Page 1

Jaarverslag 2013


© 2014  Brabant Water NV Bezoekadres Magistratenlaan 200 5223 MA ’s-­Hertogenbosch Postadres Postbus 1068 5200 BC ’s-­Hertogenbosch telefoon  073 683 88 88 e-mail communicatie@brabantwater.nl internet www.brabantwater.nl Colofon samenstelling  Afdeling Communicatie, Brabant Water vormgeving  Cascade - visuele communicatie, Amsterdam druk  HuigHaverlag Printing, Wormerveer Dit jaarverslag is gedrukt op FSC-gecertificeerd papier


Brabant Water – Jaarverslag 2013

Inhoud

3

Voorwoord van de directie

4

Bericht van de Raad van Commissarissen

Jaarverslag 2013 van de directie

10 Ondernemingsstructuur 11 Kengetallen 12 Ons bedrijfsprofiel 14 Ons risicomanagement 16 Onze strategie en toekomst 20 Onze klanten 24 Onze omgeving 27 Onze medewerkers 30 Onze dochters 31 Onze financiën

Jaarrekening 2013

35 Onze geconsolideerde jaarrekening 67 Onze enkelvoudige jaarrekening

Overige gegevens

78 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 81 Afkortingen

1


Brabant Water – Jaarverslag 2013

Voorwoord van de directie

Brabant Water streeft continu naar de beste kwaliteit van ons product en een klantgerichte dienstverlening. Vanuit dit uitgangspunt zorgen onze medewerkers ervoor dat 2,4 miljoen mensen en de bedrijven in Noord-Brabant altijd en overal kunnen rekenen op uitstekend drinkwater, nu én in de toekomst. Onze ambities hebben we vastgelegd in concrete programma’s. Zo werken we gericht aan het verbeteren van de service aan onze klanten, de ontwikkeling van onze medewerkers, het moderniseren van het leidingwaternet en aan een deltaplan voor ontharding van ons drinkwater. Brabant Water beschikt over een uitgebreid netwerk van samenwerkingspartners. We waarderen de kennis- en gedachtenuitwisseling met onze omgevingspartners op alle niveaus, van lokaal en regionaal tot landelijk en internationaal. Het delen van wederzijdse expertise leidt altijd tot winst, voor samenleving en milieu. Dat Brabant Water maximale aandacht besteedt aan de bescherming van bronnen en grondwater is inherent aan de aard van het bedrijf. Daarom volgen we de ontwikkelingen rond onder andere opslag van kernafval en de winning van schaliegas kritisch. We zijn er trots op dat onze inspanningen om klimaatneutraal te werken succesvol zijn en worden erkend. Als eerste drinkwaterbedrijf in Nederland hebben we het internationaal gestandaardiseerde certificaat ‘Klimaatneutrale onderneming’ behaald. Dit betekent dat we onze bedrijfsactiviteiten uitvoeren zonder schadelijke bijdrage aan ons klimaat. Deze status ondersteunt ons doel om ook voor de lange termijn actief te blijven werken aan een lagere CO2-uitstoot.

drs. G.J. van Nuland, Algemeen Directeur

3


4

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Bericht van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV Jaarrekening Het Bestuur van Brabant Water heeft ons de door hem opgemaakte jaarrekening over het jaar 2013 voorgelegd, samen met het verslag over het door het Bestuur gevoerde beleid. De Raad van Commissarissen heeft de opgemaakte jaarrekening over 2013 laten onderzoeken door Deloitte Accountants. De goedkeurende controleverklaring is in het verslag opgenomen. De Raad heeft besloten de jaarrekening door te sturen naar de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (Algemene Vergadering) en stelt u voor de Jaarrekening 2013 ongewijzigd vast te stellen. Verder stelt de Raad u voor decharge te verlenen aan de Directie voor haar bestuur en aan de Raad van Commissarissen voor zijn toezicht.

Corporate Governance De Raad en het Bestuur onderschrijven het belang van een deugdelijk ondernemingsbestuur voor Brabant Water. Daarom was al eerder besloten de Corporate Governance Code vrijwillig toe te passen voor die onderdelen die ook voor onze onderneming aan de orde zijn. Brabant Water is een naamloze vennootschap waarop het verzwakt structuurregime van toepassing is. Dit betekent onder andere dat het Bestuur wordt benoemd door de Algemene Vergadering op bindende voordracht van de Raad. De Algemene Vergadering benoemt eveneens, op voordracht van de Raad, de commissarissen. De verhoudingen tussen de Algemene Vergadering, de Raad van Commissarissen en het Bestuur zijn vastgelegd in diverse reglementen alsmede in de statuten. Deze stukken zijn alle op de website van de onderneming gepubliceerd.

Samenstelling en omvang van de Raad In 2010 zijn met de Algemene Vergadering afspraken gemaakt over de omvang van de Raad. Besloten is dat de omvang van tien leden gefaseerd wordt teruggebracht naar vijf leden in 2014. De uiteindelijke samenstelling wordt dan als volgt: - twee leden met een actieve functie in het openbaar bestuur van de aandeelhoudende gemeenten; - een lid op voorstel van het College van Gedeputeerde

Staten van Noord-Brabant; - een lid op basis van het versterkt aanbevelingsrecht van de Ondernemingsraad; - een lid, niet afkomstig vanuit de bovengenoemde achtergronden. In 2013 waren twee commissarissen, de heren E. van Dijk en H. Willems, volgens rooster aftredend en niet meer herbenoembaar. Gelet op de hiervoor genoemde afspraak is uitsluitend de vacature van de heer Willems ingevuld. Uit de categorie ‘actief in het openbaar bestuur binnen aandeelhoudende gemeenten’ is de heer J. Niederer, burgemeester van de gemeente Roosendaal, door de Raad voorgedragen. De werving heeft plaatsgevonden volgens de vastgestelde procedure met inschakeling van het Nationaal Register. De heer Niederer is vervolgens door de Algemene Vergadering benoemd. De afgesproken vermindering van de omvang ligt op koers. Per 1 juli 2014 zal de Raad een omvang van vijf leden bereiken. De Raad dankt de heren Van Dijk en Willems voor de wijze waarop zij zich jarenlang als commissaris hebben ingezet voor de belangen van de vennootschap. Per 1 januari 2011 is de Wet Bestuur en Toezicht in werking getreden. De wet bevat onder andere een bepaling over een evenwichtige verdeling van zetels over mannen en vrouwen. De wet gaat uit van een evenwichtige verdeling van ten minste 30% mannen en ten minste 30% vrouwen. Per 31 december 2013 bedraagt de verdeling in de Raad ruim 66% mannen en ruim 33% vrouwen. De Raad is derhalve volgens de wet op dit punt evenwichtig samengesteld. Het Bestuur van de vennootschap bestaat uit één (mannelijke) directeur. De samenstelling van de Raad per 31 december 2013 is opgenomen op pagina 8 van dit Jaarverslag.

Zelfevaluatie Raad De Raad is van mening dat zijn samenstelling zodanig is, dat op juiste wijze toezicht uitgeoefend kan worden en dat de leden ten opzichte van elkaar en het Bestuur onafhankelijk kunnen opereren. In het licht van het vertrek de komende jaren van een aantal commissarissen en de invulling van de vacatures die daardoor ontstaan,


5

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Bericht van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV

is gesproken over het gewenste profiel van nieuwe leden van de Raad. De vergaderingen van de Raad worden gekenmerkt door een hoge opkomst van de leden. De Raad heeft daarnaast een aantal keren buiten de aanwezigheid van het Bestuur vergaderd om het eigen functioneren evenals het functioneren en de remuneratie van het Bestuur te bespreken. In deze evaluatie zijn de drie rollen die de Raad heeft – toezichthouder, adviseur en werkgever – aan de orde gekomen. Ook de relatie met het Bestuur, de Algemene Vergadering en de Ondernemingsraad is afgelopen jaar besproken. De Raad heeft verder gesproken over het functioneren van de Raad als collectief en van individuele leden van de Raad. In dit verband zijn onder andere sfeer en cultuur en de verdeling van taken binnen de Raad, het functioneren van de commissies van de Raad en profielschets en reglementen aan de orde geweest. Voor de Remuneratiecommissie is een reglement opgesteld.

Invulling toezicht De Raad en het Bestuur kwamen in 2013 vijfmaal in vergadering bijeen. Tijdens de vergaderingen en in contacten met het Bestuur heeft de Raad gesproken over de strategie van de onderneming, de behaalde resultaten, de plannen voor de komende periode en alle overige relevante zaken die onder de aandacht van de Raad kwamen of werden gebracht. In 2013 werden onder meer de volgende onderwerpen behandeld: - De potentiële bedreigingen van het grondwater (als bron voor de drinkwatervoorziening in Noord-Brabant) als gevolg van plannen voor schaliegaswinning en opslag kernafval in de Brabantse bodem vragen continu aandacht. - De wijze waarop de externe toezichthouder (Inspectie Leefomgeving en Transport) via compliance en operational audits invulling geeft aan haar toezicht in het kader van de Drinkwaterwet. - De (trage) voortgang van de gerechtelijke procedure over de afwikkeling van de te betalen schadeloosstelling aan de NV Tilburgsche Waterleiding-Maatschappij (TWM) in verband met de gedwongen overgang van het distributiegebied naar Brabant Water en de mogelijke financiële consequenties daarvan voor de solvabiliteit van de onderneming. - De gevolgen van de invoering van de Wet Normering Topinkomens per 1 januari 2014 en de daarmee samenhangende concrete invulling van het beloningsbeleid voor het Bestuur voor de komende jaren. - De gewenste minimumsolvabiliteit van de onderneming ten aanzien van de periodes voor en na afwikkeling van het TWM-dossier.

- De versterking van de communicatie met de aandeelhouders door introductie van een nieuwsbrief van het Bestuur voor de aandeelhouders, die een aantal keer per jaar zal verschijnen. - Werving en selectie van commissarissen in relatie tot het gewenste profiel van nieuwe commissarissen. - Af- en aantreden van nieuwe commissarissen met vaststelling van nieuwe taken binnen de Raad en commissies. - De nieuwe regelgeving in de EU over de aanbesteding van diensten van algemeen belang. Deze introductie werd algemeen (ten onrechte) in verband gebracht met mogelijke privatisering van de drinkwatersector. - De belasting op leidingwater die onverwacht door de Rijksoverheid per 1 januari 2014 werd verhoogd, in strijd met eerdere berichten tot afschaffing van deze belasting. - Het Jaarverslag 2012, voorstel winstbestemming en het verslag van de accountant en het Duurzaamheidsverslag 2012. - De resultaten van de landelijke brede benchmark 2012 op de thema’s waterkwaliteit, dienstverlening, milieu en financiën en efficiency - De financiële kwartaalrapportages 2013 - De begroting en watertarieven voor 2014. Bij twee overlegvergaderingen tussen de Bestuurder en de Ondernemingsraad, waarin de algemene gang van zaken van de onderneming besproken is, waren vertegenwoordigers van de Raad aanwezig. Het jaarverslag, het duurzaamheidsverslag, interne organisatiewijzigingen en wijziging van bedrijfsregelingen zijn onder andere aan de orde geweest. De Raad heeft zich op deze wijze een goed beeld kunnen vormen van wat er binnen het bedrijf bij de medewerkers leeft. De Raad heeft op dit moment twee vaste commissies ingesteld: de Auditcommissie en de Remuneratiecommissie. De taak van deze commissies is de besluitvorming van de Raad voor te bereiden.

Auditcommissie De Auditcommissie adviseert de Raad bij de uitvoering van zijn taak tot het houden van toezicht op de interne risicobeheers- en controlesystemen alsmede de jaarverslaglegging. Voor de werkzaamheden van de commissie is een reglement opgesteld. De Auditcommissie heeft in 2013 drie keer vergaderd, waarbij de financiële informatieverschaffing (conceptjaarrekening 2012, Begroting 2014 en realisatiecijfers 2013) aan de orde zijn geweest. Daarnaast heeft de commissie in een speciale bijeenkomst aandacht besteed aan informatiebeveiliging bij Brabant Water en de gevaren van cybercrime. In een extra bijeenkomst in 2014 zal de Raad plenair over dit onderwerp informatie ontvangen.


6

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Bericht van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV

Remuneratiecommissie

Tot slot

De Remuneratiecommissie heeft tot taak de Raad te adviseren over de jaarlijkse remuneratie van het Bestuur, passend binnen het door de Algemene Vergadering vastgesteld bezoldigingsbeleid. In het afgelopen boekjaar is uitgebreid aandacht besteed aan de Wet Normering Topinkomens (WNT). Deze wet is op 1 januari 2013 van kracht geworden en heeft betrekking op de bezoldigingen van de Raad van Commissarissen en het Bestuur. Deze bezoldigingen voldeden over het boekjaar 2013 alle aan de wettelijke eisen van de WNT en de daarin geformuleerde overgangstermijnen.

De Raad spreekt tot slot zijn dank en waardering uit voor de wijze waarop Bestuur, Ondernemingsraad en medewerkers van Brabant Water zich in het verslagjaar hebben ingezet voor de belangen van de onderneming. De continue aandacht voor de klant en de (drink)watervoorziening in Noord-Brabant, binnen alle geledingen en op alle plaatsen binnen het bedrijf, heeft Brabant Water gemaakt tot wat het nu is: een toonaangevende, gerespecteerde en klantgerichte onderneming.

Verder stelde de commissie een nieuw Reglement op voor haar functioneren, dat inmiddels door de Raad is bekrachtigd. Daarnaast werden afspraken gemaakt over de systematiek van de onkostenvergoeding voor de Bestuurder. Met de Bestuurder werd het jaarlijks evaluatiegesprek gehouden. Daarbij werd gesproken over zijn functioneren, mede in relatie tot de daartoe door de Commissie opgestelde criteria. Tevens werd aandacht besteed aan de wisselwerking tussen de Bestuurder enerzijds en de Raad alsmede de Ondernemingsraad anderzijds.

Breda, 17 april 2014 Namens de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV Mr. C.G.J. Rutten, voorzitter Ir. A.J.A.M. Segers, secretaris

Raad van Commissarissen. Van links naar rechts: mevrouw ir J.M. Leemhuis-Stout, de heer ir. A.J.A.M. Segers, de heer mr. C.G.J. Rutten, de heer mr. J.M.L. Niederer, mevrouw drs. M. Rookmaker - van Mackelenbergh en de heer drs. H.A.G. Hellegers.


7

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Algemene Vergadering van Aandeelhouders De Algemene Vergadering heeft een Aandeelhouderscommissie ingesteld om de aandeelhouders-vergadering voor te bereiden. De commissie is op 15 mei 2013 bijeengekomen om de onderwerpen op de agenda van de komende aandeelhoudersvergadering met het Bestuur te bespreken. In het bijzonder is aandacht besteed aan de voortgang van de gerechtelijke procedure over de te betalen financiële schadeloosstelling in het TWM-dossier. In dit verband zijn vertrouwelijk een aantal scenario’s voor de bepaling van de overnamesom besproken. De commissie heeft over alle onderwerpen schriftelijk advies uitgebracht aan de Algemene Vergadering. De jaarlijkse Algemene Vergadering vond plaats op 21 juni 2013. Tijdens deze bijeenkomst werd het verslag van de Aandeelhouderscommissie besproken, de Jaarrekening 2012 vastgesteld en decharge verleend aan de Directeur voor zijn bestuur en aan de Raad van Commissarissen voor zijn toezicht. De Algemene Vergadering verleende goedkeuring aan het besluit van het Bestuur om de watertarieven over 2014 te stabiliseren op het niveau van 2013, behoudens het doorberekenen van eventuele aanpassingen in overheidsheffingen. Inmiddels is bekend geworden dat de Rijksoverheid de belasting op leidingwater met ingang van 2014 fors heeft verhoogd, ondanks bezwaren van de drinkwatersector. Deze verhoging moet in de watertarieven doorberekend worden. In de Algemene Vergadering deed het Bestuur mededeling over de hoofdlijnen van het strategisch beleid, de algemene en financiële risico’s en het beheersen controlesysteem van de vennootschap. In dit verband werd door het Bestuur stilgestaan bij de realisatie van het financieel beleid in relatie tot het Financieel Beleidsplan 2012 t/m 2016 en de landelijke benchmark over 2012. De Algemene Vergadering besloot op advies van de Aandeelhouderscommissie de minimumsolvabiliteit na afwikkeling van het TWM-dossier vast te stellen op 45%. Op dat moment zal in overleg met alle vennootschapsorganen worden bepaald op welke wijze en in welk tempo de afgesproken minimumsolvabiliteit zal worden bereikt. Het Bestuur heeft informatie verschaft over de voortgang van de gerechtelijke procedure voor de vaststelling van de overnamesom voor TWM. De Rechtbank heeft bepaald welke rekengrondslag van toepassing is en heeft een Commissie van deskundigen benoemd die de rechtbank moet adviseren over de hoogte van de schadeloosstelling. Ondanks aandringen van de kant van Brabant Water is de Rechtbank nog niet tot een uitspraak gekomen. Uit een scenariostudie is gebleken

dat de variabelen groot en de uitkomsten daarmee zeer onzeker zijn. Afgesproken is dat na de uitspraak het Bestuur onmiddellijk overleg zal voeren met de Aandeelhouderscommissie. Daarnaast is uitgebreid stilgestaan bij het intensieve investeringsprogramma van Brabant Water in de komende jaren. Naast de reguliere investeringen vinden extra investeringen plaats in centrale ontharding op een groot aantal waterproductiebedrijven, grootschalige vervanging van oude leidingen, beveiliging en veiligheid en een vervangingsprogramma voor een nieuw type watermeter. Verder zijn de belangrijkste bedreigingen aan de orde geweest voor de veiligheid van de drinkwatervoorziening en de maatregelen die zich met name richten op de langdurige bescherming van de grondstof voor de drinkwatervoorziening (tegen schaliesgaswinning, opslag kernafval, plaatselijke verontreinigingen van het grondwater). De Algemene Vergadering heeft voorts kennis genomen van het Duurzaamheidsverslag van Brabant Water over 2012. Het Bestuur heeft informatie verstrekt over de dochterondernemingen van Brabant Water die zich op de commerciële markt begeven. Deze activiteiten, die volgens de Drinkwaterwet niet behoren tot de taken van een drinkwaterbedrijf, zijn afgesplitst en ondergebracht in juridische entiteiten waarvan Brabant Water eigenaar is. Op voordracht van de Raad van Commissarissen heeft de Algemene Vergadering verder besloten de heer J. Niederer, burgemeester van de gemeente Roosendaal, te benoemen tot lid van de Raad.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Bericht van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV

Raad van Commissarissen per 31 december 2013 De heer mr. C.G.J. Rutten - voorzitter Voormalig burgemeester van de gemeente Breda - Voorzitter Kamer van Koophandel Zuidwest Nederland De heer ir. A.J.A.M Segers - secretaris Voormalig watergraaf Waterschap De Aa en Waterschap De Dommel De heer drs. H.A.G. Hellegers - plaatsvervangend voorzitter Burgemeester van de gemeente Uden - Voorzitter Vlagheide Fonds - Bestuurslid Stichting Nationaal Rampenfonds - Voorzitter Stichting Brabants Heem Mevrouw ir. J.M. Leemhuis-Stout - lid Verschillende bestuurlijke en toezichthoudende functies, waaronder: - Voorzitter Nationaal Comité 4 en 5 mei - Voorzitter Raad van Toezicht Stichting IJsselmeerziekenhuizen - Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Parc Spelderholt De heer mr. J.M.L. Niederer - lid Burgemeester van de gemeente Roosendaal - Voorzitter van de klachtencommissie van de Woningstichting Woensdrecht - Lid van de Raad van Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming, sectie TBS - Voorzitter van de Vereniging voor Behartiging van de Belangen van Burgemeesters Mevrouw drs. M. Rookmaker-van Mackelenbergh -plaatsvervangend secretaris Algemeen directeur Fontys Hogeschool voor Marketing en Management - Lid Raad van Commissarissen Saver NV - Lid Raad van Commissarissen NV Afvalzorg

Samenstelling Auditcommissie Ir. A.J.A.M Segers - voorzitter Drs. H.A.G. Hellegers - lid Drs. M. Rookmaker-van Mackelenbergh - lid

Samenstelling Remuneratiecommissie Ir. J.M. Leemhuis-Stout - voorzitter Mr. C.G.J. Rutten - lid Mr. J.M.L. Niederer - lid

8


Jaarverslag 2013 van de directie


10

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Ondernemingsstructuur Brabant Water Groep

100%

100%

100%

100%


11

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Kengetallen Brabant Water NV voor haar voorzieningsgebied per 31 december 2013 (geconsolideerd)

2013

2012

2011

2010

2009

Inwoners

2.450.731

2.442.098

2.434.709

2.425.066

2.416.659

Aansluitingen

1.121.468

1.110.563

1.101.988

1.093.206

1.083.807

Waterleveringen Drinkwater Productie (x 1.000 m3) Productieverlies (in procenten)

177.837 3,0

176.370 2,3

176.496 2,4

177.980 2,5

177.077 2,9

Drinkwaterlevering in het net Eigen concessiegebied (x 1.000 m3) Andere waterleidingbedrijven (x 1.000 m3) Distributieverlies (in procenten)

165.550 7.868 2 ,6

164.928 7.159 2,5

166.161 5.900 2,5

166.549 5.935 3,2

166.691 6.019 2,5

Industriewater Netto levering aan klanten (x 1.000 m3)

11.512*

9.716

10.266

9.997

9.389

18.157 61,6

18.145 61,2

18.127 60,8

18.082 60,5

18.141 59,7

Balanscijfers (x 1.000 euro) Balanstotaal Boekwaarde materiële vaste activa Idem als percentage van de aanschafwaarde Investeringsuitgaven

860.754 715.069 50 67.484

830.321 683.269 48 67.667

802.895 648.979 48 61.411

761.210 616.331 47 57.667

721.560 585.486 45 64.399

Resultaten (x 1.000 euro) Bruto omzet Omzet water Resultaat

201.071 176.004 38.585

194.367 170.956 39.387

227.028 206.617 39.084

225.232 199.086 36.985

237.659 196.311 8.676

763 54.052

784 52.011

778 49.487

780 50.231

783 47.223

Distributienet Lengte hoofdleidingnet (in km) Aantal aansluitingen per km hoofdleiding

Personeel Aantal fte ultimo verslagjaar Salariskosten incl. sociale lasten (x 1.000 euro) * Inclusief leveringen buiten de provincie Noord-Brabant


12

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Ons bedrijfsprofiel

Water is een structuur-NV. De aandelen van onze vennootschap zijn voor 31,6% in handen van de Provincie Noord-Brabant. De overige aandelen zijn in het bezit van gemeenten in het voorzieningsgebied. Jaarlijks levert Brabant Water zo’n 180 miljoen m3 water. Wij beschikken daartoe over dertig waterproductiebedrijven en een hoofdleidingnet van ruim 18.000 kilometer. Circa 60% van het drinkwater is bedoeld voor huishoudelijke klanten. Zij gebruiken het drinkwater voor consumptie en andere huishoudelijke toepassingen. Het overige

Brabant Water levert drink- en industriewater aan 2,5 miljoen inwoners en aan bedrijven in Noord-Brabant. Wij winnen, zuiveren en distribueren water van uitstekende kwaliteit, tegen de laagst mogelijke kosten en met een hoge leveringsbetrouwbaarheid. Het hoofdkantoor is gevestigd in ’s-Hertogenbosch, met een nevenvestiging in Breda. Bij ons bedrijf werken circa 850 medewerkers (vast en flexibel personeel). De jaaromzet is ongeveer 200 miljoen euro. Brabant Figuur 1 Waterproductiebedrijven Drinkwaterproductiebedrijf Industriewaterproductiebedrijf Hoofdkantoor Nevenvestiging en regiokantoren Regiokantoor

17 Werkendam

Woudrichem Aalburg

Tholen

Lith 11

24 Oss

Landerd Grave 21 Maasdonk Cuijk ’s-Hertogenbosch Geertruidenberg Drimmelen 23 Mill en Heusden Waalwijk Sint Hubert Bernheze 12 6 Moerdijk Oosterhout Vught Sint-Michielsgestel Loon Uden op Zand 7 Dongen 25 Schijndel Boxmeer Haaren 13 Sint Anthonis Boekel 18 Steenbergen Veghel Breda Halderberge 8 Etten10 Gilze Boxtel 5 Leur Sint-Oedenrode en Rijen Tilburg 2 Oisterwijk Gemert-Bakel 9 Laarbeek Roosendaal Rucphen 19 Bergen op Goirle Son 14 26 Best 3 4 Zoom Alphen-Chaam 28 Hilvarenbeek Zundert Oirschot 1 Nuenen Helmond 20 Deurne Baarle-Nassau Eindhoven Geldrop-Mierlo 16 Baarle-Hertog 30 22 Veldhoven ReuselWoensdrecht de Mierden Waalre Someren Asten Bladel Eersel Heeze-Leende 29 Valkenswaard Bergeijk Cranendonck 15 27

1 Bergen op Zoom 2 Wouw 3 Roosendaal 4 Schijf 5 Seppe 6 Zevenbergen

7 Oosterhout 8 Dorst 9 Prinsenbosch 10 Tilburg 11 Genderen 12 Vlijmen 13 Haaren

14 Oirschot 15 Luyksgestel 16 Vessem 17 Lith 18 Schijndel 19 Son 20 Welschap

21 Nuland 22 Eindhoven 23 Loosbroek 24 Macharen 25 Veghel 26 Lieshout 27 Budel

28 Helmond 29 Someren 30 Vlierden


13

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Ons bedrijfsprofiel

drinkwater en het industriewater gaan naar bedrijven die het inzetten voor uiteenlopende doelen. Desgewenst leveren we ook maatwerkproducten aan bedrijven, zoals water voor laagwaardig gebruik of water dat een speciale behandeling heeft ondergaan. Deze dienstverlening hebben we per 1 januari 2009 ondergebracht in onze gespecialiseerde dochteronderneming HydroBusiness. Vanaf diezelfde datum is onze kennis en expertise op het gebied van Koude- en WarmteOpslag (KWO) en geothermie geconcentreerd in ons dochterbedrijf Hydreco. Hydroscope, een derde dochteronderneming, is sinds 2002 actief op het gebied van waterkwaliteit, veiligheid en legionellapreventie.

Ondernemingsraad per 31 december 2013 Mevrouw S. Ahmed De heer J. Bierens De heer E. de Froe - voorzitter De heer J. Gorisse De heer N. de Graaf De heer H. van Horne Mevrouw D. Hulshof - vicevoorzitter De heer A. Wildhagen De heer T. van der Meeren De heer M. Merkx De heer G. van Rooij De heer A. de Vries Mevrouw K. Verbunt - ambtelijk secretaris

De cijfers die we in dit jaarverslag presenteren hebben overigens alleen betrekking op het onderdeel drinkwaterbedrijf, tenzij nadrukkelijk anders vermeld. De zorg voor het milieu, waaruit we de grondstof voor ons water putten, staat bij Brabant Water hoog in het vaandel. We streven naar een duurzame watervoorziening, nu en in de toekomst. We volgen bij al onze activiteiten de ontwikkelingen in de maatschappij, stemmen werkzaamheden af met relevante andere organisaties en werken waar nodig samen.

Bestuur per 31 december 2013 De heer drs. G.J. van Nuland - Statutair directeur

Managementteam per 31 december 2013 De heer drs. G.J. van Nuland - voorzitter Statutair directeur De heer mr. H.A.J. de Beer Hoofd Bestuurlijke & Juridische Zaken De heer drs. R. Berger Hoofd Personeel, Proces & Organisatie De heer ir. C.P. de Jong Hoofd Distributie De heer drs. N.J.L. van der Kaay Hoofd Financiën, ICT & Logistiek Mevrouw R. Rijken Hoofd Communicatie De heer ing. A.F.C. van de Ven Hoofd Klantcontacten De heer ir. L.M. de Waal Hoofd Productie

De ondernemingsraad nam in 2013 afscheid van mevrouw M. Deijnen. Wij danken haar voor de manier waarop ze zich heeft ingezet voor de belangen van het bedrijf en medewerkers.


14

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Ons risicomanagement

Brabant Water is als drinkwaterbedrijf primair verantwoordelijk voor het waarborgen van de continuïteit van de waterlevering in ons voorzieningsgebied en de kwaliteit en druk van het geleverde drinkwater. In onze bedrijfsvoering willen we risico’s tot een minimum beperken. Met bedrijfsbreed risicomanagement krijgen wij inzicht in de belangrijkste risico’s voor Brabant Water. Op basis hiervan nemen wij maatregelen om onze doelstellingen te halen en mogelijkheden te benutten. Dit biedt geen volledige garantie tegen verstoringen of incidenten, maar zorgt er voor dat het managen van risico’s onderdeel is van het normale werk van lijn- en projectverantwoordelijken. Zij worden hierbij ondersteund door centrale stafafdelingen die ieder vanuit hun expertise kennis en kunde toevoegen aan het proces van risicobeoordeling en risicobehandeling.

Assetmanagement In Noord-Brabant ligt een hoofdleidingnet met een lengte van ca.18.000 kilometer dat in ruim 100 jaar is opgebouwd. Een grote uitdaging is hierbij de vervangingsopgave, enerzijds ingegeven door een natuurlijke veroudering van de waterleidingen en anderzijds door activiteiten van derden in de ondergrond. Om de hoge mate van betrouwbaarheid van de waterlevering te behouden zijn lange termijn vervangingsprognoses opgesteld in het Brabant Water progamma voor de vitalisering van het leidingnet. De uitvoering van saneringen van het leidingnet vindt volgens planning plaats.

In het Bedrijfscontinuiteitsplan is aangegeven welke maatregelen Brabant Water heeft getroffen om in een geval van een calamiteit de meest kritische bedrijfsprocessen in stand te houden c.q. zo spoedig mogelijk te herstellen. Het continuïteitsplan is tevens het raamplan voor deelplannen op het gebied van leveringszekerheid, beveiliging, calamiteitenorganisatie en bedrijfshulpverlening en uitwijkplannen in geval van calamiteiten op het gebied van huisvesting en ICT.

Het vervangingsbeleid is onderdeel van het overkoepelend assetmanagement van het bedrijf. Doelstelling hiervan is om alle bedrijfsmiddelen in samenhang én duurzaam in te zetten tegen de laagste mogelijke levensduurkosten. Op deze manier wordt een gezonde balans gezocht tussen prestaties, risico’s en kosten. In dit kader is een risicomatrix opgesteld die gebruikt wordt om beslissingen te onderbouwen op het gebied van de vervanging van bedrijfsmiddelen. De leidingen die een groot extern effect kunnen hebben indien ze onder omstandigheden bezwijken, zijn geïnventariseerd. Met behulp van de risicomatrix kunnen beslissingen genomen worden over de te nemen maatregelen.

Bescherming grondstof

Beveiligingsmanagement

Bescherming van de grondstof, het grondwater in de Brabantse bodem, is essentieel voor de bereiding van drinkwater voor nu en in de toekomst. Brabant Water is daarom alert op ontwikkelingen die de goede kwaliteit van het grondwater kunnen bedreigen. Bestuurlijk aandachtspunt zijn potentiële bedreigingen van de grondwaterkwaliteit door schaliegaswinning en opslag van kernafval in de Brabantse bodem. Brabant Water onderstreept het belang van goed onderzoek naar de gevaren van deze vormen van bodemgebruik alvorens deze technieken eventueel kunnen worden toegepast. Daarnaast kunnen plaatselijke verontreinigingen de grondwaterkwaliteit aantasten. Daarom dringen wij bij de overheden aan op zowel ruimtelijke als milieukundige bescherming van onze winningen.

Het beveiligingsplan van Brabant Water richt zich op het voorkomen, tegenhouden en opsporen van moedwillig handelen dat gericht is tegen voorzieningen bestemd voor de openbare drinkwatervoorziening. Het plan richt zich van oorsprong op de fysieke beveiliging van de bedrijfsmiddelen van Brabant Water en haar medewerkers. Op basis van een risicoanalyse is een groot aantal organisatorische en personele maatregelen getroffen om de beveiliging op een hoger peil te krijgen. In tweede instantie is het beveiligingsplan uitgebreid met maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging en ICT. Steeds duidelijker wordt dat de bescherming tegen cybercrime topprioriteit verdient want de afhankelijkheid van de ICT-systemen neemt alleen maar toe. Preventieve, technische en

Bedrijfscontinuïteitsplan


15

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Ons risicomanagement

organisatorische maatregelen zijn getroffen om dit soort bedreigingen zo goed mogelijk het hoofd te bieden. In het kader van een calamiteitenoefening is ook getest wat de moeilijkheden en mogelijkheden zijn in geval van een aanval op onze kantoor- en procesautomatisering.

Financieel management Brabant Water beschikt over een vastgestelde budget- en beleidscyclus en een intern controleplan. Ieder kwartaal wordt gerapporteerd over de realisatie van de financiële cijfers. De afgelopen jaren zijn er geen grote afwijkingen geconstateerd tussen begroting en realisatie. Dit geeft het vertrouwen dat de kosten in de hand worden gehouden en dat hiermee een stabiele tariefontwikkeling mogelijk is. In het kader van de financiële risico’s wordt melding gemaakt van de onzekerheid over de hoogte van de te betalen schadeloosstelling aan TWM voor de overname van het voorzieningsgebied in Tilburg en Goirle. De schadeloosstelling wordt bepaald in een gerechtelijke procedure. De uitspraak wordt in 2014 verwacht. De hoogte van het te betalen bedrag kan een substantiële invloed hebben op het eigen vermogen van het bedrijf. Het treasurybeleid is vastgelegd in het Financieel Statuut waarin procedures en gedragslijnen zijn opgenomen ten behoeve van financiële instrumenten. Brabant Water maakt geen gebruik van risicovolle financiële instrumenten. Met de Belastingdienst is een convenant gesloten over een Tax Control Framework om de fiscale risico’s te beperken, een en ander in het kader van horizontaal toezicht.

Kwaliteitsmanagement Certificering van bedrijfsprocessen kan een bijdrage leveren om risico’s in die processen beter inzichtelijk te maken en daarmee beheersbaar te maken. Brabant Water beschikt over een groot aantal certificeringen op diverse onderdelen van de bedrijfsvoering. Voor die processen waarin aanzienlijke risico’s aanwezig zijn, wordt steeds bekeken of certificering een positieve bijdrage kan leveren aan het terugdringen van die risico’s. Een vast team van interne en externe auditoren voert volgens een vastgesteld programma audits uit en de opvolging van de geconstateerde gebreken wordt bewaakt. Brabant Water wenst dat haar medewerkers de bestaande wet- en regelgeving naleven. De verantwoordelijkheden voor specifieke onderdelen van de voor het bedrijf relevante regelgeving zijn toegewezen. Als drinkwaterbedrijf is de naleving van de Drinkwaterwet met bijbehorende regelingen van groot belang. De gehele organisatie, ondersteund door een gecertificeerd kwaliteitsmanagementsysteem, is doordrongen van het belang van een goede

taakuitoefening in het belang van de openbare drinkwatervoorziening in onze provincie. Het zorgvuldig blijven communiceren met stakeholders en de omgeving is daarbij voor ons een belangrijk onderdeel van een verantwoorde bedrijfsvoering. Naast de Drinkwaterwet zijn ook de ARBO-wet, milieuwetgeving en aanbestedingsregels van essentieel belang voor het bedrijf. Op deze onderdelen wordt periodiek gerapporteerd over de naleving. Van ondernemingen wordt vandaag meer verwacht dan dat zij handelen in overeenstemming met de geldende regels. Zij dienen ook rekening te houden met maatschappelijk geaccepteerde normen en waarden. In een aantal bedrijfsregelingen zijn deze voor medewerkers geldende gedragsregels opgenomen. Tevens geeft een klokkenluidersregeling voor medewerkers een veilige procedure als zij een vermoeden hebben van een ongewenste situatie met een maatschappelijk belang binnen onze onderneming. Met inachtneming van de hiervoor opgenomen constatering dat een intern risicobeheersingsraamwerk nooit absolute zekerheid kan geven op het voorkómen van risico’s verklaart het bestuur dat de interne risicobeheersings- en controlesystemen een goede mate van zekerheid geven, dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat en dat de risicobeheersings- en controlesystemen in het verslagjaar naar behoren hebben gewerkt.


16

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze strategie en toekomst

Planperiode 2012-2016 Brabant Water werkt voortdurend aan de toekomst. We werken in een omgeving die constant in beweging is en zijn daarbij ook ambiteus. Daar waar nodig verzetten we de bakens. Brabant Water is begonnen aan haar derde zogenoemde Planperiode. Deze loopt van 2012 tot en met 2016. In iedere sector op elk niveau worden de doelstellingen die onze koers bepalen nader uitgewerkt. Een aantal van deze doelstellingen is verwerkt in programmalijnen. Onze organisatie focust zich op deze programma’s waarin samenhangende projecten en activiteiten zijn samengebracht. In deze derde Planperiode zijn vijf programmalijnen gedefinieerd.

Programmalijn GIDS De klant heeft een heldere opvatting over service. Het maakt hem niet uit wie de leverancier is: een multinational, de buurtwinkel of een webshop. Het hele proces moet aan zijn verwachtingen voldoen. Als een klant iets koopt verwacht hij dat het op tijd wordt geleverd, aan zijn verwachtingen voldoet en overeenkomt met de specificatie en met de prijs die hij bereid is te betalen. Als er iets mis gaat wil de klant snel iemand spreken die in staat is om het probleem direct op te lossen. Voor water geldt dat wellicht nog sterker. Water moet er altijd zijn, zonder problemen. Deze attitude zal de komende jaren alleen maar sterker worden. Klanten zijn veeleisender dan ooit tevoren. Zij vinden het van belang altijd en overal informatie tot hun beschikking te hebben. De programmalijn GIDS is opgezet om de klant zoveel mogelijk tegemoet te komen. GIDS richt zich op het Gerichter, Interactiever, Digitaal en Sneller laten verlopen van klantprocessen. In het kader van GIDS voeren we projecten uit die op een of andere wijze een positieve bijdrage leveren aan het klantproces of die voortvloeien uit een wettelijke verplichting. Projecten in de programmalijn GIDS moeten een positieve business case hebben en/of een significante potentiële verbetering van de klanttevredenheid realiseren. GIDS gaat verder dan alleen de optimalisatie van de klantprocessen. Ook procesaanpassingen die voortkomen uit wettelijke en/ of administratieve verplichtingen vallen onder deze programmalijn. In dat kader is in 2013 veel aandacht besteed aan de invoering van SEPA en het in rekening brengen van kosten bij betalingen met een acceptgiro

(administratiekosten). Daardoor is er helaas weinig ruimte overgebleven voor andere verbeteringen van de klantgerichte processen.

Programmalijn Collega 2016 De strategische programmalijn Collega 2016 is bedoeld om de ontwikkeling van medewerkers en van de organisatie te stimuleren en te ondersteunen. De speerpunten zijn duurzame inzetbaarheid, flexibilisering, digitalisering, personeelsvoorziening en klantgerichtheid. Binnen elk speerpunt zijn in het afgelopen jaar diverse initiatieven uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe ontwikkel- en beoordelingscyclus, flexibilisering van werkplekken en gedifferentieerd belonen. Ook in 2014 zullen onder de vlag van Collega 2016 nieuwe ontwikkelingen worden ingezet.

Programmalijn Vitalisatie Brabant Waternet Het doel van de programmalijn Vitalisatie Brabant Waternet is het realiseren van een vitaal distributienet dat door zijn betrouwbaarheid en leveringszekerheid klaar is voor de toekomst. Doordat de omvang van nieuwbouw- en reconstructiewerkzaamheden in Noord-Brabant als gevolg van de recessie achterblijven, hebben we meer kunnen investeren in het vitaliseren van het drinkwaternet. Bij de selectie van de te vervangen leidingen is de focus meer komen te liggen op een wijkgerichte aanpak. Dit heeft meerdere voordelen. Het is kosteneffectief om grootschalig te werken en we zijn nu in staat om een geheel nieuwe netstructuur aan te leggen volgens de laatste inzichten. In overleg met de gemeenten zorgen we voor een brandblusvoorziening volgens de huidige brandweerrichtlijnen. Vervangingswerken veroorzaken overlast bij onze klanten. We maken daarom momenteel de slag naar outside in communicatie. Daarbij luisteren we naar de klanten. We bieden naast een technische oplossing ook een klantgerichte oplossing die door middel van gerichte communicatie ook zo gevoeld en beleefd wordt.

Programmalijn Deltaplan Ontharding Volgens de programmalijn Deltaplan Ontharding worden op nog eens vijf waterproductielocaties nieuwe onthardingsinstallaties gebouwd. Er is een


17

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze strategie en toekomst

projectorganisatie opgezet om dit voor 2016 te realiseren. Momenteel worden de onthardingsinstallaties in Loosbroek en Oosterhout gebouwd. In de zomer van 2013 zijn de pelletreactoren op beide locaties geplaatst. Direct na de bouwvakvakantie van 2013 zijn de projecten voor de bouw van de onthardingsinstallaties in Tilburg en Lieshout gegund na een Europese aanbesteding. De werkzaamheden op deze locaties zijn in 2013 gestart en zijn naar verwachting in 2015 afgerond. Aan het einde van 2012 is besloten om de ontharding voor waterproductiebedrijf Lith te realiseren en die voor Macharen uit te stellen. Dit tot het moment dat er duidelijkheid is wat er met het waterproductiebedrijf aldaar en de winvergunning gaat gebeuren. Hiervoor is een separaat onderzoek opgestart. Bij het waterproductiebedrijf Lith is in 2013 de engineering voor de ontharding gestart. De bouw start eind 2014. Het Deltaplan Ontharding verloopt verder geheel conform budget en planning.

Programmalijn Waterproductiebedrijf van de Toekomst Brabant Water investeert ongeveer drie miljoen euro per jaar in de procesautomatisering van de waterproductiebedrijven. De veranderingen op het gebied van hardware en software in procesautomatisering volgen elkaar snel op. Om enigszins bij te blijven wordt deze automatisering ongeveer iedere vijftien jaar vervangen. Binnen de sectoren Productie en Distributie zijn diverse ontwikkelingen gaande die vragen om een meer integrale benadering van automatisering. Voorbeelden hiervan zijn meer metingen in het distributienet, prognosebesturing om de waterproductiebedrijven aan te sturen, sturing op afstand en daarmee centralisatie van de automatisering. Deze ontwikkelingen bieden mogelijkheden voor betere prestaties van Brabant Water op het gebied van waterkwaliteit, waterkwantiteit, klantgerichtheid en kosten. Om alle mogelijkheden en ontwikkelingen in het juiste perspectief te plaatsen, is de programmalijn Waterproductiebedrijf van de Toekomst gestart. Doel hiervan is om lopende projecten en ontwikkelingen te integreren binnen een samenhangende en overkoepelende visie op de procesautomatisering van de productie- en distributiemiddelen. In 2012 is deze programmalijn beschreven in de vorm van te doorlopen fases. Op dit moment wordt gewerkt aan de eerste fase.

komende jaren zal dit programma qua functionaliteit gefaseerd worden uitgebreid en uitgerold over de rest van ons voorzieningsgebied.

Onderzoek en innovatie Om onze vooraanstaande positie in de waterwereld te behouden moeten we blijven onderzoeken, kennis ontwikkelen en innoveren. Zoals gebruikelijk investeerden we afgelopen jaar weer in kennisontwikkeling, technologische vernieuwing, ontwikkeling van nieuwe producten en diensten en op innovatie gerichte samenwerkingen.

Innovatie bottom-up Innovatie vindt decentraal in de lijn plaats, bij de verantwoordelijke sectoren en stafafdelingen. Ieder organisatieonderdeel faciliteert een eigen bottom-up cultuur die de medewerkers uitdaagt om met ideeën te komen. Zo kent de sector Distributie bijvoorbeeld al enige tijd de zogenaamde Ideeënfontein en de sector Klantencontacten experimenteert met een Ideeëncafé.

Zelfreinigend leidingnet Brabant Water vervangt ongeveer 110 kilometer van haar drinkwaternet per jaar. In 2013 is een begin gemaakt met een ambitieus innovatieprogramma. Dit is erop gericht om de traditionele wijze van vervanging met de traditionele leidingen en aansluitingen slimmer uit te voeren. Uitgangspunt is dat we optimaal gebruik maken van ontwikkelingen op het gebied van onder andere recyclebare materialen, aanlegtechniek, inspectietechniek en besturingstechniek op afstand met nieuwe generaties sensoren. Doelstelling is om uiteindelijk met een jaarlijks gelijkblijvende investering steeds meer kilometers van het leidingnet te kunnen vervangen. Het slimme leidingnet van de toekomst wordt ondieper aangelegd, bevat dunnere leidingen, is zelfreinigend en onderhoudsarm. Daardoor kunnen we niet alleen bij de aanleg maar ook bij het beheer substantiële kosten besparen. Innoveren doen we in samenwerking met verschillende Noord-Brabantse marktpartijen, ook op experimentele basis. Met deze partijen proberen we te komen tot innovaties die we testen en invoeren bij wijkgerichte vervangingsprojecten.

Geluidsmetingen leidingen Deze fase is naar verwachting in de zomer van 2014 gereed. Brabant Water heeft dan diverse soorten procesinformatie van alle waterproductiebedrijven real time beschikbaar. Daarnaast zijn er dan verschillende meters in het distributienet operationeel die real time en continu druk- en temperatuurgegevens meten. In de

In 2013 is met behulp van geluidsmetingen de reststerkte bepaald van leidingen. Met deze nietdestructieve meting kunnen we de kwaliteit van de leiding over grote lengtes bepalen zonder dat de klant last heeft van leveringsonderbrekingen.


18

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze strategie en toekomst

BedrijfsTakOnderzoek

Schaliegas

In 2013 is het nieuwe collectieve bedrijfstakonderzoeksprogramma van de waterleidingsector van start gegaan. Voorheen was de aanpak gericht op disciplines zoals waterzuivering en microbiologie. De nieuwe aanpak is gericht op thematisch onderzoek met een tiental thema’s zoals klimaatbestendige watersector, biologische stabiliteit en assetmanagement. Een nieuw onderdeel van het bedrijfstakonderzoek is het speerpuntonderzoek. Hierin kunnen deelnemers onderzoek doen naar onderwerpen waar individueel meer belangstelling voor bestaat dan in collectief verband. In 2013 heeft Brabant Water speerpuntonderzoek gedaan naar het gebruik van ijzerslib in de landbouw om fosfaat te immobiliseren, nieuwe materialen en aanlegtechnieken voor leidingnetten en karakteristieken van complexe gebiedsprocessen.

Het onderzoek door het Ministerie van Economische Zaken naar de effecten van winning van schaliegas is in 2013 afgerond. Brabant Water is van mening dat het onderzoek onvoldoende informatie biedt over de risico’s en effecten van schaliegaswinning. Daarom is Brabant Water gericht onderzoek gaan doen naar de risico’s van schaliegaswinning voor drinkwater. Dit onderzoek is in samenwerking met de drinkwatersector, KWR Watercycle Research Institute en verschillende universiteiten uitgevoerd. De eerste resultaten worden in medio 2014 verwacht.

Naamsbekendheidonderzoek Net als in 2009 heeft Brabant Water haar naamsbekendheid laten onderzoeken. Op de vraag: ‘Weet u hoe uw waterleverancier heet?’ werd door 72% van de ondervraagden Brabant Water als antwoord gegeven (spontane naamsbekendheid). In 2009 was dit nog 66%. Ook werd in het onderzoek een lijst met bedrijfsnamen getoond. Hierbij werd de vraag gesteld: ‘Welk bedrijf kent u dat iets met water te maken heeft (geholpen naamsbekendheid)?’ Hierop antwoordde 94% van de ondervraagden Brabant Water. In 2009 was dit 88%.

Kernafval Het Ministerie van Economische Zaken heeft een plan van aanpak gepubliceerd voor de eindberging van radioactief afval. Brabant Water en Vewin hebben daarop gereageerd en de grote potentiële risico’s voor de drinkwatervoorziening onder de aandacht gebracht. Daarnaast ondersteunt Brabant Water Vewin bij haar inzet in de klankbordgroep voor OPERA, het Nederlandse onderzoek naar eindberging van radioactief afval.

Het Ministerie van Economische Zaken heeft aangekondigd een plan MER voor de structuurvisie Schaliegas op te stellen om geschikte schaliegaslocaties te vinden. Brabant Water blijft de ontwikkelingen op dit gebied op de voet volgen.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze strategie en toekomst

19


20

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze klanten

Drinkwaterproductie Met een totaal van 177,8 miljoen m is de drinkwaterproductie in 2013 met 0,8% gestegen ten opzichte van vorig jaar. De helft van de stijging komt voort uit een toegenomen levering aan Evides. De stijging is verder het gevolg van het droge en warme weer in 2013 ten opzichte van het natte en koele weer in 2012. In de zomer van 2013 hadden we te maken met een hittegolf van zeven dagen eind juli. We spreken van een hittegolf als het langer dan vijf dagen warmer is dan 25 graden. 3

Ook augustus bleef warm en droog en zelfs in september kwamen nog twee tropische dagen voor met temperaturen boven de dertig graden. De gemiddelde temperatuur over het jaar week met 9,8 graden licht af van het langjarig gemiddelde van 10,1 graden. Er viel in 2013 met 750 mm duidelijk minder neerslag ten opzichte van een langjarig gemiddelde van 849 mm. De variatie in het weer is terug te zien in de maand- en dagproductiegegevens van het drinkwater. De topmaand van 2013 was juli met een productie van 16,8 miljoen m3. Dit was 0,6 miljoen m3 meer dan de piekmaand augustus 2012. De maximale dagproductie ontstond in 2013 op 22 juli met 671.754 m3 zo’n 38% meer dan de gemiddelde dagproductie van 2013. Drinkwaterafzet (mln. m3) 86.6 86.4 86.2 86.0 85.8 85.6 85.4 85.2 85.0 84.8 84.6 84.4 84.2

1,80 1,50 1,20 0,90 0,60 0,30 0 -0,30 -0,60 -0,90 -1,20 -1,50 -1,80 2005

2006

2007

2008

drinkwaterafzet m3

2009

2010

2011

2012

2013

afzetverschil t.o.v. vorig jaar (%)

Weergave van de afzet in de meteorologisch nauwelijks gevoelige maanden van de laatste acht jaren (2005 tot en met 2013, minus de ‘schrikkeldag’ 29 februari).

Het verschil tussen de piekdag en de gemiddelde dag was daarmee relatief laag vergeleken met eerdere warme dagen. In 2005 was het verschil tussen de piekdag en gemiddelde dag bijvoorbeeld 60%. De ontwikkeling in de winterproductie wordt algemeen gezien als een goede maat voor trends in het drinkwaterverbruik. Het weer heeft dan nauwelijks tot geen invloed. In deze periode daalde de afzet met 1,6% ten opzichte van die uit 2012. Een deel daarvan is te verklaren door de levering aan Evides dat in de wintermaanden van 2012 veel water afgenomen heeft.

Industriewaterafzet De totale industriewaterafzet van Brabant Water en haar dochteronderneming HydroBusiness is in 2013 11,512 miljoen m3. In vergelijking met deze afzet in 2012 betekent dit een aanzienlijke stijging. Het grootste deel van deze stijging is te verklaren door het feit dat de afzet van industriewater buiten de provincie Noord Brabant dit jaar voor het eerst in de cijfers is meegenomen. Als we deze extra afzet buiten beschouwing laten resteert een lichte groei van ongeveer 3,6 %.

Drinkwaterafzet aan Brabantse industrie Brabantse bedrijven waarderen ons drinkwater vanwege de hoge leveringszekerheid, de uitstekende kwaliteit en de lage prijs. Voor de internationale concurrentiekracht van bedrijven is duurzaamheid in toenemende mate belangrijk. Brabant Water helpt bedrijven hun duurzaamheid te vergroten door als eerste waterleidingbedrijf klimaatneutraal te zijn. Samen met ons lage energieverbruik, weinig spoelverliezen (3%) en volledig hergebruik van reststoffen maakt dit ons drinkwater ook voor de industrie extra aantrekkelijk.

Waterafzet in de agrarische sector Brabant Water heeft veel aandacht voor de drinkwaterlevering aan de agrarische sector. Nog steeds stappen agrariërs over van een eigen watervoorziening naar Brabant Water. De betrouwbare waterkwaliteit, de lage prijs en de hoge leveringszekerheid zijn vaak doorslaggevend. De betrouwbare waterkwaliteit wordt


21

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze klanten

binnen de agrarische sector steeds vaker gerelateerd aan de ketenbenadering voor kwaliteitsproducten. Samen met de sector proberen we ook meer aandacht te krijgen voor de binneninstallatie. In geval van calamiteiten is ook voor de agrarische sector een noodvoorziening beschikbaar ter voorkoming van diersterfte en productieverlies.

Waterkwaliteit Landelijke benchmark In de landelijke benchmark worden de tien drinkwaterbedrijven eens in de drie jaar op waterkwaliteit met elkaar vergeleken. In 2013 zijn de resultaten van het laatste onderzoek gepresenteerd. Op twee van de vier groepen van kwaliteitsparameters, waaronder de acuut gezondheidskundige parameters, scoort Brabant Water bij de beste drie van de drinkwaterbedrijven. In één groep, de klantgerichte parameters waarin de parameter hardheid zit, scoort Brabant Water bij de laatste drie. Via het Deltaplan Ontharding werken we al enkele jaren hard aan het verbeteren van de hardheid van het water bij verschillende waterproductiebedrijven. Van alle drinkwaterbedrijven is de verbetering van Brabant Water op dit gebied het grootst. Brabant Water levert met een gemiddeld rapportcijfer van 9,3 topkwaliteit drinkwater.

Normoverschrijding Brabant Water beschikt over een zeer uitgebreid meetprogramma voor de waterkwaliteit. We controleren regelmatig het grondwater, het drinkwater dat het waterproductiebedrijf verlaat en het water uit de kraan bij de klant. In totaal is hiermee ruim twee miljoen euro per jaar gemoeid. Het totaalbeeld van de waterkwaliteit van Brabant Water is goed. Soms leidt een waterkwaliteitsanalyse tot de constatering van een normoverschrijding. Dit gebeurt jaarlijks op zo’n 175.000 analyses gemiddeld dertig keer. Dat komt overeen met 0,02% van alle controles. Daarbij is er over de afgelopen jaren sprake van een lichte daling van dit aantal. Naast de benchmark wordt de waterkwaliteit jaarlijks uitvoerig gerapporteerd aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Waterkwaliteit watervoorziening Macharen Bij waterproductiebedrijf Macharen is gedurende 2012 de stof EDTA verhoogd aanwezig geweest met een maximale concentratie van 6 microgram per liter. In 2013 schommelde het gehalte rond de detectiegrens van 5 microgram per liter. Volgens de World Health Organization is de grens waaronder deze stof toelaatbaar is 600 microgram per liter. In Nederland wil de ILT dat waarden boven 1 microgram EDTA per liter gemeld worden.

Aantal klachten 2013: 6949 (2012: 3600) Aantal klachten 5000

72%

4375

63%

3750

54%

3125

45%

2500

36%

1875

27%

1250

18%

625

9%

0

0% 2012

E-mail

Schriftelijk

Telefonisch

2013

Het is daarmee een zogenaamde signaleringswaarde. Op de melding van Brabant Water heeft de ILT aangegeven dat de aangetroffen gehaltes toelaatbaar zijn. EDTA is wijdverspreid in ons milieu aanwezig. De stof is afkomstig uit wasmiddelen en komt ook in voedingsmiddelen voor. Daarnaast wordt EDTA gebruikt in de landbouw en de textielindustrie. In 2013 is Brabant Water gestart met een onderzoek naar het beëindigen van de winning in Macharen.

Alternatieve waterlevering Om de overlast voor onze klanten te beperken zijn in 2013 verschillende alternatieven ontwikkeld om onze klanten tijdens werkzaamheden water aan te kunnen bieden. Voor de consument beschikken we over kleine plastic waterzakken en jerrycans. Bij langere onderbrekingen verzorgen we een centraal watertappunt. Bij gevoelige gebruikers (de veehouderij en grote klanten) leveren we maatwerk. Klanten geven aan deze service te waarderen.

Klantcontacten Klantcontact via telefoon en e-mail Brabant Water handelt alle klantcontacten af in het Klant Contact Center (KCC). In 2013 belden klanten ongeveer 286.000 keer met Brabant Water, in 2012 was dat nog zo’n 300.000 keer. De bereikbaarheid van het KCC was 97% en 74% van de klanten werd binnen twintig seconden te woord gestaan. Daarnaast handelden we circa 40.000 e-mails af, inclusief klachten. Dit is een forse verhoging ten opzichte van de 25.000 e-mails uit 2012. Er is dus een duidelijke verschuiving waarneembaar van bellen naar mailen.


22

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze klanten

Klantcontact via social media

Opgave meterstanden 2009-2013

Totaal waren er in 2013 2.962 berichten op online media die op enigerlei wijze de interesse van het webcareteam van Brabant Water hadden. Belangrijkste bron was Twitter met 70,8% van de berichten, gevolgd door Facebook met 20,9%. Van de berichten die een reactie vergden werd 69% binnen vier uur afgehandeld. Het continu monitoren van Twitter leverde 1.776 tweets en 322 direct messages op. In totaal werden we 764 keer rechtstreeks aangesproken. Belangrijkste onderwerpen die ter sprake kwamen waren schaliegas en vragen over storingen, werkzaamheden, meterstanden en verhuizingen. Via Facebook maakten we onze volgers attent op onze acties, bijvoorbeeld de zachter-watercampagne en onze aanwezigheid tijdens evenementen. Dit leverde 618 berichten op, waarvan er 243 door ons zijn geplaatst. Gemiddeld leverde een post dus 1,5 reactie op.

Percentage 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 internet mobiel internet telefoon meterstandenkaart meteropnemer

2013

2012

2011

2010

2009

58.7 6.3 18.2 14.8 1.9

57.7 4.2 22.6 13.6 2.0

61.6 22.6 13.8 2.4

60.7 22.3 14.9 2.1

57.8 23.8 16.2 2.1

Meteropname Doorgeven van meterstanden via (mobiel) internet steeg in 2013 naar 65%. Door inzet van slimme meettechnieken zal het aandeel opnames door de meteropnemer de komende jaren vrijwel volledig verdwijnen.

mogelijkheden behoort.

Klachtenmanagement

Brabant Water is al enkele jaren bezig om bij alle klanten de oude watermeters te vervangen door een nieuw type watermeter. De oude snelheidsmeter wordt vervangen door een volumestroommeter. De nieuwe meters zijn nauwkeuriger en gaan langer mee. In het kader van dit meerjarenprogramma hebben we in 2013 bij 98.000 klanten een nieuwe watermeter geïnstalleerd. De komende drie jaar zullen we nog 315.000 meters vervangen.

Klanten worden steeds kritischer en mondiger. Dat, maar vooral ook een betere registratie is, de reden voor de toename van het aantal klachten. In het laatste kwartaal is 21% van de klachten veroorzaakt door de melding dat per 1 januari 2014 administratiekosten in rekening gebracht worden voor gebruik van de acceptgirokaart. Het woord klacht wordt doorgaans als negatief ervaren. Daarom overwegen we om het woord klacht te vervangen door het woord klantsignaal. Daarnaast willen we negatieve klantsignalen niet uitsluitend ervaren als kritiek, maar gebruiken als mogelijkheden tot verbetering.

Administratieve dienstverlening

Selfservice

Sinds enkele decennia levert Brabant Water administratieve diensten aan Waterschap De Dommel en aan een aantal gemeenten. Per 1 januari 2013 is de gemeente Alphen-Chaam gestopt met deze uitbesteding.

Het aantal mutaties via webformulieren nam in 2013 met ruim 10% toe ten opzichte van 2012 tot 103.475. Het aantal aanmeldingen voor de digitale jaarafrekening via e-mail daalde met 7% ten opzichte van 2012. In totaal zijn nu ruim 53.000 mensen aangemeld voor het ontvangen van de jaarafrekening via e-mail. In het komend jaar zetten we actief in om meer klanten gebruik te laten maken van een digitale afrekening. In 2013 meldden 493 mensen zich aan voor het ontvangen van een sms bij een ongeplande onderbreking in de waterlevering. In totaal maken nu 879 klanten gebruik van deze dienst.

Metervervanging

Klanttevredenheid Elk kwartaal vragen we klanten via e-mail naar hun tevredenheid over onze dienstverlening. In 2013 heeft de klant ons hiervoor gewaardeerd met een 7,6. Vooral de processen meteropname en metervervanging zijn in 2013 goed gewaardeerd. In 2014 wordt de opzet van de klanttevredenheidsmeting gewijzigd. Het aantal processen dat we meten blijft ongewijzigd. Wel kunnen er per proces wijzigingen in frequentie en aantal vragen plaats vinden. Vanaf het begin van de meting besteden we meer aandacht aan de vraag hoe we met de resultaten mogelijke procesverbeteringen kunnen realiseren. Daarnaast gaan we onderzoeken of het werken met een digitaal klantenpanel tot de


23

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze klanten

Administratieve dienstverlening

Asten Baarle-Nassau Bergeijk Best Bladel Boxmeer Boxtel Cranendonck Dongen Drimmelen Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gilze en Rijen Giorle Haaren Heeze-Leende Heusden Hilvarenbeek Landerd Loon op Zand Mill en Sint Hubert Nuenen Oirschot Oisterwijk Reusel-de Mierden Schijndel Sint Anthonis Sint-Michielsgestel Sint-Oedenrode Someren Son en Breugel Tilburg Valkenswaard Veldhoven Vught Waalre Totaal

Rioolheffing

Afvalstoffenheffing

Zuiveringsheffing Watersysteemheffing ingezetenen

2.904 8.964 12.440 9.344 11.338 12.025 8.297 6.833 18.997 6.636 6.419 10.351 4.707 10.536 7.541 11.887 10.403 4.888 11.783 11.496 -

7.233 2.904 8.964 9.344 11.338 12.025 8.297 11.437 6.833 18.997 6.636 6.419 10.351 4.707 10.536 7.541 11.887 10.403 11.783 8.181 11.496 -

83 8.012 12.845 8.964 13.503 9.344 8.297 107.857 17.862 9.145 5.673 6.833 35 6.636 68 10.536 7.541 11.887 5.401 226 7.286 7.568 448 7.455 74.287 14.786 20.137 11.448 7.535

83 8.012 12.845 8.964 13.503 9.344 8.297 107.857 17.862 9.145 5.673 6.833 35 6.636 68 10.536 7.541 11.887 5.401 226 7.286 7.568 448 7.455 74.287 14.786 20.137 11.448 7.535

187.789

197.312

401.698

401.698


24

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze omgeving

Toekomst winning Macharen De waterwinning in Macharen is kwetsbaar. In de waarnemingsputten rondom de winning vinden we steeds meer ongewenste stoffen. Omdat de kwaliteitsrisico’s toenemen is in 2013 een toekomstverkenning voor deze locatie uitgevoerd. Het in de toekomst sluiten van de winning Macharen en verplaatsen ervan naar een andere locatie is het meest wenselijke scenario. In 2014 wordt dit verder uitgewerkt.

Diepe winning Budel Eind 2013 is de middeldiepe winning in Budel gestopt en is de diepe winning gestart. Het grondwater uit de diepe winning is zacht waardoor klanten in dit voorzieningsgebied drinkwater geleverd krijgen van perfecte kwaliteit. Bij twaalf agrariërs in het beekdal van de Buulder Aa is peilgestuurde drainage aangelegd om natschade als gevolg van de diepere winning te voorkomen. Waterschap De Dommel en Brabant Water hebben de kosten hiervan voor hun rekening genomen.

Succesvolle aanbesteding Synfra De vier Noord-Brabantse en Limburgse netwerkbedrijven Brabant Water, WML, Endinet en Enexis hebben gezamenlijk een succesvolle aanbesteding uitgevoerd ter waarde van een jaaromzet van tachtig tot honderd miljoen euro. In relatief korte tijd konden dertien beschikbare percelen binnen het samenwerkingsverband Synfra gegund worden aan negen erkende aannemers. De uitgangspunten voor het nieuwe bestek en bijbehorende aanbesteding zijn continuïteit, capaciteit, kwaliteit, klanttevredenheid, veiligheid, kosten en duurzaamheid. In 2014 willen we deze uitgangspunten verder implementeren in onze werkwijze en samenwerking.

Bijzondere leidingprojecten en vernieuwingen Transportleiding Breda-Zevenbergen In de loop van 2013 is gestart met de voorbereidingen voor de aanleg van een transportleiding tussen Breda en Zevenbergen. Met de aanleg van circa negen kilometer leiding wordt de leveringszekerheid in

het voorzieningsgebied in het noordwesten van Zevenbergen sterk verbeterd. Inmiddels is op basis van een tracéstudie een voorkeurstracé vastgesteld. In het voorjaar van 2014 verwachten we de onderhandelingen met de grondeigenaren af te ronden en is de engineering van de leiding gereed. In de tweede helft van 2014 start de aanleg ervan.

Noordwaard Werkendam Het programma ‘Ruimte voor de rivier’ van Rijkswaterstaat betreft het inrichten van een aantal overstroomgebieden langs de grote rivieren in Nederland. In perioden waarin de waterstand van de rivieren hoog is, worden deze gebieden als waterberging gebruikt om de waterstand te verlagen. Een van de gebieden die worden ingericht als overstroomgebied is de polder Noordwaard in Werkendam. Voor Brabant Water heeft dat tot gevolg dat circa twintig kilometer leidingnet moet worden aangepast aan de nieuwe situatie. In 2013 is een groot deel van de benodigde aanpassingen uitgevoerd. Ook in de komende jaren zullen we aanpassingen in deze polder uitvoeren.

Nieuw tracé Zuid-Willemsvaart bij ‘s-Hertogenbosch Rijkswaterstaat legt de Zuid-Willemsvaart bij ’s-Hertogenbosch om. Brabant Water heeft hiervoor in 2013 de laatste aanpassingen aan kabels en leidingen uitgevoerd. Rijkswaterstaat voltooit in 2014 het nieuwe tracé voor het kanaal.

Aanleg N261 Waalwijk-Tilburg De provinciale weg N261 tussen Waalwijk en Tilburg wordt omgebouwd tot autosnelweg. Hiervoor wordt de weg aan twee zijden verbreed en worden alle kruisingen ongelijkvloers. Het afgelopen jaar heeft Brabant Water de meeste aanpassingen aan het leidingnet uitgevoerd. In het eerste kwartaal van 2014 worden de werkzaamheden afgerond.

Vitaliseringsprojecten Na enkele aanloopjaren draait het vitaliseringtraject inmiddels op volle toeren. De aandacht is in 2013 verschoven van een straat- naar een wijkgerichte aanpak. De wijkaanpak biedt organisatorisch voordelen bij de afstemming met derden en zorgt voor een effectievere


25

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze omgeving

inzet van in- en extern beschikbare capaciteit. In overleg met onze partners en met de betrokken gemeenten zijn in de tweede helft van 2013 de leidingen in diverse wijken vernieuwd. De totale vervangingshoeveelheid in 2013 is 150 km.

Buitenlandprojecten De Nederlandse regering stimuleert dat onze watersector een bijdrage levert aan het oplossen van de waterproblematiek in de wereld. Ook Brabant Water speelt hierin een rol, met kennisoverdracht in langjarige projecten in een beperkt aantal landen.

Egypte In Egypte werkten we samen met Waterschap Aa en Maas, Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, Wereld Waternet en Egyptische partners in twee regio’s aan projecten om de waterkwaliteit te verbeteren. In 2013 hebben we ons deelproject afgerond en daarmee de samenwerking beëindigd.

Nicaragua In Nicaragua werken we met Waterschap De Dommel, Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, gemeente Tilburg en lokale partners aan projecten op het gebied van drinkwater, afvalwater, afvoer van regenwater en hoogwaterbeheersing. In 2013 trainden we de projectmedewerkers in Nicaragua op leidingnetontwerp en -simulatie en werkten we aan de optimalisatie van de bedrijfsvoering van de reservoirs in het distributiegebied.

Namibië Brabant Water heeft met Otjiwarongo, een stad in Namibië die een stedenband heeft met de gemeente Heusden, een samenwerkingsovereenkomst gesloten. We voeren daar projecten uit met watermeters, onderhoud en beheer van leidingen en strategische waterplannen. Deze projecten worden in 2014 afgerond. Door de succesvolle samenwerking in Otjiwarongo zijn we door de Namibische gemeente Rundu gevraagd ondersteuning te bieden bij het terugdringen van waterverlies.

Macedonië In samenwerking met onder meer Waterschap Aa en Maas, het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en de gemeente ’s-Hertogenbosch leveren we een bijdrage aan het invoeren van goed en transparant waterbeheer op nationaal en regionaal niveau in Macedonië. Dat doen we onder meer door middel van trainingen in samenwerking met lokale partners en conform de eisen van de EU.

Benin Sinds 2012 werken we samen met het nationale waterbedrijf SONEB in Benin. We bieden ondersteuning door middel van kennisoverdracht on-the-job, het

geven van trainingen in projectmanagement en het verbeteren van de bedrijfsprocessen. Ook hebben we SONEB en de Beninse overheid succesvol geholpen bij de ORIO-subsidieaanvraag voor het veiligstellen van de watervoorzieningen in Parakou. ORIO stimuleert buitenlandse infrastructurele projecten met subsidie. In dit project assisteren we in de rol van kwaliteitsbewaker SONEB bij het veiligstellen van deze watervoorzieningen.

Beveiliging en calamiteiten Beveiliging Begin 2013 is het Beveiligingsplan 2013-2014 opgesteld. Het bevat op basis van het beveiligingsbeleid een aantal maatregelen ter verbetering. ICT-beveiliging, toegang tot gebouwen en alarmopvolging op waterproductiebedrijven zijn hiervan enkele voorbeelden. Beveiliging vraagt permanent aandacht. Zo is de pilot ‘Bewust Beveiligen’ in 2013 uitgebreid. Naast een hulpmiddel om medewerkers op het gebied van beveiliging op te leiden en procedures te verbeteren, is er ook een instrument ingezet om kennis over beveiliging bij medewerkers te meten.

Calamiteiten Opleiden, oefenen en samenwerken. Onder deze noemer vallen vrijwel alle activiteiten die met calamiteitenzorg te maken hebben. In 2013 zijn het persteam en de leden van een operationeel team bijgeschoold over crisisbesluitvorming en over de externe en interne crisisorganisaties. Daarnaast zijn er twee oefeningen gehouden waarbij het beleidsteam en een operationeel team geconfronteerd werden met een probleem in de watervoorziening (grote natuurbrand) en grote onrust bij klanten (incassofraude). Ook waren er enkele praktische oefeningen omtrent de inzet van een nooddrinkwatervoorziening. Dit gebeurde in samenwerking met vertegenwoordigers van alle gemeenten in de desbetreffende veiligheidsregio’s. Inmiddels zijn de convenanten ‘Drinkwater’ getekend met de veiligheidsregio’s Brabant Zuid, Zeeland en Midden-West Brabant. In deze convenanten worden afspraken gemaakt voor een betere samenwerking in de voorbereiding op calamiteiten.

Samenwerkingsverbanden Brabantse Milieu Federatie De samenwerking die in 2012 met de BMF is gestart om zeer kwetsbare winningen te beschermen hebben we in 2013 voortgezet. De samenwerking bestaat met name uit het delen van informatie over ontwikkelingen rondom kwetsbare waterwingebieden en het uitdragen van het belang van schoon water en van kennis over chemievrij onkruidbeheer door gemeenten.


26

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze omgeving

Samenwerkingsverband Tilburg en Enexis Met de gemeente Tilburg en Enexis is een samenwerkingsconvenant afgesloten. We stemmen onze meerjarenplannen op elkaar af en trekken zoveel mogelijk samen op bij de uitvoering van projecten in de openbare ruimte. Op deze wijze realiseren we de laagst mogelijke maatschappelijke kosten en beperken we de overlast.

Openbare drinkwatertappunten Brabant Water wil graag dat kraanwater altijd en overal beschikbaar is. Daarom werken we samen met gemeenten in Noord-Brabant en stichting Join the Pipe aan de plaatsing van openbare drinkwatertappunten. Iedere passant kan hier gratis zijn flesje of bidon vullen met het kraanwater – vers uit het waterleidingnet. In 2013 zijn in totaal twintig tappunten geplaatst; de teller staat hierdoor nu op een totaal van 33 tappunten. Voor 2014 staan er wederom minstens tien in de planning. Join the Pipe stimuleert het drinken van kraanwater via de speciale kraanwatertappunten en een kraanwaterflesje. Met de opbrengst financiert de organisatie ook water- en sanitatievoorzieningen in ontwikkelingslanden. Dit initiatief is ondersteunend aan de acties vanuit gemeenten in het kader van JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). Inmiddels hebben Breda, Cuijk, Dongen, ’s-Hertogenbosch, Roosendaal, Tilburg en Veghel zich aangesloten bij het JOGG initiatief.

Les je Dorst In 2013 is Brabant Water in samenwerking met Brabantse gemeenten gestart met het initiatief ‘Les je Dorst’, dat speciaal bedoeld is voor basisschoolleerlingen. Met het project willen we kinderen stimuleren meer kraanwater en minder suikerhoudende drankjes te drinken. Kraanwater is tenslotte gezond én altijd en overal beschikbaar. Ook in de klas. Kinderen in de deelnemende klassen krijgen allemaal een herbruikbare bidon om te kunnen vullen met heerlijk kraanwater. De bidons staan in speciale bidonkratten. Bij het project zijn zowel leerlingen, ouders als leerkrachten betrokken. Twee basisscholen in ’s-Hertogenbosch hadden de primeur; hier is in 2013 een pilot uitgevoerd met een geslaagd eindresultaat. In 2014 wordt het project verder uitgerold.

Kraanwater in de horeca Sinds 2009 stimuleert Brabant Water het op de kaart zetten van kraanwater in de horeca. Horecaondernemers die kraanwater schenken aan hun gasten, ontvangen van Brabant Water gratis karaffen. Inmiddels wordt op 1.250 locaties in Noord-Brabant kraanwater geschonken uit een van de 18.000 verspreide karaffen.

Samenwerking in de waterketen Met de Noord-Brabantse waterambassadeurs is verder gewerkt aan nieuwe kansen, ideeën en suggesties voor slimme samenwerking. Als algemene doelstelling is voor de drinkwatersector een structurele besparing van zeventig miljoen euro op de uitgaven vanaf 2020 geformuleerd. Uitgaande van een evenredige bijdrage per drinkwaterbedrijf, gerelateerd aan het aantal aansluitingen, zou Brabant Water hiervan een bedrag van bijna tien miljoen euro voor haar rekening moeten nemen. Inmiddels hebben we een aantal acties uitgezet die vanaf 2016 tot een structurele besparing moeten leiden van circa vijf miljoen euro. De acties worden budgettair gevolgd.

Samenwerking ondergrond Met onze waterpartners (waterschappen en gemeenten) is de samenwerking op het gebied van de aanpak van (wijkgerichte) vervangingsprojecten zeer effectief. We kunnen maatschappelijke kosten besparen door reconstructie van riolering samen te laten vallen met vervanging van drinkwaterleidingen of andere werkzaamheden aan het leidingnet. In 2013 is deze vorm van samenwerking met de gemeenten geïntensiveerd.

Grondwatermonitoring Binnen Waterportaal Zuidoost Brabant hebben de gemeenten Geldrop-Mierlo, Valkenswaard, HeezeLeende, Eersel en Cranendonck samen met Brabant Water en het Waterschap De Dommel een traject opgezet om grondwatermonitoring in bebouwd gebied gestructureerd op te zetten. Inmiddels zijn de meetplannen van deze gemeenten gereed. Een openbare aanbesteding voor de aanschaf van circa 150 peilbuizen inclusief meetapparatuur wordt momenteel voorbereid.

Eindhoven Voor het gebied van de waterwinning aan de zuidkant van de gemeente Eindhoven werkt Brabant Water samen met de gemeenten Eindhoven en Waalre, de provincie Noord-Brabant en Waterschap De Dommel aan verschillende onderwerpen. Zo pakken we bijvoorbeeld gezamenlijk de grondwateroverlast in Eindhoven aan, inclusief drainage en overbelasting van de riolering. Hierbij moet de vergunde capaciteit van de waterwinning ingepast worden in het gebied. Ook moeten we rekening houden met de natuurwaarden en bestaande problematiek van bodem- en grondwaterkwaliteit.


27

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze medewerkers

Arbeidsverzuim Het arbeidsverzuim is gestegen van 3,26% naar 3,98%. Dit komt vooral door een stijging van het langdurig ziekteverzuim (0,6%) als gevolg van een aantal ernstige ziektegevallen. We zullen ons in het komende jaar inspannen om de stijging weer om te buigen naar een daling.

Organisatieontwikkeling In het verslagjaar is een pilot voor een nieuwe ontwikkelen beoordelingscyclus met positief resultaat afgesloten. Belangrijke doelen van dit nieuwe systeem zijn onder andere een verhoging van de resultaatgerichtheid, meer accent op duurzame inzetbaarheid en een koppeling met gedifferentieerd belonen. In het komende jaar zal een bedrijfsbrede invoering van de cyclus plaatsvinden.

Doorontwikkeling sector Distributie De sector Distributie heeft verdere stappen gezet in de in 2012 ingezette doorontwikkeling van deze sector. Niet alleen zijn nieuwe werkmethoden ingevoerd, ook zijn diverse medewerkers van functie veranderd. Bij het oplossen van de bovenformatieve problematiek in deze sector is grote vooruitgang geboekt, mede doordat een groot aantal oudere medewerkers vrijwillig gebruik heeft gemaakt van een vertrekregeling.

Anders werken sector Klantcontacten In 2013 is bij de sector Klantcontacten een nieuwe inrichting van de werkplek geïntroduceerd ter ondersteuning van een geïntegreerde werkwijze. Kenmerkend zijn de op specifiek gebruik ingerichte werkruimtes zoals concentratieplekken, ontmoetingsplekken en algemene flex-werkplekken. Ook de kleurstellingen zijn aangepast. De gewijzigde inrichting zal in voorkomende gevallen ook elders in het bedrijf worden doorgevoerd. Verder is in het kader van ‘anders werken’ de mogelijkheid verruimd om op diverse locaties te kunnen werken als de situatie zich daartoe leent. Ook op incidentele basis thuiswerken is mogelijk gemaakt. Hierbij blijven wij oog houden voor de beheersbaarheid, maar zeker ook voor het in stand

houden van de onderlinge verbinding met het bedrijf en de collega’s, de zogenoemde sociale cohesie.

Gezondheidsmanagement Al enige jaren wordt binnen Brabant Water aandacht besteed aan bewustzijnsverhoging bij de medewerkers op het gebied van hun leefstijl. Via het project BRAVO zijn dit jaar weer diverse initiatieven in dit kader uitgevoerd. Dat Brabant Water hierin voorop loopt blijkt uit de nominatie in 2013 voor de Gezondheidsaward in Zuidoost Nederland.

Klantgerichtheid Voor drinkwater is onze klant aangewezen op slechts één leverancier. Brabant Water moet daarom zorgen dat alle klanten goed worden bediend. Klanten beoordelen bedrijven ook steeds meer op klantgerichtheid. Brabant Water beseft als monopoloïde bedrijf dat klanttevredenheid maatschappelijk relevant is. We gaan de urgentie van klantgerichtheid in 2014 bij alle medewerkers extra onder de aandacht brengen. Zowel interne als externe klantgerichtheid zijn belangrijk en staan niet los van elkaar. Medewerkers die gemotiveerd zijn om collega’s te helpen zullen ook hulpvaardig zijn ten opzichte van onze externe klanten. Klantgericht werken moet verankerd zijn bij alle medewerkers van Brabant Water.

Procesmanagement In 2013 zijn de certificeringen op de normen van kwaliteit, arbo en milieu gecontinueerd. Hetzelfde geldt voor de certificeringen op het gebied van duurzaam terreinbeheer, de accreditatie van onze monsterneming en het Brabant Waterklachtenmanagementsysteem. Klantgerichtheid, kwaliteit en het daarbij behorende continu verbeteren zijn thema’s die extra aandacht krijgen. Het kwaliteitsmanagementsysteem waarin de processen zijn vastgelegd ondergaat een verjongingskuur. Zowel de vernieuwde opzet als de actualisering van de inhoud moeten ervoor zorgen dat correcte uitvoering van de processen is geborgd. Dit blijft een continu verbeterproces


28

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze medewerkers

waarbij het onderwerp compliance momenteel extra aandacht krijgt. Het onderzoek naar het optimale documentmanagementproces is het afgelopen jaar uitgevoerd. De resultaten worden in 2014 gebruikt om een documentmanagementsysteem te implementeren.

Klokkenluidersregeling

Formatie-ontwikkeling Na een lichte stijging in 2012 is in 2013 de tendens van een dalend aantal medewerkers in de afgelopen jaren weer voortgezet. Het totaal aantal fte daalde met 23 naar 715. Dit is een gevolg van terughoudend aannamebeleid zodat bovenformatief personeel intern kan worden herplaatst, in combinatie met het permanent zoeken naar efficiencyverbetering.

Met de Klokkenluidersregeling is in 2013 een regeling geïntroduceerd die voorziet in een zorgvuldige procedure voor medewerkers die (een vermoeden van) een misstand met een duidelijk maatschappelijk belang willen signaleren. Brabant Water hecht grote waarde aan een transparante cultuur en ondersteunt dit met deze regeling.

Leeftijd en diensttijd De gemiddelde leeftijd van onze medewerkers is licht gestegen tot 48,4 jaar. In relatie tot een evenwichtige opbouw is dat hoog. Bijna de helft van onze medewerkers is 50 jaar of ouder. In combinatie met een hogere AOW-leeftijd betekent dit dat de komende jaren nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers, met bijzondere aandacht voor de oudere medewerkers.

Kengetallen personeel per 31 december

2013

2012

715 771 176 595 232 18,4 48,4

738 796 186 610 255 17,7 47,6

2013

2012

Aantal medewerkers (per 1 januari) In dienst getreden Beëindigd dienstverband Uittreding wegens FUR/Pensioen Overleden

796 11 21 15 0

793 25 16 6 0

In dienst (31 december)

771

796

Aantal medewerkers in fte Aantal medewerkers Aantal vrouwen Aantal mannen Aantal parttimers Gemiddelde diensttijd (in jaren) Gemiddelde leeftijd (in jaren)

Verloop in personeel


29

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze medewerkers

Leeftijd en diensttijd per 31 december

2013

2012

49,28 45,23 48,35 19,48 14,94 18,44

48,64 44,37 47,64 18,85 14,02 17,72

2013

2012

Kort Gemiddeld Lang

0,82 0,71 2,45

0,76 0,68 1,82

Totaal

3,98

3,26

Gemiddelde leeftijd mannen Gemiddelde leeftijd vrouwen Gemiddelde leeftijd totaal Gemiddeld aantal dienstjaren mannen Gemiddeld aantal dienstjaren vrouwen Gemiddeld aantal dienstjaren totaal

Arbeidsverzuim

Medewerkers naar geslacht en leeftijdsopbouw Aantal 160 140 120 100 80 60 40 20 0 < 20 jaar 20 t/m 25 t/m 30 t/m 35 t/m 40 t/m 45 t/m 50 t/m 55 t/m 60 t/m 24 29 34 39 44 49 54 59 65

totaal

man

0

8

26

27

32

57

92

155

128

70

595

vrouw

0

1

2

20

25

36

36

28

20

8

176


30

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze dochters

HydroBusiness De extra aandacht die in 2012 is gegeven aan de kwaliteit van de bestaande installaties is ook in 2013 voortgezet. Daarnaast is er in 2013 hard gewerkt om een nieuwe installatie bij Sensus in Roosendaal te bouwen. Deze installatie werkt grondwater op tot industriewater. Mede hierdoor is de totale industriewaterafzet van HydroBusiness licht gestegen tot 10,3 miljoen m3 in 2013. Daarnaast ontving HydroBusiness de opdracht voor de realisatie en exploitatie van een biologische afvalwaterzuiveringsinstallatie bij Vion in Boxtel. Naar verwachting kan deze nieuwe installatie in het vierde kwartaal van 2014 worden opgestart. Dit type installatie zal in de toekomst een belangrijk onderdeel gaan vormen van de productenportefeuille van HydroBusiness.

Geothermie In het afgelopen jaar zijn de projecten Vierpolders bij Brielle en Delft Aardwarmte Project getoetst op haalbaarheid en voorbereid voor realisatie. De voorbereidingen zijn zodanig gevorderd dat bij goedkeuring met de daadwerkelijke uitvoering kan worden gestart. De activiteiten zijn voor beide projecten voorlopig tot het minimum teruggebracht omdat er nog geen duidelijkheid is over de externe financiering en deelname van het Rijk. De opgedane kennis bij de voorbereidingen van de twee projecten heeft geleid tot een aanscherping van de strategie rondom geothermie. Hydreco zal zich voornamelijk richten op de verwerving van de exploitatie van de projecten. Projecten worden alleen uitgevoerd als de risico’s beheersbaar zijn.

Hydreco

HydroScope

KWO

HydroScope heeft zich in 2013 verder ontwikkeld en wordt steeds vaker ingeschakeld voor beleidsvragen, juridische vraagstukken en bouwbegeleiding. Dit naast de advisering over reguliere technische vraagstukken. Ook heeft de groei in waterinstallatiebeheer zich in 2013 verder doorgezet. Grote opdrachtgevers zoals Radboudumc en Philips hebben hun tevredenheid over onze dienstverlening uitgesproken.

Hydreco heeft in 2013 een dashboard gebouwd waarop alle installaties in één oogopslag zichtbaar zijn. Zo kunnen we de installaties monitoren op storingen en performance. Bij een van de installaties is de volledige regeltechniek vervangen. Dit heeft mede geleid tot een verbetering van het financiële resultaat van deze installatie. Ook is in 2013 het Analyse Prestatie KWOsysteem (APK) doorontwikkeld. Hydreco heeft in 2013 ruim 2.700 ton CO2 bespaard met 25 installaties. Er zijn twee installaties, de politiebureaus Woensel en Rucphen, toegevoegd aan de beheerportefeuille zodat deze besparing blijft toenemen. Het KWO-systeem op Strijp R, dat grondwater beheerst en saneert, is in gebruik genomen. In 2014 werken we het businessmodel van Hydreco verder uit. De focus ligt daarbij op het APK, op het verstevigen van het netwerk en op grote complexe KWO-systemen. De doelstelling is uitbreiding van onze projectenportefeuille. Daartoe brengen we onze sterke punten maatwerk en professioneel beheer extra onder de aandacht bij marktpartijen.

HydroScope ontwikkelt zich steeds meer als autoriteit op het gebied van legionellapreventie. Zo hebben we bijgedragen aan een onderzoek van het RIVM en waren we actief binnen het kennisinstituut voor de installatiesector ISSO, de Nederlandse Vereniging voor Technisch facilitair management in de Gezondheidszorg NVTG en technische brancheorganisatie VBOI. De fototechniek waarmee we binnen twee uur legionella kunnen detecteren is genomineerd voor de ISSO-award. Eind 2013 is het klantportaal in gebruik genomen, waardoor we klanten nog sneller kunnen bedienen.


31

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Onze financiën

Financieel beleid Het verslagjaar 2013 wordt afgesloten met een positief resultaat van 38,6 miljoen euro; dit wordt conform het op 24 juni 2012 door de aandeelhouders vastgestelde financieel beleid voor de 3e Planperiode (2012 tot en met 2016) toegevoegd aan de Algemene Reserve. Hoofdelementen van dit financieel beleid zijn een verdere versterking van het weerstandsvermogen in combinatie met een restrictief tarievenbeleid. De versterking van het weerstandsvermogen is nodig totdat er duidelijkheid is over de hoogte van de schadeloosstelling voor TWM. Onder een restrictief tarievenbeleid verstaan we een tariefontwikkeling die gemaximeerd is op de geldende inflatiecijfers. Dit beleid is gunstig voor onze huidige klanten, want bij effectuering hiervan is sprake van een dalende of in het uiterste geval gelijkblijvende drinkwaternota. Per 1 januari 2013 werden de tarieven voor onze huishoudelijke klanten met 2,5% verhoogd ten opzichte van 2012. Deze stijging is exact gelijk aan de inflatie van 2013. In reële zin betekende dit voor onze klanten een gelijkblijvende waterrekening.

Resultaat 2013 ten opzichte van 2012 Het resultaat over 2013 lag 0,8 miljoen euro onder het resultaat van 2012. De opbrengsten lagen in 2013 6,8 miljoen euro boven het niveau van 2012; de kosten (inclusief het saldo van financieringslasten en -baten en het resultaat op deelnemingen) stegen met 7,6 miljoen. De stijging van de drinkwateropbrengsten bedraagt 4,9 miljoen euro; een toename van het aantal aansluitingen in combinatie met de ten opzichte van 2012 doorgevoerde tariefverhoging van 2,5% zorgden voor deze omzetstijging. De omzet van de ‘en gros’ -levering steeg met circa 0,3 miljoen euro. De in 2012 in gang gezette afzetverhoging – op basis van een tijdelijke ophoging van de contracthoeveelheid – zorgde voor een verdere toename van de en gros-omzet met 0,2 miljoen euro. Het restant van de omzetstijging werd veroorzaakt door een lichte tariefstijging. Als gevolg van een geringe

daling in de afzet is de omzet uit ander water dan drinkwater met 0,2 miljoen teruggelopen. Een verdere intensivering van met name het Deltaplan Ontharding zorgt voor een lichte stijging van de geactiveerde productie van 1,0 miljoen euro. De overige opbrengsten liggen circa 0,7 miljoen euro hoger dan in 2012. Deze opbrengsten bestaan voor een groot deel uit administratieve boetes en inkomsten uit de administratieve dienstverlening aan derden (‘meeliften’). De totale kosten lagen in 2013 7,6 miljoen euro boven het niveau van 2012. De operationele kosten laten een stijging zien van circa 9,4 miljoen euro; de kapitaallasten (afschrijvingen, overige waardemutaties en financieringslasten, waarin opgenomen het resultaat op ondernemingen waarin wordt deelgenomen) dalen met 1,8 miljoen euro. Binnen de operationele kosten stijgt het totaal aan salarissen en sociale lasten met 2,0 miljoen euro als gevolg van de cao-verhoging en gestegen werkgeverslasten in de sfeer van bijdrage pensioenen ziektekostenpremies. Daarenboven is de stijging het gevolg van uitkeringen die samenhangen met boventallig worden van enkele medewerkers. De kosten van grond- en hulpstoffen liggen op hetzelfde niveau als dat van 2012. De kosten van uitbesteed werk stijgen met 7,6 miljoen. Dit houdt voornamelijk verband met een stijging van de dotaties aan de voorziening van 4,6 miljoen euro, waarvan het grootste deel (3,3 miljoen euro) samenhangt met de bijdrage die Brabant Water heeft toegezegd aan de Provincie in het kader van natuurherstel. Het gaat hierbij om projecten die de mogelijk negatieve effecten van onze grondwaterwinning moeten mitigeren. De kapitaallasten (afschrijvingen, overige waardemutaties en financieringslasten) laten ten opzichte van 2012 een daling zien van 1,7 miljoen euro. De afschrijvingen dalen met een bedrag van 0,3 miljoen euro. Een deel van de daling wordt verklaard uit het feit dat de afschrijvingen in 2012 verhoogd werden door een inhaalafschrijving van leidingen die voor het bereiken van de technische levensduur van 90 jaar


32

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze financiën

zijn uitgenomen. Deze post was in 2012 goed voor een versnelde afschrijving van 3,4 miljoen. In 2013 bedroeg deze component nog slechts 0,4 miljoen euro. Dat betekent dat de autonome stijging van de afschrijvingen 2,7 miljoen euro bedraagt. In het kader van de voorgenomen sluiting van waterproductiebedrijf Macharen is besloten tot versnelde afschrijving van dit waterproductiebedrijf. Dit verhoogt de afschrijvingen met 0,7 miljoen. Daarnaast is een aantal niet meer in gebruik zijnde telecommunicatieleidingen versneld afgeschreven. Deze zijn in het recente verleden vervangen door een glasvezelnetwerk. Hiermee is eveneens een bedrag van 0,7 miljoen euro gemoeid. De overige stijgingen binnen de post afschrijvingen worden veroorzaakt door reguliere mutaties als gevolg van het in gebruik nemen van nieuwe activa en het buiten gebruik stellen van bestaande activa. De overige waardemutaties zijn ten opzichte van 2012 gestegen met 1,0 miljoen euro. Deze stijging houdt verband met afwaarderingen bij de dochters op enkele innovatieve projecten. Het saldo van financiële baten en lasten – waaronder ook opgenomen het relatieve aandeel in het resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen – is gestegen met 2,4 miljoen euro en is per saldo positief (opbrengsten uit financiëring en deelnemingen overtreffende rentekosten). Door een verdere vermindering van de schuldpositie zijn de rentelasten gedaald, terwijl de opbrengsten uit de financiële activa zijn gestegen. De stijging is in 2013 mede zo hoog als gevolg van het met winst verkopen van een aantal obligaties (goed voor een resultaat van 1,7 miljoen).

Voorzieningen In 2013 is het totale voorzieningenniveau per saldo met 6,9 miljoen euro gestegen. Deze stijging wordt in hoofdzaak veroorzaakt door de eerder gememoreerde bijdrage aan het Provinciale Natuurfonds, dat erop gericht is door grondwateronttrekkingen ontstane natuurschade te mitigeren.

Bestemmingsreserve De bestemmingsreserve wordt gehandhaafd op een niveau van 25 miljoen euro. Hiermee wordt in de solvabiliteitsbeoordeling rekening gehouden met de toekomstige overname van de TWM, zonder dat op dit moment de overnamesom bekend is. Aangezien de rechtelijke uitspraak van de overnamesom bindend zal zijn, bestaat het risico dat de overnamesom boven de som ligt zoals deze berekend wordt op basis van gangbare waardebepalingsmethodieken bij waterbedrijven.

Tarieven Voor 2013 werden de tarieven met 2,5% verhoogd, overeenkomend met de inflatiecorrectie.

Treasury Brabant Water heeft in 2013 een positieve kasstroom gerealiseerd. De hieruit voortvloeiende middelen zijn aangewend ter financiering van de huidige en toekomstige investeringen. Voorzover er middelen resteren worden deze middelen belegd conform de richtlijnen vastgelegd in het Financieel Statuut van Brabant Water. Dit statuut voorziet in een zeer risicomijdend beleggingsbeleid en staat het aangaan van open posities middels derivaten niet toe.

Toegestane vermogenskosten (WACC) en solvabiliteit Met de invoering van de Drinkwaterwet zijn met ingang van 2013 wettelijke eisen gesteld aan de toegestane hoogte van de vermogenskosten die betrekking hebben op drinkwateractiviteiten. Vermogenskosten zijn gedefinieerd als de kosten van eigen en vreemd vermogen. De kosten van vreemd vermogen zijn de rentelasten over de afgesloten leningenportefeuille; de kosten van eigen vermogen zijn het gerealiseerde resultaat. Voor de jaren 2012 en 2013 zijn de vermogenskosten (WACC) gemaximeerd op 6% van het balanstotaal verminderd met de liquide middelen. Jaarlijks vindt aan de hand van de jaarrekening en na correctie voor nietdrinkwateractiviteiten door de Minister van I&M toetsing plaats of aan deze wettelijke eis is voldaan. Aan de hand van de voorliggende jaarrekening kan – na eliminatie van de niet –drinkwateractiviteiten een Wacc berekend worden van ongeveer 4,3%. Brabant Water blijft daarmee ruim binnen de voor 2013 wettelijk toegestane WACC. Voor 2014 is de WACC vastgesteld op 4,8%. In de Drinkwaterwet is tevens vastgelegd dat de toegestane solvabiliteit een maximum kent van 70%. Hiervan kan (tijdelijk) afgeweken worden als een individueel bedrijf toekomstige verplichtingen kent waaroor een hoger maximum gerechtvaardigd is. Mogelijk kan de afwikkeling van het TWM dossier een grond zijn voor ontheffing. Op grond van de enkelvoudige balans (Drinkwaterwet reguleert uitsluitend drinkwateractiviteiten) en rekening houdend met een correctie voor de bestemmingsreserve kan de solvabiliteit per einde boekjaar berekend worden op 52,4%, dus ruim binnen het toegestane maximum. In de Drinkwaterwet wordt de maximumsolvabiliteit gereguleerd. Financieel beleidsmatig is minstens


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze financiën

zo relevant de vraag naar een te hanteren minimumsolvabiliteit. In 2013 is door de Algemene Vergadering vastgesteld dat de solvabiliteit minimaal 45% dient te bedragen.

Investeringen In 2013 kwam voor een bedrag van 55 miljoen euro aan investeringswerken gereed en vond activering van deze werken plaats. De daadwerkelijke investeringsuitgaven over 2013 bedroegen 67 miljoen euro. Het verschil tussen de daadwerkelijke uitgaven en de waarde van de gereedgekomen investeringen wordt veroorzaakt door het verloop van de post ‘Werken in uitvoering’. De in financiële omvang belangrijkste investeringswerken in 2013 betreffen in de distributiesfeer de aanleg van hoofd- en aansluitleidingen. In 2013 werd hiertoe een bedrag van 28,2 miljoen euro geïnvesteerd. In de productiesfeer werden substantiële investeringen gedaan in bouw en renovatie van een aantal productielocaties.

33


Jaarrekening 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening


36

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

Geconsolideerde Balans per 31 december na resultaatbestemming (Bedragen x 1.000 euro) 2013

2012

Activa A I II III

Vaste Activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa

29 715.069 79.923

83 683.269 113.012 795.021

B I II III

Vlottende Activa Voorraden Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen

Totaal Activa

229 38.589 26.915

796.364

119 24.243 9.595 65.733

33.957

860.754

830.321


37

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

2013

2012

Passiva C I II III IV

Eigen Vermogen Gestort en opgevraagd kapitaal Wettelijke reserve Overige reserves Bestemmingsreserve

278 5.981 445.008 25.000

278 6.004 406.400 25.000 476.267

437.682

D

Vreemd Vermogen

I

Voorzieningen

121.392

114.523

II

Langlopende schulden

193.221

196.049

III a b c

Kortlopende schulden en overlopende passiva Kredietinstellingen Leveranciers Overige schulden

Totaal passiva

15.256 13.766 40.852

24.278 14.460 43.329 69.874 384.487

82.067 392.639

860.754

830.321


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

38


39

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

Geconsolideerde Winst- en Verliesrekening (Bedragen x 1.000 euro) E I II III

F I II III IV V VI

Netto omzet Geactiveerde productie voor het eigen bedrijf Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten

Kosten van grond- en hulpstoffen Kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten Lonen en Salarissen Sociale lasten Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Overige waardeveranderingen van immateriële en materiële vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten Bedrijfsresultaat

G

H

Financiële baten en lasten Opbrengst van vorderingen die tot de vaste activa behoren en van effecten Andere rentebaten en soortgelijke opbrengsten Rentelasten en soortgelijke kosten Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belastingen Belasting en resultaat deelnemingen Belasting uit gewone bedrijfsuitoefening Aandeel in winst/verlies van ondernemingen waarin wordt deelgenomen Resultaat

2013

2012

176.710 13.483 10.878 201.071

170.956 12.504 10.907 194.367

16.400 49.892 43.030 11.022 26.425

16.406 42.363 41.286 10.725 26.764

1.755

749

17.193

17.402 165.717

155.695

35.354

38.672

5.877

3.458

886 -3.648 38.469

1.032 -3.819 39.343

324

205

-208

-161

38.585

39.387


40

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

Geconsolideerd kasstroomoverzicht (Bedragen x 1.000 euro) Bedrijfsresultaat Aanpassingen voor: Afschrijvingen Mutaties in werkkapitaal: Handelsvorderingen Voorzieningen Onderhanden werk/voorraden Handelscrediteuren Overige schulden en vorderingen

35.354

38.672

23.611

22.678 4.832 131 473 2.216 -13.911

-9.467 49.498 6.762 -4.010

-6.259 55.091 4.544 -4.777

2.752 52.250

Kasstroom uit operationele activiteiten Verwerving groepsmaatschappijen Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Ontvangen investeringsbijdragen Kasstroom uit investeringsactiviteiten

4 -67.516 6.361 8.289

Aflossing langlopende schulden Uitzetting effecten Ontvangsten van verstrekte leningen Verstrekte financiering Uitgaven financiering verbonden partijen Kasstroom uit financieringsactiviteiten

-16.707 35.054 -2.174 323

-233 54.858 898 -67.654 4.835 14.034

-52.862

Netto kasstroom boekjaar Geldmiddelen ultimo verslagperiode Geldmiddelen primo verslagperiode Mutatie in geldmiddelen

2012

-14.688 6.869 -110 -2.035 497

Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest

2013

-10.298 -29.093 24.379 16.496

-15.012

15.884

-8.141

19.279 3.395

Dit overzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen zijn samengesteld uit de posten ‘Spaarrekeningen’ en ‘Banken rekening-courant’ zoals opgenomen onder de liquide middelen minus de post ‘Handelsbanken’zoals opgenomen in de post ‘Kredietinstellingen’.

-47.987

3.395 11.536 15.884

-8.141


41

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening (Bedragen x 1.000 euro)

Algemeen Activiteiten De activiteiten van Brabant Water NV, statutair gevestigd te ’s-Hertogenbosch, en haar groepsmaatschappijen bestaan voornamelijk uit: het leveren van drinkwater en industriewater, advisering op het gebied van legionellapreventie en het bouwen en onderhouden van KWO-installaties.

Groepsverhoudingen Brabant Water NV staat aan het hoofd van een groep rechtspersonen. Een overzicht van de gegevens vereist op grond van de artikelen 2:379 en 2:414 BW is onderstaand opgenomen: Naam

Statutaire zetel

Geconsolideerde maatschappijen HydroCare BV HydroScope BV HydroBusiness BV Hydreco BV Hydreco GeoMEC BV GEOMEC-4P VOF GEOMEC-4P Realisatie & Exploitatie BV KWO Strijp-R CV Stichting Hydreco KWO Strijp R

Breda Breda Breda Breda Breda Breda Breda Breda Breda

Aandelen in het geplaatste kapitaal

100% 100% deelneming van 1 100% deelneming van 1 100% deelneming van 1 100% deelneming van 4 50% deelneming van 5

Hydreco GeoMEC BV heeft een 50% belang in GEOMEC-4P VOF Hydreco BV heeft een overheersende zeggenschap in KWO Strijp RCV en is enig bestuurder in de stichting Hydreco KWO Strijp-R.

Niet geconsolideerde maatschappijen NV Waterwinningbedrijf Brabantse Biesbosch Aqualab Zuid BV Water Fund Holland BV Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV KWH Water BV

Werkendam Werkendam Velserbroek Nieuwegein Nieuwegein

Grondslagen voor de consolidatie In de geconsolideerde jaarrekening van Brabant Water NV zijn de financiële gegevens verwerkt van de tot de groep behorende maatschappijen, waarop een overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend. De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld met toepassing van de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling van Brabant Water NV. De financiële gegevens van Brabant water NV zijn verwerkt in de geconsolideerde jaarrekening zodat, gebruikmakend van art.2: 402 BW, is volstaan met een verkorte winst-en verliesrekening in de enkelvoudige jaarrekening. De financiële gegevens van de groepsmaatschappijen en de andere in de consolidatie betrokken rechtspersonen en vennootschappen zijn volledig opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening onder eliminatie van de onderlinge verhoudingen en transacties. GEOMEC-4P VOF en GEOMEC-4P Realisatie & Exploitatie BV zijn proportioneel geconsolideerd.

40% 32,5% 28,1% 19,9% 13,2%


42

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Algemene grondslagen voor opstelling van de geconsolideerde jaarrekening De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW. De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten, tenzij anders bepaald. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Schattingswijziging De voorzieningen herstelkosten transport- en distributieleidingen, herstelkosten productielocaties, compensated absences, reorganisatie en diensttijdgratificaties zijn contant gemaakt tegen een vastgestelde disconteringsvoet. Deze is in het verslagjaar aangepast aan de ontwikkelingen op de geldmarkt en is derhalve verlaagd van 5,45% naar 4,7%. De rente is onderdeel van de totale dotatie. Als gevolg van deze aanpassing daalt de dotatie via de renteopbouw en is de opbouw dotatie verhoogd om de gewenste omvang te bereiken. Bij de voorziening ‘Herstelkosten transport- en distributieleidingen’ zijn de gehanteerde prijzen voor het verwijderen van de leidingen naar beneden bijgesteld. Het effect hiervan is dat de dotatie verlaagd kon worden. Het tempo van het herstructureren van het leidingnet is daarentegen verhoogd. Hierdoor worden bestaande leidingen eerder vervangen. Dit heeft tot gevolg dat de dotatie aan de voorziening ‘Herstelkosten transport- en distributieleidingen’ verhoogd is. De effecten zijn onderstaand weergegeven: Renteherziening Renteaccres bij 5,45% Dotatie Dotatie bij 5,45% Renteaccres bij 4,7% Dotatie Dotatie bij 4,7% Effect op het resultaat als gevolg van de renteaanpassing Effect prijswijziging herstelkosten transporten distributieleidingen Dotatie bij hanteren oude prijzen Dotatie bij hanteren nieuwe prijzen Effect prijswijziging Effect aanpassen tempo van vervanging transport- en distributieleidingen Dotatie bij oude tempo Dotatie bij nieuwe tempo Effect tempowijziging Totaal effecten op de voorziening

6.139 2.186 8.325 5.303 4.224 9.527 -1.202

4.977 3.833 1.144

3.696 3.833 -137 -195


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten zoals vorderingen en schulden als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht indien die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting ‘niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen’. Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de de behandeling per balanspost. Brabant Water NV dekt een gedeelte van haar renterisico af middels een renteswap. Het hedging instrument en de hedged items onderliggend aan de af te dekken rentebetalingen worden tegen kostprijs op de balans opgenomen en gewaardeerd. Hedge ineffectiviteit is niet aan de orde. In het treasurystatuut staan de kaders benoemd omtrent het beheersen van risico’s. In het vigerende statuut is het gebruik van renteafschermende instrumenten toegestaan ter beheersing van het renterisico op zekere kasstromen. Deze constructie mag alleen worden aangegaan met kredietwaardige partijen met een triple A rating.

Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd op het bedrag van de kosten verminderd met de cumulatieve afschrijving en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De jaarlijkse afschrijvingen bedragen een vast percentage van de bestede kosten, zoals nader in de toelichting op de balans is gespecificeerd. De economische levensduur en de afschrijvingsmethode worden aan het einde van elk boekjaar opnieuw beoordeeld. Geactiveerde in eigen beheer gebouwde softwaresystemen worden afgeschreven in drie jaar. Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs, rekening houdend met een eventuele residuwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming. Op terreinen wordt niet afgeschreven. De materiële vaste activa waarvan de vennootschap en haar groepsmaatschappijen, krachtens een financiële leaseovereenkomst het economisch eigendom hebben, worden geactiveerd. De uit de financiële leaseovereenkomst voortkomende verplichting wordt als schuld verantwoord. Materiële vaste activa in aanbouw worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs en indien van toepassing verminderd met bijzondere waardeverminderingen. De vervaardigingsprijs bestaat uit materiaalkosten, directe arbeidskosten en een toerekenbaar deel van de indirecte productiekosten. De kosten die samenhangen met verplichtingen inzake de ontmanteling en verwijdering van distributie- en transportleidingen en het herstel van de terreinen bij de productielocaties zijn opgenomen onder de post voorzieningen aan de passiefzijde van de balans. Kosten voor overig (periodiek) groot onderhoud worden ten laste gebracht van het resultaat op het moment dat deze zich voordoen.

43


44

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

De toegepaste afschrijvingstermijnen zijn: Technische gebouwen Kantoorgebouwen Terreinvoorzieningen Leidingen en kabels op terreinen Machines en installaties KWO-installaties Industriewaterinstallaties Transport- en distributieleidingen Telecommunicatiekabels Watermeters Aansluitleidingen Inrichting, inventaris en computerapparatuur Transportmiddelen Terreinen en niet gebonden activa

45 jaar 40 jaar 15 jaar 60 jaar 3-30 jaar 20-30 jaar 3-30 jaar 90 jaar 33 jaar 15 jaar 33 jaar 3-5 jaar 4-6 jaar Op deze activa wordt niet afgeschreven

Financiële vaste activa De niet geconsolideerde deelnemingen waarop invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op basis van het zichtbaar eigen vermogen (vermogensmutatiemethode), doch niet lager dan nihil. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs en indien van toepassing onder aftrek van bijzondere waardeverminderingen. Deelnemingen met een negatieve waarde volgens de vermogensmutatiemethode worden op nihil gewaardeerd. Wanneer de vennootschap geheel of ten dele instaat voor de schulden van de desbetreffende deelneming, wordt een voorziening gevormd, primair ten laste van de vorderingen op deze deelneming en voor het overige onder de voorzieningen ter grootte van het resterende aandeel in de door de deelneming geleden verliezen, dan wel voor de verwachte betalingen door de vennootschap ten behoeve van deze deelnemingen. De vorderingen op en leningen aan deelnemingen alsmede de overige vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen voor mogelijke oninbaarheid. De onder de financiële vaste activa opgenomen obligaties (beursgenoteerd) behoren niet tot een handelsportefeuille en worden aangehouden tot het einde van de looptijd en worden gewaardeerd op de geamortiseerde kostprijs.   Voorraden De voorraden betreft onderhanden werk waarbij de diensten reeds (gedeeltelijk) zijn uitgevoerd maar nog niet (volledig) zijn gefactureerd. Deze post is gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs of lagere netto-opbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. De vervaardigingsprijs omvat het directe materiaalverbruik, de directe loonkosten en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. De netto-opbrengstwaarde is gebaseerd op een verwachte verkoopprijs, onder aftrek van nog te maken kosten voor voltooiing en verkoop. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor mogelijke verliezen als gevolg van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorzieningen Voor de voorzieningen herstelkosten transport- en distributieleidingen, herstelkosten productielocaties, compensated absences, reorganisatie en diensttijdgratificaties geldt dat deze contant zijn gemaakt tegen een disconteringsvoet van 4,7% De rente is onderdeel van de dotatie aan de betreffende voorziening en niet afzonderlijk als rentelast verantwoord. • Voorziening herstelkosten transport- en distributieleidingen Op grond van concessies heeft Brabant Water NV de plicht om de transport- en distributieleidingen te verwijderen op het moment dat deze niet meer operationeel zijn. In de situatie waar dit niet formeel geregeld is, bestaat er wel een feitelijke verwijderingsverplichting gelet op het aantoonbare beleid. De voorziening wordt opgebouwd gedurende de levensduur van de leidingen, op basis van schattingen van de in de toekomst te verwachten uitgaven. Voor een nadere uiteenzetting van de in de bepaling van de omvang van de voorziening betrokken parameters wordt verwezen naar de’Toelichting op de geconsolideerde balans’. • Voorziening herstelkosten productielocaties Alle productielocaties liggen op terreinen met een ecologische bestemming, waarop de verplichting rust om deze na gebruik weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen. De voorziening wordt opgebouwd gedurende de levensduur van de productielocaties, op basis van schattingen van de in de toekomst te verwachten uitgaven. Voor een nadere uiteenzetting van de in de bepaling van de omvang van de voorziening betrokken parameters wordt verwezen naar de ‘Toelichting op de geconsolideerde balans’.   • Voorziening droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel De voorziening droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel wordt opgenomen voor de geschatte kosten die naar verwachting voortvloeien uit de per balansdatum lopende verplichtingen uit hoofde van schades in relatie met de agrarische sector en de natuur die hun oorsprong vinden in wateronttrekkingen in het verleden. Ten laste van de voorziening komen de kosten die voortvloeien uit het honoreren van claims en de projectkosten natuurherstel. • Voorziening diensttijdgratificaties Voor de op balansdatum bestaande verplichtingen tot toekennen van diensttijdgratificaties is een voorziening gevormd ter grootte van het naar verwachting in de toekomst verschuldigde bedrag gebaseerd op de contante waarde en rekeninghoudend met de blijfkans. • Voorziening compensated absences Voor de op balansdatum bestaande verplichtingen tot toekennen van arbeidstijdverkorting is een voorziening gevormd ter grootte van het naar verwachting in de toekomst verschuldigde bedrag. De verplichting wordt tegen contante waarde opgenomen, rekening houdend met de blijfkans. • Voorziening KWO-exploitatie Deze voorziening is gevormd om de toekomstige exploitatieverliezen op een KWOinstallatie in Tilburg te dekken. • Voorziening groot onderhoud Deze voorziening wordt aangewend voor de gelijkmatige verdeling van lasten voor het verwijderen van voorraden slib die ontstaan bij de productie van drinkwater. • Voorziening reorganisatie Deze voorziening heeft betrekking op kosten in verband met de reorganisatie van activiteiten en is gevormd omdat voor de groep een feitelijke of juridische verplichting bestaat.

45


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Pensioenverplichtingen De groep Brabant Water NV heeft diverse pensioenregelingen. De Nederlandse regelingen worden gefinancieerd door afdrachten aan pensioenuitvoerders, te weten ABP en Zwitserleven. De pensioenverplichtingen worden gewaardeerd volgens de ‘verplichting aan de pensioenuitvoerder benadering’. In deze benadering wordt de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie als last in de winst- en verliesrekening verantwoord. Aan de hand van de uitvoeringsovereenkomst wordt beoordeeld of en zo ja welke verplichtingen naast de betaling van de jaarlijkse aan de pensioenuitvoerder verschuldigde premie op balansdatum bestaan. Deze additionele verplichtingen, waaronder eventuele verplichtingen uit herstelplannen van de pensioenuitvoerder, leiden tot lasten van de groep en worden in de balans dan opgenomen in een voorziening. Ultimo 2013 (en 2012) waren er voor de groep geen pensioenvorderingen en geen verplichtingen naast de betaling van de jaarlijks aan de pensioenuitvoerder verschuldigde premie. Langlopende schulden, kortlopende schulden en overlopende passiva Opgenomen leningen, schulden en overlopende passiva worden de eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De bijdragen die Brabant Water NV ontvangt voor de aanleg van vaste activa worden gepassiveerd onder de langlopende schulden. Deze bijdragen worden tijdsevenredig over de geschatte economische levensduur van deze activa ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht. De bijdragen worden in hetzelfde tempo afgeschreven als de afschrijvingstermijn van de bijbehorende activa.

Grondslagen voor de bepaling van het resultaat Netto omzet Onder netto-omzet wordt verstaan de opbrengst van de in het verslagjaar gerealiseerde afzet water en het vastrecht, onder aftrek van de over de omzet geheven belastingen. Er is sprake van een gespreide meteropname waardoor per balansdatum niet al het waterverbruik feitelijk is afgerekend. Op basis van de afzetgegevens van de pompstations en de ervaringscijfers ten aanzien van lekverliezen wordt de te factureren gerealiseerde afzet over het verslagjaar bepaald. Opbrengsten van diensten worden opgenomen naar rato van de mate waarin de diensten zijn verricht, gebaseerd op de tot balansdatum in het kader van de dienstverlening gemaakte kosten in verhouding tot de geschatte kosten van de totaal te verichten dienstverlening. De kostprijs van deze diensten wordt aan dezelfde periode toegerekend. Geactiveerde productie voor het eigen bedrijf De geactiveerde productie voor het eigen bedrijf betreft de toegerekende prestaties van personeel aan immateriële en materiële vaste activa die in eigen beheer vervaardigd zijn of werkzaamheden die ten laste van een voorziening worden gebracht. Opbrengsten voortvloeiend uit de geactiveerde productie worden verantwoord op het moment dat het materieel vast actief wordt vervaardigd of ten laste van een voorziening worden gebracht en er derhalve kosten worden gemaakt. De geactiveerde kosten worden aan dezelfde periode toegerekend.

46


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening

Overige bedrijfsopbrengsten De overige bedrijfsopbrengsten omvatten de bedragen die aan derden in rekening zijn gebracht voor de levering van goederen of diensten. Opbrengsten van diensten worden opgenomen naar rato van de mate waarin de prestaties zijn verricht. De kostprijs van deze prestaties wordt aan dezelfde periode toegerekend. Bedrijfslasten De bedrijfs- en overige lasten zijn bepaald op basis van historische kostprijs. Afschrijvingen De afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa bedragen een vast percentage van de historische kostprijs. Voor de gehanteerde afschrijvingstermijn wordt verwezen naar de ‘Grondslagen voor de waardering van activa en passiva’. Financiële baten en lasten De financiële baten en lasten omvatten de rentebaten en –lasten, de kosten die samenhangen met het aantrekken van vreemd vermogen evenals de eventuele koersverschillen hierop en waardeveranderingen en uitkeringen van financiële vaste activa. Aandeel in winst/verlies van ondernemingen waarin wordt deelgenomen Als resultaat van deelnemingen waarin invloed van betekenis wordt uitgeoefend op het zakelijke en financiële beleid, wordt opgenomen het aan de vennootschap toekomende aandeel in het resultaat van deze deelnemingen. Belastingen De vennootschapsbelasting voor Hydreco BV, Hydreco GeoMEC BV en GeoMEC Realisatie en Exploitatie BV wordt berekend tegen het geldende tarief over het resultaat van het boekjaar, waarbij rekening wordt gehouden met permanente verschillen tussen de winstberekening volgens de jaarrekening en de fiscale winstberekening, en waarbij actieve belastinglatenties (indien van toepassing) slechts worden gewaardeerd voor zover de realisatie daarvan waarschijnlijk is. Alle andere geconsolideerde deelnemingen en Brabant Water NV zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting.

Grondslagen voor de opstelling van het geconsolideerd kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit liquide middelen. Winstbelastingen, ontvangen interest en ontvangen dividenden worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. Betaalde interest wordt opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. De overige effecten worden voor zover dit betrekking heeft op aangekochte obligaties en meegekochte agio als een uitzetting effecten (uitgave uit financieringsactiviteiten) aangemerkt. De ontvangen aflossing van verstrekte leningen, dit betreft de posten ’ Overige vorderingen’ en de ‘Door hypotheek gedekte leningen’ van de financiële vaste activa, wordt voor het gedeelte dat betrekking heeft op de aflossing als ontvangsten uit verstrekte leningen in het kader van financieringsactiviteiten aangemerkt. Voor het gedeelte dat betrekking heeft op nieuwe verstrekte leningen wordt dit als verstrekte financiering (uitgave uit financieringsactiviteiten) aangemerkt. De uitgave ‘Financiering verbonden partijen’ uit de financieringsactiviteiten betreffen stortingen aan deelnemingen. Transacties waarbij geen ruil van geldmiddelen plaatsvindt, waaronder financiële leasing, worden niet in het kasstroomoverzicht opgenomen. De betaling van de leasetermijnen uit hoofde van het financiële leasecontract wordt voor het gedeelte dat betrekking heeft op de aflossing als een uitgave uit financieringsactiviteiten aangemerkt en voor het gedeelte dat betrekking heeft op de interest als een uitgave uit operationele activiteiten

47


48

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december (Bedragen x 1.000 euro)

Activa A

Vaste Activa

A-I Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa hebben betrekking op de grotere in eigen beheer gebouwde softwaresystemen. De samenstelling en het verloop van deze post is als volgt: 2013 Aanschafwaarde informatiesystemen Afschrijvingen tot en met 2012 Boekwaarde 31 december 2012 Investeringsuitgaven Afschrijvingen 2013

7.824 -7.741 83 32 -86 -54 29

Boekwaarde 31 december 2013 A-II Materiële vaste activa

2013 Aanschafwaarde 31 december 2012 Afschrijving t/m 31 december 2012 Boekwaarde 31 december 2012 Investeringsuitgaven 2013 Afschrijvingen 2013 Desinvesteringen en overige waardeveranderingen 2013

Boekwaarde 31 december 2013

1.394.677 -711.408 683.269 67.484 -29.323 -6.361 31.800 715.069

De afschrijvingen en desinvesteringen zijn verantwoord onder de post afschrijvingen in de Winst- en Verliesrekening. Bij verkoop van vaste activa wordt een eventueel restant van de boekwaarde in mindering gebracht op de opbrengst. Bij een negatief resultaat wordt het saldo ten laste van de afschrijvingen gebracht, bij een positief saldo wordt dit ten gunste van de opbrengsten gebracht.


49

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Materiële vaste activa

Aanschafwaarde per 31december 2012 Investeringsuitgaven 2013 Desinvesteringen in 2013 In gebruik gestelde materiële vaste activa 2013 Aanschafwaarde per 31 december 2013

Bedrijfs- Machines en Leidingen in Andere vaste gebouwen installaties distributiebedrijfsen terreinen gebied middelen en niet aan bedrijfsuitoefening dienstbaar

Materiële vaste activa in uit­voering

Totaal

1.394.677 67.484 -22.765

263.555

296.326

749.254

39.234

-4.881

-15.163

-903

-1.818

46.308 67.484 -

6.155

16.516

28.192

4.026

-54.889

-

264.829

297.679

776.543

41.442

58.903

1.439.396

-115.803

-179.500

-386.513

-29.592

-

-711.408

-4.553

-11.526

-9.611

-3.633

-

-29.323

3.823

10.658

417

1.506

-

16.404

-116.533

-180.368

-395.707

-31.719

Boekwaarde per 31 december 2013

148.296

117.311

380.836

9.723

58.903

715.069

Boekwaarde per 31 december 2012

147.752

116.826

362.741

9.642

46.308

683.269

Cumulatieve af-schrijvingen per 31 december 2012 Afschrijvingen in 2013 Afgeschreven deel desinvesteringen 2013 Cumulatieve afschrijvingen per 31 december 2013

De boekwaarde van de activa die geleased zijn bedraagt ultimo 2013 € 3.306.000 (ultimo 2012 was dit bedrag € 4.455.000). A-III Financiële vaste activa 2013

2012

Overige effecten Overige vorderingen Andere deelnemingen Door hypotheek gedekte leningen

40.001 32.303 7.331 288

69.163 35.996 7.539 314

Totaal

79.923

113.012

Overige effecten Een deel van de liquiditeiten wordt belegd in obligaties van instellingen die bij het aangaan van de overeenkomst voldoen aan de eisen die zijn vastgelegd in het financieel statuut van Brabant Water NV.

-724.327


50

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Het verloop van de post overige effecten in 2013 is als volgt: 2013 Boekwaarde 31 december 2012 Aangekochte effecten in 2013 Meegekochte agio in 2013 Aankopen 2013 Verkochte en ingeloste effecten inclusief agio/disagio Amortisatie agio/disagio 2013 Aflossingen en amortisatie 2013

69.163 2.000 174 2.174 -30.878 -458 -31.336 40.001

Boekwaarde per 31 december 2013 In 2014 zal € 0,7 miljoen van de obligaties afgelost worden.

De beurswaarde van de obligaties op 31 december 2013 is € 41.553.000 (ultimo 2012 was dit € 73.351.000). De daling is het gevolg van reguliere aflossingen en van verkoop van een aantal obligaties.

Overige vorderingen In de overige vorderingen is onder meer een bedrag van € 17,9 miljoen aan uitzettingen in deposito’s opgenomen. Verder zijn in deze post opgenomen een vooruitbetaling aan de NV Tilburgsche Waterleiding-Maatschappij en een verstrekte lening aan een leasemaatschapij ter financiering van een opgenomen lease en een actieve belastinglatentie. Het verloop van de post overige vorderingen in 2013 is als volgt: 2013 Boekwaarde per 31 december 2012 Nieuwe uitzettingen 2013 Aflossing 2013

35.996 1.676 -5.369

Boekwaarde per 31 december 2013

32.303

In 2014 zal € 5,6 miljoen van deze vorderingen afgelost worden. De actieve belastinglatentie bedraagt ultimo 2013 € 718.000 (ultimo 2012 € 395.000). Ter meerdere zekerheid van de aflossing van de bij de BNG afgesloten leningen is een deposito ter waarde van € 7,2 miljoen verpand aan BNG.

Andere deelnemingen De niet-geconsolideerde deelnemingen betreffen: Deelneming NV Waterwinningbedrijf Brabantse Biesbosch Aqualab Zuid BV KWH Water BV Water Fund Holland BV Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV Boekwaarde 31 december 2013

Aandeel

Waardering

40,0% 32,5% 13,2% 28,1% 19,9%

6.015 600 629 87 7.331


51

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Het verloop van deze post is als volgt: 2013 Stand per 31 december 2012 Afwaardering Water Fund Holland BV Waardering Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV naar verkrijgingsprijs Aandeel resultaat deelnemingen

7.539 -256 -17 65 -208 7.331

Boekwaarde 31 december 2013

Water Fund Holland BV is betrokken bij de exploitatie van drinkwaterbedrijven in ontwikkelingslanden. Doordat lokale overheden hun bijdragen in de exploitatie van deze bedrijven hebben teruggetrokken is deze deelneming afgewaardeerd worden tot nihil. Er lopen wel diverse juridische procedures in de betreffende landen om de schade te minimaliseren. Het aandeel in Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV is onder de 20% gekomen als gevolg van het inkopen door een ander waterleidingbedrijf. De waardering vindt nu plaats tegen verkrijgingsprijs.

Door hypotheek gedekte leningen De door hypotheek gedekte leningen betreffen de gelden die in het verleden door de vennootschap ter beschikking zijn gesteld aan de Stichting Spaarfonds Brabant Water voor het personeel van Brabant Water NV. De rente en aflossingen op deze lening die jaarlijks door de vennootschap aan de Stichting in rekening worden gebracht, zijn gelijk aan de door de Stichting ontvangen rente en aflossingen. Er worden geen nieuwe hypotheekleningen meer aangegaan. Het verloop van deze post is als volgt: 2013 Stand per 31 december 2012 Aflossingen 2013

314 -26

Boekwaarde per 31 december 2013

288

B

Vlottende activa

B-I Voorraden Dit heeft betrekking op nog niet afgeronde opdrachten voor derden door HydroScope BV. De post is gewaardeerd tegen de kostprijs of lagere opbrengstwaarde. B-II Vorderingen en overlopende activa De vorderingen en overlopende activa hebben een kortlopend karakter (< 1 jaar), met uitzondering van de post ’Vooruitbetaalde gebruiksrechten’. 2013

2012

Overige vorderingen en transitoria Handelsdebiteuren Vooruitbetaalde gebruiksrechten Vorderingen op personeel

19.928 13.380 4.666 615

5.302 12.436 5.548 957

Totaal

38.589

24.243


52

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Overige vorderingen en transitoria Hierin is opgenomen de post nog te factureren watergelden, dit betreft het deel van de omzet drinkwater dat op 31 december 2013 nog gefactureerd moet worden op basis van de gerealiseerde afzet minus de in rekening gebrachte voorschotten. Door een aangepaste methodiek om de Belasting op Leidingwater af te dragen aan de Belastingdienst is een significant deel van deze belasting (ca. € 10 mln) vooruitbetaald. Dit bedrag wordt in de loop van 2014 weer verrekend. Verder zijn in deze post onder andere nog begrepen de leveringen en diensten die na het verslagjaar gefactureerd zijn en de nog te ontvangen rente op de obligaties.

Handelsdebiteuren Hierin zijn opgenomen alle openstaande vorderingen in het kader van waterleveringen en de levering van andere diensten. De vorderingen zijn tegen de geamortiseerde kostprijs opgenomen. Er is een correctie van € 418.000 (ultimo 2012 € 517.000) toegepast voor mogelijk niet inbare vorderingen.

Vooruitbetaalde gebruiksrechten Voor het transport van voorgezuiverd oppervlaktewater tot en met de rivier de Amer in de gemeente Drimmelen maken wij gebruik van een leiding die in eigendom is van de NV Waterwinningbedrijf Brabantse Biesbosch. Met deze vennootschap is met ingang van 1978 een watertransportovereenkomst gesloten met een looptijd van 40 jaar. Ultimo 1986 is de contante waarde verrekend van de resterende financiële verplichtingen die uit deze overeenkomst voortvloeien. Deze vooruitbetaling valt vrij gedurende de resterende looptijd van de overeenkomst. In 2010 is een huurovereenkomst aangegaan voor de huur van glasvezelkabels ten behoeve van het datatransport voor de besturing van de productielocaties. De huurovereenkomst heeft een looptijd van 15 jaar en is voor een deel bij vooruitbetaling voldaan. 2013 Vooruitbetaling financiële verplichting transportleiding Brabantse Biesbosch per 31 december 2012 Glasvezelkabelnet per 31 december 2012

2.881 2.667 5.548

Toerekening transportleiding 2013 Toerekening glasvezelkabelnet 2013 Boekwaarde per 31 december 2013

-405 -477 4.666

Vorderingen op personeel De vorderingen op personeel hebben betrekking op de financiering van auto’s en verstrekte voorschotten in het kader van de levensloopregeling. Onder de post vorderingen op personeel is mede opgenomen de rekeningcourantverhouding met de Stichting Spaarfonds Brabant Water.


53

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

B-III Liquide middelen 2013

2012

Spaarrekeningen Banken rekening courant

20.002 6.913

2.500 7.095

Totaal

26.915

9.595

De stijging van de liquide middelen houdt verband met de verkoop van een aantal obligaties. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vennootschap.

Passiva C

Eigen Vermogen

C-I Gestort en opgevraagd kapitaal

2013

Maatschappelijk kapitaal Niet geplaatste aandelen

1.000 722

Stand per 31 december 2013

278

Het maatschappelijk kapitaal bestaat uit 10.000.000 aandelen van € 0,10 nominaal. De aandelen luiden op naam en zijn in eigendom van gemeenten en de provincie Noord-Brabant. C-II Wettelijke reserve 2013 Stand per 31 december 2012 Vermogensmutatie 2013 Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV

6.004

Stand per 31 december 2013

5.981

-23

C-III Overige reserves 2013 Stand per 31 december 2012 Resultaat 2013 Wettelijke reserve Mutatie 2013 Stand per 31 december 2013

406.400 38.585 23 38.608 445.008


54

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

C-IV Bestemmingsreserve 2013 Stand per 31 december 2012 Mutatie 2013

25.000

Stand per 31 december 2013

25.000

Per 1 juni 2007 zijn de activa van de NV TWM overgenomen. Vooruitlopend op de definitieve gerechtelijke uitspraak met betrekking tot de te betalen overnamesom is op basis van afspraken met de aandeelhouders een afzonderlijke bestemmingsreserve binnen het eigen vermogen opgenomen.

Overzicht verloop Eigen Vermogen: Gestort en op­ gevraagd aandelen kapitaal

Wettelijke reserves

Stand per 31 december 2012 Resultaat 2013 Aanpassing wettelijke reserve

278 -

6.004 -23

Eigen vermogen per 31 december 2013

278

5.981

Overige reserves

Bestemmingsreserve

Totaal

406.400 38.585 23

25.000 -

437.682 38.585 -

445.008

25.000

476.267

De mutatie in het eigen vermogen in zowel 2012 als 2013 betreft het resultaat. Er hebben evenals in 2012 geen directe vermogensmutaties plaatsgevonden. D

Vreemd Vermogen

D-I Voorzieningen Voor verplichtingen waarvoor in de toekomst uitgaven moeten worden gedaan en die hun oorsprong vinden in het boekjaar of voorafgaande boekjaren zijn voorzieningen gevormd.

Voorziening herstelkosten transport- en distributieleidingen Voorziening herstelkosten productielocaties Voorziening droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel Voorziening diensttijdgratificaties Voorziening compensated absences Voorziening KWO exploitatie Voorziening groot onderhoud Voorziening reorganisatie Totaal

2013

2012

104.647 8.298

99.774 8.240

4.121

550

1.908 1.116 638 385 279

2.056 1.928 644 489 842

121.392

114.523


55

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Het verloop van de voorzieningen is als volgt: Saldo 31-12-2012

Toevoeging

Rente

Vrijval

Onttrekkingen

Saldo 31-12-2013

99.774 8.240

3.833 632

4.696 380

-169

-3.656 -785

104.647 8.298

550

3.545

26

-

-

4.121

2.056 1.928 644 489 842

17 -

97 90

-116

16 -

39

-78

-262 -786 -6 -120 -524

1.908 1.116 638 385 279

114.523

8.043

5.328

-363

-6.139

121.392

Ultimo 2013

Uitgaven binnen een jaar

Na vijf jaar

Herstelkosten transport- en distributieleidingen Herstelkosten productielocaties Droogteschade grondwaterwinning en natuurherstel hydrologisch Diensttijdgratificaties Compensated absences Voorziening KWO-exploitatie Groot onderhoud Reorganisatie

104.647 8.298

3.411 1.501

212.576 14.291

4.121 1.908 1.116 638 385 279

3.280 215 539 10 143 200

261 600 55 -

Totaal

121.392

9.299

227.783

Herstelkosten transport- en distributieleidingen Herstelkosten productielocaties Droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel Diensttijd-gratificaties Compensated absences Voorziening KWO-exploitatie Groot onderhoud Reorganisatie Totaal

Het verloop van de uitgaven voor de voorzieningen is als volgt:

De nominaal verwachte uitgaven na vijf jaar zijn in bovenstaand overzicht contant gemaakt naar 31 december 2013.

Voorziening herstelkosten transport- en distributieleidingen Op het moment dat een leiding wordt vervangen door een nieuwe leiding is Brabant Water NV op grond van veel concessievoorwaarden verplicht om de oude leiding uit de grond te nemen. Waar de concessievoorwaarden dat niet voorschrijven acht Brabant Water NV zich hiertoe uit maatschappelijk oogpunt verplicht omdat zij zich verantwoordelijk voelt voor het handhaven van een zo schoon mogelijke ondergrond. Om een gestructureerde, noodzakelijke vervanging van de oude leidingen te verkrijgen is een vervangingsplan over een groot aantal jaren opgesteld met de bijbehorende kosten. Gelet op het feit dat de toekomstige kosten goed zijn in te schatten is het treffen van een voorziening voor verwijderingskosten daarom de geëigende weg om een stabiel kostenverloop en daarmee een stabiel tariefbeleid te bewerkstelligen. De voorziening is gebaseerd op onderbouwde schattingen van de te verwijderen aantallen kilometers leidingen, de daaraan verbonden kosten en de verwijderingsmomenten. De voorziening wordt opgebouwd vanaf het moment van aanleg leiding (omdat de verplichting feitelijk altijd heeft bestaan en buiten gebruik gestelde leidingen altijd zijn verwijderd) tot het moment van verwijdering.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Jaarlijks wordt beoordeeld of de schattingen nog valide zijn. Gelet op de lange opbouwperiode van de voorziening (90 jaar) en de daaraan inherent verbonden onzekerheden, vindt aanpassing van de schattingen pas plaats indien er sprake is van een voldoende zeker structureel effect. In 2013 heeft een schattingswijziging plaatsgevonden met betrekking tot deze voorziening. Voor een inhoudelijke toelichting op deze schattingswijziging verwijzen wij naar de ‘Algemene grondslagen voor opstelling van de geconsolideerde jaarrekening’.

Voorziening herstelkosten productielocaties Deze voorziening is gevormd ter bestrijding van de kosten voor het slopen en verwijderen van buiten gebruik gestelde gebouwen en installaties van de waterproductiebedrijven. Bij het vernieuwen of staken van een productielocatie worden de bestaande gebouwen afgebroken en afgevoerd. Alle productielocaties liggen op terreinen met een ecologische bestemming, waarop de verplichting rust om deze na gebruik weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen. Op de locaties, waar deze verplichting niet op rust, acht Brabant Water NV zich hiertoe uit maatschappelijk oogpunt verplicht. De kosten worden geraamd per locatie. Uitgangspunt is dat technische gebouwen na 45 jaar worden afgebroken en terreinleidingen na 60 jaar worden verwijderd. In 2013 heeft een schattingswijziging plaatsgevonden met betrekking tot deze voorziening. Voor een inhoudelijke toelichting op deze schattingswijziging verwijzen wij naar de ‘Algemene grondslagen voor opstelling van de geconsolideerde jaarrekening’.

Voorziening droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel Deze voorziening is gevormd voor uitgaven ter zake van schades die hun oorsprong vinden in wateronttrekkingen in het verleden. De schade wordt berekend vanaf tien jaar voorafgaande aan het moment van claimen. Vanaf deze periode wordt aan de hand van de onttrekkingen van de betreffende productielocatie de verwachte schadeuitkering berekend en verhoogd met de wettelijke rente. Zodra de definitieve schade is vastgesteld wordt deze ten laste van de voorziening uitgekeerd. Daarna wordt jaarlijks de schade uitgekeerd en direct ten laste van de exploitatie gebracht. De toevoeging aan de voorziening is gebaseerd op de schade voor de locaties Vierlingsbeek en Budel en de rentebijschrijving van de bestaande claims. Naast de schades die worden betaald aan claimanten (veelal agrariërs) heeft Brabant Water NV met de Provincie NoordBrabant een convenant afgesloten waarin is overeengekomen dat Brabant Water NV de kosten van een aantal projecten betaalt die uitgevoerd worden in het kader van het herstel van natuurwaarden. Deze schade aan de natuur heeft een relatie met de waterwinning in het verleden door Brabant Water NV. Ook deze verplichting is in deze voorziening opgenomen.

Voorziening diensttijdgratificaties Afhankelijk van het aantal jaren dat een werknemer onafgebroken in dienst is geweest bij een bedrijf dat aangesloten is bij de vigerende landelijke cao, wordt een éénmalige gratificatie toegekend als percentage van het inkomen per maand. Voor deze uitkering is een voorziening getroffen. Berekend wordt per medewerker wanneer de eerstvolgende gratificatie uitgekeerd wordt en tegen welk bedrag. In de cao is afgesproken dat met ingang van 2016 deze gratificaties worden opgenomen in een persoonsgebonden budget. In dat jaar worden alle bestaande gratificatierechten uitgekeerd.

Voorziening compensated absences Werknemers met een arbeidstijd van gemiddeld acht uur per dag hebben, op basis van de landelijke cao, met ingang van de dag waarop zij de leeftijd van 57 jaar bereiken aanspraak op een arbeidstijdverkorting van een half uur per dag. Bij het bereiken van de 59-jarige leeftijd wordt dit één uur per dag. De voorziening is gebaseerd op de relevante populatie waarbij alle toekomstige uitgaven contant zijn gemaakt. Hierbij is rekening gehouden met de blijf- en sterftekans van de medewerkers.

56


57

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Op 1 augustus 2009 is in de cao voor de Waterbedrijven onder meer afgesproken dat de bestaande regeling voor arbeidstijdverkorting vervalt. Er is daarbij een overgangsregeling getroffen voor medewerkers voor wie de regeling al gold op 1 augustus 2009 of die op dat moment dicht tegen deze regeling aanzaten.

Voorziening KWO-exploitatie Deze voorziening is gevormd om de toekomstige exploitatieverliezen op een KWO-installatie in Tilburg te dekken.

Voorziening groot onderhoud Deze voorziening is gevormd voor de kosten van het ruimen van de slibvoorraden. In 2013 zijn op een aantal waterproductielocaties slibvoorraden geruimd. Nieuwe metingen van de te verwijderen voorraden, de normale toename van deze voorraden en aanpassing van het prijspeil leiden tot een noodzakelijke aanpassing van de voorziening.

Reorganisatievoorziening Per 1 januari 2006 is overeengekomen dat Brabant Water NV de werkzaamheden van de afgesloten dienstverleningsovereenkomsten met NV N.R.E. en Essent NV overneemt. Per die datum zijn ook de werkzaamheden in de gemeenten Tilburg en Goirle overgenomen. De personele verplichtingen die voortvloeien uit deze overnames zijn in de voorziening opgenomen. Verder zijn in deze voorziening alle kosten van goedgekeurde interne reorganisaties verantwoord. De hiermede samenhangende sociale kosten – op basis van het goedgekeurde Sociaal Plan – zijn onder deze voorziening gebracht. De kosten betreffen onder andere kosten in verband met vervroegde uittreding en outplacement. D-II Langlopende schulden

Bijdragen Schulden aan kredietinstellingen Leaseverplichting Totaal

2013

2012

166.814 23.753 2.654

163.032 30.579 2.438

193.221

196.049


58

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Bijdragen Onder bijdragen worden verstaan de eenmalige bijdragen die in rekening zijn gebracht voor de aanleg van materiële vaste activa. De samenstelling en ontwikkeling van deze post is als volgt:

Stand per 31 december 2012 Bijdragen 2013

Vrijval 2013 ten gunste van de Winst- en Verliesrekening Stand per 31 december 2013

Distributieleidingen

Aansluitleidingen

KWO installaties

Totaal

73.647 3.918 77.565

87.867 5.662 93.529

1.518 1.518

163.032 9.580 172.612

-907

-4.815

-76

-5.798

76.658

88.714

1.442

166.814

De ontvangen bijdragen ten behoeve van aansluitleidingen vallen in drieëndertig jaar vrij, dit is gelijk aan de afschrijvingstermijn van de op deze bijdragen betrekking hebbende activa. De bijdragen ontvangen voor de aanleg van distributieleidingen komen, gelijk aan de afschrijvingstermijn van de leidingen zelf, in negentig jaar vrij. De bijdragen KWO-installaties worden afgeschreven gelijk aan de periode van contractduur van de bijbehorende installatie. De totale vrijval wordt ten gunste van de post afschrijvingen in de winst- en verliesrekening gebracht.

Overzicht schulden aan kredietinstellingen Jaar van aflossing 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Beginstand 2013 +Leningen - Aflossingen 2014* - Extra aflossingen Eindstand 2013

0%

2-3%

3-4%

4-5%

6-7%

7-8%

Eindtotaal

5 5 5 5 -

1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000

390 1.207 208 519 234 -

3.000 -

454 -

1.505 1.127 182 182 182 182 1.361

6.349 3.334 1.390 1.706 1.421 1.187 1.005 1.000 1.000 1.000 1.000 1.000 2.361

20

13.000

2.558

3.000

454

4.721

23.753

20 20

14.378 -1.378 13.000

2.934 - 376 2.558

6.000 - 3.000 3.000

908 -454 454

6.339 -1.618 4.721

30.579 -6.826 23.753

* De aflossingen 2014 zijn verantwoord onder D-III a): Kredietinstellingen


59

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december

Leaseverplichting Voor de financiering van de koude-warmte-installaties zijn in het verleden door Brabant Water NV leaseovereenkomsten afgesloten met een financieringsmaatschappij. De leaseovereenkomsten kwalificeren zich als financial lease. 2013 Verplichtingen ultimo 2012 Aangegane verplichtingen 2013 Aflossingen 2014 opgenomen onder ‘Aflossingen langlopende schulden volgend verslagjaar’ Stand per 31 december 2013

2.438 341 -125 2.654

Af te lossen in de periode 2015 tot en met 2018 Na 2018 af te lossen

858 1.796

D-III Kortlopende schulden en overlopende passiva

a. Kredietinstellingen Deze schulden hebben een kortlopend karakter (<1 jaar). Aan geldgevers aangaande kortlopende schulden zijn geen zekerheden verstrekt.

Handelsbanken Aflossingen langlopende schulden volgend verslagjaar Nog te betalen rente Aflossing leaseverplichtingen Totaal

2013

2012

7.636 6.826 669 125

6.200 14.046 1.030 3.002

15.256

24.278

HydroCare BV maakt gebruik van een Interest Rate Swap Transaction om het risico van een stijgende rente op de schuld van de rekeningcourant af te dekken. Er wordt met de swap een bedrag afgedekt van nominaal € 3.500.000. De looptijd is tot augustus 2014. De marktwaarde van de swap, gebaseerd op de opgave van de bank, is ultimo 2013 € 67.000 negatief. Ultimo 2012 bedroeg de marktwaarde € 150.500 negatief.

b. Leveranciers De schulden aan leveranciers zijn tegen de nominale waarde opgenomen.


60

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting niet uit de balans blijkende verplichtingen

c.

Overige schulden 2013

2012

Incasso afdrachten voor derden Personeel Belastingen en premies Overige schulden Vooruit ontvangen investeringsbijdragen Waarborgsommen

18.831 8.911 7.829 2.531 1.683 1.067

20.172 7.951 7.580 3.458 2.974 1.194

Totaal

40.852

43.329

De schulden aan personeel betreffen in belangrijke mate nog uit te betalen verlofuren en vakantiegeld.

Toelichting niet uit de balans blijkende verplichtingen In 2007 zijn door Brabant Water NV de activiteiten en de bij die activiteiten behorende activa van de NV TWM overgenomen. Middels een gerechtelijke procedure wordt de te betalen overnamesom bepaald. Op dit moment kan niet worden ingeschat wanneer een uitspraak wordt gedaan. Ook kan nog geen indicatie worden gegeven van de uiteindelijke overnamesom. Ter meerdere zekerheid van de aflossing van bij de BNG afgesloten leningen is een deposito ter waarde van € 7,2 miljoen verpand aan de BNG. Er is nog voor € 76 miljoen te ontvangen aan goederen en diensten, waarvoor wel een opdracht is verstrekt. Brabant Water NV heeft voor 2013 een maximale kredietfaciliteit beschikbaar gesteld aan de Stichting Spaarfonds Brabant Water van € 5.000.000. Van deze faciliteit wordt overigens maar beperkt gebruik gemaakt (ultimo 2013 € 409.000). Over de daadwerkelijke gebruikte faciliteit wordt een marktconforme rente berekend.


61

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde Winst- en Verliesrekening

Toelichting op de geconsolideerde Winst- en Verliesrekening (Bedragen x 1.000 euro) E

Bedrijfsopbrengsten

E-I Netto omzet De opbrengst drinkwater en ander water wordt verantwoord op basis van de berekende omzet vanuit de gerealiseerde afzet. Deze methode garandeert dat de gepresenteerde omzet aansluit met de gerealiseerde afzet. Technische ondersteuning en exploitatie installaties betreft voornamelijk uitgevoerde risicoanalyses, periodieke onderzoeken, opstellen beheersplannen en periodieke audits van de beheersplannen.

Drinkwater Ander water Technische ondersteuning en exploitatie installaties Koude-warmteopslag En gros levering Totaal

2013

2012

160.551 6.321 3.820 3.034 2.984

155.695 6.504 3.800 2.256 2.701

176.710

170.956

De omzet in drinkwater is in 2013 € 5 miljoen meer dan in 2012. Dit is voor € 3,7 miljoen toe te schrijven aan het prijseffect en voor € 1,3 miljoen aan een toename in de afzet. De toename van de afzet drinkwater is het gevolg van de reguliere toename van het aantal afnemers en door de klimatologische omstandigheden in met name het derde kwartaal van 2013. Opbrengst 2013 Drinkwater En gros levering Totaal drinkwater

2012

Afzet * 1.000 m3 2013 2012

160.551 2.984

155.695 2.701

165.719 7.868

164.928 7.159

163.535

158.396

173.587

172.087

E-II Geactiveerde productie voor het eigen bedrijf Dit betreft kosten van afdelingen die toegerekend zijn aan materiële vaste activa en activa in uitvoering die in eigen beheer zijn vervaardigd en de toegerekende kosten van afdelingen die ten laste van de voorzieningen worden gebracht. E-III Overige bedrijfsopbrengsten Onder de overige bedrijfsopbrengsten zijn begrepen alle opbrengsten met aan de waterlevering gerelateerde producten en diensten. Ons bedrijf beoogt een meerwaarde te bieden aan haar klanten door het aanbieden van een totaalpakket van waterzorg op maat. Uitgangspunt hierbij is dat met dergelijke activiteiten een neutrale dan wel een positieve bijdrage wordt geleverd aan het bedrijfsresultaat.

Diverse opbrengsten Administratieve boetes Brandvoorzieningen Meeliften op de nota door derden Pachten, huur en jachtrechten Subsidies Opbrengsten verkoop vaste activa Totaal

2013

2012

4.209 2.169 1.921 1.413 627 415 124

4.351 2.471 1.779 1.430 619 123 134

10.878

10.907


62

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde Winst- en Verliesrekening

De administratieve boetes zijn in de loop van 2013 teruggelopen. Dit houdt verband met een naijlend effect van het wegvallen van meeliftdiensten op onze nota van een aantal gemeenten en een waterschap in 2012. Als gevolg hiervan zijn de voorschotbedragen op onze nota aanzienlijk lager, waardoor deze minder snel in het incassotraject terecht komen. F

Bedrijfslasten

F-I

Grond- en hulpstoffen 2013

2012

8.406 4.663 1.687 1.644

8.307 4.605 1.661 1.833

16.400

16.406

2013

2012

Uitbesteed onderhoud Ingeleend personeel Andere bedrijfskosten Onderzoek, advies en ontwikkeling Kosten accountantsorganisatie Afvoeren en storten afval Dotaties voorzieningen en vrijval

16.878 9.631 6.372 3.406 378 268 12.959

14.095 8.964 6.491 3.742 424 312 8.335

Totaal

49.892

42.363

2013

2012

Controle van de jaarrekening Andere controleopdrachten Andere niet-controlediensten Fiscale adviesdiensten

143 26 18 191

131 27 48 218

Totaal

378

424

Energie Materialen Chemicaliën Rein- en ruw water Totaal F-II Kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten

Kosten accountantorganisatie

De accountantskosten hebben betrekking op de kosten zoals deze in het verslagjaar zijn verantwoord.


63

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Toelichting op de geconsolideerde Winst- en Verliesrekening

De post dotaties en vrijval voorzieningen betreft de volgende posten: Dotaties en vrijval voorzieningen

Herstelkosten transport- en distributieleidingen Schade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel Herstelkosten productielocaties Groot onderhoud Totaal

2013

2012

8.529 3.571 843 16

8.521 735 -871 -50

12.959

8.335

Met de provincie Noord-Brabant is in 2013 overeengekomen dan Brabant Water NV de kosten van een aantal projecten zal vergoeden die gemaakt worden voor het herstel van natuurgebieden. De schade aan deze natuurgebieden is ontstaan door waterwinning van Brabant Water NV in het verleden.

F-III Lonen, salarissen en sociale lasten 2013 Lonen en salarissen Dotatie voorziening diensttijdgratificaties Saldo rentedotatie en vrijval voorziening reorganisatie Saldo rentedotatie en vrijval compensated absences Totaal mutaties in personeelsvoorzieningen Totaal lonen en salarissen Pensioenlasten Sociale premies Sociale lasten

2012

43.162 114 -40 -206

41.180 278 -39 -133

-132 43.030 6.397 4.625

Totaal

106 41.286 6.234 4.491

11.022

10.725

54.052

52.011

Gewogen gemiddeld aantal personeelsleden naar voltijdbanen 2013

2012

Brabant Water NV HydroCare BV

710 48

720 46

Totaal

758

766

In 2013 zijn de cao-lonen toegenomen met 1,2%, voor medewerkers met een marktconform salaris is dit 2%. Daarnaast hebben enkele medewerkers gebruik gemaakt van de regeling vervroegde uittreding. Deze posten verklaren gezamenlijk de stijging van de salariskosten. Als gevolg van de flexibilisering van de inkomenscomponenten zijn de salariskosten toegenomen. Dit vertaalt zich mede in een toename van de waarden aan nog op te nemen verlofuren. Het saldo van de nog op te nemen verlofuren is opgenomen onder de kortlopende schulden.


64

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Bezoldiging Raad van Commissarissen en Bestuur

Bezoldiging Raad van Commissarissen en Bestuur De bezoldigingen van de Raad van Commissarissen alsmede van het Bestuur vinden plaats op basis van het bezoldigingsbeleid zoals dat door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vastgesteld is in haar vergaderingen van respectievelijk 20 juni 2002 en 24 juni 2011. Sinds 1 januari van dit verslagjaar vallen de Raad van Commissarissen en het Bestuur onder de Wet Normering Topinkomens (WNT) met de daarbij horende normen en overgangsperiodes.De bezoldigingen van de Raad van Commissarissen en het Bestuur voldeden over het verslagjaar 2013 aan alle wettelijke vereisten van de WNT. Onderstaand zijn de bezoldigingselementen weergegeven volgens de definities zoals voorgeschreven in de WNT, voor zover die niet gelijk zijn aan nihil.

Raad van Commissarissen Naam

De heer drs. E. van Dijk * De heer dr. H.A.G. Hellegers Mevrouw ir J.M. Leemhuis - Stout De heer mr. J.M.L. Niederer ** Mevrouw drs. M. Rookmaker - van Mackelenbergh De heer mr. C.G.J. Rutten De heer ir. A.J.A.M. Segers De heer drs. H.P.T.M. Willems *

Functie

Belastbaar loon

lid lid lid lid lid voorzitter lid lid

5.638 8.437 8.453 4.014 8.406 11.170 8.400 5.640

* In functie van 1 januari tot 1 juli 2013 ** In functie vanaf 1 juli 2013

Bestuur Het Bestuur van Brabant Water NV bestaat uit één persoon: de heer drs. G.J. van Nuland (1956). Hij heeft een arbeidscontract op fulltime basis. Het contract dateert uit 2001 en is van onbepaalde duur. Belastbaar loon Pensioenpremies 1) Fiscale bijtelling dienstauto 2)

€ 217.082 € 62.945 € 18.854

1) De pensioenvoorziening van het Bestuur verloopt via het ABP. Het ABP-reglement is daarbij van toepassing. Er is sprake van een middelloonsysteem. 2) Door Brabant Water NV wordt een dienstauto ter beschikking gesteld. De fiscale bijtelling daarvan is volledig voor rekening van het Bestuur.

F-IV Afschrijvingen 2013

2012

Materiële vaste activa Desinvesteringen Immateriële vaste activa Bijdragen leidingen en KWO-installaties

29.323 2.814 86 -5.798

27.956 4.086 279 -5.557

Totaal

26.425

26.764


65

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening  –  Bezoldiging Raad van Commissarissen en Bestuur

Bij buitengebruikstelling van vaste activa wordt het restant van de boekwaarde direct afgeschreven. Bij eventuele verkoop wordt de verkoopopbrengst in mindering gebracht op de afschrijving. Als uit de verkoop een voordelige bate voortvloeit, wordt het saldo ten gunste van de overige opbrengsten gebracht. Toelichting desinvesteringen 2013

2012

Boekwaarde van afgestoten activa Correctie directe opbrengstwaarde op afgestoten activa via afschrijvingen Netto verkoopresultaat op verkochte activa

4.606

4.273

-1.916

-321

124

134

Desinvesteringen

2.814

4.086

F-V Overige waardeveranderingen van immateriële en materiële vaste activa Het betreft hier de afwaardering van enkele projecten, onder andere op het vlak van innovatie.

F-VI Overige bedrijfskosten 2013

2012

7.688 5.198 3.096 882 329

8.511 4.402 3.197 856 436

17.193

17.402

2013

2012

Opbrengst van vorderingen die tot de vaste activa behoren en van obligaties Andere rentebaten en soortgelijke opbrengsten Rentelasten en soortgelijke kosten

5.877 886 -3.648

3.458 1.032 -3.819

Totaal

3.115

671

Kantoorkosten Belastingen en overheidsheffingen Andere personeelskosten Gebruiksrechten Oninbare vorderingen Totaal

G

Financiële baten en lasten

De rentebaten en opbrengsten van vorderingen die tot de vaste activa behoren en van obligaties hebben betrekking op uitstaande geldleningen, aangekochte obligaties, het verkoopresultaat op obligaties en hypotheken verstrekt aan personeel. De rentelasten hebben betrekking op rekeningcourant kredieten en langlopende geldleningen.


66

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze geconsolideerde jaarrekening

H

Belasting en resultaat deelnemingen 2013

2012

Belasting uit gewone bedrijfsuitoefening Aandeel resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen

324 -208

205 -161

Totaal

116

44

Het aandeel resultaten in ondernemingen waarin wordt deelgenomen betreft het afwaarderen naar aanschafwaarde van Reststoffenunie Waterleidingbedrijven BV, de afwaardering van Water Fund Holland BV en het aandeel in het resultaat van de overige deelnemingen.


Jaarrekening 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening


68

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening

Enkelvoudige Balans per 31 december na resultaatbestemming (Bedragen x 1.000 euro) 2013

2012

Activa A I II

Vaste Activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa

695.963 83.534

664.312 119.161 779.497

B I II

Vlottende Activa Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen

Totaal activa

43.643 24.024

783.473

28.038 6.220 67.667

34.258

847.164

817.731


69

Brabant Waterâ&#x20AC;&#x201A;â&#x20AC;&#x201C;â&#x20AC;&#x201A;Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening

Enkelvoudige Balans per 31 december na resultaatbestemming (Bedragen x 1.000 euro) 2013

2012

Passiva C

Eigen Vermogen Gestort en opgevraagd kapitaal Wettelijke reserve Overige reserves Bestemmingsreserve

278 5.981 445.008 25.000

278 6.004 406.400 25.000 476.267

437.682

D

Vreemd Vermogen

I

Voorzieningen

120.754

113.879

II

Langlopende schulden

190.177

193.197

III

Kortlopende schulden en overlopende passiva Kredietinstellingen Leveranciers Overige schulden

a b c

Totaal passiva

7.547 12.889 39.530

18.019 13.210 41.744 59.966 370.897

72.973 380.049

847.164

817.731


70

Brabant Waterâ&#x20AC;&#x201A;â&#x20AC;&#x201C;â&#x20AC;&#x201A;Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening

Enkelvoudige Winst- en Verliesrekening (Bedragen x 1.000 euro) 2013 Overig resultaat na belastingen Aandeel in resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen na belastingen Netto resultaat

2012

39.155

39.343

-570

44 38.585

39.387


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening  –  Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening

Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening (Bedragen x 1.000 euro)

Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW. Voor de algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening, de grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat, alsmede voor de toelichting op de onderscheiden activa en passiva en de resultaten wordt verwezen naar de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening, voor zover hierna niet anders wordt vermeld.

Toepassing van artikel 402 Boek 2 BW De financiële gegevens van Brabant Water NV zijn in de geconsolideerde jaarrekening verwerkt. Derhalve vermeldt de winst-en-verliesrekening van Brabant Water NV conform artikel 402 Boek 2 BW slechts het aandeel in het resultaat van ondernemingen waarin wordt deelgenomen na belastingen en het overige resultaat na belastingen.

Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen waarin invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op de nettovermogenswaarde, doch niet lager dan nihil. Deze nettovermogenswaarde wordt berekend op basis van de grondslagen van Brabant Water NV. Deelnemingen met een negatieve nettovermogenswaarde worden op nihil gewaardeerd. Wanneer de vennootschap geheel of ten dele instaat voor schulden van de desbetreffende deelneming, respectievelijk de feitelijke verplichting heeft de deelneming (voor haar aandeel) tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt een voorziening gevormd. Bij het bepalen van de omvang van deze voorziening wordt rekening gehouden met reeds op vorderingen op de deelneming in mindering gebrachte voorzieningen voor oninbaarheid.

71


72

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening  –  Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening

A-I Materiële vaste activa Materiële vaste activa

Aanschafwaarde per 31 december 2012 Investeringsuitgaven 2013 Desinvesteringen in 2013 In gebruik gestelde materiële vaste activa 2013

Bedrijfs- Machines en Leidingen in Andere vaste gebouwen en installaties distributiebedrijfsterreinen gebied middelen en niet aan bedrijfsuitoefening dienstbaar

Materiële vaste activa in uit­voering

Totaal

1.371.271 63.016 -19.791 -

263.555

275.360

749.254

39.234

-4.881

-12.189

-903

-1.818

43.868 63.016 -

6.155

15.552

28.192

4.026

-53.925

264.829

278.723

776.543

41.442

52.959

1.414.496

-115.803

-175.051

-386.513

-29.592

-

-706.959

-4.553

-10.181

-9.611

-3.633

-

-27.978

3.823

10.658

417

1.506

-

16.404

-116.533

-174.574

-395.707

-31.719

Boekwaarde 31 december 2013

148.296

104.149

380.836

9.723

52.959

695.963

Boekwaarde 31 december 2012

147.752

100.309

362.741

9.642

43.868

664.312

Aanschafwaarde per 31 december 2013 Cumulatieve afschrijvingen per 31 december 2012 Afschrijvingen in 2013 Afgeschreven deel desinvesteringen 2013 Cumulatieve afschrijvingen per 31 december 2013

-718.533


73

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening  –  Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening

A-II Financiële vaste activa 2013

2012

Deelnemingen in groepsmaatschappijen Vorderingen op groepsmaatschappijen Overige effecten Overige vorderingen Andere deelnemingen Door hypotheek gedekte leningen

6.135 1.105 40.001 28.674 7.331 288

6.497 2.735 69.163 32.913 7.539 314

Totaal

83.534

119.161

Deelnemingen in groepsmaatschappijen In 2008 is door Brabant Water NV de vennootschap HydroCare BV opgericht. Dit is een 100% deelneming die gewaardeerd wordt tegen de netto vermogenswaarde

Boekwaarde per 31 december 2012 Resultaat 2013 HydroCare BV

6.497 -362

Boekwaarde per 31 december 2013

6.135

De financiële gegevens van de HydroCare groep zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.

Vorderingen op groepsmaatschappijen Het verloop van de post ‘Vorderingen op groepsmaatschappijen’ is als volgt:

Stand per 31 december 2012 Aflossing lening 2013

2.735 -1.630

Boekwaarde per 31 december 2013

1.105

Over de verstrekte lening wordt een marktconform rentetarief in rekening gebracht.


74

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening  –  Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening

B

Vlottende activa

B-I Vorderingen en overlopende activa Deze vorderingen hebben een kortlopend karakter (< 1 jaar). 2013

2012

Overige vorderingen en transitoria Handelsdebiteuren Vorderingen op groepsmaatschappijen Vooruitbetaalde gebruiksrechten Vorderingen op personeel

16.963 11.686 9.713 4.666 615

2.673 10.666 8.194 5.548 957

Totaal

43.643

28.038

Vorderingen op groepsmaatschappijen Aan groepsmaatschappijen zijn financieringen verstrekt en goederen en diensten geleverd. Over de verstrekte financieringen wordt een marktconform rentetarief in rekening gebracht. Voor onderlinge leveringen worden marktconforme tarieven berekend. B-II

Liquide middelen 2013

2012

Spaarrekeningen Banken rekening courant

20.002 4.022

2.500 3.720

Totaal

24.024

6.220

Gestort en opgevraagd aandelen kapitaal

Wetterlijke reserve

Overige reserves

Bestemmingsreserve

Totaal

Stand per 31 december 2012 Resultaat 2013 Aanpassing wettelijke reserve

278 -

6.004 -23

406.400 38.585 23

25.000 -

437.682 38.585 -

Eigen Vermogen per 31 december 2013

278

5.981

445.008

25.000

476.267

De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vennootschap.

C

Eigen vermogen


75

Brabant Waterâ&#x20AC;&#x201A;â&#x20AC;&#x201C;â&#x20AC;&#x201A;Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening

D- I Voorzieningen

Voorziening herstelkosten transport- en distributieleidingen Voorziening herstelkosten productielocaties Voorziening droogteschade grondwaterwinning en hydrologisch natuurherstel Voorziening diensttijdgratificaties Voorziening compensated absences Voorziening groot onderhoud Voorziening reorganisatie Totaal

2013

2012

104.647 8.298

99.774 8.240

4.121

550

1.908 1.116 385 279

2.056 1.928 489 842

120.754

113.879

De toelichting, opbouw, verloop en de verplichtingen in de toekomst van deze voorzieningen zijn toegelicht in de geconsolideerde jaarrekening. D-II Langlopende schulden 2013

2012

165.372 23.753 1.052

161.514 30.579 1.104

190.177

193.197

2013

2012

Aflossingen op leningen Aflossingen Financial lease verplichtingen Nog te betalen rente

6.826 52 669

14.046 2.943 1.030

Totaal

7.547

18.019

Bijdragen Schulden aan kredietinstellingen Leaseverplichting Totaal

D-III Kortlopende schulden en overlopende activa a. Kredietinstellingen

b. Leveranciers De schulden aan leveranciers zijn tegen de nominale waarde opgenomen.


76

Brabant Water – Jaarverslag 2013 Onze enkelvoudige jaarrekening

c. overige schulden

2013

2012

Incasso afdrachten voor derden Personeel Belastingen en premies Ontvangen investeringsbijdragen Overige schulden Waarborgsommen

18.831 8.911 7.829 1.683 1.209 1.067

20.172 7.951 7.580 2.974 1.873 1.194

Totaal

39.530

41.744

Toelichting niet uit de balans blijkende verplichtingen Brabant Water NV staat borg voor kredietfaciliteiten van haar dochter tot een bedrag van maximaal € 13 miljoen. Ultimo verslagjaar is voor € 5 miljoen gebruik gemaakt van deze faciliteit. Over het opgenomen bedrag betaalt de dochter aan Brabant Water NV een garantievergoeding van 1,4%. ’s-Hertogenbosch, 17 april 2014

Raad van Commissarissen van Brabant Water NV De heer mr. C.G.J. Rutten De heer ir. A.J.A.M. Segers Mevrouw ir J.M. Leemhuis - Stout De heer dr. H.A.G. Hellegers Mevrouw drs. M. Rookmaker - van Mackelenbergh De heer mr. J.M.L. Niederer

Bestuur van Brabant Water NV De heer drs. G.J. van Nuland


Overige gegevens


78

Brabant Water – Jaarverslag 2013

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan de Algemene Vergadering van Brabant Water N.V.

Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2013 van Brabant Water N.V. te ‘s-Hertogenbosch gecontroleerd. Deze jaarrekening bestaat uit de geconsolideerde en enkelvoudige balans per 31 december 2013 en de geconsolideerde en enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2013 met de toelichting, waarin opgenomen een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

Verantwoordelijkheid van het bestuur Het bestuur van de vennootschap is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die het vermogen en het resultaat getrouw dient weer te geven alsmede voor het opstellen van het jaarverslag van de directie, beide in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW). Het bestuur is tevens verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die voldoet aan de WNT-eisen van financiële rechtmatigheid zoals opgenomen in het Controleprotocol WNT van de Beleidsregels toepassing WNT. Het bestuur is tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als het noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die WNT-eisen van financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.

Verantwoordelijkheid van de accountant Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden en de Beleidsregels toepassing WNT, inclusief het Controleprotocol WNT. Dit vereist dat wij voldoen aan de voor ons geldende ethische voorschriften en dat wij onze controle zodanig plannen en uitvoeren dat een redelijke mate van zekerheid

wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijking van materieel belang bevat. Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de door de accountant toegepaste oordeelsvorming, met inbegrip van het inschatten van de risico’s dat de jaarrekening een afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten. Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de interne beheersing in aanmerking die relevant is voor het opmaken van de jaarrekening en voor het getrouwe beeld daarvan alsmede voor de naleving van de WNTeisen financiële rechtmatigheid, gericht op het opzetten van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden. Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een oordeel tot uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing van de vennootschap. Een controle omvat tevens het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en de redelijkheid van de door het bestuur van de vennootschap gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening. Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons oordeel te bieden.

Oordeel betreffende de jaarrekening Naar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van Brabant Water N.V. per 31 december 2013 en van het resultaat over 2013 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. Voorts zijn wij van oordeel dat de jaarrekening 2013 in alle van materieel belang zijnde aspecten voldoet aan de WNT-eisen van financiële rechtmatigheid, zoals opgenomen in het Controleprotocol WNT van de Beleidsregels toepassing WNT.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Overige gegevens

Verklaring betreffende overige bij of krachtens de wet gestelde eisen Ingevolge artikel 2:393 lid 5 onder e en f BW vermelden wij dat ons geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding van het onderzoek of het jaarverslag van de directie, voor zover wij dat kunnen beoordelen, overeenkomstig Titel 9 Boek 2 BW is opgesteld, en of de in artikel 2:392 lid 1 onder b tot en met h BW vereiste gegevens zijn toegevoegd. Tevens vermelden wij dat het jaarverslag van de directie, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist in artikel 2:391 lid 4 BW. Breda, 17 april 2014 Deloitte Accountants B.V. Was getekend: Drs. W. Veldhuis RA

79


Brabant Water – Jaarverslag 2013

80

Overige gegevens

Statutaire regeling winstbestemming Artikel 26.2 De winst staat ter beschikking van de algemene vergadering, met dien verstande dat uitkeringen ten laste van de winst, afwijkend van het voorstel van de directie, slechts kunnen worden gedaan nadat de Raad van Commissarissen in de gelegenheid is gesteld om over de voorgenomen afwijking schriftelijk zijn oordeel te geven, rekening houdende met het belang van de vennootschap. Bij staking van stemmen over uitkering of reservering van winst wordt de winst waarop het voorstel betrekking heeft gereserveerd.

Winstbestemming 2013 Gelet op het door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vastgestelde financieel beleid voor de 3e Planperiode (verslagjaren 2012 t/m 2016) adviseert de Aandeelhouderscommissie en de Raad van Commissarissen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in te stemmen met het voorstel van het Bestuur om het resultaat van het boekjaar 2013 (38.585.000 euro) toe te voegen aan de Algemene Reserve teneinde het weerstandsvermogen te versterken in verband met te verwachten financiële verplichtingen.


Brabant Water – Jaarverslag 2013 Overige gegevens

Afkortingen

ABP Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds APK Analyse Prestatie KWO-systemen ARBO (wet) Administratieve rechtspraak Bedrijfsorganisatie BMF Brabantse Milieu Federatie BW Burgerlijk Wetboek Cao Collectieve arbeidsovereenkomst EDTA Ethyleendiaminetetra-azijnzuur GIDS Gerichter, interactiever, digitaler en sneller ILT Inspectie Leefomgeving en Transport JOGG Jongeren op Gezond Gewicht KWO Koude- en WarmteOpslag KCC KlantContactCenter MER Milieueffectrapportage NRE Nutsbedrijf Regio Eindhoven NVTG Nederlandse Vereniging voor Technisch facilitair management in de Gezondheidszorg OPERA OnderzoeksProgramma Eindberging Radioactief Afval ORIO Ontwikkelingsrelevante Infrastructuurontwikkeling RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu SEPA Single European Payment Area TWM NV Tilburgsche Waterleiding-Maatschappij VBOI Vereniging voor Beheer & Onderhoud in Instellingen Vewin Vereniging van waterbedrijven in Nederland WACC Weighted average cost of capital WML NV Waterleiding Maatschappij Limburg WNT Wet Normering Topinkomens

81


www.brabantwater.nl

Brabant Water jaarverslag 2013  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you