Symposium
Jan Sterk *
Basis voor brandveiligheid Tijdens het symposium ‘Basis voor brandveiligheid’ presenteerden René Hagen en Louis Witloks van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) hun nieuwe boek onder dezelfde titel. De twee auteurs gaven een toelichting op het nieuwe kennisdocument.
“D
it boek is meer dan alleen een leerboek”, trapte Louis Witloks af. “Het is een praktijkhandboek, dat bedoeld is voor alle betrokkenen als ‘denkraam’ voor de brandbeveiliging van gebouwen volgens de risicobenadering. Daarmee is het de vervanger van de ‘brandbeveiligingsconcepten, een serie boekjes die destijds de basis waren voor de brandveiligheid.” Aan die boekjes heeft Witloks zelf nog meegewerkt en hij is trots dat het nu gelukt is de visie te actualiseren met de nieuwste inzichten in brandbeveiliging en te bundelen in een allesomvattend boek.
Driedeling
Voor de opzet van het boek kozen de auteurs voor een driedeling. Eerst gaat het in deel A over het denkraam en de aanpak van brandpreventie. In deel B worden de
GEBOUW-
kaders van de brandveiligheid beschreven. Ten slotte zijn er in deel C de bijlagen, waarin het gaat over een kenschets van gebouwen, over een analysemodel vluchtveiligheid en afsluitend om de casuïstiek, waarbij 18 kenmerkende branden zijn beschreven. Allereerst negen voorbeelden van branden in gebouwen met wakende, zelfredzame personen, zoals kantoren en industriegebouwen. Dan twee branden met slapende zelfredzame personen: een hotel en een pension. Vervolgens vier branden met slapende niet-zelfredzame personen in zorg- en cellengebouwen. En ten slotte drie branden in woningen en woongebouwen. Witloks: “Waar het bij dit alles om gaat, is natuurlijk de veiligheid van mensen. Bij brandbeveiliging staat dat voorop en daarop zijn verschillende factoren van invloed. Dat is te zien in het ‘kenmerken-
MEEST BEPALENDE RISICOFACTOREN
GEBOUWSOORT
1
personen zelfredzaam
t t t t t
kantoorgebouwen onderwijsgebouwen gebouwen met een publieksfunctie industriegebouwen
2
personen zelfredzaam en slapen
t
logiesgebouwen
3
personen niet zelfredzaam en slapen
t t
gezondheidszorggebouwen cellen en cellengebouwen
4
bewoners zelfredzaam en slapen
t t
woongebouwen woningen
GROEP
32
nummer 6
december 2013
schema’, dat weergeeft dat de mate van brandveiligheid de resultante is van een vijftal ‘kenmerken’. Dat betreft allereerst de aard van de brand, maar ook die van het gebouw en van de mens daarin. Van buiten komen dan nog mogelijke invloeden vanuit de omgeving en de hulpverlening door de interne organisatie (BHV) en de brandweer. Deze manier van denken is best wel complex. We zijn gewend om in regels te denken en bij dit model moet je zelf denken.”
Risico’s
Over de omslag van regelgericht- naar risicogericht denken, memoreerde René Hagen dat het omgaan met kleine of grote kansen in relatie tot kleine of grote gevolgen niet makkelijk is. “Welke risico’s zijn we bereid te nemen? Bij wintersport of roken? Met brandveiligheid? In het boek werken we een systematiek uit die het mogelijk maakt om alle factoren mee te wegen. Vooral de mens is daarbij maatgevend, maar we moeten ook niet vergeten om de kans op brand te beperken. Heel belangrijk is ook de soort brand die we verwachten kunnen. We moeten leren om in brandscenario’s te denken. Aan de hand daarvan kunnen we nagaan welke gevolgen bij brand zijn te verwachten. En dat vormt dan de basis voor de te treffen maatregelen.” Witloks gaat daar nog verder op in en trekt de parallel met Fire Safety Engineering (FSE). Ook daarbij gaat het om risicogerichte preventie. De werkwijze voor een FSE-oplossing is vergelijkbaar met - en ook