ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2022-23

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΤΕΑΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΠΑΣΔΕΚΗ ΧΡΥΣΑΦΟΥΛΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2023 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2022-2023

Α’ ΤΑΞΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η εκπαιδευτική μέθοδος που θα ακολουθηθεί για το μάθημα της Τεχνολογίας είναι αυτή της Ατομικής Εργασίας. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει στους μαθητές να προσεγγίσουν βασικά θέματα τεχνολογίας, που συναντά ο άνθρωπος στην καθημερινή του ζωή. Ως μέθοδος έχει το βασικό πλεονέκτημα ότι δίνει στο μαθητή την ικανότητα να αναπτύξει τόσο τις νοητικές όσο και τις πρακτικές του ικανότητες.

1. ΤΡΟΧΟΣ

Ο τροχός είναι κυκλικού σχήματος κατασκευή που περιστρέφεται γύρω από άξονα. Ο νοητός άξονας περιστροφής θεωρείται ακίνητος, περνά από το κέντρο του και είναι κάθετος στο επίπεδο του τροχού. Ο πραγματικός άξονας θα έχει μία από τις ακόλουθες δύο διαρρυθμίσεις: (i) ο τροχός θα είναι ελεύθερος να περιστραφεί γύρω από αυτόν, (ii) ο τροχός θα είναι στέρεα συνδεδεμένος με αυτόν. Ο τροχός είναι μια από τις πρώτες απλές μηχανές και ως γνωστόν χρησιμοποιείται σε μεγάλη ποικιλία εφαρμογών, για παράδειγμα στα τροχοφόρα οχήματα, στους ανεμόμυλους, νερόμυλους, ρουλεμάν κτλ. Ο τροχός, ως γνωστόν, θεωρείται μια από τις σημαντικότερες και αρχαιότερες εφευρέσεις. Η αρχαιότερη χρήση τροχών είναι πιθανά αυτή των ομώνυμων συσκευών της αγγειοπλαστικής το 3.500π.Χ. στη Μεσοποταμία. Κάρα με τροχούς έχουν βρεθεί σε προϊστορικούς τάφους στην περιοχή του Καυκάσου οι οποίοι χρονολογούνται γύρω στο 3700 π.Χ..

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Κ.

2.ΚΛΕΨΥΔΡΑ

Η κλεψύδρα είναι εργαλείο μέτρησης χρόνου. Αποτελείται από δύο γυάλινα δοχεία κατακόρυφα συνδεδεμένα (το ένα κάτω από το άλλο) που επιτρέπουν μια ρυθμιζόμενη ροή του εμπεριεχόμενου υλικού από το επάνω δοχείο προς το κάτω. Μόλις αδειάσει το υλικό από το γυάλινο δοχείο που βρίσκεται επάνω, η κλεψύδρα μπορεί να αναστραφεί για να ξεκινήσει εκ νέου η χρονομέτρηση. Στους παράγοντες που επηρεάζουν το χρόνο που μετράται περιλαμβάνονται η ποσότητα της άμμου, το μέγεθος του γυάλινου περιέκτη, το πλάτος του λαιμού, καθώς και η ποιότητα της άμμου. Η κλεψύδρα είτε ξύλινη, είτε γυάλινη είτε ως αμφορέας έχει στο άνω μέρος τράχηλο (αυλός) απ' όπου ρέει το ύδωρ ή η άμμος με βραδύτητα. Χρήση της κλεψύδρας γινόταν ιδίως στα δικαστήρια για τον καθένα των διαδίκων προς αγόρευση και το «εξέρρει το ύδωρ» ή «επίσχες το ύδωρ» δήλωνε ότι ο αγορεύων όφειλε να παύσει. Όταν όμως ενδιάμεσα εξετάζονταν οι μάρτυρες ή κάτι άλλο συνέπιπτε λέγονταν στον υπηρέτη του δικαστηρίου «επίσχες το ύδωρ», οπότε και διακόπτονταν η ροή της κλεψύδρας.

ΜΑΡΙΑ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Κ.

3α. ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ

Το αερόστατο είναι πτητικό μέσο ελαφρύτερο από τον αέρα, που αιωρείται χάρη στην άνωσή του. Αποτελείται από δύο κύρια μέρη: 1)τη λέμβο ή γόνδολα και είναι ο χώρος όπου βρίσκονται οι άνθρωποι, όργανα η φορτίο, και 2)ένα μεγάλο σάκο που γεμίζει µε ζεστό αέρα ή κάποιο ελαφρύτερο του αέρα, αέριο. Η πρώτη πετυχημένη πτήση µε αερόστατο έγινε από τους Αδελφούς Μονγκολφιέ στις 21 Νοεμβρίου 1783 στο Παρίσι. Στα χρόνια που ακολούθησαν, το αερόστατο χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα. Λίγα χρόνια μετά την πτήση του, συνειδητοποιήθηκε η χρησιμότητά του στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, σε αναγνωριστικό ρόλο. Σε αυτό το ρόλο συνέχισε να χρησιμοποιείται μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Χρησιμοποιείται επίσης, μέχρι και σήμερα, για παρατηρήσεις της ανώτερης ατμόσφαιρας, αλλά και για σπορ.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Μ.

3β. ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ

Η Αρχή λειτουργίας του αερόστατου βασίζεται στην Αρχή του Αρχιμήδη όπως ισχύει η άνωση στην αεροστατική. «Σε κάθε σώμα που βρίσκεται μέσα σ΄ ένα αέριο εφαρμόζεται δύναμη άνωσης ίση με το βάρος του αερίου που εκτοπίζεται από το σώμα». Έτσι αν γεμίσουμε ένα μπαλόνι με αέριο ελαφρύτερο από τον ατμοσφαιρικό αέρα, μπορεί να πετύχουμε ώστε η δύναμη άνωσης που θα εφαρμόζεται σε αυτό να είναι μεγαλύτερη από το βάρος του συστήματος μπαλόνι - αέριο. Τότε το μπαλόνι, που σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις ονομάζεται αερόστατο, θα αρχίσει να υψώνεται.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣ.

3γ. ΑΕΡΟΣΤΑΤΟ

ΕΙΔΗ ΑΕΡΟΣΤΑΤΩΝ 1. Αερόστατα θερμού αέρα: Τα αερόστατα θερμού αέρα αποκτούν αεροστατική άνωση με τη θέρμανση του αέρα στο εσωτερικό του φακέλου τους. Είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος αεροστάτων. Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά και για δεμένα αερόστατα ή και αερόπλοια που χρησιμοποιούν θερμό αέρα για να κερδίσουν την αεροστατική τους άνωση. Φυσικά και στους παρακάτω τύπους ισχύει αυτή η επέκταση.

2. Αερόστατα ελαφρών αερίων: Τα αερόστατα αυτά αποκτούν την αεροστατική τους άνωση με το να γεμίζεται ο φάκελός τους με κάποιο αέριο που έχει μικρότερη πυκνότητα από τη (μέση) ατμοσφαιρική. Στα περισσότερα αερόστατα ελαφρών αερίων η εσωτερική πίεση του αερίου είναι ίση με την πίεση που ασκεί εξωτερικά η περιβάλλουσα ατμόσφαιρα. Υπάρχει όμως ένας τύπος αεροστάτων ελαφρών αερίων που ονομάζονται «υπερσυμπιεσμένα αερόστατα» και περιέχουν αέριο υπό εσωτερική πίεση μεγαλύτερη από αυτήν που ασκεί εξωτερικά η περιβάλλουσα ατμόσφαιρα, ώστε να εξουδετερωθεί έτσι (κάπως) τυχόν διαφυγή του αερίου.

ΝΙΚΟΣ ΑΛ.

4. ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ

Η εφεύρεση του πρώτου σύνθετου μικροσκοπίου έχει αποδοθεί στους Ολλανδούς Χανς Γιάνσεν, Ζακαρίας Γιάνσεν και Χανς Λιπερσέι το 1590. Τον 17ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε συστηματικά από τον φυσικό φιλόσοφο Ρόμπερτ Χουκ, ο οποίος δημοσίευσε το έργο Micrographia (1665), με εικόνες γνωστών αντικειμένων και εντόμων σε μικροσκοπική κλίμακα. Τα μικροσκόπια επίδρασαν σημαντικά στην ιστορία της βιολογίας, τουλάχιστον την εποχή που άρχισαν να χρησιμοποιούνται και συντέλεσαν στην ανακάλυψη των μικροβίων, καθυστερώντας έτσι την κατάρριψη της θεωρίας της αυτόματης γέννησης. Τα μικροσκόπια κατηγοριοποιούνται κυρίως ανάλογα με την ακτινοβολία που χρησιμοποιούν. Οι πιο γνωστές κατηγορίες είναι τα οπτικά και τα ηλεκτρονικά.

ΑΘΑΝΑΣΙΑ Μ.

5α. ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ

Ο ανεμόμυλος είναι αιολική μηχανή οριζόντιου άξονα περιστροφής. Χρησιμοποιήθηκε για την άλεση των δημητριακών και την άντληση νερού. Γνωστός από τα αρχαία χρόνια, διαδόθηκε σημαντικά στον ευρωπαϊκό και ελληνικό κόσμο. Ο ανεμόμυλος που σχεδιάστηκε από τον Ήρωνα της Αλεξάνδρειας τον 1ο αιώνα μ.Χ. είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση χρήσης τροχού που κινείται από τον άνεμο για την λειτουργία μηχανής. Ήταν οριζόντιου άξονα περιστροφής και είχε τέσσερα πτερύγια. Γύρω στο 750 μ.Χ. στη Μεσοποταμία και την Κίνα άρχισαν να χτίζονται ανεμόμυλοι κατακόρυφου άξονα περιστροφής. Αυτούς τους ανεμόμυλους έφεραν στην Ευρώπη καταρχάς οι Σταυροφόροι, μετά την Α΄ Σταυροφορία και αργότερα οι εξερευνητές της Κίνας. Γνώρισαν εξάπλωση στην Ιβηρική και τη Νότια Ευρώπη. Αργότερα, γύρω στο 1500, χρησιμοποιήθηκαν στην Ολλανδία σαν μέρος του αντιπλημμυρικού συστήματος της χώρας. Κυρίως χρησιμοποιήθηκαν για την άλεση γεωργικών προϊόντων και την άντληση νερού.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΚ.

5β. ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ❖ Άλεση των σιτηρών Είναι γνωστό ότι από τα αρχαία χρόνια έως και την αρχή της βιομηχανικής εποχής, τα δημητριακά αποτέλεσαν τη βάση για τη διατροφή των νησιωτικών κοινωνιών. ❖ Αποξήρανση εδαφών Η χρήση των ανεμόμυλων για την αποξήρανση εκτάσεων άρχισε στην Ολλανδία πριν από αιώνες, όταν οι Ολλανδοί άρχισαν να επεκτείνουν τις εκτάσεις που προσφέρονταν για καλλιέργεια. ❖ Αντλίες ανεμόμυλων Μερικοί ανεμόμυλοι χρησιμοποιήθηκαν για παροχή νερού από ποταμούς, λίμνες και τεχνητές λίμνες, σε αγροκτήματα αλλά πολύ λίγοι από αυτούς υπάρχουν σήμερα. ❖ Παραγωγή ηλεκτρισμού Ο πρώτος ανεμόμυλος για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατασκευάστηκε στο Cleveland του Οχάιο το 1888 και είχε ισχύ 12 kw.

ΓΕΩΡΓΙΑ Τ.

6. ΑΙΟΛΟΣΦΑΙΡΑ

Η αιολόσφαιρα, επίσης γνωστή ως μηχανή του Ήρωνα, είναι μια απλή ατμομηχανή η οποία περιστρέφεται όταν η κεντρική παροχή νερού θερμαίνεται. Η ροπή παράγεται από πίδακες ατμού οι οποίοι αποχωρούν από το στρόβιλο, κάτι σαν πυραυλοκινητήρας. Τον 1ο αιώνα μ.Χ. ο Ήρων ο Αλεξανδρινός περιέγραψε την συσκευή στην Ρωμαϊκή Αίγυπτο και πολλές πηγές του αποδίδουν την εφεύρεση. Η αιολόσφαιρα του Ήρωνα είναι ο πρώτος καταγεγραμμένος ατμοστρόβιλος αντίδρασης ή ατμομηχανή. Εκτός από τον Ήρωνα, ο Βιτρούβιος αναφέρθηκε σε μια αιολόσφαιρα τον 1ο αιώνα π.Χ. στο σύγγραμμά του Περί αρχιτεκτονικής. Ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο αν γράφει για την ίδια μηχανή ή σε κάποιον πρόδρομό της, καθώς δεν περιγράφει τα τμήματα που περιστρέφονται.

ΔΑΝΑΗ Π.

7.ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΟ

Θερμόμετρα ονομάζονται γενικά τα όργανα μέτρησης της θερμοκρασίας των διαφόρων σωμάτων. Τα θερμόμετρα βασίζονται στις ιδιότητες που έχουν διάφορα σώματα , τα λεγόμενα και "θερμομετρικά" να διαστέλλονται ή να συστέλλονται και γενικά να μεταβάλλουν σχήμα ή όγκο ανάλογα: με την αυξομείωση της θερμοκρασίας, ή και με την υπόθεση ότι οι πιέσεις αερίου σταθερού όγκου είναι ανάλογοι της θερμικής κατάστασης αυτού, ή επί της μεταβολής της ηλεκτρικής αντίστασης διαφόρων μετάλλων, ακριβώς λόγω της μεταβολής της θερμοκρασίας τους, ή τέλος επί της αρχής της μεταβολής ακτινοβολίας ενός σώματος συνεπεία αυξομείωσης επίσης της θερμοκρασίας του. Τα πρώτα θερμόμετρα ονομάστηκαν θερμοσκόπια από τους αρχαίους Έλληνες Ήρωνα και Φίλωνα που φέρονται να είχαν επινοήσει τέτοια όργανα για τη μέτρηση της θερμοκρασίας. Ως νεότεροι εφευρέτες του σύγχρονου θερμομέτρου αναφέρονται πολλοί χωρίς να προσδιορίζεται ο πρώτος. Αναφέρονται πάντως αρκετοί που επινόησαν, σχεδόν ταυτόχρονα, θερμοσκόπιο. Πολλοί αποδίδουν το θερμόμετρο στον Γαλιλαίο, άλλοι στον Βάκωνα και άλλοι στον Ολλανδό φυσικό Drebbel που φέρεται να κατασκεύασε τέτοιο όργανο το 1621.

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΜΑΡΙΟΣ Π.

8. ΓΡΑΦΟΜΗΧΑΝΗ

Η γραφομηχανή είναι μηχανική ή ηλεκτρομηχανική συσκευή με την οποία μπορεί ο χρήστης να τυπώσει ένα κείμενο σε χαρτί. Ο χειρισμός γίνεται με πλήκτρα, ενώ το χαρτί προωθείται με τη βοήθεια ενός κυλίνδρου. Μέχρι την δεκαετία του 1990 ήταν, μαζί με την αριθμομηχανή, το σημαντικότερο αντικείμενο στα γραφεία, στις υπηρεσίες ακόμα και για ιδιωτική χρήση π.χ. αλληλογραφία, αλλά σήμερα έχει αντικατασταθεί πλήρως από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Κίνητρο της δημιουργίας της γραφομηχανής ήταν η Τυπογραφία. Τα κύρια εξαρτήματα της γραφομηχανής είναι: • • •

τα πλήκτρα που πάνω τους υπάρχουν οι διάφοροι τύποι και τα στοιχεία, η ταινία, που φέρει ειδικό μελάνι για την αποτύπωση των γραμμάτων και ο κύλινδρος πάνω στον οποίο στηρίζεται το χαρτί και που πάνω σ' αυτόν κτυπούν τα πλήκτρα.

ΚΥΡΙΑΚΗ-ΜΑΡΙΑ ΗΛ.

9. ΟΙΚΙΑ

Το σπίτι (ή οικία ή κατοικία) είναι κτήριο που χρησιμοποιείται για στέγαση ανθρώπων. Συνήθως έχει τοίχους και οροφή για να προστατεύει τον εσωτερικό του χώρο από τη βροχή, τον άνεμο, τη ζέστη και το κρύο. Εκτός από ανθρώπους, στα σπίτια συχνά βρίσκει κανείς και ζώα, είτε ως κατοικίδια είτε ως ανεπιθύμητους επισκέπτες (π.χ. ποντίκια). Η λέξη "σπίτι" μπορεί επίσης να αναφέρεται στον χώρο που στεγάζονται ζώα, κυρίως σε ζωολογικό κήπο. Οικογένειες, καθώς και άλλες κοινωνικές ομάδες, συνήθως ζουν μόνιμα σε σπίτια. Πολλοί άνθρωποι εγκαταλείπουν το σπίτι τους κατά τη διάρκεια της ημέρας για λόγους εργασίας και ψυχαγωγίας και επιστρέφουν σε αυτό για ύπνο, ξεκούραση ή για άλλες δραστηριότητες. Κάθε σπίτι έχει τουλάχιστον μία είσοδο, συνήθως μια πόρτα ή πύλη, αν και κάποια πρωτόγονα σπίτια είχαν την πρόσβαση από την οροφή ή με σκάλα. Υπάρχουν επίσης αρκετά παράθυρα τα οποία αφήνουν να μπαίνει φυσικό φως και καθαρός αέρας και παρέχουν θέα προς τα έξω.

ΣΟΦΙΑ Κ.

10. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ

Το αυτοκίνητο είναι τροχοφόρο επιβατικό όχημα με ενσωματωμένο κινητήρα που χρησιμοποιείται για μεταφορές. Σύμφωνα με τους συνηθέστερους ορισμούς, τα αυτοκίνητα σχεδιάζονται ώστε να κινούνται στους αυτοκινητόδρομους, να έχουν καθίσματα για δύο ως πέντε άτομα, έχουν συνήθως τέσσερις τροχούς και κατασκευάζονται κυρίως για τη μεταφορά ανθρώπων, αλλά και μερικές φορές για τη μεταφορά διαφόρων πραγμάτων.

FORD

Ιδρύθηκε στις 16 Ιουνίου 1903 από τον Χένρι Φορντ στο Ντιτρόιτ. Η εταιρεία και ο ιδρυτής της, έφεραν την επαναστατική καινοτομία στον τρόπο παραγωγής αυτοκινήτων με το μοντέλο Ford Model T του 1908 - 1927, το οποίο καθιέρωσε για πρώτη φορά στην ιστορία της παγκόσμιας αυτοκίνησης την έννοια μαζική παραγωγή. Μαζί με την μητρική Ford, στον Όμιλο Ford ανήκουν: η μάρκα πολυτελείας Lincoln και η θυγατρική εταιρεία κατασκευής ισχυρότερων εκδόσεων της Ford Mustang που ονομάζεται Shelby, ενώ από το 2007 η Ford κατέχει και την Troller, εταιρεία στη Βραζιλία που κατασκευάζει αποκλειστικά τζιπ για χρήση εκτός δρόμου.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ.

11.ΡΟΛΟΪ

Το ρολόι ή ωρολόγιο είναι ένα όργανο ένδειξης του χρόνου. Χρησιμοποιείται συνήθως για τη μέτρηση χρονικών διαστημάτων μικρότερων της ημέρας, σε αντίθεση π.χ. με τα ημερολόγια. Ρολόγια που χρησιμοποιούνται για τεχνικούς σκοπούς και παρουσιάζουν μεγάλη ακρίβεια στη μέτρηση σύντομων χρονικών διαστημάτων, αποκαλούνται συνήθως χρονόμετρα. Το πρώτο γνωστό οδοντωτό ρολόι εφευρέθηκε από τον μεγάλο μαθηματικό, φυσικό και μηχανικό Αρχιμήδη τον 3ο αιώνα π.Χ. Ο Αρχιμήδης δημιούργησε το αστρονομικό του ρολόι που ήταν επίσης ένα ρολόι κούκου με τα πουλιά να τραγουδούν και να κινούνται κάθε ώρα. Είναι το πρώτο ρολόι τύπου carillon καθώς παίζει μουσική και ταυτόχρονα με ένα αυτόματο πρόσωπο που ανοιγοκλείνει τα μάτια του έκπληκτο από τα αυτόματα πουλιά που τραγουδούν. Το ρολόι του Αρχιμήδη λειτουργεί με ένα σύστημα τεσσάρων βαρών, με αντισταθμιστικά βάρη και χορδές που ρυθμίζονται από ένα σύστημα πλωτήρων σε ένα δοχείο νερού με σιφώνια που ρυθμίζουν την αυτόματη λειτουργία του ρολογιού. Οι αρχές αυτού του τύπου ρολογιών περιγράφονται από τον μαθηματικό και φυσικό Ήρωνα, ο οποίος λέει ότι μερικά από αυτά λειτουργούν με μια αλυσίδα που γυρίζει ένα γρανάζι του μηχανισμού και δίνει κίνηση σε όλο το σύστημα.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ.

12.ΙΣΤΙΟΦΟΡΟ

Το ιστιοφόρο είναι σκάφος ή πλωτό ναυπήγημα που αποκλειστικό μέσο πρόωσης έχει την αιολική ενέργεια (τον άνεμο) επί των ιστίων του (πανιά). Αποτελεί τη δεύτερη εξελικτική βασική κατηγορία τύπων πλοίων, μετά το κωπήλατο και πριν από το μηχανοκίνητο (ατμόπλοιο). Από την απώτατη αρχαιότητα μέχρι τα μέσα του μεσαίωνα η εξέλιξη του ιστιοφόρου πλοίου ήταν βραδύτατη, αν και το κουπί συνέχιζε να παραμένει ισχυρό μέσον πρόωσης. Τότε το ιστίο (πανί) που φέρονταν κυρίως από σταυρωτή κεραία (οριζόντια δοκό) από τον ιστό (κατάρτι), αποτελούσε το βοηθητικό μέσον πρόωσης, αφενός για τη μερική ανάπαυση των πληρωμάτων, αλλά ειδικότερα για την λεγόμενη «ουριοδρομία» (με τον άνεμο από πρύμνη). Την εποχή των ιστιοφόρων πλοίων υπήρχαν μόνο τρεις βασικές κατηγορίες: α) τα πολεμικά ιστιοφόρα, β) τα εμπορικά ιστιοφόρα και γ) τα ανένταχτα, τα κοινώς λεγόμενα «πειρατικά». Τα δε εμπορικά μετέφεραν εμπορεύματα, επιβάτες και ζώα, δεν υπήρχε ακόμη ιδιαίτερη κατηγορία αντίστοιχη με το φορτίο όπως σήμερα. Ο δε πλοίαρχος αυτών εκτελούσε και χρέη ναυτικού πράκτορα, τροφοδότη, και όλες εκείνες τις επιμέρους βοηθητικές ειδικότητες που απαντώνται σήμερα στο ναυτιλιακό κόσμο.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Π.

13α. ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ

Το αεροπλάνο είναι ένα μηχανοκίνητο αεροσκάφος σταθερών πτερύγων το οποίο ωθείται μπροστά από έναν κινητήρα αεριώθησης ή έναν έλικα. Υπάρχουν αεροπλάνα σε διάφορα είδη μεγεθών, σχεδίων, και διάταξης πτερύγων. Το ευρύ φάσμα χρήσης των αεροπλάνων περιλαμβάνει την αναψυχή, τη μεταφορά αγαθών και ανθρώπων, τον στρατό και την έρευνα. Η εμπορευματική αεροπορία είναι μια μαζική βιομηχανία που περιλαμβάνει τις πτήσεις δεκάδων χιλιάδων επιβατών καθημερινά από τις αεροπορικές εταιρείες. Τα περισσότερα αεροπλάνα καθοδηγούνται από έναν κυβερνήτη, αλλά υπάρχουν και μερικά τα οποία ελέγχονται εξ αποστάσεως ή μέσω υπολογιστή. Οι αδελφοί Ράιτ εφηύραν και πέταξαν το πρώτο αεροπλάνο το 1903, και αναγνωρίστηκαν ως «οι πρώτοι που πραγματοποίησαν μια σταθερή και ελεγχόμενη πτήση με δύναμη βαρύτερη του αέρα». Κατασκεύασαν το αεροπλάνο πάνω στα σχέδια του Τζορτζ Κέιλι που χρονολογούνται από το 1799, όταν αυτός όρισε την έννοια του σύγχρονου αεροπλάνου (και αργότερα κατασκεύασε και πέταξε μοντέλα αεροσκαφών και επιβατικά ανεμοπλάνα με επιτυχία).

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΤΣ.

13β. ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ

Πολλές ιστορίες από την αρχαιότητα περιλαμβάνουν την πτήση, μεταξύ αυτών ο αρχαιοελληνικός μύθος του Ικάρου και του Δαίδαλου, καθώς και της Βιμάνα στην Ινδική επική ποίηση. Περίπου το 400 π.Χ. στην Αρχαία Ελλάδα, ο Αρχύτας ο Ταραντίνος θεωρείται πως σχεδίασε και κατασκεύασε την πρώτη τεχνητή, αυτοκινούμενη ιπτάμενη συσκευή, ένα μοντέλο σε σχήμα πουλιού που ωθούνταν από μηχανή που ήταν πιθανώς ατμός, και λέγεται πως πέταξε περίπου 200 μέτρα. Η μηχανή αυτή ίσως διαλύθηκε κατά την πτήση της. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ερεύνησε το σχέδιο των φτερών των πτηνών και σχεδίασε ένα ανθρωποκίνητο αεροσκάφος στο έργο του Κώδιξ στο Πέταγμα των Πουλιών (1502). Οι πτήσεις των αδελφών Ράιτ το 1903 έχουν αναγνωριστεί από τη Διεθνή Ομοσπονδία Αεροναυτικής , το κυρίαρχο σώμα που κρατά τα ρεκόρ για την αεροναυτική, ως «η πρώτη παρατεταμένη και ελεγχόμενη βαρύτερη από τον αέρα πτήση». Από το 1905, το Wright Flyer III είχε τη δυνατότητα πλήρους ελέγχου, σταθερής πτήσης για σημαντικό χρόνο. Οι αδελφοί Ράιτ πίστωσαν στον Ότο Λίλιενταλ ως κύριο εμπνευστή τους, την απόφαση τους να συνεχίσουν τις επανδρωμένες πτήσεις.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Β.

13γ. ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ

Τα δομικά μέρη ενός αεροσκάφους σταθερών πτερύγων ονομάζεται κύριο σώμα. Τα τμήματα του μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους και τον σκοπό του. Στα δομικά τμήματα περιλαμβάνονται: • • • • •

Μια ή περισσότερες οριζόντιες πτέρυγες (φτερά), συχνά σε σχήμα αεροτομής. Μια άτρακτος, ένα μακρύ, λεπτό σώμα, συνήθως με κωνικές ή στρογγυλεμένες άκρες ώστε να κάνουν το σχήμα του ομαλό αεροδυναμικά.. Ένας κάθετος σταθεροποιητής ή πτερύγιο, που είναι μια κάθετη επιφάνεια που μοιάζει με φτερό τοποθετημένη στο οπίσθιο μέρος του αεροπλάνου και τυπικά προεξέχει πάνω από αυτό. Ένας οριζόντιος σταθεροποιητής ή ουραίο πτερύγιο, συνήθως τοποθετημένο στην ουρά πλησίον του κάθετου σταθεροποιητή. Τροχοί προσγείωσης, ένα σύνολο τροχών, τροχοπεδών, ή φλοτέρ που στηρίζουν το αεροπλάνο όταν βρίσκεται στο έδαφος.

ΛΥΔΙΑ ΒΡ.

14α.ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ

Το ραδιόφωνο είναι η συσκευή που λειτουργεί ως δέκτης ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών σε ορισμένη συχνότητα με μια κεραία και μετατροπέας σε ήχο. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα λαμβάνονται από την κεραία, αποκωδικοποιούνται, μετατρέπονται σε ηλεκτρικό ρεύμα και στη συνέχεια σε ήχο από το ηχείο. Ακούγοντας στο ραδιόφωνο μια εκπομπή, δε μπορούμε εύκολα να φανταστούμε τη διαδρομή που κάνει μέχρι να φτάσει σε εμάς. Το σήμα φτάνει στα ραδιόφωνα μας μέσω του συστήματος ραδιομετάδοσης. Ένα σύστημα ραδιομετάδοσης αποτελείται από: • • •

• • •

τον πομπό τον αναμεταδότη, ένα σύστημα λήψης και μετάδοσης σήματος. τον δέκτη, η συσκευή που συλλαμβάνει το σήμα που στέλνουν ο πομπός και ο αναμεταδότης και το μετατρέπει στο ηχητικό σήμα που ακούμε από τα ραδιόφωνά μας. το μικρόφωνο το μεγάφωνο τα ακουστικά

ΕΛΕΝΗ ΒΑΣ.

14β. ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ

Το 1895, ο πατέρας του ραδιοφώνου Αλεξάντερ Ποπόφ κατόρθωσε να μεταδώσει ηχητικά σήματα Μορς διαμέσου ερτζιανών κυμάτων. Οι επιτυχίες του Μαρκόνι και άλλων ερευνητών όπως του Ρέτζιναλντ Φέσεντεν και του Λι ντε Φόρεστ, αποτελούν την απαρχή της ανάπτυξης της ραδιοφωνίας. Η ραδιοφωνία, η οποία συνίσταται στη μετάδοση ομιλιών, μουσικής και λόγου σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς τη μεσολάβηση αγωγών, αλλά με ηλεκτρομαγνητικά κύματα, και στη λήψη τους από ειδικούς δέκτες, αποτελεί πρακτική εφαρμογή της εφεύρεσης των ηλεκτρονικών λυχνιών. Άρχισε να αναπτύσσεται τη δεκαετία του 1910 στις ΗΠΑ. Γύρω στα 1873 ο Μάξγουελ πρότεινε τη θεωρία του ηλεκτρομαγνητισμού, σύμφωνα με την οποία ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα μπορεί να μεταδοθεί χωρίς να μεσολαβεί κάποιο φυσικό μέσο. Το 1883 ο Χερτς (Hertz) επαλήθευσε τη θεωρία του Μάξγουελ για τον ηλεκτρομαγνητισμό και ανακάλυψε τα ραδιοκύματα. Γύρω στα 1897, ο Μαρκόνι επαληθεύει τα πειράματα του Χερτς και καταφέρνει να στείλει ασύρματο σήμα σε απόσταση 3 χλμ. Με τη συσκευή αυτή ο Ιταλός Μαρκόνι πηγαίνει στην Αγγλία - που ήταν η μεγαλύτερη ναυτική δύναμη της εποχής - και ιδρύει την εταιρεία 'Marconi Wireless telegraph', η οποία προσφέρει υπηρεσίες στη ναυσιπλοΐα. Τα ραδιοκύματά του δεν μετέδιδαν φωνή αλλά σήματα Μορς.

ΔΑΝΑΗ ΠΑΓΩΝΙΤΣΑ Ξ.

14γ. ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ

Στην Ελλάδα ήδη από το 1923 άρχισε μια προσπάθεια εγκατάστασης ραδιοφωνικού πομπού. Οι πειραματισμοί κράτησαν αρκετά χρόνια. Ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός εξέπεμψε στη Θεσσαλονίκη με ιδιωτική πρωτοβουλία από το ραδιοηλεκτρολόγο Χρήστο Τσιγγιρίδη την 25 Μαρτίου του 1928 και 20 ολόκληρα χρόνια λειτούργησε στην πόλη, μεταδίδοντας τακτικά εκπομπή-εκπομπές. Ο πρώτος εθνικός ραδιοφωνικός σταθμός ιδρύθηκε και λειτούργησε στην Αθήνα, αφού στις 25 Μαρτίου του 1938 εγκαινιάστηκε από τον τότε βασιλιά Γεώργιο Β΄, ενώ το 1945 ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) που ανέλαβε την ευθύνη λειτουργίας του σταθμού. Αμέσως μετά την απελευθέρωση άρχισαν να ιδρύονται κι άλλοι σταθμοί σε διάφορες πόλεις της χώρας που υπάγονταν στη δικαιοδοσία του Ε.Ι.Ρ., καθώς και πολλοί στρατιωτικοί σταθμοί, υπό τη δικαιοδοσία των ενόπλων δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ). Από τα τέλη της δεκαετίας του '70, αρχικά η μπάντα των μεσαίων και στη συνέχεια η ζώνη των FM κατακλύζεται από εκατοντάδες ερασιτέχνες (οι επονομαζόμενοι και «πειρατές»), που εκπέμπουν πολυποίκιλα προγράμματα, αμφισβητώντας ανοιχτά το ραδιοφωνικό μονοπώλιο της κρατικής ραδιοφωνίας. Ραδιοσταθμό κατασκεύασαν, επίσης, οι φοιτητές του ΕΜΠ κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου κατά της Χούντας το 1973.

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ.

15. ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ

Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται ρεύμα διαδρομή. Τα στοιχεία ονομάζονται ηλεκτρικά στοιχεία.

μία τα

κλειστή αγώγιμη από το ηλεκτρικό οποία συμμετέχουν στο κύκλωμα

Τα κυκλώματα που λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα διαχωρίζονται σε ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά. Τα ηλεκτρονικά κυκλώματα αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από ημιαγωγούς ηλεκτρικού ρεύματος και τις προσμίξεις τους. Τα υπόλοιπα κυκλώματα ονομάζονται ηλεκτρικά. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εντοπίζονται σε ηλεκτρονικά κυκλώματα στοιχεία ηλεκτρικών κυκλωμάτων και ηλεκτρονικά στοιχεία σε ηλεκτρικά κυκλώματα. Επιπλέον, υπάρχουν και διατάξεις οι οποίες λειτουργούν σαν κυκλώματα χωρίς να διαρρέονται από ηλεκτρικό ρεύμα, όπως τα μαγνητικά κυκλώματα, τα οπτικά κυκλώματα και ακόμη πιο σύνθετες διατάξεις όπως αυτές της μηχανοτρονικής. Στα (ηλεκτρικά) κυκλώματα διακρίνουμε επιπλέον τα εξής μέρη: Κόμβος, κλάδος και βρόχος.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΑΡ.

16. ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ

Το υποβρύχιο είναι σκάφος που έχει τη δυνατότητα να κινείται επί και υπό την επιφάνεια της θάλασσας. Προσπερνώντας τις διάφορες απόπειρες, από την αρχαιότητα, κατασκευής υποβρυχίων που όμως δεν τελεσφόρησαν λόγω τεχνικής ανεπάρκειας, τα πρώτα υποβρύχια κατασκευάστηκαν τον 17ο και τον 18ο αιώνα και έμοιαζαν περισσότερο με μεταλλικούς κώδωνες που φιλοξενούσαν συνήθως ένα άτομο και στηρίζονταν για την κίνησή τους στη μυϊκή του δύναμη. Τα υποβρύχια σκάφη που χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς σκοπούς αλλά και για αναψυχή, συνήθως λέγονται βαθυσκάφη. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1776, στη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, ο λοχίας Έζρα Λι επιβαίνοντας στο υποβρύχιο Turtle επιχείρησε ανεπιτυχώς να βυθίσει το βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Eagle που συμμετείχε στον αποκλεισμό της Νέας Υόρκης. Το "Turtle" έμοιαζε πράγματι με δύο κελύφη χελώνας ενωμένα μεταξύ τους.. Για πολλά χρόνια η έρευνα για την ανάπτυξη υποβρυχίων ήταν περιορισμένη, ώσπου το 1801 ναυπηγείται ο Ναυτίλος του Φούλτον σε σχήμα επίμηκες κυλινδρικό μήκους 6,5μ. πλάτους 2μ. κινούμενο με χειροκίνητη έλικα αλλά και με τα πρώτα οριζόντια πτερύγια για την κατάδυση. Στη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου η πλευρά των Βορείων ("Ένωση") εξοπλίστηκε με το υποβρύχιο "Αλιγάτωρ" που είχε κατασκευαστεί στη Γαλλία για λογαριασμό της. Ο "Αλιγάτωρ" είχε 20μελές πλήρωμα και έφερε εξοπλισμό μηχανικής διάθεσης και φιλτραρίσματος του αέρα.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Π.

17α. ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Η τηλεόραση είναι σύστημα τηλεπικοινωνίας που χρησιμεύει στη μετάδοση και λήψη κινούμενων εικόνων και ήχου εξ αποστάσεως. Αποτελούσε το κυριότερο και δημοφιλέστερο Μέσο Μαζικής Επικοινωνίας και η χρήση της είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο. Ο όρος καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των τεχνικών χαρακτηριστικών και των δραστηριοτήτων που αφορούν τα τηλεοπτικά προγράμματα, καθώς και τη μετάδοσή τους. Συνήθως, λέγοντας "τηλεόραση" εννοούμε τη συσκευή, δηλαδή τον δέκτη, ο οποίος λαμβάνει το (τηλεοπτικό) σήμα που εκπέμπουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί σε συγκεκριμένες συχνότητες (ή αλλιώς κανάλια) με την οθόνη που απεικονίζει το αποτέλεσμα της εκπομπής (μετατροπή του σήματος σε εικόνα και ήχο). Ο τηλεοπτικός δέκτης λαμβάνει το τηλεοπτικό σήμα είτε ασύρματα είτε ενσύρματα. Η ασύρματη λήψη γίνεται με δύο τρόπους: Ο ένας τρόπος είναι η λήψη με κεραία στραμμένη σε κάποιο επίγειο σταθμό εκπομπής (που βρίσκεται στην κορυφή κάποιου βουνού). Ο δεύτερος τρόπος είναι η λήψη από δορυφόρο μέσω δορυφορικής κεραίας (πιάτο) και ειδικού δέκτη. Στην ενσύρματη λήψη έχουμε την καλωδιακή τηλεόραση και τη λήψη μέσω δικτύου (IPTV). Τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη της ευρυζωνικής δικτύωσης (καθώς και οι νέες τεχνικές συμπίεσης τηλεοπτικού σήματος) κατέστησε ικανή τη μετάδοση τηλεοπτικού προγράμματος μέσω Διαδικτύου. Πρόσφατα έχει ξεκινήσει και η μετάδοση τηλεοπτικού σήματος μέσω δικτύου κινητής τηλεφωνίας (Mobile TV).

ΙΩΑΝΝΑ Μ.

17β. ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Αρχικά, το τηλεοπτικό σήμα ήταν ασπρόμαυρο. Αργότερα επιχειρήθηκε η μετάδοση έγχρωμου σήματος. Τέθηκε ως απαραίτητη προϋπόθεση η συμβατότητα μεταξύ ασπρόμαυρων και έγχρωμων εκπομπών. Ο έγχρωμος τηλεοπτικός δέκτης θα έπρεπε να λειτουργεί τόσο με έγχρωμες όσο και με ασπρόμαυρες εκπομπές σημάτων. Επίσης, ο ασπρόμαυρος δέκτης θα έπρεπε να μπορεί να λάβει ένα έγχρωμο σήμα (το οποίο, φυσικά, θα πρόβαλλε ασπρόμαυρο). Αναπτύχθηκαν τα παρακάτω αναλογικά πρότυπα έγχρωμης εικόνας: PAL,SECAM,NTSC. Σε αυτά τα πρότυπα η έγχρωμη εικόνα αποτελείται από δύο σήματα: την ασπρόμαυρη εικόνα, η οποία ονομάζεται σήμα φωτεινότητας (αγγλικός όρος: luminance) και συμβολίζεται ως Y, και το χρώμα, το οποίο ονομάζεται σήμα χρωμικότητας (αγγλικός όρος: chrominance) και συμβολίζεται ως C. Στην Ελλάδα, ενώ επίσημα η χώρα ήταν καταχωρημένη διεθνώς ότι χρησιμοποιούσε το σύστημα SECAM, όλοι οι τηλεοπτικοί σταθμοί εξέπεμπαν αναλογικό σήμα με το σύστημα PAL. Για την ψηφιακή τηλεόραση επίσης υπάρχουν διάφορες συλλογές προτύπων και μεμονωμένα πρότυπα: DVB, ATSC, ISDB, DTMB, DMB.

ΜΑΡΙΑ ΙΩΑΝΝΑ Κ.

18. ΠΥΡΑΥΛΟΣ

Ο πύραυλος (ή ρουκέτα) είναι βλήμα, που προωθείται εκτοξεύοντας αέρια που προέρχονται από καύση στερεών ή υγρών καυσίμων. Η λειτουργία του στηρίζεται στη θεωρία του Νεύτωνα περί δράσης και αντίδρασης, με βάση και την αρχή διατήρησης της ορμής. Η ταχύτητα τού πυραύλου καθορίζεται από το μέγεθός του και την ταχύτητα με την οποία εξέρχονται τα αέρια. Η καύση γίνεται με τη βοήθεια του οξυγόνου, που εναποθηκεύεται σε υγρή μορφή μέσα στον πύραυλο, και άλλων ουσιών που δρουν σαν οξειδωτές. Ο πύραυλος ήταν γνωστός στους Κινέζους από το 13ο αιώνα μ.Χ., ίσως και νωρίτερα. Τον χρησιμοποίησαν το 1232 μ.Χ. σε μάχη που έδωσαν με το γιο του Τζένκινς Χαν. Οι πύραυλοι εκείνοι χρησιμοποιούσαν σαν καύσιμο την πυρίτιδα. Πιθανόν από τους Κινέζους να έμαθαν τον πύραυλο και οι Ινδοί, που τον χρησιμοποίησαν εναντίον των Άγγλων. Διαμέσου των Άγγλων, μεταφέρθηκε στην Ευρώπη η τεχνολογία της κατασκευής πυραύλων.

ΑΝΙΣΑ ΜΠ.

19. ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΑΤΟΜΟΥ

Στη χημεία και τη φυσική, το άτομο είναι το μικρότερο σωματίδιο ενός χημικού στοιχείου το οποίο διατηρεί τις χημικές ιδιότητες του στοιχείου με την έννοια ότι παραμένει αμετάβλητο κατά την εξέλιξη ενός χημικού φαινομένου (χημική αντίδραση). Η λέξη άτομο αρχικά, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες ατομικούς φιλοσόφους Δημόκριτο και Επίκουρο, εννοούσε το μικρότερο δυνατό άτμητο σωματίδιο, αλλά στη συνέχεια ο όρος αυτός απέκτησε ειδικό νόημα στην επιστήμη όταν βρέθηκε πως και τα άτομα αποτελούνται από μικρότερα υποατομικά σωματίδια. Όλα τα άτομα, εκτός του πρώτιου αποτελούνται από τρεις τύπους υποατομικών σωματιδίων τα οποία διέπουν τις ιδιότητες των πρώτων: • • •

ηλεκτρόνια, τα οποία έχουν αρνητικό φορτίο και έχουν τη μικρότερη μάζα. πρωτόνια, τα οποία έχουν θετικό φορτίο και έχουν μάζα περίπου 1836 φορές μεγαλύτερη από αυτή των ηλεκτρονίων και νετρόνια, τα οποία δεν φέρουν φορτίο και έχουν μάζα περίπου 1838 φορές μεγαλύτερη από αυτή των ηλεκτρονίων.

ΑΛΕΞΙΑ Χ.

20α.ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής (συντ. Η/Υ) είναι μια μηχανή κατασκευασμένη κυρίως από ψηφιακά ηλεκτρονικά κυκλώματα και δευτερευόντως από ηλεκτρικά και μηχανικά συστήματα και έχει ως σκοπό να επεξεργάζεται πληροφορίες. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα αυτοματοποιημένο, ηλεκτρονικό, ψηφιακό επαναπρογραμματιζόμενο σύστημα γενικής χρήσης το οποίο μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα βάσει ενός συνόλου προκαθορισμένων οδηγιών, των εντολών που συνολικά ονομάζονται πρόγραμμα. Κάθε υπολογιστικό σύστημα, όσο μεγάλο ή μικρό κι αν είναι, αποτελείται από το υλικό μέρος (hardware) και το λογισμικό (software). Τα βασικά στοιχεία του υλικού μέρους του υπολογιστή είναι η κεντρική μονάδα επεξεργασίας (ΚΜΕ, αγγλ. CPU, Central Prossesing Unit), η κεντρική μνήμη (RAM & ROM-BIOS), οι μονάδες εισόδου και εξόδου (πληκτρολόγιο, ποντίκι, οθόνη κ.α.), οι εσωτερικές (ή εξωτερικές) μονάδες ανάγνωσης και αποθήκευσης δεδομένων όπως σκληρός δίσκος, DVD, SSD και οι περιφερειακές συσκευές όπως (εκτυπωτής, σαρωτής, μόντεμ κ.τ.λ.).

ΕΙΡΗΝΗ ΑΠ.

20β. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ

Οι άνθρωποι επινόησαν κατά την αρχαιότητα και το Μεσαίωνα διάφορες συσκευές για να μετρούν τον χρόνο (όπως ήταν οι κλεψύδρες) ή για να μετρούν τις φαινόμενες μετακινήσεις των αστεριών ως βοήθημα στα θαλάσσια ταξίδια τους (όπως ήταν ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων) ή για άλλες χρήσεις. Πολλές από τις εφευρέσεις χάθηκαν, (π.χ. οι πολεμικές μηχανές του Αρχιμήδη). Με την πρόοδο των μαθηματικών, ειδικά μετά το 17ο αιώνα, έγινε προσπάθεια από κάποιους να κατασκευάσουν μηχανές υπολογισμών. Ο πρώτος υπολογιστής είχε την ονομασία ENIAC, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε υπό την εποπτεία του Καθηγητή Φυσικής Τζον Μόχλι και του μεταπτυχιακού φοιτητή του Τζον Έκερτ στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. Σκοπός των δύο κατασκευαστών ήταν η δημιουργία ενός υπολογιστή που θα μπορούσε να επιτύχει την έγκαιρη σύνταξη ακριβέστατων πινάκων εμβέλειας και τροχιάς, για τις βολές των νέων όπλων του αμερικανικού στρατού. Ο υπολογιστής θα χρησιμοποιούταν από το Εργαστήριο Βαλλιστικής Έρευνας του στρατού των Η.Π.Α., κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η διαδικασία ανάπτυξης των πινάκων βολών από την Υπηρεσία Βαλλιστικής μέχρι τότε γινόταν με το χέρι, κάτι που την έκανε χρονοβόρα και που συχνά οδηγούσε σε λάθη.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ.

21. ΓΕΦΥΡΑ ΡΙΟΥ ΑΝΤΙΡΙΟΥ

Η Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου ή Γέφυρα «Χαρίλαος Τρικούπης» είναι καλωδιωτή γέφυρα που ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία το 2004. Το μήκος της γέφυρας που στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες, ανέρχεται στα 2.252 μέτρα, ενώ μαζί με τις προσβάσεις φτάνει γύρω στα 2.883 μέτρα (βλέπε σχεδιάγραμμα παρακάτω). Η γέφυρα αναπτύχθηκε και ολοκληρώθηκε, παρά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, ενώ το μέγιστο βάθος θεμελίωσης φθάνει τα 65 μέτρα υπό την επιφάνεια της θάλασσας.

ΜΑΡΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Π.

22. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΠΑΝΕΛ

Με τον γενικό όρο Φωτοβολταϊκά ονομάζεται η βιομηχανική διάταξη πολλών φωτοβολταϊκών κυττάρων σε μία σειρά. Στην ουσία πρόκειται για τεχνητούς ημιαγωγούς (συνήθως από Πυρίτιο) οι οποίοι ενώνονται με σκοπό να δημιουργήσουν ένα ηλεκτρικό κύκλωμα σε σειρά. Οι ημιαγωγοί αυτοί απορροφούν φωτόνια από την ηλιακή ακτινοβολία και παράγουν μια Ηλεκτρική τάση. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται "Φωτοβολταϊκό φαινόμενο". Τα φωτοβολταϊκά όπως και τα αιολικά πάρκα ανήκουν στη κατηγορία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Στην κατηγορία των ανανεώσιμων ηλιακών πηγών ενέργειας, τα ηλιοθερμικά συστήματα είναι πιο αποδοτικά από τα φωτοβολταϊκά. Ένα Φωτοβολταϊκό σύστημα αποτελείται από ένα ή περισσότερα πάνελ (ή πλαίσια, ή όπως λέγονται συχνά στο εμπόριο, «κρύσταλλα») φωτοβολταϊκών στοιχείων (ή «κυψελών», ή «κυττάρων»), μαζί με τις απαραίτητες συσκευές και διατάξεις για τη μετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην επιθυμητή μορφή.

ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Ν.

23. ΦΑΝΑΡΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

Ο φωτεινός σηματοδότης ή στην καθομιλουμένη φανάρι είναι μια κατηγορία σηματοδοτών, οι οποίοι ρυθμίζουν την κυκλοφορία των οχημάτων με τη χρήση λαμπτήρων, οι οποίοι φωτοβολούν εναλλασσόμενα και περιοδικά. Ο τρόπος και ο χρόνος εναλλαγής των λαμπτήρων ρυθμίζεται από ειδικό ηλεκτρονικό σύστημα, που ελέγχει η Τροχαία και το αρμόδιο υπουργείο για τις συγκοινωνίες. Ένας φωτεινός σηματοδότης βρίσκεται σε κανονική λειτουργία όταν χρησιμοποιεί περιοδικά και τα τρία χρώματα. Σε αυτή τη περίπτωση, ένα ρεύμα κυκλοφορίας έχει ερυθρό σηματοδότη, το οποίο επιβάλει διακοπή πορείας για όσο χρονικό διάστημα ένα άλλο ρεύμα κυκλοφορίας διέρχεται κανονικά έχοντας πράσινο σηματοδότη. Στις περισσότερες χώρες και ιδίως στην Ευρώπη, οι τρεις λαμπτήρες έχουν κατακόρυφη διάταξη. Στην βάση βρίσκεται το πράσινο, στη μέση το κίτρινο και στη κορυφή το ερυθρό. Τα πράσινα και τα κόκκινα φώτα εναλλάσσονται περιοδικά, επιτρέποντας ή απαγορεύοντας αντίστοιχα την πορεία ενός ρεύματος κυκλοφορίας. Το κίτρινο φως ανάβει για λίγα δευτερόλεπτα, ως προειδοποίηση κάθε εναλλαγή μεταξύ πράσινου-κόκκινου και κόκκινου-πράσινου.

ΜΑΡΙΟΣ Σ.

24. ΔΙΑΣΤΗΜΟΠΛΟΙΟ

Διαστημόπλοιο, είναι ένα όχημα κατασκευασμένο για να ταξιδεύει στο διάστημα. Ο ρόλος του είναι η μεταφορά αστροναυτών και τεχνικού εξοπλισμού πέρα από τα όρια της γήινης ατμόσφαιρας. Έχει την ικανότητα να πετά και μέσα στην ατμόσφαιρα της Γης ακριβώς όπως ένα αεροπλάνο, κάτι που χρειάζεται κατά την επιστροφή του στη Γη. Η πορεία προς το διάστημα αντιθέτως γίνεται με τη χρήση οχήματος εκτόξευσης. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - ΧΡΗΣΕΙΣ • • • • •

επιστημονική έρευνα (μετεωρολογία, μελέτη Γης, αστρονομικές παρατηρήσεις και άλλες), εμπορική (τηλεπικοινωνίες, συστήματα προσδιορισμού θέσης) στρατιωτική (κατασκοπεία) μεταφορά ανθρώπων ή φορτίων. Τουρισμός

Ο Σπούτνικ (Спутник-1, Sputnik 1) ήταν η πρώτη διαστημοσυσκευή που έθεσε ο άνθρωπος σε τροχιά γύρω από τη Γη. Εκτοξεύθηκε από τη Σοβιετική Ένωση στις 4 Οκτωβρίου 1957 και σηματοδότησε την έναρξη της Διαστημικής Εποχής καθώς έδρασε καταλυτικά για νέες τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Μ.

25. IPAD

Το iPad είναι υπολογιστής ταμπλέτα που αναπτύσσεται από την Apple βασισμένος στην οθόνη αφής. Η αναγγελία της πρώτης έκδοσης του έγινε στις 27 Ιανουαρίου 2010 και θεωρείται ότι ανήκει σε μια κατηγορία μεταξύ των έξυπνων τηλεφώνων και του φορητού υπολογιστή. Αρχικά, το λειτουργικό σύστημα iOS του iPhone χρησιμοποιήθηκε για το iPad, αλλά τον Σεπτέμβριο του 2019, το λειτουργικό του μετατράπηκε σε ένα παρακλάδι του iOS που ονομάζεται iPadOS και έχει καλύτερη υποστήριξη για το υλικό των συσκευών και το περιβάλλον χρήστη του είναι προσαρμοσμένο για τις μεγαλύτερες οθόνες τους . Το App Store του iPad εγκρίνει τις εφαρμογές και το περιεχόμενο. Πολλές παλαιότερες συσκευές είναι επιρρεπείς σε jailbreaking, το οποίο καταργεί αυτούς τους περιορισμούς. Το αρχικό iPad δέχτηκε καλές κριτικές για το λογισμικό του και αναγνωρίστηκε ως μία από τις εφευρέσεις με τη μεγαλύτερη επιρροή του 2010.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΝΤ.

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται προσπάθεια να αντιληφθούν οι μαθητές την αλληλεξάρτηση μεταξύ των διαφόρων επιστημών. Για το λόγο αυτό κρίνεται αναγκαίο, όπου είναι δυνατόν, τα διάφορα θέματα να προσεγγίζονται από διάφορες επιστημονικές οπτικές. Έτσι π.χ. ενώ στην Τεχνολογία μελετάται η μηχανή του Watt, στην Ιστορία εξετάζεται η συμβολή της στη βιομηχανική επανάσταση, στη Φυσική μελετάται η αρχή λειτουργίας της, κ.ο.κ. Η μέθοδος αυτή αποτελεί τη διαθεματική προσέγγιση του θέματος. Η τεχνολογία από μόνη της εμπεριέχει τη διαθεματικότητα αφού όλα τα τεχνολογικά δημιουργήματα στηρίζονται στην αξιοποίηση γνώσεων άλλων επιστημών. Έτσι η Φυσική παρουσιάζει την αρχή λειτουργίας ενός τεχνολογικού δημιουργήματος, τα Μαθηματικά διατυπώνουν τις εξισώσεις που διέπουν τη λειτουργία του, κ.ο.κ. Επίσης, διαθεματικότητα περιέχει και η προτεινόμενη μέθοδος διδασκαλίας. Η μέθοδος της Ατομικής Εργασίας δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να έρθουν σε επαφή με ένα σύνολο δραστηριοτήτων που προέρχονται από διαφορετικά πεδία (μελέτη-κατασκευή-συγγραφή-παρουσίαση). Παρόλα αυτά, σε μια γενικευμένη διαθεματική προσέγγιση της εκπαίδευσης θα πρέπει ο μαθητής να εντοπίσει έννοιες, που εμφανίζονται σε πολλά, αν όχι σε όλα τα μαθήματα και που θα τον βοηθήσουν να συνδέσει το μάθημα της Τεχνολογίας με αυτά. Ως ενδεικτικές διαθεματικές έννοιες μπορούμε να αναφέρουμε την αλληλεπίδραση, τη μεταβολή, το πολιτισμό, κ.ά. Με τη βοήθεια των εννοιών αυτών ο μαθητής θα μπορέσει να συνδέσει το μάθημα της Τεχνολογίας με τα υπόλοιπα μαθήματα δημιουργώντας έναν ενιαίο ιστό γνώσης.