การศึกษาวิเคราะห์วรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ โดย ฉัตรอมร แย้มเจริญ

๒๘

๒.๕ คุณคาของรามเกียรติ์ คุณคาของรามเกียรติ์ โดยเฉพาะฉบับพระราชนิพนธในพระบาทสมเด็จพระ พุทธยอดฟาจุฬาโลกมหาราช นับไดวาเปนเรื่องรามเกียรติ์ฉบับสมบูรณของไทย เนื้อ เรื่องมีความสนุกสนาน ใชสํานวนกะทัดรัด ความเปรียบลึกซึ้ง และบางตอนก็แฝงคติ ธรรมเอาไวดวย๑ ซึ่งสามารถอธิบายได โดยแบงเปนคุณคาในดานสติปญญาหรือ สารัตถประโยชน๒ และคุณคาในดานสุนทรียภาพ ดังตอไปนี้ ๒.๕.๑ คุณคาในดานสติปญญาหรือสารัตถประโยชน๓ บทละครเรื่ อ งรามเกี ย รติ์ พ ระราชนิ พ นธ ใ นรั ช กาลที่ ๑ ซึ่ ง ถื อ ว า เป น วรรณคดีมรดกนั้นมีสารัตถประโยชนมาก ซึ่งสามารถสรุปไดดังนี้ ๑) วีรกรรมของนักรบ ไดแก พระราม หนุมาน และทศกัณฐ เรื่อง รามเกียรติ์นี้ชี้ใหเห็นวา ทั้งพระรามและทศกัณฐเปนนักรบที่พยายามตอสูชิงชัยกันดวย วิธีตาง ๆ อยางกลาหาญ มีทั้งการสูรบตัวตอตัวอยางใกลชิด การสูรบระหวางกองทัพทั้ง สองฝาย การใชกลยุทธ เลหเพทุบาย การเจรจาทางการทูต ทั้งฝายพระรามและฝาย ทศกัณฐไดประกอบการตาง ๆ ที่แสดงความกลาหาญสมชายชาตินักรบ ทหารของ พระรามโดยเฉพาะอยางยิ่งหนุมาน มีบทบาทในการรบที่สําคัญมาก สมเปนทหารเอก และเปนหัวเรี่ยวหัวแรงของกองทัพ ๒) ความดีอันบริสุทธิ์ของสตรี สาระสําคัญของเรื่องรามเกียรติ์นี้ ได แสดงใหเห็นความซื่อสัตยของนางสีดา เริ่มตั้งแตการขอติดตามพระรามซึ่งตองออกจาก บานเมืองที่สุขสบายไปอยูในปา ดําเนินชีวิตอยางเรรอนตกระกําลําบาก ทั้งนี้ก็เพื่อ ปฏิบัติหนาที่อันดียิ่งของภรรยาที่พึงมีตอสามี ครั้นเมื่อถูกทศกัณฐลักพาตัวไป ถูกเกี้ยว พาราสี และถูกหลอกลอดวยเพทุบายตาง ๆ นางก็ยังมีจิตใจยึดมั่นตอสามีตลอดเวลาที่ ๑

ประจักษ ประภาพิทยากร, ความรูพื้นฐานทางวรรณคดีและวรรณกรรมเอกของไทย, พิมพครั้งที่ ๑, (กรุงเทพฯ: องคการคาของคุรุสภา, ๒๕๒๕), หนา ๘๘. ๒ สารัตถประโยชน หมายถึง ประโยชนที่เปนแกนสาร ๓ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, สาขาวิชาศึกษาศาสตร, เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย ๔: วรรณคดีไทย หนวยที่ ๘ – ๑๕, พิมพครั้งที่ ๕, (นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ๒๕๔๗), หนา ๙๔.