Na dwoje babka wróżyła czyli wybory w Rosji

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Mi chał Mi s t ewi cz

Nadwoj emat r i os z k awr óż ył a cz yl i wybor ywRos j i MYSŁ OWI CE2021

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Mi chał Mi s t ewi cz

Nadwoj emat r i os z k awr óż ył a cz yl i wybor ywRos j i

Sk ł adi ok ł adk a: Sebas t i anWawr z yńcz ak napods t . f ot .

Pi x abay . com ©Ws z el k i epr awaz as t r z eż one Mi chał Mi s t ewi cz2021 Wy dani eI Ipopr awi one

MYSŁ OWI CE2021

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

3

WSTĘ P Wybor y do r os yj s ki ejDumy Pańs t wowej ,r oz pocz ynaj ąs i ę 17 wr z eś ni a imaj ą pot r waćdo19wr z eś ni a2021r oku.Zpol s ki egopunkt uwi dz eni az bi eż noś ćdat– poz as koj ar z eni ami hi s t or y cz nymi – j es t doś ćs ympt omat y cz na:r oz pocz ęci e gł os owani az acz yna s i ę dz i eń po f or mal nym z akończ eni uć wi cz eń woj s kowy ch „ Zapad2021” ,kt ór ez apewne, z ez r oz umi ał y chpowodów, będąabs or bowaćpol s ką opi ni ępubl i cz ną.

J ednak z punkt u wi dz eni a pot encj al ni e naj waż ni ej s z ego benef i cj ent at y chż e wybor ów, cz yl ipr ez y dent aWł adi mi r aPut i na, wybor yt emaj ądoś ći s t ot nez nacz eni e zpowodut es t us t abi l noś cij egowł adz yiwyr aż onejw l okal achwybor cz y chopi ni i s poł ecz nejnat ent emats amy chRos j an.

My s ł owi ce, dn.

10.

VI I I .

2021r .

4

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Ramyt echni cz newybor ów DumaPańs t wowaFeder acj iRos yj s ki ejs kł adas i ęz450deput owany chwybi er any ch wwybor achna5l et ni ąkadencj ę.

Obecni ez as i adawni ej339deput owany chzpar t i i J ednaRos j a, 42zpar t i ikomuni s t y cz nej( KPRF) , 23zpar t i iSpr awi edl i waRos j a i40zLi ber al noDemokr at y cz nejPar t i iRos j i( Wł adi mi r aŻyr ynows ki ego) .

DumaPańs t wowawr azzRadąFeder acj it wor z yZgr omadz eni eFeder al ne.

Nat omi as twybor yw t ym r okupr z ebi egaj ąw ni ecoi nny chwar unkach,ni żt obył o dot ąd.J ednym zpowodów j es tocz ywi ś ci ewci ążpanuj ąc apandemi aCOVI D19, nat omi as tni eul egawąt pl i woś ci , ż ewł adz as t ar as i ęmaks ymal ni enagi ąćwar unki gł os owani ados woi chwymagań.

Of i cj al ną dat ą wybor ów ogł os z oną pr z ezpr ez y dent a Put i na,j es t 19 wr z eś ni a, nat omi as tj uż od 17 wr z eś ni a będz i e moż na oddawać gł os y w s pos ób kor es pondenc yj nyipor azpi er ws z ydr ogąel ekt r oni cz ną.Zapi sonowejf or mi e gł os owani azi ni cj at ywyr z ądz ącejpar t i iJ ednaRos j a, DumaPańs t wowapr z yj ęł a wt r z eci m cz yt ani uwdni u12maj a2021r oku1) Waż nąkwes t i ą,odr óż ni aj ącąs y s t em wybor cz yRos j iod np. :pol s ki egoj es ti nny s pos ób wybi er ani a par l ament ar z y s t ów. Sy s t em wył ani ani a r os yj s ki ch deput owany chnal eż ydos y s t emumi es z anego.Poł owa( 225)deput owany ch do Dumy ,j es t wybi er ana popr z ez gł os owani e na par t yj ną l i s t ęf eder al ną kandy dat ów, nat omi as tdr ugapoł owaj es twybi er anazj ednomandat owy chokr ęgów wybor cz y ch2).

Zani m pr z ej dz i emydor oz waż ań, nat ematpot encj al ny chwyni kówwybor ów, war t o ym mi ej s cupodaćr z eczi s t ot ną, maj ącąwpł ywnaf r ekwencj ewybor cz ą. wt Wedł ugbadani aWs z echr os yj s ki egoCent r um Badani aOpi ni iPubl i cz nej( VTs I OM) , kt ór ez os t ał oopubl i kowane2s i er pni a3), l i cz baRos j anchęt ny chdowz i ęci audz i ał u wwybor achs padł ado22% ( 27% w2011r . ) .

W ci ągu17l atmoni t or i nguws kaź ni kudz i ał uRos j anwwybor achos i ągnąłnaj ni ż s z ą war t oś ć( 22% w2021r . wobec55% w2004r . , 27% w2011r . ) .

J ednocz eś ni el i cz bar es pondent ów, kt ór z yuważ aj ą, ż ei chudz i ałwwybor ach ni cni ez mi eni , z mni ej s z ył as i ęwci ągu14l atpr awi eopoł owę( z29% w2007r . do16% w2021r . ) .

J ednakci ekawyj es ti nnyws kaź ni k: wci ąguos t at ni ch10l atl i cz baRos j anbi or ąc y ch udz i ałw akcj ach z bi or owy ch l ub podpi s uj ąc y ch pet y cj e wz r os ł a oś mi okr ot ni e.

Nat omi as twci ąguos t at ni egor okuokoł o45% obywat el ini eucz es t ni cz ył o aniwż y ci upubl i cz nym, anipol i t y cz nym kr aj u.

1)ht t ps : / / wi adomos ci . dz i enni k. pl / s wi at / ar t ykul y / 7701712, wybor y kor es podenc yj ner os j akor onawi r us . ht ml[ 06082021] 2)Bar t ł omi ejMi chal ak" Mi es z anes y s t emywybor cz enapr z ykł adz i eWł ochiRos j i .

Or dynacj a dos konał acz yni es peł ni onenadz i ej e?w: " St udi aBAS"Nr3( 27)2011, s .

51– 72 3)ht t ps : / / t as s . r u/ obs ches t v o/ 12039327[ 06082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

5

Dwawar i ant ywyni k ówwybor ów Ni ewąt pl i wi ez agadką, j akąmoż eby ćt egor ocz nywyni kwybor ów doDumy , moż na r oz pat r ywaćnadwas pos oby: ws z y s t kopój dz i epomy ś l ir z ądz ącejJ ednejRos j i is amegoPut i na, cz yl idoi z byni ż s z ejni edos t anąs i ępr z eds t awi ci el eopoz y cj i , awdr ugi ejopcj i , nas t ąpiz wr otwwybor achiwj egowyni kudoDumydos t ani e s i ęj ednakopoz y cj a,wr azzł at wymidopr z ewi dz eni as kut kami ,j aknaś wi et l eni e ewent ual ny chos z us t wwybor cz y ch, pr owokacj iwymi er z ony chwopoz y cj oni s t ów ii nny chs yt uacj i , kt ór ebędąbez poś r edni m pokł os i em t aki egowyni ku.

War i antpi er ws z y „ I wan z abi łz a mał o boj ar ów.Powi ni e nz abi ći c h ws z ys t ki c hż e by s t wor z yćs i l ne pańs t wo. ”4) Racj onal ny ch ar gument ów z at aki m wyni ki em os i ągni ęt ym pr z ezobózr z ądz ąc y j es ts por o.Napl anpi er ws z ywy s uwaj ąs i ęt uocz ywi ś ci epr z epi s ywybor cz e,kt ór e ni emalw eks pr es owym t empi ewyr z ucał azs i ebi ew ci ągu os t at ni egor oku t ak „ J ednaRos j a” , j akis am Put i n.

Dot egokos z ykapomy s ł ów, nal eż ynapr z ykł adpows t ani ekonces j onowany chpar t i i opoz y c yj ny ch.W poł owi e2020r .zi ns pi r acj iadmi ni s t r acj ipr ez y dent apows t ał y cz t er ynowepar t i epol i t y cz ne–NowiLudz i e, ZaPr awdę, Zi el onaAl t er nat ywaiPar t i a Demokr acj iBez poś r edni ejzocz ywi s t ym z adani em pomni ej s z eni apot encj al nego wyni ku wybor cz ego opoz y cj i5).I ch docel owym z adani em ma by ć odebr ani e wybor ców t r z em par t i om par l ament ar nej opoz y cj i , z wł as z cz a Par t i i Komuni s t y cz nej Gi ennadi j a Zi uganowa i Par t i i Li ber al noDemokr at y cz nej Wł adi mi r aŻyr i nows ki ego, kt ór emogąl i cz y ćkol ej nonaok.

12% i10% gł os ów ( maj2021) .

J ednym z naj waż ni ej s z y ch kr oków wł adz w s t os unku do r uchów i par t i i opoz y c yj ny chbyłwyr ok6),kt ór egodos t ar cz yłMos ki ews kiSądMi ej s ki9cz er wca 2021r .

Sądt enuz nałFundacj ęWal kizKor upcj ą,cent r al ęNawal negoiFundac j ęOchr ony Pr awObywat el s ki ch z aor gani z acj eeks t r emi s t y cz neiz akaz ałi chdz i ał al noś ci w Ros j i .Wedł ug pr okur at ur y ws pół pr acowni c y Nawal nego chci el i„ s t wor z y ć war unkido z mi anypods t aw us t r oj u kons t yt uc yj nego,w t ym zwykor z y s t ani em s cenar i us z a„ kol or owejr ewol ucj i ” .

Ws i er pni ut enwyr okz os t ałpodt r z ymanypr z ez Sądapel ac yj ny .

4)Si monSebagMont ef i or e, „ St al i n.

Dwórcz er wonegocar a” 5)ht t ps : / / pi s m. pl / publ i kacj e/ Pr z y got owani a_ wl adz _ Ros j i _ do_ wybor ow_ par l ament ar ny ch [ 06082021] 6)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ news / s ud_ os t avi l _ v _ s i l e_ r es heni e_ o_ pr i z nani i _ s t r ukt ur _ nav al nogo_ eks t r emi s t s ki mi 535321/[ 10082021]

6

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

I nnymidz i ał ani ami , kt ór ez godni ezpanuj ącąmodąmoż nanaz waćki net y cz nymi , s ąz nanewRos j iodcz as ówI wanaGr oź negoij egoopr y cz ni ny , ws z el ki es z ykany ipr z eś l adowani as ki er owanepr z eci wkoopoz y cj oni s t om.

It ut ajwy s ypi es i ęwor ekzpr z ykł adami , kt ór es ąt yl kowi er z choł ki em gór yl odowej nowegokr eml ows ki egos amodz i er ż awi a, aj akż eważ nąir z adkoz auważ anącz ęś ci ą „ Rus s kawami r a” .

Pocz ynaj ącodpr z ebywaj ącegowoboz i ekar nym Al eks i ej aNawal nego, uważ anego naZachodz i ez acz oł owegor os yj s ki egoopoz y cj oni s t ę, kar z ącar ękaKr eml ados i ęgł a t akż ej egobr at aOl ega7).

Mos ki ews kiSądPr eobr aż ens kis kaz ałOl egaNawal nego, nakar ęr okuwi ęz i eni a wz awi es z eni u,uz naj ącgo wi nnym podż egani al udz ido nar us z ani apr z epi s ów epi demi ol ogi cz ny ch.Fakt y cz ni e os kar ż eni e dot y cz ył o wez wani a pr z ez Ol ega Nawal negoii nny chos kar ż ony ch, nani es koor dynowanywi ec23s t y cz ni a, nakt ór y pr z ybyl il udz i e,w t ym pacj encizCOVI D19,„ s t war z aj ącz agr oż eni emas owymi chor obami ” .

W t ejs pr awi e poz wanis ąt akż e s ekr et ar zpr as owyAl eks i ej a Nawal nego Ki r a J ar my s z-s kaz anaj użwcz eś ni ejna10dniar es z t u-ii nni .Ws z y s t ki mz ar z ucas i ę podż egani edoł amani apr z epi s ów s ani t ar noepi demi ol ogi cz ny ch.

J eś l ini es pr awy t ypowo kar ne,t or óż nego t ypu obos t r z eni a wybor cz e dot ykaj ą opoz y c yj ny ch kandy dat ównadeput owany ch.

Wyr okwkwes t i ini el egal noś cis t r onni ct waNawal negooz nacz ałwybor cz ys t r z ał owę,dl a wi ęks z oś cikandy dat ów powi ąz any ch zNawal nym.Dl a pr z ykł adu w gł Ter yt or i al na Komi s j a Wybor cz a w Mur mańs ku 8) odmówi ł az ar ej es t r owani a kol eż ankiAl eks i ej aNawal nego, Vi ol et t yGr udi ny , j akokandy dat kiwwybor ach po l i ś ci e z Mi ni s t er s t wa Spr awi edl i woś cio j ejpowi ąz ani ach z „ or gani z acj ami eks t r emi s t y cz nymi ” .

J ednakpocz ąt eks z ykanwobecGr udi nyz acz ąłs i ęj użwl i pcu, ki edy t os ądowni e wy dano or z ecz eni eoj ejpr z ymus owejhos pi t al i z ac j igdyż r z ekomoakt ywi s t kanar us z ył anakazs amoi z ol acj ipoz ar aż eni ukor onawi r us em.

Nas t ępni epoogł os z eni uakcj igł odówkiws z pi t al uij ejz wol ni eni u, Gr udi naz os t ał a z at r z ymanaponowni e.

Kol ej nypr z ypadek: ki l kadnit emu9)w J ar os ł awi us ądw s pr awi ewyt ocz onejpr z ez Mi ni s t er s t woSpr aw Wewnęt r z ny chnakaz ałbył emus z ef owis t r ukt ur yr egi onal nej cent r al iNawal negoAl eks andr owiSmi r nowowiz apł aci ć448810 r ubl iz apr acę pol i cj ant ów podcz as wi ecu 31 s t y cz ni a na r z ecz pol i t yka. Pocz ąt kowo s i ł y bez pi ecz eńs t waz aż ądał yods z kodowani aw wy s okoś ci646644 r ubl i ,al epot em obni ż ył ywy s okoś ćr os z cz eni a.

7)ht t ps : / / r i a. r u/ 20210806/ nav al nyy 17 44681435. ht ml[ 10082021] 8)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ news / v _ mur mans ke_ s nj al i _ s _ vybor ov _ s or at ni t s u_ nav al nogo_ vi ol et t u_ gr udi nu535338/[ 10082021] 9)ht t ps : / / www. cur r ent t i me. t v / a/ s udnav al ny pr ot es t / 31391279. ht ml[ 06082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

7

Kol eż anceSmi r nowaEl eni eLeki as z wi l iwpodobnej s pr awi e10), s ądnakaz ałz apł aci ć 296175r ubl iods z kodowani az apr acęs i łbez pi ecz eńs t wanawi ecu23s t y cz ni a.

Podobne poz wy pol i cj az ł oż ył aw i nny ch mi as t ach - Penz i e,Uf i e,Ki r owi e, Kemer owi eOms kuiCz el abi ńs ku.

23gr udni a2020 r .Twer s kiSąd Rej onowyw Mos kwi es kaz ał11) koor dynat or kę pr ot es t ówpr z eci wko„ z er owani u”kadencj ipr ez y dencki ejPut i na, J ul i ęGal j ami nę, nadwal at awi ęz i eni aw z awi es z eni u.

Zkol eiw maj u2021r .

Sądw Mos kwi es kaz ał pr z ywódcę„ Ruchunar z eczNowegoSocj al i z mu”Ni koł aj aPł at os z ki nanapi ęćl at wz awi es z eni u.

Uz nanogoz awi nnegomi ędz yi nnyminakł ani ani agodoudz i ał u wz ami es z kach.

Nat omi as t27l i pcaTer yt or i al naKomi s j aWybor cz a( TKW)wPet er s bur guanul ował a r ej es t r acj ębył ejs z ef owejpet er s bur s ki ejcent r al iNawal negoI r i nyFat j anowej , kt ór a s t ar t ował a w wybor ach do Zgr omadz eni a Us t awodawcz ego w Pet er s bur gu.

Mi ni s t er s t woSpr awi edl i woś cinal egał onaus uni ęci eI r i nyFat j anowejzwybor ów.

SamaFat j anowaogł os i ł az ami arkont ynuowani awal kiomi ej s cew Zgr omadz eni u Us t awodawcz ym. „ J eś l ikt ośmy ś l i , ż eus t ąpi ęini ebędęwal cz ył aomoj epr awo doudz i ał uwwybor ach, t obar dz os i ęmyl i ”-powi edz i ał a.

Doś ćgł oś nym pr z ypadki em był o ar es z t owani e12) kandy dat ado DumyAndr i ej a Pi wowar owa, kt ór ego31maj abr . wy ci ągni ęt ozs amol ot us t ar t uj ąc egozpet er s bur s ki egol ot ni s kaPuł kowoiwywi ez i onodobi ur aFSB, gdz i ez os t ałos kar ż ony o pr owadz eni e dz i ał al noś cini el egal nejor gani z acj i .Wedł ug ś l edz t wa,podcz as pobyt u w Kr as nodar z e w 2020 r .Pi wowar ow udos t ępni łna s woj ejs t r oni e na Facebooku pos t z apel em o popar ci e ni ez al eż ny ch kandy dat ów w wybor ach s amor z ądowy chit ym s amym wz i ąłudz i ałwdz i ał ani ach„ ni el egal nejor gani z acj i ” .

Nat omi as tpot ym,j akbył yz r es z t ądeput owanydoDumyDmi t r i jGudkow ogł os i ł s wójudz i ałw wybor ach w 2021 r oku z r ami eni a par t i iJ abł oko,ws z cz ęt o pos t ępowani ekar nepr z eci wkoni emuij egoci ot cewz wi ąz kuzpodej r z eni em oni epł aceni ecz yns z uis powodowani es z kódw mos ki ews ki m wy dz i al ewł as noś ci mi as t a.Na z akończ eni et ej cz ęś ci anal i z y ,war t o pr z ywoł ać s pr awę 13) Lwa Sz l os ber ga,kt ór a ni ej es tdo końca j ednoz nacz na.Bo 3 s i er pni a b. r .Komi s j a Wybor cz aObwoduPs kows ki egoodmówi ł az ar ej es t r owani aj akokandy dat ów do par l ament ur egi onal nego cz ł onkom J abł oka Lwu Sz l os ber gowiiNi koł aj owi Kuź mi nowi .

Komi s j awybor cz a„ wi ąz ał aSchl os ber gazz akaz anąFundacj ądoWal ki zKor upcj ą” .

Komi s j ados z ł adot aki egowni os kuz ewz gl ędunaudz i ałSz l os ber ga iKuź mi nawwi ecupopar ci aAl eks i ej aNawal nego.

10)ht t ps : / / ov di nf o. or g/ expr es s news / 2021/ 07 / 28/ v y ar os l avl es udoby az al eks gl avus ht abanav al nogovypl at i t 296t y s y ach[ 06082021] 11)ht t ps : / / t hei ns . r u/ pol i t i ka/ 243872[ 07082021] 12)ht t ps : / / t hei ns . r u/ pol i t i ka/ 243872[ 07082021] 13)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ news / l vu_ s hl os ber gu_ ot kaz al i _ v _ r egi s t r at s i i _ na_ vybor y _ v _ ps kov e_ i z _ z a_ s vj az i _ s _ f bk535238/[ 07082021]

8

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

J ednak j uż nas t ępnego dni a 14) Obwodowa Komi s j a Wybor cz a pr z ywr óci ł a kandy dat ur yobucz ł onków par t i i" J abł oko" .Pr z ycz ym w oś wi adcz eni ukomi s j i wybor cz ejobwodups kows ki egows pr awi epr z ywr óceni aobukandy dat ówwwybo-r ach z wr acas i ęuwagę,ż edec yz j aMos ki ews ki egoSąduMi ej s ki egoouz nani u Cent r al iNawal negoz aeks t r emi s t y cz nąni ewes z ł aj es z cz ewż y ci e.

Doos obnejgr upypr z eś l adowańnal eż ąt akż eat akinapoz os t ał ej es z cz e, ni el i cz ne medi aopoz y c yj ne.Nal eż yt ut ajws pomni eć,ż ewedł ugbadań FOMni busz2015 r oku, gł ównymiź r ódł amii nf or macj iRos j ans ąt el ewi z j a( 88%) , s er wi s yi nt er net owe ( 33%)ipr as adr ukowana( 20%)awr azzbadani amiCent r um Lev adyś r edni at o87% dl at el ewi z j ii44% dl ai nt er net u.Podkr eś l i ćnal eż y , ż eduż ym z auf ani em ci es z ys i ę cent r al nat el ewi z j a( FOMni bus–70%,VCI OM –75%) ,kt ór as kupi awokółs i ebi e wi er ny ch odbi or ców.Ros j ani e zz as adyni e uf aj ą medi om z agr ani cz nym or az ni echęt ni eogl ądaj ąkanał yni ez al eż ne15) . ez al eż nypor t alMeduz adonos i ł , ż eWł adz eRos j ir oz waż aj ą Napocz ąt kumaj a16)ni uz nani e z a " z agr ani cz ny ch agent ów" wi ęks z oś ci medi ów z agr ani cz ny ch s ki er owany chdoodbi or c yr os yj s ki ego.Uz nani ei chz a" z agr ani cz ny chagent ów" moż ez nacz ni e ogr ani cz y ć moż l i woś ć dot ar ci at y ch medi ów do r os yj s ki ch odbi or ców.

A pr z ypomni j my ,ż ez godni e z obowi ąz uj ącą od 2017 r oku us t awą,medi a ot r z ymuj ące ś r odkif i nans owe z z agr ani c y ,uz nawane s ąz a" z agr ani cz ny c h agent ów" .Medi a,kt ór eot r z ymaj ąt akis t at us ,mus z ąut wor z y ćr os yj s kipodmi ot pr awnyipr z eds t awi aćs z cz egół ower apor t yf i nans owe.

Mus z ąt eżoz nacz aćs woj e mat er i ał yi nf or macj ą, ż er edakcj amas t at us" z agr ani cz negoagent a" .

Zat aki ego„ agent a”uz nanez os t ał om. i n.

Radi oSwoboda( RFE/ RL) . owani emat er i ał ów zt aki ch medi ów pr z ezr odz i memedi az os t ał oz akaz ane Cyt pr z ezkol ej nąus t awępodpi s anąpr z ezPut i naw końcukwi et ni a,apr z ewi duj ącą kar ygr z ywnyz at aki ewykor z y s t ani ac yt at ów.

Sam por t alMeduz at akż epr z es z edłpr z ezs er i ękł opot ów, gdyt aks amouz nana z az agr ani cz negoagent amus i ał az wr óci ćs i ędos woi chcz yt el ni kówows par ci e.

Kol ej nym nagł oś ni onym 17)pr z ypadki em był as pr awapor t al uTheNewTi mes , kt ór yj es i eni ąz es z ł egor oku, z awy dani epi eni ędz yod f undacj i ,kt ór azkol ei ot r z ymał az agr ani cz nygr ant ,z os t ałs kaz anynar ekor dowąw hi s t or i ir os yj s ki ch medi ówgr z ywnę22ml nr ubl i . .Sąduz nał , ż e„ TheNewTi mes "j es tf i nans owane zz agr ani c y , at onal eż yz gł os i ćwodpowi edni eji ns t yt ucj i , cz egoni ez r obi ono.

14)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ news / l v a_ s hl os ber a_ v os s t anovi l i _ na_ vybor ah_ v _ par l ament _ ps kov s koj _ obl as t i 535317 /[ 07082021] 15)Beat aGowor koSkł adanek„ Medi aipol i t ykawRos j i .St anbadańnadz auf ani em Ros j ando medi ów”2016s .

369370 16)ht t ps : / / www. banki er . pl / wi adomos c / Ros yj s ki por t al Wl adz echcaz abl okowacr os yj s koj ez y cz nemedi az agr ani cz ne8104753. ht ml[ 10082021] 17)ht t ps : / / www. r p. pl / Pol i t yka/ 181 119648Ros j aOs t at ni eni ez al ez neodKr eml amedi a. ht ml[ 10082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

9

„ TheNewTi mes "j es tkont ynuacj ąt y godni ka„ Nowoj eWr i emi a" , kt ór ys woj ewi el ki e dnipr z eż ywałw l at ach 90,amot ywacj as t oj ącaz awyr oki em był adoś ćj as na– s z ef owapor t al uJ ewgi eni j aAl bacpr z epr owadz i ł awywi adzopoz y c yj nym l i der em Al eks i ej em Nawal nym naant eni er adi aEchoMos kwy .

Powyr okuTheNewTi mesz wr óci łs i ędos woi chcz yt el ni kówopomocwz gr omadz eni upi eni ędz ynaopł aceni egr z ywnyiwci ągu4dniudał os i ęz ebr ać25ml nr ubl i , cobył oni ewąt pl i wym s ukces em ni et yl kopor t al u,al et akż et es t em dl awar t oś ci ni ez al eż negos ł owawRos j i .

Róż negot ypu z ł oś l i wedz i ał ani awł adzdot knęł yt akż e„ NowojGaz i et y” ,t el ewi z j i „ Doż dż ” , „ Wi edomos t i ”ii nny ch.

J es z cz ewmar cu18)pol i cj awMos kwi ewes z ł adopomi es z cz eńni ez al eż negopor t al u MBCh i opoz y c yj nego r uchu Ot war t a Ros j a, powi ąz any ch z Mi chai ł em Chodor kows ki m.Nat omi as t26l i pca,wł adz eFeder acj iRos yj s ki ejz abl okował y19) dos t ęp dos t r onyi nt er net owejAl eks i ej aNawal nego,nawal ny . com.J użwcz eś ni ej r os yj s ki e wł adz ez abl okował ys t r ony i nt er net owe 48 i nny ch os ób ior gani z acj i powi ąz any ch z Nawal nym. Ros yj s ki r egul at or i nt er net owy Ros komnadz or t ł umac z ył ,ż edz i ał ałnapol eceni epr okur at or agener al nego.Ws pół pr acowni cz ka Nawal nego Mar i a Pi ewcz y ch, kt ór a pr acował a pr z y j ego naj gł oś ni ej s z y ch ś l edz t wach, poi nf or mował a, ż ebl okadar os yj s ki chwł adzobj ęł awi t r ynyi nt er net owe pos z cz egól ny chws pół pr acowni ków Nawal nego, at akż eni ei s t ni ej ąc y chj użs i edz i b opoz y c yj ny ch s t r ukt ur ,or az s t r on poś wi ęcony ch kor upcj i w pos z cz egól ny ch s ekt or achgos podar ki .

Poz os t ał epr z ypadkiopi s ałSt ani s ł aw Andr ej cz uk cz ł onekZar z ąduRuchuObr ony Pr awWybor cz y ch„ Goł os ” , war t ykul edl aI ns t yt ut uWi l s ona20).

Taki ej ednoz nacz nedz i ał ani awł adzr os yj s ki chwobecs z er okor oz umi anejopoz y cj i , powoduj ez apewneni et yl koni echęćdor z ądz ącej par t i iiwł adz , al emat akż enacel u z ni echęceni eni et yl kodopoz os t ał y chni el i cz ny chkandy dat ówopoz y cj iawr ęcz do udz i ał u w wybor ach z wykł y ch obywat el i .Dokt or ant kanaCent r alEur opean Uni v er s i t ywWi edni u, badacz kaGov er nmentTr ans par enc yI ns t i t ut ewBudapes z ci e ipol i t ol ogWi kt or i aPoł t or ackaj a, oceni aj ącdz i ał ani awł adzpowi edz i ał a21), ż ebar dz i ejkoj ar z ąs i ęzs y gnał amiki er owanymidoel i t , zpr z ekaz em, ż ews z y s t ko j es tpodkont r ol ąiel i t ymus z ąz achowywaćs i ęw okr eś l onys pos ób, ni emus z ąby ć ws pi er ane ż adnymiz agr ani cz nymipi eni ędz mi ,ni emus z ąi nwes t owaćw ż adne or gani z acj eopoz y c yj ne.

18)ht t ps : / / war s awi ns t i t ut e. or g/ pl / s por owybor cz y pl annawal negoz j ednocz onej opoz y cj i ni ebedz i e/[ 10082021] 19)ht t ps : / / www. eur act i v . pl / s ect i on/ demokr acj a/ news / kr eml z abl okowal s t r onei nt er net owaal eks i ej anawal nego/[ 07082021] 20)ht t ps : / / www. wi l s oncent er . or g/ bl ogpos t / kr eml i ns f ear s howr us s i anaut hor i t i es pr ev ent opponent s r unni ngof f i ce[ 06082021] 21)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ t el es how/ pol i t i ka_ pr j amaj a_ l i ni j a/ put i n_ es che_ ne_ ot meni l _ vybor y 535486/ [ 06082021]

1 0

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Kal kul acj awł adzFeder acj iRos yj s ki ejopi er as i ęnaoboj ęt noś ciwi ęks z oś ci iemi gr acj it y ch, kt ór z yni es ąoboj ęt ni–t wi er dz izkol eiKons t ant i nEgger t .

Za kol ej ny punktna r z eczwar i ant uz wy ci ęs t wa Kr eml a w wybor ach, nal eż y z al i cz y ć,t oż epr óczs ankcj ipr awny ch ipol i t y cz ny ch,kt ór ym podl egaopoz y cj a t owar z y s z yt akż ej ejwewnęt r z ner oz bi ci eibr akz auf ani awdec yz j achdot y cz ąc y ch s t r at egi iwybor cz ej .

Dl apr z ykł aduj ednazmni ej s z y chpar t i iopoz y c yj ny ch, Par t i aWol noś ciNar odowej ( PARNAS) ,kt ór ani ewy s t ar t uj es amodz i el ni ew wybor achdoDumy ,ni epopar ł a j ednaks t r at egi i„ i nt el i gent negogł os owani a”-ocz ym z achwi l ę-pr oponowanego pr z ezAl eks i ej aNawal nego.

Poi nf or mowałot ym 22)naz j eź dz i epar t i iwMos kwi ej ej pr z ywódca, był ypr emi erRos j iMi chai łKas j anow.War t ows pomni eć, ż ej użr az zpowodówbł ędny chdec yz j ipodj ęt y chpr z edwybor ami , PARNASni edos t ał as i ędo Dumy ,os i ągaj ącmni ejni żpr ocentgł os ów.J edynądobr ądec yz j ąpodj ęt ąt er az pr z ez PARNAS był a moż l i woś ćs t ar t uw j ednejkoal i cj iz i nnymipar t i ami opoz y c yj nymi .

St anowi s ko par t i iKas j anowapot wi er dz ani euf noś ćw s t os unku do Nawal nego wś r ód cz ł onków poz apar l ament ar nejopoz y cj i .Os t r ym gł os em kr yt ykiwobec Nawal nego,popi s ałs i ęnapocz ąt kur okuGr i gor i jJ awl i ńs ki ,l i derpar t i iJ abł oko.

J awl i ńs kiz ar z ucałNawal nemupol i t y cz nyegoi z m iawant ur ni ct wo, kt ór ewcal eni e pomoż ewwal cezr eż i mem.

Kol ej nym, doś ćni es podz i ewanym s pr z ymi er z eńcem w z amy s ł achPut i nas t ał as i ę s yt uacj awukr ai ńs ki m Donbas i e, aś ci ś l ejr z eczbi or ącmi es z kańc yDoni ecki ej iŁugańs ki ejRL –t wor ów par apańs t wowy ch na z i emiukr ai ńs ki ej ,w kt ór y ch t wor z eni uRos j aj es ts pecj al i s t ą.Byłt oj edenzos t at ni chpomy s ł ów Kr eml a, kt ór y mi ałw z amy ś ł enaj wi docz ni ejr at owaćwyni kJ ednejRos j i . It ak 20 l i pcab. r .

Cent r al na Komi s j a Wybor cz a ( CKW) z at wi er dz i ł a 23) pr ocedur ę z dal nego gł os owani a el ekt r oni cz nego w wybor ach do Dumy Pańs t wowej .Mi es z kańc y Donbas upos i adaj ąc yr os yj s ki epas z por t y , kt ór z yni emaj ąpoz wol eni anapobyt wFeder acj iRos yj s ki ej , ot r z ymal ipr awodogł os owani aonl i ne.

Nar az i ebędąmi el idos t ępdowybor ówt yl kozl i s tpar t yj ny ch, al ewedł ugpr awni ka nawetcz ęś ci owe pr awo do gł os owani a poz wol ii m r oz pocz ąć i nt egr acj ęt y ch obywat el izs y s t emem pol i t y cz nym Feder acj iRos yj s ki ej .

Pr z yt ym t emaci ewar t ot eżws pomni ećci ekawyz abi eg,gdyżCKW umoż l i wi ł a Mos kwi es kor z y s t ani ezopcj igł os owani aodr ocz onego, cz yl izmoż l i woś ciz mi any s woj egowybor u pr z ed wy s ł ani em kar t ydogł os owani adoel ekt r oni cz nejur ny wybor cz ej .

J akt omoż eby ćwykor z y s t ane, ł at wopr z ewi dz i eć.

22)ht t ps : / / www. wnp. pl / r ynki z agr ani cz ne/ r os j aopoz y c yj napar t i apar nas ni epopr z es t r at egi i nawal negowwybor achdodumy , 457 415. ht ml[ 10082021] 23)ht t ps : / / www. kommer s ant . r u/ doc / 4909569[ 10082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

1 1

Zgodni ezr oz por z ądz eni em wybor cy, kt ór z yot r z ymal iobywat el s t wor os yj s ki e ws pos óbupr os z cz onyz godni ezdekr et em Put i naz24kwi et ni a2019r . , kt ór z yni e s ąmi es z kańcami os j i , będąmi ećmoż l i woś ćucz es t ni cz eni awgł os owani uonl i ne w okr ęguf eder al nym.

J ednak4 s i er pni as z ef owaC W El l aPamf i ł owapoi nf or mował a24),ż eC W ni e ot wor z yl okal iwybor cz ych w s amoz wańcz ych r epubl i kach l udowych.Nat er eni e Ukr ai ny os j ani ebędąmogl igł os owaćwambas adz i ew i j owi eor azwkons ul at ach wOdes s i e, Lwowi eiChar kowi e.

Ni e będz i et akż el okal iwybor cz ych dl a os j an w Gr uz j i ,dokąd w os t at ni ch mi es i ącachwyemi gr ował owi el udz i ał acz yopoz ycj i .

Pos uni ęci em ut r udni aj ącym pr z ej r z ys t oś ćwybor ów,at ym s amym będącym na r ękę r eml a,moż na uz nać br ak moż l i woś ci z dal nego moni t or i ngu l okal i wybor cz ych.

Zr es z t ąt ękwes t i ędos t r z egł aopoz ycj aipr z ewodni cz ącypar t i iJ abł oko Ni koł aj ybakow wni ós łpoz ew doSąduNaj wyż s z egoouz nani edecyz j iCent r al nej omi s j iWybor cz ej( C W)w s pr awi e moni t or i ngu wi deo wybor ów do Dumy Pańs t wowejz a ni ez godną z pr awem.C W,powoł uj ąc s i ę na os z cz ędnoś ci , odmówi ł apubl i cz negonadawani azl okal iwybor cz ychwdnigł os owani a.Dos t ępdo ni ejbędąmi ał ywył ącz ni ekomi s j ewybor cz e, kandydaciipr z eds t awi ci el epar t i i , at akż ecent r um i nf or macyj neC W iobwodowecent r al eobs er wacj iwybor ów.

War i antdr ugi Pańs t woj e s ts i l newówc z as , ki e dymas yows z ys t ki m wi e dz ą, ows z ys t ki m mogąwydać s ądiws z ys t koc z yni ąś wi adomi e25).

Nadchodz ącewybor ys ą ocz ywi s t ym ici ęż ki m t es t em dl awł adz y.Pr óczwci ąż i s t ni ej ącegoz agr oż eni apandemi cz nego,iwpr owadz onych wr azzni ąr es t r ykcj i pogor s z ył y it ak z ł ąs yt uacj ę mat er i al ną obywat el i .Nawetogł os z ona war t oś ć r os yj s ki egopaki et uant ykr yz ys owegocz yl i3bi l i onyr ubl i( 43ml ddol ar ów) , awi ęc 2, 5% P B j es tkwot ąni ewi el kąiz apewneni epr z eł oż ys i ęw s pos óbwyr aź nyna popr awęt ejs yt uacj i .

Pr ognoz yMi ędz ynar odowegoFundus z uWal ut owegopr z ewi duj ąwgł ębokąr eces j ę r os yj s ki ejgos podar kinapoz i omi eni emal7%.

Bez r oboci ewz r os ł ooni emal25%,adochodys padł yo3, 5%.Li cz baos ób,kt ór ych dochodyz naj duj ąs i ęponi ż ejpr oguubós t wa( w os j iponi ż ejpens j imi ni mal nej wynos z ącejok.218eur o) ,wz r os ł aoni emal1, 3ml n,cooz nacz a,ż ew z ł ejs yt uacj i mat er i al nejj es tcos i ódmyobywat elFeder acj i26).

24)ht t ps : / / t vr ai n. r u/ news / t s i k_ ne_ budet _ ot kr yv at _ i z bi r at el ny e_ uchas t ki _ na_ vybor ah_ v _ gos dumu_ v _ gr uz i i _ dnr _ i _ l nr 535279/[ 07082021] 25)Wł odz i mi er zLeni nDz i eł a, t .

26, War s z awa1956, s .

257 26)ht t ps : / / pi s m. pl / publ i kacj e/ Pr z y got owani a_ wl adz _ Ros j i _ do_ wybor ow_ par l ament ar ny ch [ 09082021]

1 2

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

W t ejs yt uacj ini et r udno o wr óż eni ez wy ci ęs t wa –ocz ywi ś ci e na r oz s ądnym poz i omi e–par t i iopoz y c yj ny ch, z wł as z cz aopoz y c j ipoz apar l ament ar nej .

Sz t andar owym pr z ykł adem r os nącejs i ł yopoz y cj i ,ar acz ejbar dz i ejr os yj s ki ego s poł ecz eńs t waobywat el s ki egoj es tnaj cz ęś ci ejpr z ywoł ywanas pr awaopor u s poł ecz negowobeccent r al nejwł adz ywMos kwi e, cz yl ipr ot es t ywChabar ows ku27) ii nny chmi as t achSyber i i .

Pr z ypomni j myt ł ot ejs pr awy .

Guber nat orKr aj uChabar ows ki egoSi er gi ejFur galz os t ałar es z t owany28)w s woi m domu9l i pcaubi egł egor okupr z edwyj az dem dopr ac yinat y chmi as tpr z ewi ez i ony doMos kwyz es t andar dowym wyj aś ni eni em, ż ews woj ejoj cz yź ni emoż ewywi er ać pr es j ęnaś wi adkówl ubni s z cz y ćdowody .

Zos t ałos kar ż onyows pół udz i ałw mor der s t wach pr z eds i ębi or ców napocz ąt ku 2000r okuwKr aj uChabar ows ki m is ąs i edni chr egi onach.

Ros yj s ki Komi t et Śl edcz y pocz ąt kowo t wi er dz i ł ,ż e pos i ada „ ni epodważ al ne dowody”udz i ał uFur gal awz abój s t wach–al eponadr okpóź ni ejnadalni ebyl i ws t ani epr z eds t awi ćż adnegozt y chdowodów.

Roz pr awy , kt ór ewywoł ał ymas owe pr ot es t ywChabar ows ku, odbywaj ąs i ęz az amkni ęt ymidr z wi ami .

20l i pca2020r oku, Wł adi mi rPut i nz dymi s j onowałguber nat or az es t anowi s ka, j akz wykl ewt aki chpr z ypadkach–„ wz wi ąz kuzut r at ąz auf ani a” .

Sz cz egół ys pr awy opi s ałwar t ykul epor t alMeduz a29).

W Chabar ows ku pr ot es t y pr z eci wko ar es z t owani u i us uni ęci u popul ar nego guber nat or awybuchł yt aknagl eibył yt akmas owe,ż ewyr aź ni ez as kocz ył yni e t yl koKr eml , al et akż ekr yt ykówr os yj s ki egor eż i mu. „ Wt e dywi e l upomyś l ał o, ż ebudz i s i ęr os yj s kapr owi nc j a, l udz i ez ac z ynaj ądoc e ni aćs wój wybórpol i t yc z ny, nawe t j e ś l ina r az i e dot yc z y on t yl ko r e gi onal nyc hs z e f ów”-napi s ałw koment ar z u Kons t ant i nEgger t. emlj ednakpr z yj ąłpos t awęf r ancus ki egopr ez y dent aMacr ona, kt ór ypodobni e Kr ni er eagowałnapr ot es t y„ ż ół t y chkami z el ek” , kt ór epr z et acz ał ys i ępr z ezFr anc j ę– awi ęcpr z ecz ekani a.A pr ot es t yobj ęł ycał ąSyber i ęzj ejnaj wi ęks z ymimi as t ami .

Repr es j ewobecpr ot es t uj ąc y ch, mi moż ez wi ęks z ał ys i ęzcz as em był ys t os unkowo ni ewi el ki e. „ Put i n, w pr z e c i wi e ńs t wi e do Łukas z e nki , uważ a, ż e e mi gr ac j a naj bar dz i e j wyks z t ał c onyc hiakt ywnyc ht oś wi e t nys pos óbnaz abe z pi e c z e ni er e ż i mu.

W końc upoChabar ows ku,apot e mz i mowyc hpr ot e s t ac hs t ał os i ęj as ne :pr z e c i ę t ny obywat e lRos j ini ej e s tgot owydor e al i z ac j ic e l ówpol i t yc z nyc h, j e ś l iwymagat opoś wi ę c e ni az wykł e got r ybuż yc i a. ”-z auważ yłEgger t .

27)ht t ps : / / r i a. r u/ 20200713/ 157 4242137 . ht ml[ 09082021] 28)ht t ps : / / www. dw. com/ r u/ komment ar i j pr ot es t y v habar ov s kegods pus t j apobedi l put i n/ a58210993[ 09082021] 29)ht t ps : / / meduz a. i o/ en/ f eat ur e/ 2021/ 07 / 22/ i f onl y heds t ay edout of pol i t i cs[ 09082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

1 3

„ Nawe tj e ś l iuwi e r z yćw s pr awi e dl i wyr os yj s kis ąd,t oc il udz i e[ uc z e s t ni c ypr ot e s t ów] j akośni emogąuwi e r z yćwt akiz bi e gokol i c z noś c i .

Fur gałpokł óc i łs i ęzwi e l ki m, bl i s ki m Kr e ml owibi z ne s e m, z dobyłz auf ani emi e s z kańc ów, ut r ac i łz auf ani ewł adc ywMos kwi ei nat yc hmi as tz os t ałos kar ż onyopr z e s t ę ps t was pr z e d15l at ”–mówi łw r epor t aż uz Chabar ows ka,nakr ęconym ni ecał y mi es i ąc po wybuchu pr ot es t ów,Si er gi ej Sz nur ow30). „ Toni ej e s tż ade ns e par at yz m, ni ktpr z yz dr owyc hz mys ł ac hni ebę dz i egł os i ćt aki c hhas e ł pod c hi ńs ką gr ani c ą.Dl a mi e s z kańc ów r e gi onu Chi ny,kt ór es ą bl i s ko,s ą dal e ki e kul t ur owo.

Zaśz ac hodni aRos j a, bl i s kakul t ur owo, j e s tdal e ko–wyj aś ni a. ” Cil udz i ec hc i e l ipokaz aćMos kwi e : myt uj e s t e ś my.

Ni ec hc e myur z ądz aćj aki e gośPl ac u Boł ot ne go[ ant yr z ądowepr ot e s t ywMos kwi ewl at ac h20112012] , al eż yćnor mal ni e iż e by kot ł owni edz i ał ał y”–t wi er dz i łzkol eiSz ami j ew,dokt or antUni wer s yt et u Śr odkowoeur opej s ki egowWi edni uipr acowni kWyż s z ejSz koł yGos podar ki wPet er s bur gu.

Imi moż ej es z cz e31gr udni a2020r oku,medi ai nf or mował yowci ążt r waj ąc y ch pr ot es t achnapi ęt nas t os t opni owym mr oz i e, t onawi os nęs yt uacj ąj użs i ęus pokoi ł a.

J ednakanal i z uj ąct epr ot es t ypodkąt em ws par ci apol i t y cz negodl aopoz y cj i , war t o z auważ y ć, ż epoNowym Rokupr ot es t yws pr awi euwi ęz i eni aFur gal a, z ami eni ł ys i ę wwi ecepopar ci adl aNawal nego31).

It owł aś ni ewt edys i ł ybez pi ecz eńs t wauder z ył yni et yl kowpr ot es t uj ąc y c hpopr z ez dokonywani ear es z t owań, al et akż ewr el acj onuj ąc y chdemons t r acj edz i enni kar z y .

War t o ws pomni eć,ż e o pr ot es t ach t r waj ąc y ch w Chabar ows ku wi edz i ał o 83% Ros j an,a45% j epopi er ał o,i nf or mował oCent r um Badawcz eJ ur i j aLewady .29% r es pondent ówwyr az i ł ogot owoś ćwz i ęci audz i ał uwewent ual ny chpr ot es t ach ws woi mr egi oni e32).

Dal s z er el acj e z pr ot es t ów 33) pr z et acz aj ąc y ch s i ę pr z ez Syber i ę,s ą bar dz i ej z agadni eni em s ocj ol ogi cz nym 34) j ednakmaj ąc ym wpł ywnawybor ypol i t y cz ne.

Cał as pr awami ał at akż es woj edr ugi ednow pos t acir oz bi ci ami ej s cowy chs t r ukt ur Li ber al noDemokr at y cz nejPar t i iRos j i ,do kt ór ej nal eż ałpeł ni ąc y obowi ąz ki guber nat or a, Mi chai łDi egt ar i ow35).

Wr azzki l komal okal nymipol i t ykamizpar t i it ej wy s t ąpi ł at akż es enat orEl enaGr es z ni akowa, kt ór aobecni ekandy duj edoDumy .

30)ht t ps : / / bel s at . eu/ pl / news / chabar ows kdl acz egonaj dl uz s z y pr ot es t whi s t or i i r os j i wci az t r wa/[ 09082021] 31)ht t ps : / / www. dw. com/ r u/ pr ot es t y v habar ov s keomonov c y bj ut demons t r ant y poj ut / a56550402[ 09082021] 32)ht t ps : / / s t udi um. uw. edu. pl / pr awi epol owar os j anpopi er apr ot es t y wchabar ows ku/ [ 09082021] 33)ht t ps : / / t ay ga. i nf o/ s t or y / 3822[ 10082021] 34)ht t ps : / / www. s i br eal . or g/ a/ i z v ol s obakabyt ches t nympochemur e v ol yut s i y av dohnovl y aet / 31351792. ht ml[ 10082021] 35)ht t ps : / / www. dw. com/ r u/ godbez f ur gal akakar es t guber nat or ai z meni l habar ov s ki j kr aj / a58206689[ 10082021]

1 4

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Wt ejs yt uacj inaci s kuwł adz , j akiw peł z aj ąc ym kr yz y s i es poł ecz nym poj awi ł as i ę i ni cj at ywa Nawal nego t z w.„ i nt el i gent nego gł os owani a” .J ejcel em j es tpr z ede ws z y s t ki m os ł abi eni er z ądz ącejpar t i iJ ednaRos j a.

St ądpomy s łNawal nego, abypopi er aćws z ędz i enaj s i l ni ej s z egooponent akr eml ows ki ejpar t i i , kt ór y mas z ans ępokonaćj ejkandy dat a.

St r at egi at abudz ikont r ower s j ewś r ódopoz y cj i ant ykr eml ows ki ej .

Zakł ada ona gł os owani e na kandy dat ów ni ez al eż ni e od i ch pr z ynal eż noś ci par t yj nejipogl ądów –j edynym kr yt er i um j es ts z ans anapokonani ekandy dat a oboz ur z ądz ącego.Co ci ekawe,20 mar ca 2021 r oku,pr z ewodni cz ąc y Dumy Wi acz es ł aw Woł odi n oś wi adcz ył ,ż e„ i nt el i gent ne gł os owani e”j es tpr oj ekt em z achodni chs ł uż bs pecj al ny ch.

Syt uacj ękr yz y s owąw j aki ejz naj duj ąs i ęwł adz epr óbuj ąt akż ewykor z y s t aćpar t i e opoz y c yj nebędąceobecni ewDumi e, j akkomuni ś ci .

Wz as adz i enaz ywani er os yj s ki chkomuni s t ów opoz y cj ą,j es tdoś ćumowne,gdyż komuni ś cipos t r z eganis ą pr z ez ogółRos j an j ako opoz y cj a„ z as t ępcz a” ,cz yl i cał kowi ci el oj al nawobecobecnegor z ądu.

Zachowani e par t i i KPFR w Dumi e wi el okr ot ni e pot wi er dz ał ot ę hi pot ez ę: deput owanipar t i i ,at akż ej ejl i derGi ennadi jZi uganow popar l iwi ęks z oś ćus t aw r z ądz ącejpar t i iJ ednaRos j a36). uganowj akopol i t ykr oz umi enadchodz ącez mi any .

Dl at egodowybor ów, J ednakZi dopus z cz onor adykal ny chopoz y cj oni s t ówzi nny chpar t i i .

Podkoni eccz er wcapr z ywódc yr uc hu„ Fr ontLewi cowy”i„ Ruchunar z eczNowego Socj al i z mu”ogł os i l i37), ż epr z y s t ąpi l idoKPRFiumi eś ci l is woi chkandy dat ównaj ej l i s t ac hpar t yj ny ch.

Dwóch zkandy dat ów zt ejl i s t ys ądoś ći nt er es uj ąc ymipr z ypadkami : Si er gi ej Udal cow,l i der Fr ont u Lewi cowego,kt ór y akt ywni e ucz es t ni cz yłw wi ecach l i ber al nejopoz y cj iwl at ach2011–2012, anawets pędz i ł4, 5r okuwwi ęz i eni u pot ym,j akz os t ałs kaz anyw t akz wanej„ s pr awi eBoł ot nej ”or azbył ydypl omat a r os yj s kiw USA ( wy dal onyw 2006) ,aobecni el i der„ Ruchu nar z eczNowego Socj al i z mu”Ni koł ajPł at os z ki n,kt ór ypodcz aswy s t ępu w r os yj s ki m pr ogr ami e t el ewi z yj nym ki l kal att emu,r ówni eżos t r os kr yt ykowałl i ber al i z m iZachódor az naz wałUkr ai nę„ bander ows ką”i„ bez war t oś ci ową” .

J eś l i chodz i o pol i t ykę wewnęt r z ną,Udal cow,Pl at os z ki n ii ch z wol enni c y pr oponuj ąs z er egpoważ ny chpr z emi ans poł ecz ny ch, opowi adaj ącs i ęz ademokr at yz acj ą,r ewi z j ąwyni ków pr ywat yz acj iiś ci gani em s kor umpowany chol i gar chów.

J ednakwkońcumaj aPł at os z ki nz os t ałs kaz anynapi ęćl atwz awi es z eni u z a" podż egani edoz ami es z ek"iwr ez ul t aci epoz bawi onypr awakandy dowani a doDumy .

36)ht t ps : / / j ames t own. or g/ pr ogr am/ r us s i ancommuni s t s t r y t ocont r ol popul ar di s cont ent / [ 10082021] 37)ht t ps : / / www. kommer s ant . r u/ doc / 4869855[ 10082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

1 5

KPRFpr óbuj et akż ewykor z y s t aćf al ęnas t r oj ów ant y s z c z epi onkowy ch w pos t aci or gani z acj iwi eców ant y s z cz epi onkowy ch.

Dz i ękit aki m pos uni ęci om komuni s t om udał os i ędos t r oi ćdopos t awpanuj ąc y ch ws poł ecz eńs t wi e.

Wł adi mi rMi ł ow,pol i t ykiekonomi s t aoceni ł38),ż ew akt ual nejs yt uacj is poł ecz nej pol i t y cz nejRos j i ,Wł adi mi rPut i nz mi er z adopi er ws z ejw cał ejhi s t or i is woj ego panowani akat as t r of ywybor cz ejnapeł nąs kal ę.

J akopods t awędot aki egot wi er dz eni apodaj ecot y godni owedaneVTs I OM onot owani ach wybor cz y ch,zkt ór y ch wyni ka,ż enot owani apopar ci adl aJ ednej Ros j is padł ydor ekor dowoni s ki egopoz i omu28, 3%, s y s t emat y cz ni es padaj ąc odkońcamaj a.Takj es z cz eź l eni ebył o:nawetw pi er ws z y chwybor achdoDumy Pańs t wowejwgr udni u2003r . par t i auz y s kał a37 , 6% gł os ów.

Ws kaź ni kiFOM s ą ni eco wyż s z e,al emi mo ws z y s t ko od wi el u mi es i ęc ypar t i a r z ądz ącani ej es tws t ani ewybi ćs i ęz30pr ocent owegopoz i omu.

It ot eżVTs I OM iFOM, kt ór ezpewnoś ci ąupi ęks z aj ąs yt uacj ę–cz yl i wr z ecz ywi s t oś cij es tgor z ej( Lev adaCent erni epubl i kuj ecot y godni owy ch ocen par t i i , al ewmaj uudz i el i ł opopar ci aJ ednejRos j inapoz i omi e27%) .

Ni edas i ęoż ywi ćr anki ngupar t i ir z ądz ącejwdz i ewi ęćt y godniwakacj i–konkl uduj e Mi ł ow idodaj e: „ Wygl ąda na t o,ż eRos j ani epos t anowi l ipr z ypomni e ćwł adz om ws z ys t ko–idł ugi el at ae konomi c z ne js t agnac j i ,wi e ke me r yt al ny,kor upc j ęir e pr e s j e , s ys t e m kl anowy, z ni s z c z e ni ez as i ł ków s oc j al nyc h, anadodat e k, ws z ys t ki es z t uc z ki-od „ wi r us adl anas z e gol uduni ej e s tgr oź ny”poc i ę ż ki el oc kdownybe zz apł at , br akpomoc y dl al udz iwkr yz ys i e , at e r azni e popul ar neobowi ąz kowes z c z e pi e ni a. ( . . . ) Pr os z ęmiwi e r z yć ,s ł abywyni kJ e dne jRos j iwewr z e ś ni ubę dz i emi ałdl at e gor e ż i mu os z ał ami aj ąc ekons e kwe nc j eps yc hol ogi c z ne .Społ e c z e ńs t woinome nkl at ur aot r z ymaj ą moc nys ygnał-Ros j anom ni epodobas i ęobe c napol i t ykaipanuj ąc ys ys t e m is ągot owi do akt ywne go gł os owani a pr ot e s t ac yj ne go.Obr az pr os t e go i be z pr obl e mowe go pr z e dł uż e ni a kade nc j iPut i na oddal as i ę -j e ś l ini e udał o mu s i ę uz ys kać ł at we j wi ę ks z oś c iwgł os owani unal i s t ępar t i i , kt ór ąs am s por z ądz i łiz apowi e dz i ałnaz j e ź dz i e , t o pr z e dł uż e ni ewł as ne jkade nc j ido pr z ynaj mni e j2030? . . .Bi or ącpod uwagębr ak z de c ydowane j wi ę ks z oś c ipopar c i awDumi e, ni emat e żnowe j kade nc j idl aPut i na. ” Os t r oż ni ej s z a w os ądach j es tws pomi nana wyż ejWi kt or i a Poł t or ackaj a,kt ór a powi edz i ał a z kol ei ,ż e„ w Ros j ij e s tt e r az bar dz oi nt e r e s uj ąc af az ar e ż i mu aut or yt ar ne go,kt ór ą moż na naz wać ut r wal onym aut or yt ar yz me m.J e ś l iwc z e ś ni e j obs e r wowal i ś my, j aks i ękons ol i duj e , s t aj enanogac h, t e r azwydaj es i ę , ż ej e s tus z c z yt u, w kwi e c i ewi e ku.W Ros j iaut or yt ar yz m os i ągnąłt e r azpr awdopodobni emaks ymal ny poz i om kont r ol iws z ys t ki c hs f e rs poł e c z e ńs t wa, ż yc i apubl i c z ne goit akdal e j , al et owc al e ni eoz nac z a, ż er e ż i mj e s ts t abi l nyij e s tt oj e gonaj bar dz i e jkor z ys t naf az adl adal s z e go „ ż yc i a”r e ż i mu.

Ogól ni er z e c zbi or ąc , j e s tt odl ani e gobar dz omoc nymome nt , al emogą byćpr obl e my” .

38)ht t ps : / / t hei ns . r u/ opi ni ons / vl adi mi r mi l ov / 243601[ 10082021]

1 6

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

1 7

Wni os k i J ak bar dz o myl ąs i ęz wol enni c y cz yt o pi er ws z ego war i ant u,cz yl iz wy ci ęs t wa Put i nows ki ejwi z j iRos j i ,cz yt odr ugi ejmoż l i woś ciwyni kut y chwybor ów,awi ęc wz gl ędnegoz wy ci ęs t waopoz y cj i–cz yt owpos t acij użs amegowej ś ci adoDumy , cz y nawetos i ągni ęci aj aki egoświ ęks z ego wyni ku wybor cz ego pr z ekonamy s i ę we wr z eś ni u. „ Uś wi adomi e ni es obi e ,ż epol i t ykaj e s tt yl koj e dnym z ez j awi s kpol i t yc z nyc h,s t anowi ws t ę pny war une kz r oz umi e ni as t at us u poz nawc z e go dot yc hc z as upr awi ane jt e or i i pol i t yki .Ona s i ęs końc z ył a is amoi s t ni ez ani kł a,poni e waż pr owadz i myś l e ni e pol i t ol ogównamanowc e .

Zos t ał az as t ąpi onanawe tni epr z e zps e udot e or i e , al epr z e zs woi s t ez awoł ani a, dot yc z ąc e me t af or , s yndr omówibadańi nt e r dys c ypl i nar nyc h.

Mał okt oj użdz i s i aj r oz umi e , ż eupr awi ani enaukipol e gani enapowt ar z ani uf or muł e k,kopi owani uis z e r mowani u has ł ami ,al enas t awi ani upyt ańipoc hyl ani us i ępr z e zpokol e ni anadt ymis amymi pr obl e mami . „-napi s ałki l kal att emuRy s z ar dSkar ż yńs ki39).

It akwś r óds amy chr os yj s ki chanal i t ykówieks per t ówpol i t ol ogi is ąs por er óż ni ce ipodz i ał ynapogl ąddot y cz ąc ywybor ów.Andr i ejKol es ni kowiBor y sMakar enko zMos ki ews ki egoCent r um Car negi e, ws woi mr apor ci e40)t wi er dz ą, ż eJ ednaRos j a ot r z ymabez war unkowąiabs ol ut nąwi ęks z oś ćwewr z eś ni owy chwybor ach.

Rapor t mówir ówni eż , ż ez apewnit ol egi t ymacj ęr os yj s ki egor z ądu. „ Wybor ydoDumyw2016r okubył ydl aKr e ml abar dz oudane .

Chodz ini et yl koot o, ż e pr okr e ml ows kaJ e dnaRos j az dobył ar e kor dowąl i c z bęmandat ów–343( 76%) , al et akż e or oz wi ąz ani eważ ne godl at aki c hr e ż i mów j akRos j apr obl e mu:z wyc i ę s t woos i ągni ę t o be zwi ę ks z yc hs kandal iipr ot e s t ów.We dł ugCe nt r um Le wadyw 2016r .46% Ros j an uz nał ot ewybor yz auc z c i we ,31% z ani e uc z c i we ,nat omi as tpowybor ac hz2011r . s t os une k był odwr ot ny:45% uz nał o wybor yz a ni e uc z c i we ,35% z a uc z c i we . ( J e dnoc z e ś ni ew 2011r .54% z godz i ł os i ęzpunkt e m wi dz e ni a,we dł ugkt ór e gowł adz e wypac z ył ys e nswybor ówdl awł as ne gopr z e t r wani a. ) ” .

Zt ypowor os yj s ki egopunkt uwi dz eni aaut or z yr apor t ut wi er dz ą,ż edl az nacz nej cz ęś ciwybor cówś ci s ł eogr ani cz eni ekonkur encj iwpol i t y ceni ej es tt aj emni cą. „ Ni e us uwal noś ćwł adz y ikont r ol a opoz yc j ipar l ame nt ar ne jr odz izgór y okr e ś l one pos ł us z e ńs t wogł os uj ąc yc h.

Rz e c z ywi s t ys t os une kdowł adzpoz os t aj eukr yt yini e wyr aż al nywl i c z bac hwyni kówwybor ów.

Gł os owani eodbywas i ęaut omat yc z ni e : wybor y s ą oddz i e l ne ,pr awdz i wenas t r oj es ą odr ę bne .Ludz i eni ewi ąż ąr oz wi ąz ani as woi c h pr obl e mówzwyni kamiwybor ów. ”

39(Ry s z ar dSkar ż yńs kiPods t awowydyl ematpol i t ol ogi iI I I( 2014)s .

298 40)ht t ps : / / car negi e. r u/ 2021/ 05/ 31/ r upub84618[ 10082021]

1 8

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

Wedł ug aut or ów na wyni k wybor ów z ł oż ąs i ę cz t er y ws kaź ni ki :s t opi eń i ch l egi t ymi z acj iwper cepcj iel i tis poł ecz eńs t wa, wyni kr z ądz ącejpar t i iJ ednaRos j a, at akż ej akz os t anąr oz ł oż onegł os ynadr ugi eit r z eci emi ej s cew wybor achwedł ug l i s tpar t yj ny chor azcz ywDumi epoj awi ąs i ęnowepar t i e.

Wr apor ci epodkr eś l onaj es tt ez a,ż edomi nacj aJ ednejRos j iw nowejDumi ej es t pr akt y cz ni ez apewni onami mo, ż eaut or z yz az nacz aj ą, ż eni ewi adomoj akz adz i ał a „ i nt el i gent negł os owani e”j ednakt yl kowokr ęgachj ednomandat owy ch Wt r z echr oz pat r ywany cht am s cenar i us z ach, wpi er ws z ym pr z ewi duj es i ęz doby ci e ponownekons t yt uc yj nejwi ęks z oś cipr z ezJ ednąRos j ę,j ednakbezt owar z y s z ąc y ch wybor om wi ęks z y chs kandal i .W dr ugi mJ ednaRos j ani eos i ągni ewyni kudwóch t r z eci chgł os ów, copot r akt uj ej akopor aż kęwś wi et l ewc z eś ni ej s z y chz apowi edz i .

J ako t r z eci ,naj mni ejpr awdopodobny wyni k uz naj es i ę pr z epr owadz eni et z w. s kandal i cz ny chwybor ów.

Wł adz er oz umi ej ą,ż ew t ym pr z ypadku nowywybuch pr ot es t ów ul i cz ny ch j es t ni emalni euni kni ony ,by ćmoż es i l ni ej s z yis z er s z yw z as i ęgu geogr af i cz nym ni ż demons t r acj e w Mos kwi e po wybor ach w 2011 r oku.A i ch os t r et ł umi eni e ni euchr onni ez as z kodz il egi t ymi z acj ir eż i muij es z cz ebar dz i ejz aos t r z ypodz i ał yna z wol enni ków ipr z eci wni ków r z ądu, kt ór ymini emoż nar z ądz i ćz apomocąs y s t emu par t i ipol i t y cz ny ch z al eż ny ch od ni eus uwal nego neokor por at y s t y cz nego r z ądu.

Wł adz ebędąs t ar ał ys i ęuni knąćt akwi el ki egokr yz y s u.

Póź ni ej , wwywi adz i edl aTheNewTi mes , Kol es ni kowpowi edz i ał41): Tobar dz i e jr yt uał .

To, c onaz ywamywybor ami , moż nac z ę ś c i owopot r akt owaćpoważ ni e , al ew r z e c z ywi s t oś c ini es ąt oj użoc z ywi ś c i e wybor y.J e s tt or odz ajme c hani z mu pot wi e r dz ani al e gi t ymi z ac j iwł adz y w oc z ac h wi ę ks z oś c i ,pr z e ds t awi ani a wi ę ks z oś c i dowodów, ż et owc i ążwi ę ks z oś ć , ż el e pi e j dl ani c ht r z ymaćs i ęr az e m, ws t adz i e . " Dr odz yRos j ani e "-z obac z yc i e-z agł os uj ąna" J e dnąRos j ę " , c z yl inawł adz ę .

Wi ę ks z oś ćl udz ipopr os t uni eumi egł os ować-r oz umi e j ą, ż ec il udz i e , kt ór z ys ąwDumi e , i c hni er e pr e z e nt uj ą igł os uj ąme c hani c z ni e , r yt ual ni epot wi e r dz aj ącs woj ąobe c noś ć wt ym s t adz i e .

W koment ar z u wł as nym do t ejanal i z y ,s kupi ęs i ę na ni eco i nny ch kwes t i ach z wi ąz any chzwybor amiw Ros j i .Ki edyr oz mawi ał em nat ent emat ,us ł y s z ał em ż e „ i nnidochodz ądot aki chs amy chwni os ków” .Pr z yz nam,ż ez aś mi ał em s i ęwt edyw duchu.

Dl acz ego t ak j es t ,ż emy ś l ąco r os yj s ki ch wybor ach dochodz i mydo podobny ch wni os ków?J akż et ows z y s t koj ednos t aj ni epr os t ol i ni j ne-z achowani eRos j i , kt ór ego doś wi adcz amynaNi z i ni eŚr odkowoEur opej s ki ejodcz as ówPi ot r aWi el ki ego.

A pr z eci eżwi emy ,ż ewy s t ar cz ypr z ecz yt aćki l kadz i ełDos t oj ews ki ego,abys z ybko z r oz umi ećpr ync ypi ar os yj s ki ejpol i t ykiz agr ani cz nej .Dos t oj ews kipomi j aj ącj użt o, ż ebyłij es tul ubi onym pi s ar z em kr eml ows ki ej„ wi er chus z ki ” ,pr z eds t awi anam s ednopol i t ykiRos j i .

41̀)ht t ps : / / newt i mes . r u/ ar t i cl es / det ai l / 204886? f cc[ 10082021]

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY

1 9

Dos t oj e ws kij e s tme s j ani s t yc z ni epr z e konany, ż eRos j a„ nos iws obi ekl e j not , kt ór e goni e ma ni gdz i ei ndz i e j-pr awos ł awi e ,ż ej e s ts t r aż ni ki e m pr awdy Chr ys t us a,al ej uż pr awdz i we jpr awdy,pr awdz i we go obr az u Chr ys t us a,ni e wi doc z ne go wews z ys t ki c h i nnyc hwyz nani ac hiwews z ys t ki c hi nnyc hnar odac h.St ądnaj wyż s z epr z e z nac z e ni e nar odur os yj s ki e goj akopr awdz i wi epr awos ł awne go-pokoj owepoj e dnani ews z ys t ki c h nar odów wewł aś c i we jwi e r z eipr z yz ac howani uduc howe jt oż s amoś c i ,j ę z ykakaż de go nar odu"42).

Ros j a j ako pr ot ot yp pr awdz i wego z j ednocz eni a nar odów, w r oz umi eni u Dos t oj ews ki ego, s pr z eci wi as i ę„ Eur opi e”i„ Zj ednoc z onejAmer y ce” .

Dos t oj ews ki , Toł s t oj , póź ni ejGor kicz ySi monow –t ooniopowi adaj ąnam t ocz ym j es tRos j a, j aki ei s t ot necel es t oj ąpr z edj ejpol i t yką, t akż ewewnęt r z ną.

Odpowi adaj ąc wpr os t na pyt ani e,j ak z achowa s i ęr os yj s ki wybor ca,mogę odpowi edz i eć:nadwoj emat r i os z kawr óż ył a;al boz agł os uj ena„ J ednąRos j ę” ,al bo z agł os uj enogami .

Oz nacz at o, ż eoi l edomi nacj apar t i ir z ądz ącejmoż eni eos i ągnąć pl anowanejwi ęks z oś cikons t yt uc yj nej , t ozkol eiudz i ałpar t i iopoz y c yj ny chwnowej Dumi eni ebędz i ei s t ot ny , az y s kaćmogąnat ym komuni ś ciZi uganowa.

Nat omi as tzpol s ki egopunkt u wi dz eni ani epr z ywi ąz ywał bym dot y ch wybor ów s pecj al nejuwagi .Rol aPol s kiw pol i t y cez agr ani cz nejRos j i ,t aki ejcz yi nnej ,j es t us t al onanawi el el atnapr z ódipodt ym wz gl ędem j es tt oj edynas t abi l nadl anas wi adomoś ć, j akapł yni ezt egokr aj u.

Tak wi ęcdl aPol aków,kt ór z ys ądz ą,ż epr z ezwy gr aną wybor cz ąt z w.opoz y cj i demokr at y cz nej , uz y s kamyki edykol wi ekcoświ ęcejni żz ał at wi eni eni ewi el ki ch def act odor aź ny ch s pr aw ( np. :eks por tż ywnoś cicz yz wr otwr aku Tupol ewa)t o nal eż ywyz by ćs i ęz ł udz eń.

Gener al ni es yt uacj ęw j aki ejakt ual ni es i ęz naj duj emy , podkąt em wybor ów w Ros j i moż emyopi s aćs ł ynnymis ł owamiJ óz ef aPi ł s uds ki egozokr es uwoj nydomowej w Ros j i :„ Mówi ąci nac z e j , j ę z yki e mż oł ni e r s ki m: bi j c i es i ę , ni cmni et oni eobc hodz i , oi l e 43) i nt e r e s yPol s kini es ąz ahac z ane . ”

42)Fi odorDos t oj ews kiDz i enni kpi s ar z a, 1876, cz er wi ec; t .

XXI I I , s .

47 43)Andr z ejGar l i cki„ J óz efPi ł s uds ki18671935”s .

222

OPI NI E• KOME NTARZE• ANAL I ZY geopol i t yk a• gos podar k a• s poł ecz eńs t wo• hi s t or i a• k ul t ur a

www. cz as ws chodni . pl Bi ał or uś• E s t oni a• L i t wa• Ł ot wa Moł dawi a• ObwódKal i ni ngr adz k i • Uk r ai na

TT : @Cz as Ws chodni

MYSŁ OWI CE2021