1 Spojrzenie na Europejską Wspólnotę Energii Odnawialnej na tle historii, teraźniejszości i przyszłości integracji europejskiej
Wartość docelowa, przewidziana w dyrektywie w sposób wiążący dla każdego z państw, stanowi cel minimalny na rok 2020. Trudno dziś przewidywać, czy i kiedy te indywidualne wartości docelowe, które mają zostać osiągnięte w ramach krajowych planów działania, zostaną określone na kolejne lata. W niniejszym opracowaniu nie chodzi jednak o podwyższenie krajowych wartości docelowych ujętych w planach działania albo o ustalenie już teraz wartości docelowych na kolejną dekadę. Przede wszystkim chodzi teraz o określenie, jaki ma być wkład na poziomie europejskim: jaką wizję wykorzystania własnych różnorodnych odnawialnych źródeł energii ma Unia Europejska? Jak przedstawia się jej wizja przyszłości? Które środki i działania można podjąć wspólnie na poziomie ponadnarodowym, aby zrealizować taka wizję? Wobec znaczenia energii odnawialnej także na poziomie europejskim powinien istnieć plan działania, którego celem byłoby coraz intensywniejsze zagospodarowanie rodzimych odnawialnych źródeł energii. Dzięki niemu bezpieczeństwo energetyczne Wspólnoty można by oprzeć na podstawach nieszkodliwych dla klimatu i umacniających pozycję konkurencyjną Unii Europejskiej. W takim rozumieniu propozycja powołania Europejskiej Wspólnoty Energii Odnawialnej stanowiłaby plan działania na poziomie europejskim. Nadchodzi pora, by ze zdecydowaniem podobnie wielkim jak to, z którym państwa członkowskie tworzyły wspólną strategię polityki energetycznej, ustanawiając EWWiS i EURATOM, stworzyć teraz i zrealizować wizję wykorzystania własnych odnawialnych źródeł energii dla Europy. Właśnie takie zadanie miałaby podjąć Europejska Wspólnota Energii Odnawialnej (ERENE). Ustanowienie wspólnoty energii odnawialnej byłoby wzmocnieniem jednego z filarów strategii zrównoważonej polityki energetycznej. Dzięki temu nastąpiłaby konkretyzacja tego filara, co nie oznacza, że pozostałe filary tj. oszczędność energii i efektywność energetyczna miałyby mieć niższy priorytet. Konkretyzacja dotyczyłaby sektora prądu elektrycznego. Za swój cel ERENE powinna uznać zastąpienie energii z paliw kopalnych i jądrowych nośników energii odnawialnymi źródłami w produkcji prądu elektrycznego. Po raz kolejny należy przy tym podkreślić, że zorientowanie na sektor wytwarzania elektryczności nie implikuje niższej oceny znaczenia innych sektorów zużywających energię. Dla sektora transportu trzeba jednak, wraz ze zmianą „modal split” i radykalną racjonalizacją wykorzystania energii w motoryzacji, podjąć inne konkretne kroki, będące odpowiedzią na wyzwania polityki w dziedzinie zmian klimatycznych i polityki energetycznej. Także pytanie o rolę, którą mogłaby i powinna odegrać w sektorze transportu energia odnawialna, wymaga badań i opracowań, innych, niż w sektorze wytwarzającym energię elektryczną. Stosuje się to także do sektora ciepła i chłodzenia, gdyż również i tu odpowiedzi na pytanie, jakimi środkami na poziomie europejskim można i trzeba przyczynić się do promocji wykorzystania energii odnawialnej, muszą być inne, niż w przypadku produkcji energii elektrycznej. Przedstawiony powyżej szeroki wachlarz zadań ERENE należy więc uznać za dookreślenie, a nie wykluczenie określonego obszaru. Powstanie ERENE oznaczałoby ważne dopełnienie strategii zrównoważonej polityki energetycznej w Europie. Dzięki ERENE nastąpiłoby aktywne spożytkowanie możliwości i korzyści, wynikających ze wspólnego działania na poziomie europejskim na rzecz szerszego wykorzystania zróżnicowanych potencjałów energii odnawialnej 31