Synopsis

‫’’ریستایبنلﷺازڈارٹکیلعدمحماالصلیباورریستوبنی‬ ‫ﷺازڈارٹکدہمیرزقاہللاکیقیقحتودیقنتیاقتیلباجزئہ‘‘‬

‫نشیس‪2025-2023:‬‬

‫اقمہلاگنر‪:‬‬

‫رگناناقمہل‪:‬‬

‫دبعاالول‬

‫ڈارٹکدمحمامحد‬ ‫(اٹنٹسسرپورسیفہبعشدحی)‬

‫ہبعشدحی‬ ‫دیاالسہیمویوینریٹسٓافاہبووپلر(دغبادسپمیک)‬

‫رہفس‬ ‫دقمم‬ ‫ِ‬ ‫اعترفوموضع‬ ‫•‬ ‫• رضورتواتیمہِوموضع‬ ‫• اابسباایتخرِوموضع‬ ‫• اقمدصِیقحت‬ ‫• دحوداکر‬ ‫• اینبدیوسال‬ ‫• رفہیضیقحت‬ ‫• اسہقباقیقحتتاکاجزئہ‬ ‫اولسبیقحت‬ ‫• جہنمو‬ ‫ِ‬ ‫• اوبابدنبی‬ ‫•‬

‫ابباول‪ :‬ریستاگنرییکاترخیاوراسےکاوصل‬ ‫لصفاول‪:‬ریستاگنریاکاتریخیاجزئہ‬ ‫لصفدوم‪:‬ریستاگنریےکاینبدیاوصل‬ ‫لصفوسم‪:‬دقمیودجدیریستاگنروںاکاقتیلباجزئہ‬ ‫لصفاہچرم‪:‬ریستاگنریرپدنتسماتکیب‬ ‫لصفمجنپ‪:‬ریستاگنریںیمڈارٹکیلعدمحماالصلیباورڈارٹکدہمیرزقاہللاکاقمم‬

‫دورساابب‪:‬ریستایبنلﷺازڈارٹکیلعدمحماالصلیب‬ ‫لصفاول‪:‬ڈارٹکیلعدمحماالصلیباکاعترف‬ ‫لصفدوم‪:‬اتکب’’ریستایبنل‘‘اکاامجیلاعترف‬

‫لصفوسم‪’’:‬ریستایبنل‘‘اکجہنمواولسب‬ ‫لصفاہچرم‪:‬اتکبںیمرواایتیکتحصونس‬ ‫لصفمجنپ‪:‬اتکبیکوصخایصتاوراخایمں‬

‫رسیتاابب‪ :‬ریستوبنیﷺازڈارٹکدہمیرزقاہلل‬ ‫لصفاول‪:‬ڈارٹکدہمیرزقاہللاکاعترف‬ ‫لصفدوم‪:‬اتکب’’ریستوبنی‘‘اکاامجیلاعترف‬ ‫لصفوسم‪’’:‬ریستوبنی‘‘اکجہنمواولسب‬ ‫لصفاہچرم‪:‬اتکبںیمرواایتیکتحصونس‬ ‫لصفمجنپ‪:‬اتکبیکوصخایصتاوراخایمں‬

‫وچاھتابب‪:‬دوونںاتکوبںاکاقتیلباطمعل‬ ‫لصفاول‪:‬دوونںاتکوبںےکاولسباکاقتیلباجزئہ‬ ‫لصفدوم‪:‬رواایتیکتحصاورادنازِیقحتاکومازن‬ ‫لصفوسم‪:‬اتریخیوااعقتیکرتبیتاوراناکایبن‬ ‫لصفاہچرم‪:‬وموضاعتیکاجتیعماورااصتخر‬ ‫لصفمجنپ‪:‬دوونںنیفنصمےکرکفیراحجانتاکزجتی‬

‫اپوچناںابب‪:‬اخمت‬ ‫لصفاول‪:‬یقحتاکالخص‬ ‫لصفدوم‪:‬یقحتےکاتنئ‬ ‫لصفوسم‪:‬افسراشت‬ ‫لصفاہچرم‪:‬اصمدرورماعج‬

‫ِ‬ ‫اعترفوموضع‬ ‫االسیم ادایبت ںیم رقٓان رکمی ےک دعب وج ملع اخص اایتمز اور تلیضف اک احلم ےہ وہ یبن رکمی ﷺ ےک اوقال و ااعفل اور‬ ‫ٓاپےک اوحالاکایبن ےہ۔اایبن ِءرکام ‪‬ےکریسووساحنںیمیاایتمزرصفیبن رکمیﷺوکاحلصےہہکٓاپﷺیک‬ ‫ایحت ہبیط اور تنس رہطمہ اک رہ رہ ولہپ یملع ‪ ،‬یلمع اور یقیقحت وطر رپ وفحمظ ےہ۔ ٓاپ ﷺ یک ریست اور تنس یک افحتظ ےک‬ ‫ےیل رحتری‪،‬ظفحاوراالبغاکاامتہموخدروسلاہللﷺیکایحتابمرہکںیمرشوعوہایگاھت۔ادتبایئوطررپی ومادریسواغمزی‬ ‫اورامشلئےکونعانےسعمجوہاتراہےہ۔‬ ‫ریستہبیطادتبایئوطررپاتکبااغملزیےکانمےسعمجیکیئگ۔سجںیماغبلوطررپزغواتےکاوحالاورومعیماابتعر‬ ‫ےسٓاپﷺیکذاتابمرہکےکامتماوحالاکذرکاتلمےہ۔دیسانرعوہنبزریب‪‬وہاونیلؤمفلاغمزیںیہنجیکاتکب‬ ‫ااغملزی اک ںیمہ رساغ اتلم ےہ۔ اس ےک دعب ریست اگنروں اک اکی ال انتمیہ ہلسلس ےہ نج ںیم اابن نب امثعن‪،‬انب اہشب‬ ‫زرہی‪،‬انبااحسق‪،‬ومیسنبہبقع‪،‬انباشہم‪ ،‬دمحمنبرمعاولادقی‪‬اوردمحمنبدعس‪‬ےسیجلیلج‬ ‫ادقلر ریست اگنر وطبر اخص اقلب ذرک ںیہ۔‪1‬ریست اگنری اک ی ہلسلس یلہپ دصی رجہی ےس رشوع وہرک فلتخم رمالح ےط‬ ‫رکےت وہےئ ٓاج اقلب رخف وصرت ںیم امہرے اسےنم ےہ ہک اس فص ںیم ہگج اپان امہرے ےئل ااہتنیئ وخش یبیصن اور ازعاز‬ ‫وصترایکاجاتےہاوراکیاعملاسرہفسںیمانموھکلاےنےکےیلدویانواروکاشںےہہکیسکرطحاسرہفسںیماساکانم‬ ‫اشلموہاجےئ۔‬ ‫زگہتش وچدہ دصویں ںیم ریست ہبیط رپ ےھکل ےئگ ذریخہ یک دقمار اور وموضاعیت رتبیت ےک ےئل یھب یئک دلجوں رپ ینبم‬ ‫اہفرسرمبتیکاجیکچںیہ۔ اناہفرسےکاطمےعل ےسولعمموہاتےہہکیوموضعسکدقررہگااوراجذبرظنےہ۔اوررہ‬ ‫دورںیماسیکاتزیگاوردیپسچلاکایعمرایکےہ۔داینےکرہوکےنںیمےنھکلواولںےناینپاینپااطتستعاوراسبطےکاطمقباس‬ ‫ںیمہصحڈاےنلیکوکششیکےہاوریوکششلسلسماجریےہ۔ایہنوکوششںمیںڈارٹکیلعدمحماالصلیباورڈارٹکدہمیرزق‬ ‫ح‬ ‫اہلل فظہما اہللیک أتفیل ےہ وج ےبامشر وصخایصت یک احلم ںیہ اوررواں دصی ںیم ااہتنیئ اقلب دقر ااضہف ےہ‪ ،‬اس اقمہل ںیم‬ ‫اندوونںاتکوبںےکاولسب‪،‬جہنماوراقممورمہبتےکوحاےلےساقتیلباجزئہایلاجےئاگ۔‬ ‫دوونں نیفنصم‪ ،‬ڈارٹک یلع دمحم االصلیب اور ڈارٹک دہمی رزق اہلل ےن ریست ایبنل ﷺ رپ اینپ بتک ھکل رک اس وموضع رپ‬ ‫رہگایئ ےس یقحت یک ےہ۔ ڈارٹک یلع دمحم االصلیب یک اتکب ’’ریست ایبنل ﷺ‘‘ اور ڈارٹک دہمی رزق اہلل یک ’’ریست وبنی‬ ‫‪1‬اشرک‪،‬رپورسیف‪،‬دبعاابجلر‪،‬رمعقریست‪،‬ص‪،132:‬اتکبرساےئ‪،‬الوہر‪2014،‬۔‬

‫ﷺ‘‘ںیمریستےکفلتخمولہپؤںرپلیصفتےسروینشڈایلیئگےہ‪،‬نکیلاندوونںیکرحتریوںاکاولسب‪،‬یقیقحترطقیہاکر‬ ‫اورشیپرکدہومادںیمھچکامہرفقاپایاجاتےہ۔‬ ‫رضورتواتیمہوموضع‬ ‫’’ریستایبنلﷺازڈارٹکیلعدمحماالصلیباورریستوبنیﷺازڈارٹکدہمیرزقاہللاکیقیقحتودیقنتیاقتیلباجزئہ‘‘ اک‬ ‫ااختنب اس ےیل ایک ایگ ےہ ویکہکن دوونں نیفنصم یک بتک ریست امہرتنی اوردجدی رتنی الیصفتت رپ ینبم ںیہ‪ ،‬نج ںیم اتریخی‬ ‫اولسبایبن‪،‬اوراالسیمامیلعتتیکرشتحییکیئگےہ۔‬ ‫وااعقتیکیقحت‪،‬‬ ‫ِ‬ ‫ی وموضع اس ےیل یھب امہےہ ہک اس ےسن رصف ان بتک ےکیقیقحت ولہپؤںاک ومازن ایک اج ےکس اگ‪،‬ہکلبریست اگنری‬ ‫ےک دو امہ ااسبیل وک ےنھجمس ںیم دمد ےلم یگ۔ اس اقتیلب اطمعل ےس ںیمہ دوونں نیفنصم یک اقیقحتیت دخامت‪ ،‬اولسب اور یملع‬ ‫رہگایئ وک اجےنچناک ومعقےلم اگ‪،‬وج ٓاجےکدورںیم املسمونںےک ےیلریستیک حیحص ھجمسوبھج اوراسےک یلمع ولہپؤںوک ااجرگ‬ ‫رکےنےکےیلرضوریےہ۔‬ ‫اس یقحت یک رضورت اس ےیل یھب ےہ ہک ریست ایبنلﷺ یک اترخی وک ےئن زاوویں ےس دےنھکی یک رضورت ےہ اتہک‬ ‫وموجدہدورےکاسملئاکاالسیملحرفامہایکاجےکس۔اور اسےکیملعاقممےکوحاےلےسامہاکنتوحاہلرقاطسےیکاجںیئ‬ ‫اتہکلبقتسمیکریستاگنریےکوطخطلمعںیمراامنہیئلمےکس۔‬ ‫اابسباایتخ ِروموضع‪:‬‬ ‫‪ .1‬دوردجدییکرتہبنیبتکریستاکاقتیلباجزئہایلاجےئ۔‬ ‫‪ .2‬دوونںنیفنصمےکاولسب‪،‬وماداوریقیقحترطوقیںاکومازنایکاجےئ۔‬ ‫‪ .3‬ریستایبنلﷺرپلمتشماتکوبںیکمیہفتیکاجےئ‪،‬اتہکاسےکاغیپموکیلمعزدنیگںیماانپایاجےکس۔‬ ‫‪ .4‬وموجدہریستاگنریںیماپےئاجےنواےلالخوکرپایکاجےئ۔‬ ‫‪ .5‬ریستےکوموضعرپدجدییقحتوکرفوغدایاجےئاتہکاسےسابلطءاورنیققحموکاافتسدہوہےکس۔‬

‫اقمدصِیقحت‬ ‫اس یقحت اک دصقم دوونں نیفنصم یک ریست اگنری ےک اولسب‪ ،‬یقیقحت رطوقیں اور اتریخی اقحقئ یک شیپ شک اک ومازن‬ ‫رکان ےہ۔ اس اطمےعلےک ذرےعی مہی اجےننیک وکششرکںیےگہک اندوونںیک بتکسک رطح ریست ایبنلﷺ وک شیپ‬

‫رکیت ںیہ‪ ،‬اور سک دقر ان ےک ایبن ںیم دصتقی دشہ رواایت اور رصعی اسملئ اک لح اشلم ایک ایگ ےہ۔ اس یقحت اک دصقم‬ ‫ریست وک حیحص ادناز ںیم شیپ رکےنےک ےیل دوونںنیفنصم ےک اولسب وک انھجمس اور ان یک یقحت یک ویمکں اوروخویبں اک اجزئہ‬ ‫انیلےہاتہکریستاگنریےکےئنراحجانتوکااجرگایکاجےکس۔‬ ‫دحو ِداکر‬ ‫اسیقحتیکدحودںیمدرجذلیاکنتاشلمںیہ‪:‬‬ ‫• اتکوبں یک دحود‪ :‬یقحت رصف ڈارٹک یلع دمحم االصلیب یک ’’ریست ایبنلﷺ‘‘ اور ڈارٹک دہمی رزق اہلل یک ’’ریست وبنی‘‘‬ ‫کتدحمودوہیگ۔‬ ‫اولسب ایبن اک‬ ‫• یقیقحت زاوی‪ :‬اس یقحت ںیم رصف دوونں اتکوبں ےک اولسب‪ ،‬وماد یک اجتیعم‪ ،‬رواایت یک تحص‪ ،‬اور‬ ‫ِ‬ ‫اقتیلباجزئہایلاجےئاگ۔‬ ‫• ومازن اک دارئہ‪ :‬اس یقحت اک دارئہ رصف ان دوونں نیفنصم یک ریست اگنری کت دحمود ےہ‪ ،‬ن ہک درگی ریست اگنروں ای‬ ‫بتکرپ۔‬ ‫اینبدیوسال‬ ‫ڈارٹکیلعدمحماالصلیب اورڈارٹکدہمیرزقاہللیکریستاگنریںیمایکرفقاوراممتلثےہ؟دوونںنیفنصمےنسکرطح‬ ‫اتریخیوااعقت‪،‬ریستیکالیصفتت‪،‬اوراغیپموکشیپایک ےہ‪،‬اورانےکاولسبںیمایکاینبدی رفق اوررتشماکتںیہ‪،‬اوران‬ ‫یکریستنکنکوصخایصتیکاحلمںیہ؟‬ ‫رفہیضیقحت‬ ‫ڈارٹکیلعدمحماالصلیباورڈارٹکدہمیرزقاہللیکریست ںیماولسب‪،‬الیصفتتاوریقیقحترطقیاکرںیمامہرفقوموجدےہ‪،‬‬ ‫نکیلدوونںنیفنصمیہریستےکاغیپموکدجدیاقتوضںےکاطمقباےنپاےنپزاویےسشیپرکےنںیماکایمبںیہ۔‬ ‫اسہقباقیقحتتاکاجزئہ‬

‫’’ریستایبنلﷺازڈارٹکیلعدمحماالصلیباورریستوبنیﷺازڈارٹکدہمیرزقاہللاکیقیقحتودیقنتیاقتیلباجزئہ‘‘رپ‬ ‫اتاحل یسک مسق اک اقتیلب و یقیقحت اکم ںیہن وہا۔ارفنادیوطر رپ ریست ایبنل از االصلیب ےک جہنم رپیقیقحت اکم وہ اکچ ےہ‬

‫(دورسے ابب ںیم‬

‫لیصفت ذموکر ےہ) ‪ ،‬نکیل ڈارٹک دہمی رزق اہلل رپ وکیئ اردو زابن ںیم یقحت ےھجم ںیہن لم یکس۔ اور ان ےک درایمن اقتلب رپ ایھب کت‬ ‫یسکےنیھبملقںیہنااھٹای۔‬ ‫جہنمواولسبیقحت‬ ‫اولسبیقحتاایتخرایکاجےئاگ۔‬ ‫اقمہلذہاںیمجہنماقتیلباورزجتاییتویقیقحتاورضعباقمامترپدیقنتی‬ ‫ِ‬ ‫اوبابدنبی‬ ‫ابباول‪:‬ریستاگنرییکاترخیاوراسےکاوصل‬ ‫اببدوم‪:‬ریستایبنلﷺازڈارٹکدمحماالصلیب‬ ‫اببوسم‪:‬ریستوبنیﷺازڈارٹکدہمیرزقاہلل‬ ‫ابباہچرم‪:‬دوونںاتکوبںاکاقتیلباطمعل‬ ‫اببمجنپ‪:‬الخص‪،‬اتنئاورافسراشت‬