BlaBlaðið 2 tb. 2024-2025

BLA Des. 2024

BLAÐIÐ

BYRJAÐI UNGUR AÐ SKAPA Tónlistarmaðurinn George Devons hefur rutt sér braut í tónlistarheiminum undir nafninu Kzoba Síða 14

2. tölublað skólaárið 2024-2025

Gefið út af Sambandi íslenskra framhaldsskólanema

Dreift í alla framhaldsskóla landsins

2 | Desember 2024

Ávarp ritstjórnar Sara Rós Lin Stefnisdóttir, ritstjóri Jæja kæru nemendur! Þá er komið að öðru tölublaði skólaársins 2024-2025.

Eins og á ári hverju þegar annað tölublað Blablaðsins kemur út þá er kuldinn í loftinu farinn að bíta eilítið í andlitið og eflaust námslálagið farið að aukast. Þetta tímabil gæti túlkast sem erfitt, krefjandi og þungt. En ef við lítum á björtu hliðarnar þá getur verið gott og huggulegt að sitja inni þegar það eru -8°C með heitan drykk sér við hlið og Blablaðið milli handanna og glugga í það sem blaðið hefur uppá að bjóða eins og viðtöl við fólk í tólistargeiranum, greinar um ungt fólk og samfélagsmiðla, smásögur, ljóð og margt annað. Það má taka smá pásu frá því sem getur fundist eins og eilífur lærdómur og ætli það sé ekki tilvalið að grípa með sér eitt blað í leiðinni.

Aníta

Anton

Ninja

Saga

Unnur

Víf Ásdísar Svansbur

Nýju augun mín Ninja Sól Róbertsdóttir

Í

ágúst fékk ég ný eyru og ný augu. Nýja bumbu og nýja fætur. Nýjan munn og hjartarætur. Ég gekk um miðbæi Hafnarfjarðar og Reykjavíkur til að komast að því hvað þessir nýju líkamshlutar buðu upp á. Augun horfðu ekki lengur upp á húsþök og trjátoppa, heldur á giftingarhringa og barnavagna. Augun skimuðu bæinn til að sýna mér hvert einasta par og foreldri. Ekki bara pör sem kyssast og fara í bíó, heldur lífsfélagar allra gerða. Tré sem stóðu nálægt hvoru öðru og snertust, tveir blómapottar á gluggasyllu, tvær rósir á sömu grein. Ég sá sama manninn bakvið öll dökk skegg og í öllum sjúskuðum vans skóm. Ég sá hann þar sem aðeins rakspýralykt var að finna.

Næst prófaði ég eyrun og kannaði hverju þau hefðu breytt. Ég hlustaði á lög sem ég hef í alla tíð hlustað á, en í þetta sinn heyrði ég texta um ást og ástarsorg. Í ólíklegustu lögum var minnst á lífsförunauta og fallega ást eða hjartaverki. Eyrun snéru öllum lögunum upp í samhengi við mig og mína ást. Ég vildi fá gömlu eyrun til baka.

Eyrun sem hlustað gátu á alla tónlist og skáldað samhengið. Nýju augun grétu og grétu.

Örugglega af hluta til vegna þess að þau þorna við að horfa svona út um allt. Þau vökva sig til að sjá meira, þó ég vildi helst geta lokað þeim og lagst upp í rúm.

Nýja bumban veltist um og snéri upp á sig. Hún hvíslaði að mér að ég ætti að skammast mín fyrir að gefa henni ekki barn. Ég skildi hana ekki, en hún nöldraði svona í mér. “Þú getur ekki einu sinni melt mat í þessu ástandi, ætlast þú til þess að ég gefi þér barn núna?” spurði ég hana af árásargirni. Hún fussaði og mótmælti því að ég legði það ekki á hana að hýsa fyrir mig lítið barn í níu mánuði.

Fæturnir gengu eins og þeir hafa alltaf gert, en þeir virtust áttavilltari en árum áður. Þeir samþykktu það að bera mig upp stíga og stræti, en þeim langaði það ekkert. Ég fékk engan áhuga frá þeim fyrir skrefunum. Þeim fannst ég ganga í ranga átt hvort sem er, svo þeir létu mig bara um að tínast. Ég labbaði í hringi í bænum, og skammaði þá fyrir að kannast ekki betur við umhverfið sem þeir þekktu svo vel.

Munnurinn

BlaBlaðið

virtist

2. tölublað, skólaárið 2024/25

eitthvað

eirðarlaus líka. Ég gat ekki fengið á hann bros. Hann kunni það ekki. Ég horfði til hans þegar ég sá gæsir kvaka og lítil börn hlæja, en hann vissi ekkert hvað hann átti að gera. Þessi munnur lærði að kyssa og fannst hann ekki þurfa að kunna neitt annað út ævina. Nú voru engir kossar, og hann var gjörsamlega tilgangslaus. Ég held hann hafi vitað það sjálfur og skammast sín. Ég ýtti ekki fastar við honum og horfði á varir hans þorna.

Hjartað var erfiðast. Ég gat ekki andað niður í maga, vegna þess að í breytingum hafði það færst til og nú rann allt loft í gegnum það. Ég reyndi að anda til að slaka á, en þá hristist hjartað og mér sveið í sprungurnar. Sama sagan með kaffið. Ég gat ekki drukkið kaffi því það rann í gegnum hjartað og trekkti upp veikasta hluta líkama míns. Ég hélt áfram að fara á kaffihús, en ég keypti einungis heitt súkkulaði. Á pallett sat ég á sama sófa og ég hefði boðið ástinni minni fyrir fáeinum dögum. Ég sat ágætlega falin og tók af mér sólgleraugun. Í alla þessa daga gekk ég með sólgleraugu, vegna þess að nýju augun voru svo grát-

bólgin og ótreystandi. Ég sat inni í tímum með sólgleraugu eins og einhver stóner, því ég var alltaf grátandi. Líkaminn var dauðþreyttur. Ég fann að hvert sem ég settist hefði ég geta lagst og sofnað. Hjartað studdi sig við allar taugarnar og togaði í þær eins og því lysti. Mér fannst ég ein tóm útlína utan um sárið í hjartanu. Ekkert inni í mér. Bara útlínan sem staðfestir tilveru mína, og svo hjartað litla sem var alveg að gefa sig. Það lagðist á pípuna sem færir mat

Útgefandi: Samband íslenskra framhaldsskólanema | Útgáfustjóri: Embla Waage | Umbrot: Jónas Unnarsson | Hönnun: Sara Rós Lin Stefnisdóttir | Prentun: Landsprent.

ofan í magann, og grét á hana sem olli ónotatilfinningu upp í háls. Allt sem hjartað snerti skapaði örlítinn fiðring. Ekki spennu fiðring, heldur svona ælupestar fiðring þegar þú veist að líkaminn þinn er að fara að gera eitthvað sem þú getur alls ekki stoppað.

Mig langaði að geta ælt öllu út úr mér, en það var ekki innihald líkamans sem gerði mig svona óstyrka, heldur líkaminn sjálfur.

Desember 2024 | 3

Ungt fólk og samfélagsmiðlar:

Áhrif, tækifæri og áskoranir Aníta Björk Ontiveros

S

amfélagsmiðlar eru eitt helsta einkenni nútímans og hafa djúpstæð áhrif á daglegt líf, sérstaklega ungs fólks. Þeir gegna lykilhlutverki í samskiptum, upplýsingamiðlun og sjálfsmyndarsköpun ungs fólks, en þeir skapa einnig áskoranir sem varða andlega heilsu, einsemd og samfélagslega ábyrgð. Samfélagsmiðlar, eins og Facebook, Instagram, TikTok og Snapchat, hafa kollvarpað hefðbundnum samskiptaleiðum. Fyrir ungmenni í dag eru þessir miðlar ekki aðeins vettvangur fyrir samskipti heldur einnig samfélagsvettvangur þar sem sjálfsmynd er mótuð og deilt með öðrum. Á meðan eldri kynslóðir leituðu samskipta í gegnum símtöl eða fundi augliti til auglitis, hafa samfélagsmiðlar gert ungu fólki kleift að vera stöðugt tengt. Með einum smelli má senda skilaboð, deila myndum eða taka þátt í alþjóðlegum umræðum. Þessi hraði hefur breytt því hvernig vinátta og tengsl eru mynduð og viðhaldið, þar sem mörk staðsetningar og tíma skipta sífellt minna máli. En á meðan samfélagsmiðlar hafa aukið tengingu milli fólks geta þeir líka valdið firringu. Það sem á yfirborðinu virðist vera stöðug samskipti getur dregið úr gæðum þeirra. Til dæmis getur verið auðvelt að "líka við" færslu vinar á Instagram án þess að taka þátt í dýpri samræðum, sem leiðir til yfirborðskenndra tengsla.

Jákvæð og neikvæð áhrif samfélagsmiðla á ungt fólk Samfélagsmiðlar hafa bæði jákvæð og neikvæð áhrif á ungt fólk, og þau áhrif mótast af því hvernig miðlarnir eru notaðir og í hvaða tilgangi. Þessi tvíeggjaða þróun hefur mikil áhrif á daglegt líf ungs fólks í nútímasamfélagi. Á jákvæðu hliðinni hafa samfélagsmiðlar breytt því hvernig ungt fólk tengist og miðlar upplýsingum. Þeir skapa vettvang fyrir tjáningu, skapandi vinnu og samfélagslega virkni. Ungt fólk getur tengst jafnöldrum frá ólíkum menningarheimum, lært nýja hluti og fundið stuðning í gegnum netkerfi sem styðja andlega og félagslega vellíðan. Áherslan á að deila hugmyndum og hvetja hvert annað stuðlar að sjálfstrausti og eykur sjálfsmynd. Fyrir marga hafa miðlarnir opnað dyr að starfs- og menntatækifærum sem annars hefðu verið utan seilingar.

Samfélagsmiðlar bjóða upp á ýmis tækifæri fyrir ungt fólk, sem getur nýtt þessa miðla á fjölbreyttan hátt til að styrkja sjálfsmynd sína og samfélagslega stöðu. Einstaklingar hafa t.d. fengið nýja leið til að tjá sig með myndum, texta, myndböndum og tónlist. Samfélagsmiðlar eins og TikTok og YouTube eru vettvangur þar sem einstaklingar geta sýnt hæfileika sína og hugmyndir fyrir milljónir manna. Þetta hefur opnað dyr fyrir marga unga listamenn og frumkvöðla. Fólk hefur aðgang að ótrúlegu magni upplýsinga í gegnum samfélags-

miðla. Fræðsluefni, fréttir og umfjallanir um fjölbreytt efni eru ábendingar um jákvæð áhrif miðlanna. Sérstaklega hafa samfélagsmiðlar verið notaðir til að efla meðvitund um félagsleg málefni eins og loftslagsbreytingar, jafnrétti og mannréttindi.

Með samfélagsmiðlum geta ungmenni tengst fólki úr mismunandi menningarheimum og lært að skilja fjölbreytileika heimsins. Þetta hefur stuðlað að aukinni meðvitund um ólíka sjónarhópa og styrkt alþjóðlegt samkennd. Samfélagsmiðlar bjóða upp á stuðningsnet fyrir ungt fólk sem glímir við áskoranir. Hópar á samfélagsmiðlum geta hjálpað þeim sem upplifa einmanaleika, andlega vanlíðan eða aðra erfiðleika, með því að bjóða vettvang fyrir samræðu og stuðning. Þrátt fyrir jákvæð áhrif hafa samfélagsmiðlar einnig sínar dökku hliðar. Þeir geta haft neikvæð áhrif á andlega heilsu, sjálfsmynd og félagslega virkni ungs fólks. Þeir geta einnig leitt til einmanaleika, kvíða og depurðar, sérstaklega ef ungt fólk ber sig stöðugt saman við aðra sem sýna aðeins „hápunkta“ lífsins á netinu. Tímaneysla og ávani geta truflað svefn og einbeitingu, á meðan áhrif samfélagsmiðla á líkamsímynd geta haft alvarleg áhrif á sjálfstraust ungs fólks.

Að auki geta skaðleg áhrif neteineltis og dreifing rangra upplýsinga valdið bæði tilfinningalegum og félagslegum skaða.

Samfélagsmiðlar eru því verkfæri sem krefjast skynsamlegrar notkunar. Það er lykilatriði að fræða ungt fólk um mikilvægi stafrænnar ábyrgðar og að skapa jafnvægi milli raunverulegrar og stafrænnar tilveru. Með því að nýta kosti miðlanna á uppbyggilegan hátt, á sama tíma og áhættuþáttum er stjórnað, er hægt að hámarka jákvæð áhrif þeirra og draga úr þeim neikvæðu.

Samfélagsmiðlar eru vettvangur þar sem fólk sýnir oft aðeins bestu hliðar

sínar. Fyrir ungt fólk, sem er á viðkvæmum aldri hvað varðar sjálfsmynd, getur þetta skapað óraunhæfar væntingar og þrýsting um fullkomnun. Færslur með fallegum myndum, ferðalögum og velgengni geta ýtt undir samanburð og valdið vanlíðan. Samfélagsmiðlar eru hannaðir til að halda notendum við skjáinn. Ungt fólk eyðir oft klukkutímum á dag í að skoða færslur, svara skilaboðum og fylgjast með straumum. Þetta getur leitt til minni svefns, minni athygli í skóla og minni þátttöku í raunheiminum.

Netníð er alvarlegt vandamál á samfélagsmiðlum, þar sem einstaklingar geta verið lagðir í einelti eða sært með orðræðu. Ungt fólk sem verður fyrir slíku getur upplifað vanlíðan, kvíða og jafnvel þunglyndi. Á meðan samfélagsmiðlar auðvelda samskipti getur mikil notkun þeirra haft áhrif á hæfni ungs fólks til að eiga í djúpum og merkingarbærum samskiptum augliti til auglitis. Rannsóknir benda til þess að ungmenni sem eyða miklum tíma á samfélagsmiðlum eigi oft erfiðara með að mynda tengsl í raunheiminum. Áhrif samfélagsmiðla á andlega heilsu ungs fólks eru flókin og tvíþætt. Sumir finna fyrir aukinni tengingu og gleði við að vera hluti af samfélögum á netinu, á meðan aðrir upplifa kvíða, einmanaleika og streitu vegna álagsins sem fylgir stöðugri tengingu. Rannsóknir hafa sýnt að notkun samfélagsmiðla í hófi getur haft jákvæð áhrif, en of mikil notkun getur verið skaðleg. Til dæmis getur stöðugt aðgengi að upplýsingum og áreitni á netinu skapað tilfinningu um að aldrei sé hægt að taka sér hlé. Til að draga úr neikvæðum áhrifum er mikilvægt að efla stafræna heilbrigði meðal ungs fólks. Þetta felur í sér að læra að stjórna tíma sínum á netinu, takast á við samanburð og viðurkenna að samfélagsmiðlar eru aðeins hluti af stærra lífi.

Samfélagsmiðlafyrirtæki gegna lykilhlutverki í því hvernig miðlarnir móta

líf ungs fólks. Með því að hanna kerfi sem ýta undir fíkn og samanburð bera þau ábyrgð á mörgum áskorunum sem fylgja miðlunum. Á undanförnum árum hafa ýmis samfélagsmiðlafyrirtæki reynt að bæta þjónustu sína, til dæmis með því að bjóða upp á valkosti eins og að fela "læk" eða innleiða áminningar um að taka hlé. Slík inngrip eru mikilvægt skref, en frekari ábyrgð er nauðsynleg til að tryggja að samfélagsmiðlar verði heilbrigðari vettvangur fyrir ungt fólk.

Leiðir til að nýta samfélagsmiðla á jákvæðan hátt Til að hámarka jákvæð áhrif samfélagsmiðla og draga úr neikvæðum áhrifum geta bæði ungt fólk og eldra beitt ýmsum aðferðum. Dæmi um það er t.d. að stjórna tíma sínum á samfélagsmiðlum, til dæmis með því að nota skjátímaforrit, getur hjálpað ungu fólki að halda jafnvægi milli raunheimsins og netsamskipta. Einnig auka stafræna meðvitund með kennslu um hvernig samfélagsmiðlar virka, þar á meðal hvernig þeir nýta sér notendur til að hámarka þátttöku, getur hjálpað ungu fólki að skilja betur eigin notkun. Samfélagsmiðla má nýta á jákvæðan hátt með því að leggja áherslu á tengsl, nám og sköpun. Ungt fólk getur notað miðla til að deila hugmyndum, stuðla að jákvæðum breytingum og læra nýja hluti í gegnum fræðslu- og áhugahópa.

Með því að fylgja jákvæðum fyrirmyndum og forðast samanburð er hægt að efla sjálfstraust og hvetja til persónulegs vaxtar. Einnig má nýta samfélagsmiðla til að byggja upp stuðningsnet og styrkja tengsl við fjölskyldu og vini, sérstaklega á fjarlægum stöðum. Mikilvægt er að skapa jafnvægi milli netnotkunar og raunheims, svo miðlarnir stuðli að vellíðan og sjálfsrækt.

4 | Desember 2024

Viðtal við Emblu Kristínardóttur Unnur Lilja Andrésdóttir Smá kynning frá Emblu Ég heiti Embla Kristínardóttir, og er þriggja barna móðir búsett í Borgarnesi. Ég er fyrrum atvinnumaður í körfubolta og spilaði á hæsta leveli í ellefu ár. Í dag vinn ég við Háskólann á Bifröst, þjálfa hóptíma í Metabolic Borgarnesi og virkur foreldri í stúkunni á körfubolta leikjum elstu dóttur minnar. Ég hef gaman af flestu sem kemur að íþróttum, ég lærði styrktarþjálfun og þá er ég einnig með þjálfararéttindi IWF í ólympískum lyftingum.

Getur þú sagt aðeins hver þinn ferill í íþróttum sé? Ég hóf minn feril í körfubolta með uppeldisfélagi mínu Keflavík þar sem ég á 10 bikarmeistaratitla og 15 Íslandsmeistaratitla úr yngriflokkum. Ég spilaði í meistaraflokki fyrst 16 ára gömul þar sem ég var byrjunarliðs leikmaður og vann á mínu fyrsta ári Íslands-, bikar- og deildarmeistara titil. Þá var ég valin í A-landslið kvenna aðeins 17 ára gömul eftir farsælan feril í yngri landsliðum þar sem ég var kjörin í lið mótsins tvisvar sinnum og maður leiksins 6 sinnum, ég spilaði í kringum fimmtíu leiki samanlagt með yngriflokkaliðunum. Ég flutti mig um set eftir að hafa eignast mitt fyrsta barn og spilaði í þrjú ár fyrir Grindavík þar sem við spiluðum til úrslita í bikarkeppni en hlutum silfrið. Þá færði ég mig aftur í Keflavík og vann með þeim bikar- og deildarmeistara-

titil. Eftir það fór ég niður um deild í Fjölni eftir erfið handameiðsli og vann með þeim Íslandsmeistaratitil 1.deildar kvenna. Næst lá leiðin í Borgarfjörðinn þar sem ég spilaði fyrir Skallagrím í tvö ár, eignaðist mitt annað barn og skipti yfir í Val þar sem ég vann Íslandsmeistaratitil með þeim árið 2023. Ég á í heildina yfir 25 A-landsliðsleiki á bakinu en hef enn ekki ákveðið hvort deildarskórnir séu komnir á hilluna.

Þegar kemur að þjálfun og hreyfing samhliða námi, hvað er mikilvægt að hafa í huga? Það sem ég tel vera mikilvægt að hafa í huga er jafnvægi á milli hluta og að hafa næga orku sem kemur bæði úr svefni og næringu, skipulag á tíma sem þú gefur þér í hvert og eitt verkefni yfir daginn hvort sem það tengist mat, hvíld, lærdómi eða æfingu. Síðan er það andleg líðan, að leita sér hjálpar ef maður þarf á stuðningi að halda, þetta getur komið frá öllum í kringum okkur svo sem þjálfara, maka, vinum, systkini, foreldrum, námsráðgjafa eða faglegri þjónustu.

Er hreyfing alger lykill af góðri andlegri heilsu? Það hefur verið marg sannað að hreyfing hafi góð áhrif á andlega heilsu.

Það þýðir þó ekki að hreyfing þurfi alltaf að vera í þrjár klukkustundir á hæsta tempói sem þú getur verið á. Hreyfing getur verið til dæmis göngutúr, útihlaup, hjólatúr, sundferðir, allskonar hóptímar í boði í líkamsræktum, og eða æfing til lengri tíma líkt og íþróttafélög standa oft fyrir.

Hefur þú einhver ráð fyrir ungt fólk sem er að stunda nám, en langar að byrja hreyfa sig en eru alveg á núllpunkti?

Mitt helsta ráð væri að finna hvað þú hefur áhuga á og bara byrja. Það þarf ekki að hafa neinn grunn til þess að byrja einfalda hreyfingu, en gott er að leita í hóp- eða einkatíma þar sem þjálfari er á staðnum sem getur leiðbeint þér. Oft geta vinir aðstoðað mann líka við að komast af stað.

Hvað eru algengustu ranghugmyndir um hreyfingu og eða heilsu sem þú hefur séð meðal ungmenna?

Mér finnst algengasta ranghugmyndin að þú þurfir að gera allan pakkann alla daga og helst í gær. Mæta á æfingu alla daga, skóla, vinnu, vinir, borða fæðubótarefni, lyfta mikið og þungt og oft koma allar þessar hugsanir í veg fyrir

að þú náir þínum markmiðum sem var kannski bara að byrja að hreyfa þig eða verða sterkari. Svo má líka nefna eitt þar sem netið er tröllríðandi heiminum að allt efni og trix sem þú sérð á netinu eru oft á tíðum ekki sönn, allar fríar auglýsingar með bráðsnjöllum flýti lausnum fyrir þig eru yfirleitt ekki góðar, fólkið sem auglýsir varning er oft á tíðum ekki einu sinni að nota efnin eða prógrömmin sem auglýst eru.

Hverjar eru ráðleggingar þínar fyrir ungmenni sem vilja bæta lífstílinn sinn, þá mataræði og hreyfingu?

Mínar helstu ráðleggingar varðandi mataræði er að kynna sér hluti, þekkja grunninn í fæðunni sem er prótín, fita, kolvetni og sykrur. Hvaða matur inniheldur góða og slæma fitu, prótín, kolvetni og sykur. Sykurlaus fæða er ekki alltaf betri kostur og allt náttúrulegt ekki heldur. En það er mjög gott að þekkja muninn á því hvaða matur inniheldur hvað og hafa gott jafnvægi svo maður verði ekki heltekinn af einhverju einu hugarfari. Margir eru fastir í þeirri hugsun að kolvetni séu slæm sem mér persónulega finnst ekki fyrir mig sem íþróttamann. Mörg fæðubótarefni eru frábær og nýtast vel en vertu viss um að þú sért búinn að kynna þér vöruna og hvernig þú kemur til með að nýta hana þér til.

Desember 2024 | 5

Dæmisögur Esóps Anton Haukur Þórlindsson

E

Flest þráum við það að passa inn í hópinn, sem getur auðveldlega leitt til þess að við hegðum okkur á hátt sem passar ekki við það hver við erum í raun og veru. Þessi dæmisaga hvetur okkur til að vera við sjálf því að raunverulegt sjálfstraust kemur ekki frá því að klæða sig í „ljónshúð“.

sóp er nafn sem við höfum flest heyrt. Hann var forngrískur sögumaður, talin vera uppi um 620-564 f.Kr., sem er þekktastur fyrir dæmisögurnar sem hann skrifaði. Talið er að hann hafi skrifað 725 dæmisögur, en flest þekkjum við eitthvað af þeim. Þó að það sé lítið vitað um líf Esóps hafa sögur hans mótað siðferðiskenningar vestræna heimsins í mörg hundruð ár.

Dæmisögur Esóps, sem voru yfirleitt stuttar sögur með dýr í aðalhlutverki, bera allar með sér mikilvægar lexíur um siðferði, mannleg samskipti og ákvarðanatöku. Fyrir okkur menntskælinga sem erum að finna út úr því fyrir hverju við stöndum geta þessar sögur veitt okkur nýja innsýn í hin ýmsu vandamál sem við glímum við.

Húsamúsin og hagamúsin

Hérinn og skjaldbakan Lang flest okkar hafa heyrt söguna um hérann og skjaldbökuna. Í sögunni skorar skjaldbakan á hérann í kapphlaup.

Hérinn, viss um að hann sé mun hraðari en skjaldbakan, ákveður að leggja sig í miðri keppninni því hann er svo langt á undan. Skjaldbakan, sem er ekki jafn hröð og hérinn, heldur einbeitingu og kemst yfir markið á undan héranum.

Fyrir okkur menntskælinga minnir þessi saga okkur á að þó það sé freistandi að reiða sig á sína náttúrulegu hæfileika,

þá mun stöðug vinna yfir lengri tíma skila mun betri árangri. Hvort sem þú ert að vinna að langri ritgerð eða læra fyrir stórt próf þá mun það alltaf gagnast mun betur að skipuleggja sig og vinna hægt og örugglega en að láta reyna á einhverja snilligáfu.

Asninn og ljónshúðin Í þessari dæmisögu finnur asni ljóns-

húð og ákveður að klæðast henni til að hræða hin dýrin. Hann nýtur virðingarinnar sem hann fær frá þeim, nú þegar hann lítur út eins og ljón, en á endanum hrínir asninn og þá kemst upp um hann. Lexían í þessari sögu er einföld; að þykjast vera eitthvað sem þú ert ekki getur leitt til vandræða og taps á trúverðugleika. Þessa lexíu er ekki flókið að yfirfæra á daglegt líf menntskælinga.

OFTAR EN EKKI Á LEIÐINNI Í TÍMA

Í þessari sögu kemur hagamús að heimsækja frænda sinn í stórborginni og heillast fljótt af lífinu sem frændi hans lifir þar. Hagamúsin áttar sig þó fljótt á ókostum stórborgarinnar – stanslaus hávaði og rándýr sem leynast bak við hvert horn – og gerir sér grein fyrir því að það væri henni óhentugt að lifa í stórborginni. Hagamúsin fer aftur í sveitina þar sem hún getur lifað í friði. Þessi saga undirstrikar mikilvægi þess að þekkja mörkin sín ,vita hvernig þú vilt forgangsraða hlutum og finna hvar þér líður best. Í menntaskóla er endalaust af tækifærum, hvort sem það séu partý, tómstundir eða vinna, og þó það sé freistandi að segja já við öllu er mikilvægt að einbeita sér að því sem er í takt við markmið þín. Einnig er afar mikilvægt að vita hvar þér líður best, hvort sem það sé í hraðskreiðu umhverfi þar sem það er allt á fullu eða í ró og næði.

6 | Desember 2024

Tónleikar

Víf Ásdísar Svanbur

vidreisn.is

Tökum utan um unga fólkið Andleg heilsa er forgangsmál

8 | Desember 2024

Á móti sól Unnur Lilja Andrésdóttir

Þ

egar sólinn og máninn hittust á himninum dansaði alheimurinn. Stjörnurnar sem glitruðu alstaðar í kring brostu í átt að þeim. Himinn varð rauður eins og eldur, ávallt þegar þau mættust á sjóndeildarhringnum.

Samvinnan var einstök og fyrsta sinn sem sólinni fannst einhver sjá sig. Sjá hver hún raunverulega var, þarna gat hún sýnt frá öllum sínum hæfileikum og líðan, án þess að einhver myndi dæma hana. Tunglið myndi aldrei dæma hana. Tunglið skyldi hvað var raunverulega í gangi. Tunglið var partur af hennar heimi, og hún af hans heimi. Þótt svo jörðin var það sem stóð á milli þeirra, gerðu þau allt til að reyna komast til hvort annars. Fóru hring eftir hring eftir jörðinni, bara til að reyna ná til hvort annars í smá tíma. Smá tíma til að vera saman.

Farðu heim æptu krakkarnir á eftir Sól. Skólinn var búin og höfðu krakkarnir þann vana á að hittast eftir skóla til að spila fótbolta. Haustið var komið og vantaði ekki laufin sem fuku með vindinum. Kuldinn var hægt og rólega að taka við sér.

Sól fann hvernig hann beit í kinnar hennar og eyrun þegar hún labbaði út úr skólanum.

Himininn var allur skýi þakinn og ef hún hefði ekki vitað betur, hefði hún haldið að það myndi fara að snjóa. Henni langaði að fara heim. Nú þar sem dagurinn var fór að stytta, var það kapphlaup við tímann að ná heim fyrir myrkur. Henni líkaði ekki við myrkur. Myrkrið gerði allt svo einmanalegt, loftið varð kalt og það sem lýsti upp daginn hennar var sólin sem nú hafði horfið ofan í sjóinn. Þá vöknuðu stjörnurnar. Þær sem fólk talaði að lýstu upp himininn, en þær voru einungis augu í himninum sem fylgdi Sól. Stjörnurnar voru svo margar og sáu allt sem gerðist. Þær fylgdust með hverju smáatriði, ekkert fór fram hjá þeim. Þegar Sól var farinn að nálgast húsið sitt, var farið að rökkva. Húsið var svo tómlegt standandi við klettinn. Þegar það var vetur skein aldrei sól á húsið og hrímaðar rúðurnar voru í stað gardína. Þessu húsi vantaði alla hlýjuna sem umlukti hin húsin í götunni. Þau gáfu af sér birtu og varma fyrir fólk sem kom heim eftir langan vinnudag. En húsið hjá klettinum var einmana, það var kalt og

tómlegt. Það fór enginn þangað lengur í heimsókn, krakkarnir í götunni forðuðust að koma nálægt því. Foreldrarnir eflaust búnir að segja þeim að forðast húsið eins og heitan eldinn. Það þýddi að Sól var ein, hafði alltaf verið það. Frá því að þau fluttu.

Pabbi Sólar fór frá mömmu hennar. Mamma hennar reyndi að gera allt sem hún gat til að halda stóra fallega húsinu þeirra í borginni, en vextirnir byrjuðu að hækka svo rosalega. Þegar mamma hennar fékk hringingu einn daginn, frá lækninum brotnaði hún endanlega saman. Daginn eftir þegar Sól kom heim úr skólanum var allt smáa dótið komið út í bílinn hans afa. Hann ætlaði að keyra þeim heim í litla bæinn sem mamma ólst upp í. Þá yrði allt í lagi sagði mamma þegar Sól fór að gráta. Pabbi var farinn og þau að flytja. Allt sem var, er nú breytt. Henni langaði bara að vera alltaf eins og halda rútínunni eins. Henni leið vel í skólanum og herbergið hennar var svo fallega bleikt. Bleikur var uppáhaldsliturinn hennar.

Sólin var að vakna eftir

nóttina. Tunglið hafði verið að hlaupa á eftir henni alla nóttina. Það var orðið þreytt, en vildi samt ekki stoppa. Jörðin snerist með þeim og vildi ekki færa sig frá. Hún hélt þeim í sundur og lét skýin hylja sig svo það sæist ekki í hana. Hún vildi ekki koma fram með nafni, samt vissi hún allt um þau hin. Hún vissi að Tunglið varð blátt þegar það var komið á ákveðinn stað í brautinni sem það fór eftir.

Jörðin vissi líka að sólinn var einmana, henni langaði að tala við Tunglið sem beið hennar. Þetta var saga eins og Rómeó og Júlía. Jörðin var í skugganum, sem Talía. Á meðan Rómeó var að fara eftir Júlíu. Kannski var ástæða fyrir því að Tunglið og Sólin áttu ekki að hittast, en hvað það var skildu þau það ekki. Það eina sem þau vildu var það að vera saman. Hvort sem það var gott fyrir þau eða ekki, þau hugsuðu ekki um það. Ást er sögð blindandi, og voru Tunglið sem og Sólin blinduð af henni.

Núna var enginn litur sem Sól sá sérstaklega. Allt var eins, stundum læddust að henni

litirnir en þeir fór um leið. Þetta litla hús við klettinn var það eina sem hún átti fyrir sig. Þótt það var lítið og kalt, var ekkert sem tók það frá henni. Ekkert sem myndi nokkurn tímann taka það frá henni. Nú þegar allt annað brást henni. Lífið hafði tekið svo margt, stjörnurnar hafa verið að refsa henni fyrir eitthvað sem hún gerði sér ekki grein fyrir hvað var. Eftir að þær mæðgur fluttu í litla þorpið, fór allt á niðurleið. Núna var Sól ein á báti, labbandi heim í slitnu kápunni sinni. Kápan var orðin svo götótt að hún gerði ekki mikið gagn lengur, vindurinn þeyttist í gegnum hana og rigningin lak inn á milli. Húfan sem amma prjónaði handa henni þegar hún var yngri, var orðið það eina sem hún átti eftir frá þeim. Þegar heim var komið, beið hennar listi af mörgum verkefnum. Aldrei friður til að setjast niður og leyfa tímanum að líða. Þetta hús var svo illa farið, sum herbergin það illa farinn að ekki var hægt að nota þau.

Herbergið sem mamma átti var verst farið. Þakið var fallið niður og rúðan brotnaði í ein-

um storminum um veturinn. Þá hafði Sól fundið spýtur og fest fyrir hurðargatið, til að snjórinn myndi ekki fara inn í húsið. Fyrir löngu hafði rafmagnið verið tekið af, þannig eina sem hélt smá hita í húsinu var að gera það einangrað.

Vera ein svona lengi hafði gert hana dofna. Verkefnin voru svo mörg, að tíminn fór fram hjá henni. Dagarnir runnu saman í einn graut, alveg sama hvernig viðraði var allt eins inni. Dofinn fór aldrei. Litirnir voru farnir og tilfinningarnar með því. Hugurinn hafði ekki við og hjartað var búið að gleyma því hvernig það var að finna hlýjuna sem eitt sinn einkenndi allt í kringum hana. Nafnið hafði verið gefið því hlýjan sem augun gáfu frá sér höfðu birt allt herbergið upp. Núna var tómleikinn það sem hafði gripið í hana og ekki farið, það var búið að taka alla birtuna frá henni og enginn kom til bjargar til að fylla hana upp aftur. Tunglið hafði aldrei náð til hennar, þannig lífið varð af eilífum eltingarleik af því sem var betra en nú þegar.

Nýtt upphaf Fjölgum íbúðum með bráðaaðgerðum á húsnæðismarkaði Virkjum ungt fólk til þátttöku í samfélaginu Eflum félagasamtök sem vinna með ungu fólki Eyðum biðlistum ungs fólks eftir geðheilbrigðisþjónustu

xs.is

10 | Desember 2024

Borðaðu hrútspung á beinu streymi - vertu hetjan sem Ísland þarf!

Saga Evudóttir Eldarsdóttir

Íslandi skortir Mukbang menningu. Íslenskt mukbang er eins og heita manneskjan í Miðflokknum - það er ekki til.

O

rðið ,,Mukbang” á rætur að rekja til Kóreyju, og það merkir hljóð- og myndútsending á netinu þar sem gestgjafi neytir ýmiss magns af mat á meðan hann hefur samskipti við áhorfendur.

Mukbang hefur lengi átt sinn stað í mínu hjarta.

Mukböng gefa mér hlýju, og veita mér ákveðna öryggistilfinningu, á erfiðum tímum. Sum finnst mér notaleg og önnur finnst mér skondin. Það er erfitt er að finna mukbang sem er á íslensku eða er gert af íslenskri manneskju. Mér finnst mikilvægt að við sem þjóð bjóðum upp á fjölbreytt efni til að varðveita tungumálið. Nú þegar íslenskan á undir högg að sækja, gengur ekki að til séu nánast engin mukböng á íslensku. Mukbang er nefnilega miklu fleira en bara fólk að borða.

Mukbang er skemmtun fyrir augu og eyru, mukbang er listform. Það er nokkurskonar gjörningur, sem getur verið í formi myndbands eða einhverskonar útsendingu. Oft hafa listamennirnir ákveðna myndbyggingu í gjörningum sínum. Þeir raða oft matnum á skemmtilegan máta, búa til skemmtileg munstur og litasamsetningar.

Margir þeirra huga einnig mikið að hljóðgæðum, og reyna að hafa þau góð, svo áhorfendur heyri hljóðin sem fylgja áferðum matarins. Áhorfendur ná þá betri tengingu við verkið, því oft líkjast hljóðin þeim hljóðum sem verða þegar við sjálf innbyrðum mat.

Mukbang sameinar heilu menningarheimana. Því eins og í stærðfræði, þá þarf ekkert tungumál til að skilja Mukböng. Það er sjaldan tal í Mukbang, og í þeim tilfellum sem það er tal, er það ekki aðalatriði gjörningsins. Allar manneskjur borða, sama hvort það sé í gegnum munninn eða með einhverskonar læknisfræðilegri-hjálp. Það að borða er aðalatriði Mukbanga, þess vegna geta allir tengt og skilið Mukböng.

Mukbang varpar einnig ljósi á mismunandi matarmenningar. Fólk er að gera Mukböng víðsvegar um heiminn. Íslenskir áhrifavaldar birta oft efni af þeim að borða, vissulega. En það að skapa Mukbang, tekur ákveðið hugarfar. Oftast þegar íslenskir áhrifavaldar birta efni af þeim að borða, er það í einhverskonar áróðursskyni. Annað hvort er efnið auglýsing og

þeir í einhverskonar samstarfi, eða þeir að sýna afstöðu sýna á mat, hvað þau borða holt, hvað þau innbyrða mikið prótein eða einhverskonar kúr sem þau eru á. Þau eru ekkert að lifa sig inn í það. Deilt hefur verið um áhrif mukbangs á matarvenjur fólks.

Fólk segir að Mukbang stuðli að óheilbrigðu sambandi við mat. Já vissulega eru til Mukböng sem innihalda óheilbrigðar matarvenjur, en það þýðir ekki að Mukbang sé slæmt í heild sinni. Mukbang varpa einnig ljósi á heilbrigðar matarvenjur, til dæmis eru listamennirnir mikið að vinna með vatnsdrykkju og borða oft mjög hollan mat.

Við sem einstaklingar verðum að hvetja fólkið í kringum okkur að byrja að skapa. Það þarf ekki annað en að leggja matinn á borðið, og kveikja á myndavélinni. Svo er rétt hugarfar ansi mikilvægt. Það getur hver sem er orðið Mukbang stjarna. Þú gætir orðið listamaður sem sameinar menningarheima og bjargvættur íslenskrar tungu. Borðaðu hrútspung á beinu streymi - vertu hetjan sem Ísland þarf!

Allir ættu að vera heimspekingar Anton Haukur Þórlindsson

Þ

egar fólk talar um heimspeki og heimspekinga hugsum við oft til fræðimanna liðinna alda eða háskólaprófessora. En það ætti engin að líta svo á að heimspeki sé einokuð af einhverri akademískri elítu – öll hefðum við gott af því að tileinka okkur heimspekilega hugsun, sérstaklega í veruleika þar sem allt er á fleygiferð alltaf. Heimspekileg hugsun er nauðsynleg til þess að skilja ekki bara heiminn okkar, heldur líka þitt hlutverk í honum.

Hvort sem við veltum fyrir okkur eðli réttlætis, merkingu hamingjunnar eða áskoranir nútímasamfélagsins er veitir heimspekin þér mikilvæg tól til þess að skilja umheiminn betur.

Uppruni heimspekinnar Heimspeki sem fræðigrein má rekja uppruna sin til forn-Grikklands, þar sem spekingar sóttust eftir dýpri skilningi á raunveruleikanum með rökhugsun. Sókrates, oft kallaður faðir vestrænu heimspekinnar, var brautryðjandi í heimspekinni. Hann þróaði „Sókratesaraðferðina“: Samtöl milli tveggja einstaklinga þar sem þeir spurðu og svöruðu spurningum til þess að stuðla að gagnrýnni hugsun og þróun nýrra hugmynda. Ólíkt öðrum heimspekingum á tímum Sókratesar sem sögðust hafa öll

svörin sagði Sókrates að enginn maður verður vitur nema hann samþykki að hann viti ekkert. Frægt er að Sókrates sagði: „Ég veit það eitt að ég veit ekki neitt.“ . Heimspeki hefur átt hlut í myndun margra fræðasviða. Þar má nefna að Aristóteles, lærisveinn Platon og kennari Alexanders mikla, beitti heimspekinni á sviðum vísinda, siðfræði og stjórnmála og trúði því að eina leiðin til að öðlast þekkingu væri með því að virða fyrir sér umheiminn. Þessir heimspekingar og fleiri lögðu grunnin að nútímaheimspekinni og móta það hvernig við sjáum heiminn.

Af hverju er heimspeki mikilvæg? Á hverjum degi meðtökum við gífurlegt magn upplýsinga. Heimspekin veitir okkur tól til þess að takast á við og greina það sem við upplifum dags daglega. Heimspekin hvetur þig til þess að líta í eigin barm og spyrja þig „Hver er ég“ og „Hverju stend ég fyrir?“.

Slíkar spurningar verða æ mikilvægari því hraðar sem tæknin þróast og því léttara sem það verður að hugsa ekki.

Fyrir utan tilvistarlegu spurningarnar sem þetta er heimspeki einnig gagnleg þegar kemur að því að eiga í uppbyggi-

legum samræðum við þá sem eru þér ósammála. Nú þegar deilur þróast oft í það að allir aðilar reyna að koma frá sér sínum skoðunum eins hátt og hægt er verður mikilvægara að geta átt í rökræðum án þess að æsa sig. Þar kemur heimspekin og heimspekileg hugsun sterkt inn – hún hvetur til rökræða ekki til þess að snúa öðrum hug, heldur til þess að öðlast skilning á skoðunum þeirra.

Þú þarft ekki gráðu til að vera heimspekingur Ef þetta hljómar sannfærandi þá er ég með góðar fréttir: Þú þarft ekki gráðu til að heimsspekúlera. Heimspekin er ekki bara ætluð prófessorum í tweed-jökkum frá Kormáki og Skyldi sem dunda sér við latneska málfræði í frítímanum

sínum; heimspeki er fyrir alla þá sem hafa legið andvaka og velt fyrir sér af hverju þeir gerðu hitt eða þetta í þriðja bekk. Gömlu heimspekingarnir voru í raun bara atvinnumenn í því að spyrja spurninga. Heimspeki snýst ekki um að hafa staðist ákveðin próf heldur snýst hún um að vera forvitinn, skeptískur og stundum smá fáránlegur. Díogenes, heimspekingur á tímum Alexanders mikla, var frægur fyrir að lifa í tunnu og skipa fólki að standa ekki í veg fyrir sólinni – var lifandi sönnun við því að sá sem hefur spurningu til að velta fyrir sér er kominn hálfa leið að því að teljast heimspekingur. Þannig næst þegar þú veltir fyrir þér hvort lífið hafi æðri merkingu eða rífst við vini þína um hvort ananas eigi heima á pítsu, til hamingju: þú ert orðinn heimspekingur.

Desember 2024 | 11

Lýðháskólar Aníta Björk Oniveros

L

ýðháskólar hafa í meira en 150 ár verið einstakt og mikilvægt fyrirbæri í menntakerfi margra þjóða, sérstaklega á Norðurlöndunum. Þeir eru óhefðbundnir í samanburði við venjulegt skólastarf, þar sem þeir leggja ekki áherslu á próf eða gráður, heldur þroska einstaklingsins og samfélagslega þátttöku.

Lýðháskólar eru skólar fyrir fólk á öllum aldri til að dýpka þekkingu sína, efla sjálfsþekkingu og taka þátt í samfélagslegum umræðum.

Uppruni og saga lýðháskóla Hugmyndafræðin að baki lýðháskólum má rekja til miðrar 19. aldar í Danmörku. Þar var það presturinn, ljóðskáldið og menntafrömuðurinn N.F.S. Grundtvig sem lagði grunninn að hugmyndinni. Hann var ósáttur við stíft og bóklegt eðli menntunar á sínum tíma og taldi að það væri mikilvægt að menntun væri ekki aðeins til að þjóna atvinnulífinu heldur einnig til að efla einstaklinginn sem lifandi þátttakanda í lýðræðislegu samfélagi. Árið 1844 var fyrsti lýðháskólinn, Rødding Højskole, stofnaður. Þessi skóli, og þeir sem á eftir komu, lögðu áherslu á að skapa lærdómssamfélag þar sem fólk gæti lært í frjálsu umhverfi án áreitis frá samkeppni eða pressu.

Hugmyndin varð fljótt vinsæl á hinum Norðurlöndunum og smám saman víðar í Evrópu og öðrum heimsálfum. Á Íslandi er lýðháskóli á Flateyri í Önundarfirði sem var opnaður árið 2018. Lýðskólinn veitir nemendum einstakt tækifæri til að vaxa og þroskast í

samheldnu samfélagi nemenda, starfsfólks og íbúa svæðisins. Dvöl í skólanum felur í sér mun meira en hefðbundið nám; nemendur búa saman, borða saman, sinna námi, þrifum og afþreyingu, allt í nánu samspili við líflegt samfélag. Samveran nær langt út fyrir skólastofuna, þar sem fjölbreyttar og skemmtilegar samverustundir verða hluti af daglegu lífi, og nemendur eru hvattir til að taka þátt í viðburðum og bæta við afþreyingar- og þjónustuframboðið á staðnum. Í þessu skapandi umhverfi fá nemendur tækifæri til að uppgötva nýja styrkleika, kanna ólíkar hliðar á sjálfum sér og takast á við óvænt verkefni. Skólinn leggur áherslu á ánægjulegt nám þar sem próf, verkefnaskil og einkunnir eru ekki í forgrunni. Í staðinn er lögð áhersla á að njóta námsins og öðlast nýja reynslu. Í þessu fylgir sameiginlegur morgunverður og fundir, þar sem dagskrá er skipulögð og málefni líðandi stundar rædd. Með þessu samverusniði, þar sem samtöl og samvinna eru órjúfanlegur hluti af náminu, öðlast nemendur dýrmæta reynslu sem hjálpar þeim að taka upplýstar ákvarðanir um framtíð sína og frekara nám.

Einkenni lýðháskóla Lýðháskólar bjóða upp á menntun sem byggist á ákveðnum gildum sem skilja þá frá hefðbundnum menntakerfum. Eitt helsta sérkenni lýðháskóla er að námsmenn eru ekki metnir á hefðbundinn hátt með prófum eða einkunnum. Þess í stað er áherslan á sjálfsskoðun og persónulega þroska. Þetta

dregur úr kvíða og keppni og gefur nemendum frelsi til að einblína á það sem vekur áhuga þeirra. Námskeið í lýðháskólum eru fjölbreytt og byggð á áhuga og þörfum nemenda. Þau geta náð yfir skapandi greinar eins og listir, handverk og tónlist, eða hagnýtari svið eins og tungumálakennslu, félagsfræði eða umhverfisfræði.

Nemendur taka virkan þátt í mótun skólalífsins, sem þjálfar þá í lýðræðislegri hugsun og

ábyrgð. Í mörgum lýðháskólum er sjálfstjórn nemenda stór hluti af daglegu lífi, þar sem þeir koma að ákvörðunum um allt frá námskrá til félagsstarfs.

Lýðháskólar leggja áherslu á að efla allan einstaklinginn. Þetta þýðir að líkamleg, tilfinningaleg og andleg vellíðan er tekin með í reikninginn, til dæmis í gegnum útivist, sjálfsrækt og samvinnuverkefni.

Nemendur búa oft á heimavistum sem styrkir tengslin milli

þeirra og stuðlar að sterkri samkennd. Daglegt líf, eins og matargerð og sameiginleg verkefni, er hluti af lærdómsferlinu og eflir félagslega færni. Flest allir sem hafa farið í lýðháskóla segja að þetta hafi verið besta ákvörðun sem að þau hafa tekið í lífinu og mæla með að hver og einn einstaklingur taki sér að minnsta kosti eina önn í lýðháskóla til að þroskast og hafa gaman.

Your Creative Future Starts Here

Háskólanám erlendis á sviði skapandi greina

Lingó er vottaður umboðsaðili á Íslandi fyrir alþjóðlega fagháskóla á Englandi, Skotlandi, Þýskalandi, Ítalíu og Spáni.

Nám í slíkum skóla er einstakt tækifæri til að kynnast suðupotti hugmynda, stefnum og straumum víða að úr heiminum. Aðstaða og umhverfi er eins og best gerist og kennarar eru reyndir fagmenn og sérfræðingar á sínu sviði.

Nám erlendis í hönnun, miðlun, sjónlistum, stjórnun, sviðslistum, tísku, ferðaþjónustu eða viðskiptum, opnar einnig möguleika á að hitta „rétta“ fólkið og komast áfram á alþjóðlegum markaði.

OP IÐ

fyrir umsóknir

12 | Desember 2024

Hver er þessi Íslenska sumarkona og hvernig getur þú forðast hana?

Saga Evudóttir Eldarsdóttir

Í

slenska útfærslan af ,,pumpkin spice latte” konunum í Ameríku er klárlega Íslenska sumarkonan. Íslenska sumarkonan er afar einstök dýrategund, hún er hópdýr sem ferðast um í hjörð og af henni stafar mikil hætta. Sem betur fer er mjög auvelt að bera kennsl á hana og því get ég gefið þér leiðbeiningar um hvernig þú getur forðast hana. Íslenskar sumarkonur koma í mismunandi útfærslum. Sumar klæðast poncho, sumar veiðivestum, sumar ullarpeysum, sumar þykkum treflum, sumar leður-stígvélum, aðrar fínum gönguskóm og flestar þeirra klæðast mjög þröngum gallabuxum. Þröngum gallabuxum sem eru ekki gallabuxur...Allavega í flestum tilvikum...Þá eru þær leggings! En það er algert leyndarmál. Þær eiga það samt allar til að bera hattinn góða. Hattinn sem lítur smá út eins og kúrekahattur úr partýbúðinni en hann er frá vönduðu skandinavísku merki. Þessi hattur er líklega dýrari en rafmagnsreikningurinn þinn. Svo þú skalt hugsa þig um áður en þú setur eitthvað út á hann.

Sumarkonan ber sérstakan ilm. Hún notar ýmist hefðbundið ilmvatn með dilltónum eða náttúrulegt jurtailmvatn, eins og til dæmis lavander eða sítrónugras.

Sumarkonan fer oft í veiðiferðir. Þá ber hún einnig oftast hatt á höfði, klæðist grænleitu veiði-vesti, stígvélum með smá hæl og er oftar en ekki með vínglas í hendi. En svo er mikilvægt að hafa í huga að .essi lýsing á náttúrulega ekki við um vegan sumarkonur...

Eða mjög líklega ekki, nema að konan eigivið gríðarlegan hópþrýsting að stríða. Sumar sumarkonur eru nefnilega vegan. Margir hugsa eflaust að sumarkonan sé meinlaus, og að þessi lýsing hljómi bara notalega, en svo er ekki.

Hér eru nokkrar ástæður fyrir því að sumarkonan sé hættuleg ófreskja: •

•

Hún brýtur persónuverndarlög um það bil níu sinnum á viku.

Helstu tilvik þessa brota, eru myndir af börnum sumarkonunnar, eða mynd með annari manneskju þar sem aðeins sumarkonan myndast vel. Hún er gjörn að taka myndir af börnum sýnum, þegar þau vilja það ekki. Þegar þau vilja bara lifa í augnablikinu og njóta þess sem þau eru að gera. En því miður, mamma þarf að ,,documenta”.

Og svo á hún það til að birta myndum á samfélagsmiðla, án þess að horfa á hitt fólkið á myndini.

Hún er eflaust með hárið vel greitt í hliðarskiptingu, og með hinn fullkomna stút á vörunum, á meðan hin manneskjan er eflaust rangeigð, hreyfð eða bara ekki tilbúin. (Einnig á hún það til að taka sjálfu í búningsklefum í sundlaugum og á líkamsræktarstöðum).

Hún er ástæðan fyrir að kolefnispor Íslendinga fer hækkandi.

Athafnir sumarkvenna á jörðinni losa fullt af gróð-

urhúsalofttegundum út í andrúmsloftið. Þær eiga það nefnilega til að panta allskins föt og varning á internetinu. Framleiðsla þessa varnings, ásamt flutningnum, veldur bruna jarðefnaeldsneytis, sem veldur auknum gróðurhúsaáhrifum og þá hækkar hitinn á jörðinni. Hlýnun jarðar ógnar lífríki heimsins með hækkandi sjávarborði, aukinni tíðni öfgakenndra veðurfyrirbæra og röskun á vistkerfum. Þetta veldur ekki aðeins útdauða tegunda og eyðileggingu búsvæða, heldur hefur einnig víðtæk áhrif á fæðuöryggi, heilsu fólks og efnahag samfélaga um allan heim.

•

•

Íslenskar sumarkonur eru helsta ástæðan fyrir félagslegri einangrun og elítumenningu meðal fullorðsins fólks Þetta dýr lítur einnig niður á fólk og heldur úti svokallaðri elítumenningu í íslensku samfélagi. Fólk sem gengur ekki um með hatt, er ekki með nógu hátt fylgi á fésbókinni og fer ekki í veiðiferðir, er hreinlega litið niður á og skilið útundan af íslensku sumarkonunni. Þetta veldur því mikilli félagslegri einangrun hjá fullorðu fólki. Félagsleg einangrun meðal fullorðinna er vaxandi vandamál, þar sem allt að 30% fólks upplifir einmanaleika reglulega. Þegar fólk finnur sig útilokað frá félagslegum hópum getur það leitt til minnkandi sjálfstrausts og skertrar starfsgetu, sem síðan getur orðið að vítahring einangrunar. Rannsóknir sýna að einmanaleiki getur verið jafn skaðlegur heilsunni og að reykja fimmtán sígarettur á dag.

Hún veldur foreldraskömm Foreldraskömm er skaðlegt fyrirbæri sem grefur undan sjálfstrausti foreldra og hefur neikvæð áhrif á geðheilsu fjölskyldna. Margir foreldrar byrja að efast um uppeldið eftir að sjá mynd eða myndskeið, á samfélagsmiðlum sumarkvennana, þar sem þær sýna sitt fullkomna líf. Þar sem þær eru að gera vel við sig með góðum chia graut, á meðan fimm ára barnið þeirra stundar Jóga og talar um Nelson Mandela. Þetta vekur upp ákveðna skömm í fólki, sérstaklega foreldrum. En það er gott að hafa í huga að þetta er ekki raunveruleikinn. Við fáum aldrei alla myndina í heild sinni. Og oftar en ekki eru börnin að fara eftir leiðbeiningum sumarkonunnar.

Lýsingarnar hér fyrir ofan vekja eflaust upp einhverskonar hræðslutilfinningu. Sumir hugsa eflaust með sér að þeir verðir næsta fórnarlamb hennar. En það þarf enginn með aðgengi að þessari grein að hafa neinar áhyggjur.

Hér eru mikilvægar leiðbeiningar um öryggisráðstafanir og viðbrögð við aðstæðum: Skref 1: Staðir sem þú skalt forðast: • Garðabærinn

• Vesturbæjarlaugin • Kaffivest • Útilíf • Farmers and Friends • Friðheimar Skref 2: Hvernig skal forðast hana úti á götu.

Auðvitað er ekki alltaf nóg að forðast alla staðinna sem hún eyðir mestum tíma á, hún fer einnig oft út að hlaupa eða í göngutúr og því þarftu að geta varast hana alveg óundirbúinn.

• Mundu lýsinguna í byrjun, og ef þú sérð konu sem fellur undir þessa lýsingu forðaðu þér.

• Ef þér finnst erfitt að muna lýsinguna, reyndu bara að varast konur með hatt, því hún er með hatt í flestum tilvikum.

• Mundu bara að þessi aðferð virkar ekki í sundi.

Skref 3: Hvernig skal forðast hana í sundi. Það er mjög strembið að bera kennsl á sumarkonu í sundi. Því miður. En stundum þekkir maður þær á lyktini. Svo eru þær oft með fínan vatnsbrúsa. Svona hædró flask, sem heldur vatninu köldu. Ýmist drapplitaður, dökkblár eða grá-bleikur á litinn. Og svo á maður auðvitað að forðast Vesturbæjarlaugina.

Skref 4: Hvernig forðast þú hana á internetinu? Því miður getur þú einnig lent í aðstæðum þar sem þú ert óundirbúið, sem eru ekki úti á götu. Það er krefjandi að forðast Sumarkonuna, en með réttu hugarfari hafa allir getuna til þess.

Sumarkonur eru ALLSTAÐAR, sem þýðir að þær eru ekki aðeins í umhverfinu heldur einnig á Internetinu.

Engar áhyggjur sammt, hér fyrir neðan eru atriði sem hægt er að nota til að bera kennsl á hina íslensku sumarkonu á internetinu. Þegar maður rekst á aðgang sem mætir þessum lýsingum erráðlagt að smella á “block”.

Hafðu augun opin fyrir þessum hlutum: • Það er henni mikilvægt að allir viti hversu góð manneskja hún sé, þannig oft má sjá langa réttlætispistla og einnig er hún oft með prófíl mynd með einhverju samfélagslegu á Fésbók.

• Myndir þar sem augljóst er að hún horfði bara á sjálfa sig áður en hún birti hana • Þegar hún stundar líkamsrækt finnst henni mikilvægt að allir sjái og því má oft sjá myndir af henni að ýmist stunda Jóga eða úti að hlaupa • Þegar hún borðar eitthvað holt finnst henni einnig mikilvægt að allir sjái og því má oft sjá myndir af chia graut, hrökkbrauði eða detox djús, oftar en ekki er texti myndarinnar einhvernveginn svona: ,,Má maður aðeins” ,,Smá treat” ,,Stalst í þetta” • Og ef þú sér veiðimynd er 90% líkur að þú hefur fundið hina einu sönnu Íslensku sumarkonu Skref 5: Haltu ró þinni! Það að halda ró sinni er í rauninni mikilvægasta skrefið. Lífið er ekki dans á rósum. Maður þarf aðyfirstíga hættur til að hagnast vel í lífinu.

Finnur Ricart Andrason

1. sæti Reykjavík norður

Jósúa Gabríel Davíðsson 3. sæti Reykjavík suður

Eva Dögg Davíðsdóttir 2. sæti Suðvestur

Bjarki Hjörleifsson 2. sæti Norðvestur

Sindri Geir Óskarsson 1. sæti Norðaustur

Pálína Axelsdóttir Njarðvík 2. sæti Suður

Kjósum ungt fólk til áhrifa!

•

Húsnæði fyrir fólk – ekki fjárfesta

•

Leigubremsu strax!

•

Frekari skorður á skammtímaleigu, meðal annars á AirBnB

•

Ríki og sveitarfélög eiga að hjálpa til við íbúðauppbyggingu

•

Bönnum hvalveiðar

•

Höfnum einkavæðingu á auðlindum og innviðum

•

Róttækar og raunhæfar loftslagsaðgerðir

•

Stöndum vörð um opinbera heilbrigðiskerfið og höfnum einkavæðingu

•

Eflum geðheilbrigðisþjónustu meðal barna og ungmenna Meira á vg.is

14 | Desember 2024

Viðtal við Kzoba Tónlistarmaðurinn George Devons hefur rutt sér braut í tónlistarheiminum undir nafninu Kzoba undir tónlistarmerkinu Heavy Knife Records. Ungur listamaður sem ákvað að gera tónlist, eitthvað sem hann hefur haft mikin áhuga á frá ungum aldri. En það að reyna halda uppi námi, tónlistinni og vinnu getur reynst erfiðara sagt en gert þar sem vinna, tími og ábyrgð felst í þessum atriðum. Hér er rætt við Kzoba til að fá að kynnast honum betur ásamt því að kafa dýpra í hver hann er sem tónlistarmaður og hvernig það er að reyna halda öllum þessum boltum á lofti.

Hvað ertu gamall?

18 ára eða fæddur 2006.

Hvernig við getum þolað veturinn Ninja Sól Róbertsdóttir Íslenski veturinn er fallegur, en hann er líka frekar ógeðslegur og ofbeldisfullur stundum.

Skammdegið getur dregið okkur langt niður, og kuldinn getur gert það mjög erfitt að standa upp á morgnanna. Það fer gríðarlegur styrkur í að blekkja sig alveg í gegnum veturinn, vegna þess að hann er svo langur á Íslandi. Stundum nægir hreinlega ekki að horfa á home alone eitt og tvö aftur og aftur og aftur, en hvað eigum við þá að gera?

Finndu þitt lágmark, og skrifaðu það niður. Lágmarkið er ólíkt fyrir alla. Fyrir mig er lágmarkið að drekka vatnsglas á morgnanna, standa upp á skikkanlegum tíma, setja á mig maskara og klæða mig almennilega. Það eru þessir litlu hlutir sem við gerum á hverjum degi, sem geta dottið niður ef skapið er ekki nógu gott á veturna. Lágmarkið er það minnsta sem við gerum, það sem tekur sem minnstann styrk til að framkvæma. Gættu þess að finnast lágmarkið ekki sjálfsagt samt, það er ekki sjálfsagt að hugsa vel um sig. Þó það far lítil orka í lágmarkið, þýðir það ekki að við séum löt eða einhversskonar lágmarks manneskjur, því á veturna lækkum við oft í orku og þá fer lágmarkið að virðast meira krefjandi.

Finndu lágmarkið og fylgdu því. Ef það er skýrt, þá er auðveldara að ná sér aftur upp ef maður missir aðeins dampinn. Þegar þú hefur áttað þig á skýru lágmarki, þá getur þú farið að bæta ofan á það. Það eru stærri verk, þó um sé ekki að ræða einhver trölla verkefni og esju reisur. Hjá mér er þetta miðlungs þrep hlutir eins og að kaupa nesti og pakka fyrir vikuna á mánudögum. Líka það að opna ekki samfélagsmiðla í klukkutíma fyrir svefninn, stunda líkamsrækt og að skrifa 15 hluti sem ég er þakklát fyrir á hverju kvöldi. Þessi verk eru líka ólík fyrir alla, rétt eins og lágmarkið.

Til þess að missa ekki lífs glampann úr íslensku augum okkar, verðum við að viðurkenna hvernig orkan okkar skiptist og hagar sér eftir árstíðum. Við megum ekki falla í þá gryfju að við séum latir letihaugar á veturna, vegna þess að það fer allt í einu miklu meiri orka bara í það að halda okkur gangandi í myrkrinu. Ofan á það verðum við að sinna námi, skóla, samböndum og sjálfsumhirðu.

Skoðaðu þína rútínu og hvaða atriði þú hefur vafið inn í hana, skrifaðu þessi atriði niður og virtu fyrir þér hvernig orkan dreyfist eftir verkum. Að horfast í augu við þessa greiningu gerir okkur kleift að bæta síðan ofan á hana með raunhæfum kröfum til okkar.

Hvaða skóla ertu í?

Menntaskólinn við Hamrahlíð á 3. árinu núna.

Hvað ertu að læra?

Allt þetta helsta en ég er á opinni braut. Opin braut gefur manni þann kost að fá að ráða svo lítið hvað maður er að taka sér fyrir en er með áherslu á ensku.

Hvernig tónlist gerir þú?

Rapp og hip hop Hvernig finnst þér að vera hjá Heavy Knife Records?

Mér finnst það sick! Alfreð Drexler og Lord Pusswhip eru kings.

Hvernig finnst þér að finna jafnvægi á milli vinnu, tónlist og skóla?

Sko ég er að vinna 3-5x í viku á Sushi Social í hlutastarfi þar. Svo er ég í fullum skóla þannig 100% hlutfall þar. Sá tími sem eftir er fer þá í tónlistina, eftir skóla, eftir vinnu, eða bara þegar hentar. Það getur verið erfitt að halda jafnvægi á öllum þessum hlutum, kannski meira bara erfitt að gefa sér tíma í alla hlutina.

Mig langar að ganga betur í náminu, s.s. Leggja mig vel fram í einhver verkefni og gefa mér tíma í það en þá þarf ég að vera heima og einbeita mér að því. En svo langar mig líka að hanga upp í stúdíói og vinna þar en kannski ekki tími fyrir bæði og þá þarf bara að velja eða hafna. Álagið er kannski mikið en mér finnst ég ná að höndla það. Ég hef fallið á einni önn í skólanum en gengur vel núna.

Hvernig er félagslífið?

Er með vini á öllum þessum stöðum en ég heng aðallega með fólki í vinnunni og í skólanum. Svo eru líka allskonar atburðir þar sem ég hitti fólk. Er samt ekkert sérstaklega að reacha out til að hitta fólk því að umhverfin sem ég er í eru mjög félagsleg. Hitti allavega einhvern á hverjum degi. Hef t.d. núna verið upp í stúdíói á hverjum degi í 2 vikur og hitti þar af leiðandi vini mína sem eru að vinna með mér þar.

Innblástur?

Fyrr um reynslur og dags daglegar observations. Mér finnst ég líka vera frekar self aware og fæ þá inblástur þaðan.

Gildin þín?

Jöfnuður og áreiðanleiki eru mín helstu gildi þegar það kemur að tónlist því að það er svo létt að missa sig.

TikTok? Ég var eitthvað á TikTok fyrir einhverju síðan þar sem ég var að setja allskonar inn. En er samt núna hættur að pósta á tiktok því að það var orðið svo mikið fyrir lítið feedback. Núna er ég að einbeita mér að öðru og get nýtt tímann minn frekar í það. Ef ég man rétt þá endaði ég hjá Heavy Knife Records eftir að Lord Pusswhip sá mig á TikTok 2022 og sent mér síðan skilaboð á Instagram eftir það.

Hvernig byrjaðir þú tónlistarferilinn þinn? Þegar ég var svona 8 ára þá byrjaði ég að skapa en ég byrjaði fyrir meiri alvöru þegar ég var 15/16 ára og hef bara haldið áfram að þróa mig og tónlistina síðan þá. Mér hefur alltaf fundist þetta gaman og núna orðið í rauninni second nature fyrir mér fyrst að ég byrjaði svona snemma og þetta hefur fylgt mér í góðan tíma.

Ertu sjálflærður?

Já ég er sjálflærður, hef bara lært í gegnum tíðina.

Hvernig eru foreldrar þínir að taka við þessu? Þau eru mjög stuðningsrík og er mjög heppin með það. Standa bak við mig og styðja við mig í því sem ég geri.

Hvernig framtíð sérðu í tónlistinni?

Langar að gera tónlist að full time og halda áfram að þróa ferilinn minn

þar. Það hefur sýnt sig að ég get gert þetta að full time ef ég einbeiti mér og locka inn. Ég mun alltaf gera tónlist en magnið og pathwayið mun kannski breytast með tímanum.

Eitthvað plan eftir framhaldsskóla?

Enga hugmynd. Langar að flytja út og vinna í tónlist. Langar að flytja til margra staða eins og Hollands, Danmerkur, USA o.fl.

Hvað gerir þú í frítímanum þínum? Örugglega einhversstaðar úti eða bara skrolla í símanum. Er með lítinn frítíma yfir höfuð því að ég er alltaf að gera eitthvað og reyni að púsla öllum þeim hlutum sem ég er að gera í kringum hvorn annan. Stundum fer ég t.d. Í stúdíóið seint á kvöldin þegar ég er búinn að vinna bara til þess að ná að koma mér þangað og verð svo þar fram á nótt. Þannig þegar ég hef frí tíma er ég eitthvað að chilla. Það fer líka svo mikill tími í það að koma sér á milli staða.

Uppáhalds artistar?

15 ára, neðanjarðar senur í útlöndum.

Aðallega frá Bandaríkjunum en líka annars staðar frá. Fíla mikið tónlistarmennina TUAMIE, MIKE og hljómsveitin Hiatus Kaiyote.

Fun fact?

Skar mig djúpt í vinnunni og þurfti að fara upp á spítala og er síðan að fara aftur núna til að tékka á þessu.

SAMKVÆMT KJÓSENDUM SJÁLFSTÆÐISFLOKKSINS OG MIÐFLOKKSINS Í GREININGUM PRÓSENT

16 | Desember 2024

Ráð fyrir þá sem langa að versla notað Ninja Sól Róbertsdóttir Ég byrjaði að versla notað þegar ég var þrettán ára. Ég hafði alltaf fílað nytjamarkaði mjög mikið, en aðallega fyrir hluti, ekki föt. Ég var smá týnd þegar ég hóf minn nytjamarkaðs lífsstíl, en ég hef lært af því og sagt ykkur það sem ég myndi segja við þrettán ára Ninju Sól sem kunni ekki alveg að versla.

Föt og fylgihlutir

Að máta Ég átti það til að finnast allt svo ódýrt að mér fannst ég ekki þurfa að máta. Ég hugsaði mér að losa mig bara við þau föt sem gætu kannski passað illa á mig, en það er ekki alltaf svo fljótt ferli. Í staðinn fyrir að taka körfu fulla af fötum sem eitthvað annað fólk gæti passað í, og geymt þau inni í skáp í tvö ár, þá legg ég til að þú mátir fötin. Það er ekki hægt að treysta hundrað prósent á að leggja stærðirnar þínar á minnið og verslað eftir þeim, vegna þess að á mörkuðum er hver einasta flík einstök og með einstakan uppruna, sem þýðir að flíkur frá ólíkum stöðum geta farið eftir ólíkum stærðum. Extra small hér er kannski XXXtra small þaðan sem flíkin kemur.

Skór Til þess að fjárfesta í skóm sem þig langar að geta notað í meira en eitt kvöld, þá verður þú að máta þá, og að grandskoða hvert smáatriði. Ég keypti um daginn háhælaða skó sem pössuðu á mig eins og hanski, en þegar ég kom heim og fór úr sokkunum fann ég að þeir voru þvílíkt óþægilegir og skáru í hælana mína, sem ég fann ekki í gegnum sokkana á markaðinum þar sem ég mátaði þá. Mátaðu alla skó vel, og farðu yfir hvert einasta smáatriði. Það er ekki gaman að sitja uppi með skó sem enginn vill. Þeir taka líka lúmskt mikið pláss.

Miðar Skoðaðu miðana vel. Margir temja sér þennan vana í von um að rekast á flott merki, en ég skoða miðana til að sjá hversu vel flíkin mun endast. Ég kaupi til dæmis ekki jogging efni frá merkjum eins og Primark og Shein, vegna þess að þær flíkur endast stutt.

Veldu fötin vel Í hvaða fötum líður þér best? Nytjamarkaðir eru oft á skrítnum stöðum í skrítnum húsnæðum. Það getur verið allt of heitt, allt of kalt, allt of troðið, skrítnir mátunar-

klefar. Ef þú hefur aldrei mætt í búðina áður getur þú náttúrulega ekki metið þessi atriði, en ef þú veist að þér verður heitt fljótt eða að þér sé vanalega mjög kalt, þá klæðir þú þig náttúrulega eftir því, með það í huga að hitastigið klifrar oft svolítið langt í aðra hvora áttina.

Ef þú ert ekki viss með mátunarklefa, til dæmis ef þú ferð á kílóverðs markað, eða í búð sem er ekki með nógu marga klefa, þá getur þú farið í föt sem hægt er að máta yfir. Ég hef tamið mér að fara til dæmis í leggings og síðermabol sem er ekki víður. Víð föt geta villt fyrir manni tilfinninguna sem maður leitar af þegar við mátum föt.

Hvað á að hafa með? Þegar ég versla hef ég fundið að mér finnst best að vera ekki í of þungum yfirhöfnum, til þess að geta hent henni í körfuna meðan ég máta. Svo hentar oft illa að vera með kaffi eða annað eins drykkjarmál með sér, því þegar maður verslar á nytjamarkaði verður maður að renna yfir allt með höndunum, sem þarf ekki í búðum eins og H&M eða Gina Tricot. Ég mæli með ágætu veski eða rúmgóðum buxnavösum utan um símann, heyrnatól, og sólgleraugu eða hárteygjur. Það er mjög gjarnan frekar einkennileg lykt á mörkuðum, og hún getur stundum verið aðeins of mikið fyrir kerfið að innbyrða, svo geta ljósin í samblandi við lyktina búið til hausverk sem er aldrei notalegt. Til þess að sporna gegn þessu hef ég mjög oft sett á mig sólgleraugu. Ég geri það inni í öllum verslunum með björt ljós. Svo hef ég heyrnatólin því ég vil geta lokað á læti ef það er útvarp eða mannakliður í gangi.

Framandi textílefni Á nytjamörkuðum eru oft framandi flíkur úr efnum sem voru í tísku fyrir svo löngu að við hreinlega þekkjum þau ekki. Það er líka oft ástæðan fyrir því að fötum og hlutum er hent, vegna þess að fólk veit ekki hvernig á að þrífa þá. Ég mæli með því að fara varlega í kaupum á töskum.

Nokkurn veginn allt annað er hægt að

handþvo í vaskinum, en töskurnar geta flækt málin aðeins. Ég átti einu sinni gríðarlega fallega leðurtösku, en það var svo skrítin lykt af henni sem ég fann ekki fyrr en ég kom heim. Lyktin versnaði með tímanum og ég varð að henda töskunni. Ég hef ekki hugmynd um hvað olli henni, en ég var ekki með fjármagn í “DIY” verkefni til að hreinsa hana. Ef þú ert í sömu sporum skaltu bara hafa varann á með slíka hluti.

Hlutir Það getur verið ótrúlega gaman að versla hitt og þetta á nytjja mörkuðum. Ég man hvernig ég gapti þegar ég sá verðin á hlutum sem voru til sölu. Ég ætlaði aldrei að trúa því að blóma lampi kostaði aðeins 600 krónur, og að gömul kilja kostaði tæpar 50 krónur. Ég hrúgaði ódýrum munum í körfuna mína, og kom heim með markmið um að fylla herbergið mitt af snilldar vörum. Sem ég gerði svo sem, en ekki á góðan hátt.

Að kaupa notað er einhver besta leið í heimi til að versla inn í nýja íbúð eða sama gamla herbergið þitt, án þess að sprengja bankann. Það sem ég geri ef mig langar að breyta um stíl í herberginu eða að fríska bara aðeins upp á rímið, er að ég skoða hluti á pinterest og öðrum stöðum á netinu í marga daga áður en ég fer að versla. Það gefur mér hugmynd um hverju ég leita af. Þegar ég mæti loks í búðina, þá kjarna ég mig andlega og reyni eins og ég get að fylla ekki körfuna strax. Ég skoða hlutina, ég skoða merkin á

hlutunum, gæðin, og efnin sem fóru í að skapa hlutina. Ég skoða körfuna og kanna hvort hlutirnir flæði ágætlega saman, eða skerist á og myndi óreiðu.

Ef karfan gengur upp, þá eru meiri líkur á að hlutirnir gangi vel upp heima hjá þér.

Ef þú ert oft að breyta til inni hjá þér, þá mæli ég með að kaupa hluti sem er hægt að geyma í skúffum og kössum.

Styrkur nytjamarkaða er að þeir selja frumlega og skemmtilega hluti, en ef þú kaupir vöru sem hvergi er hægt að geyma, gætir þú verið að koma þér í klípu.

Staðsetningar Mér svíður að skrifa þetta, en ég geri það fyrir þig elsku lesandi. Ekki fara eingöngu í búðir sem eru í bænum. Ef þú kemst á markað sem er í úthverfum eða jafnvel úti á landi, þá getur þú lent á fjársjóðskistu.

Allt eru þetta ráð sem ég myndi bauna yfir þrettán ára sjálfa mig, en ég miðla þeim til ykkar í vinalegum ábendingum. Með reynslunni finnur þú þinn eigin smekk og þitt eigið kerfi utan um hvernig þú verslar notað, en kannski getur þú kroppað eitthvað gagnlegt úr mínum lista. Það er vistvænt og hagvænt að versla notað, svo er það líka bara ógeðslega gaman.

Gangi þér vel og verslaðu vel elsku lesandi.

18 | Desember 2024

Njarðvík Ninja Sól Róbertsdóttir

Desember 2024 | 19

20 | Desember 2024

Fuglar í fókus Anton Haukur Þórlindsson

TÓNASTÖÐIN • SKIPHOLTI 50D • REYKJAVÍK • S. 552 1185 • WWW.TONASTODIN.IS

22 | Desember 2024

1

2

Krossgáta Lárétt

2. Fugl sem flýgur ekki 4. Lengsta fljót á Íslandi 5. Tré sem ber akorn 7. Vinsælasta áleggstegundin á brauð 8. Minnsta líffæri mannsins 10. Drykkur úr baunum

3

4

5

6

Lóðrétt

1. Sól og rigning 3. Ber líka nafnið Hrafn 5. Heimsálfa með 44 lönd 6. Fjöldi lita í litahjólinu 9. Gylltur ávöxtur sem oft er lýst í sögum

7

8

9

10

Ritnefnd mælir með

Wicked (2024)

Söngleikjamynd Frá bók, yfir í söngleik yfir í söngleikjamynd.

Myndin fjallar um tvær mjög ólíkar nornir í töfralandinu Oz verða óvænt vinkonur og lenda svo í ýmsu saman.

Bewitched: The Goddess Edition:

Albúm 18 lög frá Laufey og uppfærsla upprunalega Bewitched albúmsins sem hún gaf út árið 2023.

The Nanny:

Þættir Grínþættir frá árunum 1993-1999. Þættirnir fjalla um barnapíuna Franny sem endar óvænt sem barnapía hjá ríkri fjölskyldu eftir að hafa verið rekin og hætt með í fyrra starfi og sambandi.

A Silent Voice (The movie):

Kvikmynd Frá japanskri teiknimyndasögur yfir í japanska teiknimynd.

Myndin fjallar um unga stelpu sem skiptir um skóla eftir að hafa verið strítt vegna heyrnavandamála hennar.

Allt eða ekkert:

Bók Höfundur þessara skáldsögu er Nicola Yoon.

Sagan fjallar um 18 ára stelpu sem þarf að fara mjög varlega að í lífinu þar sem hún er í meðferð fyrir sjúkdóm sem gerir það að verkum að hún megi ekki vera í tengslum við neitt sem er ekki sterílt.

Arcane

Þættir Teiknaðir hasar þættir sem fjalla um systurnar Jinx og Vi sem lenda á sitt hvorri hliðinni í erfiðum heimi Utopian Piltover og kúgað neðanjarðar Zaun. Þættirnir eru forleikur tölvuleiksins League of Legends

Desember 2024 | 23

Finndu út hvaða 2016 týpa þú ert og fáðu sjálfshálparráð í leiðinni Saga Evudóttir Eldarsdóttir Hverju myndir þú helst klæðast? a) Galaxy peysu, leggings, gallastuttbuxur yfir, einhvernvernvegin Nike Free skóm og auðvitað með puttaljós á hverjum fingri b) GKR peysu, skinny jeans, Timberland skóm og með derhúfu c) NYC stuttermabol, adidas buxum, adidas superstar skóm og eitt stykki choker d) Einhyrninga-kósýgalli, heelies skór og litríkt loom armband Hvað er liggur þér helst á hjarta? a) Einhver sagði við þig að “pennyboard” væri ekki alvöru hjólabretti b) Þú þorir ekki að gera Bloody Mary challange, og finnur fyrir hópþrýstingi c) Þú varst hakkað á Moviestarplanet af vini, vini sem þú hélst að þú gætir treyst, en svo var ekki... d) Einhver sagði við þig að einhyrningar væru ekki til Hvað er það síðasta í search history? a) Try not to laugh b) Kissing prank c) Hvernig býr maður til slím án líms, borax, raksápu og linsuvökva d) Friv.is Hvað gerir þú í frítíma þínum? a) Geri myndbönd á video star og spyr eftir vinum b) Töffarast á skólalóðinni og stelst til að kaupa nammi (Þrátt fyrir að það sé ekki laugardagur) c) Bý til Musical.ly myndbönd og les Júlíu blöð d) Horfi á fyndin youtube myndbönd og geri allskonar challange Uppáhalds lag? a) Juju on that beat - Zay Hilfiger b) Reykjavík - Emmsjé Gauti c) Literally My Life - MyLifeAsAva d) Me Too - Meghan Trainor

Flest a)

Alvöru stemmnings Manneskja Þú ert kannski ekki alveg töffarinn á staðnum en þú ert manneskjan með stemmninguna. Þú ert duglegt að fylgjast með tískubylgjum, og þú þráir heitt að vera samþykkt af samfélaginu. Þú ert húmoristi og mjög fyndið. Einnig ert þú mjög skapandi og hugmyndaríkt. Þú býrð yfir svö mörgum kostum, afhveju ekki að æfa sig að fara út fyrir boxið. Þú þarft ekki alltaf að fylgja hópnum, prófaðu að finna þitt innra sjálf. Þú ættir að prófa að standa fyrir framan spegilinn á hverjum degi og gefa þér eitt hrós á dag. Þú ert nóg

Flest b)

Alvöru töffari Þú ert aðal töffarinn á svæðinu. Þú býrð til tískubylgjurnar. Á hverjum degi uppgvötar þú eitthvað nýtt sem er töffaralegt, til dæmis nýtt orð eða skammtöfun á ensku, ÞAÐ ER TÖFFARALEGT. Þú ert mikið í því að brjóta reglur og gera prakkarastrik. Þú ættir að vera

meira meðvitað um fólkið í kringum þig, það er gott að hafa sjálfstraust í lagi en það má sammt ekki fara út í öfgar.

Mundu svo að þú þarft ekki að brjóta reglur fyrir athygli, þú getur alveg verið töffari án þess og svo er ekkert gaman að lenda í vandræðum. Þú ættir að prófa að gefa eitt hrós á dag.

Að utan ertu hart og sterkt, en að innan bara lítið smáblóm.

Flest c)

Skvísan Þú ert aðal skvísan. Þú fylgir tískubylgjum en býrð þær einnig til. Þitt helsta vandamál er fullorðin sem bara skilur ekki tísku, hann skilur ekki að gallabuxurnar eiga að vera rifnar og að stuttbuxur eiga heima ofan á leggings. Þú ert næs við alla þangað til þú ert eitt með vinum, þú ert nefnilega mikill baktalari. Þú ættir að bera meiri virðingu fyrir fólksinu í kringum þig. Þú ættir einnig að prófa að segja einn hlut á dag sem þú ert þakklátt fyrir.

Mundu að það er ekki aðeins það að utan sem skiptir máli, heldur einnig það að innan.

Flest d)

Krúttið Þú ert krúttið sem gefur frá þér góða strauma. Þú nýtur þess að vera krakki, og vilt vera soddan krútt. Þér er sama hvað öðru fólki finnst um þig, og hvað annað fólk telur vera barnalegt. Þú hefur þann eiginleika að sjá það góða í öllu og þú ferð létt með að treysta og trúa öðru fólki. Endilega haltu áfram að gera það sem gleður þig, mundu sammt að það að vaxa úr grasi er partur af lífinu.

Auðvitað er mikilvægt að leika sér, en mundu sammt að félagsleg einangrun getur minnkað skemmtanagildi lífsins töluvert. Þú ættir að reyna að yfirstíga þinn innri ótta, góð byrjun væri til dæmis að gera ein hlut á dag sem þér finnst Erfiður.

Leikirnir fara ekki frá þér en þú getur farið frá leikjunum

Eftirtaldir styrktu útgáfuna Bókhaldsstofan Stemma...................Reykjavík Garðabær..........................................Garðabær Hafnarfjarðarhöfn..............................Hafnarfjörður DMM Lausnir.....................................Keflavík Fjölbrautarskóli Snæfellsinga...........Grundarfjörður Fjölbrautarskóli Norðurlands...........Sauðárkrókur Bifreiðaverkstæði Skagafjarðar.......Sauðárkrókur Baugsbót............................................Akureyri Sæðlast ehf........................................Dalvík Framhaldsskólinn á Laugum............Laugar Eldhestar............................................Hveragerði

Grettistak