Page 1

pLENER

(Open Air)

Zachować czy nie zachować — jeśli tak — w jaki sposób?

zgłoszenie

№18 Wouter de Raeve + zespół (Pierric de Coster, Thomas J. Martin, Luna Catteeuw)

Belgia Instalacja, Ekspozycja reliktów miejsce: wzdłuż ul. Traktorzystów Otoczenie Ośrodka Kultury Arsus

Opis projektu

Open Air to propozycja wystawy obiektów odzyskanych z terenu poprzemysłowego rumowiska. Usytuowana na długości 900 metrów wzdłuż ulicy Traktorzystów, przebiegającej na granicy terenu dawnych Zakładów Mechanicznych „Ursus” i linii kolejowej. Rytm powtarzalnych obiektów jest widoczny z dworca i z okien przejeżdżających pociągów, a także z poziomu ulicy.

Miejsce interwencji i rodzaj reliktów składających się na obiekty wystawiennicze

Autorzy

Adresy

Wouter de Raeve + Homebased team

Woutwalt: www.woutwalt.be/

Prace architekta krajobrazu Woutera De Raeve’a wywodzą się z zaangażowania w działania kolektywne i projekty społeczne. Współpracując z artystą Waltem Van Beekiem jako duo Woutwalt, swoje pole zainteresowań zdefiniował jako rozciągające się pomiędzy designem, projektami społecznymi i kulturalnymi, które zrealizował w Belgii, a indywidualnymi działaniami artystycznymi. W ostatnim czasie akcent w obszarach zainteresowań Woutera de Raeve’a przesuwa się stopniowo z designu na projekty miejskie i dotyczące przestrzeni publicznych. Od 2011 r. De Raeve prowadzi zajęcia z przedmiotu przestrzeń publiczna na Uniwersytecie Erazma w Brukseli, na wydziale Architektury Krajobrazu.

„Co będzie przyszłością centrum Ursusa —osiedle mieszkaniowe czy nowe przedsiębiorstwa? W jaki sposób plany przekształceń miasta, wywołujące kontrowersje, będą miały wpływ na ich życie? Podczas gdy plan Nowego Miasta Ursus jest przedmiotem ożywionej dyskusji, starsze części dzielnicy czekają na aktywizację. Ursus ma zapomnieć i odłożyć do historii swoje tradycje przemysłowe? Czy etos pracy i produkcji musi ustąpić niezdefiniowanej w tym momencie tożsamości? Czy uda się znaleźć odpowiednią równowagę pomiędzy starym i nowym? Czy istniejące jeszcze pozostałości budynków fabrycznych oraz pustka po już zburzonych halach mogą również być zachowane i stanowić historyczne tło, rodzaj nowoczesnej ruiny?” Pozostawiając te trudne kwestie w zawieszeniu, projekt stawia na wykorzystanie ważnej przestrzennie linii ulicy Traktorzystów do stworzenia wystawy obiektów odzyskanych z terenu poprzemysłowego rumowiska, służącej pogłębionej refleksji estetycznej. Poprzez podniesienie fragmentów, resztek obiektów, pochodzących z terenu zakładów ma ożywić refleksję nad dziedzictwem i historii najnowszą. Projekt nie daje gotowych odpowiedzi, tworzy jednak przestrzenny impuls, prowokujący do ponownego rozważania kwestii związanych z tożsamością lokalną. Kategorie

historia najnowsza, relikty, akcenty, atrakcja, sztuka w przestrzeni publicznej, teren poprzemysłowy


1952–2012

„Bajka” w Ośrodku Kultury Arsus. Instalacja i projekcja zgłoszenie

5

№28 +4

magdalena prus + Krzysztof To polski aka Arszyn

Polska

Instalacja dźwiękowa, soundsca pe, projekcja filmowa, rejestracja Kadry z filmu dokumentalnego A. Munka „Bajka”

Schematy: podział dzielnicy, fragmentacja przestrzeni przez infrastrukturę kolejową. Miejsce interwencji

miejsce: przejście podziemne pod wiaduktem kolejowym na ul. Cierlickie j Ośrodek Kultury Arsus

Opis projektu

Autorzy

Adresy

Magdalena Prus

Magdalena Prus: www.celesteprize.com/member/idu:55855/ Arszyn: www.arszyn.com

architekta, autorka koncepcji projektu i instalacji. Współautorzy: Krzysztof Topolski aka Arszyn artysta dźwiękowy, autor utworu powstałego na bazie materiału historycznego oraz materiału dźwiękowego instalacji; Kasia Prus filmowiec, prowadząca dokumentację akcji.

Projekt ma na celu przypomnienie koncertu Orkiestry Filharmonii Warszawskiej w klubie fabrycznym Zakładów Mechanicznych Ursus, uwiecznionego przez wielkiego polskiego reżysera Andrzeja Munka (1921-1961) w dokumencie z 1952 r. pt. „Bajka”. W założeniu składa się z instalacji dźwiękowej w przejściu podziemnym pod wiaduktem na skrzyżowaniu ulicy Cierlickiej i torów kolejowych (miejsce zyskuje szczególną wagę wobec przestrzennego podzielenia dzielnicy torami) oraz projekcji oryginalnego dokumentu i nowego materiału dźwiękowego w Ośrodku Kultury Arsus. Obecnie, po latach przemian politycznych i społecznych, Ursus ma szansę stać się ważnym miejscem na mapie Warszawy. Łatwy dostęp do centrum miasta i atrakcyjność dzielnicy decyduje o szeroko zakrojonych planach inwestycyjnych. W 60. rocznicę realizacji filmu rejestrującego koncert Orkiestry Filharmonii Warszawskiej w klubie fabrycznym Zakładów Mechanicznych Ursus proponowane jest jego upamiętnienie poprzez instalację i towarzyszącą jej projekcję dokumentu Andrzeja Munka. Sama część dźwiękowa ma być kompozycją soundscape (środowiskiem dźwiękowym). Złożą się nań fragmenty Bajki (zarówno oryginalnego poematu symfonicznego, jak i ścieżki dźwiękowej dokumentu Munka) oraz nagrań terenowych, specyficznych dla każdej części dzielnicy Ursus. Najważniejsze dla projektu jest kultywowanie pamięci zbiorowej — lokalnego historycznego kontekstu. Jest to okazja, by mieszkańcy Ursusa wzięli udział w lokalnym wydarzeniu, które przywrócone pamięci, może wzmocnić tożsamość młodej dzielnicy Warszawy. Kategorie historia najnowsza, pamięć zbiorowa, interwencje miejskie, sztuka w przestrzeni publicznej.


GPS-interwencje Ursus w centrum – strategia gry miejskiej

zgłoszenie

№12 +14

JÜrgen lehmeier + Skoro (Magdalena Czarnecka, Marta Gawinek-Dagargulia)

Niemcy, Polska

Strategia gry miejskiej, ankiety, wywiady miejsce: obszar całej dzielnicy, wiele lokalizacji

Opis projektu

Istniejąca sytuacja platforma Geocaching

Sytuacja po realizacji projektu – Ursus jako warszawskie centrum Geocaching

Autorzy

Adresy

Jürgen Lehmeier

eyland7: www.eyland.de www.stadtakustik.de

architekt, projektant, autor badań interdyscyplinarnych. Studiował architekturę oraz projektowanie wnętrz na Akademii Sztuk Pięknych w Norymberdze. Współzałożyciel studia projektowego Eyland 07 (razem z René Risslandem). Mieszka i pracuje w Norymberdze. Magdalena Czarnecka antropolożka, animatorka kultury. Członiki-założycielka stowarzyszenia SKORO działającego na terenie dzielnicy Ursus w Warszawie. Mieszka i pracuje w Warszawie. Marta Gawinek-Dagargulia germanistka oraz europeistka. Członiki-założycielka stowarzyszenia SKORO działającego na terenie dzielnicy Ursus w Warszawie. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Celem projektu jest zwiększenie atrakcyjności Ursusa zarówno dla mieszkańców, jak i osób odwiedzających, poprzez wykorzystanie internetowej platformy Geocaching skupiającej blisko 5 milionów użytkowników z całego świata. Propozycja zakłada stworzenie alternatywnych scenariuszy gry miejskiej, polegających na odnajdywaniu ukrytych treści i przekazów – miejskich ‘skarbów’ – lokalizowanych za pomocą urządzeń mobilnych w przestrzeni miejskiej Ursusa. Treść i ważne punkty zostaną przygotowane we współpracy z mieszkańcami dzielnicy – podstawę będą stanowić ich osobiste historie oraz wspomnienia uzyskane w wywiadach z mieszkańcami. Umieszczone w przestrzeni ślady i treści staną się osnową scenariuszy gier miejskich. Koordynaty pojemników zostaną umieszczone w bazie danych dostępnej w serwisie www.geocaching.com oraz wskazane na opracowanej specjalnie dla projektu darmowej mapie dzielnicy, dystrybuowanej w miejscach ważnych dla jej mieszkańców oraz w Internecie. W chwili obecnej na terenie Ursusa znajduje się tylko jeden pojemnik geocache. Po zrealizowaniu projektu liczba pojemników znacznie się zwiększy – dzielnica Ursus dołączy do miejsc o największej ich koncentracji nie tylko w Warszawie, ale i w całej Polsce.

Kategorie

gry miejskie, tożsamość miejsca, historia mówiona, nowe technologie, RPG


platforma:ursus chronologia – wywiady

zgłoszenie

№23 studio cooperativa (Agnieszka SikorskaKwasieborska, Michał Kwasieborski)

Polska ankieta, Nośniki wielkoformatowe miejsce: wiaty na stacji kolejowej Ursus Linia ogrodzenia zakładów przy ul. Traktorzystów

Opis projektu

Tablice z produktami Zakładów Mechanicznych „Ursus”

Miejsce interwencji (ul. Traktorzystów) lub peron stacji kolejowej. Nośniki z wywiadami umieszczone w wiatach

Autorzy

Adresy

Agnieszka Sikorska-Kwasieborska i Michał Kwasieborski

http://cooperativastudio.com

projektują wspólnie od ponad trzech lat. Tworzą markę cooperativa studio (wcześniej Kwasieborski design). Zajmują się zawodowo wzornictwem przemysłowym, grafiką użytkową i reklamą, projektują meble i wnętrza. Jednocześnie realizują własne autorskie i studyjne projekty, skupiające się najczęściej na projektowaniu partycypacyjnym, relacjach z odbiorcami i otoczeniem społecznym oraz formach interaktywnych, pozwalających użytkownikowi na dowolne kształtowanie przedmiotów.

Projekt Platforma:Ursus to poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o tożsamość Ursusa. Wielkoformatowe nośniki, nawiązujące do znanych tablic z chronologią produkcji ZM „Ursus” zostaną umieszczone w miejscu gdzie się oryginalnie znajdowały (wzdłuż ul. Traktorzystów) lub w wiatach na stacji Warszawa Ursus. „Gdzie bije serce dzielnicy? Jaką chcieliby ją widzieć sami mieszkańcy i w jaki sposób prezentować ją na zewnątrz? Jak to jest być z Ursusa? Czy mieszkańcy czują się związani z tym miejscem? Wychodzimy z założenia, że charakter miejsca jest definiowany nie tylko przez położenie, architekturę, infrastrukturę, ale też przez mieszkańców. Aby dowiedzieć się, jaki jest współczesny Ursus, przeprowadzimy rozmowy z mieszkańcami. Wybierzemy 10 osób, kompletując naszych rozmówców tak, aby różnili się od siebie wiekiem, wykształceniem, sposobem życia – dzięki temu możemy otrzymać pełniejszy obraz Ursusa widzianego z różnych perspektyw. Poprosimy rozmówców, żeby pokazali nam miejsca w Ursusie, które są dla nich ciekawe, ważne, znaczące dla tej okolicy. Chcemy ich sfotografować w tych miejscach, a fotografie i najważniejsze twierdzenia odnoszące się do Ursusa pokazać w formie wielkoformatowych plakatów na stacji Warszawa Ursus. Stacja w Ursusie została przez nas wybrana przede wszystkim ze względu na swoje położenie pomiędzy częścią mieszkalną a częścią przemysłową dzielnicy – leży dokładnie na granicy, jest więc idealnym miejscem na rozpoczęcie rozmowy o tym, jaka jest dziś tożsamość Ursusa”. Platforma:Ursus to działanie tymczasowe, nie pozostawi po sobie stałych śladów w postaci urządzeń lub infrastruktury – pozostawi natomiast w głowach odbiorców nowy lub odświeżony obraz Ursusa. Kategorie

identyfikacja, tożsamość, historia mówiona, społeczność lokalna, wizerunek


wzgórze ursus nowy akcent w dzielnicy

zgłoszenie

№44 Paweł Dadok, Michał Rogow ski

Polska

Identyfikacja, założenie krajobrazowe, mała archite ktura miejsce: pomiędzy ulicami Trakto rzystów i Cierlicką oraz na granicy istnieją cej i planowanej zabudowy mieszkan iowej

Opis projektu

Projekt proponuje usypanie wzgórza na terenie dawnych Zakładów Mechanicznych Ursus, znajdującym się w ścisłym centrum dzielnicy, na granicy istniejących i planowanych terenów mieszkaniowych. Na szczycie wzgórza ustawiony zostanie napis URSUS. Łatwo zauważalne czerwone litery stworzą zapadający w pamięć znak w przestrzeni. Miejsce to ma znaczenie nie tylko pod względem przestrzennym, ale i społecznym. Obszar znajduje się w ścisłym sąsiedztwie stacji kolejowej i jest bardzo dobrze widoczny z pociągów, stanowi więc wizytówkę całej dzielnicy. Teren ten jest obecnie silnie zdegradowany, nie ma żadnej sprecyzowanej funkcji, okazjonalnie wykorzystywany jest jako parking samochodowy i miejsce nieformalnych spotkań.

Miejsce interwencji, jego forma oraz sposób ukształtowania

Autorzy Paweł Dadok, Michał Rogowski architekci, absolwenci Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Laureaci i uczestnicy wielu konkursów krajowych i międzynarodowych. Uczestnicy, a także organizatorzy wystaw i warsztatów. Zainteresowani projektowaniem poprawiającym jakość życia w miastach.

Głównym założeniem projektu jest stworzenie unikalnej przestrzeni publicznej, która mogłaby się stać charakterystycznym elementem w krajobrazie miasta, a jednocześnie wizytówką dzielnicy. Projekt pokazuje potencjał nowych przestrzeni publicznych tkwiący w tym miejscu. Zielone wzgórze jest tym rodzajem wielofunkcyjnej przestrzeni publicznej, który każdy z nas zna z dzieciństwa. Projektowane wzniesienie jest tak uformowane, by tworzyć naturalny zielony plac – dolinę – miejsce, gdzie może odbywać się wiele ważnych dla dzielnicy wydarzeń. W nowej przestrzeni publicznej ludzie będą mogli się integrować o każdej porze roku. Górka da okazję do zabawy, uprawiania sportów albo po prostu spotykania się i spędzania ze sobą czasu. Kategorie

identyfikacja, wizerunek, czas wolny, teren poprzemysłowy


Dzikie przejścia –identyfikacja problemu

zgłoszenie

№2 monika domanowska

Polska analiza, strategia poprawy bezpieczeństwa miejsce: tereny linii kolejowych przebiegających przez teren dzielnicy

Opis projektu

Dokumentacja fotograficzna dzikich przejść w Ursusie

Etapy działania: —krok pierwszy- wybór miejsc do budowy bezpiecznych przejść przez tory dla pieszych; —krok drugi- budowa bezpiecznych przejść dla pieszych przez torowisko; —krok trzeci- organizacja zieleńców przy przejściach dla pieszych, które miałyby być próbą integracji dwóch części dzielnicy Ursus.

Autor

Adresy

Monika Domanowska

http://mdomanowska.carbonmade.com/

architektka krajobrazu, doktorantka w Katedrze Architektury Krajobrazu (SGGW), głównie zainteresowana metodologiami w odnowie zdegradowanych terenów zieleni miast. Stara się podejmować działania zachęcające władze Warszawy do włączania jak największej liczby terenów zieleni do procesu rewitalizacji. Jej zdaniem waga terenów zieleni w procesach odnowy miasta jest kluczowa, a potencjał tych terenów — cały czas niedostatecznie wykorzystany.

Celem projektu jest zwrócenie uwagi na problem dzikich przejść” przez torowiska dzielące dzielnicę Ursus. Dzielnica Ursus objęta jest Miniprogramem Rewitalizacji (będącym załącznikiem do Lokalnego Programu Rewitalizacji Warszawy). W programie rewitalizacji Ursusa jednym z najważniejszych celów jest modernizacja istniejących terenów zieleni i stworzenie nowych tak, by zaspokoić potrzeby wypoczynkowe mieszkańców dzielnicy. Podkreślono też cel, jakim jest wzmożenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańców Ursusa. Według piramidy Maslowa poczucie bezpieczeństwa jest potrzebą człowieka, która towarzyszy mu na każdym kroku rozwoju. Mając na względzie te zagadnienia, przy opracowaniu propozycji starałam się odnaleźć taki problem przestrzenny, którego rozwiązanie stanowiłoby zwiększenie poczucia bezpieczeństwa oraz miało pozytywny wpływ na możliwość wypoczynku mieszkańców dzielnicy. Istotą propozycji jest spostrzeżenie, że centrum Ursusa podzielone jest liniami kolejowymi, przy czym brak jest bezpiecznych przejść nad, pod lub przez tory kolejowe. Na odcinku o długości 2,3 km znajdują się jedynie trzy bezpieczne przejścia dla pieszych: dwa przejścia podziemne z obu stron przystanku PKP Warszawa Ursus oraz jedna kładka naziemna na wysokości centrum handlowego Factory. Mieszkańcy nie wykorzystują tych przejść, jeżeli nie znajdują się w ich pobliżu. Naturalnym i częstym zjawiskiem jest przechodzenie przez torowisko: dotyczy to zarówno ludzi starszych (szczególnie przy ogrodach działkowych), dzieci, które przechodzą codziennie przynajmniej dwa razy przez trakcje kolejowe (do i ze szkoły), jak i wszystkich możliwych grup społecznych. Zidentyfikowano 10 „dzikich przejść” przez tory w Ursusie, być może jest ich więcej, mniej widocznych, nie zdradzających obecności poprzez wydeptaną trawę lub przecięte ogrodzenia torowisk. W ramach CULBURB proponowana jest opracowanie analityczne i projektowe. Budowa przejść, jak i zieleńców, nie jest możliwa w ramach projektu, jednakże intencją jest, aby problem „dzikich przejść” przez tory i fragmentacja dzielnicy przestały być niezauważane. Kategorie

bezpieczeństwo, badania architektoniczne


Kwitnienie

(Bloom*in)

zazielenienia w dzielnicy

zgłoszenie

№47 Marta Ignaczak, Iga kołodziej

Polska Bloom*in to: - sadzenie kwiatów, warzyw i ziół w przestrzeni publicznej, opuszczonych donicach, dziurach chodnikowych, na nieużytkach; - rozdawanie nasion i sadzonek roślin wraz z instrukcją uprawy i informacją o projekcie na mobilnym ogrodowym stoisku wykonanym z materiałów z recyklingu, podróżującym przez problematyczne rejony; - seria warsztatów ogrodniczych dla mieszkańców Ursusa; - dalszy oddolny rozwój projektu w zależności od lokalnych sił i środków

Autorzy

Adresy

Marta Ignaczak

www.mintandlavender.pl/

absolwentka architektury krajobrazu warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Architektka krajobrazu, freelancerka. Iga Kołodziej absolwentka architektury krajobrazu warszawskiej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Członkini Stowarzyszenia Odblokuj. Sekretarz Sekcji Drzew Miejskich Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Prowadzi pracownię projektową Mint&Lavender. Brała udział w wielu warsztatach z pogranicza socjologii i planowania miasta.

miejskie ogrodnictwo, partyzantka ogrodnicza miejsce: różne lokalizacja w dzielnicy: skwery, otocznie bloków w Skoroszach, ogrody przydomowe

Opis projektu

Celem projektu jest podniesienie świadomości społecznej mieszkańców Ursusa, wzmocnienie więzi sąsiedzkich oraz więzi ludzi z miejscem, w którym żyją. Ważnymi elementami aktywacji przez ogrodnictwo są: —wzbudzenie uczucia posiadania wpływu na lokalne środowisko; —przekazanie radości, jaką daje ogrodnictwo, zachęta do uprawy własnych warzyw i kwiatów; —zazielenienie dzielnicy, podniesienie estetyki przestrzeni publicznej. Dobrym przykładem jest projekt Zielony Zakątek w Międzychodzie, adresowany głównie do seniorów i przedszkolaków, który od kilku lat wpływa na podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców, aktywizację lokalnej społeczności i poprawę jakości najbliższego otoczenia. „Podczas spaceru przez obszary wskazane jako miejsca interwencji w projekcie Culburb czuliśmy się nieswojo. Gdzie jest duch miejsca? Wczesna wiosna, błoto, nijakość, chaos. Stara część Ursusa podupada. Budowanie zamkniętych osiedli sprzyja zanikowi klimatu i charakteru przestrzeni, izoluje ludzi za płotami. Przemykamy przez Ursus, przyglądamy się. Jako mieszkanki Warszawy (Iga - Ursus, Marta - Ursynów), projektantki i miłośniczki ogrodów, opracowałyśmy projekt Bloom*in. Inspiruje nas Tajemniczy Ogród, idea naprawy zaburzonych relacji między ludźmi i miejscami oraz przywracania do życia zaniedbanych przestrzeni przez wprowadzanie roślin, tworzenie społecznych ogrodów, dobre praktyki z Polski i zagranicy. Od wielu lat nie tylko na sobie obserwujemy terapeutyczne działanie pracy w ogrodzie i radość, jaką przynosi. Jednocześnie próbujemy zarazić swoją pasją otoczenie i tłumaczymy więcej niż tyle, że „sadzi się zielonym do góry”. Bombardowani zielenią znajomi mają dosyć. A potem sadzą pomidory i cukinię. I kopią z nami w Ursusie dołki pod kwiaty.” Kategorie

miejskie ogrodnictwo, poprawa estetyki miejsca, aktywacja społeczności poprzez pracę w ogrodzie


1976

pamięć wydarzeń czerwcowych 1976 roku w Ursusie

zgłoszenie

№22

cókierek (darek Błaszczyk)

Polska rzeźba świetlna – neon olicy miejsce: na jednym z budynków w ok wydarzeń np. hal dawnych ZM URSUS

Opis projektu

Projekt polega na stworzeniu symbolu Ursusa w przestrzeni publicznej. Do etosu tego miejsca należą przede wszystkim strajki z czerwca 1976 r. i do tego wydarzenia odnosi się projekt — wielkoformatowy neon/logo 1976 w kolorowej estetyce połowy lat 70. Neon może być zainstalowany na konstrukcji nośnej na jednym z budynków dawnych Zakładów Mechanicznych Ursus bądź w przestrzeni miejskiej jako obiekt wolnostojący. Projekt w efektowny sposób ma przypominać jedną z najważniejszych dat w historii tego miejsca, a jednocześnie jako rzeźba świetlna może stać się nową atrakcją artystyczną Ursusa.

Instalacja neonowa – projekt

Możliwe miejsca umieszczenia instalacji

Autor Cókierek (Darek Błaszczyk) artysta multimedialny, reżyser, scenarzysta, VJ. Z wykształcenia historyk sztuki (Uniwersytet Warszawski) oraz Absolwent Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Andrzeja Wajdy. Współtwórca grupy artystyczno-kreatywnej Fabryka Cókierków (1994-2002 wraz ze Zbyszkiem Olkiewiczem). Autor artystycznych projektów miejskich i multimedialnych. Autor filmów krótkometrażowych Od 2010 współpracuje jako reżyser w Teatrem Polskiego Radia: Laureat GRAND PRIX za najlepsze słuchowisko radiowe w konkursie Polskiego Radia w kategorii Nowe Słuchowiska za Pensjonat / Dom Wesołej Starości (Darek Błaszczyk i Piotr Mańk), w 2007 r. otrzymał w Cannes

wyróżnienie w międzynarodowym programie dla scena rzystów filmowych SCRIPTEAST o nagrodę im. K. Kieślowskiego. Autor projekcji scenograficznych do spektakli teatralnych: Obróbka M. Crimp, reż. A. Urbański/ TR Warszawa (2002) oraz Między nami dobrze jest D. Masłowska, reż. G. Jarzyna / TR Warszawa i Schaubuhne Berlin (2009), Traviata G. Verdi, reż. M. Treliński / Teatr Wielki (2010).

Lata 70. w popkulturze pamiętane są przede wszystkim jako era disco, w rzeczywistości były to lata głębokiego PRL-u, które zapisały się wydarzeniami będącymi początkiem przemian w całym regionie. To między innymi protesty robotnicze z czerwca 1976 r. w Ursusie, Radomiu i Płocku, powstanie Komitetu Obrony Robotników, a potem w 1980 r. Związku „Solidarność”, doprowadziły do wyborów w czerwcu 1989 r. i przemian ustrojowych, które zmieniły krajobraz gospodarczy Polski. Wielkie zakłady przemysłowe, których pracownicy dali impuls do tych przemian — takie jak Stocznia Gdańska czy Zakłady Mechaniczne Ursus — nie przetrwały okresu transformacji. Na zdjęciach z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej wykonanych w Ursusie podczas wydarzeń z czerwca 1976 r. widać zapis tamtej dramatycznej chwili. Analizować je można nie tylko pod kątem wydarzeń politycznych czy społecznych, ale także charakterystycznych cech popkultury tamtego okresu manifestowanej ubiorem, fryzurami, gestykulacją. Kategorie

identyfikacja, historia najnowsza, pamięć zbiorowa, wizerunek


ramy

strategia rehabilitacji widoków zgłoszenie

№43 Bejda Magdalena Korzec, Katarzyna

Polska i małe interwencje w przestrzen miejskiej zne miejsce: wybrane charakterystyc miejsca na terenie całej dzielnicy

Opis projektu

Projekt zakłada wykonanie dowolnej liczby ram–paneli pomalowanych na intensywny kolor pomarańczowy. Każdą ramę należałoby postawić w przestrzeni Ursusa i zakotwiczyć w ziemi. Obszarem interwencji są miejsca wybrane przez mieszkańców we wcześniejszym głosowaniu. Kontakt z mieszkańcami, poznanie ich subiektywnego zdania i wsparcie się na nim jest bardzo ważne, ponieważ ambicją autorek jest spojrzeć na Ursus oczami mieszkańców. Ramki mają szansę przyciągnąć uwagę mieszkańców, są zachętę do uważniejszego spojrzenia na znane widoki.

Ramowanie –proponowana forma obiektów kadrujących widoki

Przykładowe miejsca aplikacji Ramowania

Autorzy Magdalena Korzec, Katarzyna Bejda studentki architektury wnętrz (Magdalena Korzec) i geografii (Katarzyna Bejda). Przyjaciółki i miłośniczki przestrzeni miejskiej oraz Ursusa. Wspólnie pracowały nad projektem dla dzielnicy, w której wprawdzie nie mieszkają, ale uważają za swoją.

„Głównym założeniem projektu jest zwrócenie uwagi na różnorodność Ursusa. Z kilku powodów jest to dzielnica, którą trudno zintegrować we wspólnym działaniu. Jej części bardzo różnią się od siebie. Starałyśmy się więc zadać pytania: Jak wyglądają typowe peryferia miasta? Jak widzimy Ursus? Czy dobrze się w nim czujemy? Na co zwracamy uwagę? Czy dzielnica jest dla mnie tylko widokiem z okna mieszkania, trasą do pracy/szkoły? Czy może przez obraz Ursynowa postrzegam inne miejsca? Lubię to miejsce? Czy ludzie, których tu spotykam, są do mnie podobni? Jak bardzo podobna/podobny jestem do nich? Co jest dla mnie ważne? Jak chciałabym / chciałbym by wyglądało miejsce, w którym żyję? Odpowiedzi odnajdowałyśmy wśród blokowiska, między halami fabrycznymi, w parkach, na chodnikach, cmentarzu, przed warzywniakiem i szkołą. Żadne nadzwyczajne miejsca - bez pałaców, monumentów, pomników. Zwyczajne życie, zwyczajna okolica. Nasza perspektywa, nasz obraz świata. No właśnie - obraz, który oprawia się w ramkę i wiesza w reprezentacyjnym miejscu. A gdyby tak powiesić go w codziennym życiu, pośród ulic? Gdyby zamiast jelenia na rykowisku czy statku wśród sztormowych fal pokazać inną scenę, widzianą przez nas samych, oprawić w ramy naszą codzienność – i tę piękną, i tę brzydką?” Kategorie

obraz, specyfika miejsca, percepcja i identyfikacja, miejskie interwencje


kwitnąca Ławka miejski ogród

zgłoszenie

№24 kwiatkibratki (Ula Kasińska, Jakub Kowalewski, Grzegorz Młynarski)

Polska miejski ogród, integracja ETYKI międzypokoleniowa, poprawa EST miejsce: Podwórko międzyblokowe rpedy, pomiędzy ulicami: Cierlicką, Plutonu To Zakątek, Rynkową

Opis projektu

Na jednym z podwórek w centralnej części Ursusa (obok kościoła i w pobliżu Placu Rynkowego) proponujemy stworzyć miniogród z centralnie usytuowaną ławką. Działając w myśl zasady „sadzisz kwiaty — rośnie miejsce”, planowanie i urządzanie przestrzeni miniogrodu powinno odbywać się z udziałem okolicznych mieszkańców. Podczas warsztatów towarzyszących akcji chcemy pokazać, jak łatwo i zgodnie z naturą można dokonać transferu całej społeczności z miejsca niczyjego w miejsce nasze, czyjeś i zadbane. Proces oswajania przestrzeni poprzez ogród działa na zasadzie sprzężenia zwrotnego: z jednej strony mieszkańcy aktywnie zmieniają swoje otoczenie, z drugiej – to zmieniające się miejsce ma wpływ na nowe zachowania jego użytkowników. Ponadto sąsiedzi integrują się ze sobą, poznają, zacieśniają sąsiedzkie więzi i wspólnie wypracowują świadomość i tożsamość miejsca.

Autorzy

Adresy

Kategorie

Kwiatkibratki

http://kwiatkibratki.pl

miejskie ogrodnictwo, aktywacja przestrzeni, społeczność lokalna

społeczna inicjatywa oparta na otwartości, współdziałaniu i współdzieleniu. Organizujemy wydarzenia i akcje, dostarczamy produkty i usługi związane z sadzeniem i pielęgnacją miejskiej, balkonowej, przydomowej, własnej, wspólnej i niczyjej zieleni. Chcemy pokazać, że polskie miasta mogą być zielone od chodników po dachy. Zespół Kwiatkibratki tworzą: Ula Kasińska (kulturoznawczyni), Jakub Kowalewski (inżynier mechanik, od 2008 r. zajmuje się rozwiązaniami dla ogrodów, parków i terenów zieleni miejskiej, projektuje rozwiązania dla branży medycznej, przedsiębiorstw i fabryk), Grzegorz Młynarski (socjolog, projektant).


miejsce pracy

kreatywna strategia pomiędzy rozbiórką a budową nowego

zgłoszenie

№8 Federica Vazzana, Domenico Paparelli

Włochy struktury tymczasowe, małe interwencje miejsce: przestrzeń pomiędzy halami dawnych Zakładów Mechanicznych lub ich bezpośrednie otoczenie

Opis projektu

Instalacja Miejsca pracy składa się z lekkiej, stalowej konstrukcji i różnokolorowych pokryć tworzących ją rusztowań. Napisy i oznaczenia mają być drukowane na folii. System oświetlenia może być zasilany przez baterie słoneczne umieszczone na górze struktury. Miejscem umieszczenia projektu i platformy jest przestrzeń pomiędzy halami dawnych Zakładów Mechanicznych Ursus lub ich bezpośrednie otoczenie.

Przykładowe, możliwe lokalizacje platformy

Autorzy

Adresy

Federica Vazzana (ur. 1981) Domenico Paparelli (ur. 1976)

DP ARCH http://dparch.it/ B.AR [BlogArchitettura] http://blogarchitettura.dparch.it/

pracują i mieszkają w Rzymie. Razem tworzą Studio Lunìk. Zajmują się designem, badaniami architektonicznymi, w szczególności interesując się nieformalnym użyciem przestrzeni, spontanicznymi działaniami i ich społecznym i przestrzennym odbiorem. Współtworzą B.AR [BlogArchitettura] – niezależny serwis internetowy prezentujący wyniki samodzielnych, małych projektów wydawniczych oraz eksperymentów projektowych. Współpracowali z biurami architektonicznymi we Włoszech i w Holandii.

Kreatywna strategia pomiędzy rozbiórką, a budową nowego. Teren byłych Zakładów Mechanicznych Ursus czeka na nowe zagospodarowanie wśród wspomnień o przemysłowej przeszłości i nowych ambicji dla przyszłego rozwoju. Wizje i zamierzenia komunikowane są mieszkańcom za pomocą dużej liczby informacji, wiadomości i oznakowań, odnoszących się zarówno do symboli związanych z przemysłem, jak i do zupełnie nowych wizji tego, co może się zdarzyć na tym terenie. Spojrzenie w przeszłość i przyszłość składa się na nagromadzone warstwy miejskiego krajobrazu. „Dlatego proponujemy tymczasową strukturę, która jest reakcją na zastaną sytuację dzielnicy i opiera się na wykorzystaniu niestabilnego statusu placu budowy: od rozbiórki starych budynków i hal po budowę nowego, w tym również nowej strategii twórczej. Znajdując się na terenie przyszłej, jeszcze nieokreślonej inwestycji. Miejsce pracy ma być platformą na której skupiają się działania społeczno-kulturalne. Dosłowne i metaforyczne znacznie platformy ma znaleźć odbicie w jej aktywności: miejscu dla działań kulturalnych, spektakli, spotkań, debat czy imprez. Platforma niejako okupuje przestrzeń na nieokreślony czas, aż do jej zagospodarowania ma stać się zachętą dla dialogu, wspólnotowych działań, wspólnej pracy. Sposób użycia platformy może stać się obiektem publicznej debaty, której rezultatem będzie zwrócenie uwagi społeczności lokalnej na były teren zakładów, wymiana pomysłów i doświadczeń”. Kategorie

komunikacja, praca, społeczność, teren poprzemysłowy, historia i przyszłość


kable

rejestracja i instalacja zgłoszenie

№56 paulina braun

Polska

, Interwencja wna y t y d u a Instalacja ublicznej w przestrzeni p lnicy Ursus ie z d w k lo b y n ra b miejsce: wy dźwiadek) ie N . ś o b lu ie s u rs (np. w Starym U

Opis projektu

Proponowana forma i sposób działania instalacji

Projekt polega na stworzeniu instalacji stanowiącej interface pomiędzy przestrzeniami prywatnymi mieszkańców jednego z budynków wielomieszkaniowych w Ursusie a przestrzenią publiczną. Nie chodzi jednak o prostą transmisję dzwięku lub obrazu, ale możliwość wysłuchania prywatnego przekazu mieszkańców i skierowanego do domeny publicznej. „W realizacji projektu Kable dużą rolę odegrają zaproszeni mieszkańcy wybranego bloku w dzielnicy Ursus. Zostaną oni poproszeni przez artystkę o wypowiedzenie się na temat mieszkania w dzielnicy. Nagrane spostrzeżenia, uwagi, propozycje ulepszenia jakości życia w okolicy, w obrębie ich bloku itp., zostaną zmontowane i przedstawione w formie dźwiękowej instalacji. Nagrań będzie można wysłuchać przez słuchawki, do których będą przymocowane kilkunasto-, kilkudziesięciometrowe kable poprowadzone z okien mieszkańców. Kable ze słuchawkami będą rozciągnięte przed budynkiem w różnych kierunkach i odległościach. Instalacja ma charakter platformy umożliwiającej głośną i szczerą wypowiedź mieszkańcom Ursusa”. Ważnym elementem procesu inicjowanego przez projekt jest zaproszenie władz dzielnicy, które są istotnymi odbiorcami tego działania.

Autor

Sposób realizacji

Paulina Braun

identyfikacja, społeczność lokalna, komunikacja

absolwentka Szkoły Aktorskiej i Telewizyjnej SPOT w Krakowie. Zajmuje się projektami artystycznymi i społecznymi, filmem i wideo, produkcją wydarzeń artystycznych. Laureatka nagród-wyróżnień (m.in. Grand Prix w konkursie Wykluczone organizowanym przez Stowarzyszenie Edukacji i Postępu STEP we współpracy z Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” za projekt Foksal 13, 15).


sprzątanie

akcja na stacji kolejowej

zgłoszenie

№33 maryna tomaszewska

Polska

akcja, wolontariat, małe interwencje miejsce: budynek dworcowy stacji Ursus (poczekalnia i kasy), jego otoczenie opcjonalnie perony, ich otoczenie i pawilon na peronie

Opis projektu

Celem projektu jest działanie w przestrzeni publicznej polegające na wysprzątaniu dworca Warszawa Ursus. Zajęcie zwykle przypisane imigrantom czy obywatelom innych krajów, nielegalnie przebywających na terenie Polski, tym razem wykonane zostanie przez artystkę i dziesięciu wolontariuszy. To prosty gest w kierunku obywateli Ursusa — rzeczywista praca jako wsparcie dla społeczeństwa. Prosty akt, który może spowodować, że podróż kolejką będzie przyjemniejsza. Stacja, ogniwo łączące Ursus z centrum miasta, przestrzeń publiczna uznawana za brzydką i zdegradowaną przez czas i ludzi ulegnie pozytywnej przemianie. Interwencja może nie być długoterminowa, ale dzięki niej przez kilka tygodni, nawet miesięcy, dworzec stanie się czystszy i ładniejszy. Performance, który zostawi po sobie społeczną i fizyczną wymowę. Równolegle do akcji Sprzątanie, Spółka Dworzec Polski, zarządca dworców kolejowych, zaplanowała prace konserwacyjne i remontowe budynku stacji Warszawa Ursus. Wyniki obu akcji mają szansę przynieść znaczną poprawę estetyki przestrzeni stacji stanowiącej jeden z ważniejszych punktów w Ursusie.

Autor

Adresy

Maryna Tomaszewska artystka wizualna. W 2011 r. obroniła doktorat na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie obecnie wykłada. Założycielka oraz redaktor naczelna czasopisma artystycznego „TO! Periodyk Najgorszy”, gazety o dość absurdalnym charakterze, publikującej m.in. projekty artystów, krótkie opowiadania, serie fotograficzne, reportaże oraz teksty kuratorskie. Każde wydanie (nakład 500 do 2000 egzemplarzy) ma inny temat i formę. Autorka projektów: Art Vending Machine, Fundacja Witryna /Villa Tokyo; Polish Phrasebook with Art in the Background, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Golden Thread Gallery, Belfast; Kapsuła czasu, Galeria Witryna, Warszawa. Stypendystka MKiDN, (2010) oraz programu Młoda Polska (2012).

TO! Periodyk Najgorszy: www.najgorszy.com

„Podczas jednego dnia, przez zwyczajowe 8 godzin, dziesięciu wolontariuszy i artystka będą sprzątać i robić drobne poprawki / remonty stacji, zaczynając od głównego budynku, a kończąc na platformach. Mycie okien, zdrapywanie naklejek, czyszczenie podłóg, grabienie, sprzątanie śmieci. Każdy uczestnik dostanie odzież roboczą: spodnie, rękawiczki i maski. Całość zostanie udokumentowana. W związku z tym, że stacja w większości pokryta jest graffiti, zostanie wynajęta specjalna firma usuwająca tego typu zanieczyszczenia. Malowidła są bardzo ciężko zmywalne, dlatego muszą wykonać to profesjonaliści. Firma używa detergentów ekologicznych i będzie pracować równolegle z wolontariuszami”. Kategorie

społeczność, aktywizacja, sprzątanie, poprawa estetyki otoczenia


uśpiona wizja miejsce spotkań / rzeźba

zgłoszenie

№35 janek rous

Republika Czeska Pamięć zbiorowa, symbolika, historia, aktywizacja społeczności lokalnej miejsce: okolica starego centrum dzielnicy – skraj parku lub przestrzeni otwartej z której blisko jest do nowych osiedli

Opis projektu

Minimalistyczny monument-pomnik, miejsce kontemplacji, ma formę pokrytego trawą okrągłego podniesienia – platformy o średnicy 13 metrów. Plan miejsca jest nawiązaniem do rozety kompasu, tu możemy zadać sobie pytanie: gdzie zacząć zmiany, aby zapewnić ciągłość i równowagę? Obiekt tworzą także cztery domki-schronienia, które wyznaczają strony świata (NW, NE, SW, SE). Plan pomnika i jego projekt został zainspirowany kształtem i systemem montażowym koła ciągnika Ursus, dlatego miejsce to może być odbierane także jako hołd dla okresu, w którym Ursus tworzył swój wizerunek związany z przemysłem. Stanowić może także pamiątkę i gest pozwalający zachować pamięć podczas poszukiwania nowych wizji i tożsamości. Najlepszą lokalizacją do realizacji byłby skraj parku lub przestrzeni otwartej położonej w centrum, z której blisko jest do nowych osiedli.

Model rzeźby / monumentu z sugestią kolorystyki

Makieta pokazująca skalę schronisk wchodzących w skład monumentu

Autor

Adresy

Janek Rous

www.kvok.info

student Akademii Sztuk Pięknych w Pradze w katedrze form monumentalnych. Jego prace dotyczą najczęściej różnych form percepcji historii, tworzenia nowych mitów i interpretacji. Swoje prace dedykuje konkretnym miejscom, które pozwalają na zderzenie lokalnych ram z globalnymi problemami.

Forma proponowanego obiektu może być postrzegana jako miejsce rytualne lub odniesienie do dawnych osad (miejsce spotkań, okrąg ogniska). Jednak ani jego interpretacja, ani sposób użycia nie są zdefiniowane, wręcz przeciwnie — obiekt pozostaje otwarty na wiele innych możliwych znaczeń i różnorakie wykorzystanie. „Pomnik został pomyślany jako okazja do spotkania przy ognisku, przestrzeń pozwalająca nie tylko spotkać innych mieszkańców, zaplanować wspólną aktywność, ale także jako miejsce, gdzie ludzie mogą wejść w dialog ze sobą. Należy zatem traktować go jako materialny punkt wyjścia procesu zmian j społecznych i przestrzennych Ursusa”. Kategorie

społeczność i jej kondycja, pamięć zbiorowa, historia, komunikacja grupowa

CULBURB URSUS  

CULBURB. URSUS: AKUPUNKTURA MIEJSKA architekci, artyści i aktywiści miejscy z 10 krajów projekty dla dzielnicy Ursus w Warszawie dyskusja: 2...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you