BusinessContact nr3 2011

oktober 2011 nummer 3

Jan Vroegindeweij

i N T E RV I E W

de ervaringen van een

familiebedrijf

kernwaarden

Jezelf vermenigvuldigen in de volgende generatie

1

19 • FAMILIE

BusinessContact is het magazine van CBMC Nederland en verschijnt vier keer per jaar.

CBMC is de vereniging voor christen-zakenmensen in Nederland. De missie van CBMC is zakenmensen helpen Jezus Christus te vinden, te volgen en te verkondigen. Door het hele land heen zijn er meer dan negentig plaatselijke CBMC-teams actief (zie pagina 47).

Redactieadres Postbus 315, 3880 AH Putten 0341-356147 redactie@cbmc.nl www.cbmc.nl Hoofdredactie Kirsten Roordink-Hagg

03 • voorwoord - leren van ervaringen 04 • interview - jan vroegindeweij 13 • cbmc actueel - nieuw studiemateriaal 15 • nieuwe leden 16 • relaties op hartsniveau

i Ni n T EhRoVuI EdW

19 • bedrijvig - het familiebedrijf 24 • team uitgelicht - cbmc gorinchem 26 • cbmc & mensen - jakob drost 32 • verdieping - hart voor jongeren 38 • kernwaarden - jezelf vermenigvuldigen 44 • impact netwerk - bedrijf als familie 46 • column - heb je het al gehoord?

47 • contactpunten in de regio

26 • MENSEN

Eindredactie Leonard van der Plas Redactie Gerard Bijkerk - journalist Wouter Droppers - redacteur Wessel van Houdt - journalist Pieter van der Kwaak - columnist Annelies Luken - corrector Thijs Noorlandt - journalist Aan dit nummer werkten mee Jan Vroegindeweij, Marianne van Steenwijk, Tamme de Vries, Jakob Drost, Els van Dijk, Eugene Poppe, Nyncke van den Berg Ontwerp & vormgeving Kirsten Roordink-Hagg Fotografie Gerard Bijkerk, Thijs Noorlandt, Kirsten Roordink-Hagg Realisatie, druk en distributie Grafisch centrum Stichting De Hoop Administratie-ondersteuning Anke Jurg-Regelink Informatie over het lidmaatschap CBMC info@cbmc.nl Advertentieverkoop 2e Bedrijf, 06-20912638, Elly Overeem, e.overeem@2ebedrijf.nl Abonnement Een abonnement op Business Contact kost €22,50 per jaar. Hiermee steunt u tevens de missie van de vereniging. Leden kunnen een abonnement cadeau doen voor €12,-

2

leren van onze ervaringen?

Hoe kunnen we

Vakantie. De meesten van ons zijn de vakantie waarschijnlijk al vergeten. We zijn al weer bezig met het leven van alledag, maar wat hebben we gedaan met de ideeën, reflecties en voornemens die we in de vakantie waarschijnlijk gehad hebben?

Tekst: wouter droppers

Zo merkte ik in mijn vakantie een aantal dingen bij mezelf op die ik misschien eigenlijk wel wist, maar toch niet verwacht had. Zo wilde ik onder andere, voor de vakantie nog snel een grote hoeveelheid kleine zaken doelgericht en snel afwerken. Omdat mensen al op vakantie waren en ik haast had, slipten er een paar mailtjes tussendoor met onderwerpen die ik beter persoonlijk had kunnen bespreken. Daarnaast merkte ik dat ik een paar afspraken niet de persoonlijke aandacht heb gegeven die nodig was. Terugkijkend kwam ik tot de conclusie, dat ik drukker was dan dat ik zelf dacht. Dat ik me heb laten leiden door een gevoel van urgentie, zonder dat die in werkelijkheid aanwezig was. Ook het gevoel om te willen presteren was aanwezig, terwijl ook dat niet nodig was.

Misschien herkent u iets of hebt u uw eigen persoonlijke valkuilen gevoeld.

Maar de vraag is hoe we goede voornemens die uit een bepaalde ervaring of situatie voortvloeien, kunnen borgen en tot gewoonte kunnen maken.

Gebedslijst

Voor mezelf probeer ik dit op de volgende manier te doen: ’s ochtends in mijn stille tijd houd ik een dagboekje bij en hierin zit ook mijn gebedslijst. Ik schrijf namen en gebeurtenissen op, en noteer sommige zaken ook op mijn gebedslijst. Ik bid niet elke dag de hele lijst door, maar gedeelten van deze lijst en soms schrap ik dingen en soms vul ik aan. Op het moment dat ik op de bovenstaande leerpunten kom is dit een gebedspunt en tegelijk een moment van reflectie en evaluatie. Ik merk in mijn leven dat dit werkt. Ik verander, als persoon, niet totaal en onmiddellijk, maar er ontstaat een proces waarin dingen veranderen.

De impact van bepaalde drijfveren en motieven op mijn bestaan veranderen langzaam ten goede. Mijn sterke kanten, die ook vaak mijn valkuilen zijn, worden meer mijn sterke kanten in plaats van mijn valkuilen. Hierin ervaar ik Gods werk en Zijn Geest.

Daarnaast wil ik mijn ervaringen delen met Elsbeth, mijn vrouw en goede vriendin. Soms deel ik het met een goede vriend. De kunst is denk ik, om je leven te openen en het in handen van God en wijze mensen te leggen. Dit is geen teken van zwakte, maar van kracht.

Ik hoop dat het u ook gegeven was om te kunnen reflecteren op uw functioneren. Ik wens u kracht en Gods bijstand om uw verlangens, ideeën en verbeterpunten te realiseren. Ik ben ook zeer benieuwd hoe andere mensen leerervaringen borgen in hun leven. Deel uw ervaringen op LinkedIn van CBMC, onder ‘leerervaringen borgen’.

3

v ioNoT rw E R VoI o EW rd

Valkuilen

De ervaringen

i N T E RV I E W

een familiebedrijf Jan Vroegindeweij

4

Tekst en fotografie: Gerard M. Bijkerk

...

nomie. Door hun focus op continu誰teit in plaats van winst op korte termijn wordt de basis gelegd voor duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat biedt goede kansen voor de toekomst.

Maar hoe zorg je als christen voor een gezond klimaat met een balans tussen zaken en relaties? Met welk beleid werk je aan de continu誰teit en de mogelijkheden van de werknemers?

We spreken daarover met Jan Vroegindeweij.

5

i N T E RV I E W

van

Familiebedrijven zijn de hoeksteen van de eco-

Welke plaats heeft u in het bedrijf ?

Jan: “Samen met mijn broer vorm ik de directie nadat mijn vader het aan ons overdroeg. Hij startte in 1967 het bedrijf. Hij had echt ondernemersbloed. Hij zag in dat wat hij bij een ander deed ook voor zichzelf kon doen, als hij maar de financiële middelen had. Die kwamen er door de samenwerking met een compagnon. Na dertien jaar is het bedrijf gesplitst en maakte vader een doorstart. Kuikenbroederij en pluimveebedrijf Het Anker B.V. is sindsdien een familiebedrijf dat uitgroeide naar een integraal bedrijf. Vanuit de productiekolom (van fokkerij tot consumptie-ei) bekeken, richt het zich op 4 schakels: ouderdieren, de broederij die de kuikens levert, het opfokken van kuikens tot jonge hennen en de legbedrijven.We werken samen met een 30-tal contractbedrijven, maar hebben ook eigen bedrijven op verschillende locaties. Met een zusterbedrijf in België is een joint venture aangegaan die flexibel is ingevuld.”

Tweede generatie i N T E RV I E W

“Wij vormen dus de tweede generatie met vijf eigenaren en een tweehoofdige directie. Dat gaat prima als je de taken goed verdeelt en eigen verantwoordelijkheden hebt. Juist in een familiebedrijf moet dat goed geregeld zijn. Toch is het veel eenvoudiger om met vijf een leiderschapsteam te hebben dan er met twee alleen voor te staan. Nu kun je meerderheden vormen en heb je een diverse inbreng. Dat geeft minder snel patstellingen en blokkades. Voorwaarde blijft te allen tijde dat er bereidheid tot consensus moet zijn en een duidelijk commitment naar de groep. Je moet ook echt vrij je mening kunnen geven. Zonder die ruimte creëer je een sfeer die zich op termijn zal wreken. Je moet verschillen in visie kunnen respecteren als je het goede voor de zaak wilt.

Het gevaar is altijd dat na een periode van opbouw en bloei er in de volgende generaties niet de goede voorwaarden getroffen worden om organisch door te groeien. Er kan verschil van mening ontstaan over het groeitempo: wat voor de één te hard gaat, is voor de

“Bereidheid tot consensus is altijd de voorwaarde” 6

ander te langzaam. En dat levert fricties op. Dat is normaal. Het geeft niet als het op het niveau van een gezonde discussie bespreekbaar blijft. Dat betekent dat je ook als familieleden met elkaar praat op basis van argumenten en niet op grond van emoties.”

Keuzevrijheid

“Twee broers werken niet mee in het bedrijf. Dat moet je ook accepteren. Mijn ouders hadden vijftien kinderen dus dan is die kans ook heel reëel. Meewerken in ons familiebedrijf is een keuzemogelijkheid, geen verplichting.

Ieder moet vrij zijn om het niet te willen. Je moet elkaar geen verwachtingen opleggen. Ook niet als de opvolging een kwestie gaat worden. Ruimte geven en bewust keuzes bespreken en respecteren bieden een klimaat waarin je elkaar recht kunt doen.”

Identiteit van het bedrijf

“Dat geldt in ons bedrijf ook voor hoe we omgaan met onze christelijke identiteit. Dat ligt verschillend. Zo ben ik CBMC-lid, maar anderen niet. Geloofsbeleving is niet voor iedereen een gespreksonderwerp. In de traditie waarin ik ben opgevoed, houdt men geloof meer voor zichzelf en buiten het zakelijk leven. Maar de leidende principes, christelijke normen en waarden zijn wel voluit in het bedrijf aanwezig. Voor iedereen. Het is de basis en het fundament waarop we met elkaar staan als het gaat om omgaan met geld, betrouwbaarheid en eerlijk zijn.

Dat is allemaal in het bedrijfsbeleid vertaald en daar doen we ook geen concessie aan.”

Persoonlijke zoektocht naar God

Jan: “Toen ik twintig was ben ik een andere weg gegaan.

Mijn vrouw gaf de doorslag om in een andere kerk op zoek te gaan naar wat de Bijbel zelf nu echt zegt. We wilden weten of God er ook voor ons was en zochten naar de diepgang van Gods Woord. Dat is een hele zoektocht geworden. Maar wie zoekt die vindt, zegt Jezus. En zo is het. Op die manier hebben we geleerd dat de liefde van God er is voor ieder die naar God vraagt. Hij laat niemand in de kou staan. Als je worstelt om Hem te vinden ontdek je de waarheid dat Hij allang op zoek was naar jou. Een geweldige ontdekking die mij mildheid geleerd heeft in het leven. Want als dat werkelijkheid is dan geeft dat in wat er allemaal ‘moet’ in het leven een geweldige basale rust. Daardoor kun je wat er gebeurt relativeren. Je kunt staande blijven omdat je ervaart dat je er niet alleen voor staat. Ook bij lastige zakelijke beslissingen ben ik daarin vaak bevestigd. Ik geef het graag aan anderen door: ‘Waag het maar met God en laat je verrassen!”

“Christelijke normen en waarden zijn

het fundament waarop we staan als het gaat om omgaan met

geld, betrouwbaarheid i N T E RV I E W

en eerlijk zijn”

7

“Men moet op je woorden niet

i N T E RV I E W

Elkaar helpen

“Later sloot ik mij aan bij een team van CBMC, omdat ik het belangrijk vind dat christenen elkaar ontmoeten op het snijvlak van zaken doen en geloof. Je hebt elkaar daarin nodig en er zijn geen andere plaatsen waar dat gebeurt. ‘Hoe sta ik als christen in mijn werk?’ is een vraag die bij velen leeft. Anderen moeten gestimuleerd worden daar over na te denken.

We hebben het nodig dat we de dilemma’s met elkaar bespreken. Waar lopen we in de praktijk tegenaan?

Niemand zit te wachten op voorgeschreven en pasklare oplossingen. Situaties zijn nu eenmaal verschillend. Maar het helpt wel wanneer we de dragende principes waaruit we handelen bespreken.”

Zegen van de generaties

“De kaders voor het leidinggeven in ons bedrijf heb ik niet bedacht. Die zijn van mijn vader. Wij konden daarop verder bouwen. Bewust en onbewust leer je heel veel van de persoon van je vader. Je neemt dingen in de manier van leidinggeven over. Hij had oog voor het belang van goede taakverdelingen. Hij coachte onze ontwikkeling en leidde ons naar het moment waarop we het stokje konden gaan overnemen. Daarom gaf hij de ruimte om zelfstandig afspraken te maken en verantwoordelijkheden te dragen. Daardoor bewerkte hij een soepele ‘generatiewissel’. Ik weet dat het ook totaal anders kan.

Ik maakte met zaken doen in Italië wel mee dat de vader tot aan zijn dood toe in alle dingen de eindverantwoordelijke bleef. Ongeacht de leeftijd van de zoon kreeg die

8

eenvoudig weg het mandaat niet. Dat is daar ook veel meer de cultuur. Je denkt met de zoon een deal te kunnen maken, maar dan zonder enige discussie kan alles van tafel zijn als pa het niet wil. Zoonlief staat in z’n hemd maar accepteert het toch als ‘normaal’ Zo werkt zo’n patronaal systeem. Maar de volgende generatie heeft ontwikkelvrijheid nodig. Daar groei je van. Daar had mijn vader echt oog voor.”

Wijsheid

Jan: “De wijsheid die je nodig hebt in het leidinggeven komt uit principes die ik in de Bijbel terugvind. Ik lees dat graag, omdat je ervan groeit in levenswijsheid. Het houdt je alert in je roeping rentmeester te zijn. Toch ben ik er altijd beducht voor om dat als exclusief christelijk te benoemen. De Bijbel leert ons vooral Jezus Christus als unieke Redder en Heiland kennen, maar Gods wijsheid vind je op veel manieren in de schepping terug. Zo is het werken aan goede relaties met het personeel zakelijk goed. Als je je personeel kent en regelmatig even spreekt is men meer betrokken op het bedrijf. Maar het is ook ethisch menselijk goed: ieder wil graag gezien en gewaardeerd worden. Naast dat het ook gewoon leuk is je mensen te kennen, gaat het door het geloof nog weer dieper.

Doordat God ons wil zien en kennen leer je ook dat het voor iedere gelovige een roeping is in de omgang met elkaar. Dus ook in de werksfeer. Bij de uitspraak ‘Verkondig het Evangelie, zo nodig met woorden’ voel ik me wel goed thuis. Men moet op je woorden niet stuklopen vanwege je daden.”

Waaraan anderen dat merken

“Bijvoorbeeld bij de aanname van personeel. Het is ‘in’ om veel aan MVO te doen. Ik denk dat het niet om de vlag MVO moet gaan maar om je principes waaruit je keuzes maakt. Zo hebben we twee mensen met een beperking in ons bedrijf en het is prachtig om te zien hoe ze naar hun vermogen meewerken en daardoor eigenwaarde ontwikkelen. Soms geef je jongens die minder geschikt zijn een kans omdat je bang bent dat ze anders afglijden. We hebben de afgelopen jaren ook enkele oudere werklozen aangenomen die weinig kansen meer hadden in de maatschappij. Ik ben aangenaam verrast door hun inbreng. Tegelijk gebruiken we graag de subsidiemogelijkheden die hier voor zijn.

1 Petrus 3 : 15 ‘Wees altijd bereid verantwoording af te leggen aan een ieder die rekenschap vraagt van de hoop die in u is’ past heel erg bij mij. Het geeft niet de confronterende verkondiger weer, maar de gelovige die bevraagd wordt. Ik schaam mij niet voor het Evangelie maar ga liever in op de behoefte en de ruimte die er bij de ontvanger is. Dat ligt mij beter. Ik leg het graag uit en voel me ook meer een onderwijzer dan een evangelist.”

Verbondenheid tussen de generaties

“De laatste tijd beseft men weer meer dat de generaties elkaar nodig hebben. De 50-plusser is in het bedrijf ook van grote waarde vanwege zijn ervaring en arbeidsinzet.

Jongeren zijn flexibel en snel. Dat merken wij natuurlijk ook in het bedrijf bij het vangen van loslopende kippen en zo. Maar van wie kunnen jongeren het vak leren?

Gelukkig hebben we een groep enthousiaste jongens die bereid zijn hard te werken. Ons vak is nu eenmaal arbeidsintensief. Hier in de Betuwe hebben we het gebied mee: je vindt hier een goede arbeidsethos en inzetbereidheid. Een agrarische afkomst wordt in het algemeen als positief ervaren vanwege het opvoedingsklimaat. Zo ben ik ook opgevoed. Het was normaal als kind na school een handje toe te steken. Je hielp gewoon mee in het bedrijf en verdiende er wat mee. Daarmee wordt gaandeweg je arbeidsmoraal opgebouwd en leer je het arbeidsproces kennen.Voorlopig is de opvolging in het leiderschap in ons bedrijf geen acute zaak vanwege de leeftijd van de leidinggevenden. De jongeren uit de familie gaan eerst hun opleiding afmaken. Dan zullen we kijken wie zich aandient en wat dan past. We houden de ontwikkelingen in de gaten. Ondertussen zorgen we dat ons huiswerk op orde is en we goed voorbereid zijn.”

Opleiding en opvoeding

“Mijn vader vond een universitaire studie destijds niet nodig, maar we kozen voor extra vakgerichte cursussen.

Als je begint met een hoger opleidingsniveau zoals nu kom je wel heel anders in het bedrijfsleven binnen. De consequentie daarvan is de vraag of we vandaag hetzelfde kunnen verwachten van de nieuwe generatie. In principe weet men genoeg. Maar de vraag is of ze de vaardigheid ontwikkelen om het in praktijk te brengen.

Hoe is hun arbeidsmoraal en hun verantwoordelijkheidsbesef? Je ziet dat de inzet en motivatie afneemt. Onze cultuur met zijn jagen naar snelle en gemakkelijke

9

i N T E RV I E W

stuklopen vanwege je daden”

NOO-0035#Adv A5 lig bouwgroep.qxd:NOO-0035#Adv A5 ligg.qxd

05-03-2008

15:48

Pagina 1

A D V E R T E N T I E

Projectontwikkeling • Woningbouw • Utiliteitsbouw • Kleinbouw • Renovatie BEZOEKADRES: VAARTWEG 88, 8243 PP LELYSTAD TELEFOON: 0320 - 27 72 88

BOUWEN MET BETROKKEN MENSEN

Ondernemen tegen armoede!

Wereldwijd leven miljoenen mensen in grote armoede. Hulporganisatie Dorcas komt in actie voor de allerarmsten. Veel bedrijven steunen het werk van Dorcas financieel, met goederen, als ambassadeur of door het delen van kennis.

Voor een vakschool in Ethiopië bijvoorbeeld, zoekt Dorcas een machinebankwerker en een lasser die hun technische kennis willen delen.

Investeer voor 1 tot 3 maanden in de toekomst van kansarme jongeren!

Helpt u mee? Neem contact op met team Bedrijven van Dorcas.

www.dorcasenbedrijven.nl tel. 0228 595900 bedrijven@dorcas.nl

WEB: WWW.NOORDERSLUIS.NL E-MAIL: INFO@NOORDERSLUIS.NL

Blijf uitleggen waar het om gaat

Jan: “In mijn omgeving zie ik de jonge generatie wat betreft geloof bewuster kiezen dan voorheen. Men gaat ervoor of haakt af. Dat is jammer voor de aantallen maar je houdt wel de pure christenen over. Dat bemoedigt weer. Naar mijn collegae zou ik willen zeggen: ‘Durf te staan voor je principes en geef ze door aan de jongeren.’ Kortgeleden sprak ik met een jonge man over waar het bij identiteit vanuit het perspectief van het Koninkrijk van God om gaat. ‘Wees de vent die je zegt te zijn.Wees puur, echt en betrouwbaar en geef nooit je integriteit weg voor een leuke deal. Blijf altijd de waarheid spreken’. Zijn verbaasde reactie was: ‘Dat heeft nog niemand zo tegen mij gezegd! Iedereen heeft het erover dat geslaagd bent als je de goede deals weet te maken!’ Zo hoorde ik van een student economie dat hij van docenten ook niet anders hoort. Om de waarheid heen draaien is prima als je er wat mee binnen weet te halen. Als zij als ‘voorbeeldfiguren’ al die ethiek uitdragen dan is het geen wonder dat jongeren niet anders weten.

Het is dus onze taak om de basisprincipes van het Evangelie aan hen door te geven en uit te leggen. Wij als leidinggevenden hebben de verantwoordelijkheid dat naar hen ook uit te stralen in ons functioneren.”

11

i N T E RV I E W

“Je bereikt jongeren door hen verantwoordelijk te maken en het positieve te bevestigen”

winsten beïnvloedt jongeren in hun instelling. Je merkt het belang van het klimaat van de groep. Daar gebeurt het voor jongeren.Via positieve krachten in de groep kun je dat een beetje beïnvloeden.

Maar dat dwing je niet af. Je bereikt wat door hen verantwoordelijkheid te vragen voor elkaar en het positieve te bevestigen.”

Wij verz orge ook n de i t vo or

CBMC

Uw netwerk Ons beheer Tosch Automatisering helpt u om uw digitale infrastructuur op orde te krijgen. Onze specialisten wijzen u graag de weg naar een optimaal netwerk voor uw bedrijf. Ook leveren wij hard- en software op maat. Bij dit alles staan veiligheid en vakkundigheid bovenaan. www.tosch.nl • info@tosch.nl Pascalstraat 18 • 3771 RT Barneveld • 0342 425200

De adviseurs met oog voor details!

ProMissie:

Uw brug bij bedrijfsoverdracht en ondernemersadvies!

ron dw eg 13 8091 xa wezep

t [ 0 3 8 ]

4 4 4 6 2 4 4

email: info@krcaccoun tan t s.nl

www.promissie.nl MP8608_Promissie_adv_130x88.indd 1

16-12-10 15:09

KRC accountants & adviseurs

in t ernet: w w w.k rc ac c ou n ta n t s.n l

Nieuw studiemateriaal

CBMC-groepen &

voor

persoonlijke ontwikkeling TEKST : WOUTER DROPPERS

Ontdek je roeping en bestemming als leider

Duurzaam ondernemen

Hoe kan ik God zichtbaar maken op mijn werk? Hoe kan ik vanuit een Christelijke ethiek als leidinggevende en professional het verschil maken, dat mijn medewerkers niet alleen horen dat ik een Christen ben, maar vooral ook beleven dat mijn leiderschapsstijl en levensstijl menswaardig, uitnodigend en inspirerend is? In steeds meer publicaties wordt de roep naar ‘authentieke leidinggevenden’ steeds luider. De samenleving is op zoek naar leiders die op hun werk, thuis en hun vrije tijd dezelfde zijn. Natuurlijk kun je ook een authentieke crimineel zijn. Daarom gaat het zoeken naar authenticiteit ook steeds meer samen met de zoektocht naar leidinggevenden die niet alleen over deugden praten, maar deze ook uitleven.

De huidige aandacht voor duurzaam ondernemen, vraagt van ons christenondernemers een verdere doordenking.

In het besef dat we als rentmeesters van deze aarde geroepen zijn om deze aarde te bewerken en te bewaren (Genesis 2:15) en dat God ons als zaakwaarnemers en heersers over deze aarde heeft aangesteld (Genesis 1:26). We zien duurzaam ondernemen als een roeping, aanbidding en als een levensstijl. Elke verandering begint met een verandering van perspectief en elke verandering begint in het denken. Hieraan wil dit boekje bijdragen.

Daarnaast wil het boekje vragen stellen, zodat we deze kunnen bespreken met onze medeondernemers en zo tot praktisch toepasbare oplossingen komen in onze bedrijven.

Jouw authentieke leiderschapsstijl Door Paul CH. Donders, met aanvullingen van CBMC

Een praktisch werkboek Door Hans van der Spek en Gert Olbertijn

[ DUURZAAM ONDERNEMEN ]

Duurzaam ondernemen

Een praktisch werkboek

Voor wie is dit werkboek?

Dit werkboek is gemaakt om gebruikt te worden binnen CBMC-teams, door CBMC-mentoren in gesprekken met hun mentee, in de kleine CBMC-GVLgroepen en kan gebruikt worden door een ieder die op zoek is naar zijn bestemming en roeping in dit bestaan. [ ONTDEK JE ROEPING EN BESTEMMING ALS LEIDER ]

Ontdek je roeping Het doel van dit werkboek en bestemming als leider Christelijke leiders helpen om: • zicht te krijgen op de betekenis van hun eigen unieke geschiedenis, • zicht te krijgen op het potentieel wat in hun Jouw authentieke leiderschapsstijl leven aanwezig is, • zicht te krijgen op Gods roeping voor hun leven en hun eigen verlangens, • deze inzichten te vertalen tot een uniek huis waarin ze kunnen en mogen wonen en leven, • te komen tot een levensstijl waarin ze dit kunnen onderhouden.

Door Paul CH. Donders,

door Hans van der Spek

1

Voor wie is dit werkboek?

Dit werkboek is gemaakt om gebruikt te worden binnen CBMC teams en voor ondernemers die een duurzame ontwikkeling belangrijk vinden. Het komt het beste tot zijn recht bij de behandeling in kleine groepen, waarin ondernemers van verschillende disciplines aanwezig zijn.

Het boek is erop gericht om van elkaar te leren en biedt geen concrete oplossingen, maar methodes en vragen om samen tot een oplossing te komen. Het is gericht op duurzaamheid binnen het eigen bedrijf en binnen de eigen mogelijkheden.

met aanvullingen van CBMC

1

Het doel van dit werkboek Christelijke ondernemers helpen om: • zicht te krijgen op de betekenis van duurzaamheid vanuit Bijbels perspectief, • duurzaam ondernemen praktisch uit te kunnen werken in het eigen bedrijf

13

act u eel

en Gert Olbertijn

Uit de serie: ‘Leiding geven vanuit Bijbels perspectief ’ 1.

2.

David een man naar Gods hart.

De ontwikkeling van een leider naar het voorbeeld van Timoteüs en Paulus.

Door Eugene Poppe

Leidinggeven vanuit Bijbels perspectief

David EEN MAN NAAR GODS HART

Na de studie van ‘Mozes als voorbeeld voor gezond geestelijk leiderschap,’ verschijnen nu: ‘David, een man naar Gods hart’ en ‘De ontwikkeling van een leider naar het voorbeeld van Timoteüs en Paulus’.

In de studie van David gaan we kijken naar een selfmade man, die door God gebruikt wordt om uiteindelijk het volk Israel te leiden. Hoewel hij weinig of geen formele opleiding heeft gehad, in tegenstelling tot Mozes, zien we toch hoe hij uitgroeit tot een groot koning. Het geheim achter zijn leven is God, die hem in de praktijk van elke dag gevormd en gekneed heeft.Wij mogen, door zijn leven te bestuderen, leren om ook een man of vrouw te worden naar Gods hart.

Het boek bestaat uit negen hoofdstukken en is speciaal geschreven voor de CBMC groepen, maar ook toepasbaar als ontwikkeling van individuele leiders, onder de begeleiding van een mentor.

DEZE STUDIE IS ONTWIKKELD IN SAMENWERKING MET LEADERSHIP DYNAMICS

act u eel i N T E RV I E W

De ontwikkeling van een leider naar het voorbeeld van Timoteüs en Paulus’ In deze studie gaan we beide brieven bestuderen en kijken naar het proces van ontwikkeling van deze jonge leider. Daarbij volgen we het leven van Timoteüs van begin tot ergens halverwege. Want Leidinggeven vanuit Bijbels perspectief Paulus aan Timoteüs hoe het precies afloopt met Timoteüs is onbekend.

In het bestuderen van de ontwikkeling in Timoteüs leven als geestelijk leider nemen we de lijn over die R. Clinton in zijn boek The making of a leader gebruikt.

In zijn boek omschrijft R. Clinton een zestal fases, waar een (geestelijk) leider bewust of onbewust door heen moet om uiteindelijk optimaal als leider qua invloed en vrucht tot zijn recht te komen. Sommige leiders doorlopen al deze fases, anderen blijven halverwege steken. Wanneer we deze fases leggen op het leven van Timoteüs zien we duidelijk hetzelfde patroon terug.

De laatste twee fases worden omschreven en gekoppeld aan het leven van Paulus.

Het boek is opgedeeld in elf studies en ook dit boek is speciaal geschreven voor de CBMC-groepen, maar uiteraard ook breder toepasbaar.

De onTwikkeLing van een LeiDer

Deze sTuDie is onTwikkeLD in samenwerking meT LeaDershiP Dynamics

tekst: WOUTER DROPPERS

Nieuwe releases in Nieuwe CBMC-leden:

Christen-zijn in deze wereld

Jorrit Koops uit Woudenberg Erwin van den Outenaar uit Apeldoorn Loes Grooters uit Borne Alex v/d Dussen uit Nieuwekerk a/d ijssel Henk Pot uit Barendrecht Peter-Paul Maan uit Zwijndrecht Evert Polinder uit Ermelo André Everts uit Heerenveen Annieque vd Berg-Leroux uit Moerkapelle Bert Monshouwer uit Rotterdam Arjan Koopmans uit Nieuw Lekkerland

Voor beginners, een christelijke levensstijl Door Tony McLennan

14

Deze cursus is het perfecte vervolg op de Business Alpha cursus. Het gaat na de kennismaking met het christelijk geloof een stap verder voor hen die Jezus willen volgen.

We verwachten de pilot editie in het Nederlands in Oktober beschikbaar te hebben, voor de groepen die dit najaar de Alpha cursus geven of voor de groepen uit het voorjaar, om een vervolg te kunnen bieden aan hun kandidaten. Tijdens de Business Alpha training op donderdag 6 oktober zullen we hier uitgebreid op ingaan. Meer info over deze training op www.cbmc.nl

Al het voorgaande materiaal is digitaal beschikbaar op onze downloadpagina in het gesloten gedeelte voor leden. Ieder lid heeft hier toegang toe met zijn relatienummer en wachtwoord.

Wachtwoord vergeten, driemaal proberen en u ontvangt een nieuw wachtwoord per mail. Relatienummer vergeten? Vraag uw nummer op per mail via info@cbmc.nl Het materiaal is voor iedereen in gedrukte vorm te bestellen via onze webshop op www.cbmc.nl of door een mailtje te sturen naar info@cbmc.nl

Goed nieuws zijn voor de mensen om je heen

Jim Petersen en Mike Shamy Dit boek is beschikbaar met een werkboek voor kleine groepen.

Hoe kun je goed nieuws zijn voor de mensen om je heen?

Het boek gaat over een uitdagende christelijke levensstijl voor je omgeving. Wie ben ik voor mijn gezin, mijn medewerkers, mijn relaties en vrienden? Hoe komt Christus mee in mijn functioneren?

Hoe leer ik mijn omgeving kennen en daarop aansluiten?

Waar liggen er belemmeringen en hoe kan ik deze overwinnen? Allemaal vragen die in dit boek en deze studie aan de orde komen.

Het werkboek en het boek kun je prima gebruiken binnen CBMC groepen om met elkaar in gesprek te gaan en om te komen tot een unieke levensstijl waarbij je Christus kan delen met anderen.

Thema’s die onder andere aan de orde komen zijn: van angst naar vrijheid, van druk zijn naar ruimte, initiatieven nemen, bidden en antwoorden, mijn vrienden lijken niet echt geïnteresseerd te zijn, et cetera.

Het werkboek bestaat uit twaalf hoofdstukken, maar vraagt meer tijd dan een uurtje ontmoeten. Het wil echt veranderen.

CBMC ziet dit boek als een must voor elke christen, daarom geven wij dit boek ook cadeau bij elk nieuw lidmaatschap.

Het boek en het werkboek zijn te bestellen via www.cbmc.nl in onze webshop of via info@cbmc.nl

2011 en 2012 WaaromJezus? voor zakenmensen

WaaromJezus?

Een internetcursus om zakenmensen op een laagdrempelige manier in contact te met Jezus Christus. We verwachten rond kerst deze cursus te kunnen lanceren. Wij zijn voor deze cursus nog op zoek naar e-coaches.

E-coaches zijn zakenmensen die deelnemers per mail kunnen begeleiden in hun ontdekkingstocht naar Jezus Christus. Uiteraard ontvangt u training, toerusting en begeleiding van ervaren e-coaches.

voor zakenmensen

15

act u eel act iN T E RuVeel IEW

De Insider - Nieuw!

Buddy-mentortraining en toerusting

Ontwikkelen op hartsniveau! tekst: MARIANNE VAN STEENWIJK | FOTOGRAFIE: KIRSTEN ROORDINK-HAGG

De eerste van een driedelige training op 21 juni 2011 tra i n i ng i N T E RV I E W

In zijn brieven doet Paulus vaak een beroep op ons denken. Ons denken heeft een grote invloed op ons gedrag, hoe we omgaan met elkaar. Het citaat hiernaast komt uit Filippenzen 4:4-9 [NBG]. Paulus schrijft in dit gedeelte over de relatie met God en hoe wij als mensen met elkaar kunnen omgaan.Wanneer we dit gedeelte toepassen in ons dagelijks leven dan heeft dit een grote impact op onze relaties. Vandaar dat ik dit gedeelte ook wel ‘de relatiecode’ noem. Deze relatiecode is van groot belang in het ontwikkelen van relaties (op hartsniveau).

Twee pijlers, die belangrijk zijn in het ontwikkelen van hartsrelaties.

1.Verandering van binnenuit

Door intimiteit met God, door een hartsrelatie met Hem te ontwikkelen, door je denken te laten veranderen door het Woord, door te bidden, door toe te passen wat je leest, verander je van binnenuit. Je betrokkenheid op de ander groeit, dit heeft invloed op je relaties. Het delen van je leven op alle terreinen in de mentor/buddy relatie en het werken aan een hartsrelatie, zal een aansporing en aanmoediging voor hen zijn, zodat zij op hun beurt hun leven willen delen met anderen.

Door een hartsrelatie met Hem te beginnen verander je van binnenuit

16

Pas toe wat in Spreuken staat: ‘Wie die is het tot

worden. De ander beter begrijpen doe je onder andere door spiegelen (bijvoorbeeld: “Hoor ik je zeggen…?” Of “Begrijp ik hieruit… en dat dit voor jou heel belangrijk is?”) en doorvragen (bijvoorbeeld: “Hoe zie je / ervaar je dat precies… of wat bedoel je met…?”). Open vragen nodigen uit om er meer over te vertellen. Je verplaatst je in de situatie, in de uitgangspunten van de ander. Je probeert zoveel mogelijk te begrijpen van waaruit de ander denkt en voelt. Deze manier van luisteren heeft een diepere laag. Het is een levenshouding die je kunt ontwikkelen en die ruimte zal creëren voor jouw inbreng.

2. Het beste uitgangspunt in relaties

Marianne van Steenwijk is eigenaar van Vitacom. www.vitacom.nl

Hoe vaak gebeurt het niet dat we veel te snel klaar staan met ons oordeel en onze goede raad. Vaak nemen we niet de tijd om iemand werkelijk te begrijpen en zit ons oordeel of onze goede raad er volledig naast. Echt luisteren, echt begrijpen gebeurt heel weinig. Wil je op een effectieve manier met iemand omgaan, dan zul je eerst moeten begrijpen hoe/wat de ander denkt en/of voelt.

Proberen eerst de ander te begrijpen, vraagt daarom om een andere instelling. De meeste mensen luisteren niet met de bedoeling om iemand te begrijpen maar om een antwoord te kunnen geven vanuit hun eigen referentiekader. Het is zo eenvoudig om iemand je eigen bril te geven. De ander beter begrijpen, betekent: toepassen wat staat in Spreuken 18:13 ‘Wie antwoord geeft, voordat hij hoort, die is het tot dwaasheid en smaad’. Horen is aandachtig luisteren, dat je aandacht en begrip hebt voor de ander.

Het beste uitgangspunt in relaties is een keuze om eerst de ander beter te begrijpen... voordat je begrepen wilt

antwoord geeft, voordag hij hoort, dwaasheid en smaad’ 17

tra i n i ng i N T E RV I E W

van relaties

www.studentenkerk.nl

< Business Alpha < School voor Leiders < Open Bijeenkomsten < Zondagsvieringen

< www.BusinessAlphaUtrecht.nl < 030-2230356

Kerk voor alle leeftijden en doelgroepen

Help mee studenten te bereiken!

< Business Alpha < School voor Leiders < Open Bijeenkomsten < Zondagsvieringen

Kerk voor alle leeftijden en doelgroepen

Studentenkerk Utrecht Studentenkerk Utrecht

www.studentenkerk.nl

Help mee studenten te bereiken! < www.BusinessAlphaUtrecht.nl < 030-2230356

Volg ons @CBMCnl @wdroppers

Cees is er heel stellig over: “Als er in de generatie voor ons een duidelijk beleid was geweest, dan was het nooit tot een splitsing gekomen.” Hij heeft geen goede herinneringen aan de bedrijfsoverdracht. Dat het ook anders kan vertelt Ine: “Wij hebben veel geleerd van de vorige generatie. Zij hebben ons hier gebracht en dat was niet niks.” tekst: tamme de vries en adriaan westerveld

Familiebedrijf:

op naar de volgende

Zoals opa een zaak startte en voor zijn kinderen een bedrijf opbouwde, zo bouwt de huidige generatie door op het fundament van hun ouders. De machtswisseling van de derde naar de vierde generatie is in haar familiebedrijf een geleidelijk proces geweest. “De familieband versterken. Dat is onze grootste kracht. Die moet niet verdwijnen”, stelt de jonge Rob, een van de neven en toekomstig opvolger in het familiebedrijf. aanreikt.

Zomaar drie citaten over de dynamiek van het familiebedrijf.

Verbonden belangen

Te vaak ligt bij de overdracht van een (familie)onderneming de focus op cijfers en contracten, terwijl het eigenlijk gaat over de mensen en hun betrokkenheid bij de onderneming. Bedrijfsoverdracht mag nooit beschouwd

be d r i jv i g

generatie

worden als een op zichzelf staand risicovol moment. Het moet een integraal onderdeel zijn van het beleid. Net zoals de vliegroute in hoge mate bepalend is voor een behouden landing op de gewenste bestemming.

Voorbeeld uit de Bijbel

Ook in de Bijbel komen we de overdracht tegen van een groot zakelijk imperium. Namelijk de overdracht van het koninkrijk van David naar Salomo en de missie en het verlangen van vader David, om hierbij een geestelijk huis te bouwen, de tempel, welke zijn zoon Salomo mag voltooien. We willen in dit artikel kijken naar welke lessen we hieruit kunnen trekken en proberen dit praktisch toe te passen op huidige modellen en ervaringen.

Ons voorbeeld komt uit 1 Kronieken 28, 29 en 1 Koningen 1.

19

1. Familietwist

Hoe kan het mis gaan en wat te doen? De overdracht bij David en Salomo verliep aanvankelijk niet echt soepel. Het ging een aantal keren bijna mis en aan het einde van Davids leven probeerde één van de broers de opvolging alsnog naar zich toe te trekken, ondanks het feit dat Salomo de beoogde opvolger was (1 Kronieken 23:1; 1 Kronieken 28: 5-6; 1 Kronieken 29:22). Als olie tussen de raderen vervulden een belangrijke raadsheer van de familie en de moeder een onmisbare rol in dit overdrachtsproces (1 Koningen 1).

be d r i jv i g

De les die we hieruit kunnen trekken is dat het belangrijk is om tijdig een FBC, familiebedrijf-convenant, op te stellen. Het familiebedrijf-convenant is een document waarin de onderlinge afspraken en spelregels worden vastgelegd. Net als in de grondwet. De weg ernaartoe is minstens zo belangrijk als het document zelf. Het vastleggen zorgt voor eenheid in de familie en voorkomt twijfel, onrust en conflicten. Het proces van tot stand komen stimuleert de communicatie en planningsvaardigheden. Het geeft de familie het gevoel iets gezamenlijks tot stand te hebben gebracht. Belangrijke onderwerpen die het bedrijf en de familie raken worden expliciet gemaakt. Het dwingt alle betrokkenen tot nadenken over wat werkelijk belangrijk is. Het geeft waardering voor de vorige, huidige en komende generaties.

Met dit proces wordt het fundament voor een vitaal familiebedrijf versterkt: 1. een continu vernieuwend ondernemerschap, gericht op groei en verandering; 2. een functionele en gezonde familie gebaseerd op respect, vertrouwen en optimisme; 3. een deugdelijk en professioneel bestuur dat er voor zorgt dat de ingeslagen weg wordt gevolgd, dat de waarden intact blijven, dat spelregels worden gevolgd en dat de juiste mensen op de juiste plaats komen.

Daarmee zorgt het FBC als onderdeel van goed bestuur voor het samensmelten van de drie systemen die we binnen een familiebedrijf kennen: • De familie is in het samenspel van emotionele relaties succesvol wanneer zij eenheid en harmonie bereikt en individuen gelukkig maakt.

• Het bedrijf kan op basis van zakelijke afspraken streven naar productiviteit en winstgevendheid.

• Eigendom: er ontstaat duidelijkheid en stabiliteit op het gebied van eigendom.

Hierdoor wordt het familiebedrijf versterkt en worden conflicten voorkomen.

20

Belangrijke vragen hierbij zijn: wat is de invloed van de familiecultuur op het bedrijf? In hoeverre gaat bedrijfsbelang boven familiebelang? Mogen alle familieleden in het eigendom delen of moeten ze er dan ook werken? En kunnen alle familieleden in de onderneming werken, ongeacht hun opleiding? Mogen de partners van de zoon en dochter in het familiebedrijf werken? En welke afspraken zijn er vastgelegd voor als het onverhoopt in een relatie tot een scheiding komt?

Voor het uitwerken hiervan is het nuttig en belangrijk om een adviseur te kiezen die hier ervaring mee heeft, voldoende wijsheid bezit en de juiste vragen kan stellen. Om dit daarna te vertalen in praktische afspraken en modellen.

2. Opvolger

In Salomo koos David voor de juiste opvolger: door God voorbestemd, met voldoende talent en door God bevestigd. Het is dus belangrijk om ver van tevoren al een gebedszaak van de opvolging te maken. Welke zoon/dochter is geschikt of is de enige familiare opvolger wellicht helemaal niet geschikt?

Karakter, levenswaarden en overtuigingen kunnen hierbij een rol spelen, naast intellect en vaardigheden als zakelijk instinct en dergelijke.

Gods stem hierin verstaan is erg persoonlijk, maar een aantal criteria kan hierin helpen: 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

Het logisch verstand: wie is het meest geschikt volgens jou en volgens anderen en wat zijn de mogelijkheden?

Wijsheid van anderen: wat is de raad van adviseurs die de opvolging vanuit Gods perspectief willen benaderen?

Gods Woord: handel je in overeenstemming met Bijbelse principes?

Vrede met je geweten: handel je vanuit een zuivere motivatie?

Rust in je stille tijd: heb je vrede in je communicatie met God of worstel je (nog) in je gebed?

Eenheid met je partner: is er eensgezindheid en rust met je partner over de keuze?

Onafhankelijke bevestiging: wordt de voorliggende weg bevestigd door niet-be誰nvloedbare bronnen (omstandigheden en/of personen)?

3. Doel

De doelstellingen waren helder. David had de belangrijkste waarden inclusief zijn hogere doel met zijn zoon gedeeld. Zijn zoon mocht zijn droom verwezenlijken: de tempel bouwen.

Erfgoed en levenswaarden: blijven deze bij de overdracht behouden? Zeker als

21

be d r i jv i g

Het is belangrijk om ver van tevoren al een gebedszaak van de opvolging te maken

Hoe wil God dat wij door ons bedrijf gestalte geven aan rentmeesterschap en dienstbaarheid?

be d r i jv i g

voor de ouders het bedrijf meer is geweest dan een inkomstenbron. Wat is de hogere dimensie die boven ons bedrijf staat? Hoe wil God dat wij door ons bedrijf gestalte geven aan rentmeesterschap, dienstbaarheid en andere waarden? Hoe krijgt onze afhankelijkheid van God vorm? Is het bedrijf een doel in zichzelf of een middel? Wat is het karakter van ons bedrijf? Hoe dragen we met het bedrijf bij aan het algemeen welzijn van mens en maatschappij?

Het is goed om als huidige eigenaar deze waarden goed te beschrijven. Je kunt hierbij denken aan het formuleren van Kernwaarden, Business Principles en het beschrijven van je Persoonlijke waarden.

Hiermee overstijgt het bedrijf de financiële en korte termijn doelstellingen en kan persoonlijk succes ook betekenis krijgen. “Waarom hebben we het bedrijf?” en “Hoe zouden we God hiermee kunnen eren en dienen?” zijn hierbij de kernvragen.

4. Gezond bedrijf

David droeg een gezond bedrijf over, dat goed voorbereid was op de eerstvolgende strategische doelen. De organisatie was er klaar voor (1 Kronieken 22-26), de

GOD

22

juiste leveranciers gekozen, het materiaal was voorhanden en de financiën waren op orde.

Uitblinken als familiebedrijf. Uit onderzoek blijkt dat in veel sectoren familiebedrijven beter presteren dan nietfamiliebedrijven. De onderzochte bedrijven blinken uit op vier onderdelen: • Continuity: de lange termijn oriëntatie • Connection: het streven naar en koesteren van duurzame relaties • Community: zelf een gemeenschap vormen en deel zijn van een grotere gemeenschap • Control: behoud van zeggenschap in de familie Mits goed bestuurd (Control), heeft elk familiebedrijf de potentie om uit te blinken. Om dat potentieel te benutten moeten we een bedrijfsoverdracht opvatten als een onderdeel van goed bestuur. Belangrijk daarbij is om de bestuurlijke kracht van de onderneming goed in kaart te

Het familiebedrijf weergegeven in een model van Tagiuri/Davis en Flören (zie hiernaast), aangevuld met een blauwe wolk, waarin de naam ‘God’ staat. De reden hiervan is dat we nadrukkelijk willen aangeven dat we het bedrijf niet voor onszelf hebben, maar hebben ontvangen uit Gods hand en ook Zijn stem willen verstaan in ons handelen en leven als ondernemer.

Familiebedrijven bestaan uit drie elkaar overlappende systemen: de familie, het bedrijf en het eigendom. Vanaf je geboorte ben je levenslang verbonden aan de familie, een systeem van emoties en onbewust gedrag – intern gericht en met veel tradities.

Daarentegen is je toetreding tot het bedrijf een eigen keuze en tijdelijk van aard. De onderneming is een geheel ander systeem, gekenmerkt door ratio en bewust gedrag – extern gericht en veranderingsbereid (marktgericht). In het familiebedrijf overlappen deze tegenstrijdige systemen elkaar, waarbij ook het derde systeem (eigendom) een belangrijke rol speelt. Zo kan het familiebedrijf worden weergegeven als drie elkaar overlappende cirkels waarbinnen ieder individu een plaats heeft (de getallen 1 t/m 7). Zoals bijvoorbeeld een dochter die in het bedrijf werkt maar geen aandelen bezit (4) of een werknemer die geen familielid is en geen aandelen heeft (3). Het model laat zien dat er veel meer mensen betrokken zijn bij de bedrijfsoverdracht dan menigeen denkt.

gerichte opvolger het moeilijk krijgt.Wees je bewust van de reden van loyaliteit en inzet van jouw managementteam en middenkader.

Welke motieven en drijfveren hebben zij om hun leven te verbinden aan jouw bedrijf. Hoe kan dit opnieuw vorm krijgen bij jouw opvolger.Welke stijl van leidinggeven heb je nu en hoe zit dat bij je opvolger? Hoe zorg je samen voor continuïteit?

6.Vertrouwen

Kijk echter ook naar typische sterktes die door goed bestuur benut en bevorderd kunnen worden: • lange termijn perspectief • geduldig kapitaal • gefocuste strategie • opbouwen van duurzame relaties • ondernemend rentmeesterschap/verantwoord eigenaarschap • de ondernemende familie als bron van inspiratie en talent • de familieonderneming als hechte gemeenschap

5. Ervaring

David bevestigde zijn opvolger naar het management en naar alle invloedrijke personen. Hij vroeg hen zijn zoon te steunen, ondanks zijn jeugdige leeftijd en beperkte ervaring. Dit is erg belangrijk voor de continuïteit van het bedrijf. Als de loyaliteit en de inzet van het managementteam tot stand is gekomen, omdat de voorganger een dominante stijl van leidinggeven had, dan kan het maar zo gebeuren dat een op teamwerk en verbinding

7. Dank God

David gaf God publiekelijk de eer. Hij dankte God voor alles wat bereikt was en droeg zijn opvolger aan de Here op. Met deze zin plaatst David het hele proces in het juiste perspectief: “Alles is van U afkomstig, en wat wij U schenken komt uit Uw hand” (1 Kronieken 29:14).

Tamme de Vries RV en Adriaan Westerveld zijn betrokken bij ProMissie, een onderneming die familiebedrijven en ondernemers in het midden- en kleinbedrijf ondersteunt bij bedrijfsoverdracht, bedrijfswaardering en typische ondernemersvraagstukken. www.promissie.nl

David gaf zijn opvolger alle ruimte en bemoeide zich tot aan zijn sterven niet meer met de leiding

23

be d r i jv i g

brengen, waarmee typische zwaktes van familiebedrijven voorkomen of gecompenseerd kunnen worden: • aflopende levenscyclus van het product of verminderde concurrentiekracht • starheid in het aanpassen van de strategie, weerstand tegen verandering • steeds verder uiteenlopen van doelen, waarden en behoeften • onvoldoende kapitaal voor behoeften van bedrijf en familie • zwak leiderschap in de nieuwe generatie • geen ruimte bieden door de oude generatie aan de nieuwe generatie • conflicten binnen de familie • nepotisme (voortrekken van eigen familieleden of vrienden)

Na de overdracht gaf David zijn opvolger alle ruimte en bemoeide zich tot aan zijn sterven niet meer met de leiding. Dit is zeer wijs. Ook punt 5 kan op deze wijze goed vorm krijgen. Er zullen wisselingen plaats vinden, dingen gaan veranderen en fouten worden gemaakt.

Maar hebben we niet allemaal zo het ondernemen geleerd? Dikwijls worden in onze fouten de belangrijkste levenslessen geleerd. Uw opvolger heeft recht om zijn eigen lessen te leren. Wees niet al te betrokken.

Team

uitgelicht

tekst en fotografie: wessel van houdt

In deze rubriek komen lokale CBMC–teams aan het woord die vertellen hoe zij de missie en kernwaarden van CBMC gestalte geven.

u i tgel i c h t

We hopen hiermee andere teams te inspireren en samen te werken aan een goede invulling van de CBMC missie: Zakenmensen helpen om Jezus Christus te Vinden, te Volgen en te Verkondigen.

De kernwaarden van CBMC zijn evangelisatie en discipelschap door: • Gebed • Toepassen van Bijbelse principes • Leven uit een intieme omgang met Jezus Christus • Het aannemen van een dienende houding • Het ontwikkelen van leiderschap en teambuilding

Plotseling gaat de zonwering naar beneden. Maar niemand lijkt er erg in te hebben. Iedereen luistert geboeid naar het verhaal van José Loeve. Negen mensen zijn afgekomen op deze eerste ontbijtbijeenkomst na de zomer. “Door deze bijeenkomsten word je gelanceerd. Je kunt er daarna weer tegen aan”, zegt Harry van Haaften van Team Gorinchem.

Rond 2000 is Team Gorinchem heropgericht. “We hebben dat als zegenrijk mogen ervaren”, zegt Van Haaften. “Op een gegeven moment zijn we gesplitst en kwam Team Leerdam erbij. Daarna zijn ook Team Heusden en Altena en Team HardinxveldGiessendam erbij gekomen. Er was en is hier dus veel behoefte om bij elkaar te komen als zakenmensen. Ons team telt op dit moment ongeveer vijftien leden.”

Bijbelstudie

Dit jaar wordt tijdens de bijeenkomsten het bijbelboek Daniël behandeld. .“Het eerste deel van Daniël gaat echt over leiderschap.

Daar worden de verhalen van Daniël en zijn vrienden in ballingschap verteld. Het tweede deel bestaat uit een aantal visioenen.

Daarbij moet je soms wat verder zoeken naar wat je er aan hebtmaar er is heel veel bemoediging uit te halen”, aldus Van Haaften.

Bemoediging is het kernwoord in Gorinchem. “We zijn persoonlijk erg bij elkaar betrokken”, zegt Van Haaften. “Iedereen in onze groep heeft wel eens een dip meegemaakt. Dat kan zowel zakelijk als in de privésfeer liggen. Die zaken bespreken we met elkaar en we proberen elkaar te helpen. Die openheid en betrokkenheid die we onderling hebben scheppen een diepere band. Als je die band eenmaal hebt, zoals wij die hebben, dan zorgt dat weer voor extra verbondenheid.”

Visioen

Na wat bijgepraat te hebben en een kop koffie begint Van Haaften met gebed. Daarna volgt de inleiding door Loeve over Daniël 7.

Een indrukwekkend visioen over vier grote dieren. Over vertroosting maar ook over de nog komende ellende. Maar waar voor Daniël de vertroosting nog moest komen, daar is die er voor ons al geweest. In de huidige periode van ellende kunnen wij naast vooruit ook achteruit kijken. De overwinning is immers al behaald!

Juist nu we in de verwoesting zitten is het belangrijk dat we zoveel

24

M

mogelijk mensen vertellen over de redding door Christus. “Je hebt geen idee hoe anders je naar je werk rijdt als je bij een CBMC-bijeenkomst vandaan komt”, zegt Gert Cluistra. “Ik kan mijn eerste ontbijtbijeenkomst nog goed herinneren. Toen we begonnen was het nog donker buiten. Op een gegeven moment waren we bezig met het kringgebed.Toen we klaar waren en ik mijn ogen open deed stond er een stralende zon. Zo’n effect heeft CBMC! Je krijgt hier zo’n bemoediging. Maar ook zie je hoe een ander omgaat met leiding geven en het toepassen van Gods woord in de praktijk.”

Tijdens de bespreking eet iedereen ondertussen een broodje terwijl een bootje voorbij vaart. Loeve legt de link met één van de visioenen in Openbaringen. Over de vier paarden die over de wereld gaan. Ze heeft deze vier paarden eerder al eens geschilderd. Ze heeft het schilderij van het rode paard dat oorlog brengt bij zich.Met de vier schilderijen stond Loeve deze zomer op het CHIO in Rotterdam (groot paardensportevenement). “Dat leverde een diepgaand gesprek op over het geloof nadat een bezoekster naar de betekenis van de vier paardenschilderijen vroeg. Zij was niet gelovig, maar op zoek naar vastigheid omdat haar moeder ernstig ziek was. Een dag later kwam ze terug met haar vader en hoorde ik haar het verhaal aan haar vader uitleggen. Ik hoop dat het geloof hen troost kan bieden”, vertelt Loeve.

u i tgel i c h t

GORINCHE

‘Je hebt geen idee hoe anders je naar je werk rijdt!’

Vanuit de leden

Naast de standaard ontbijtbijeenkomsten wordt af en toe een open ontbijt georganiseerd. Maar in de praktijk komen daar nauwelijks niet christenen op af”, zegt Van Haaften. “Meestal zitten we dan met andere christelijke zakenmensen. De missie van het CBMC om te evangeliseren, het vinden, volgen en verkondigen van Jezus Christus, is uitstekend. Maar in de praktijk moet dat toch vooral vanuit de leden zelf komen in hoe zij zich op hun werk opstellen. Als team organiseren we daar niet heel veel voor, maar we ondersteunen elkaar daar wel bij. Het verhaal van José Loeve op de CHIO is bemoedigend.

Maar daar zie je ook in dat het vooral uit de persoonlijke contacten moet komen.” Cluistra vult aan: “Evangeliseren kun je het beste door te laten zien dat je anders leiding geeft of in hoe je omgaat met je personeel. En dan komen de gesprekken vanzelf.”

25

mensen

26

Enthousiaste

Jakob Drost

cateraar, geraakt tijdens BusinessAlpha

tekst en fotografie: thijs noorlandt

Vorig jaar volgde Jakob de BusinessAlpha via CBMC. “Een vriend adviseerde

er geen tijd voor had en het ook niets voor mij was. Ik kom uit een christelijk gezin en ben dan ook christelijk, doch vrij, opgevoed. Zondags gingen we vaak met het gezin naar de kerk en zeker met kerst of andere bijzondere diensten zoals een doopdienst. Het naar de kerk gaan deed me altijd al iets. Elke keer als ik die vriend zag, begon hij weer over de BusinessAlpha. Ik ben er uiteindelijk toch heen gegaan, met de opmerking dat ik ook zo weer weg zou zijn als het niets voor me was.” Het bleek wel iets voor hem te zijn.

Wie is Jakob Drost?

Wie afspreekt met een succesvolle jonge ondernemer verwacht niet ergens in ‘the middle of nowhere’ in de polders rond Scherpenzeel uit te komen. Toch is dat het geval als een kleine zandweg eindigt bij de boerderij van Jakob Drost, de 25-jarige eigenaar en oprichter van Well Done Partyplanners. Hier komt Jakob tot rust, al staat zijn blackberry nooit stil.

Tijdens de fotoshoot springt er een ree door Jakobs weiland, om ook meteen weer in het bos op te gaan. “Deze boerderij heb ik weten te bemachtigen via, een inmiddels goede relatie, van de Alpha-cursus. Het is een heerlijke plek om tot rust te komen.” En dat zal hij goed kunnen gebruiken, want druk is hij, eigenlijk al sinds hij met zijn

bedrijf begon. “Op de dag van mijn achttiende verjaardag ging ik naar de Kamer van Koophandel om mij in te schrijven als startende ondernemer,” vertelt hij enthousiast. “Ondernemen zit in onze familie.”

“Mijn vader heeft jarenlang ondere andere een eigen bedrijf gehad in exclusieve toegangstechnieken en ook mijn zus en broertje zijn zelfstandig ondernemer. Als kleine jongens gingen mijn broertje, die maar zestien maanden jonger is, en ik altijd met mijn vader mee. Als we vrij hadden belden we hem op om te vragen of we in het bedrijf konden helpen.We mochten altijd overal mee naar toe, en moesten ons bij klanten dan ook netjes voorstellen. Zo leerden wij spelenderwijs. Thuis had hij

27

mensen

me de BusinessAlpha te volgen,” legt hij uit. “Mijn eerste reactie was dat ik

voor ons allebei een klein kantoortje gemaakt. Maar ook mijn moeder is erg belangrijk voor me. Zij is de moederkloek die met heel veel liefde en aandacht mede zorgde voor het warme nest waar ik uit kom. Mijn ouders hebben altijd tegen ons gezegd dat we alles konden. Het zelfvertrouwen dat ze ons hebben meegegeven, is enorm.”

“Ik ben in een christelijk gezin opgevoed, naar de kerk geweest, maar toen ik uit huis ging, verslapte het wat en deed ik er minder mee. Door de BusinessAlpha-cursus ging ik er meer mee aan de gang.”

“Ik vind het altijd fijn om naar de kerk te gaan, of een goed gesprek te voeren over het geloof, al ben ik heel druk met de dagelijkse dingen en neem ik er daardoor eigenlijk te weinig tijd voor. Nu neem ik de tijd mij opnieuw te verdiepen.”

Het ontstaan van Well Done Partyplanners

mensen

Door zijn bijbaantje bij een goede slagerij (hofleverancier) kwam Jakob in aanraking met het daaraan gelieerde cateringbedrijf. “Ik ben daar op gegeven moment de cateringtak gaan optimaliseren en verder gaan uitbreiden. Dit wierp direct haar vruchten af. In die periode begon ik mijn netwerk op te bouwen. Toen ik voor mezelf begon gunde mijn baas me dat ik deze opgebouwde contacten meenam. Mensen konden me voor elke vorm van partycatering inhuren. Dat ben ik verder gaan uitbreiden en zo bedacht ik me dat door het steeds huren van tenten, stoelen, tafels, borden en bestek ik al die spullen al drie keer zelf had kunnen kopen. Daar ben ik in gaan investeren.Van meet af aan verzorgen wij feesten op maat, van A tot Z.Wij verzorgen onder andere de bedrijfscatering van veel bedrijven. Maar ook een bruiloft, op een van onze exclusieve locaties, en tuinfeesten tot een bedrijfsfeest met zesduizend gasten. Wij hebben alles in huis. Met verschillende labels zoals onze de culinaire cateringtak, het materiaal, het personeel, en de organisatie etc. zorgen wij dat ieder feest op elke locatie en iedere gelegenheid een succes wordt. Wij doen onze bedrijfsnaam altijd eer aan.”

Doelstelling

“Well Done Catering groeide in bijna zeven jaar tijd behoorlijk. Langzaam kwamen er meer labels bij.”

Well Done Catering, Well Done Partyplanners, Well Done Partyverhuur, Well Done People en binnenkort opent Well Done een exclusieve kookstudio voor zowel de zakelijke als particuliere markt op de Traay te Driebergen. Mede dankzij mijn nieuwe compagnons zijn wij zo hard gegroeid. Mijn compagnons Bernard van Eck van der Sluijs en Wesley Bruntink waren al jaren nauw

28

“Deze zaklamp met een wijze spreuk heb ik van mijn vader gekregen. ‘In de veelheid der raadgevers ligt de overwinning’ staat erin gegraveerd. Dat is ook zo, je moet met de juiste mensen op het juiste moment communiceren. Ik ben open minded. Als ik iemand interessant vindt om naar te luisteren, dan kan ik daar ook echt geïnteresseerd naar luisteren en eventueel iets met een advies doen.”

Twee dilemma’s voor Jakob Je krijgt een aanbod om voor een groot Nederlands bedrijf te gaan werken. Echt een mooie baan, een vast dienstverband met een dik salaris. Maar dan moet je wel stoppen met je eigen bedrijf.

“Dat zou ik nooit doen! Ik ben een ondernemer in hart en nieren. Ik kan me niet voorstellen dat ik ooit voor een baas ga werken. Dat zit niet in me.

Ik heb wel eens een aanbod gehad voor een leuke functie met een dik salaris en een auto van de zaak. Maar dat laat ik echt aan mijn neus voorbij gaan.”

Een bruiloft van een goede vriend regelen in Venetië, alles uit de kast. De dag nadat je dat hebt toegezegd komt er een hele grote klus binnen, AmsterdamArena propvol, je mag alles regelen, maar je moet kiezen, je kan het niet allebei doen.

(Jakob zucht eens diep) “Dat is echt een dilemma!

Zoals mensen mij kennen ben ik een man van mijn woord. Een man een man, een woord een woord.

Ik zal zeker proberen om het allebei te doen. Als het echt niet kan, zou ik mijn compagnons inschakelen. Dan weet ik zeker dat zij minstens zo hun best zouden doen als ik. Aan de andere kant wil ik zelf ook zeker naar die bruiloft. Dat is dus wel een lastige. Ik houd me aan mijn belofte. Als ik iets heb toegezegd kom ik het ook na. Bovendien betekent vriendschap zeer veel voor mij.”

“Op de dag van mijn achttiende verjaardag ging ik naar de Kamer van Koophandel om me in te schrijven” die doelstelling is gehaald in de verkoop? “Nee! Het lijkt me gaaf om wat we hebben opgebouwd later aan mijn eigen kinderen mee te geven.”

Leerproces

Jakob heeft de opleiding Management Zelfstandig Ondernemen gevolgd. “Daarna heb ik overwogen de Hogere Hotelschool in Leeuwarden te volgen. Maar uit-

mensen

betrokken bij Well Done en zijn nu bijna twee jaar partners van het bedrijf.Voorheen waren zij ook al bezig met detachering en uitzenden van horeca/catering personeel.

We hebben toen een uitzendbureau overgenomen in Amsterdam en Utrecht en daar hebben we ‘UitzendKrachtig’ van gemaakt.”

Met het groter worden van het bedrijf, kunnen Bernard, Wesley en Jakob niet meer al het werk zelf verzetten.

“Met een hecht team werken we keihard aan Well Done en UitzendKrachtig. Ik doe zelf veel beheer van vaste en nieuwe klanten, onderhoud relaties met leveranciers, en brainstorm er op los” legt Jakob uit. “Ons motto is: ‘groot worden door klein te blijven’.We kiezen voor een persoonlijke benadering naar onze klanten. Ik ben echt het gezicht van de zaak en luister graag naar de wensen van mijn opdrachtgevers om de opdracht vervolgens boven verwachting uit te kunnen voeren. Ons doel is om tot de top tien van Nederlandse cateraars te behoren”, verklaart Drost vol zelfvertrouwen. Gaat het bedrijf als

eindelijk besloot ik helemaal voor het ondernemen te gaan, daar heb ik geen spijt van. Door zelf te beginnen heb ik in het kwadraat geleerd wat ik op een HBO zou hebben opgestoken.”

Wie even met Jakob praat, merkt al snel dat hij een enthousiaste jongeman is met een positieve instelling.

Toch heeft hij ook tegenslagen meegemaakt in de ontwikkeling van zijn bedrijf. “Ik organiseerde een keer een evenement waarbij alles tot in detail geregeld was maar ik de afspraken contractueel niet goed genoeg had vastgelegd. Er zouden drieduizend mensen komen en

29

Beter drukwerk

van ontwerp tot verzending

organiseren redigeren

De Hoop Grafisch Centrum Perfecte kwaliteit, van ontwerp tot en met verzending Maatschappelijk verantwoord ondernemen

notuleren

Leerwerkbedrijf voor GGZ cliënten van De Hoop Milieubewust drukwerk

adviseren Provincialeweg 86

communiceren

organiseren

3329 KP Dordrecht

Telefoon 078 - 6111 333

Fax 078 - 6111 334

grafischcentrum@dehoop.com

De Hoop

www.dehoopgrafischcentrum.nl

redigeren telefoneren

adviseren beheren

notuleren

communiceren telefoneren coördineren beheren

zoekadres:

coördineren

Postadres:

www.2ebedrijf.nl Welke professional in accountancy of belastingadvies zoekt een ander speelveld?

Meer uitdaging, meer diepgang, meer vrijheid

drs. R. (René) Petri RA

telefoon: 06 29043589 www: www.petrimanagement.nl e-mail: renepetri@petrimanagement.nl

Ben je werkzaam in accountancy of belastingadvies en wil je meer? Meer uitdaging, meer diepgang, meer afwisseling en meer tempo in je carrière? En het liefst ook wat meer vrije tijd? Doe een verstandige zet en solliciteer bij Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs. Daar vind je een informele werksfeer waarbij de werkdruk prettiger is. Professionals krijgen bij Visser & Visser een breder, afwisselender werkterrein en meer vrijheid. Bovendien bieden we gedreven collega’s volop ruimte om door te groeien. Wat jouw redenen ook zijn om van speelveld te veranderen, kijk eens naar onze mogelijkheden en het functieprofiel op www.visser-visser.nl.

Een stap verder

Visser & Visser is een middelgroot, professioneel kantoor waar klanten en medewerkers de persoonlijke aandacht krijgen die ze verdienen. In ons jonge team staan openheid en betrokkenheid centraal. Het klantenpakket?

Uitgesproken uitdagend en gevarieerd! Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs heeft zeven vestigingen en ca. 200 medewerkers.

Informatie en sollicitatie

Meespelen in één van onze teams? Neem dan contact op met onze afdeling P&O, telefoonnummer 0186 890860. We vertellen graag meer over voorwaarden en carrière-mogelijkheden. Op www.visser-visser.nl kun je direct online solliciteren.

Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs Telefoon: 0180 642 111, www.visser-visser.nl E-mail: info@visser-visser.nl Vestigingen in Apeldoorn, Barendecht, Barneveld, Dordrecht, Gouda, Middelharnis en Oud-Beijerland

een evenement in de bakwagen omviel! Dat is improviseren. Als zoiets gebeurd is het belangrijk om eerlijk te zijn naar je klant. Hoe dan ook zorg ik er dan toch voor dat er een zo goed mogelijke vervanging staat. Daar heb je je netwerk voor nodig. We hebben zeer goede banden met onze leveranciers. Ik weet dat als ik ergens om één uur ‘s nachts met een probleem zit, ik ze zo kan bellen.

Duurzame relaties zijn erg belangrijk.”

Vol van het hem kenmerkende enthousiasme vertelt hij dan ook over zijn ervaringen op de Alpha-cursus. “De cursus was iedere maandagavond. We gingen eerst met elkaar eten en dan in gesprek. Het beviel me bijzonder goed, die gesprekken en die openheid. Je werd niet een bepaalde kant op gepusht, maar er was veel openheid om naar elkaars standpunten en ideeën te luisteren. Ik heb daar een aantal leuke relaties opgedaan waar ik nog steeds goed contact mee heb. Het waren tien avonden en een weekend. Het weekend ging over de Heilige Geest en was erg indrukwekkend en inspirerend. Ik kan het iedereen aanraden om de Alpha te gaan doen. Het is een leerzame en goede ervaring om in je rugzak mee te dragen. Ik weet honderd procent zeker dat onze lieve Heer er is.” daarvoor stond ook alles klaar.Volgens mijn opdrachtgevers was er een grove fout gemaakt in de publiciteit en er kwam slechts driehonderd man, terwijl ik voor het tienvoudige had ingekocht! Ik had daarover niets in het contract opgenomen. Toen maakte ik een klapper van 15.000 euro de verkeerde kant uit. Dat is duur lesgeld.”

Verder proberen mensen waarmee je zaken doet van je jonge leeftijd te profiteren. “Daar wordt je superscherp van, het loutert je. Dat zou me nu niet snel meer gebeuren,” Jakob klopt twee keer op de keukentafel, “even afkloppen.” Zelf kan Jakob er trouwens ook wat van: “Ze noemen Bernard en mij ook wel de cowboy’s. Wij pakken alles aan en geen berg is voor ons te hoog. Belangrijke afspraken en/of onderhandelingen doen we altijd samen.

Wij zijn goed op elkaar ingespeeld en vertrouwen elkaar volledig. Dat heb je ook nodig als je regelmatig aan een grote, ovale tafel komt te zitten of een presentatie geeft aan raad van commissarissen en/of directieleden.”

Stier

Ook al probeer je alles tot in de puntjes te organiseren, bij een evenement gaat er natuurlijk ook wel eens iets mis. Jakob: “Ik heb een keer meegemaakt dat er bij een feest, op een van onze exclusieve locaties, een stier losbrak. Die ging dwars tussen de auto’s van de gasten door.

Maar hij raakte wonderlijk genoeg alleen onze eigen bus.

Het is ons ook wel eens gebeurd dat de catering voor

Openheid

Volgens Jakob zijn er een aantal redenen waarom het prettig is een Alpha-cursus speciaal voor zakenmensen te volgen. “Alle deelnemers in mijn groep waren ondernemer. Dat praat makkelijker. Het geeft een basis, de communicatie is duidelijk en je begrijpt elkaar. Op voorhand dacht ik dat het stijf en stug was, maar dat was totaal niet het geval. Natuurlijk werd er genetwerkt, maar met een andere gedachte dan alleen het netwerken. Ik vond het een hele mooie ervaring. Iedereen had zijn of haar eigen mening en daar werd in een rustige, ontspannen sfeer over gepraat en toch was er een duidelijke boodschap.

Ik ging er echt weer over nadenken.”

In zijn ondernemerschap is volgens Jakob niet direct iets veranderd. “Wel ben ik me nog bewuster geworden van hoe je met elkaar zaken doet. Dan moet je denken aan eerlijkheid en duidelijke normen en waarden. Ik merk ook dat christelijke zakenmensen op een andere manier zaken doen met elkaar, bewuster. Ik denk dat je elkaar meer gunt. Je hebt een band zonder dat je iemand direct hoeft te kennen. Je merkt het vaak als je iemand spreekt en het komt op het onderwerp geloof uit, dan heb je meteen iets met elkaar en voelt het vertrouwd. Je merkt dat verschil.”

Jakob Drost is eigenaar van Well Done Partyplanners. www.welldonepartyplanners.nl

31

mensen

BusinessAlpha

Hart Naar verschillen tussen generaties wordt heel wat onderzoek gedaan en er verschijnen allerlei publicaties op dit gebied. Hoe ver d i ep i ng i N T E RV I E W

breng je een nieuwe generatie in beeld? En wat is de relatie met de generatie ervoor?

32

voor jongeren!

Allerlei termen passeren de revue als het gaat om het in beeld brengen van jongeren: generatie Einstein, de patatgeneratie, de verloren generatie, generatie X, enzovoort.

Laat ik in dit artikel eerst omschrijven welke trends er te signaleren zijn in de opvoeding, om vervolgens te bezien wat er gaande is in de jeugdcultuur en om daarna enkele concluderende opmerkingen te maken.

Trends opvoeding

Enige tijd geleden noemde de voorzitter van de branchevereniging jeugdzorg de explosieve groei van het aantal jongeren met problemen een bom onder de samenleving.

Werkers uit de praktijk bevestigen dit. Het aantal kinderen en jongeren dat een beroep doet op specialistische hulp is de afgelopen jaren sterk gestegen. En naast het feit dat 60% van de jongeren de school verlaat met hoogstens een vmbo-diploma of niveau twee van het mbo neemt het aantal jongeren met een Wajong-uitkering schrikbarend toe.

Wie kan van jongeren verwachten dat zij architect zijn van hun eigen leven, gezien de complexiteit van de cultuur waarin zij leven?

Al deze ontwikkelingen zijn niet zo vreemd, zeggen de deskundigen. De samenleving is vele malen ingewikkelder geworden, dus is het voor kinderen moeilijker om zich te handhaven. De vraag is of in een veeleisende samenleving jongeren het kind van de rekening moeten zijn of dat opvoeders en begeleiders hier belangrijke elementen in de vorming van kinderen en jongeren niet of te laat onderkennen.

Pedagogische onmacht

Steeds meer gezinnen lijken gekenmerkt te worden door pedagogische onmacht. Deskundigen stellen zelfs dat Nederland in een opvoedcrisis verkeert. Ouders hebben vooral moeite met de begrenzing van hun kinderen. Hoe bescherm je ze? Wat mogen ze nu wel en niet? Vroeger boden religie, familie en dorpsgemeenschap een gezamenlijke context; de groep stelde de grenzen. Nu die aspecten van de omgeving weggevallen zijn, worden ouders veel meer zelf geconfronteerd met normen- en waardenvraagstukken. En voor velen is dat teveel gevraagd. Daardoor is opvoeden moeilijker dan vroeger. Men bepleit dan ook de noodzaak van versterking van de gezinnen door hun omgeving. Familie, buurt, lokale middenstand en scholen moeten een vanzelfsprekender opvoedingspartner zijn van ouders dan tot nu toe het geval is. Ouders verkeren teveel in een isolement waar het gaat om de opvoeding van hun kinderen. Vanuit hun onmacht en/of gemakzucht leggen ze hun kind geen strobreed in de weg en met het hoge ideaal van zelfontplooiing moeten kinderen hun eigen weg maar vinden in een samenleving die steeds ingewikkelder wordt. Maar wie kan van jongeren verwachten dat zij architect zijn van hun eigen leven, zeker gezien de complexiteit van de cultuur waarin zij leven? Bovendien, zo stelt filosoof Ad Verbrugge, â&#x20AC;&#x153;als kinderen van jongs af aan wordt geleerd dat hun eigen gevoel maatgevend is,

33

ver d i ep i ng

Tekst: els van dijk

zullen ze het belang van gemeenschappelijke vormen uit het oog verliezen. Ze maken er dan ook geen deel meer van uit en neigen aan het welzijn van anderen voorbij te gaan.” Kinderen hebben echter handreikingen en structuren nodig, perspectief vooral. Niet om ze daarmee dwars te zitten, maar om de wereld hanteerbaar te maken en hoop te bieden voor de toekomst.

Crisis

ver d i ep i ng

De pedagogische crisis overstijgt het niveau van het gezin. Professionals die mee-opvoeden en/of de opvoeding ondersteunen, zoals leerkrachten, politieagenten en jongerenwerkers, kennen evenzeer pedagogische onmacht in de omgang met (lastige) jongeren en hun ouders.We moeten dus niet alleen focussen op het gezin zelf; er is meer aan de hand. De ingrijpende culturele verandering van de laatste decennia heeft een omslag gegeven in de machtsverhouding tussen volwassenen en jongeren ten voordele van de laatsten. Ordeproblematiek in het onderwijs en onmacht in het jongerenwerk of zelfs bij de politie zijn daar voorbeelden van. De klassieke vaderrol verdwijnt. Het is opmerkelijk hoe snel de patriarchale macht die tweeduizend jaar het familierecht heeft beheerst, is vervangen door een matriarchale macht. De moeder staat nog altijd voor lichamelijkheid, liefde, troost en geborgenheid. “Maar”, zo stelt Dorien Pessers, hoogleraar aan de VU, “waar verwijst de vader nog naar in een samenleving waar een patriarchale verantwoordelijkheidsethiek zelfs bij de politieke, sociale en economische elite is verdwenen?”

Misschien moeten we zelfs spreken van een cultuurcrisis nu we onder andere te maken hebben met de complexiteit van de multiculturele samenleving, het verdwijnen van zingevende kaders (godsdienst of politieke ideologieën, de vernietigende individualisering en het verdwijnen van gezag. Individuen leven steeds minder in gemeenschap met elkaar (mede door de moderne media) met alle gevolgen van dien.

Trends onder jongeren

Onder jongeren zien we ook van alles gebeuren. Steeds meer jongeren/tieners zijn chronisch vermoeid en hebben last van angst en stress. Meer dan 68% heeft last van stress door ouders, vrienden en/of huiswerk.

Jongeren lijken steeds meer te moeten op jongere leeftijd: het goed doen op school, goed zijn in sport, er goed uitzien, sommigen moeten dealen met veeleisende ouders en hebben steeds meer te kampen met gebroken relaties.

34

Een Brits onderzoek geeft hetzelfde beeld: steeds meer jongeren zijn angstig en verward. Volgens de onderzoekers zijn veel problemen van kinderen het gevolg van materialisme en rusteloos najagen van persoonlijk succes door de ouders. De vinger wordt gelegd bij tweeverdienerschap en echtscheidingen. Maar er is meer aan de hand.

Kinderen worden steeds jonger ouder en jongeren worden steeds later volwassen. Hier constateer ik een merkwaardige dynamiek. Kinderen in de Middeleeuwen leerden alles op straat, uit hun directe omgeving, zij waren kleine volwassenen in ‘zakformaat’. Toen de boekdrukkunst kennis verstopte achter letters, moesten kinderen die kennis leren ontcijferen. En daarvoor naar school. Ze werden apart gezet van de grote mensenwereld. Ze werden klein. En klein gehouden.

Maar nu elk kind online kan ontdekken wat het wil, en ook opgezadeld wordt met informatie die het niet wil of zelfs niet aankan, zonder dat ouders of begeleiders het zien, lijkt het weer op dat middeleeuwse kind: een jonge volwassene. Het kent de relatieproblemen van z’n

Kinderen worden steeds jonger ouder en jongeren worden steeds later volwassen ouders, neemt kennis van rampen en oorlogen, weet dat de zeespiegel stijgt en het klimaat verandert en stelt al zijn vragen aan Google. Toch is de vergelijking niet helemaal correct. Het middeleeuwse kind werd gedwongen volwassen te worden, terwijl dat nu steeds meer uitgesteld wordt. Jongeren van nu vervallen steeds meer in de rol van toeschouwer. Niet uit onverschilligheid, maar door onvermogen. Zij worden steeds meer geacht architect van hun eigen leven te zijn terwijl dat een onmogelijke opgave is. Vandaar dat zij terugvallen in een houding van apathie en lethargie nu zij groot moeten worden in een informatiemaatschappij met een ongekende informatie-overload.Wat moeten zij daarmee? Jongeren leven in een open wereld waarin alles kan en mag en waar zij zelf keuzes moeten maken waar zij overigens in de meeste gevallen nog niet aan toe zijn. Oftewel,

steeds minder aansprekende volwassenen die op dit aangelegen punt als identificatiefiguur kunnen en/of willen optreden.

Het juiste perspectief

Moeten we gezien bovenstaande nu heel erg moedeloos en hopeloos worden. Juist niet! Het is niet zo dat we alle ontwikkelingen met blijdschap moeten omarmen, maar als we goed opletten, liggen er ook altijd nieuwe kansen.

Laat ik dat illustreren met een voorbeeld.

Een docente vroeg haar leerlingen om het beste wat zij over hun klasgenoten konden vertellen, achter al hun namen op te schrijven. De leerlingen gingen daarmee aan de slag en schreven de goede dingen op die zij konden bedenken over elkaar. De docente inventariseerde dat, schreef per leerling alle positieve opmerkingen op blaadjes en deelde die weer uit. Alle leerlingen waren aangenaam verbaasd en blij verrast. Wat geweldig om al die typeringen en goede woorden van je klasgenoten te mogen lezen!

Jongeren hebben behoefte aan nabije volwassenen die laten zien hoe het leven met God is en die de verbondenheid tussen generaties gestalte weten te geven.

35

ver d i ep i ng

zij verkeren in een flexibiliteitsdilemma en er lijken te weinig volwassenen te zijn die hen in die zoektocht ondersteunen. De zin van het leven wordt steeds minder overgedragen van de ene generatie op de andere, maar wordt verschraald tot informatie. Het loket waar die informatie te vinden is, heet Google. Jongeren kunnen steeds minder hun innerlijke ervaringen met anderen delen. Soms, omdat zij de nabijheid met anderen missen, soms omdat zij niet durven of kunnen. Dat wat hen diep raakt, waar zij enthousiast over kunnen worden, of wat hen hopeloos maakt, lijkt vaak niet meer te zijn (in hun beleving) dan een hyperindividuele ervaring, die zij geen stem kunnen geven. De zoektocht naar zin en identiteit vormt het hart van de belevingscultuur waarin jongeren opgroeien. Zij zijn radicaal onzeker en zoeken vertrouwen, geborgenheid en bescherming. Zij verlangen naar antwoorden op vragen over de zin van het leven, naar echtheid, doorleefdheid en verbondenheid. Maar waar vinden zij dat?

Terwijl de zoektocht naar identiteit ĂŠĂŠn van de belangrijkste ontwikkelingstaken is in hun leeftijdsfase, zijn er

Iedere accountant laat u de cijfers zien, maar wie brengt uw toekomst in beeld?

Save your body, increase your efficiency.

For more information visit www.movexx.nl

Veel MKB ondernemers hebben één ding gemeen; ze kijken allemaal vooruit. Naar de toekomst. En juist Lansigt accountants en belastingadviseurs brengt die helder voor u in beeld. De Lansigt adviseur geeft namelijk inzicht in de financiële en fiscale consequenties van uw beleid. Op basis van grondige interne en externe analyses. Vanuit zijn betrokkenheid, kennis en ervaring stippelt hij samen met u een langetermijnplan uit. Zo wordt uw droom werkelijkheid! Kijk daarom snel op www.lansigt.nl

Alphen aan den Rijn • Nieuw Vennep • Gouda

E-mail: davelaarolie@solcon.nl

van jongeren gereageerd wordt zodra dat irriteert.

Opvoeders werken dan corrigerend. Als zij daarbij dan ook de neiging hebben om voorschrijvend en moraliserend op te treden, ben ik bang dat jongeren niet tot hun recht en hun bestemming komen. Laat ik dat mogen uitleggen door opvoeding, begeleiding, coaching, of hoe het allemaal ook mag heten, vanuit een andere invalshoek te laten zien.

Later ging één van de leerlingen in de krijgsmacht en helaas kwam hij in dat verband om in een oorlogsgebied.

Op de begrafenis was zijn vroegere docente aanwezig, evenals een aantal oud-klasgenoten. Opvallend was dat de vader van de omgekomen soldaat vertelde dat men in de portefeuille van zijn overleden zoon een sterk verouderd blad papier had aangetroffen dat vaak was open- en dichtgevouwen. Dat was het blad met de bevestigende (en bemoedigende) opmerkingen van zijn klasgenoten die zijn zoon zo had gewaardeerd. Dit gegeven maakte heel wat los. Het leidde in elk geval tot de onthulling van andere oud-klasgenoten dat ook zij hun lijst nog hadden; de een bewaarde hem in een dagboek, de ander in de agenda.

De genoemde docente toonde natuurlijk een geweldig initiatief en het had een prachtige uitwerking. Het geheel stemt ook wel tot nadenken. Blijkbaar is het niet zo vanzelfsprekend dat jongeren positieve feedback krijgen van hun begeleiders en opvoeders, waardoor de constructieve opmerkingen van medeklasgenoten inslaan als een bom en enorm gekoesterd worden.

Misschien heeft het ermee te maken dat (te) veel volwassenen, ouders, docenten een volgende houding aannemen. Daarmee bedoel ik dat er op houding en gedrag

Het is mijns inziens de kunst om elk kind en elke jongere te zien als een boek dat niet geschreven, maar gelezen moet worden. De Bijbel geeft ons hier ook handreikingen voor. In Spreuken 22: 6 lees ik: “Oefen de knaap volgens de eis van zijn weg, ook wanneer hij oud geworden is, zal hij daarvan niet afwijken.” Het woord oefenen, leren uit de oorspronkelijke tekst komt van het woord voor ‘dorstig maken naar.’ Zo maakten Hebreeuwse vroedvrouwen de baby’s dorstig door hun vinger in een kom met gestampte dadels te dopen en die vervolgens in de mond van de baby te stoppen. Oefenen, leren, betekent in deze context dus ‘dorstig maken naar.’ Het gaat verder als volgt: dorstig maken ‘volgens de eis van zijn weg.’ ‘Weg’ betekent hier ‘manier’ of ‘manier van doen.’ Het refereert aan een unieke capaciteit , bepaalde talenten of een zekere karaktertrek. Als we geroepen zijn om jongeren te begeleiden, moeten we dat afstemmen op de unieke mogelijkheden die God zelf in dit kind, in deze jongere gelegd heeft. In die zin mogen we zeggen dat kinderen voorgeprogrammeerd door hun Schepper ter wereld komen en het is aan ons, volwassenen, om de juiste code te hanteren zodat het ‘programma’ zichtbaar wordt. Dat is niet volgend te werk gaan, maar initiërend, zodat elk kind en elke jongere die aan ons toevertrouwd is, ernaar gaat verlangen om de mens te worden die hij bedoeld is te zijn.

Jongeren zitten niet te wachten op clichés over hoe het hoort in het leven, maar zij hebben behoefte aan nabije volwassenen die laten zien hoe het leven met God is en die de verbondenheid tussen generaties gestalte weten te geven. Mensen die communicatie van hart tot hart waar kunnen maken.

Kinderen en jongeren hebben daarbij behoefte aan leidinggevende volwassenen in hun leven.Volwassen dienen daarvoor bereid en beschikbaar te zijn!

We moeten veel meer met jongeren spreken over hun idealen, over hun identiteit, over de manier waarop zij de samenleving ervaren en haar zouden willen veranderen.

Het Koninkrijksdenken dus.

Els van Dijk is directeur van de Evangelische Hogeschool. www.eh.nl

37

ver i ep i ng vr o udwennw

Verlangen

Kernwaarde CBMC

â&#x20AC;˘ Leiderschap (2)

waar d en

Jezelf vermenigvuldigen

in de volgende generatie

38

Toepassen van Bijbelse principes Tekst: eugene poppe

Toen ik 36 jaar was, bepaalde God me bij de noodzaak om mezelf te vermenigvuldigen in de volgende generaties leiders. Ik realiseerde me op dat moment dat ik voor een belangrijk deel was wie ik was omdat een vorige

dat ik dit ook zou doen naar de komende generatie toe. En dus probeerde ik met vallen en opstaan hier gestalte aan te geven.

Toen ik 53 werd kwam het moment, waarop ik de leiding van de organisatie, waar ik mede leiding aan gaf, daadwerkelijk moest overdragen aan die volgende generatie.

En hoewel ik wist dat dit nodig was, vond ik dit enorm moeilijk. Dat heeft veel strijd, moeite en frustratie gekost.

En ik zocht ook allerlei redenen om vooral mezelf te overtuigen dat dit niet het juiste moment was en dat de volgende generatie daar nog niet aan toe was. In de kern van de zaak was ik er nog niet aan toe. Later ontdekte ik dat dit mede de maken had met het feit dat mijn identiteit voor een deel verbonden was aan mijn positie in die organisatie. Als je me dat toen gezegd zou hebben zou ik dat in alle toonhoogten ontkend hebben, maar daardoor was het niet minder waar.

Door deze twee gebeurtenissen in mijn leven heb ik veel nagedacht over de vraag wat nu een goed proces is om een volgende generatie klaar te maken voor zijn taak en daarna de mogelijkheid te geven om deze taak ook werkelijk op te pakken. En hoewel ik weet dat er geen standaardprocedure is, ieder mens en iedere situatie is

immers anders, geloof ik wel dat er een drietal stappen zijn die op de een of andere manier onderdeel moeten uitmaken van dit proces.

Leer om potentiĂŤle leiders te ontdekken

Mijn ervaring is dat leiders over het algemeen best wat narcistisch trekjes vertonen. Ze zijn redelijk onder de indruk van hun eigen kunnen en hebben er geen moeite mee om dat te ventileren. Daardoor ontwikkelen ze soms onvoldoende het vermogen om potentieel leiderschap om hen heen te ontdekken. Iemand vroeg een directeur van een groot bedrijf hoe het hem was gelukt om 43 miljonairs te rekruteren. Hij vertelde dat ze nog geen miljonair waren toen ze bij hem kwamen werken, dat kwam pas later. De journalist die de man interviewde, wilde weten hoe hij deze mannen dan geselecteerd had.

De directeur antwoordde: mensen ontwikkelen doe je hetzelfde als goudzoeken. Er moeten tonnen zand worden verwijderd om 1 ons goud te vinden. Maar als je de mijn ingaat zoek je niet naar zand, maar naar goud. Als je

39

waar d en

generatie in mij had geĂŻnvesteerd. En ik vond het dus niet meer dan normaal

potentiële leiders zoekt, kijk dan naar het potentieel, niet naar de verkeerde dingen in het leven van die leider.

waar d en

Enkele kenmerken van potentiële leiders zijn: sterk karakter, invloed uitoefenen op hun omgeving, positieve instelling, goed kunnen omgaan met mensen, zelfdiscipline, goede communicatieve vaardigheden en vaak ontevreden met de status quo. Dit laatste maakt hen soms als een luis in de pels.

Help potentiële leiders om zich te ontwikkelen

In dit ontwikkelingsproces is het belangrijk dat er gefocust wordt op de behoeften en innerlijke verlangens van die potentiële leiders. Dit kan betekenen dat je hen juist niet door een klassiek trainingsprogramma haalt, maar juist iets heel anders met hen doet. Een onderzoek heeft namelijk aangetoond dat niet de natuurlijke talenten, maar gedrevenheid, doelgerichtheid en het vervullen van innerlijke verlangens (dromen) het succes bepalen van veel grote leiders.

De volgende suggesties zijn goede opties voor de training van een potentiële leider: • Zorg voor een veilige omgeving waar de leider de kans heeft om uitdagingen aan te gaan, hierbij risico’s te nemen zonder daar direct op afgerekend te worden; • Breng hem in contact met succesvolle leiders in hun vakgebied; • Zorg voor een mentor met de nodige ervaring; • Geef hem de hulpmiddelen en informatie die hij nodig heeft om te groeien in leiderschap;

40

•

•

Besteed tijd en geld om deze potentiële leider te trainen in zijn vakgebied en op die terreinen waarin hij dingen moet leren; Daag potentiële leiders uit om grote dingen te doen. Iemand heeft eens zeer treffend gezegd: “Totdat een man meer doet dan hij menselijke gesproken kan doen zal hij nooit doen wat hij kan doen”.

Schep ruimte zodat zij de fakkel kunnen overnemen

Als de potentiële leiders zich goed ontwikkelen komt er het moment waarop ze jouw taak overnemen. En de vraag is dan niet of zij er klaar voor zijn, maar of jij er klaar voor bent. Een goede kennis van mij, die zijn bedrijf heeft overgedaan aan zijn twee zoons, vertelde me dat het zijn overtuiging is dat je deze verantwoordelijkheid moet overdragen aan de volgende generatie voordat ze veertig worden. Doe je dat niet, dan laat je hen te lang als

tweede man functioneren en geef je hen te weinig kans om hun eigen stempel op het bedrijf te drukken.

De eerste keer dat we Barnabas in de bijbel tegenkomen is in Handelingen 4. Het gaat geweldig met de gemeente in Jeruzalem.

Verder zei hij dat je de zaak moet overdragen op grond van objectieve observaties (meningen van derden en eventuele testen) over degene aan wie je overdraagt. Zeker als het gaat om het overdragen van je bedrijf aan je kinderen. In dat geval ben je niet objectief.

De gemeente groeit, staat in aanzien bij de bevolking, er is rust, vrede en welzijn. Barnabas wordt genoemd als uitnemend voorbeeld van de houding van de christenen in Jeruzalem. Hij verkoopt zijn akker en geeft de volledige opbrengst aan de gemeente.

Na verloop van tijd verandert de sfeer in Jeruzalem. Er komt een schaduw over de gemeente. En de voornaamste vertolker van deze schaduw is Saulus van Tarsus. Hij was de motor van de dodelijke christenvervolgingen in Jeruzalem en daar buiten. Mensen werden gemarteld en gedood. Kerken werden verwoest. Gezinnen sloegen op de vlucht. Saulus was onvermoeibaar in het vernietigingswerk van Gods kostbaarste bezit – zijn kerk.

Dan komt het moment van Saulus’ plotselinge en dramatische bekering. Vol heilig vuur begint Saulus te getuigen van wat Jezus voor hem heeft gedaan. Maar eenmaal terug in Jeruzalem moet niemand, begrijpelijkerwijs, iets van hem hebben. De gemeente in Jeruzalem kent Saulus niet dan als moordenaar en vervolger. Misschien is deze bekering een in scène gezette schijnbekering om de overgebleven gelovigen ook te kunnen pakken…

Er is één persoon die omziet naar Saulus: Barnabas. Hij ontfermt zich over Saulus, zoals een vader zich ontfermt

En, zoals ik al zei: je moet er zelf ook klaar voor gemaakt worden. Mijn kennis vertelde me dat dit best moeilijk is.

Want zei hij: “Het is zo’n mooi bedrijf en ik zie nog zoveel mogelijkheden. Ik ben pas 65”. Maar tegelijkertijd realiseerde hij zich dat zijn twee zoons het geweldig doen. Anders dan hij, maar daardoor niet slechter.

Ik wil eindigen door samen te kijken naar de persoon in de Bijbel, die mij het meest heeft geïnspireerd op dit gebied, namelijk Barnabas. Onderstaand verhaal komt uit het boek Geboren om te vliegen, dat ik samen met Henk Stoorvogel heb geschreven

41

waar d en

Niet de natuurlijke talenten, maar gedrevenheid, doelgerichtheid en het vervullen van innerlijke verlangens bepalen het succes van veel grote leiders

BARNEVELD – COEVORDEN – VEENENDAAL – ZWOLLE

+

Voor elke klus hebben wij een truck of bus!

Informeer bij René van Drie – 0653-982 333 Albert van de Worp – 0653-220 061

i waar N T E R VdI en EW

Barneveld 0342 - 421 421 • Coevorden 0524 - 597 300 Veenendaal 0318 - 541 041 • Zwolle 038 - 428 44 00

01101001.indd 1

www.roordink.nl ‘‘Nothing escapes his eagle eye...’’

06-01-2011 19:49:29

accountants belastingadviseurs arbeidszaken WWW.SCHUITEMAN.COM

Barnabas was de eerste leider van de gemeente in Antiochië en gaf Saulus daar een kans in zijn leiderschapsteam

Jeruzalem naar Antiochië gestuurd om de nieuw ontstane gemeente te leiden. Barnabas haalt Saulus op uit Tarsus en geeft hem een plekje in zijn leidersteam. In Handelingen 13:1 worden de namen van het leidersteam van de gemeente in Antiochië genoemd. Vijf mannen, waarvan Barnabas als de meest rijpe en ervaren geestelijke leider, als eerste wordt genoemd.

Het is vanuit deze gemeente in Antiochië dat Barnabas door de heilige Geest wordt aangewezen om een zendingsreis naar allerlei heidense steden te maken. En samen met hem wordt Saulus, de ruwe bolster, blanke pit, de nieuwe bekeerling, de vroegere meestervervolger, aangewezen! Barnabas, de goede man, vól van de heilige Geest en vól geloof, samen met de jonggelovige Saulus.

In Handelingen 14:12 wordt Barnabas door de inwoners van Lystra Zeus genoemd en Paulus Hermes. Zeus was de Griekse oppergod, de belangrijkste van alle goden.

Hermes was Zeus’ zoon en doorgaans de woordvoerder.

Het was voor de inwoners van Lystra dus duidelijk dat Barnabas de oudere, rijpere, grotere leider was en Paulus

‘het jonge talent’ (al gaven zij hier een verkeerde draai aan door hen als goden te willen vereren).

We zien Barnabas in Handelingen als een buitengewoon goed, vrijgevig, wijs, barmhartig en krachtig leider. Hij gaf de volledige opbrengst van zijn akker aan het werk van God. Hij was de eerste die oog kreeg voor de nood van de pasbekeerde Saulus om ergens bij te kunnen horen.

Hij was de eerste leider van de gemeente in Antiochië en gaf Saulus daar een kans in zijn leiderschapsteam. Samen met Saulus (Paulus) vertrok hij op de eerste zendingsreis vanuit Antiochië. Barnabas was de man. Hij was de leider.

Hij was de invloedrijkste.

Maar dan komt het moment dat de verhoudingen anders gaan liggen. Steeds vaker wordt Paulus voor Barnabas genoemd. Er ontstaat verschil in inzicht over Johannes Marcus en de wegen van Paulus en Barnabas scheiden zich. Paulus streeft Barnabas voorbij. Nu is hij de grotere leider. De man met de grotere invloed. De man van groter naam.

De reactie van Barnabas op de ontwikkeling van Paulus als leider is voorbeeldig. Nergens zien we ook maar enig spoor van jaloezie of afgunst bij Barnabas. Hij gunt Paulus in elk opzicht zijn succes en groei als persoon. Dat is groot. Dat je op zo’n manier je leven doorgeeft dat je anderen in staat stelt boven jou uit te groeien. Vrij van ambitie, vrij van jaloezie.

Ik wens ons allemaal toe dat we meer en meer gaan lijken op Barnabas.

Eugene Poppe is onder andere bekend van het boek ‘Geboren om te vliegen’ en CBMC-studies. Hij is trainer van Leadership Dynamics. www.leadershipdynamics.nl

43

waar d en

over een teruggevonden zoon. Hij introduceert hem bij de leiders van de gemeente en helpt hem in de eerste stappen van zijn geloof.

Ook is het Barnabas die Saulus introduceert bij de gemeente te Antiochië. Wanneer daar een opwekking onder Grieken uitbreekt, wordt Barnabas vanuit

Het

bedrijf als familie Tekst: nyncke van den berg

Zowel mijn vader als mijn moeder zijn opgegroeid in een familiebedrijf. Een bakkerij en een boerderij. Mijn vader heeft de bakkerij jaren gerund maar vond dat hij zijn kinderen zoâ&#x20AC;&#x2122;n zwoegend bestaan niet kon aandoen. Hij heeft de zaak verkocht. Het boerenbedrijf van mijn moeders familie wordt nu zeer succesvol door mijn oom en drie neven voortgezet in Canada met koeien met welluidende Hollandse namen als Arijaan en Ina. i mpact

De familie als bedrijf

De boerderij zelf, mooi gesitueerd in het midden van de Randstad, is echter nog steeds het hoofdkantoor van een groot bedrijf, het bedrijf dat heet familie.

Met mijn moeder aan het hoofd als CEO en mijn vader de verantwoordelijke CFO heeft iedereen in het gezin zo zijn positie. Er is een kleine groep adviseurs die de

CEO adviseert bij etentjes, huisinrichting en vakanties. Er is een uitvoerder die grote klussen doet in de tuin en het huis. Er is een accountant die zo af en toe meekijkt met de CFO en er is een trendwatcher die de familie op de hoogte houdt, met altijd de laatste gadgets, mode en muziek. En Oma was altijd het enig lid van de Board of Directors die inwonend in het hoofdkantoor de boel in de gaten hield.

Zoals de meeste bedrijven heeft ook de familie een opleidingsprogramma. Met de komst van de nieuwe generatie, de trainees, werd dat mij ineens heel duidelijk.

Om het bedrijf in stand te houden is het van belang de tradities, de gebruiken van deze familie (inclusief de flauwe grapjes) door te geven.

Maar er speelt ook iets groters. Ooit moet iemand het hoofdkantoor, dat al vijf generaties in de familie zit, en de CEO positie overnemen. Daarom zijn wij opgevoed met het besef dat familie op de eerste plaats komt. We zijn opgevoed met het idee dat wij het straks over moeten nemen. Dat begon klein, met de flauwe grapjes, met kleine tradities als een boek onder je bord met Kerst.

Maar steeds meer krijgen wij onze verantwoordelijkheid om de familie goed en gelukkig te houden en dat is soms hard werken. Onlangs lag mijn moeder een tijdje in het ziekenhuis. Dit gooide de hele structuur van onze familie in de war. Ineens werd duidelijk dat we er nog niet zijn,

44

nog lang niet klaar voor de overname. Maar er is gelukkig tijd en ruimte om dat te ontwikkelen.

Netwerk

Bedreiging

i mpact

In mijn dagelijks leven werk ik in een â&#x20AC;&#x2DC;gewoonâ&#x20AC;&#x2122; bedrijf. Er is een directeur, er zijn afdelingsmanagers, er is een hiĂŤrarchische structuur waarin ik nog ergens onderaan sta.

Maar waar ik in de familie de liefde voel om mij te ontwikkelen, te groeien, heb ik in dit bedrijf het gevoel dat ik klein moet blijven, niet te hard mag groeien, niet te ver vooruit mag zien. Ik weet niet of dat aan dit bedrijf ligt, maar mensen lijken zich bedreigd te voelen. Met als gevolg dat jonge mensen zich lastig kunnen ontwikkelen en dan maar weer op zoek gaan naar iets anders. De tijd om in tradities te groeien is er dan al helemaal niet.

Starter

Er wordt gezegd dat mijn generatie, de starters van dit moment, nogal een hoge eigendunk heeft, een grote mond en te weinig doorzettingsvermogen. Hoewel ik niet kan ontkennen dat ik mezelf erg goed vind in wat ik doe, heb ik ook het gevoel dat dit deels aan de arbeidsmarkt van nu ligt. Er is een grote generatie babyboomers, de eerste van hen gaan dit jaar met pensioen. Vele interessante plekken komen vrij. Er zullen grote verschuivingen plaatsvinden die de kansen voor de starter zeer groot maken. Dat is onoverkomelijk. De top zou zich nu niet bedreigd moeten voelen door deze generatie die staat te trappelen, maar alles in het werk moeten stellen om hen voor te bereiden op wat gaat komen. Opleiden, tradities overdragen, in liefde opvoeden. Dat wij er nog niet klaar voor zijn, is ons ook wel duidelijk. We zouden alleen zo graag in een bedrijf willen worden opgenomen als in een familie zodat we de veiligheid en ruimte krijgen om op te groeien tot leiders zoals jullie.

Symposium

Op zaterdag 5 november 2011 organiseer IMPACT een symposium over dit onderwerp. Onder het thema Generation Why zal door onder anderen Andries Knevel,

Tijs van den Brink, Rein Willems en Martijn Horsman gesproken worden over hoe wij ons voor kunnen bereiden op onze verantwoordelijk en de kansen die ontstaan door de komende generatiewissel.Voor meer informatie kijk op www.impactnetwerk.nl Nyncke van den Berg is Bestuursassistent van wethouder A. Hekman, gemeente Schiedam

45

Heb je het al

gehoord?

Een bedrijf met een goede naam

Veel bedrijven willen graag

ongewenst gedrag zijn daarbij belangrijk.

Er worden drie soorten integriteit onderscheiden: de persoonlijke integriteit, de professionele integriteit en de organisatie-integriteit

een goede naam hebben en doen er van alles aan om die goede naam te behouden. In

deze

Voor christenen geldt dat het normenkader van waaruit zij leven in de “buitenwereld” ter discussie wordt gesteld. Zeker als diezelfde christenen dat normenkader zelf ook met voeten treden.

tijd

waarin alles, zo lijkt het, c o l u mn

openbaar is kan een klein foutje grote gevolgen hebben voor de onderneming.

Daarbij lijkt het niet altijd uit te maken of de fout groot of klein is. Of de fout, bewust of onbewust is gemaakt of dat de fout door een directielid of een andere werknemer is gemaakt.

Personen met een goede naam

Ook personen kunnen een goede naam kwijtraken. Een bankdirecteur die met al zijn bonussen thuis miljonair zit te zijn maar die op de golfclub niet meer wordt aangesproken. Een directeur met losse handjes die steevast “viezerik” wordt genoemd.

Het kan je zomaar gebeuren. Alhoewel, zomaar…

Integriteit borgen

Heel veel heeft te maken met integer handelen. Integer handelen betekent dat je persoonlijke normen in overeenstemming zijn met je daadwerkelijke gedrag en je presentatie daarvan naar de buitenwereld toe. En als jouw normen overeenkomen met de normen van diezelfde buitenwereld dan komt het wel goed. Het is belangrijk om de integriteit in de organisatie te borgen zodat er geen misverstand kan ontstaan. Integrity management is daarvoor een nieuwe term. Het opstellen van gedragscodes en het bespreekbaar maken van

46

Tekst: pieter van der kwaak

Belediging, smaad en laster

Soms zijn mensen er bewust op uit om een goede naam te vervuilen. De concurrent onnodig zwart maken. Onwaarheden verkopen. Het negende gebod wordt met roddel en achterklap overtreden.

Vuur - Water - Goede Naam

Vuur, Water en Goede Naam gingen samen op reis. Ze wilden de wereld ontdekken. De vraag kwam op hoe ze elkaar zouden kunnen vinden als ze elkaar kwijt zouden raken. Vuur zei: “Dat is gemakkelijk. Overal waar je rook ziet kronkelen, kan je me vinden”. Water zei: “Mij vind je overal waar zeeën, rivieren, beekjes en plassen zijn”.

“Waar kunnen wij jou vinden, Goede Naam?”, vroegen Vuur en Water. “Ik geloof, dat jullie mij nooit terug kunnen vinden als je mij verloren bent”, zuchtte Goede Naam.

Conclusie

Om de goede naam te behouden is het nodig om integriteit te borgen op persoonlijk, professioneel en organisatieniveau. Dat geldt voor de goede naam van u en uw bedrijf maar ook dat van uw concurrent. Wat doet u om uw Goede Naam en die van anderen te behouden?

Pieter van der Kwaak RA Lansigt accountants en belastingadviseurs www.lansigt.nl

Friesland Drachten i.o.

Wouter Droppers • wdroppers@cbmc.nl Franeker Henk Brander • h.brander@burggraaff-bolsward.nl Heerenveen/Sneek Henk Jonker • jonker41@xs4all.nl Doekele van Wieren • alie.vanwieren@hotmail.com Leeuwarden 1 André Vellema • andre@vellematransport.nl Leeuwarden 2 Nathanael Zijlstra • n.zijlstra@live.nl RTT Friesland Andries Miedema • aj.miedema@planet.nl Drenthe Meppel Bert Koetsier • bkoetsier@planet.nl Overijssel Noord Regiovoorzitters Hil Herweijer • herweijer@zonnet.nl

Eugene Romijnders • kantoor@romijndersadvies.nl IJsselmuiden

Kampen Zwolle 1 Zwolle 2 i.o.

Hardenberg

Jos Felix • jfelix@felixaccountants.nl Michiel Mondria • info@mondria-advies.nl Gert Jan Brouwer • info@uwgesprekspartner.nl Eugène Romijnders • kantoor@romijndersadvies.nl Eugène Romijnders • kantoor@romijndersadvies.nl Rene Dircks • renedircks@gmail.com Fred Smeding • f.smeding@home.nl

Twente Almelo Hendrik Nijenhuis • inijenhuis@gmail.com Rijssen i.o.

Arjan Letink • letink@online.nl

Gerrie ter Hoek • famterhoek@gmail.com Gelderland Veluwe Regiovoorzitters Harry Raaphorst • harry.raaphorst@pascalsolutions.com

Jan Turkenburg • nieuwewegen@gmail.com Apeldoorn Cees de Jong • cdj@inkoop.com Elburg Eugene Romijnders • kantoor@romijndersadvies.nl Ermelo Jan van den Berg • jan@janvandenberg-makelaar.nl

Bertil Fels • bertilfels@gmail.com Harderwijk (ochtend) Bart Brouwer • bbrouw@wxs.nl Harderwijk RTT Bart Brouwer • bbrouw@wxs.nl Nijkerk RTT Bert Markerink • markerink@solcon.nl Nunspeet 1 Jan Turkenburg • nieuwewegen@gmail.com Nunspeet 2 Hendri van Veen • hvanveenjr@optiekvanveen.nl Putten Wim Kombrink • wkombrink@solcon.nl Vaassen/Epe Lucas Tessemaker • lucas.tessemaker@hetnet.nl Gelderland Veluwe Zuid Regiovoorzitter Maas de Bruin • maas@debruinconsultancy.com Barneveld Zuid Roel Slaa • rtslaa@hetnet.nl Barneveld 2 i.o. Harry Dorenbos • harry.dorenbos@versatel.nl

Jan Klomp • jnklomp@gmail.com Kootwijkerbroek Wout Davelaar • wouterdavelaar@solcon.nl Lunteren 1 Maas de Bruin • maas@debruinconsultancy.com Lunteren 2 i.o.

Wilrijk Sinia • wfsinia@gmail.com

René Broekman • rene@laborholland.nl Terschuur Gert van Putten • gvanputten@zonneeifarm.nl Voorthuizen Gerard van den Top • topvoorthuizen@gmail.com Voorthuizen ‘The camels’ Evert Hein Schuiteman • ehschuiteman@solcon.nl Wekerom Henk van den Berg • hvdberg@bergtoys.com Gelderland Zuid en Oost Regiovoorzitter Niek de Bree • ndebree@solcon.nl Arnhem Jan Sterk • jansterk@filternet.nl Dinxperlo Piet van Pelt • pietvanpelt@hetpassion.nl Doetinchem Harm Hissink • verkoop@hissink-oeken.nl Ede Henny Meijnen • info@ceasar.nl Opheusden Johan Verwoert • johanv66@xs4all.nl Winterswijk i.o.

Erik Grevers • erik@grevers.biz Flevoland Zeewolde Antoinette Moraal • antoinette@moraalenpartners.nl

Utrecht Amersfoort Gijsbert den Hertog • amersfoort@bizzprint.nl Baarn Cees Lugten • mclugten@xs4all.nl Breukelen/Maarssen Philip Knops • philip@sjofar.nl De Bilt Piet Hopman • piet@adbumis.nl Houten/Nieuwegein Wim Balk • w.balk@personic.nl Loenen a/d Vecht Max Veenstra • max@mr-transport.nl Driebergen/Doorn Rene Dircks • renedircks@gmail.com Veenendaal 1 Cees van Gent • ceesvangent@planet.nl Veenendaal 2 Sietze Ketelaar • sietze@dissel-development.nl Veenendaal 3 Gert de Fluiter • gdefluiter@orange.nl Veenendaal 4 Jorrit Koops • jrekoops@gmail.com

Louis Diepeveen • ldiepeveen@pxl.nl Woudenberg Gijsbert van Sijpveld • gg.vansijpveld@hetnet.nl Noord Holland Schiphol/Amsterdam i.o. Robert Brinks • robert.brinks@gmail.com

Arjan Hulsbergen • info@hulsadvo.nl Andijk Hielko Bultsma • hbultsma@family.filternet.nl Hilversum Jan Willem Smedema • jw@castanea.nl Huizen Henk Rebel • hrebel@tibrebel.nl

Cor Heutink • cor.heutink@live.nl Zuid Holland west Rijnsburg Henk Wiggers • wwp@hetnet.nl Haaglanden i.o.

Ronald van Kaam • ronald@gabrielfinancielebescherming.nl Zuid-Holland midden Regiovoorzitter

René Gorissen • rene@renegorissen.nl

Boskoop i.o.

Gouda Oudewater Waddinxveen 1 Waddinxveen 2 Waddinxveen 3

René Gorissen • rene@renegorissen.nl Niek de Jong • niek@niekenesther.nl Gunnar Matse • hardingetools@gmail.com Theo Kruisman • theokruisman@yahoo.com Thijs Veldhuijzen • solidplants@live.nl Arthur de Pater • waddinxveen@woningkeurgroep.nl

Regiovoorzitter Moerkapelle 1 Moerkapelle 2 Moerkapelle 3 Moerkapelle 4 Zevenhuizen Nieuwerkerk a/d IJssel

Erik Willemsen • erik@willemsenbeveiligingen.nl Piet van Ommeren • ommeren@xs4all.nl Jan Oudijk • familyoudijk@filternet.nl Erik Willemsen • erik@willemsenbeveiligingen.nl Jan Oosterom • jan@kwekerijlijntje.nl Arno Koole • arno.koole@compaqnet.nl Fred van der Kooij • kooij@vdkbm.nl

Zuid-Holland zuid Regiovoorzitter Wilfred Veldstra • veldstra@lamsma-veldstra.nl Hardinxveld-Giessendam Ab Knook • office@alpharo.nl

Rieanne Knook-de Keizer • office@alpharo.nl Gorinchem Harry van Haaften • h.vanhaaften@vhw.nl Leerdam Tamme de Vries • info@tammedevries.nl Rotterdam Wilfred Veldstra • veldstra@lamsma-veldstra.nl Puttershoek ‘Geloof in de Zaak’ Harry Vervelde • harry.vervelde@solcon.nl Noord Brabant en Limburg

Heusden en Altena Evert van de Kamp • edwi@hetnet.nl Sittard Hin Talane • h.talane@vitz.nl Tilburg Henk van der Linden • lind0937@planet.nl Uden/Veghel Erik-Jan van de Brink • ejvdbrink@udea.com Zeeland Goes Leendert Geelhoed • lgageelhoed@zeelandnet.nl Brancheteams RTT Food Aart Hak • aart@ifpholland.nu RTT Transport Dick van der Staaij • artoli@wanadoo.nl RTT Internationale bedrijven Henk van Vlastuin • h.vlastuin@filternet.nl Vrouwennetwerk Contactpersoon Carine Snijder • cpsnijder@casema.nl

Maroesja Brouwer • maroesjabrouwer@yahoo.com Regio West/Leiden Joanneke Seldenrijk • jseldenrijk@jenspsychologie.nl RTT directeuren Gerrie Boeve • g.boeve@noordersluis.nl Diversen Senior IMPACT Netwerk

Barend van Beek • bebar@solcon.nl Anneke Dijkstra • directeur@impactnetwerk.nl

47

c o ntact

Groningen Haren Gert Felten • gfelten@home.nl

Bart Hof • bart@hof.nl Veenkoloniën i.o.

Jan Groenewold • jan@groenewoldtransport.eu Sidderburen Klaas Boer • klaas@boerpartners.nl

: l da .n en c ag .cbm w ww

Contactpunten

De HEER is goed, zijn liefde duurt eeuwig, zijn trouw van geslacht op geslacht.

Psalm 100: 5