохиста 78 Атакулова Гульбахор 77 Құрманғазы Алтынай 76 Сайлаубай Нурлы 74 Садикова Диера 74 Тоқшылық Нұрхан 73 Қуатбек Еңсұлу 72 5B060700 – Биология Ақбердиева Фариза 91 Үсенəлі Зарина 91 Ахмет Рашида 90 Өмірбек Азамат 90 Сариев Нурбол 90 Есенбаева Нуржамал 90 Дусманов Шынгыс 90 Бұрхан Маржан 90 Зауірбекова Аяулым 90 Əбдіқали Гулжан 90 Ыдырыс Бауыржан 89 Абдалимова Шахло 89 Садықова Мөлдір 89 Амире Балжан 89 Есентаева Динара 89 Тастан Нұрсұлу 89 Орынбек Бекарыс 89 Аманжолова Гүлім 88 Шахметова Айгерим 88 Тохтамұрат Нургул 88 5B060800 – Экология Нақыпбек Əділбек 91 Зұлпұхар Зарина 90 Құрбанова Арайлым 89 Жұмаш Гүлжайна 89 Сейдуллаев Үсен 89 Баймуратова Мөлдир 88 Сеңгірбай Бауыржан 88 Курганбеков Нургелди 88 Өтебаева Аян 88 Алайдаров Мусирманкул 88 Фахратов Мамед 88 Ережепбай Балнур 87 Кулеметова Перизат 87 Срымов Ержігіт 87 Шабдан Ұлжалғас 87 Қонарбай Толғанай 87 Жылқыбай Ақерке 87 Адырбек Мұхамед 87 Абдугаппаров Сабиржан 87 Жанзақов Олжас 87 Орманбек Жасұлан 87 Батан Тұран 87 5B070200 – Автоматтандыру жəне басқару Кете Тажигуль 85 Сəрсенбек Нұрислам 84 Серікбай Есболат 83 Султанов Абдулазиз 82 Сатыбалды Олжас 81 Ақылбай Ұлан 81 Есенбай Бекзат 80 Аманқұл Дархан 80 Бекмырза Аспандияр 79 Мұсабек Əлия 79 5B070300 – Ақпараттық жүйелер Бекберген Ерсұлтан 87 Калдаров Шолпаната 87

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

Ахметов Али 84 Əліхан Таңшолпан 82 Айнамқұл Медет 81 Сапаров Даулеткерей 79 Салимбаев Мейрлан 79 Болсынбек Ақерке 78 Əмит Асылжан 78 Канатбеков Чынгыз 78 Əлиасқар Болат 77 Əліпбай Жанар 76 Кадылов Темирлан 75 Құрал Гүлсінай 75 Рүстем Арайлы 74 5B071800 – Электр энергетикасы Халықбек Серік 87 Байбағысова Жанерке 83 Дəрібек Бекарыс 82 Сайлау Нурбек 81 Ушкемпирова Дана 79 Жаксибаев Султанбек 78 Бөрібек Шерхан 78 Айтбай Ермек 78 Ратбеков Нұрмуханбет 78 Əбен Абдулла 76 5B090200 – Туризм Тілеулі Азамат 87 Сəбит Əсел 84 Өтеген Айгерім 82 Төрехан Ақерке 81 Құдайберген Баянсұлу 80 Қаныбек Əли 77 Исабай Еркебұлан 76 Сəмідін Гулжайна 76 Бегімбетов Бекасыл 75 Əмірбек Жібек 74 5B130100 – Жалпы медицина Үсенова Дана 98 Құтыбекова Гүлназ 96 Жанабек Айдана 96 Нурбай Рустем 96 Кеңес Ақжарқын 95 Жанəділ Еңлік 95 Шырынбек Нұрқанат 95 Бугибаев Азизбек 95 Онгарбаева Гульнар 95 Маденбаев Қанат 95 Буркитбай Данагуль 94 Қамбар Бексултан 94 Іскендір Алтынай 94 Сабитова Акмарал 94 Əділбай Еркінбай 94 Тұрсынбай Ұлдана 94 Төребай Гүлнəз 93 Базыхан Мерей 93 Тұрғынбек Əсем 93 Оспанова Ақерке 93 Ахмет Асылзат 93 Дүкенбай Жұмабай 92 Нұрəлі Əділет 92 Улжаев Бегзад 92 Нұртанова Айгерім 92 Қадырбек Ринатжан 92 Казахбаев Элзат 92 Беркінбай Аман 91 Əбілқасым Ақсəуле 91 Аманова Меруерт 91 Əлімқұл Нұрисламбек 91 Кусепова Раушан 91 Сұннатова Бибігүл 91 Абдуллаева Гулзада 91 Орынбек Дінмұхаммед 91 Ирисбекова Дилмира 91 Марқабаева Айғаным 91 Шаймерден Дəуір 91 Абилова Нуржамила 91 Батыр Рысбек 91 5B130200 – Стоматология Доскавулова Гульнур 99 Ажибеков Нурлыбек 97 Нұрмаханбетов Мадияр 96 Айхинбаева Жібек 96 Тазабек Динара 94 Асанов Серік 94 Турысбекова Қарлығаш 92 Нұрмақан Бұрқан 92 Ағабек Жанболат 91 Нариман Ақбота 91 Дабылова Дана 91 Тастемір Талғат 91 Ешанхан Бибіхан 91 Ермахан Тұрар 91 Сəрсенбай Лаура 91 Айткулова Хуршида 91 Адильбекова Дураш 91 Сүйінова Мадина 91

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне Түркия Республикасының гранты негізінде докторантура (PhD) бағдарламасы бойынша қабылданған Қазақстан азаматтарының тізімі: 6D010300 – Педагогика жəне психология № 1 2 3

Аты-жөні Боранбаева Актолкын Раисбековна Тасова Асел Баймурзаевна Кабекеева Кымбат Калиевна

жалпы балы 159 159 157

6D011400 – Тарих № 1

Аты-жөні Сатов Ергали Жангалиевич

жалпы балы 153

6D011700 – Қазақ тілі мен əдебиеті № Аты-жөні

жалпы балы

1

Есенбаева Асель Мейрамбековна Кожахметова Гулим Бакберовна

2

6D030100 – Құқықтану

№ 1

Аты-жөні

Джолдасбаев Орынбасар Капарович

№ 1

151 150

жалпы балы 153

6D050600 – Экономика Аты-жөні

жалпы балы 176

Кожамбеков Жамбыл Рысбекович

№ 1 2

6D050700 – Менеджмент Аты-жөні

жалпы балы 162 160

Избасова Нургуль Борановна Нахипбекова Сымбат Абдраимкызы

6D110100 – Медицина

№ Аты-жөні 1 2

Абуова Жанара Жумабаевна Нарходжаев Нургали Сайлауович Жайназарова Гулмариям Кунтуаркызы

3

жалпы балы 154 152 150

6D110200 – Қоғамдық денсаулық сақтау (ҚДС)

№ 1

Аты-жөні

Утепов Дархан Пархатович

жалпы балы 150

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне Түркия ның білім гранты негізінде докто рантура (PhD), магистратура бағдарламасы бойынша қабылданған Түркия Республикасы азаматтарының тізімі: Докторантура бойынша: 6D010300 – Педагогика жəне психология № 1 № 1 2 3

№ 1 № 1 2

№ 1

Аты-жөні

Туна Салих

жалпы балы 151

Аты-жөні

жалпы балы 153 151 150

Ас Хакан Гумуш Насух Аксой Мехмет Огузхан

6D011700 – Қазақ тілі мен əдебиеті мамандығы Аты-жөні

жалпы балы 154

Каваклы Мехмет

6D050600 – Экономика

жалпы балы 170 151

Четин Самет Сайын Эндер

6D050700 – Менеджмент

жалпы балы 173

Магистратура бойынша: № 1 2 3

6М020300 – Тарих Аты-жөні

Делигез Дилер Өзтурк Неждет Өзтурк Хами

6М021200 – Түркітану

№ 1 2 3 4 № 1 2

Аты-жөні

Каябашы Гулфер-Фейза Чатаклы Абдуллах Гегебакан Абдил Атикол Бурхан Умур

6М050600 – Экономика Аты-жөні

Абиш Гекхан Атеш Фарук

6М060100 – Математика

№ 1 2

Аты-жөні

Явуз Абдуррахман Караташ Мустафа

жалпы балы 152 151 150 жалпы балы 150 150 150 150 жалпы балы 160 150 жалпы балы 155 155

6М110100 – Медицина Аты-жөні

жалпы балы 168

Ес Ляззат

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне Түркия Республикасының гранты негізінде докторантура (PhD) жəне магистратура бағдарламасы бойынша қабылданған Түркі дүниесі мен қауымдастықтардан келген талапкерлердің тізімі: Докторантура бойынша: 6D030100 – Құқықтану № 1

Аты-жөні

жалпы балы 150

Турсын Ардақ

Магистратура бойынша: 6М010300 – Педагогика жəне психология № 1 № 1

№ 1 № 1

№ 1

1

№ 1 № 1

Аты-жөні

Шен Булент

1

6D011400 – Тарих

Аты-жөні

Аты-жөні

Оморбек Кымбатгуль

6М011300 – Биология Аты-жөні

Мухитдинова Саодат Зохидовна

6М020600 – Дінтану Аты-жөні

Жомарт Дорбетхан

жалпы балы 173 жалпы балы 187

жалпы балы 190

6М021000 – Шетел филологиясы Аты-жөні

Уразбаева Айгуль Куанышбековна

6М030100 – Құқықтану Аты-жөні

Гараев Сахыгулы

6М050600 – Экономика Аты-жөні

Алиев Кямран Дилшод-огли

жалпы балы 172

жалпы балы 178 жалпы балы 188

6М051000 – Мемлекеттік жəне жергілікті басқару Аты-жөні

Клычов Ойбек Рашидович

6М060400 – Физика Аты-жөні

Гусеинова Диана

жалпы балы 171 жалпы балы 179

Түркия Республикасындағы жоғары оқу орындарына докторантура бағдарламасы бойынша қабылданған қазақстандық азаматтардың тізімі: Ақпараттық басқару жүйелері саласы бойынша: 1.Баймурзаев Боранбек Оралбекович Бухгалтерлік есеп жəне қаржы саласы бойынша: 1.Сыздықова Азиза Оралбайқызы 2. Султанханова Гүлнұр Турехановна Психологиялық кеңес жəне жетекшілік саласы бойынша: 1.Мырзахметов Султанбай Спорт менеджменті саласы бойынша: 1.Ермаханов Бағлан Өмірзақұлы Білімді басқару жəне бағалау саласы бойынша: 1.Рахымжанов Алпамыс Орынтаевич Маркетинг саласы бойынша: 1.Құндыз Мырзабекқызы Экология саласы бойынша: 1.Ахметов Нұрлан Абдурахманович Биотехнология саласы бойынша: 1.Джуманова Гулжазира Қайратовна Түркия Республикасының жоғары оқу орындарында тағылымдамадан өтетін қазақстандық азаматтардың тізімі: Медицина саласы бойынша: 1.Ахаев Қуатбек Сейдиллаевич 2.Серикбаева Шынар Картабаевна 3.Саметов Улугбек Исмаилович 4.Садыкова Шахноза Шухратовна 5.Таиров Вахид Рахмитдинович

ЖОҒАРЫ КӨРСЕТКІШКЕ ИЕ БОЛЫП, ТҮРКИЯ ГРАНТЫН ЖЕҢІП АЛҒАН ҚҰРМЕТТІ ТАЛАПКЕРЛЕР! Сіздерді Еліміздегі тұңғыш ашылған Халықаралық жоғары оқу орны – Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің студенті атануларыңызбен құттықтаймыз! Университет Сіздерге жоғары деңгейде сапалы білім беріп, Халықаралық диплом алуға мүмкіндіктер ұсынады! Жарқын болашаққа қарай басқан қадамдарыңыз нық болсын! Жаңа оқу жылы баршамызды жаңа жетістіктерге, жаңа бастамаларға жетелесін! Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті www.iktu.kz


www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

 Жаңа кітап

Таныс та бейтаныс ел туралы толєаныс «Астана-полиграфия» АҚ баспасынан белгілі журналист, аудармашы Амангелді Жұмабектің аудармасымен ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, академик Ғалым Құдайбергеновтің «Таныс та бейтаныс Монғолия» («Монголия глазами «кочевника»), «Замана белестері» («Знамение времени») атты кітаптары жарық көрді. Бірден басын ашып айтатын мəселе, бұл кітаптарды қазақ оқырмандары жылы қабылдады. Қос аударма да құйылып тұр. Сөз тіркестері мен сөйлем құрылысының жатықтығы сондай, төл туындыға бергісіз, оқырман бір демде қызыға оқып шығады. Осыған қарап, шығарманың орысша түпнұсқасының да осал еместігін танисыз. Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».

Ал автор туралы өз ойын Амангелді Жұмабек былай түйіндейді: «Ақмола облыстық «Коммунизм нұры» («Арқа ажары») газетінде экономика жəне ауыл шаруашылығы бөлімінде ағатілші, бөлім меңгерушісі қызметінде ұзақ жыл жүргенде

облыс аумағында араламаған шаруашылықтар, көрмеген егіс алқаптары жоқ десем асыра айтқандығым емес. Оның үстіне А.И.Бараев атындағы Қазақ астық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты ғалымдарының жыл сайынғы көктемгі тұқым себу мен егін орағына қатысты ұсыныстары мен тұжырымдарын орыс тілінен алып жариялаудың, онда

өткізіліп тұратын республикалық ауқымдағы ғылыми конференциялар жайлы толымды мақалалар жазудың салмағы да мойнымда болатын. Соның нəтижесінде академиктер Эрвин Францевич Госсенмен, Мехлис Қасымұлы Сүлейменовпен, Ғалым Құлжанұлы Құдайбергеновпен тағы да басқа белгілі ғалымдармен жүздесіп, сұхбаттар алған кездерім

де аз болмаған... Көп жылдар өткеннен кейін ойламаған жерден Ғалым Құлжанұлы екеуміздің шығармашылық байланысымыз қайта жалғасты. Бірде ол мені арнайы іздеп келіп, əңгімені төтесінен қойды. «Қысқасы сөздің төркіні мынада. Мен 1982-1988 жылдарда шетелдік іссапарда, Моңғолия Халық Республикасының өсімдік шаруашылығы жəне егіншілік ғылыми-зерттеу институтының ғылыми кеңесшісі ретінде Дарқан қаласында қызмет атқардым. Сонда жүргенде осы елдің тарихы, мəдениеті, табиғаты, салт-дəстүрі, қысқасы көрген-білгендерімнің бəрін жол сапар очеркі ретінде жазып келдім. Соның нəтижесінде орыс тілінде 500 беттік кітапты өз оқырмандарыма ұсындым. Енді Моңғолияны жақын тани түссем деген зиялы қауымның қызығушылығын тудыратын тараулы тақырыптарын қазақ азаматтары да оқысын деген ойға келіп отырмын. Осыған не айтарыңыз бар?», – деді ол сұраулы кескінмен. Біз сол жолы өзара бір тоқтамға келіп тарастық. Міне, сол шығармашылық тандемнің

нəтижесінде «Таныс та бейтаныс Монғолия», «Замана белестері» кітаптары жарыққа шықты...». Сəтті шыққан шығарма туралы жоғарыда айтқан ойымызды түйіндей келіп, мына жайларды атап көрсетуді жөн көрдік. Алғашқы кітап академик Ғалым Құдайбергенов өзі біраз жыл тұрған əрі еңбек еткен Моңғолия туралы жолсапар очеркі түрінде жазылған туынды. Шығарманы жазудағы ұстанған публицистикалық тілі мен философиялық ой-толғаныстары кітаптың жалпы мазмұнымен үйлесімді түрде қабысып, автордың моңғол халқының тарихын, экономикасын, сонымен қатар, күні кешелері дəл со лар дай көшпелі ғұмыр кешкен қазақтармен көп жағдайда ұқ састығы бар тұрмыс-салтын, дəстүрлерін жан-жақты сипаттауға баса мəн берген. Сонымен бірге, автордың, өзгелерге ұқсамас ойтолғамдары, пайымдаулары біздің қас-қағым сəтте сан құбылып, болжап болмас бейнелілігімен талайды таңғалдырып жатқан тұста оқырмандарды да бейжай қалдырмайтыны анық.

«Меніѕ байлыєым – меніѕ отбасым!» Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру шеңберінде Саламатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары ұлттық орталығының ұйымдастыруымен 2015 жылдың 1-7 қыркүйегі аралығында республикамыздың барлық өңірлерінде оқушылардың өмірлік құндылықтары (денсаулық, отбасы, жұмыс, оқу, махаббат жəне, т.б.), саламатты өмір салтын, жауапты қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыруға дағдыландыру мақсатында «Менің байлығым – менің отбасым!» ұранымен «Денсаулық сабақтары» апталығы өткізіледі. Гүлзейнеп СƏДІРҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан».

Мемлекет басшысы Н.Ə.Назарбаев: «Отбасылық құндылықтарды, көпбалалықты насихаттау – бұл біздің мемлекетіміздің ең басты міндеттерінің бірі. Тəуелсіздік жылдары 6 миллионнан аса қазақстандық дүние есігін ашты. Ал еліміз азаматтарының жалпы саны 17 миллионнан асты. Бұл Қазақстан Республикасындағы отбасылықдемографиялық саясаттың дұрыстығының,

халқымыздың əл-ауқатының артқандығының барынша айғағы», – деп атап өткен болатын. Ендеше, отбасы адамды əлеуметтендірудің алғашқы жəне маңызды сатысы, дəл осында ұрпақ өсіп, дамиды, қабілеті, денсаулық сақтау дағдылары қалыптасады. Сондықтан ең маңызды фактор отбасының ахуалы болып табылады. Ал ана мен баланы қорғау, ұлт денсаулығы – біздің табысты болашағымыздың негізі. Бүгінде Ғылым жəне білім министрлігінің мəліметі бойынша елімізде 2014 жылы

мектеп жасына дейінгі 2,0 млн. бала, 2,5 млн. оқушы, 120 665 мүмкіндігі шектеулі балалар, сəбилер үйінде 4 жасқа дейінгі 76000, ал балалар үйінде 9 мыңнан астам бала тəрбиеленеді. Міне, осы келешек ұрпақтың жеке тұлға болып қалыптасудың ерте кезеңінен денсаулыққа бағалы қарымқатынас жасауға тəрбиелеу саламатты өмір салтын ұстануға, əсіресе (əйелдер жəне ерлердің) репродуктивтік денсаулығын сақтауға, жауапкершілікті ата-ана болуға, отбасын жоспарлауға қажеттілікті дамытуға ықпал етеді. Осы мақсатпен Саламатты өмір салтын қалыптастыру проблемалары ұлттық орталығының ұйымдастыруымен 2015 жылдың 1-7 қыркүйегі аралығында республикамыздың барлық өңірлерінде «Менің байлығым – менің отбасым!» ұранымен «Денсаулық сабақтары» апта лығы өткізіледі. «Денсаулық сабақтары» апталығын өткізу барысында республикамыздың барлық өңірлерінде оқушыларға кеңес

ХАБАРЛАМА Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 31 наурыздағы № 280 «20142016 жылдарға арналған кешенді жекешелендіру жоспарын бекіту туралы» қаулысына сəйкес «Маңғыстау электртораптық бөлу компаниясы» АҚ-тың (бұдан əрі – МЭБК немесе Актив) 1 580 467 дана акциясын: МЭБК 1 098 129 дана жай акциясын екі сатылы ашық конкурс арқылы; МБЭК 482 338 дана акциясын Қазақстан қор биржасында (KASE) сату арқылы бəсекелес ортаға сатудың мынадай тəртібі бекітілді. Осы арқылы «Самұрық-Энерго» акционерлік қоғамы МЭБК-ның 1 098 129 дана жай акциясын сату бойынша мына талаптар негізінде сауда-саттық өткізетіні туралы хабарлайды: сауда-саттық өткізу тəсілі: екі сатылы ашық конкурс; конкурс өткізу тəртібі: бірінші кезең – конкурсқа қатысуға өткізілетін конкурстың мəні бойынша алдын ала берілетін ұсынысы бар өтінімдерді беру жəне қарастыру. Бірінші кезеңнің нəтижесінде тұлғаларға екі сатылы ашық конкурстың екінші кезеңіне қатысуға рұқсат беру немесе бас тарту туралы шешім қабылданады жəне Конкурстық ұсынымдардың мазмұны мен бағалау критерийлері бекітіледі; екінші кезең – конкурстық ұсынымдар беру жəне қарау, оның негізінде екі сатылы ашық конкурстың жеңімпазы анықталады. Бастапқы баға: 5 006 449 000 теңге; кепілді жарна: 750 967 350 теңге (бастапқы бағаның кемінде 15%-ы); сауда-саттыққа қатысу үшін өтінім берген жəне оны қабылдаған орын: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А; сауда-саттық өткізілетін орын: Қазақстан Республикасы, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А; сауда-саттыққа қатысуға өтінім қабылданған күн жəне өтінім қабылдаудың аяқталатын уақыты: 30.09.2015 ж. сағат 14.00; екі сатылы ашық конкурстың қорытындысы шығарылатын күні мен уақыты: бірінші сатыны өткізу қорытындылары бойынша анықталады; Ең төменгі талаптар: А) алдын ала ұсыныстарды бағалау критерийлері: 1. МЭБК-нің инвестициялық бағдарламалары аясындағы міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету; 2. МЭБК-нің табиғатты қорғау бойынша ісшараларының орындалуын қамтамасыз ету; 3. МЭБК-нің қызмет бейінінің сақталуын қамтамасыз ету; 4. МЭБК-нің акцияларын сатып алған сəттен бастап 12 ай ішінде жұмыс орындарының сақталуын қамтамасыз ету; 5. МЭБК акцияларына меншік құқығы өткен сəттен бастап 12 ай ішінде МЭБК-нің басқару жəне техникалық қызметкерлері құрамының кемінде 2/3 бөлігінің сақталуын қамтамасыз ету; 6. МЭБК-нің акцияларын сатып алған сəттен бастап 12 ай ішінде МЭБК-нің өндірістік жəне əлеуметтік инфрақұрылым объектілерінің қолданыстағы тəртібі мен оларды пайдалану талаптарының сақталуын қамтамасыз ету; 7. белгіленген мерзімде МЭБК-нің кредиторлық берешегінің өтелуін қамтамасыз ету; 8. сатып алушыға МЭБК-нің акцияларына меншік құқығы көшкенге дейінгі кезең ішінде «СамұрықЭнерго» АҚ-ның пайдасына дивидендтер төленуін қамтамасыз ету; 9. ұзақ мерзімді перспективада тарифтердің

күрт өсуін болдырмай сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз ету; 10. өзгерістер деңгейлері мен аталған деңгейлерге қол жеткізу мерзімдерін көрсете отырып, электр желілерінің техникалық жағдайын жақсарту жəне электр энергиясының технологиялық шығындарын азайту бойынша міндеттемелер қабылдау. Б) конкурсқа қатысушыларға қойылатын талаптар: 1. қатысушы тиісті түрде тіркелген заңды тұлға, консорциум немесе жеке тұлға болуы мүмкін; 2. мына деректемелер бойынша кепілді жарна ұсыну: БСН 070 540 008 194; СТН: 620 300 292 280; ЖСК: KZ216010131000078623; БСК HSBKKZKX, Кбе 17; «Қазақстан Халық банкі» АҚ №№139900 АО АОФ. 3. «Самұрық-Қазына» ұлттық əл-ауқат қоры» акционерлік қоғамының жəне дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) елу жəне одан астам пайызы меншік немесе сенімгерлікпен басқару құқығымен «Самұрық-Қазына» ҰƏҚ» АҚ-ға тікелей немесе жанама тиесілі ұйымдардың активтері мен объектілерін сатып алудың бірыңғай қағидаларына (бұдан əрі – қағида) 1-қосымшаға сəйкес нысан бойынша конкурсқа қатысуға өтініш беру. Аталған қағида мына сайтта орналастырылған: www.skc.kz. 4. алдын ала ұсыныстарды бағалау критерийлерінің талаптарын, оның ішінде электр желілерінің техникалық жағдайын жақсарту жəне электр энергиясының технологиялық шығындарын азайту бойынша деңгейлері мен мерзімдерін көрсете отырып орындау жөніндегі іс-шараларға қатысты ұсыныстар беру; Активті бастапқы бағадан кем емес бағамен сатып алуға дайын екендігі туралы міндеттеме хат ұсыну; 5. электр желілік активтерді басқару тəжірибесінің болуына қатысты мəліметтер, сондай-ақ қағиданың 148-бабына сəйкес өзге де құжаттарды тапсыру. Активке қатысты құжаттамамен танысу тəртібі: Активке қатысты құжаттама виртуалды ақпараттық бөлмеде (data room) орналастырылған. Құжаттардың электронды базасына рұқсат алу үшін сауда-саттықты ұйымдастырушымен құпиялылық туралы келісім жасау, виртуалды ақпарат бөлмесіне кіру үшін логин жəне пароль алу қажет. Конкурсқа қатысу үшін өтінім беру тəртібі: конкурсқа қатысу туралы конвертке салынған өтінімдерді əлеуетті сатып алушылар мына мекенжайға тапсырады (жолдайды): «Самұрық-Энерго» АҚ, Астана қ., Қабанбай батыр д-лы, 15А, 509-кабинет («Q» бизнес орталығы). Конкурсқа қатысуға өтінімді қолма-қол тапсырған жағдайда уəкілетті өкілдің тиісті сенімхаты болуы міндетті. Конкурстық ұсыныстарды бағалау критерийі екінші саты барысында анықталып, екі сатылы ашық конкурсқа қатысушыларға жіберіледі. Шартқа қол қою мерзімі қағидаға сəйкес, конкурс өткізу қорытындылары бойынша анықталады.

беру үшін мамандарды тарту арқылы МСАК мекемелерінде Ашық есік күндері ұйымдастырылып өткізіледі. Мұғалімдер, психологтар, 7-11 сынып оқушылары ата-аналардың қатысуымен «Өмір құндылықтары туралы» дөңгелек үстел, семинар, тренингтер, сондай-ақ оқушылардың денсаулығын нығайту бойынша білім беру ісі мен денсаулық сақтау саласының қызметкерлеріне арналған тренингтер ұйымдастырылады. Мінез-құлықтық қауіпті факторлардың алдын алу, үйлесімді тамақтану, дене белсенділігін насихаттау, қыздар мен ұлдардың репродуктивтік денсаулығын сақтау, отбасын жоспарлау, түсік жасатудың алдын алу, контрацепция əдістері жөнінде «Тең-теңімен» қағидасы бойынша нақпішіндерді (мүмкін болған жағдайда) көрсету арқылы оқушыларға тренинг, сонымен қатар жұбайлар арасында спорттық шара (жеңімпаздарды марапаттау арқылы секіртпе арқылы секіру, допты сақинаға лақтыру, арқан тартысу жəне, т.б.) өткізіледі.

Сведения о первом выпуске именных купонных субординированных облигаций без обеспечения в пределах Третьей облигационной программы АО «Банк ЦентрКредит» Акционерное общество «Банк ЦентрКредит», находящееся по адресу: г. Алматы, пр. АльФараби, 38 доводит до сведения инвесторов о государственной регистрации первого выпуска именных купонных субординированных облигаций без обеспечения в пределах Третьей облигационной программы АО «Банк ЦентрКредит» (Свидетельство о государственной регистрации выпуска ценных бумаг № E99-1 от 11.08.2015 г., НИН KZP01Y10E996, ISIN KZ2C00003424, CFI DBFUFR). Сведения об облигациях. вид облигации количество облигаций цена размещения порядок оплаты облигаций

именные купонные субординированные без обеспечения. 500.000.000 (пятьсот миллионов) штук. цена размещения определяется исходя из наилучших рыночных условий, сложившихся на момент заключения сделки. оплата осуществляется в соответствии с внутренними правилами организатора торгов.

Ознакомиться с проспектом выпуска можно по адресу: г. Алматы, ул. Аль-Фараби, 38, Департамент казначейства, Директор, курирующий данное подразделение – Габасов Т.Р., тел 2-598-598, вн. 12100, 12191.

«Банк ЦентрКредит» АҚ-тың Үшінші облигациялық бағдарламасы шегіндегі қамсыздандырылмаған атаулы купондық реттелген облигацияларының бірінші шығарылымы туралы мəлімет Алматы қаласы, Əл-Фараби даңғылы, 38 мекенжайы бойынша орналасқан «Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамы инвесторлардың назарына «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың Үшінші облигациялық бағдарламасының шегіндегі қамсыздандырылмаған атаулы купондық реттелген облигацияларының бірінші шығарылымының мемлекеттік тіркелгені туралы хабарлайды (Бағалы қағаздар шығарылымын мемлекеттік тіркеу туралы 11.08.2015 жылғы № E99-1 куəлік, ҰСН KZP01Y10E996, ISIN KZ2C00003424, CFI DBFUFR). Облигациялар туралы мəлімет облигациялардың түрі облигациялардың саны орналастыру бағасы облигацияларды төлеу тəртібі

қамсыздандырылмаған атаулы купондық реттелген. 500.000.000 (бес жүз миллион) дана. орналастыру бағасы мəміле жасалатын сəтте қалыптасқан ең тиімді нарықтық жағдайларға байланысты анықталады. төлем сауда-саттықты ұйымдастырушының ішкі ережелеріне сəйкес жүргізіледі.

Шығарылым проспектісімен келесі мекенжай бойынша танысуға болады: Алматы қ., ƏлФараби даңғылы, 38, Қазынашылық департаменті, осы бөлімшені бағыттаушы директор Габасов Т.Р., тел. 2-598-598, ішкі 12100, 12191. «Белкамит» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (атқарушы органның орналасқан жері: Алматы қ., Райымбек д-лы, 348) 15.09.2015 ж. тағайындалған қатысушылардың жалпы жиналысының күн тəртібіне өзгертулер енгізу туралы хабарлайды 1) «Белкамит» ЖШС-нің 2014 жылғы жылдық қаржылық есептілігін бекіту. 2) Есепті 2014 қаржылық жылдағы қоғамның таза табысын бөлу тəртібін бекіту. 3) «Белкамит» ЖШС заңды мекенжайының өзгеруі. 4) «Белкамит» ЖШС-нің жаңа редакциядағы жарғысын бекіту. 5) Серіктестік жəне «AsiaCredit Bank (АзияКредитБанк)» акционерлік қоғамы (бұдан əрі мəтін бойынша – Банк) арасында кепілді міндеттемелер беру туралы шарт жасауды мақұлдау, оның негізінде Банк серіктестік үшін кепілді міндеттемелер беру туралы (бұдан əрі мəтін бойынша – кредиттік шарт) шартпен көрсетіліп белгіленген шартта жəне тəртіпте, 2016 жылғы 31 наурызды қоса алған мерзімге дейін 100 262 714,00 (жүз миллион екі жүз алпыс екі мың жеті жүз он төрт) теңге 00 тиын сомаға банктік кепілдікті серіктестік үшін беру. 6) Кредиттік шарт бойынша Банк алдындағы серіктестіктің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде «ANACO» ЖШС жəне С.К.Түгелбаев мырзаның толық ынтымақтастық кепілдемелерін Банктің пайдасына беру туралы мəселе. 7) Қазақстан Республикасының аумағында екінші деңгейдегі барлық банктерде ашылған серіктестіктің банктік (банктердің) шотынан (шоттарынан) ақша қаражатын акцептсіз есептен шығаруға құқықты Банкке беру, жасалатын кредиттік шарт бойынша Банк алдындағы өз міндеттемелерін серіктестіктің орындамауы жəне/немесе тиісті орындамауы жағдайында оның шегінен тыс жерде. 8) Барлық қажетті құжаттарға (оның ішінде жоғарыда көрсетілген кредиттік шартқа, осы хаттаманы орындауға байланысты кепілді міндеттемелерге жəне өзге банктік құжаттарға жəне серіктестіктің Банктен қаржыландыруды тарту) серіктестік атынан Банкпен қол қоюға серіктестіктің бас директоры П.И.Беклемишевке жəне серіктестік бас директорының орынбасары В.С.Липатовқа құқық беру.

17

Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашақ» халықаралық стипендиясының əкімшісі «Халықаралық бағдарламалар орталығы» АҚ 2015 жылғы 13 сəуірден бастап 1 қазанға дейінгі кезеңде Астана қ., «Алтын Орда» бизнес орталығы, Орынбор көшесі, 4-үй мекенжайы бойынша магистратураға, докторантураға, резидентураға, тағылымдамаға құжаттар қабылдайды. Сонымен қатар, www.egov.kz «ҚР электронды үкімет» порталы жəне Халыққа қызмет көрсету орталығы арқылы құжаттар тапсыру мүмкіндігі бар. Байланыс телефондары: 8 (7172) 76 90 82, 76 90 83, 24 93 85, 24 93 86, www.bolashak.gov.kz ПРОТОКОЛ ОБ ИТОГАХ годового общего собрания акционеров акционерного общества «Авиаремонтный завод №405» Акционерное общество «Авиаремонтный завод №405». 25 августа 2015 года Время: 15.00 часов Место проведения собрания: АО «Авиаремонтный завод №405», Республика Казахстан, город Алматы, ул. Ахметова, 17. Присутствовали: • Представители акционеров общества, имеющих право на участие в общем собрании акционеров (далее – общее собрание) согласно прилагаемому списку акционеров общества, составленному по состоянию на 1 августа 2014 года; • Приглашенные лица: Ушаков К.В., Саматов Р. Количество голосующих акций общества, представленных на общем собрании – 43 612 штук простых акций. 1. По вопросу избрания председателя и секретаря общего собрания общее количество голосов акционеров составило один голос, из них проголосовало: • по кандидатуре председателя общего собрания – Байматова Бориса Харитоновича: «За» – один голос; «Против» – нет; «Воздержался» – нет; • по кандидатуре секретаря общего собрания – Саматова Рустема: «За» – один голос; «Против» – нет; «Воздержался» – нет; Итог голосования: единогласно решено избрать: председателем общего собрания – Байматова Бориса Харитоновича; секретарем общего собрания – Саматова Рустема. 2. По вопросу утверждения повестки дня общего собрания акционеров, опубликованной в газете «Егемен Казахстан» от 25 июля 2015 года за № 140 (28618) «За» – 43 612 голосов; «Против» – нет; «Воздержался» – нет; Итог голосования: повестка дня годового общего собрания утверждена единогласно. 3. По вопросу определения формы голосования общее количество голосов акционеровсоставило один голос. Председателем общего собрания Байматовым Б.Х., было предложено по всем вопросам повестки дня выбрать форму голосования – открытое по принципу «одна акция – один голос». Общее количество голосов по данному процедурному вопросу составило один голос. По данному вопросу проголосовало: «За» – один голос; «Против» – нет; «Воздержался» – нет; Итог голосования: Единогласным решением общего собрания определена форма и порядок голосования, предложенные председателем общего собрания - по всем вопросам повестки дня выбрать форму голосования – открытое по принципу «одна акция – один голос». 4. По первому вопросу повестки дня: «За» – 43 612 голосов; «Против» – нет; «Воздержался» – нет. Итог голосования: Единогласно решено: Утвердить годовую финансовую отчетность Общества за 2014 год. 5. По второму вопросу повестки дня: «За» – 43 612 голосов; «Против» – нет; «Воздержался» – нет. Итог голосования: Единогласно решено: Утвердить следующий порядок распределения чистого дохода общества, полученного по результатам финансово-хозяйственной деятельности общества за 2014 год: - часть чистого дохода в размере гарантированного ежегодного размера дивидендов по 356 привилегированным акциям общества определенного п.7.5. устава общества, в размере 20% от их номинальной стоимости (цены реализации на первичном рынке), что составляет 142 400 (сто сорок две тысячи четыреста) тенге – направить на выплату дивидендов по привилегированным акциям общества; - оставшуюся часть чистого общества не распределять, оставить в распоряжении общества для его использования в установленном порядке в соответствии с целями и задачами общества 6. По третьему вопросу повестки дня: «За» – 43 612 голосов; «Против» – нет; «Воздержался» – нет. Итог голосования: Единогласно решено: Не начислять и не выплачивать дивиденды по простым акциям общества за 2014 финансовый год. Начислить и выплатить дивиденды по привилегированным акциям общества за 2014 финансовый год в размере гарантированного ежегодного размера дивиденда определенного уставом общества – 400 тенге на одну привилегированную акцию. При этом общая сумма дивидендов, по 356 привилегированным акциям общества, подлежащая выплате составит 142 400 (сто сорок две тысячи четыреста) тенге. Директору общества Ушакову К.В., в течение пяти рабочих дней перед наступлением срока выплаты дивидендов по привилегированным акциям общества опубликовать в средствах массовой информации информацию о выплате дивидендов с указанием сведений, перечисленных в подпунктах 1) - 5) пункта 3 статьи 23 Закона Республики Казахстан «Об акционерных обществах, при этом список акционеров, имеющих право получения дивидендов, должен быть составлен на дату, предшествующую дате начала выплаты дивидендов. 7. По четвертому вопросу повестки дня: «За» – 43 612 голосов; «Против» – нет; «Воздержался» – нет. Итог голосования: Единогласно решено: Определить действия исполнительного органа общества на обращения акционеров общества в 2014 году как удовлетворительные, соответствующие действующему законодательству РК и уставу общества. Итоги голосования оглашены на общем собрании акционеров 25 августа 2015 года в 17 часов 00 минут. Подписи: Председатель общего собрания Байматов Б.Х. _____________________________ Секретарь общего собрания Саматов Р. _____________________________ Крупный акционер: Представитель Компании «E.R. TROIKA LTD» Байматов Б.Х., действующий по доверенности от 04 марта 2014 года _________________________

Егер сіз «Егемен Қазақстан» газетіне жарнама бергіңіз келсе, мына телефондарға хабарласыңыз: Астана тел/факс 37-64-48, 37-60-49. Электронды пошта: egemen_adv@mail.ru. Алматы 273-74-39, ф. 341-08-11. Электронды пошта: gulnurekkz@mail.ru.


18

www.egemen.kz www.egemen.kz

2 қыркүйек 2015 жыл

Мейірім

Їлкен ел – їлкен отбасы «Егемен Ќазаќстан» газеті Ќазаќстан халќы Ассамблеясы жобасы аясындаєы республикалыќ фотоконкурсты жалєастырады

Ќазаќќа келін, жар, ана болєан Фрида əже 23 немере, 14 шґбере сїйіп отыр Үржар ауданында тұратын Фрида əжей Чарахметова (Гааг) 1934 жылы Украинаның Ворошиловград облысы Алексеевка ауданына қарасты Казаковка ауылында дүниеге келген. Тұлымшағы желбіреген сəби күнінде Қазақстанға жер аударылыпты. Оған дейін нағашыларымен бірге үлкен отбасында өмір сүрген. Нағашы атасы – он алты бала өсірген ауқатты жан болған екен. Əкесі Алексей жүгері алқабында жұмыс істеген. Анасы Кристина сиыр фермасының бастығы, сол кездегі сауатты əйелдердің бірі болыпты. Думан АНАШ,

Суретті түсірген Сұлтан СЕЙІТ.

«Егемен Қазақстан».

• Астана. Хасеновтер отбасы

 Міне, қызық!

Аралдан табылєан ґткен єасыр сəлемдемесі Германияның Амрум аралынан 1904 жылдың, Фриз аралдарынан 1906 жылдың таңбасы салынған екі бөтелке табылды. Associated Press агенттігінің хабарлауынша, олар биылғы жылдың сəуір айында белгілі болыпты. «Интерфакс» порталының жазуынша, ғалымдар XX ғасырдың басында мың дана бөтелкені Солтүстік теңізге ағызып жіберген. Олар осылайша теңіз ағысының бағытын анықтап алмақшы болады. Ал шыны ішіндегі сəлемдемеде мұны тапқан адамнан оны Ұлыбритания теңіз биологиялық ассоциациясына өткізу өтінілген екен. Сонымен бірге, тапқан кісіге бір шиллинг көлемінде ақы төленетіні де айтылыпты. «Біз қатты толқып тұрмыз. Себебі, бөтелкеден осындай сəлемдеме аламыз деп ойлаған жоқ едік», – деді осыған орай ассоциация өкілі Гай Бейкер. Ол бұған XX ғасырдың басында теңізге жіберілген бұл бөтелкелер партиясының басым бөлігі бұдан оншақты жыл бұрын жинап алынғанын қосты. Ассоциация енді Гиннесс рекордтар кітабынан Амрум аралынан табылған бөтелкені ең көне осындай сəлемдеме ретінде тіркеуді өтініш еткелі отыр. Бұған дейінгі ең байырғы бөтелке 1914 жылы жіберіліп, 99 жылдан кейін табылған екен. Мұрат АЙТҚОЖА.

 Мəссаған!

Ќулыєы іске аспай, жўмысынан ќуылды Қайрат ƏБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан».

Қарағандылық полиция қызметкерлерінің басшылыққа жақсыатты болу үшін қандай қитұрқы əрекетке барғаны əшкере болды. Олар зейнеткер əйелдің сыртынан жолды рұқсат етілмеген жерден кесіп өтті деп айыппұл салып жіберген. Соның салдарынан тəртіп сақшыларының қулығы іске аспай, өздері жұмыстарынан айырылғаны аздай-ақ түрмеге түсе жаздады. Оқиға былай болған екен. Полиция қызметкері өзінің

серігімен бірге кезекшілікте жүргенінде жерде жатқан бір дəптерді тауып алады. Онда қаланың оңтүстік-шы ғы сындағы тұрғындардың тізімі бар болып шыққан. Полицейлер көп ойланып жатпастан тізімнің ішінен бір фамилияны таңдаған да, сыртынан 9600 теңге айыппұлды құжаттап жіберген. Айыппұлдың түбіртегі үйіне келгенде Мария Шараповна (аты-жөні өзгертілген) шалқасынан түсе жаздапты. Өйткені, ол заңды құрметтейтін, жүрістұрысы түзу адам екен. Содан Мария Шараповна екі өкпесін қолына алып, полиция

басшыларына барады. Жағдайды тəптіштеп түсіндіреді. Міне, осыдан кейін барып, полиция қызметкерлерінің жұмыс тиімділігін арттыру үшін осындай аяр қадамға барғаны белгілі болған. Зейнеткер моральдық жəне материалдық өтемақыдан бас тартты. Ал сот болса, бұрынғы полиция қызметкерлеріне ірі көлемде айыппұл салды. Біріншісі мемлекет қазынасына 2 млн. 222 мың теңге төлесе, екіншісі 1 млн. 822 мың теңгені санап беретін болды.

– Үш жасқа келгенімде атаанамды қудалау басталды. Əкемді жүгері алқабынан «немістерге қашпақ болдың» деген жаламен алып кетіп, «халық жауы» деп атып тастады. Үйдегі жұмысты жалшылар істейтін. Анамның шашы өте қалың жəне балтырына дейін ұзын еді, жалшылары жуып, үш бұрым етіп өріп беретін. Бір бұрымын арқасына жіберіп, қос бұрымын төбесіне əдемілеп жинап қоятын. Анам фермада жақсы қызмет атқарғаны үшін медаль мен мадақтама алуға Мəскеуге кеткенде, бақталастарының бірі сиырларды улап, анамды сол үшін абақтыға алып кетеді. 1941 жылы соғыс басталған уақытта соңғы рет көрдім. Анам сондай аянышты халде еді. Құшағына да ала алмады. Ұзын шашын тықырлап алып тастаған. Соғыс басталғаннан кейін барлық немістерді Қазақстанға жер аударды. Бізді немістерге қосылып кетеді деп ойлаған ғой, бірақ біз басқа немістер едік.., – дейді Фрида əжей. Жүк пойызына отырған олар жол бойы вагон қабырғаларына қатқан мұзды қырып, ерітіп ішіп отырады. Ағасымен бір вагонда, нағашылары келесі вагонда келе жатқанда бір стансаға тоқтаған екен. Ашыққан екі бала вагоннан секіріп түсіп, шойын жолдарды қиып өтіп, бір тоқаш тауып алып жейді. Аш қарынды жұбатып, қайтып келе жатқанда нағашылары отырған вагонның үстінен бомба түсіп, өздері отырған вагон аман

қалады. Қираған вагонды ажыратып тастап əрі қарай қозғалған кеңестік немістер отырған пойыз Қазақстанға келіп жетеді. Фрида мен ағасы жас ерекшеліктеріне орай екі жетімдер үйіне бөлінеді. Бүлдіршін қыз Аягөз ауданының Өндіріс колхозында қалса, ағасы Сергиополь ауылындағы балалар үйіне, кейін Қарағандыдағы балалар үйіне жіберіледі. – Қазақтардың ортасына келгенде бірінші үйренген сөзім «нан берші» болды. Мені қазіргі Шолпан ауылы, ол кезде Өндіріс деп аталатын ауылдағы бір үйге жіберді. Қиын заманда өздеріне нанды əрең тауып отырған ел еді. Тас диірменмен бидай тартып, кебек сияқты ұннан кішкентай күлшені отқа қарып беретін. Бір уақыт жеген наным бір күнге азық еді. Түрсəлім Мырзаханов есімді мектеп директорының үйінде болдым. Ол кісі өз қызындай қарады. Сауатымды ашу үшін мектепке шақырды, бірақ өзімнен кішкентай балалармен бірге сабақ оқуға ұялдым. Кейін дүниеге бауырым Мақсұт келді. Өз інімдей бағып өсірдім. Қазір ол Аягөз қаласында №5 мектепте директор болып қызмет атқарады, – дейді əжей. Ол кезде орталық – Таскескен. Күштеп көшірілген немістер аптасына бір рет Таскескенге келіп инспекторға, комендантқа белгіленеді. Сөйтіп жүрген кезде машина-трактор стансасында жұмыс істеп жүрген болашақ күйеуімен танысады. Алайда, 19 жасқа келген бойжеткен Фриданы сол кезде ағасы іздеп, тауып алады.

– Ағам Қарағандыға алып кетті. Онда талай қызықты оқиғалар болды. Шахтада жұмыс істедім. Ауылда жүріп қазақ болып кеткен мен орысшамды ұмытып қалғанмын. Ал шахтадағы орыс қыздары соны қызық көретін. Мені əдейі жұмсай береді. Бірде «Бар, сағат қанша болды, көріп келші», деді. Қарасам, сағат тілі 12-ден 10 минут кетіпті. Қалай айтарымды білмей қастарына келдім. Олар: «И сколько же время?» дегенде, «Десять бежит двенадцать» деп қойып қалдым. Қала өміріне үйрене алмадым. Екі жылдан соң ауылыма қайта келдім. Ағам да «осы кезге дейін жетімсірегеніміз жетер» деп, отбасымен маған жақын жерге, Аягөзге көшіп келді. 21 жасымда тұрмысқа шықтым. Қазақ салтымен келіндік қызметімді атқардым. Мұсылман болдым. 22 жасымда тұңғышым дүниеге келді. Қазақтың салты бойынша тұңғыш баламыз атаенемнің баласы болды. Келесі баламызды да ата-енем бауырына салды. Осылайша 9 бала сүйдік. Аллаға шүкір, бүгінде 23 немерем, 14 шөберем бар. Шалыммен 50 жыл бірге өмір сүрдім. 80-ге келген шағымда қасымда болса артықтық етпес еді. Қазақтар «басы ащы болса, аяғы тəтті болады» деп айтады ғой, сол рас екен. Қазір шүкір, осы бала-шағаның арқасында өмірдің рахатын көріп отырмын, құдайым осы күннен айырмасын, – деді əже. Фрида қария бүгінде Қоңыршəулі ауылдық округіне қарасты Таскескен ауылында тұрады. Қария ның немересі, Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің студенті Венера Маратова əжесімен мақтанатынын, ауылына сыйлы, ағайын-туыс ортасында той-думандарда қызықты өмір кешіп келе жатқан, қазаққа келін, жар, ана болған неміс қызын əрқашан ардақ тұтатынын жеткізді. Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы.

ҚАРАҒАНДЫ.

 Сақтансаң – сақтайды

Жат аєым жарєа жыќты Бақберген АМАЛБЕК, «Егемен Қазақстан».

Уақыт ағымындағы алаңдау шылықтың бірі – діни мұраттардың ауытқушылығы. Сыбайлас жемқорлық сияқты діни экстремизм де халықтың зəресін алып болды. Ақпараттық айналымның кеңдігі қастерлі құндылықтарды да қаруға айналдырғанын қайтерсіз. Əсіресе, елдің ішкі тыныштығына сына қағатын

бұл кеселмен күресу маңызды мəселе екендігі ақиқат. Атқарылып жатқан шаралар да жоқ емес. Соған қарамастан, осынау теріс əрекеттер жер-жерде көрініс беріп қалуда. Күні кеше Атбасар аудандық сотында діни экстремизмнің арбауына түскен бір азаматқа қатысты сот процесі аяқталды. Оған лаңкестікті уағыздап, нəсілдік жəне діни алауыздық тудыратын насихат жүргізді деген айып тағылды.

Тексеру амалдары кезінде айыпкердің дəстүрлі емес діни идеологияны ұстанып, жат ағымның жетегінде кеткені анықталды. Ата дінімізге қайшы келетін əдебиеттерді де таратқан болып шықты. Енді ол осы қылмысы үшін төрт жыл өмірін темір торда өткізбекші. Жастай жат ағымға еріп, болашағына балта шапқаны өкінішті. Бəлкім, тар қапастағы тауқымет оның жүрегін тазартар. Ақмола облысы.

 Қылмыс

Аќтґбеде алаяќ «арулар» шыќты Сатыбалды СƏУІРБАЙ, «Егемен Қазақстан».

Соңғы кездері еңбексіз табыс табуға құлықтылар қатары көбейіп кетті. Оңай олжаға кенелуге бейімділер түрлі айла

Меншік иесі:

“Егемен Қазақстан” республикалық газеті” акционерлік қоғамы Президент Сауытбек АБДРАХМАНОВ Вице-президент – бас редактор Жанболат АУПБАЕВ Вице-президент Еркін ҚЫДЫР

– шарғыға барып жүргені де жасырын емес. Соның ішінде қыз-келіншектердің бой көрсетуі белең алып барады. Жақында облыста қаржы пирамидасын құрған алаяқ əйелдерге қатысты сот отырысы басталды. Шағын несие ұйымының

атын жамылған төртеудің əзірге 94 адамды тақырға отырғызып кеткені анықталып отыр. Жəбірленушілердің айтуларына қарағанда, алаяқ əйелдерге алданғандардың саны 300-ден асуы да мүмкін.

«Ай-нұр» шағын несие ұйымының атын бүркенген əйелдер тұрғындарға 3 миллион теңгеден несие алып беруге уəде еткен. Қаржыны рəсімдеу үшін көл- көсір құжат дайындатқан. Бұл сенімділікке кірудің жолы, алдаудың басы болса керек. Консалтингтің қызметі үшін зардап шегушілердің əрқайсысынан 55 мың теңгеден қаржы алып, қалталарына басқан. Бұған қоса алаяқ əйелдер

МЕКЕНЖАЙЫМЫЗ: 010008 АСТАНА, “Егемен Қазақстан” газеті көшесі, 5/13. 050010 АЛМАТЫ, Абылай хан даңғылы, 58 А. АНЫҚТАМА ҮШІН: Астанада: АТС 37-65-27, Алматыда: 273-07-87.

БАЙЛАНЫС: Астанада: факс (7172) – 37-19-87, электронды пошта: egemenkz@maіl.onlіne.kz egemenkz@maіl.ru, egemenkz@maіl.kz. Интернет-редакция: ekazakhstan@mail.ru Алматыда: факс (727) – 273-07-87, электронды пошта – egemalm@mail.ru

МЕНШІКТІ ТІЛШІЛЕР: Астана – 8 (717-2) 37-54-21; Ақтау – 8 (701) 593-64-78; Ақтөбе – 8 (713-2) 56-01-75; Талдықорған – 8 (728-2) 27-05-70; Атырау – 8 (712-2) 31-74-13; ЖАРНАМА-АҚПАРАТ БӨЛІМІ:

Көкшетау – 8 (716-2) 25-76-91; Қарағанды – 8 (721-2) 43-69-31; Қостанай – 8 (714-2) 39-12-15; Қызылорда – 8 (701) 772-70-74; Орал – 8 (777) 496-21-38;

Өскемен – 8 (778) 454-86-11; Павлодар – 8 (718-2) 54-31-56; Тараз – 8 (726-2) 43-37-33; Шымкент – 8 (701) 362-63-76; Петропавл – 8 (715-2) 50-72-50.

Астанада – 8 (717 2) 37-60-49, факс – 37-64-48, egemen_adv@mail.ru Алматыда – 8 (727) 273-74-39, факс – 273-07-26, gulnurekkz@mail.ru А Материалдың жариялану ақысы төленген. Жарнама, хабарландырудың мазмұны мен мəтініне тапсырыс беруші жауапты.

Газет мына қалалардағы: 010000, Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС, 050000, Алматы қ., Гагарин к-сі, 93 А, «Дәуір» РПБК ЖШС, 100008, Қарағанды қ., Сәтбаев к-сі, 15, «Арко» ЖШС, 110007, Қостанай қ., Мәуленов к-сі, 16, «Қостанай полиграфия» ЖШС, 120014, Қызылорда қ., Байтұрсынов к-сі, 49, «Энергопромсервис» ПФ» ЖШС, 130000, Ақтау қ., 22-м/а, «Caspiy Print» ЖШС, 030010, Ақтөбе қ., Рысқұлов к-сі, 190, «А-Полиграфия» ЖШС, 060005, Атырау қ., Ж.Молдағалиев к-сі, 29 А, «Атырау-Ақпарат» ЖШС, 160000, Шымкент қ., Т.Әлімқұлов к-сі, 22, «Ernur prіnt» ЖШС, 140000, Павлодар қ., Ленин к-сі, 143, «Дом печати» ЖШС, 150000, Петропавл қ., Қазақстан Конституциясы к-сі, 11, «Полиграфия» АҚ, 080000, Тараз қ., Төле би д-лы, 22, «ЖБО «Сенім» ЖШС, 090000, Орал қ., Достық-Дружба даң., 215 А, «WESTA» ЖШС, 040000, Талдықорған қ., Қабанбай батыр к-сі, 32, «Офсет» баспаханасы, 070002, Өскемен қ., Абай д-лы, 20, «Печатное издательство-агентство Рекламный Дайджест» ЖШС баспаханаларында басылып шықты.

ақтөбеліктерді жұмысқа орналастырмақ та болған көрінеді. Аңқау ақтөбеліктердің сеніміне кірген алаяқ «арулар» арзан жер мен пəтер алып беруге де уəде берген. Қазір ірі көлемде алаяқтық жасады деп айып тағылған төрт əйелдің екеуі қамауға алынса, екеуі кепіл ақшаға босатылған. Сот процесі жалғасуда. Ақтөбе облысы.

Газетті есепке қою туралы №01-Г куəлікті 2007 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне ақпарат министрлігі берген. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ ҚР СТ ИСО 9001-2009 Сапа менеджменті жүйесі. Талаптар» талаптарына сəйкес сертификатталған.

Таралымы 203 394 дана. Нөмірдің кезекші редакторлары

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, Эльмира МƏТІБАЕВА.

Индекс 65392. Аптасына 5 рет шығады. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» АҚ компьютер орталығында теріліп, беттелді. Көлемі 9 баспа табақ. Нөмірдегі суреттердің сапасына редакция жауап береді. «Егемен Қазақстанда» жарияланған материалдарды сілтемесіз көшіріп басуға болмайды. Тапсырыс 8921 Газет Астана қ., Сілеті к-сі, 30, «ERNUR» Медиа холдингі» ЖШС-те басылды, тел. 99-77-77. Тапсырыс №639 ek

Profile for Egemen

02092015  

0209201502092015

02092015  

0209201502092015

Profile for daulet
Advertisement