Issuu on Google+

NIP Jaarbrief 2010

ďƒ¨


 | 

2 NIP Jaarbrief 2010

Roerige tijden bieden kansen

“Juist nu moet het NIP creatief zijn en mogelijkheden signaleren.” Hans Kombrink

Toen ik in 2008 begon als voorzitter van het Algemeen Bestuur van het NIP, viel het me op dat de binding aan de vereniging heel groot is. Met name kaderleden zetten hun kennis en kunde op vrijwillige basis dagelijks, wekelijks of maandelijks in voor de belangenbehartiging. Maar ook op de werkvloer van het NIP zelf is loyaliteit een groot goed. Zo nam na ruim ­dertig jaar trouw dienstverband, Rein Baneke afscheid als directeur. Velen van u hebben het speciaal voor hem georganiseerde afscheidssymposium bijgewoond.

De begin 2011 nieuw aangetreden directeur Hans van Eck heeft geen makkelijke opdracht meegekregen. Door de financiële feiten wordt hij gedwongen een zwaarder accent te leggen op het verbeteren van het management van de organisatie en het financiële beheer. Alle hens aan het financiële dek dus. Toch wil ik niet al te somber zijn. Immers, tijden van crises bieden ook kansen. Juist in deze tijd waarin allerlei veranderingen plaatsvinden in bijvoorbeeld de geeste­ lijke gezondheidszorg, (passend) onderwijs en de arbeids­

markt en er rücksichtslos wordt gekort op voorzieningen, waar vooral de ouderen en maatschappelijk zwakkeren in de samenleving door worden getroffen, moet het NIP creatief zijn en mogelijkheden signaleren. Dit betekent nog meer en intensiever samenwerken met andere (partner)organisaties en partijen om samen ster­ ker te staan tegen alle politieke invloeden. En vooral ook: de interne samenwerking versterken en leden daarbij meer te betrekken. Het bundelen van krachten is meer dan ooit in het belang van psychologen.


 | 

3 NIP Jaarbrief 2010

Lobby blijft natuurlijk een belangrijke taak binnen het NIP. Door een sterke lobby heeft het NIP ertoe ­bij­gedragen dat het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) in de voorgestelde vorm van tafel is. De lobby voor andere belangrijke dossiers in 2010, zoals het Actieplan Professionalisering Jeugdzorg, zorg­ verzekeringen, ­interculturalisatie en de bezuinigingen in de ggz, vragen ook dit jaar van het NIP de niet ­aflatende ­aandacht. Een andere kwestie die de vereniging behoorlijk heeft verdeeld is het wel of niet lid kunnen worden van hbo’ers Toegepaste Psychologie. Een meerderheid was voor, maar net geen tweederde. Een zeer onbevredigen­ de uitkomst richting de toekomst? Gezien de kabinets­ plannen rond het hoger onderwijs ontkomt het NIP er niet aan over enige tijd deze kwestie opnieuw onder ogen te zien.   Dit voorwoord is tevens mijn afscheidswoord. Mijn benoemingstermijn van drie jaar verstreek medio dit jaar. Ik heb met plezier, maar met schaarse middelen, mijn bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het NIP proberen te leveren. Ik heb veel geleerd. Ik kan alleen maar wensen en hopen dat het NIP op de juiste manier in staat zal zijn de komende jaren de belangen van de psychologen adequaat te behartigen. Hans Kombrink

Algemeen Bestuur Van links naar rechts: Hans Kombrink, Evert Hummelen,  Nelly Altenburg (wnd. voorzitter), Wim de Waal, Jeanette van Rees, Karensa van der Molen en Jeroen Schepman. Niet op de foto: Jules Pieters


 | 

4 NIP Jaarbrief 2010

service en dienstverlening De spil van het NIP is het NIP-bureau. Hier worden diverse uitvoerende en onder­steunende taken voor de vereniging ­verzorgd. De medewerkers beantwoorden bijvoorbeeld de meest uiteenlopende vragen van leden, bestuursleden en cliënten.

Leden vragen het bureau niet alleen om algemene informatie, maar ook om advies op maat: over salaris­ onderhandelingen, postmasteropleidingen, zelfstandige vestiging, beroepsethische kwesties of consultatie van een deskundige collega. Het NIP-bureau geeft kaderleden advies en onder­ steuning bij de profilering van de psycholoog in een bepaald werkveld. Maar doet ook aan beleidsontwik­ keling, belangen­behartiging, verzorgt de contacten met de media, en ondersteunt bij de organisatie van studie­ dagen en congressen. Daarnaast beantwoordt het NIP-bureau ook vragen van andere beroepsverenigingen, werkgevers, maatschap­ pelijke en politieke organisaties. Zo zet het NIP-bureau de psycholoog bij tal van doelgroepen op de kaart.

De tweede helft van 2010 stond in het teken van het afscheid van de vertrekkend directeur van het NIP-bureau Rein Baneke. Baneke gaf na een loopbaan van 30 jaar bij het NIP, de leiding begin 2011 over aan Hans van Eck. Belangenbehartiging Het NIP behartigt niet alleen de belangen van zijn leden bij de beroepsuitoefening, maar zit ook aan tafel bij werk­ geversorganisaties, zorgverzekeraars, cliënten­organisaties en ministeries. Individuele belangenbehartiging Psychologen kunnen te maken krijgen met lastige zaken bij het uitoefenen van hun beroep. Dit kunnen arbeids­ voorwaardelijke, juridische of ethische kwesties zijn. Maar ook vragen over de zakelijke kant van het onder­ nemerschap. Leden kunnen hun vragen en dilemma’s telefonisch of per e-mail aan het NIP voorleggen. Onze medewerkers zijn volledig op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en wetten. Collectieve belangenbehartiging In de collectieve belangenbehartiging vertegenwoordigt het NIP haar leden aan de onderhandelingstafel van de werkgevers. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met vakorganisaties en andere beroepsverenigingen.

Baneke (rechts) geeft leiding NIP-bureau over aan Van Eck tijdens afscheidssymposium


 | 

5 NIP Jaarbrief 2010

Tijdens cao-onderhandelingen benadrukt het NIP naast de ­financiële eisen ook de kwalitatieve wensen van haar leden. Flexibel werken en opleidingen zijn wensen die vorig jaar hoog op de agenda stonden. Bijeenkomsten en congressen De sectoren en secties van het NIP organiseren regel­ matig themamiddagen en vakinhoudelijke bijeenkomsten. Deze bijeenkomsten zijn leerzaam en drukbezocht. Het is de ideale manier om andere vakgenoten te ontmoe­ ten, ervaringen te delen en in korte tijd op een prettige manier op de hoogte te worden gesteld van de laatste ontwikkelingen. Free your mind! In april 2010 vond het jaarlijkse Europese congres voor psychologiestudenten plaats in Nederland. Dit maal onder voorzitterschap van de NIP-sectie Psychologiestudenten. Bij de European Federation of Psychology Students’ Associations zijn 25 Europese orga­ nisaties voor psychologiestudenten aangesloten. Het thema van het 24e EFPSA-congres was ‘Free your mind!’ Kort Lontje! In juni 2010 kwamen psycholoog-mediators bijeen voor het congres Kort Lontje. Onder andere Paul Schnabel, René Diekstra en de Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer gaven hun visie over de toenemende agressie binnen de maat­ schappij en hoe daar als mediator mee om te gaan in zijn of haar beroepsuitoefening.

Kwaliteit van de psychologische dienstverlening Het is belangrijk dat cliënten en opdrachtgevers weten of zij te maken hebben met een deskundige en goed opgeleide psycholoog. Het NIP ziet het als haar taak om de kwaliteit van de beroepsuitoefening door de ­psycholoog, te bewaken en te borgen. Dit doet het NIP door kwaliteitseisen en voorwaarden aan de beroepsuitoefening te stellen, maar ook door een kader aan te geven en beleid te ontwikkelen waarmee het de psycholoog mogelijk wordt maakt om zijn beroep goed uit te oefenen. Opleidingen Het NIP is voorzitter van de Kamer Psychologie VSNU, het overlegorgaan van de universitaire opleidingen psychologie. Hier wordt het beleid voor de bachelor- en masteropleidingen afgestemd. Het NIP adviseert ook over het curriculum van de hbo-opleiding Toegepaste Psychologie en zit in de Landelijke advies­ raad Toegepaste psychologie. Basispsychologen Een speciale NIP-commissie heeft in 2010 de notitie Van basispsycholoog naar Registerpsycholoog NIP/ Gezondheidszorg psycholoog vastgesteld. Hierin zijn aanbevelingen gedaan over de vakbekwaamheid van de psycholoog die zelfstandig werkt met cliënten en/ of cliëntsystemen. Het NIP werkt deze aanbevelingen in 2011 verder uit, waarbij we goed kijken hoe we basis­ psychologen kunnen onder­steunen in hun professionele ontwikkeling naar dit vakbekwaamheidsniveau.

Hoeveel mensen werkten er op het NIP-bureau in 2010? Totaal in dienst per 31 december 2010:

Aantallen 59

Vrouwen: Mannen:

42 17

Aantal fte’s: Fulltime medewerkers: Partime medewerkers:

39,6 9 50

Werknemers in dienst: Werknemers uit dienst:

15 12


6 NIP Jaarbrief 2010

Hbo Toegepaste Psychologie Een belangrijk onderwerp in 2010 was de besluitvor­ ming over de toetreding van hbo-studenten en afgestu­ deerden Toegepaste Psychologie tot het NIP. Toelating van de hbo’ers vereist een statutenwijziging. Voor wijzi­ ging van de statuten was echter geen meerderheid in de ledenraadvergadering van juni 2010. De hbo’ers kregen daarom geen toegang tot het NIP-lidmaatschap. Wel kunnen ze zich aanmelden als belangstellende. Registraties van het NIP Psycholoog is geen wettelijk beschermde titel. Iedereen mag zich psycholoog noemen ongeacht opleiding of werkervaring. Daarom heeft het NIP het dienst­ merk PSYCHOLOOG NIP ingesteld. Universitair opgeleide psycho­logen kunnen zich hiermee onderscheiden. Naast dit dienstmerk heeft het NIP een aantal eigen registraties. Hierin zijn kwaliteitscriteria vastgelegd op het gebied van scholing, werkervaring, supervisie en intervisie. Eigen bedrijf starten Sinds 2010 staat op het NIP-ledennet een geheel nieuwe digitale handleiding Eigen Bedrijf met informatie over rechtsvormen, KvK-handelsregister, huisvesting, bij-en nascholing, belastingen, maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), bedrijfscorrespondentie, tarief­ bepaling, overdracht, literatuur, microfinanciering, etc. Daarnaast wordt er twee keer per week een advies­ spreekuur gehouden waar leden terecht kunnen met hun vragen.

Beroepscommissie Registraties Het Algemeen Bestuur heeft de Beroepscommissie Registraties ingesteld en een commissiereglement vastgesteld. Deze beroepscommissie behandelt bezwaarschriften van psychologen die in beroep gaan tegen de beslissing van een registratiecommissie op hun ingediende bezwaar. De beroepscommissie heeft in 2010 één beroepszaak behandeld.

 | 

Seminar en masterclass Op het terrein van bij- en nascholing is voor zelfstandig gevestigde psychologen in 2010 een aantal activitei­ ten ontwikkeld. Samen met de Kamer van Koophandel Amsterdam heeft het NIP twee maal met veel succes de seminar Start Eigen Bedrijf georganiseerd voor haar leden. Met Dick Bouman, auteur van De onder­nemende psychotherapeut - Handboek voor zelf­standigen, werd een tweedaagse masterclass georganiseerd voor gz-­ psychologen, klinisch psychologen en psycho­thera­peuten die met de gedachte spelen zich vrij te gaan vestigen. De masterclass werd door de deelnemers in de evaluatie zeer positief gewaardeerd met gemiddeld een acht. Beroepsethiek Alle psychologen die lid zijn van het NIP moeten zich bij hun beroepsuitoefening aan normen houden. Het NIP heeft daarvoor een beroepscode opgesteld. Als ­cliënten of collega-psychologen menen dat een NIP-lid niet ­volgens de beroepsethiek heeft gehandeld, kunnen zij een klacht indienen bij de tuchtcolleges. Leden kun­ nen met vragen over de interpretatie van de regels in de praktijk terecht bij de stafmedewerker Beroepsethiek. Verantwoordelijkheid Een veel gestelde vraag is tot hoever de verantwoor­ delijkheid van psychologen reikt. Vooral wanneer in de dagelijkse praktijk van BIG- of NIP- geregistreerde psychologen wordt verlangd de inhoudelijke verant­ woordelijkheid voor de werkzaamheden van nietgeregistreerden op zich te nemen. Door instellingen en werkgevers wordt vaak van hen geëist de rapportages van niet-geregistreerde psychologen te ondertekenen. Ook de veel gebruikte term ‘verlengde arm’ levert in de praktijk nogal wat misverstanden op. In de meeste gevallen kan de geregistreerde psycholoog niet zonder meer een dergelijke verantwoordelijkheid voor de werk­ zaamheden van een andere psycholoog op zich nemen en waar maken. Uitgangspunt van de Beroepscode voor psychologen is immers dat de psycholoog altijd zelf verantwoordelijk is voor zijn beroepsmatig handelen.


7 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Beleidsontwikkeling Beleidsontwikkeling is een breed begrip. Een groot deel van de staf, de MT-leden en de sectorbesturen houdt zich bezig met beleid.

Ook is er intensief gelobbyd richting zorgverzekeraars om de registratie Psycholoog Arbeid en Gezondheid NIP extra onder de aandacht te brengen en de mogelijk­ heden voor vergoeding in kaart te brengen.

Multidisciplinaire richtlijnen en Visitatie De NIP-sector Gezondheidszorg heeft in 2010 mee­gewerkt aan de ontwikkeling van verschillende ­richtlijnen en zorgstandaards. Een voorbeeld daarvan zijn de multidisciplinaire richtlijnen autisme en schizofrenie en de Zorgstandaard COPD, een chronische longziekte. En is er gestart met het verzorgen van proefvisitaties voor zelfstandig gevestigde NIP-leden. Bij visitatie geven collega’s op een systematische wijze feedback op de werkwijzen van een gevisiteerde psycholoog. Dat doen ze aan de hand van vastgestelde kwaliteitscriteria.

Bestuurscommissies Voor een aantal vaste taken heeft het Algemeen Bestuur commissies en colleges ingesteld. Dit zijn onder andere de Commissie Testaangelegenheden Nederland, het College van Toezicht en het College van Beroep, de Bestuurscommissie Ethische Zaken en de Bestuurscommissie Wetenschap.

Meldcode Kindermishandeling en Professionalisering Jeugdzorg De NIP-sector Jeugd werkt aan het opstellen van een NIP-meldcode Kindermishandeling, gebaseerd op het basismodel van het ministerie van VWS. De meldcode is een stappenplan dat professionals kunnen gebruiken als ze vermoedens van kindermishandeling hebben. Verder heeft de sector (samen met de NVO en andere partijen) een belangrijke bijdrage geleverd aan het Actieplan Professionalisering in de Jeugdzorg. De implementatie van het actieplan zal een stevige impuls geven aan het opleiden van (kinder- en jeugd)psychologen in de jeugd­ zorg. Ook zijn er activiteiten ontplooid om de kinder-en jeugdpsycholoog goed te postioneren binnen de Centra Jeugd en Gezin (CJG’s). Profilering Arbeid-en Gezondheidspsycholoog 2010 is het jaar van de profilering van de Arbeid-en Gezondheidspsycholoog. De NIP-sectie A&G heeft in dat jaar volop activiteiten ontplooid, zoals de organisatie van een groot congres en het samenstellen van een productbeschrijving en andere publicaties. Dit alles om de A&G psycholoog op de kaart te zetten en hun deskundigheid te benadrukken bij onder andere werkgevers, bedrijfsartsen, zorgverzekeraars en verzuim- en integratiedeskundigen. Psychische klachten als vermoeidheid en burn-out liggen ten grondslag aan minstens 30% van de arbeidsongeschiktheid bij werk­ nemers in Nederland.

Commissie Testaangelegenheden Nederland De COTAN beoordeelt psychodiagnostische instru­ menten aan de hand van criteria als testconstructie, handleiding en testmateriaal, betrouwbaarheid en validiteit. De commissie bevordert zo de kwaliteit van tests en testgebruik in Nederland. De beoordelingen en beschrijvingen van deze tests worden gepubliceerd in de COTAN Documentatie. Vorig jaar werden 38 tests door testuitgevers en/of auteurs aangeboden voor een beoor­ delingsprocedure. En er werden 36 testbeoordelingen gepubliceerd in de COTAN Documentatie. Twee medewerkers op het bureau beantwoorden vragen van leden en cliënten over deze tests en testkwaliteit (in 2010 ruim 300 telefoontjes en mailtjes) en onder­ steunen de COTAN-commissie met haar dagelijkse werkzaamheden. In 2010 is de Algemene Standaard Testgebruik (ASTNIP) opnieuw gereviseerd en uitgebracht. Hierin staan ­richtlijnen voor professioneel handelen bij test­gebruik en het psychodiagnostische proces. De ­standaard is te downloaden via de ­NIP-website; NIP-leden kunnen de publicatie tegen een aantrekkelijke korting bestellen.


8 NIP Jaarbrief 2010

Colleges van Toezicht en Beroep Het NIP heeft een eigen beroepscode om het profes­ sioneel handelen van haar leden te toetsen. Wetende dat NIP (geregistreerde) psychologen gebonden zijn aan deze code leidt onder andere bij cliënten tot een groter maatschappelijk vertrouwen in deze professionals. Het toezicht op de naleving van de code is de taak van twee onafhankelijke tuchtcolleges: Het College van Toezicht en het College van Beroep. In 2010 werd meer aandacht gegenereerd voor de uit­ spraken van de colleges: de geanonimiseerde uitspraken op de website worden nu voorzien van korte essenties. En ook wordt er in de NIP- nieuwsbrief elke maand een specifieke uitspraak uitgelicht. Bestuurscommissie Ethische Zaken De Bestuurscommissie Ethische Zaken (BEZ) adviseert het Algemeen Bestuur gevraagd en ongevraagd over beroepsethische onderwerpen. Dit kan gaan om actuele onderwerpen of een wetsvoorstel dat beroepsethische gevolgen kan hebben voor uw beroepsuitoefening als psycholoog zoals het Elektronisch Patiënten Dossier. Verder adviseert de BEZ over de vaststelling en her­ ziening van de Beroepscode voor psychologen. In s­amenwerking met secties en sectoren besteedt de commissie regelmatig aandacht aan thematische ­onderwerpen. De BEZ beantwoordt ten slotte ook ­vragen over beroepsethiek die binnenkomen via het spreekuur op het NIP-bureau.

 | 

Bestuurscommissie Wetenschap Het Algemeen Bestuur heeft in het voorjaar 2010 de bestuurscommissie Wetenschap ingesteld in samen­ werking met de sectie Wetenschappelijk Onderzoekers in de Psychologie (SWOP). De bestuurscommissie Wetenschap heeft tot doel het versterken van de relatie tussen de wetenschap van de psychologie en de professionele uitoefening van de psychologie. De commissie doet dit door vertaling van wetenschappelijke bevindingen naar de professionele praktijk en omgekeerd. Communicatie, ledenwerving en PR Communicatie is een kerntaak van het NIP. Daarbij gaat het om communicatie in de volle breedte: publieks­ voorlichting, persvoorlichting, voorlichting aan studen­ ten, communicatie met de leden en nog veel meer. Een aantal medewerkers op het bureau zorgt voor de webredactie, persrelaties, het beantwoorden van vragen en het ­verzorgen van publicaties. Sectoren en secties zijn ook nauw betrokken bij de ­communicatie: daarbij gaat het bijvoorbeeld om nieuws­ brieven en om een grote hoeveelheid bijeenkomsten en workshops die de kaderleden organiseren.

Aantal klachten In 2010 heeft het College van Toezicht 89 nieuwe klachten binnengekregen. Vergeleken met 2009 was hiermee sprake van een toename van bijna 50%. Er zijn 55 klachten afgehandeld. Van de inhoudelijk behandelde klachten zijn 10 klachten ongegrond verklaard; 37 keer werd een klacht gegrond ver­ klaard. Van de gegrond verklaarde klachten werd zes keer geen maatregel opgelegd, in 24 gevallen werd een waarschuwing opgelegd, in drie gevallen een berisping. Twee psychologen kregen van het College een voorwaardelijke schorsing en twee psychologen werd het lidmaatschap ontnomen.


 | 

9 NIP Jaarbrief 2010

Persvoorlichting In 2010 is veel geïnvesteerd in de perscontacten en met succes: persrelaties van diverse media weten het NIP steeds vaker te vinden. Bijvoorbeeld met de vraag om hen in contact te brengen met psychologen die bepaalde werkterreinen of specifieke aandachtsvelden hebben. Het NIP is in 2010 regelmatig in de media verschenen: zowel in vakbladen, tijdschriften als dagbladen. Ook zijn er twee radio-interviews gegeven. Telefonische voorlichting Onze voorlichters hebben vorig jaar in totaal 6299 schriftelijke vragen en 3297 telefonische vragen ­beantwoord. De meeste cliëntvragen gingen over ethische zaken en het psychologenbestand. Bijvoorbeeld: Waar kan ik terecht met mijn klacht over een psycholoog? Of waar vind ik een goede psycholoog? De meeste vragen van psychologen gingen over de zorgverzekeringswet, ethische zaken en eigen bedrijf. Bijvoorbeeld: Hoe kan ik, als basispsycholoog voor ­vergoeding in aanmerking komen? Wat zijn mijn bevoegdheden als psycholoog? Of heb ik een btw­verplichting over mijn diensten?

Nieuwsbrieven In 2010 is de frequentie van de NIP-nieuwsbrief voor leden van maandelijks naar wekelijks gegaan. De nieuwsbrief bevat korte berichten die verwijzen naar artikelen en nieuwsberichten op de website of het ledennet. Door de nieuwsbrief wekelijks te laten verschijnen, kunnen wij onze leden nog sneller en efficiënter het actuele nieuws brengen. Website en ledennet In februari 2010 is de nieuwe website en leden­ net live gegaan. Deze is onder regie van de afdeling Communicatie onder andere verder uitgebouwd met een fotoarchief en themadossiers. Vakblad De Psycholoog De Psycholoog is hét vaktijdschrift van en voor psycho­ logen. Het NIP geeft het tijdschrift uit. De Psycholoog is vorig jaar elf keer verschenen in een oplage van 14.600 exemplaren. NIP-leden en abonnees kunnen nu, naast aparte artikelen, ook het hele nummer downloaden vanaf de NIP-website. ●

Waar ging de contributie naar toe in 2010?

Kosten

Percentages

Vereniging algemeen Colleges/commissies Belangenbehartiging Kwaliteitsbeleid De Psycholoog Sectoren/secties NIP-bureau

662.655 237.022 186.832 86.462 404.691 1.290.459 2.033.295

13,5% 4,8% 3,8% 1,8% 8,3% 26,3% 41,5%

Totaal

4.901.416 (in euro’s)

100,0%

Een gedetailleerd overzicht van de inkomsten en uitgaven van het NIP in 2010 vindt u in de jaarrekening op www.psynip.nl > Over het NIP > Jaarverslagen.


10 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Relaties aan het woord EFPA “We volgen deze organisaties en geven ze waar mogelijk advies. Het is een manier om regeringen te beïnvloeden als het gaat om het beleid voor de geestelijke gezondheids­zorg. We willen aan tafel zitten bij alles wat in de buurt komt van ons vakgebied. Gezondheid,” zegt Roe: “zit immers niet alleen in het lichaam en er is van alles aan te doen. Psychologen kunnen daarbij helpen.” Roe was vanaf het begin betrokken bij de realisatie van een Europese standaard voor de beroepskwalificatie van de psycholoog, met als resultaat het EuroPsy register. Deze Europese standaard bestaat uit vier onderdelen: vijf jaar academische opleiding, één jaar beroepspraktijk (met beoordeling van de competentie), je houden aan de beroepsethiek en het volgen van nascholing. De psychologen die daaraan voldoen, worden via de ­landelijke organisaties (in Nederland via het NIP) opgenomen in het EuroPsy register. Er is een basiscertificaat en één voor specialisaties. Roe is sinds 1970 lid van het NIP. Hij was betrokken bij de opzet van de organisatie­ structuur en redactielid van De Psycholoog. Wat het NIP aangaat, meent Roe dat: “Het goed zou zijn als het NIP eendrachtig een nieuwe levensfase ingaat.” prof.dr. Robert Roe Emeritus hoogleraar organisatietheorie en organisatiegedrag Voorzitter EFPA (European Federation of Psychologists’ Associations) De EFPA is een ­parapluorganisatie met 35 Europese leden, waaronder het NIP. Er zijn 300.000 ­psychologen bij de EFPA aangesloten. De organisatie, die zetelt in Brussel, richt zich vooral op de Europese Commissie en het Europees Parlement.

“We zitten graag aan tafel bij alles wat in de buurt komt van ons vakgebied.”


11 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Trimbos Instituut “Een belangrijk onderdeel van mijn werk is de ontwikkeling van richtlijnen binnen de ggz. Daarbij komen we het NIP op verschillende niveaus tegen. Ten eerste is het NIP betrokken bij alle richtlijnen die wij maken. Leden van het NIP hebben meestal zitting in de werkgroepen die wij samenstellen. Ten tweede werken we op bestuurlijk niveau samen met beleidsmedewerkers van het NIP op het vlak van de kwaliteitszorg. De Zorgstandaard Depressie is de eerste zorgstandaard die binnen de ggz wordt ontwikkeld. We hebben daarvoor een werkgroep gevormd, waarin ook vertegenwoor­ digers van het NIP zitting hadden. Die werkgroep heeft een ontwerptekst opgesteld, die de verschillende beroepsgroepen en patiëntenorganisaties de komende tijd gaan toetsen. Daarna willen we met steun van het ministerie nagaan of enkele regio’s de zorgstandaard kunnen gaan uitproberen. De zorgstandaard was altijd een kwalitatief-inhoudelijk instrument, maar sinds een aantal jaren wordt hij ook gekoppeld aan inkoop en financiering. Voor zorgverzeke­ raars is dat aantrekkelijk, maar door die ontwikkeling is de zorgstandaard wel meer een politiek instrument geworden. Alle redenen om daar eerst maar eens mee te experimenteren binnen de ggz. We werken al minstens twaalf jaar samen met het NIP, eigenlijk al sinds we richt­ lijnen maken; dat gaat altijd heel positief. We zijn nu in gesprek over de oprichting van een stichting rondom de richtlijnen en mogelijk ook deze zorgstandaard. Ik zie dat het NIP zich daar ook sterk voor maakt.” drs. Gerdien Franx Programmahoofd zorginnovatie van het Trimbos Instituut

“Wij werken al twaalf jaar samen met het NIP en dat gaat altijd heel positief.”


12 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Landelijk Platform GGZ “Ik ben begonnen als beleidsmedewerker zorg en zorgverzekering, maar inmiddels ben ik senior beleidsmedewerker stelsel. Het woord ‘stelsel’ heeft te maken met allerlei stelsel­ wijzigingen die van belang zijn voor patiënten met psychische klachten. Dus niet alleen het zorgverzekeringstelsel, maar ook het jeugdzorgstelsel of met de AWBZ. Ik kom het NIP vaak tegen, vooral op het gebied van de curatieve ggz. Dan gaat het bijvoorbeeld over onderwerpen als prestatiebekostiging, liberalisering en de Diagnose Behandel Combinaties (DBC’s). We komen elkaar tegen bij verschillende overlegor­ ganen er zijn veel agendapunten waarbij we van tevoren even afstemmen. Als de Nederlandse Zorgautoriteit bijvoorbeeld aangeeft wijzigingen te willen aanbrengen in de productstructuur van de DBC’s, dan mailen we elkaar onze standpunten. Daarin vin­ den we elkaar vaak. We ondernemen ook wel eens gezamenlijke lobbyactiviteiten, dan sturen we bijvoorbeeld een gezamenlijk bericht naar het ministerie. Ook de prestatiebekostiging binnen de ggz is in 2010 een belangrijk thema geweest. Daarbij gaat het niet alleen om kostenbeheersing, maar ook om kwa­ liteit. Je moet kunnen laten zien wat je behandeling precies inhoudt, aan welke eisen dat voldoet, volgens welke protocollen het tot stand komt en hoe het wordt getoetst. Het NIP is al heel ver met intervisie en het transparant maken van de uitkomsten van een behandeling. Vanuit het cliëntperspectief hechten wij veel belang aan toegankelijke zorg. Het NIP is een beroepsvereniging, maar denkt ook heel sterk vanuit het belang van de cliënt. Voor ons is dat vaak een gezamenlijk uitgangspunt bij het bespreken van stelselwijzigingen.” Deborah Korporaal Beleidsmedewerker bij het Landelijk Platform GGZ

“Het NIP denkt sterk vanuit het belang van de cliënt.”


13 NIP Jaarbrief 2010

 | 

RINO, Amsterdam “De eerste afgestudeerden zijn het neusje van de zalm. Zij zijn in staat het beroep van schoolpsycholoog verder te ontwikkelen en uit te dragen. Zij zijn meer systemisch ­opgeleid, dus gericht op management, team, ouders en leerlingen. Omdat ook het klimaat in de klas en op school tot hun expertise behoort, overstijgt hun vak de één-op-éénrelatie met het schoolkind. Er is sprake van leerlingenzorg én schoolzorg. De afgestudeerden ­hebben de vaardigheden om leerkrachten en besturen te adviseren bij het implementeren van Passend Onderwijs en het organiseren van passende zorg. Het NIP heeft Margot Taal van de UvA bereid gevonden om de grond bouwrijp te maken voor de opleiding. Het NIP heeft vervolgens de RINO gevraagd om de opleiding uit te voeren. Margot Taal is nu adjunct-hoofd opleider, naast haar universitaire functie. Samen met Helen Bakker, hoofdopleider, verzorgt zij de opleiding die in juni 2009 is erkend door het Concilium Psychologicum de Pueritia, de opleidingsraad van de sector Jeugd. De afgestudeerden komen daarmee in aanmerking voor de registratie Kinderen Jeugdpsycholoog NIP. In september 2011 start de opleiding ook in Nijmegen. Van Dam: “Het NIP is dé vereniging voor psychologen in ons land. Ze roeren zich bovendien goed in het maatschappelijke debat. De sector Jeugd is een actieve club die erg alert is op wat er in de samenleving gebeurt. Je kunt bovendien altijd rekenen op een plezierige samenwerking.” drs. Marieke van Dam Directeur van de RINO in Amsterdam Marieke van Dam is directeur van de RINO in Amsterdam. De RINO organiseert de ­post­academische ggz-opleidingen en diverse nascholingscursussen. Op initiatief van de sector Jeugd van het NIP is daar de postmasteropleiding Schoolpsycholoog bijgekomen.

“Het NIP staat midden in de samenleving”


14 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Relaties aan Achmea Sociale het Zekerheid woord: Achmea De divisie “Odit ea facip Sociale ea ad Zekerheid modio odit van augait Achmea lum is een iriurem combinatie ea facip van eumeen do arbodienst dolutat lamcon ullumsa en inkomensvoorziening. ndigniat, vercidunt Johan verciBruining tin henim is strategisch iure mod magnit adviseur adiat vanullam deze irillao rper­ cin veliqui divisie: “Het smodit, NIP levert sim quatue net als ver Achmea iure ver - maar acil eum iederdionsed op zijn manier dit vullam - een iurem bijdrage elis alis deliqua aan de re-integratie tionsent iureet vaning werknemers. eliquat ad exer Bij mijn sumsand divisieignisim werkendunt zowel niam Arbeidsdo do&odolut dolobortin henim zzriure als Organisatiepsychologen minit gz-psychologen. augue commolor De A&O-psychologen iustin utat luptat velenit adviseren lobor ensim dolor irilklantenteams, trainen et nullaore magna leidinggevenden feugiate tioneneriurem werknemers. irilit nostrud Verder dunt ondersteunen nullaor percidui ze el utat. de organisatie An velitals iureet geheel velesto bij organisatieveranderingen. commodolum velit ver senit alis do odigna aciduis nonsequisis num Achmea vooral etgroot ulputinlade facicombinatie blam vel utsociale la conse zekerheid faciduisen euzorg. feuissim Het NIP quatet en illum nonsectem Achmea hebben vel dionse dus veel vel van digna elkaar facipteendrem leren.” ipit irilit autet vel ea feugiam consen­ dion esenibh et, se tem venit ad tio ero do consecte delit numsand ipsuscipit, quis nim ip eugue magna accum er irit aut numsan volenim verHet sim ing ea In 2010 zochtmagna het NIPfeugue samenwerking met Achmea voor het symposium facil dit ip et lore cortio faccum deliquat vulluptatie velissed tatinibh et lor adit krachtenveld rondom deea werknemer: reddingsboei of blok beton? De sectie accum quatem non vullutpate mincincinim dolore er sitdat lum Arbeid & Gezondheid van het NIP organiseerde hetmagnibh symposium opaccumsandion 11 februari euiscinci eliquip enis eugiat adio elismoloreCenter facipitvan illa Achmea atincidunt 2011 plaatsvond in het Eureko Conference te nullan Zeist. vullam, quis nulputat dignim diam zzrit nit waarvoor atuer se minit ipisci tisi. de faciliteiten leverden. Bruining: “Een boeiend thema wij met plezier Ud begeleiding diam aliquam etumsandio diamcorewerknemer del ullandion henim nis ercipsum De vanconsect een door ziekte uitgevallen is een complex proces iusciduntvelen wismolo boreet aci De et, vraag sum doluptat in vullam quis nulputpatie waarbij zijn betrokken. van het symposium was hoe al dezediamet, partijen consequisi bla facillut nullut wiscidunt commy tegenwerken. nisis atie do con ex elis aut atet elkaar kunnen versterken in plaats van am, (onbewust) luptat alit utem eliquate consenim eu feugue ip ex el dolore conse vercil exerius Wij waren als organisatie gepast aanwezig, hetvel was geen Achmea-feestje. ciduis augue consent tat, vel was ex estin hendiohoog. do odolore tem zzriliquisl De belangstelling voorpraessed het onderwerp ongekend We hebben via het dolorper il inim quisldat iriureetum ming eumsandiate volore eu feuguer ex symposium ervaren het NIP iure buitengewoon goed is georganiseerd. Hetostrud NIP zorgt ea feui consed magna faccums andigna feum.”via workshops en congressen en voor debla deskundigheidsbevordering bijvoorbeeld levert uiteraard de vereiste beroepsregistraties zoals de registratie Psycholoog Arbeid Naam & Gezondheid NIP. Het is voor Achmea belangrijk dat onze psychologen lid zijn van Functie het NIP dan wel een NIP-registratie hebben. ” Johan Bruining Strategisch adviseur Achmea Sociale Zekerheid

“H Wet ij werken is voor Achmea al Sociale twaalf jaar Zekerheid samen belangrijk met het NIP om goede en datrelaties gaat altijd te onderhouden heel positief.” met het NIP.”


15 NIP Jaarbrief 2010

 | 

Sindbad Onderscheiding 2010 De sectie Interculturalisatie van het NIP heeft de Sindbad Onderscheiding 2010 toe­ gekend aan prof.dr. Joop de Jong, hoogleraar culturele en internationale psychiatrie aan de VU, voor zijn inspanningen op het gebied van de interculturalisatie van de psychologie. De Jong heeft veel onderzoek gedaan naar de gevolgen van trauma en conflicten in de wereld. Hij heeft een internationale GGZ NGO (Comité voor de geestelijke gezondheid) opgericht die in talloze landen ­programma’s voor mensen in oorlogen en rampgebieden heeft ontwikkeld. “De sectie Interculturalisatie van het NIP is van grote waarde. Ik vermoed dat er ongeveer 30.000 psychologen zijn in Nederland, en die hebben allen te maken met etnisch diverse groepen. Zij hebben de afgelopen 30 jaar een inhaalslag gemaakt en een migrantenbeleid uitgezet in de ggz. Ook de migrant zelf weet zijn weg goed te vinden naar de ggz en zij worden redelijk goed behandeld. Ik zou graag zien dat er ook aan andere universiteiten meer aandacht komt voor de fundamentele vragen over interculturele psychologie. Er zouden eigenlijk drie of vier leerstoelen bij moeten komen. Hoewel er veel vooruitgang is geboekt is, staan de fundamentele ontwikke­ lingen op dit moment stil. Met de hulpverlening aan vluchtelingen is het treurig gesteld. Er gaapt een grote behandelkloof tussen hulpverleners en hulpvragers. Neem de toelating van vluchte­ lingen. De IND (Immigratie- en Naturalisatie Dienst) is getraind op het blootleggen van inconsistenties in het vluchtverhaal. Maar mensen die ernstig getraumatiseerd zijn, zijn niet in staat een consistent verhaal te vertellen. Dat heeft te maken met de repressie en met het trauma dat het geheugen aantast. Bovendien zitten de vluchtelingen te lang in de wacht, waardoor de aantallen posttraumatische stressstoornissen en depressies alleen maar toenemen. Adequate zorg ontbreekt, vluchtelingen krijgen doorgaans alleen medicatie en dan vaak de verkeerde. De psychologie zou meer betrokken kunnen worden bij de training van toelatings­ ambtenaren. De sectie Interculturalisatie van het NIP kan bijdragen aan scholing rond behandeling van getraumatiseerde vluchtelingen, nascholing van psychotherapeuten, en het opleiden van nieuwe generaties psychologen in de culturele psychologie.” prof.dr. Joop de Jong Hoogleraar culturele en internationale psychiatrie aan de VU

“De sectie Interculturalisatie van het NIP is van grote waarde”


 | 

16 NIP Jaarbrief 2010

Ledengegevens 2010 Zagen we in 2009 nog een lichte groei van 111 leden, in 2010 is het ledenaantal teruggelopen met 55. Aan de ene kant konden we in 2010 1057 nieuwe leden ver­welkomen, aan de andere kant namen 1112 leden afscheid. Dat laatste aantal is in overeenstemming met 2009. Het ledenverlies is dus te wijten aan de terugloop van nieuwe leden. Van het totaal aantal leden is 75% vrouw, 25 % is man. Vooral in de jongere leeftijds­ categorieën neemt het percentage vrouwen snel toe. In de navolgende tabellen ziet u tevens het ­aantal registraties en kwalificaties van de NIP-leden in 2010. Psycholoog NIP is met 9613 ingeschreven

psychologen het omvangrijkst, gevolgd door de Gezondheidszorgpsycholoog BIG (6294 ingeschrevenen) en de Basisaantekening Psychodiagnostiek NIP (4410 ingeschreven). Als psycholoog kunt u overigens in ­meerdere registers ingeschreven staan. Tot slot zijn de aantallen leden per sector en sectie opge­ nomen. Daarin staan zowel de totale aantallen leden per sector of sectie vermeld als de aantallen leden die deze sector of sectie als eerste voorkeur hebben ­aangegeven. U kunt lid zijn van meerdere secties of sectoren, maar u kunt maar in één sector of sectie meestemmen over de vertegenwoordiging in de ledenraad.

Totaal ledenaantal Leden per 1 januari 2010 Nieuwe leden in 2010 Opzeggingen in 2010

12953 1057 1112

Leden per 1 januari 2011

12898

2010 een verlies van

55

Verdeling vrouwen/mannen

Aantallen

Percentages

Vrouwen Mannen

9622 3276

75% 25%

12898


 | 

17 NIP Jaarbrief 2010

Opbouw leeftijd

Mannen

Vrouwen

Totaal

Jonger dan 25 jaar 25 t/m 44 jaar 45 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder

73 892 2051 260

543 5166 3694 219

616 6058 5745 479

3276

9622

12898

Registraties/kwalificaties per 1 januari 2011

Aantallen

Basisaantekening Psychodiagnostiek NIP Beroepskeuze- en Loopbaanpsycholoog NIP Eerstelijnspsycholoog NIP Gezondheidszorgpsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP Kinder- en Jeugdpsycholoog Specialist NIP Klinisch Psycholoog (BIG) Klinisch Neuropsycholoog (BIG) Lichaamsgericht Werkende Psycholoog NIP Psycholoog NIP Psycholoog Trainer NIP Psycholoog van Arbeid en Gezondheid NIP Psychotherapeut (BIG)

4410 88 1174 6294 1099 372 1649 86 75 9613 60 105 1833


 | 

18 NIP Jaarbrief 2010

Ledental per sectoren/secties Sectoren en secties

Aantal eerste voorkeuren

Totaal aantal deelnemers

Arbeid & Organisatie 2229 Arbeid & Gezondheid Mens, Werk en Organisatie Training & Opleiding

2532 1240 1321 784

Jeugd 2516 Auditief Gehandicapten Forensische Psychologie Jeugd Het Jonge Kind Schoolpsychologen Jeugdzorg

3046 153 584 1076 966 402

Gezondheidszorg (totaal v.d. secties) Forensische Psychologie Volwassenen Geestelijke Gezondheidszorg Neuropsychologie Psychologen in Algemene en Academische Ziekenhuizen Ouderenpsychologie Revalidatie Zorg voor Mensen met een Verstandelijk Beperking Verslavingspsychologie

6227 315 3901 480

11814 807 5628 1441

475 569 195 181 111

1190 1080 943 427 298

Intersector (totaal v.d. secties) Interculturalisatie Lichaamsgericht Werkende Psycholoog Mediation Neurofeedback Onderzoekers in de Psychologie Studentenpsychologen

511 66 160 102 78 65 40

2749 550 682 548 269 564 136

Psychologiestudenten Leden zonder eerste voorkeur  

1209 206

1209

Totaal

12898

21350


 | 

19 NIP Jaarbrief 2010

2010: Van onzichtbaar naar zichtbaar Misschien is het wel de meest zichtbare mijlpaal die de afgelopen tijd heeft plaatsgevonden: de verhuizing naar Utrecht. Voor mij als nieuw aangetreden directeur een hele gebeurtenis. Onder leiding van mijn voorganger Rein Baneke is de weloverwogen keus gemaakt om voortaan vanuit een meer centrale plek te opereren en om nog meer in contact te komen met u. En onlangs was het dan zover, we zijn verhuisd naar het hartje centrum van Utrecht.

Het nieuwe NIP-huis staat voor ontmoeting. Het tref­ fen van mensen binnen de vereniging. Juist psychologen moeten het hebben van ontmoetingen. Het NIP-huis, huis van de psychologie, bevat verschillende deuren maar staat ook voor eenheid. Natuurlijk is er verschil tussen wat een mediator, wat een schoolpsycholoog en wat een gz-psycholoog doet, maar er is ook veel dat ons psychologen verbindt. Bijvoorbeeld onze ­gezamenlijke interesse in de mens. Eenheid met behoud van diversiteit. Lang was de beroepsgroep vooral naar binnen gericht, maar in een betrekkelijk korte tijd is er een verandering tot stand gekomen in de richting van zelfbewust, kritisch en strijdvaardig. Dit laatste leidde zelfs tot de succes­ volle (en gezamenlijke) actie tegen de bezuinigingen in de ggz op het Malieveld in Den Haag. Het is een heel bewuste keuze om in álle opzichten zichtbaarder te ­worden. Immers, eenheid maakt diversiteit pas sterk. De verhuizing staat ook voor gezamenlijkheid. Juist in deze tijden waarin veel druk wordt uitgeoefend is het van belang om eenheid te creëren. We prijzen ons ­gelukkig met zoveel actieve leden. Wij vinden dat u als lid nog centraler moet komen te staan. Onze kracht betekent een nog grotere inbreng van u. Uw signalen geven ons meer ideeën en dus vooruitgang.

“Het NIP-huis, huis van de psychologie, bevat verschillende deuren, maar staat ook voor eenheid.”

Het NIP wil haar leden steunen door hen met elkaar in contact te brengen om zo de kwaliteit van de beroepsuitoefening te versterken. Een bijdrage te kunnen leveren door onder andere een spreekbuis te zijn voor de leden in de beleidsontwikkeling rondom al deze maatregelen die op het veld en de individuele beroeps­uitoefenaar afkomen. Uiteindelijk is het in deze ­turbulente tijden waarin alle structuren wijzigen, de ­professional die er toe doet. Ik nodig u dan ook van harte uit om elkaar te ontmoeten in ons nieuwe pand om gezamenlijk te werken aan vooruitgang. Hans van Eck Directeur NIP


20 NIP Jaarbrief 2010

Spreekuren en contact Postadres Postbus 2085 3500 GB Utrecht Bezoekadres Nieuwekade 1-5 3511 RV Utrecht Telefoon (030) 820 15 00 www.psynip.nl Voorlichting Ma t/m vr 9.00-12.30 uur, telefoon (030) 820 15 00 of e-mail: info@psynip.nl Ledenadministratie Di t/m vr 9.00-13.00 uur, telefoon (030) 820 15 00 of e-mail: ledenadministratie@psynip.nl Registraties Ma t/m wo 9.00-12.30 uur, telefoon (030) 820 15 00 of e-mail: registraties@psynip.nl Belangenbehartiging voor leden met een eigen bedrijf Di en do 10.00 - 12.30 uur, telefoon (030) 820 15 17 of e-mail: zzp@psynip.nl Beroepsethiek Di en do 10.00-13.00 uur, telefoon (030) 820 15 00 Testzaken Ma en do 10.00-12.00 uur, telefoon (030) 820 15 00 of e-mail: cotan@psynip.nl Redactie De Psycholoog Di t/m vr 9.00-17.00 uur, telefoon (030) 820 15 00 of e-mail: redactie@psynip.nl College van Toezicht Di 9:00-12:30 uur, telefoon (030) 820 15 00

ďƒ§ | ďƒ¨


21 NIP Jaarbrief 2010

Colofon Teksten: Jenn van Voorthuisen en Anna Stienstra (NIP), Hendrikx Van der Spek Eindredactie: Jenn van Voorthuisen (NIP) Fotografie: Herman Wouters Concept en vormgeving: Link Design, Amsterdam Š Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), september 2011

www.psynip.nl

ďƒ§ |


NIP jaarbrief 2010