Acta Greenhouse 40

ACTA

Nr. 40 � OKTOBER 2025

GREENHOUSE WETENSCHAPPELIJK TIJDSCHRIFT VAN AZ GROENINGE

IN DIT NUMMER 10 04

05

Waar ideeën voor de zorg van morgen vorm krijgen

Groeien door innovatie en samenwerking

06

12

Comité The Greenhouse

Meet the team

14

26

Pijler 1 Klinisch onderzoek in az groeninge

Pijler 2 Innovatie

36

Pijler 3 Kennisdeling 2

ACTAGROENINGE

53

Van idee tot impact: The Greenhouse als motor van zorgvernieuwing

Life is like a box of chocolates…

Beste lezer You never know… wat er op je afkomt. En misschien maar goed ook. Een andere Acta, een uniek werkstuk.

Handgemaakt. Veel handen, die u fier aanbieden: Acta Greenhouse. Een quasi exhaustieve ode aan het innovatieplatform van ons ziekenhuis. Innovatie met een grote ‘I’, van intelligent, artificieel én emotioneel. Dominique Persoone biedt u alvast een praline aan. Tast(e) gewillig verder toe.

Greenhouse begon als een filosofie, werd een project, is een platform, gedragen door een team, gestuurd door een strategisch klankbord. Onder de deskundige en charmante leiding van Caroline de Beukelaar.

Zij orkestreerde dit unieke Actanummer samen met Comité Greenhouse en zijn voorzitter Piet Desmet.

Drie pijlers geven het project gestalte: klinisch onderzoek, (technologische) innovatie en kennisdeling. Expertise en excellentie staan voorop in elk van deze domeinen. De universitaire liaison wordt gekoesterd.

Exemplarisch voor wat de drie innovatieve pijlers vermogen, blijkt het oncologische zorgprogramma van az groeninge, waar Greenhouse kan faciliteren, doen interageren en excelleren om de individuele patiënt beter te maken.

Met Conny Van Geluwe blikken we tot slot verder vooruit en kijken we nieuwsgierig naar de next small steps die voor de zieke medemens vaak een giant leap betekenen.

En de wereld buiten ons Groeninge-huis stapt mee.

Pick your pride. Vrouwen aan de macht op academisch niveau: Petra, Séverine en Evelyn deden hun intrede. Paus Leo XIV maakte zijn opwachting.

In de seculiere wereld liggen de machtsverhoudingen moeilijker.

Tussen Alaska en China lijkt de afstand schier onoverbrugbaar.

“ You never know what (and where) you‘re gonna get.”

Slimme zorg met slimme data wordt belicht. Van real time monitoring van bedcapaciteit mbt opnameplanning, over uitwerking van een zorgprogramma voor ovariumtumoren, tot evolutie van de traumadatabank en zo veel meer.

En in vogelvlucht? Met onze nieuwe (C-)vleugel, ambiëren we alvast nog verder te vliegen… You never know what (and where) you ‘re gonna get. Maar met de inspirerende innovatieve bagage die we zonet incheckten, kijken we de vlucht vol vertrouwen tegemoet.

Wij willen hoog vliegen, u toch ook?

Uw dienaar, Jeroen

Technologische innovatie onder de vorm van de pediatrische VR-bril, de rol van AI op radiologie en de smakelijk-behulpzame praline voor slikonderzoek (die u daarnet al even mocht proeven). Een privaat 5G-netwerk, collaboratie met Nuclivision voor optimalisatie van PETonderzoeken, …

Kennisdeling dmv getuigenissen over de samenwerking met het Eventlab, inspiratiesessies met pitches van bedrijven, brainstormsessies,…

COLOFON ACTA GROENINGE Dit tijdschrift

verschijnt tweemaal per jaar en wil een overzicht geven van de medische, zorgverstrekkende en organisatorische activiteiten binnen az groeninge.

VOLG ONS OP

REDACTIECOMITÉ dr. Jeroen Ceuppens & dr. Eline Depuydt (Hoofdredactie), dr. Kathleen Croes, dr. Marc Decupere, Guido Demaiter, dr. Tom Moerman, dr. Hans Detienne, Stefaan Lammertyn, Bram Claeys, dr. Gert-Jan Vereecke, dr. Jonas Dewulf REDACTIEADRES dr. Jeroen Ceuppens, Pres. Kennedylaan 4 | 8500 Kortrijk; t. 056 63 34 20, jeroen.ceuppens@azgroeninge.be OPMAAK SIX creative agency FOTOGRAFIE Christophe De Muynck - Fort07 COVER Het team van The Greenhouse VU Inge Buyse, Pres. Kennedylaan 4, 8500 Kortrijk az groeninge is lid van het E17-ziekenhuisnetwerk Uitgegeven in opdracht van het wetenschappelijk comité van az groeninge

WIL JE ACTA NIET MEER ONTVANGEN? Schrijf je uit

via azg.site/uitschrijven-acta of deze QR-code:

3

THE GREENHOUSE GROEIEN DOOR INNOVATIE EN SAMENWERKING CAROLINE DE BEUKELAAR - MANAGER THE GREENHOUSE PROF. DR. WOUTER DE CORTE - MEDICAL LEAD THE GREENHOUSE

Welkom bij The Greenhouse! Het platform voor innovatie van az groeninge dat bestaat uit drie pijlers: onderzoek, innovatie en kennisdeling. Als ambitie wordt er gestreefd naar maximale impact op de kwaliteit van onze klinische zorg, en dat zowel voor de patiënt, de zorgvertrekkers en het ziekenhuis in zijn geheel. Wollig? Onduidelijk? Een verzameling van te veel buzzwords? Welnee.... Onnodig te zeggen dat de impact van een dergelijke innovatiehub niet gering is. Innovaties zoals AI-diagnostiek, gepersonaliseerde medicijnen, XR-opleidingen – dat is de toekomst en we zijn die nu al aan het vormgeven. En dat op de plaats waar het ertoe doet, naast en voor de patiënt.

Daarnaast is er innovatie in de gezondheidszorg, met een sterke nadruk op digitale transformatie. Denk aan toepassingen zoals telemonitoring en de integratie van slimme digitale tools in het zorgtraject. We werken hiervoor samen met start-ups, spin-offs en incubatoren zoals HangarK, speerpuntclusters als Biovia, en strategische onderzoekscentra zoals imec.

Projectaanvragen worden zorgvuldig geëvalueerd op veiligheid, wetgeving, patiënttoegankelijkheid en kosteneffectiviteit.

MAAR WAT BETEKENT DAT NU PRECIES?

WAT OPVALT IS DAT ER TELKENS DRIE ZAKEN ZIJN DIE VOOROP KOMEN IN ONZE WERKING EN ONONTBEERLIJK BLIJKEN VOOR EEN SUCCESVOLLE SAMENWERKING.

Het betekent dat we bijvoorbeeld werken aan een zorgmodel waar we niet alleen achter de feiten aanlopen, maar waar we voorkomen dat ziekten zich ontwikkelen. Of kijk eens naar die smart technologieën die niet alleen de patiënt ondersteunen, maar ook de zorgverleners een handje helpen. We spreken hier niet alleen over gadgets of hulpmiddelen; We hebben het over het herstructureren van zorgtrajecten, het verbeteren van patiëntervaringen, en het inzetten van data en technologie om veiligheid en efficiëntie in ziekenhuisprocessen te verhogen.

The Greenhouse focust op drie strategische pijlers om dit te realiseren.

Allereerst richten we ons op klinisch onderzoek, waarbij we inzetten op het uitbreiden van ons onderzoeksportfolio in samenwerking met farmaceutische bedrijven, medtechpartners en academische instellingen. We ondersteunen dataanalyse, faciliteren aanvragen voor onderzoekssubsidies, en stimuleren intensieve interactie met kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Ook niet-commercieel onderzoek krijgt een stevige plaats, met aandacht voor kwaliteitsborging en evidence-based medicine.

4

ACTAGROENINGE

De derde pijler is kennisdeling. Het is essentieel om expertise te verspreiden en samenwerking te bevorderen. Via congressen, studiedagen en levenslang leren-initiatieven ondersteunen we zowel interne medewerkers als externe partners.

1. Eerst en vooral merken we dat netwerking op alle vlakken belangrijk is: met andere ziekenhuizen, met huisartsen, woonzorgcentra, met externe bedrijven, met incubatoren, met overheden en tussen collega’s binnen het ziekenhuis.

The Greenhouse is een integraal en essentieel onderdeel van az groeninge. Dit wil natuurlijk zeggen dat we heel sterk in interactie gaan met de bestaande structuren om voldoende integratie te verzekeren. Zo kan digitaliseren niet zonder de IT-dienst, inpikken op zorgpaden zonder onze dienst kwaliteit is een illusie, de input van de zorg bij de implementatie van nieuwe technieken is onmisbaar, … Dit versterkt de interne cultuur van innovatie, vormt een goede bodem om ideeën te laten groeien, en levert betere innovatie op.

2. Het duidelijk stellen van prioriteiten is eveneens essentieel: in inter-actie staan met veel partijen impliceert dat er ook heel wat ideeën zijn voor samenwerking. Spring niet op alles, maar overweeg heel nauwkeurig waar je resources wil insteken.

Resources zijn uitermate beperkt in de gezondheidszorg!

3. En last but not least, alles begint bij onze mensen. De klinische expertise van artsen en verpleegkundigen, gecombineerd met technologische knowhow, ervaring in projectontwikkeling, en ondersteund door wat kennis van innovatie, zorgt voor resultaten voor onze patiënten en medewerkers.

Hier doen we het natuurlijk voor!

Met het ganse team van The Greenhouse zijn we dan ook dankbaar voor iedereen die met ons samenwerkt. We beseffen goed dat de werkdruk hoog ligt en tóch hebben jullie de

onuitputtelijke energie om het nog beter te maken voor jullie patiënten: vlotter, aangenamer, properder, lekkerder, beter geïnformeerd, sneller geholpen, ...

Hier werken jullie dagdagelijks met zóveel enthousiasme aan!

Ondertussen draait The Greenhouse op volle toeren en stellen we je graag ons team voor. Er zijn ook reeds mooie voorbeelden voor elk van deze pijlers in deze Acta. Lees dus zeker verder!

Fiere az groeningers, Caroline en Wouter

THE GREENHOUSE WAAR IDEEËN VOOR DE ZORG VAN MORGEN VORM KRIJGEN DR. SERGE VANDERSCHUEREN MEDISCH DIRECTEUR

WAAROM INNOVATIE GEEN LUXE MEER IS MAAR EEN NOODZAAK De zorg staat onder druk. In amper vijf jaar tijd verdubbelde het aantal openstaande vacatures in de sector, van 10.334 naar maar liefst 22.256.

De vergrijzing van de bevolking zorgt voor een toenemende zorgvraag, en die evolutie brengt een nijpend tekort aan zorgprofessionals met zich mee. Ook az groeninge ontsnapt niet aan deze realiteit.

Tegelijk groeit de verwachting van de patiënt: zorg moet persoonlijk, snel beschikbaar en kwalitatief zijn. En daarbovenop raast de technologie voort: van AI in de diagnostiek over robot-chirurgie tot zorg op afstand via telemedicine en telecare. Het potentieel is enorm, maar het vraagt ook investeringen, een veilige omgang met data, en een wendbare organisatie.

En alsof dat nog niet genoeg is, stijgen de kosten voor personeel, infrastructuur en technologie. Financieringsbronnen blijven echter beperkt, wat ziekenhuizen dwingt om creatiever, efficiënter én toekomstgerichter te werken. Tegelijk worden de eisen op vlak van regelgeving, privacy en kwaliteit steeds complexer.

TIJD VOOR EEN ANTWOORD VAN BINNENUIT Bij az groeninge groeiden de voorbije jaren spontaan verschillende innovatieve initiatieven. Die beweging kreeg medio 2023 een naam en een gezicht: The Greenhouse. Deze nieuwe dienst brengt de verschillende projecten samen in één ecosysteem waar ideeën kunnen ontkiemen, getest worden en uitgroeien tot concrete oplossingen.

The Greenhouse focust op het identificeren, ontwikkelen en implementeren van vernieuwende concepten, met een sterke nadruk op cocreatie, samenwerking en validatie. Interne én externe partners vinden er een centraal aanspreekpunt voor alles wat innovatie en verbetering aanbelangt. Denk aan pilootprojecten, technologieevaluaties of het finetunen van processen. Kortom:

“The Greenhouse is er om ideeën te laten groeien. Voor de zorg van morgen, vandaag al.”

5

MEET THE TEAM Caroline de Beukelaar- Manager The Greenhouse

“THERE’S NO ‘I’ IN TEAM. WE HOUDEN ERVAN OM SAMEN TE WERKEN MET IEDEREEN DIE BIJ KAN DRAGEN TOT ONZE DOELSTELLINGEN. ELKE INBRENG TELT. THE GREENHOUSE BESTAAT UIT DRIE GROTE PIJLERS: KLINISCH ONDERZOEK, INNOVATIE EN KENNISDELING.”

6

ACTAGROENINGE

PIJLER 1 - KLINISCH ONDERZOEK Hierin situeren zich 3 teams met aparte expertise: het Clinical Trial Center, het Data Science Team, de Mobiele Equipe

HET CLINCIAL TRIAL CENTER TAKEN • Algemeen overzicht van wetenschappelijk onderzoek in az groeninge behouden • Coördinatie van financiering en contracting bij wetenschappelijk onderzoek • Uitwerken van prodecures en sjablonen voor onderzoek en toepassing hiervan promoten • Partner zijn voor onderzoekers voor het kwalitatief opzetten van onderzoek in overeenstemming met wetgeving, richtlijnen en praktijk • Ontwikkelen van een traningsaanbod dat de vertaalslag maakt tussen wetgeving, beleid en operationele realiteit van de onderzoekers

Delphine Bertrand - Kim Tanghe - Suzanne Vandoorne

7

HET DATA SCIENCE TEAM TAKEN • Hergebruik van data maximaliseren voor klinische inzichten zoals zorgprogramma’s, klinische paden, klinische indicatoren, ....

• Ondersteunen van initiatieven uit onderzoek en innovatie door het creëren van klinische inzichten • Ondersteunen van erkenningsaanvragen • Inzetten op automatisatie van data-analyses met vooropstelling van het ‘register-once’ principe • Basiskennis en vaardigheden van professionals die met data en databases werken, ondersteunen

Jens Goemaere - Maya Danneels - Riet De Smet - Ingrid Vernemmen (niet op foto)

8

ACTAGROENINGE

DE MOBIELE EQUIPE, OOK GEKEND ALS VLINDERS TAKEN • Taken zoals studiecoördinator, projectcoördinator of wetenschappelijk medewerker opnemen in afstemming met de aanvragende dienst • Het mobiel team springt vooral bij in teams waar er een wisselend portfolio of fluctuerend personeel is.

Lieselotte Vandeputte - Helena Vandenbroeke

9

PIJLER 2 - INNOVATIE HET INNOVATIETEAM TAKEN • Ondersteunen van innovatieve initiatieven van medische diensten • Financieringsmogelijkheden identificeren en vertalen in aanvragen naar externen • Aanspreekpersoon zijn voor proof of concepts, consultancy en cocreatie met externe partijen en in samenwerking met de nodige interne stakeholders • Relaties leggen in het lokale ecosysteem, scouten van start-ups die accorderen met de noden van az groeninge • Beheren van disruptieve, ziekenhuisbrede, innovatie-initiatieven en uitvoering van subsidieprojecten • Initiatieven nemen voor een interne innovatieve mindset te stimuleren

Danielle Brian Desplinter Delombaerde - Caroline - Jens deGoemaere Beukelaar--Ingrid HanneVernemmen Hoskens - Riet De Smet

10

ACTAGROENINGE

PIJLER 3 - KENNISDELING HET EVENTLAB TAKEN • Geconsolideerde aanpak van symposia en events en dienen als centraal aanspreekpunt hiervoor • Financieringsmogelijkheden aanspreken voor symposia en congressen in overeenstemming met de wetgeving • Samenwerkingen opzetten met externen voor meer kruisbestuiving in het aanbod van opleidingen en symposia • Op creatieve wijze kenbaar maken van het aanbod van events en symposia aan de specifieke doelgroepen • Beheren van inschrijvingen en regelen van administratieve opvolging hierrond

Thomas Wielfaert - Marie-Pascale Laigneil

11

COMITÉ THE GREENHOUSE ALS STRATEGISCH KLANKBORD Prof. dr. Piet Desmet - Voorzitter Comité The Greenhouse Prof. dr. Wouter De Corte - dr. Serge Vanderschueren - Caroline de Beukelaar - Jeroen Degadt - prof. Dr. Piet Desmet - Thomas Wielfaert

Met The Greenhouse wil AZ Groeninge haar rol van innovatief en kennisgedreven ziekenhuis kracht bij zetten om zo meer dan ooit een kernspeler te zijn in het uitbouwen van de zorg van de toekomst.

Om deze ambitie waar te maken heeft het Bestuursorgaan van AZ Groeninge eerst en vooral een slagkrachtig en wendbaar team bijeengebracht dat de innovatieprocessen in het ziekenhuis op alle niveaus faciliteert en het geheel coördineert. Onder leiding van Caroline de Beukelaar is The Greenhouse intussen in volle uitbouw. Waar ons ziekenhuis al langer een toonaangevende rol speelde in onderzoek en innovatie binnen onze regio schakelen we met The Greenhouse één of meerdere versnellingen hoger.

Dat alles veronderstelt bovenal ook het uittekenen van een heldere missie, visie en strategie voor The Greenhouse. En laat net dat de centrale taak zijn die het Bestuursograan van AZ Groeninge heeft toevertrouwd aan Comité The Greenhouse.

Comité The Greenhouse is dus bij uitstek een strategisch orgaan dat het Bestuursograan adviseert over de richting die we verder willen inslaan. Meer concreet bespreekt het Comité de globale strategische lijnen, de prioritaire actiepunten, het beheersmodel, de globale aanpak rond projectfinanciering en de partnerships.

Intussen heeft dit alles reeds geleid tot het uitwerken van een gevalideerde visietekst als kompas voor alle acties. Tegelijk worden prioritaire acties tegen mekaar afgewogen voor elk

“INNOVATION DISTINGUISHES BETWEEN A LEADER AND A FOLLOWER” prof. dr. Piet Desmet - prof. dr. Wouter De Corte

12

ACTAGROENINGE

van de drie pijlers waarbinnen The Greenhouse faciliterend en ondersteunend wil werken. Ook hoe we met kennisinstellingen, met incubatoren en bedrijven en met andere ziekenhuizen en zorgactoren tot samenwerking kunnen komen staat aan de agenda.

HET COMITÉ IS ALS VOLGT SAMENGESTELD: Directie - Dr. Serge Vanderschueren, medisch directeur - Petra Archie, directeur patiëntenzorg Artsen - Dr. Olivier Vanovermeire, voorzitter medische raad - Prof. dr.Wouter De Corte, medical lead The Greenhouse Bestuursorgaan - Jeroen Degadt, general manager DIGI Belgium - Prof. dr.Piet Desmet, KU Leuven Kulak Externe leden - Isabelle François, expert innovatie in de gezondheidszorg - Filip Pintelon, investment partner health Capricorn Partners

“INNOVATION IS THE ABILITY TO SEE CHANGE AS AN OPPORTUNITY, NOT A THREAT” Steve Jobs

The Greenhouse - Caroline de Beukelaar, manager - Thomas Wielfaert, stafmedewerker Het Comité heeft er alvast een eerste werkingsjaar op zitten en mag terugblikken op een reeks vruchtbare werkzittingen rond de concretere invulling van elk van de drie pijlers van The Greenhouse. De samenstelling en eindredactie van dit themanummer is ook mee in handen van het Comité. We kijken er alvast naar uit innovatie blijvend te stimuleren en dat samen met het ganse team van AZ Groeninge zowel als met het bredere ecosysteem rond ons ziekenhuis. The best is yet to come!

dr. Serge Vanderschueren - Caroline de Beukelaar - Thomas Wielfaert - Jeroen Degadt - prof. dr. Piet Desmet - Prof. dr. Wouter De Corte

13

KLINISCH ONDERZOEK

PIJLER 1

14

ACTAGROENINGE

De meest robuuste pijler binnen The Greenhouse is ongetwijfeld deze van het klinisch en translationeel onderzoek. Hier leeft de gezonde ambitie om inzichten te verwerven die bijdragen aan een betere diagnosestelling en een effectievere behandeling, en om wetenschappelijke kennis doelgericht te vertalen naar de klinische praktijk.

Klinische studies vormen de basis voor innovatie in de medische wetenschap. Ze helpen nieuwe behandelmethoden ontwikkelen, bestaande behandelingen verbeteren en medische inzichten verfijnen. Onze patiënten krijgen zo ook toegang tot de nieuwste producten en werkwijzen.

Sinds 2009 wordt onze medische staf hierin ondersteund door een coördinerend bureau oftewel het Clinical Trial Center (CTC). Het CTC staat in voor de coördinatie van klinisch onderzoek binnen ons ziekenhuis en dit in nauwe samenwerking met externe partners.

Met ongeveer 120 nieuwe studies per jaar en zo’n 3.000 deelnemende patiënten op jaarbasis heeft het CTC zijn handen vol.

Weet ook dat 80% van de medische diensten in az groeninge actief is in onderzoek!

Er is een evenwichtige verdeling tussen klinische studies met kennisinstellingen zowel als met bedrijven uit de medische sector.

We werken daarbij samen met vrijwel alle Belgische universiteiten, onderzoeksgroepen uit binnen-en buitenland en met de belangrijkste farma bedrijven.

Hierna vindt u verschillende voorbeelden van samenwerkingen die elk een verschil maken voor de patient.

SAMENWERKING LOONT - 3 VOORBEELDEN 1. PANTHA STUDIE Dr. Siska Van Bruwaene, urologe az groeninge Christel Van Eycken, senior manager Bayer

WAAROM KIEST BAYER VOOR AZ GROENINGE VOOR DEZE KLINISCHE STUDIE?

WAAROM IS DIT ONDERZOEK BELANGRIJK VOOR DE PATIËNTENZORG?

Christel Van Eycken: We kennen az groeninge al van eerdere samenwerkingen met prof. dr. Alex Maes. De nauwe samenwerking tussen de dienst urologie en nucleaire geneeskunde is een duidelijke meerwaarde. Gezien er reeds eerdere samenwerkingen waren, kunnen we snel opstarten. De snelheid van de administratieve opstart met het CTC is ook cruciaal zodat de studie en rekrutering snel kunnen volgen.

Dr. Siska Van Bruwaene: Dit onderzoek is van groot belang omdat het een nieuwe behandelingsoptie biedt voor prostaatkanker. De therapie heeft het potentieel om de levensduur van patiënten te verlengen, terwijl het tegelijkertijd een elegantere en minder ingrijpende oplossing biedt in vergelijking met traditionele behandelingen.

Bovendien kan het de behandelingsopties voor patiënten vergemakkelijken en hun algehele kwaliteit van leven verbeteren.

WAT IS ER VERNIEUWEND AAN DE MOLECULE GEBRUIKT IN DE PANTHA-STUDIE? WAT KAN DIT BETEKENEN VOOR DE PATIËNT? Christel Van Eycken: De behandelingsopties voor patiënten met prostaatkanker zijn de afgelopen jaren toegenomen. Alle therapeutische opties hebben echter slechts gedurende een beperkte periode effectiviteit aangetoond voordat er terugval en tumorprogressie optreedt. Hierdoor blijft er een dringende behoefte aan nieuwe effectieve therapieën met verschillende werkingsmechanismen, vooral voor gevorderde gemetastaseerde castratie-resistente prostaatkanker. Onze studie biedt potentieel voor een aanvullende behandelingsoptie voor patiënten met een gevorderd ziektebeeld met het voordeel dat ze enkel gericht is op prostaatkankercellen.

In de Pantha studie wordt een alfaradionuclide aangeboden aan patiënten met gevorderde gemetastaseerde castratieresistente prostaatkanker. Hierdoor wordt een cytotoxische dosis straling afgeleverd aan kankercellen met potentieel minimale schade aan gezond weefsel. Daarnaast heeft het middel een functie die helpt om de resistentietijd in het plasma te verlengen, de opname in de tumor te verhogen en de effectiviteit te verbeteren. Natuurlijk is alles nog in onderzoek en is nog niets bewezen.

dr. Siska Van Bruwaene - uroloog az groeninge

15

2. HOE THE GREENHOUSE EN KU LEUVEN KULAK SAMEN ONDERZOEK OPZETTEN ROND AI IN DE KLINISCHE PRAKTIJK Prof. Dr. Wouter De Corte - Medical lead The Greenhouse Prof. Dr. Celine Vens - Hoogleraar Maatschappelijke Gezondheidszorg en Eerstelijnszorg, KU Leuven Kulak Hoofd Machine Learning & AI in Health binnen ITEC, een imec onderzoeksgroep aan KU Leuven Kulak

In een tijd waarin de gezondheidszorg geconfronteerd wordt met toenemende complexiteit, personeelsuitdagingen en een overvloed aan data, ontstaat er een duidelijke nood aan vernieuwende oplossingen. Artificiële intelligentie (AI) biedt veelbelovende perspectieven – maar alleen wanneer deze technologie doordacht, onderbouwd en klinisch relevant wordt ontwikkeld en toegepast. In az groeninge wordt deze visie geconcretiseerd via The Greenhouse, onze innovatiehub, die samen met ziekenhuismedewerkers en academische partners zoals de imec onderzoeksgroep ITEC van KU Leuven Kulak, bouwt aan projecten op het kruispunt van kliniek, wetenschap en technologie.

DATA-MINING & AI IN HEALTH De dienst anesthesie-intensieve zorgen speelde hierin van meet af aan een actieve rol. Ze zag reeds vroeg de meerwaarde van deze klinisch-academische samenwerking rondom data-mining en greep de kans om, als klinische voortrekker, actief bij te dragen aan de brug tussen technologische innovatie en praktijkgerichte toepassing. Ook aan KU Leuven Kulak werd deze opportuniteit snel erkend, wat mee de basis legde voor een langdurige, hechte en multidisciplinaire samenwerking tussen ziekenhuis en universiteit.

Deze samenwerking vertrekt van een bijzonder krachtig uitgangspunt: ziekenhuizen beschikken over een grote hoeveelheid gestructureerde en klinisch rijke data, terwijl aan de universiteiten de technische expertise aanwezig is om op die data gevorderde analyse-technieken toe te passen om zo te komen tot innovatieve digitale toepassingen.

16

zorgverstrekkers en onderzoekers ook op juridisch, ethisch en organisatorisch vlak, begeleidt subsidieaanvragen en denkt strategisch mee over valorisatie. Zo ontstaat een ecosysteem waarin klinische noden en academische expertise elkaar kunnen versterken.

RISICO’S VOORSPELLEN BIJ PATIËNTEN Een voorbeeld van zo’n samenwerking is opgebouwd rond het doctoraatstraject van zorgmanager Louis Van Slambrouck, waarin onder begeleiding van de dienst anesthesie-intensieve zorgen, het department nursing van az groeninge en ITEC wordt gewerkt aan een ‘virtual midcare’-platform. Dit digitale systeem wil, via het gebruik van voorspellende modellen, tijdig risico’s identificeren bij patiënten buiten de intensieve zorgen.

Het is een mooi voorbeeld van hoe technologische innovatie niet losstaat van de klinische praktijk, maar er net toe bijdraagt – mét respect voor de rol van de artsen en verpleegkundigen.

Zo beschikt ITEC – een interdisciplinair onderzoekscentrum van KU Leuven Kulak én van het strategisch onderzoekscentrum imec – over een sterk team van machine learning engineers, dataspecialisten en AI-onderzoekers die bovendien hun data-analytische modellen vaker toetsen op klinische data.

Hun onderzoek focust meer in het algemeen op het ontwikkelen van gepersonaliseerde, adaptieve digitale oplossingen in domeinen zoals onderwijs &training zowel als gezondheidszorg en dat telkens op basis van geavanceerde technieken uit AI en data science. Meer info: itec.kuleuven-kulak.be

Die rol van de zorgverstrekker– de zogeheten ‘clinician in the loop’ – is cruciaal in het welslagen van AI in de zorg. Technologie kan pas echt renderen wanneer ze aansluit bij de realiteit van de klinische praktijk, én wanneer clinici betrokken zijn in de ontwikkeling, interpretatie en toepassing ervan.

Binnen deze context vormt The Greenhouse een actieve brug tussen beide werelden. Deze innovatiehub faciliteert meer dan alleen onderzoeksprojecten: het team ondersteunt

Naast onderzoeksprojecten is ook onderwijs een belangrijk luik van deze samenwerking.

ACTAGROENINGE

Prof. dr. Wouter De Corte: “Vanuit mijn eigen rol als anesthesist-intensivist, zie ik het dan ook als mijn opdracht om deze koppeling te bewaken en actief uit te dragen. Alleen zo bouwen we aan digitale tools die zowel technisch sterk als bruikbaar zijn”.

Prof. dr. Celine Vens - Michela Venturini PhD - prof. dr. Wouter De Corte bij verdediging PhD ‘Adverse Event Prediction in the Intensive Care Unit Using Interpretable Machine Learning’.

Prof. dr. Celine Vens: “Studenten van de universiteit werken binnen The Greenhouse aan bachelorproeven rond AI in de zorg, nemen deel aan internationale datathons georganiseerd door wetenschappelijke verenigingen in de acute zorg, en krijgen de kans om zich te verdiepen in reële data en klinische cases”.

AI IN INTENSIEVE ZORGEN Dat deze samenwerking vruchten afwerpt blijkt uit de recente en succesvolle doctoraatsverdediging van Michela Venturini.

Binnen dit PhD project wordt machine learning ingezet om klinisch relevante voorspellingen te doen bij kritiek zieke patiënten op de intensieve zorg.

Concreet richt dit project zich op de vroegtijdige detectie van delier, en op het voorspellen van de nood aan intubatie en mechanische ventilatie. Voor de delier-case doen we hiervoor ook een beroep op een Zwitsers bedrijf dat een dergelijk algoritme heeft ontwikkeld voor postoperatieve patiënten. Uit dit PhD-project ontstond er een intensieve co-creatie tussen The Greenhouse, de dienst anesthesie-intensieve zorgen, KU Leuven Kulak-ITEC en het Zwitserse bedrijf PiPRA om het algoritme te optimaliseren en aan te passen voor de intensieve zorg.

Deze samenwerking illustreert ook hoe The Greenhouse de interactie tussen ziekenhuis, universiteit en industrie actief

faciliteert om innovatie niet alleen wetenschappelijk maar ook praktisch te doen renderen. Het doel is om zo een betrouwbare en klinisch relevante tool te ontwikkelen die tijdige interventies en gepersonaliseerde zorg op de intensieve afdeling mogelijk maakt.

Hoewel veel AI-modellen zich vandaag nog in de ontwikkelings- en validatiefase bevinden, en dus nog niet aan het bed worden toegepast, zijn de eerste stappen hoopgevend. De dynamiek tussen klinische vragen en academische expertise blijkt vruchtbaar en genereert inzichten die niet alleen waardevol zijn voor het ziekenhuis, maar potentieel ook voor de bredere zorgregio.

CALL TO ACTION! The Greenhouse wil in de toekomst meer dan een intern projectplatform zijn. We nodigen collega-artsen, onderzoekers, huisartsen maar ook omliggende ziekenhuizen uit om samen te werken rond klinisch relevante innovatie.

Heb je als zorgverlener een idee, een vraag of een uitdaging binnen je praktijk die je graag wetenschappelijk wil exploreren? Of ben je als onderzoeker of developer geïnteresseerd in reële zorgproblemen en impactvolle toepassingen? Neem dan contact met ons op! Samenwerking, over disciplines en instellingen heen, is de sleutel om digitale innovatie écht te laten renderen in de zorg.

17

3.SAMENWERKEN MET UNIVERSITEITEN BEVORDERT DE ZORG VOOR ONZE PATIËNTEN DR. WOUTER VAN MOERKERCKE, GASTRO-ENTEROLOOG AZ GROENINGE

Infliximab en vedolizumab zijn twee biologische therapieën die worden gebruikt voor de behandeling van patiënten met matig tot ernstig actieve colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. Infliximab was de eerste biologische therapie die werd ontwikkeld voor inflammatoire darmziekten (IBD) en kwam op de markt in 1998. Vedolizumab werd enkele jaren later ontwikkeld en werd in 2014 commercieel beschikbaar.

Aanvankelijk werden beide therapieën aangeboden als intraveneuze infusies, maar recent zijn er ook subcutane formuleringen beschikbaar gekomen.

Een gerandomiseerde gecontroleerde studie die onderhoudsbehandeling met subcutane versus intraveneuze toediening van Infliximab bij IBD-patiënten vergeleek, toonde aan dat subcutane toediening farmacokinetisch niet onderdoet in vergelijking met intraveneuze toediening. Mèt vergelijkbare werkzaamheids-, veiligheids- en immunogeniciteitsprofielen! Niettemin is het overschakelen van intraveneus naar subcutaan bij patiënten die reeds langdurig intraveneuze onderhoudstherapie krijgen nog niet bestudeerd.

18

ACTAGROENINGE

dr. Wouter Van Moerkercke

In deze verkennende retrospectieve studie willen we het behoud van subcutane behandeling onderzoeken, de redenen voor stopzetting van subcutanebehandeling en zoeken naar mogelijke voorspellers voor het aanhouden van subcutane behandeling in samenwerking met UZ Leuven.

Patiënten hebben meestal een voorkeur voor subcutane toediening boven een intraveneuze toediening vanwege het gemak. Ze kunnen gemakkelijk de medicatie zelf toedienen en moeten hier niet meer voor naar het ziekenhuis komen.

De toedieningstijd is ook gereduceerd tot het toedienen van een spuitje.

Overschakelen van intraveneus naar subcutaan kan ook economische voordelen bieden, waaronder een lager gebruik van ziekenhuismiddelen, wat een directe maatschappelijke impact heeft. Onderzoek naar gedragspatronen en voorspellers zijn belangrijk om maximaal patiënten te kunnen ondersteunen in hun behandeling op lange termijn.

ZORG EN WETENSCHAP VERBINDEN BINNENKIJKEN IN DE BIOBANK PROF. DR. TOM VAN MAERKEN - KLINISCH LABO AZ GROENINGE De biobank van az groeninge werd opgericht in 2019 en is de structuur die verantwoordelijk is voor het verkrijgen, bewerken, bewaren en ter beschikking stellen van menselijk lichaamsmateriaal en de daaraan gekoppelde gegevens met het oog op wetenschappelijk onderzoek, met uitsluiting van onderzoek met geneeskundige toepassing op de mens. Een hele mond vol. Maar eenvoudig gezegd komt het erop neer dat bij onderzoek met menselijke stalen de stalen eerst via de biobank moeten passeren. Na enkele checks, registratie, codering en eventuele bewerkingsstappen kan de biobank de stalen of de afgeleide materialen uitgeven voor het wetenschappelijk onderzoek.

prof. dr. Tom Van Maerken

WAAROM IS ER EEN BIOBANK IN AZ GROENINGE?

DE CONCRETE OPDRACHTEN VAN DE BIOBANK OMVATTEN ONDERMEER

De overheid legt op dat menselijk lichaamsmateriaal bestemd voor wetenschappelijk onderzoek in een biobank geregistreerd en gecontroleerd moet worden. Zonder biobank zou az groeninge over heel wat minder mogelijkheden beschikken voor het deelnemen aan en uitvoeren van klinisch en translationeel wetenschappelijk onderzoek. Bijkomend kan een performante biobank een faciliterende rol spelen voor onderzoekers en kwaliteitsverhogend werken voor het wetenschappelijk onderzoek.

- controle op het voorwerp en de draagwijdte van de toestemming van de donor van het menselijk lichaamsmateriaal - controle van de conformiteit van het ontvangen lichaamsmateriaal - garanderen van de pseudonimisatie of anonimisatie van het lichaamsmateriaal - borgen van de traceerbaarheid van het lichaamsmateriaal in geval van pseudonimisatie of opheffen van de traceerbaarheid in geval van anonimisatie - zorgen voor een correcte bewerking en bewaring van het ontvangen lichaamsmateriaal - uitgifte van het lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek na opstelling van een schriftelijke overeenkomst met de instelling of de persoon die het lichaamsmateriaal ontvangt - toezicht op de informering van een gepseudonimiseerde donor wanneer er onderzoeksresultaten bekomen worden die belang hebben voor de gezondheid van de donor - bijhouden van een register met betrekking tot de aard, de afkomst en de bestemming van het lichaamsmateriaal en naleven van de doelstellingen en de activiteiten zoals aangemeld bij het ethisch comité en het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG).

De wetgever heeft om meerdere redenen beslist dat menselijk lichaamsmateriaal bestemd voor wetenschappelijk onderzoek aangemeld moet worden in een biobank en dat enkel biobanken menselijk lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek kunnen verschaffen. Een belangrijke motivatie ligt in de bescherming van de rechten van de donor van het menselijk lichaamsmateriaal. Zo waakt de biobank erover dat de donor zijn of haar medewerking verleend heeft aan het gebruik van het lichaamsmateriaal in een wetenschappelijke studie.

Meestal gaat het hierbij over een proces van geïnformeerde toestemming, al kan het in de specifieke setting van restmateriaal voldoende zijn dat de donor na schriftelijke informering geen weigering tot opname van het restmateriaal in een studie kenbaar heeft gemaakt.

Ook ziet de biobank erop toe dat er een terugkoppeling naar de donor gebeurt indien er bij het wetenschappelijk onderzoek informatie blootgelegd wordt die betekenisvol is voor de gezondheidstoestand van de donor. Stel je maar voor dat er een ernstige aandoening ontdekt wordt of een erfelijke fout waardoor de donor of zijn of haar familieleden ziek zullen worden en waarvoor er een goede preventie of behandeling bestaat. Door een biobankkader te verplichten bij het gebruik van menselijk lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek beoogt de wetgever ook een betere controle op de stromen van menselijk lichaamsmateriaal, een hogere kwaliteit en meer transparantie.

Door het opnemen van deze taken vormt de biobank een essentiële schakel in het translationeel en klinisch wetenschappelijk onderzoek dat binnen de muren van az groeninge of in samenwerking met az groeninge uitgevoerd wordt. Operationeel is de biobank ingebed in het klinisch laboratorium, omdat handelingen met menselijk lichaamsmateriaal dicht aansluiten bij de expertise van deze dienst. Naast een medisch beheerder neemt een operationeel manager de dagelijkse werking van de biobank waar. Een onderlegd team van zeven laboranten zorgt ervoor dat de verschillende manipulaties van het menselijk lichaamsmateriaal correct en efficiënt uitgevoerd worden.

19

SLIMME ZORG BEGINT MET SLIMME DATA Sinds jaar en dag creëren we zoveel mogelijk waarde uit data die beschikbaar zijn in het ziekenhuis. In 2020 ontstond de groep data science. Deze richt zich vooral op het hergebruik van medische data. Wat begon als een voorzichtig initiatief ter ondersteuning van enkele strategische dossiers, is intussen uitgegroeid tot een volwaardig team van drie datawetenschappers. Vandaag zetten zij mee hun expertise in voor innovatie en onderzoek en werken ze mee met andere diensten om tot een gezamenlijk antwoord op een brede waaier aan complexe datavraagstukken te komen.

De voorbije jaren lag de focus op datagedreven initiatieven ter verbetering van de kwaliteit van zorg, operationele optimalisatie, innovatieve projecten en wetenschappelijk onderzoek. Ter ondersteuning hiervan werd – en wordt nog steeds – gebouwd aan een performante gegevensinfrastructuur die hergebruik van (klinische) data maximaal mogelijk maakt. Dit blijft ook de drijfveer voor de toekomst: gegevens moeten maximaal ingezet worden daar waar inzichten nodig zijn, en dit in alle lagen van de organisatie.

We zetten graag enkele verwezenlijkingen in de kijker.

Daarbij laten we de eindgebruikers aan het woord: artsen, verpleegkundigen en collega’s die met behulp van de datagedreven inzichten de werking van het ziekenhuis en de zorg voor onze patiënten naar een hoger niveau tillen.

REALTIME MONITORING VAN DE BEDCAPACITEIT

We wilden slimmer omgaan met onze beschikbare capaciteit én sneller kunnen inspelen op schommelingen in het aantal opnames.

In samenwerking met Aurélie Strypstein, afdelingshoofd opnameplanning, werd een live dashboard ontwikkeld dat per half uur de actuele bedbezetting in ons ziekenhuis weergeeft.

Om dat te realiseren, hadden we betrouwbare en realtime data nodig. Alleen zo konden we de juiste beslissingen nemen op het juiste moment. Daarom besloten we hulp te zoeken.”

WAT WAS DE UITDAGING OF HET PROBLEEM WAARVOOR JE DATAONDERSTEUNING ZOCHT?

HOE HEB JE DE SAMENWERKING ERVAREN?

“De druk op ziekenhuizen neemt alsmaar toe. Niet alleen personeel, maar ook bedden en infrastructuur worden steeds schaarser. Voor onze afdeling betekende dit dat we niet langer konden blijven werken op de oude manier, waarbij we voortdurend brandjes moesten blussen. Er was nood aan een structurele, toekomstgerichte aanpak.

20

ACTAGROENINGE

“Vanaf het eerste overleg zaten we meteen op dezelfde golflengte. De brainstormsessie met het team verliep vlot, en Jens – één van de datawetenschappers – sprong er echt uit door zijn enthousiasme en daadkracht. Wat voor ons een complex vraagstuk was, wist hij binnen enkele weken om te zetten in een praktisch en visueel sterk dashboard. De samenwerking verliep niet alleen efficiënt, maar ook bijzonder inspirerend.”

WAT HEEFT HET PROJECT OPGELEVERD VOOR JOUW AFDELING/ PROCES?

ZIJN ER PLANNEN OM DE BESTAANDE OPLOSSING IN DE TOEKOMST VERDER TE VERRIJKEN?

“Het nieuwe dashboard biedt ons nu heldere inzichten in zowel het aantal opnames als de verwachte ontslagen. Daardoor kunnen we de bedplanning veel efficiënter afstemmen. Dat heeft een directe impact op de kwaliteit van zorg: patiënten liggen vaker op de juiste afdeling, ze krijgen sneller hun voorkeur qua kamer toegewezen, en het personeel wordt beter gespreid ingezet. Deze verbeteringen zorgen voor rust op de werkvloer en verhogen de tevredenheid van zowel medewerkers als patiënten.”

“De implementatie van het dashboard is voor ons geen eindpunt, maar een begin. We willen graag binnenkort een druktebarometer lanceren. Zo kunnen alle medewerkers in één oogopslag zien hoe druk het is in het ziekenhuis. Dat bevordert de samenwerking tussen verschillende diensten en maakt het mogelijk om de zorg nog beter af te stemmen op de dagelijkse realiteit. Ook andere afdelingen tonen intussen interesse om het dashboard in hun werking te integreren. De kracht van data bewijst zich in ons ziekenhuis – en dit is nog maar het begin.”

DE ROL VAN ‘REAL-WORLD DATA’ VOOR DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Dr. Koen Van Eygen - medisch diensthoofd hematologie Al van bij het prille begin van de dienst data science is er een sterke interesse in samenwerking vanuit partners in de farmaceutische industrie. Op basis van beschikbare klinische gegevens hopen zij valide inzichten te verwerven over het gebruik, de veiligheid en de effectiviteit van hun producten.

Deze inzichten dienen onder andere voor marktonderzoek, terugbetalingsdossiers en wetenschappelijke onderbouwing.

De verplichting die de overheid de farmaceutische industrie oplegt om deze data te verzamelen gaf tot voor enkele jaren aanleiding tot vele verzoeken voor fase IV-studies met steeds hogere eisen aan kwaliteit van de data. Fase IV-studies zijn studies die na marktintroductie van een geneesmiddel gegevens verzamelen over het gebruik. De overheid wil de resultaten die in de klinische studies werden aangetoond bevestigd zien in de klinische praktijk. Ook wil ze nevenwerkingen detecteren die te zeldzaam zijn om in een klinische studie te worden opgepikt.

De vergoeding die hiertegenover stond dekte bij nader inzien meestal de personeelsinvestering niet. De wetenschappelijke waarde van deze onderzoeken bleek voor ons bovendien erg beperkt of onbestaand. Samenvattend leidde dit tot veel frustratie bij onze mensen en vaak ook bij de industrie die uiteindelijk toch niet de gewenste aantallen casussen of niveau van detail konden realiseren.

De vraag naar deze data blijft bestaan, maar komt sinds enige tijd nauwelijks nog bij behandelaars terecht maar wel bij het data science-team van het ziekenhuis. Sinds enkele jaren heeft de industrie het immers over een andere boeg gegooid en zijn ze gaan samenwerken met bedrijven die deze RWE (Real World Evidence) gegevens op een (semi-)geautomatiseerde wijze proberen te distilleren uit de ziekenhuisdossiers. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, omdat onze elektronische pa-

dr. Koen Van Eygen - hematoloog

tiëntendossiers nog maar in beperkte mate gestructureerde data bevatten: veel informatie bevindt zich in uitgeschreven nota’s, medische rapporten of verpleegkundige verslagen.

Deze gegevens worden grotendeels niet vertaald naar en/ of opgeslagen in tabellen met data in rijen en kolommen die makkelijk te bevragen zijn.

Om relevante en voldoende gegevens uit het ziekenhuisdossier te krijgen zijn een aantal hulpmiddelen ontwikkeld.

•

De gestructureerde data die wél aanwezig zijn worden uit het ziekenhuisdossier gehaald waar mogelijk en vertaald naar een internationale database-taal (OMOP, FIHR). De gegevens van verschillende ziekenhuizen worden daardoor vergelijkbaar en kunnen worden samengevoegd in een grote overkoepelende database.

Ook de overheid is in deze technologie geïnteresseerd en schreef proefprojecten uit waarvoor az groeninge werd geselecteerd.

21

•

Natural language processing (NLP): er is door verschil- lende bedrijven software ontwikkeld die probeert om uit de niet-gestructureerde data (rapporten, verslagen verslagen, notities) in het ziekenhuisdossier relevante gestructureerde data te selecteren en op te slaan. Dat klinkt als concept erg mooi en is ongetwijfeld de richting die het in de toekomst moet uitgaan. De realiteit is dat ook deze software om allerlei redenen voorlopig nog niet genoeg granulariteit aan de dossiers kan toevoegen om tot een diepe analyse te komen.

• Aan de ziekenhuiskant is er sinds de komst van het data science-team een inhaalbeweging ingezet om gegevens op een meer gestructureerde wijze in het patiëntendossier op te slaan. Met de dienst hematologie coderen we bijvoorbeeld sinds begin 2023 elk contact met een hoofddiagnose.

Dat vroeg in eerste instantie een flinke inspanning, maar eenmaal patiëntendossiers een correcte hoofddiagnose hebben gekregen, volstaat een enkele klik. Deze inspanning is in eerste instantie ingegeven om inzicht te krijgen in onze patiëntenpopulatie en de aard van onze contacten.

Ze laat echter ook toe om onze patiëntendossiers veel efficiënter te bevragen voor andere doeleinden zoals het verzamelen van RWE voor de farmaceutische industrie.

Wij participeerden in een samenwerking rond het verzamelen van RWE bij de behandeling van CLL (chronische lymfatische leukemie). Dat is een bijzondere patiëntengroep omdat deze patiënten voor hun CLL-problematiek vrijwel uitsluitend nog op consultatie worden gezien en niet worden opgenomen in het dagziekenhuis of de hospitalisatieafdeling. De klassieke gestructureerde bronnen in het ziekenhuis (zorgdossier, vitale parameters, geneesmiddelenverstrekking, MKG, MZG,…) zijn daardoor nauwelijks bruikbaar.

De gegevens over die patiënten zijn vrijwel uitsluitend ter beschikking in medische verslagen, notities van artsen, oncocoaches, klinische apothekers, ingescande documenten,… Resultaten van bloedonderzoeken zijn vaak alleen

extern beschikbaar in pdf-formaat (CoZo). Voor het geneesmiddelengebruik moet worden teruggevallen op de thuismedicatiemodule in het KWS, die, zoals we allemaal weten, niet sluitend is. Toch bleek de gecombineerde technologie in staat om een ruw beeld te schetsen van deze populatie, wel nog altijd mits een belangrijke menselijke inzet. Informatici dienen de query (bevraging) te schrijven die de juiste data in het patiëntendossier ophaalt. Vooral de gegevens die door NLP worden gegenereerd dienen in deze beginfase ook gevalideerd in het dossier. Voor deze specifieke casus rees een nieuw probleem: veel laboratoriumonderzoek gebeurt extern en is enkel beschikbaar in het patiëntendossier als niet-leesbare pdf, of als leesbare pdf, maar dan in externe bronnen die niet toegankelijk zijn (CoZo). Deze gegevens bleken niet te bevragen en beperkten dus het detail van de query.

Deze bevraging gebeurde op dezelfde manier in verschillende ziekenhuizen met verschillende elektronische patiëntendossiers. De resultaten bleken relatief vergelijkbaar, wat hun validiteit ondersteunde. De beperkingen zoals hierboven beschreven bleken ook niet specifiek voor ons ziekenhuis of ons patiëntendossier, maar in elk van deze ziekenhuizen aanwezig.

Er is nog een lange weg af te leggen en op dit ogenblik is dit een innovatie waar nog veel investering van middelen en mensen nodig blijft. Toch lijkt het erop dat in deze technologie veel toekomst zit. Inzichten in ons medisch handelen, gebruik van middelen, outcome van onze patiënten zijn cruciaal als we de gezondheidszorg tegelijk hoogwaardig en efficiënt willen houden. Op dit ogenblik wordt er vooral gewerkt met proefprojecten vanuit de farmaceutische industrie (waaruit we telkens ook zelf inzichten verwerven) omdat daarvoor middelen voorzien zijn. Als de technologie meer matuur wordt moet het mogelijk zijn om ook vraagstellingen enkel voor intern strategisch of wetenschappelijk gebruik te lanceren.

GERICHT PIJNBELEID NA EEN OPERATIE dr. Matthias Desmet - medisch diensthoofd anesthesie In samenwerking met Dr. Matthias Desmet, diensthoofd anesthesie, werden verschillende rapporten ontwikkeld om het pijnbeleid na chirurgische ingrepen te evalueren. De verkregen inzichten maken duidelijk waar er kansen liggen om het pijnbeleid te optimaliseren. Binnen de dienst worden deze rapporten bovendien gebruikt als basis voor peer-review en intern overleg, wat bijdraagt aan continue kwaliteitsverbetering. Sommige inzichten werden bovendien gepresenteerd op internationale congressen.

“Dankzij de overzichtelijke rapporten kunnen we de postoperatieve pijn evalueren na alle chirurgische ingrepen die in ons ziekenhuis werden uitgevoerd. We maken gebruik van de standaard uitgevoerde zorgregistraties op de ontwaakzaal en de verpleegafdelingen. Op die manier maken we maximaal gebruik van de reeds beschikbare gegevens zonder bijkomende

22

ACTAGROENINGE

administratieve belasting. Zo hebben we ondertussen een database met informatie over meer dan 150.000 ingrepen uitgevoerd in ons ziekenhuis.

Deze data kunnen gefilterd worden op demografie, discipline, ingreeptype, anesthesietype, uitvoerende chirurg en anesthesist. Dit laat ons toe om gericht ingrepen te selecteren waar de pijnscores hoger zijn dan verwacht. Na overleg binnen de dienst kunnen dan aanpassingen in het pijnbeleid bij dat type ingrepen worden uitgevoerd.

Voor het bestaan van het dashboard werd gebruikgemaakt van de klassieke Plan-Do-Check-Act- cyclus. Een meetperiode werd gevolgd door een actieplan waarbij een nieuwe meetperiode de effectiviteit van een nieuwe anesthesietechniek evalueerde. Hierna volgden normaliter nog enkele meetperiodes om de naleving van het nieuwe protocol op te volgen.

Door de dagelijkse update kunnen we op zeer korte termijn het effect van de aanpassingen evalueren om op die manier snel tot resultaat te komen. Ook de verdere naleving van het nieuwe protocol kan worden gemonitord, zonder bijkomende arbeidsintensieve follow-up.

Het dashboard wordt ook gebruikt om de eigen praktijk te benchmarken ten opzichte van collega’s. Door de eigen resultaten te vergelijken met collega’s hopen we een cultuur te creëren waarbij openlijk over verbeterpunten kan gesproken worden. Waar dit aanvankelijk op een anonieme manier gebeurde, waarbij elke anesthesist een anoniem nummer toebedeeld kreeg, is dit ondertussen geëvolueerd naar een open systeem.

Een laatste wijze waarop we dit dashboard gebruiken is om nieuwe anesthetische technieken te beoordelen op hun waarde in de dagelijkse klinische praktijk. Al te vaak blijken innovatieve anesthesietechnieken na initiële positieve publicaties toch maar van beperkt nut in de klinische praktijk. Er gaan vaak enkele jaren voorbij vooraleer dit duidelijk wordt in de literatuur. Door dit systeem kunnen nieuwe technieken snel worden beoordeeld ten opzichte van de huidige manier van werken binnen de dienst anesthesie.

De samenwerking met het data science-team is hier van essentieel belang. Zij hebben de onmisbare kennis en skills voor de ontwikkeling van deze rapporten maar steunen op ons voor de nodige input betreffende klinisch belangrijke parameters en de validatie van de data. Dankzij deze goede samenwerking kunnen de dashboards in snel tempo worden doorontwikkeld tot waardevolle tools voor onze klinische praktijk. We hopen in de toekomst nog een stap verder te gaan, waar we samen met andere anesthesiediensten die gebruikmaken van hetzelfde elektronisch patiëntendossier de dashboards gebruiken voor benchmarking maar ook voor relevant wetenschappelijk onderzoek.

dr. Matthias Desmet

Indien we de data van al deze centra zouden kunnen samenvoegen, wordt de gemeenschappelijke database dusdanig groot dat deze kan gebruikt worden in voorspellende modellen betreffende de kwaliteit van anesthesie in verschillende centra.”

KWALITEIT VAN ZORG IN BEELD, ZORGPROGRAMMA VOOR OVARIUMTUMOREN Dr. David Debruyne - gynaecoloog az groeninge Naar aanleiding van een KCErapport dat de centralisatie van zorg aanbeveelt voor heel wat types van complexe tumoren, werd onder meer voor de behandeling van ovariumtumoren een dashboard ontwikkeld dat volume- en kwaliteitsgegevens samenvat. Het dashboard is het resultaat van de samenwerking tussen de artsen, oncocoaches, team kwaliteit en team data science en monitort onder andere de kwaliteitsdoelstellingen zoals geformuleerd binnen het zorgprogramma voor ovariumtumoren.

Het doel van centralisatie van complexe zorg is continue optimalisatie van kostenefficiënte kwaliteitsvolle zorg. Om de kwaliteit van zorg te registreren en te meten is het essentieel om kwaliteitsindicatoren te definiëren. Het implementeren van een dashboard voor kwaliteitsanalyse binnen een evidence-based zorgprogramma is een uitstekend instrument om de kwaliteit van zorg te optimaliseren en om de kostenefficiëntie van deze zorg te bewaken.

23

Ovariumtumoren behoren tot de groep van zeldzame en complexe kankers, waarvoor centralisatie van de zorg wordt aanbevolen door nationale (KCE) en internationale (ESGO) organisaties. Om az groeninge te profileren als expertisecentrum voor deze complexe tumor en de kwaliteit van onze patiëntgerichte zorg te verhogen, hebben we een zorgprogramma opgesteld waarin de zorg voor deze groep patiënten wordt gestandaardiseerd en de focus ligt op een multidisciplinaire aanpak. Oncologen, abdominaal chirurgen, oncocoaches, apothekers, de zorgafdelingen, de dienst kwaliteit en de data analysten uit The Greenhouse sloegen de handen in elkaar om een geïntegreerd zorgprogramma samen te stellen dat dit garandeert. Vooropgestelde doelstellingen waren onder andere: een efficiënte flow van te plannen onderzoeken, de doorlooptijd verminderen, de betrokkenheid van patiënten verhogen en het zorgprogramma monitoren door middel van datadigitalisatie. Deze doelstellingen werden vertaald in kwaliteitsindicatoren om de effectiviteit van het zorgprogramma te evalueren.

Door de kwaliteitsindicatoren van het zorgprogramma te integreren in een dashboard voor ovariumtumoren kregen we de mogelijkheid om op continue wijze een gerichte data-analyse uit te voeren en ongewenste of onverwachte variatie in de kwaliteitsindicatoren te objectiveren. Voor dit aspect van het zorgprogramma was de samenwerking met de data analysten uit The Greenhouse essentieel. Door data van het Kankerregister en KWS-tools zoals Formasa te integreren in een dashboard, slaagden zij erin om alle kwaliteitsindicatoren van het zorgprogramma op overzichtelijke wijze weer te geven wat een vlotte evaluatie mogelijk maakt.

Zo kwamen we onder meer tot de vaststelling dat sedert de implementatie van het zorgprogramma de gemiddelde ligduur korter werd en minder variatie vertoonde. Ook zien we dat genetische testing bij patiënten met diagnose van ovariumcarcinoom meer wordt toegepast sinds de implementatie van het zorgprogramma, en dat de tijd tussen heelkunde en heropstart van chemotherapie vermindert en minder variatie vertoont. Een handige tool binnen het dashboard is de link naar de specifieke patiëntendossiers. Hierdoor kunnen we bij afwijkende resultaten vlot nagaan wat de oorzaak hiervan is en hier concrete actiepunten aan koppelen om de zorg te verbeteren.

“Tijdens een dergelijk project wordt het duidelijk dat datagedreven werken steeds meer een onmisbare pijler wordt voor kwaliteitsvolle zorg. Deze nauwe verwevenheid is naar mijn aanvoelen essentieel voor de verdere ontwikkeling van zorgprogramma’s in de toekomst.” aldus Dr. Debruyne.

dr. David Debruyne - gynaecoloog az groeninge

VAN REGISTRATIE NAAR RESULTAAT: DE EVOLUTIE VAN DE TRAUMADATABANKK Nele Van Damme - PhD, projectcoördinator traumazorg Sinds eind 2013 neemt het traumacentrum deel aan het Internationale TraumaRegister van de Deutsche Gesellschaft für Unfallchirurgie (DGU®). Dit register verzamelt gegevens over het volledige traject van patiënten met majeur trauma, van prehospitaal tot en met het ontslag. Het is het grootste Europese traumaregister, met deelname van 699 ziekenhuizen, voornamelijk uit Duitsland, maar ook 33 ziekenhuizen uit België.

Het registratieformulier voor het TraumaRegister vereist de input van 148 parameters per patiënt wat vrij arbeidsintensief is.

Tot in de loop van 2020 registreerden we, zoals vele andere ziekenhuizen, eerst op papier, om vervolgens alles over te typen op het platform van het TraumaRegister. Dit hield een reëel risico in op fouten door het overtypen. Bovendien moesten we eerst onze data aan DGU opvragen om zelf analyses te kunnen doen. Een eerste vooruitgang kwam er in 2020, toen KWS-specialist Christophe Wybo een Formasa-formulier ontwierp op basis van het DGU registratieformulier. Vanaf toen maakte de registratie deel uit van het patiëntendossier en konden we een eigen database opbouwen.

Enkele maanden later volgde een tweede, zeer innovatieve vooruitgang, dankzij IT-specialist Frederik Speleers. In nauwe afstemming met de DGU ontwierp hij een conversietool die ons excel-bestand, gegenereerd op basis van de formasaformu-

24

ACTAGROENINGE

lieren omzet naar een xml-bestand en bovendien controleert op veel voorkomende (typ)fouten. Het xml-bestand wordt vervolgens opgeladen naar het DGU-register waardoor de tweede stap van het manueel overnemen van de data wegvalt. Naast arbeidstijd werd hierdoor ook het risico op fouten gereduceerd. Op dit moment zijn we, naast UZ Leuven, nog steeds het enige ziekenhuis in België dat op deze manier data oplaadt naar het traumaregister, naast een handjevol Duitse ziekenhuizen. (UZ Leuven heeft in 2023 op basis van onze kennis en algoritmes een gelijkaardige conversietool ontwikkeld.)

Sinds 2024 proberen we nog een stapje verder te gaan en zoveel mogelijk data automatisch uit het KWS te trekken. Hiervoor werd reeds belangrijk en intensief werk verricht door datascientist Louis Desmet van The Greenhouse. Een belangrijke voorwaarde hierbij is echter dat de data gestructureerd beschikbaar zijn in KWS (niet in verslagen) en dat de parameters consequent en betrouwbaar worden geregistreerd, idealiter als deel van het zorgproces. Voor de data die (nog) niet gestructureerd worden weggeschreven, zoeken we momenteel samen met UZ Leuven naar oplossingen.

ONTWIKKELING EIGEN DATABANK EN DASHBOARD Sinds 2020 bouwen we, dankzij de registraties via het Formasaformulier, een eigen databank in MS Excel op. De data van de jaren daarvoor wilden we echter ook kunnen gebruiken voor analyses. Daarvoor konden we opnieuw beroep doen op Louis Desmet van the Greenhouse. Hij integreerde beide databanken waardoor we nu beschikken over data van ruim 1800 patiënten. Op basis van deze data bouwde Louis een dashboard uit in PowerBI zodat we dagelijks de evolutie van onze kwaliteitsindicatoren (voornamelijk procesindicatoren)

kunnen volgen, maar ook op een snelle, visuele manier inzicht verkrijgen in onze traumapopulatie en -behandeling. Ook onze patiëntenbevraging rond tevredenheid en patient reported outcomes kreeg een plaatsje binnen het dashboard, dankzij Els Depoortere.

PATIENT REPORTED OUTCOMES Sinds januari 2021 krijgen de patiënten uit het zorgprogramma majeur trauma een bevraging m.b.t. patient reported outcomes (fysisch, psychisch en sociaal). Hiervoor wordt een internationaal gevalideerde vragenlijst uitgestuurd via mynexuzhealth op 3 weken, 3 maanden en 1 jaar na het ongeval.

Aanvankelijk werden deze vragenlijsten manueel geanalyseerd.

Christophe Wybo slaagde er echter in om, op basis van cut-off waarden, een via een lijstje te genereren van patiënten bij wie het mogelijk minder goed gaat thuis. Deze patiënten worden vervolgens door de verpleegkundig specialist traumazorg opgebeld en zo nodig verder geholpen/in contact gebracht met de geschikte zorgverlener. Tussen april 2022 en december 2024 liep bovendien het project Vroege Vogels waarbij we, samen met de sociale dienst van ons ziekenhuis en de mutualiteiten, de patiënten die de vragenlijst niet invulden ook actief contacteerden. Hieruit bleek o.a. dat patiënten tot een jaar na het ongeval nog last kunnen hebben van fysieke, sociale en psychische gevolgen. Daarnaast bleek dat het niet alleen de zwaarst gekwetste patiënten zijn die nog een tijdje opvolging en ondersteuning kunnen gebruiken. Vooral bij de meting van 3 maanden zagen we een toename van noden bij de minder zwaar gekwetste groep.

Met bijzondere dank aan Dr. Dries Helsloot, die zich jarenlang met grote gedrevenheid heeft ingezet als bezieler van de voortdurende verbetering binnen de traumadatabank. Dankzij zijn toewijding en visie kon het project uitgroeien tot een waardevol instrument voor kwaliteitsvolle traumazorg. Sinds dit jaar wordt zijn rol overgenomen door Dr. Valerie Sterckx, die dit werk met evenveel engagement verderzet. Dr. Helsloot werd intussen benoemd tot diensthoofd spoedgevallen in het Universitair Ziekenhuis Leuven – een welverdiende volgende stap in zijn carrière.

Traumacentrum dr. Valerie Sterckx - dr. Francis Desmet - Nele Van Damme - Stephanie Vanhove

25

INNOVATIE

PIJLER 2

26

ACTAGROENINGE

INNOVATIE ALS INTEGRAAL ONDERDEEL VAN HET STREVEN NAAR BETERE ZORG Binnen de muren van az groeninge zijn er niet alleen heel wat individuele projecten die de weg vooruit banen. Ook diensten, in hun geheel, die op een veelzijdige manier innovatie proberen door te voeren kunnen als inspiratie dienen. We gaan in gesprek met drie van deze diensten en ontdekken hoe zij, elk vanuit hun eigen specialisme, de grenzen van de zorg verleggen door nieuwe technologieën te implementeren en creatieve oplossingen te ontwikkelen. Tegelijk blijven ze in hun voortdurende zoektocht naar verbetering de patiënt centraal stellen.

INNOVATIE OP PEDIATRISCHE AFDELING OP WELKE MANIER ZETTEN JULLIE IN OP INNOVATIE EN HOE DRAAGT DIT BIJ AAN EEN EFFICIËNTERE, WARMERE ZORG? Camille Dubois, hoofdverpleegkundige kindergeneeskunde: “Binnen kindergeneeskunde zien we innovatie niet als een doel op zich maar als een middel om een positief verschil te maken in de zorgervaring van onze jonge patiënten. Denk hierbij aan de HealthymindVR-bril: deze bril brengt afleiding aan het kind op het moment dat er moet geprikt worden bijvoorbeeld. Een ander voorbeeld is de de IV Watch, dit is een medisch hulpmiddel dat continue monitoring van perifere intraveneuze (IV) lijnen mogelijk maakt. Hierbij is het mogelijk om vroegere detectie van infiltraties en extravasaties mogelijk te maken en zo kunnen complicaties vermeden worden. Daarnaast zien we dat innovaties vaak ook leiden tot betere werkomstandigheden voor onze verpleegkundigen. Een win-winsituatie dus.”

HOE KIJKEN JULLIE NAAR DE TOEKOMST? OP WELKE INNOVATIEVE PROJECTEN WILLEN JULLIE NOG INZETTEN? “We dromen van een kindergeneeskunde waar technologie nog verder op een natuurlijke manier geïntegreerd wordt, zonder afbreuk te doen aan het menselijke contact. Zo streven we naar een nog meer gepersonaliseerde zorg waarbij kinderen op een speelse en veilige manier betrokken worden in hun zorgtraject.

Hierbij zien we onder andere mogelijkheden voor de integratie van slimme sensoren die vitale parameters kunnen meten zonder dat kinderen vastzitten aan allerlei kabels. Maar evengoed het gebruik van een hologram waarbij een cartoonfiguurtje kinderen op hun niveau uitlegt wat er staat te gebeuren tijdens een behandeling, en zo angst helpt verminderen.“

WELKE BOODSCHAP ZOUDEN JULLIE GRAAG MEEGEVEN NAAR ANDERE DIENSTEN?

“Zo draagt elk project op zijn manier bij aan ons uiteindelijke doel om de zorg voor elke patiënt warmer, veiliger en efficiënter te maken.”

“We willen andere diensten aanmoedigen om niet bang te zijn om aan de slag te gaan met innovatieve ideeën. Je kan eenvoudig beginnen, maar het is belangrijk om die eerste stap te zetten.

Zo kunnen schijnbaar kleine innovaties ook al een grote impact hebben, zoals ons ‘fuusje’-project laat zien. De kinderadviesraad gaf de feedback dat een infuuszak wat beangstigend kan overkomen. Door hiervoor eenvoudigweg een afscherming te voorzien gekoppeld aan een kleurplaat als aandenken, geeft dit een heel andere beleving voor de kinderen. Daarnaast wil ik graag benadrukken hoe belangrijk het is om naar je team te luisteren en hen volledig te betrekken bij de innovatieprojecten binnen de dienst.

Het zijn immers zij die er mee voor zullen zorgen dat het project ook daadwerkelijk goed geïmplementeerd raakt.

Verder is innoveren ook gewoon durven de stap zetten. Ook projecten die de eindmeet niet halen, zoals het project rond het ontwikkelen van een ‘melkflesjesautomaat’ op de materniteit horen erbij. Het is een leerproces waaruit we lessen trekken voor de toekomst.

Camille Dubois - dr. Jonas Dewulf

27

INNOVATIE BIJ FYSISCHE GENEESKUNDE In dit interview spreken we met Dr. Pieter Volcke en Ewout Vandersteene van de afdeling fysische geneeskunde over hun visie op innovatie, de samenwerking met The Greenhouse, en hun ervaringen op de MEDICA-beurs in Düsseldorf. Het centrum fysische geneeskunde legt zich toe op de diagnose en behandeling van problemen aan het bewegingsstelsel.

WAT IS JULLIE VISIE OP DE TOEKOMST VAN FYSISCHE GENEESKUNDE EN SPORTREVALIDATIE? Dr. Pieter Volcke: “Voor ons in de fysische geneeskunde willen we het revalidatieproces leuker, aangenamer en uitdagender maken door innovatieve technieken te implementeren, zoals gamification en het gebruik van apps. Alles wordt meer gedigitaliseerd, en we zoeken constant naar manieren om therapieën efficiënter en patiëntvriendelijker te maken.”

Ewout Vandersteene: “We moeten als dienst mee zijn met wat er op de markt komt. Innovatie is tegenwoordig veel actueler en we willen pionieren in het gebruik van nieuwe technologieën. Er is een breed aanbod aan mogelijkheden, en het is essentieel dat we daarop inspelen om onze therapieën uitdagender en gevarieerder te maken. Het is belangrijk om vooruit te kijken, want stilstaan is ook achteruit gaan.”

HOE LOOPT JULLIE SAMENWERKING MET THE GREENHOUSE? Dr. Pieter Volcke: “Onze samenwerking met The Greenhouse begon in 2022, waarbij we er snel bij waren toen Brian startte als projectleider innovatie. We lichtten hem in over onze bouwplannen voor bouwstap 3 en deelden onze huidige problemen en ideeën. Samen met The Greenhouse gingen we aan de slag, op zoek naar nieuwe technologieën en optimalisaties met als hoogtepunt een bezoek aan de MEDICA-beurs in Duitsland. Dankzij de planning en begeleiding van het team hebben we veel nieuwe ideeën opgedaan en zijn we beter geïnformeerd teruggekomen. Dit was een doorstart van de vruchtbare samenwerking waarbij we onze visies op innovatie konden afstemmen en elkaar nog steeds kunnen vinden.”

28

ACTAGROENINGE

dr. Pieter Volcke - medisch diensthoofd fysische geneeskunde

WELKE ONDERSTEUNING KRIJG JE VANUIT THE GREENHOUSE? Ewout Vandersteene: “Dankzij The Greenhouse is ons project van bouwstap 3 en de fysische dienst in verandering levendig gebleven. Zij hebben ons geholpen met financieringsopties voor de aankoop van nieuwe toestellen en helpen oplossingen zoeken en bedenken voor noden waarvoor initieel nog geen product op de markt was. Hierdoor kunnen we op de dienst nu ook efficiënter werken. We zijn klein gestart, met een demo en implementatie van een bestaand product, tot nu waarbij we ons eigen subsidiedossier hebben. Het subsidiedossier Movebuddy vergt zeker en vast veel tijd, maar de ondersteuning die we krijgen en het beoogde doel maken het de moeite waard. In dit project willen we samen met RAAK een hard- en softwareproduct ontwikkelen dat kinderen motiveert om te bewegen en zo preventief werkt voor kinderobesitas.

Dr. Pieter Volcke: “De ondersteuning vanuit The Greenhouse vult perfect aan waar wij minder kaas van gegeten hebben.

Hun expertise, creativiteit, netwerk en kennis van dit type processen zijn een duidelijke meerwaarde. Zonder hen zouden veel projecten moeilijker of nooit opgestart raken.”

Hebben de geïmplementeerde innovaties impact op patiëntenzorg?

Dr. Pieter Volcke: “Innovaties zoals Runeasi, een AIgebaseerde analyse van het looppatroon, zijn volledig in onze sportrevalidatie geïntegreerd. Met deze tool is het mogelijk om een 3D loop- en spronganalyse voor fysiotherapeuten en artsen te genereren. Het combineert biomechanische sensortechnologie met gebruiksvriendelijke software om in real-time zwakke schakels in het looppatroon van een patiënt te detecteren en gepersonaliseerde trainingsadviezen

te genereren. Belangrijk hierbij is dat nieuwe zaken steeds voldoende wetenschappelijk onderbouwd zijn. Dit helpt ons om specifieke instructies te geven en de revalidatie te verbeteren. We zien dat deze technologieën echt vruchten afwerpen. Ze geven extra informatie, waardoor wij een betere analyse kunnen maken en gerichtere therapie kunnen aanbieden.“

Ewout Vandersteene - afdelingshoofd fysiotherapie

Ewout Vandersteene: “De data die we verzamelen met nieuwe technologieën helpt ons om betere analyses te maken en de therapieën te optimaliseren. Dit maakt de behandeling uitdagender en aangenamer voor de patiënt.”

HOE HEBBEN JULLIE DE DEELNAME AAN DE MEDICA-BEURS ERVAREN? Dr. Pieter Volcke: “De MEDICA-beurs is een internationale beurs waar innovatieve technologieën worden ge-presenteerd. Het is een geweldige kans om nieuwe dingen te leren kennen en ideeën op te doen. De combinatie van praktische input en de input van het innovatieteam leidt altijd tot leuke resultaten.”

Ewout Vandersteene: “Het was een meerwaarde om hier als arts/therapeut-duo naar toe te gaan zodat je verschillende perspectieven hebt. De wisselwerking tussen artsen en therapeuten is essentieel om de beste innovaties te selecteren en te implementeren.”

KAN JE NOG TIPS MEEGEVEN? Dr. Pieter Volcke: “De belangrijkste les die de afdeling fysische geneeskunde heeft geleerd, is dat samenwerking met The Greenhouse leidt tot efficiëntere en effectievere projecten.

Door multidisciplinair te werken en open te staan voor nieuwe ideeën, kunnen andere diensten ook profiteren van innovatie en de zorg verbeteren.”

29

INNOVATIE IN DE RADIOLOGIE: VAN AI TOT EEN SMAAKVOLLE PRALINE The Greenhouse ging langs bij de dienst radiologie om te polsen naar hun visie op hun huidige samenwerking. We spraken er met Dr. Frederik Vanrietvelde, medisch diensthoofd, en Henk Lacaeyse, hoofdverpleegkundige. We stonden stil bij de rol van The Greenhouse binnen radiologie, de impact van nieuwe technologieën en de uitdagingen die gepaard gaan met de implementatie van deze innovaties.

DE ROL VAN INNOVATIE IN RADIOLOGIE Dr. Frederik Vanrietvelde benadrukte dat innovatie binnen de radiologie vaak gepaard gaat met pilootstudies en de implementatie van nieuwe technologieën die nog niet commercieel beschikbaar zijn. Beeldvorming en artificiële intelligentie hebben heel wat toepassingen die nuttig zijn voor een radiologiedienst.

Zo loopt er momenteel een subsidiedossier samen met The Greenhouse. Hierin wordt samen met bedrijven en andere ziekenhuizen een AI-screeningstool ontwikkeld voor het opsporen van aneurysma’s en metastasen in de hersenen. Hoewel deze innovaties nog niet in de klinische praktijk worden gebruikt, dragen ze bij aan de vooruitgang in de medische wereld. Deze projecten illustreren hoe de radiologie zich voortdurend ontwikkelt via samenwerking met technologiebedrijven en onderzoeksinstellingen.

DE ROL VAN ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE OP RADIOLOGIE Artificiële intelligentie speelt een cruciale rol in de moderne radiologie. Dr. Frederik Vanrietvelde legde uit dat AI-tools, zoals fractuurdetectie, de efficiëntie en nauwkeurigheid van diagnoses aanzienlijk verbeteren. Deze tools helpen radiologen om sneller en met minder fouten te werken, wat uiteindelijk de patiëntenzorg ten goede komt. Het is belangrijk om te beseffen dat AI niet bedoeld is om gespecialiseerde radiologen te vervangen, maar om de algemene detectiegraad te verhogen en ervoor te zorgen dat minder ervaren radiologen ook hoogwaardige diagnoses kunnen stellen.

NIEUWE TECHNOLOGIEËN MET EEN IMPACT OP DE WERKLAST Een ander belangrijk onderwerp was de impact van nieuwe technologieën op de werking van de dienst radiologie. Vanuit de dienst zet men ook in op nieuwe toestellen die dankzij AI snellere beeldvormingstechnieken realiseren die de onderzoektijd verkorten en de stralingsbelasting voor patiënten verminderen. Wat nog niet aanwezig is maar wel leeft in de radiologie, is de ontwikkeling van een verticale CT-scan bijvoorbeeld. Hierbij staan patiënten rechtop tijdens het onderzoek. Hoewel dit voordelen biedt voor bepaalde onderzoeken, zijn er ook nadelen, zoals het risico op beweging tijdens het onderzoek, benadrukte Henk.

30

ACTAGROENINGE

dr. Frederik Vanrietvelde medisch diensthoofd medische beeldvorming

Henk gaf ook aan dat er andere nieuwe technologieën zijn binnen radiologie zoals het gebruik van VR-tools. De dienst radiologie zet al enkele maanden een VR-bril in voor virtuele sedatie en als kalmeringstool. Deze toepassing van healthy mind heeft een MDR-classificering en kan zo ingezet worden voor medische toepassingen. Bij bepaalde onderzoeken die vrij lang duren wordt de VR-bril ingezet. Daardoor hebben patiënten minder tijdsbesef en gaan ze tevredener naar huis.

WETGEVING EN INNOVATIE Een uitdaging die vaak gepaard gaat met innovatie is de wetgeving. Dr. Frederik Vanrietvelde merkte op dat de implementatie van AI-programma’s vaak vertraging oploopt door juridische en ethische overwegingen. Deze vertragingen kunnen frustrerend zijn, vooral omdat de technologie zich snel ontwikkelt en soms al verouderd is tegen de tijd dat alle wettelijke goedkeuringen zijn verkregen. Hierbij ondersteunt The Greenhouse ook om te kijken welke wetgeving van toepassing is en om samen met de interne diensten en de externe partijen tot een oplossing te komen. Want het zou jammer zijn mochten goed werkende tools die een verbetering in de patiëntenzorg betekenen niet geïmplementeerd geraken omwille van het wettelijke aspect.

Brian Desplinter - Kelly Vandendriessche - Chloé D’heedene - Phlip Dupont

NIET ALLES IS TECHNOLOGIE Een slikonderzoek vereist vaak het innemen van contrastvloeistof. Tot voor kort gebeurde dit via de geplette boterham gedrenkt in de vloeistof: een weinig smakelijke ervaring voor de patiënt én een tijdrovende handeling voor onze verpleegkundigen. Samen met The Greenhouse gingen we op zoek naar een alternatief. Het resultaat? Een praline waarin de contrastvloeistof verwerkt zit, ontwikkeld in nauwe samenwerking met The Chocolate Line.

Radioloog dr. Bart Lutin licht toe: “Veel van onze patiënten ervaren de smaak van contrastvloeistof als onaangenaam. Dankzij de praline kunnen we het onderzoek comfortabeler maken zonder in te boeten op beeldkwaliteit.” Logopediste D’heedene Chloé vult aan: “De praline benadert vaste voeding en heeft een herkenbare smaak. Dat zorgt voor een betere ervaring én een efficiëntere workflow.”

Een tweede praline werd ontwikkeld in samenwerking met onze diensten Diëtiek en Facility. Na een chirurgische ingreep aan bijvoorbeeld mond of kaak is kauwen vaak moeilijk. Diëtiste Kelly Vandendriessche vertelt: “Patiënten verlangen na een ingreep naar iets aangenaams. Deze praline biedt een zachte, frisse smaak en is makkelijk in te nemen. Een kleine verwennerij met grote impact.”

Facilitair manager Philip Dupont benadrukt: “Ook oncologische patiënten met een droge mond kunnen baat hebben bij deze pralines. We onderzoeken momenteel verdere toepassingen en uitbreiding naar andere zorginstellingen.”

ZIT JE ZELF MET WAT IDEEËN? DAN HEEFT DE DIENST RADIOLOGIE ENKELE TIPS VOOR JULLIE! 1. Dien ideeën in, hoe gek ze ook lijken. Dr. Frederik Vanrietvelde en Henk Lacaeyse raden alle medewerkers, of ze nu artsen, verpleegkundigen of therapeuten zijn, aan om hun ideeën bij The Greenhouse in te dienen. Ook huisartsen, externe hulpverleners, kennisinstellingen of opleidingscentra kunnen van gedachten wisselen met The Greenhouse. Zelfs de meest onconventionele ideeën kunnen leiden tot waardevolle innovaties.

2. Maak gebruik van de ondersteuning van The Greenhouse. Ze benadrukken dat The Greenhouse niet alleen helpt bij de ontwikkeling van ideeën, maar ook bij de implementatie ervan. Dit omvat het bieden van financiële ondersteuning en hulp bij het voldoen aan wettelijke en ethische vereisten.

3. Samenwerken met externe partners. Het aangaan van samenwerkingen met externe partners kan leiden tot nieuwe inzichten en verbeterde producten.

The Greenhouse kan hierbij een bemiddelende rol spelen en de juiste connecties leggen.

4. Blijf open voor nieuwe technologieën. Het is belangrijk om open te staan voor nieuwe technologieën en deze te integreren in de dagelijkse praktijk. Dit kan de efficiëntie en nauwkeurigheid van medische procedures aanzienlijk verbeteren.

31

INNOVATIE IN DE ZORG VIA EEN PRIVAAT 5G-NETWERK In een snel evoluerend zorglandschap waarin efficiëntie, patiëntveiligheid en technologische vooruitgang centraal staan, neemt az groeninge het voortouw met het 5G HEALTH-project. In samenwerking met Proximus NXT en andere partners werd een privaat 5G-netwerk uitgerold op onze ziekenhuiscampus, wat dient als fundament voor een reeks innovatieve toepassingen in de dagelijkse zorgpraktijk.

DICOM-VISUALISATIE VOOR NEUROCHIRURGIE EN MKA In samenwerking met OneBonsai ontwikkelt az groeninge een geavanceerde DICOM-visualisatietool die specifiek gericht is op toepassingen binnen de neurochirurgie en mond-, kaak- en aangezichtschirurgie (MKA). Deze tool maakt het mogelijk om medische beeldvorming in 3D te bekijken en te manipuleren, wat de preoperatieve planning aanzienlijk verbetert. Door gebruik te maken van PACSonWEB-codes kunnen artsen patiëntspecifieke beelden inladen en in een intuïtieve interface analyseren. De tool wordt momenteel getest met zowel interne als publieke datasets, en het algoritme wordt verder verfijnd op basis van feedback van de betrokken disciplines.

NVIDEA REKENKRACHT TUSSEN DE SERVERS VAN AZ GROENINGE

BIOSENSOREN: REAL-TIME MONITORING VOOR SNELLERE INTERVENTIE Een van de meest tastbare toepassingen is de inzet van biosensoren bij patiënten. Deze sensoren meten continu vitale parameters zoals hartslag, ademhaling en temperatuur. Dankzij het 5G-netwerk worden deze gegevens in real-time doorgestuurd naar het zorgteam. Wanneer een drempelwaarde wordt overschreden, wordt automatisch een alarm gegenereerd. Dit stelt zorgverleners in staat om sneller en gerichter in te grijpen, zelfs wanneer ze zich niet fysiek bij de patiënt bevinden.

STREAMING VAN OPERATIES: KENNISDELING IN REAL-TIME Een andere opvallende innovatie is de samenwerking met MediAventures voor het live streamen van chirurgische ingrepen. Dankzij de hoge bandbreedte en lage latency van het 5G-netwerk kunnen operaties in hoge resolutie en zonder vertraging worden uitgezonden naar opleidingszalen of externe specialisten. Dit opent nieuwe deuren voor medische opleiding, interdisciplinaire samenwerking en second opinions op afstand. De betrouwbaarheid van het netwerk garandeert een stabiele verbinding, zelfs bij grote datastromen.

32

ACTAGROENINGE

Als onderdeel van de digitale infrastructuur van het 5G HEALTH-project heeft az groeninge recent een eigen NVIDIA GPU geïnstalleerd binnen het ziekenhuisnetwerk. Deze investering is strategisch: ze stelt het ziekenhuis in staat om lokaal AI-modellen te draaien, zonder afhankelijk te zijn van externe cloudomgevingen. Dit is niet alleen belangrijk voor snelheid en betrouwbaarheid, maar ook voor gegevensbescherming en compliance met GDPR-vereisten

De combinatie van een privaat 5G-netwerk en krachtige lokale rekeninfrastructuur zoals deze NVIDIA GPU maakt het mogelijk om zorgtoepassingen te ontwikkelen die niet alleen innovatief zijn, maar ook robuust, veilig en schaalbaar. Het legt de basis voor toekomstige toepassingen zoals digitale tweelingen, voorspellende modellen en autonome medische systemen.

Voel jij jezelf ook als een pioneer?

Laat dan zeker je ideeën horen aan ons!

CONCLUSIE Het 5G HEALTH-project toont aan hoe technologie en zorg hand in hand kunnen gaan om de gezondheidszorg van morgen vorm te geven. Door in te zetten op praktische toepassingen zoals biosensoren, chirurgische streaming, DICOM-visualisatie en robotchirurgie, tonen we met de ganse organisatie dat innovatie geen doel op zich is, maar een middel om betere, snellere en veiligere zorg te bieden. De combinatie van een robuust privaat 5G-netwerk en een cultuur van co-creatie maakt van az groeninge een pionier in de digitale transformatie van de zorg.

Charlotte Van den Storme - hoofdverpleegkundige Intensieve Zorg

33

SAMENWERKING MET NUCLIVISION Met de stijging van kankerdiagnoses wereldwijd én de groeiende aandacht voor gepersonaliseerde oncologische zorg, stijgt ook het aantal PET-aanvragen met jaarlijks 15%.

PET scans, vaak gecombineerd met CT of MRI zijn bijzonder nuttig bij de detectie van tumoren, stadiëring van kanker en de evaluatie van therapierespons.

Voor de patiënt is hierbij een beperkte blootstelling aan straling. De ontwikkeling van nieuwe, doelgerichte PET –tracers zoals bvb PSMA voor prostaatkanker breidt het toepassingsgebied van PET sterk uit.

In een ziekenhuis betekent dit langere wachttijden voor de patiënt en komt hiermee het personeel onder druk te staan.

De huidige realiteit zoals een vaste scantijd, een vast aantal scanners en de beperkte toevoer van radiotracers limiteren de mogelijkheden van de dienst op uitbreiding.

Dit biedt des te meer voer voor jonge ondernemers om hier een oplossing voor te zoeken. In September 2022 wordt een Gentse MedTech-Startup Nuclivision opgericht, ondersteund door een team van onderzoekers en medische specialisten, waaronder prof. dr. Alex Maes en dr. Sezgin Üstmert uit az groeninge.

Na 2.5 jaar wordt er volop gesleuteld aan hun eerste product nl Nuclarity. Nuclarity laat toe om, door middel van AI, PET-scans van een hoge kwaliteit te bekomen met een lagere dosis radiotracer en/of een kortere scantijd. Eens

34

ACTAGROENINGE

PhD Laurence Beels - medisch stralingsfysicus en prof. dr. Alex Maes

in werking, kan dit een besparing betekenen aan radiotracerkosten. De patiënten genieten tegelijk van een kleinere stralingsbelasting en kortere wachtlijsten.

Nuclarity is intussen CE-gemarkeerd als medisch hulpmiddel. In aanloop naar deze marktintroductie werd het softwareproduct reeds getest in een preklinische setting.

Nuclivision zette hiervoor een testomgeving op met az groeninge, om de maturiteit van het softwareproduct na te gaan en bepaalde functionaliteiten (DICOM routing, PACS integratie, pseudonimisatie,...) te testen in een klinisch representatieve omgeving. We deden dit in research setting, zonder te interageren met patiënten en zonder aanpassingen in de bestaande workflows van het medisch personeel.

“Hun technologie heeft het potentieel om de kosten van nucleaire geneeskunde aanzienlijk te verlagen, terwijl ze tegelijk de radioactieve blootstelling van patiënten en personeel sterk vermindert.

Het is een schoolvoorbeeld van hoe technologie een win-winsituatie kan creëren voor zowel ziekenhuizen als patiënten”

SEPSIS-CONNECT: ONZE SLIMME TECHNOLOGIE TEGEN EEN STILLE SLUIPMOORDENAAR Bij az groeninge zetten wij ons dagelijks in voor innovatieve en patiëntgerichte zorg. Eén van de uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden, is sepsis een levensbedreigende aandoening die in België jaarlijks naar schatting 7.400 overlijdens veroorzaakt. Sepsis wordt vaak te laat herkend, wat leidt tot ernstige complicaties zoals amputaties of overlijden.

Vanuit AZ Groeninge hebben wij daarom het initiatief genomen voor het SEPSIS-Connect project: een technologische doorbraak in de vroegtijdige detectie van sepsis.

WAT IS SEPSIS-CONNECT? dr. Matthias Leys en prof. dr. Wouter De Corte

SEPSIS-Connect is een pilootproject, gefinancieerd door het FOD, dat wij bij AZ Groeninge coördineren, met als doel om sepsis sneller en accurater op te sporen via biosensoren en kunstmatige intelligentie. Samen met onze partners Sint-Jozefskliniek Izegem, Ziekenhuis Oost-Limburg, imec, UGent en Proximus ontwikkelen we een systeem dat vitale parameters van patiënten continu monitort en automatisch waarschuwt bij afwijkende patronen.

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Sepsis is een “stille sluipmoordenaar” die vaak onopgemerkt blijft tot het te laat is. Dankzij SEPSIS-Connect kunnen we: • • •

HOE WERKT HET? • Patiënten worden uitgerust met een draagbare biosensor die 13 vitale parameters meet, waaronder hartslag, ademhaling, temperatuur en bloeddruk. Deze gegevens worden in realtime doorgestuurd naar een AI-algoritme dat ontwikkeld wordt in samenwerking met imec. Het algoritme detecteert subtiele signalen van beginnende sepsis, nog vóórdat klinische symptomen zichtbaar zijn. Deze technologie wordt zowel binnen het ziekenhuis als bij patiënten thuis getest.

Zo kunnen we ook buiten de muren van het ziekenhuis vroegtijdig ingrijpen.

levens redden door sneller in te grijpen; opnames op intensieve zorg vermijden; de werkdruk verlichten voor zorgverleners via geautomatiseerde monitoring; en de zorgkosten verlagen door kortere opnames en minder complicaties.

SAMENWERKING EN ONDERSTEUNING Dit project is enkel mogelijk dankzij de nauwe samenwerking met onze partners en de ondersteuning van de FOD Volksgezondheid. De technologie wordt momenteel getest in een klinische setting, en de eerste resultaten zijn veelbelovend. We zijn trots dat AZ Groeninge hierin een voortrekkersrol speelt.

VOORUITBLIK De komende maanden zullen we het systeem verder valideren en optimaliseren. Ons doel is om SEPSIS-Connect op termijn breed uit te rollen binnen de Belgische gezondheidszorg. Want elke seconde telt bij sepsis en met deze technologie kunnen we écht het verschil maken.

35

PIJLER 3

ZORG VAN MORGEN: PROJECTEN DIE MEE HET VERSCHIL MAKEN In de dynamische en uitdagende wereld van de gezondheidszorg is innovatie geen luxe, maar een cruciaal onderdeel van het voortdurende streven naar betere zorg. Binnen az groeninge krijgt elk idee de kans om te groeien, maar nooit zonder een zorgvuldig selectieproces dat kwaliteit en duurzaamheid garandeert.

KENNIS DELING

Elk voorstel passeert eerst langs het innovatiebureau, waar een multidisciplinair team van artsen – dr. D. Vandekerckhove, dr.

V. Mouton, dr. W. De Corte en dr. O. Vanovermeire – samen met zorgmanager Bram Claeys, coördinator transmurale samenwerking Virginie Huys en manager zorggebonden toepassingen Tom Lecoutere hun expertise en advies delen. Daar wordt nagegaan of een idee voldoende meerwaarde biedt voor de patiëntenzorg en haalbaar is in de praktijk.

Voor grotere projecten die bijkomende strategische of budgettaire afwegingen vraagt, volgt een volgende stap: de voorlegging aan het directiecomité. Hier wordt beslist welke trajecten groen licht krijgen en effectief in het ziekenhuis worden uitgerold. Dankzij dit traject is innovatie bij ons niet alleen vernieuwend, maar ook gedragen en doordacht.

De projecten die volgen maken duidelijk hoe az groeninge, vanuit verschillende invalshoeken, inzet op innovatie en samenwerking om de zorg van morgen te versterken

SHARING IS CARING Met het Eventlab van The Greenhouse focussen we op de organisatie van symposia en events. Thomas Wielfaert en Marie-Pascale Laigneil van het eventlab vroegen aan dr.

Bert Vanneste, anesthesie/pijnkliniek, en aan Cindy Snyers, coördinator centrum orthopedie, wat zij vonden van de samenwerking met het Eventlab.

HOE HEEFT U DE WEG GEVONDEN NAAR HET EVENTLAB EN HOE ERVAARDE U DE CONNECTIE MET HET TEAM TIJDENS HET VOLLEDIGE PROCES VAN DE ORGANISATIE VAN EEN SYMPOSIUM? - Cindy Snyers: “De dienst orthopedie realiseert jaarlijks verschillende evenementen zoals Orthopodium, Ortho-Academyopleidingen waaronder de gipscursussen, en Jan Palfijn Anatomy

36

ACTAGROENINGE

Lab in Kulak. De dienst beheert ook de digitale Ortho-nieuwsbrief voor de eerstelijnszorg. Voor de opmaak en bijstand bij elk van de activiteiten kunnen we telkens beroep doen op de diensten van The Greenhouse. Door de samenwerking van de voorbije jaren ken ik de werking van Eventlab goed en er iseen duidelijke win-winsituatie. De wisselwerking is vlot en snel en er is de nodige opvolging en aftoetsing tussendoor. Dit geeft me altijd het gevoel dat ik bij jullie terecht kan.”

- Dr. Bert Vanneste: “Gezien de eerdere symposia die we organiseerden met de pijnkliniek zijn de contacten met Eventlab al gelegd en weten we bij wie we terechtkunnen. We kunnen globaal rekenen op een vlotte beschikbaarheid doorheen het jaar, zowel via telefoon als via e-mail.”

- Thomas Wielfaert: “ Eventlab@azgroeninge.be is inderdaad ‘the single point of contact’ voor het organiseren van symposia, inspiratiesessies, aanvragen voor het expertisecentrum,…

Zodra wij een aanvraag ontvangen, nemen wij contact op met alle betrokken interne en externe partners – zoals het Notenhof voor zaal en catering, de collega’s van technische ondersteuning voor audiovisuele en IT-bijstand, het RIZIV voor de accreditatieaanvraag en medische bedrijven voor mogelijke sponsoring – om het volledige proces in gang te zetten. ”

BIJ HET ORGANISEREN VAN EEN SYMPOSIUM KOMT VEEL KIJKEN. IS HET DUIDELIJK WAARVOOR JULLIE ALLEMAAL BIJ EVENTLAB TERECHTKUNNEN? - Dr. Bert Vanneste: “De inhoudelijke invulling van het programma ligt vooral bij de artsen, maar dat lijkt mij ook noodzakelijk. Ondersteuning voor het hele traject – van uitnodiging tot accreditatieaanvraag, opvolging en registratie – hoort volgens mij absoluut aangeboden te worden binnen een grote organisatie als az groeninge. Dat dit dus nu via jullie aangeboden wordt, is een meerwaarde.”

- Cindy Snyers: “Ja, door Eventlab het is duidelijk wat mag én kan met oog op de geldende deontologische richtlijnen. Indien gewenst mogen we zelf ook een stukje de regie in handen houden. Wij verkiezen bijvoorbeeld om de accreditatie van ons jaarlijkse Orthopodium zelf op te volgen, omdat daar bij de dienst orthopedie iemand voor verantwoordelijk is.

dr. Bert Vanneste - Marie-Pascale Laigneil: “Wij bieden inderdaad graag ondersteuning van a tot z bij de organisatie van jullie events.

Hieronder een opsomming van wat u allemaal mag verwachten: • bepaling datum evenement (zie ook verder bij jaarplanning); • eerste bespreking met de organisator rond inhoud, doel en timing; • afspraken rond catering (coördinatie gebeurt door het Notenhof); • afstemming doelgroep en opmaak e-mailadressenbestand; • opmaak en verzending van de uitnodiging; • accreditatieaanvraag bij het RIZIV (Eventlab kreeg hiervoor een mandaat; dit hoeft dus niet meer door de organiserende arts te gebeuren); • regeling sponsoring in overleg met de artsen en volgens het gewenste budget; • verzameling van logo’s voor uitnodigingen of promotiemateriaal; • opvolging van de inschrijvingen (betalend of niet); • verwerking en opvolging van betalingen indien betalend; • organisatie technische en IT-ondersteuning; • opmaak en verwerking van aanwezigheidslijsten; • opvolging accreditatiedossier bij het RIZIV; • opvolging van facturatie en sponsorrapportering.”

37

SPECIFIEK OVER SPONSORING: SYMPOSIA KUNNEN OOK FINANCIEEL ONDERSTEUND WORDEN DOOR MEDISCHE BEDRIJVEN. HIERVOOR IS EEN WETTELIJK KADER, DAT EVENTLAB GRAAG VOOR JULLIE OPVOLGT. HOE ERVAREN JULLIE DEZE DIENSTVERLENING? - Dr. Bert Vanneste: “Het is zeker een meerwaarde dat wij als artsen niet moeten beginnen met brieven uitsturen, de vragen van firma’s beantwoorden en contracten afsluiten. We weten dat dit conform de regels zal gebeuren. Ook de sponsors lijken het Eventlab al te kennen. Ze weten uit eerdere events dat er een correct en volledig dossier opgesteld wordt en dat ze met een betrouwbare partner werken.”

- Cindy Snyers: “Eventlab voorziet de sponsors altijd van een gedetailleerde aanvraag met de agenda, randinformatie zoals locatie, de aangeboden formules en een kostenraming. Dit wordt altijd op voorhand voldoende met ons afgestemd en we weten dat dit steeds voldoet aan het deontologische kader. We kunnen ook samen overleggen en zaken aanpassen binnen de uitgezette krijtlijnen. Ik heb altijd het gevoel dat ik bij jullie terechtkan met mijn vragen rond de organisatie.”

- Thomas Wielfaert: “Wij zorgen er inderdaad graag voor dat jullie volop kunnen focussen op de inhoud van het symposium.

Wij nemen actief contact op met de sponsors zodat alles is afgerond voor het symposium plaatsvindt. Het duurt soms enige tijd voor firma’s terugkoppelen met een voorstel of hun administratie rond hebben, maar wij volgen regelmatig op en staan ook klaar om hun vragen te beantwoorden. Organisatoren kunnen de stand van zaken van sponsoring opvolgen via https://intranet.azgroeninge.be/fondsenwervingweb.”

HEBBEN JULLIE NOG TIPS VOOR ONS OM ONZE WERKING IN DE TOEKOMST VERDER TE OPTIMALISEREN? - Dr. Bert Vanneste: “Een groter adresboek is mijns inziens noodzakelijk, net als een verfijnder onderscheid tussen verschillende geïnteresseerde disciplines, die dan ook kunnen aangeschreven worden in functie van het topic van een bepaald symposium.”

- Cindy Snyers: “Houden zo! Ik ben tevreden.”

Cindy Sneyers - Eventlab: “Momenteel zijn we volop bezig met de opmaak van een doelgericht adressenbestand. Dit hadden we tot op vandaag nog niet (volledig). We willen de gewenste doelgroepen optimaal bereiken zodat we een hoge aanwezigheid op jullie events kunnen garanderen.

Daarnaast beseffen we dat er ook nood is aan andere kanalen om onze events kenbaar te maken. Dit zowel voor onze interne als voor onze externe connecties. Intern kan u deze vinden op het Evenementenoverzicht. Extern is de planning van onze events beschikbaar via de pagina voor professionals.

In de toekomst willen we ons nog meer profileren via sociale media, in het bijzonder via LinkedIn. We mikken ook op andere ideeën zoals het bouwen van een digitale opleidingskluis of opleidingsportfolio, organisatie van innovatieve uitstappen in binnen- en buitenland, organisatie van internationale symposia in az groeninge,…

Wij willen dr. Bert Vanneste en Cindy Snyers van harte bedanken voor hun bijdrage!

Voor alle vragen zijn we steeds bereikbaar via eventlab@azgroeninge.be

38

ACTAGROENINGE

JAARPLANNING Wij voelden dat er nood was aan een overkoepelende jaarplanning binnen de organisatie. Deze planning was niet alleen belangrijk voor ons ziekenhuis, maar ook met het oog op samenwerking met huisartsen en andere ziekenhuizen. Te vaak werden symposia gepland op dezelfde momenten, wat leidde tot overlap en finaal een beperkt bereik. Daarom hebben we contact opgenomen met externe partijen zoals de lokale huisartsenvereniging en ziekenhuizen in en buiten het netwerk om onze planning waar mogelijk op elkaar af te stemmen. We proberen externe input van andere zorgprofessionals en -organisaties ook te betrekken door te peilen naar noodzaken of hiaten in het aanbod.. Hieronder vindt u alvast een overzicht van alle events die dit najaar gepland staan.

Maandag 06/10/2025

Symposium Psychiatrie

Zaterdag 11/10/2025

Symposium Pijnkliniek (abdominale pijn)

Dinsdag 14/10/2025

Symposium Cardiologie

Woensdag 22/10/2025

Symposium Borstkliniek

Woensdag 12/11/2025

Symposium Neurologie (doelgroep huisartsen)

Maandag 17/11/2025

Symposium Apotheek

Dinsdag 25/11/2025

Symposium Orthopedie (Orthopodium)

Woensdag 26/11/2025

The Greenhouse Inspires

Maandag 08/12/2025

Symposium Multiple Sclerose (doelgroep specialisten)

OKTOBER

NOVEMBER

DECEMBER Di en Wo 09-10/12/2025

JANUARI

Congres van de Belgian Society of Tissue Engineering (in samenwerking met Kulak)

Dinsdag 29/01/2026

Symposium radioprotectie

Dinsdag 03/02/2026

Symposium gynaecologie (doelgroep vroedvrouwen)

Dinsdag 24/02/2026

Symposium gynaecologie

Vr en Za 20-21/03/2026

Tweedaags symposium neurochirurgie

Maandag 30/03/2026

Symposium kwaliteit

FEBRUARI

MAART

39

INSPIRATIESESSIES INSPIRATIE ALS MOTOR VOOR INNOVATIE: HOE THE GREENHOUSE ZORGPROFESSIONALS EN BEDRIJVEN SAMENBRENGT Vier keer per jaar bruist het bij The Greenhouse van de ideeën. Tijdens de inspiratiesessies komen zorgprofessionals, vernieuwers, bedrijven en kenniscentra samen rond één centraal doel: de toekomst van de zorg mee vormgeven. Met telkens een ander thema op de agenda en een reeks korte pitches van innovatieve bedrijven, vormen deze sessies een broedplaats voor samenwerking, vernieuwing en - vooral - inspiratie.

EEN PODIUM VOOR OPLOSSINGEN Elke sessie vertrekt vanuit een concreet zorgthema - denk aan hybride en digitale zorg, cocreatie van voorwerpen, maar ook van AI modellen, moeder en kind of slimme brillen. Binnen dat kader krijgen geselecteerde bedrijven de kans om hun oplossing of technologie in een pitch van 7 minuten voor te stellen. Deelnemers kunnen nadien in gesprek gaan tijdens het netwerkmoment, vragen stellen of samenwerkingen verkennen. Deze opzet zorgt niet alleen voor een hoog tempo en veel variatie, maar ook voor directe relevantie. Deelnemers gaan vaak naar huis met nieuwe ideeën die meteen inzetbaar zijn of een zaadje planten voor een toekomstig project.

NETWERK, INSPIRATIE EN ACTIE VANUIT PRAKTIJK NAAR POTENTIEEL The Greenhouse biedt met deze inspiratiesessies een unieke formule: geen traditionele studiedag, geen eindeloze presentaties, maar korte, krachtige pitches en gesprekken die aanzetten tot nadenken én actie. De deelnemers, vooral artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, worden uitgenodigd om met een open blik te kijken naar wat technologie en innovatie vandaag al kunnen betekenen in hun praktijk.

Wat deze sessies bijzonder maakt, is de sfeer van openheid en gelijkwaardigheid. Geen hiërarchieën, maar een gedeelde ambitie om de zorg beter te maken. En dat loont: al meerdere samenwerkingen tussen ziekenhuisdiensten en bedrijven vonden hun oorsprong tijdens zo’n inspiratiesessie.

“Het is telkens weer verrassend hoe snel ideeën kunnen groeien als je mensen uit verschillende werelden rond eenzelfde vraagstuk zet,” zegt Caroline.

“Artsen en verpleegkundigen hebben vaak het beste zicht op waar de noden zitten, maar krijgen niet altijd de ruimte om vernieuwende oplossingen te ontdekken. Dat willen we doorbreken,” zegt Caroline.

“Het werkt verfrissend en motiveert om zelf ook innovatiever naar je eigen werk te kijken.”

“We willen geen technologie pushen, maar inzichten brengen. De juiste match tussen nood en oplossing ontstaat alleen als beide werelden elkaar echt ontmoeten.”

De inspiratiesessies van The Greenhouse zijn toegankelijk voor iedereen die met zorg en innovatie bezig is. Of je nu arts bent, paramedicus, onderzoeker, beleidsmaker of ondernemer! De volgende sessie staat gepland in het najaar. Volg hiervoor onze The Greenhouse pagina of het intranet van AZ Groeninge.

Inspiratiesessie september 2025

40 ACTAGROENINGE

EEN UITNODIGING TOT VERKENNEN

BRAINSTORMSESSIES

DE MUG-WAGEN VAN DE TOEKOMST: WAAR NOODHULP, INNOVATIE EN SAMENWERKING ELKAAR ONTMOETEN Wanneer elke seconde telt, moet alles kloppen. De MUG-wagen – een rijdend stukje levensreddende technologie – is vandaag al een krachtig instrument in de acute zorg. Maar wat als het nóg beter kan? Wat als we de efficiëntie, effectiviteit én het comfort voor zowel patiënt als zorgverlener naar een hoger niveau tillen?

Met die ambitie bracht The Greenhouse een diverse groep experten samen rond de tekentafel: artsen, verpleegkundigen en zorgmanagers uit verschillende ziekenhuizen dachten tijdens intensieve brainstormsessies na over wat de ideale MUGwagen zou moeten zijn. Wat ontbreekt er vandaag? Wat kan eenvoudiger? Wat werkt al goed – en wat moet absoluut beter?

Ook point-of-care testing – bijvoorbeeld voor parameters zoals lactaat of bloedgassen – wordt nog onvoldoende benut, terwijl die net van cruciaal belang kunnen zijn voor snelle, geïnformeerde beslissingen ter plaatse.

NIEUWE TECHNOLOGIEËN BIEDEN KRACHTIGE PERSPECTIEVEN.

Deze unieke samenwerking leverde niet alleen frisse inzichten op, maar vormt ook de basis voor aanbevelingen die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een MUG-wagen die klaar is voor de toekomst.

Denk aan smartglasses, waarmee artsen niet alleen handsfree informatie kunnen raadplegen, maar ook op afstand ondersteund kunnen worden door collega’s. RFID-tags kunnen zorgen voor een automatisch overzicht van aanwezige materialen en verbruiksstatus, wat de inventarisatie en het beheer van de wagen sterk vereenvoudigt. Daarnaast werd het belang onderstreept van compacte, betrouwbare POC-testapparatuur, specifiek gericht op urgente parameters.

Tijdens de brainstormsessies werd niet enkel gedroomd, maar vooral geanalyseerd en scherpzinnig bevraagd. Wat blijkt?

Hoewel de huidige MUG-wagens degelijk uitgerust zijn, dragen ze soms een overvloed aan materiaal met zich mee dat zelden of nooit wordt gebruikt. Immobilisatiemateriaal dat amper nog ingezet wordt, een te grote diversiteit aan medicatie, en een inefficiënte zuurstofvoorraad – het zijn maar enkele voorbeelden van elementen die vandaag de werking eerder vertragen dan versterken.

Ook het voertuig zelf werd onder de loep genomen. Waarom geen volledig elektrisch aangedreven MUG-wagen, die zowel ecologisch als operationeel voordelen biedt? Geavanceerde digitale schermen in het voertuig zouden bovendien kunnen dienen voor dynamische navigatie, met real-time verkeersinformatie, toegang tot locatiegebaseerde gegevens en directe integratie met dispatchsystemen. Een slimme connectie met verkeerslichten zou daarbovenop de doorstroming verbeteren en cruciale seconden winnen in noodsituaties.

Tegelijkertijd kwamen duidelijke hiaten aan het licht. In een wereld waar data een sleutelrol speelt, ontbreekt vaak de toegang tot essentiële informatie. Netwerkconnectiviteit is onbetrouwbaar, waardoor real-time toegang tot patiëntendossiers of digitale ondersteuning vaak niet mogelijk is.

41

DE BRAINSTORM LEIDDE TOT EEN REEKS CONCRETE AANBEVELINGEN VOOR DE MUG-WAGEN VAN MORGEN: 1. Betere connectiviteit via 5G: Een stabiele en krachtige mobiele verbinding is essentieel om toegang te krijgen tot patiëntendossiers, medische databanken en om vlot te kunnen communiceren met het ziekenhuis of andere hulpdiensten.

2. Uniformiteit en efficiëntie: Introduceer een uniform labelsysteem voor medicatie en materiaal, gecombineerd met RFID-tags voor automatisch beheer en snellere toegang. Dit verhoogt niet alleen de efficiëntie, maar bevordert ook de standaardisatie van MUG-wagens in België, wat samenwerking en interventies over regiogrenzen heen vergemakkelijkt.

3. Telemonitoring en innovatieve ondersteuning: Door smartglasses en telemonitoringtechnologieën te implementeren, kan het MUG-team in het veld ondersteund worden door specialisten op afstand, die in real-time meekijken, adviseren of zelfs begeleiden bij complexe procedures.

4. Opleiding en training van medewerkers: Technologie is slechts zo sterk als de mensen die ze gebruiken. Daarom moet er voldoende worden geïnvesteerd in gerichte opleidingen en hands-on training, zodat elk teamlid vertrouwd is met de nieuwe systemen, toestellen en werkwijzen.

5. Slimme mobiliteit met verkeersintegratie: Door de MUG-wagen te verbinden met slimme verkeerssystemen – waaronder het automatisch beïnvloeden van verkeerslichten – kunnen routes sneller vrijgemaakt worden. Dit verhoogt de veiligheid én verkort de aanrijtijden in kritieke situaties.

Wat startte als een reeks brainstormsessies groeide uit tot een gedeelde visie op de toekomst.

De MUG-wagen van morgen moet slimmer, groener en beter verbonden zijn.

Niet om technologie, maar om wat echt telt: sneller en doeltreffender levens redden.

42

ACTAGROENINGE

Sharon Desplenter en Fien Grégoir

ANTISCHEURDEKEN: COCREATIE ALS OPLOSSING VOOR HUMANE FIXATIE Hanne Hoskens - projectleider innovatie Binnen az groeninge zetten we volop in op warme, mensgerichte zorg. Vanuit die visie nemen Fien Grégoir en Sharon Desplenter, afdelingshoofden geriatrie, al jaren het voortouw in de zoektocht naar een veiliger en comfortabeler alternatief voor de Zweedse gordel. Dit fixatiehulpmiddel, dat nog vaak in films en series opduikt, wordt gebruikt om, wanneer nodig, de vrijheid van de patiënt te beperken. Hun zoektocht leidde tot de introductie van het antischeurdeken: een slaapzakachtig hulpmiddel dat patiënten op een minder ingrijpende manier in hun bewegingsvrijheid beperkt.

verpleegkundigen én patiënten, werd het ontwerp grondig herwerkt. Het resultaat: een vernieuwd antischeurdeken dat écht werkt in de praktijk - niet alleen ontworpen vóór de zorg maar ook dóór de zorg. Het nieuwe antischeurdeken bevat onder andere een incontinentielaken, een extra rits voor infusen, een rekkertje aan de hals voor het comfort van de patiënt,... Het sluit zo naadloos aan bij de noden van zowel patiënten als zorgprofessionals.

Hoewel het antischeurdeken een duidelijke verbetering betekende, bleek het in de praktijk niet ideaal. De ritsen gingen vaak stuk, soms meerdere keren per week, en ook het gebruiksgemak liet te wensen over. Omdat gesprekken met de fabrikant geen oplossing boden, sloegen verpleegkundigen Fien Grégoir en Sharon Desplenter de handen in elkaar met het innovatieteam en het naaiatelier Cactus Retouches. Via een iteratief proces van prototyping en gebruikerstesten met

43

HET GEBRUIK VAN XR IN DE MEDISCHE WERELD Brian Desplinter - projectleider innovatie Extended reality (XR) kent een ongeziene snelle opkomst in de medische wereld.

Ook az groeninge zet hierop in en past XR toe waar het mogelijk en praktisch blijkt.

HIER ZIJN ALVAST ENKELE VOORBEELDEN:

ontwikkelen om kalm en adequaat te reageren in stressvolle situaties komen aan bod. Voor deze training is het recent aangelegde 5G-netwerk essentieel om vloeiende en realistische beelden te kunnen produceren.

• Virtual reality (VR). Dit is de meest gekende technologie binnen XR en is ook al vlot beschikbaar met de komst van de Meta Quest-brillen. Hierbij draag je een bril en ga je in interactie met virtuele objecten in een virtuele wereld. Je bent volledig afgesloten van de realiteit. Binnen az groeninge gebruiken we VR op radiologie, pediatrie, spoed, neurochirurgie,… voor onder meer virtuele sedatie. Dit helpt patiënten te ontspannen en vermindert de angst voor medische of tandheelkundige procedures. Daarnaast wordt VR ingezet op de dienst fysische geneeskunde als nieuwe revalidatietechnologie. Zo kan een patiënt na een beroerte proberen om appels te plukken, of zonder gene oefenen op spraak en communicatie in een virtuele gespreksomgeving.

VR wordt ook ingezet voor opleiding. We maakten bijvoorbeeld al een VR-opleiding voor schoonmaaksters in het operatiekwartier.

Zo kunnen ze zonder risico op besmetting en zonder de tijdsdruk om het OK beschikbaar te stellen toch op een realistische manier getraind worden. We werken momenteel ook aan een opleiding om het groeiende probleem van agressie in de zorg aan te pakken. Of het nu om verbale of fysieke agressie gaat, helaas werden al veel collega’s hiermee geconfronteerd. VR biedt een ideale manier om hierop te oefenen en op een manier dat de veiligheid van zowel zorgverlener als de patiënt gewaarborgd wordt. De-escalatie technieken in verschillende scenario’s, het versterken van communicatieve vaardigheden en reacties

44

ACTAGROENINGE

• Augmented reality (AR). Hierbij ga je digitale informatie projecteren binnen een fysieke wereld, waarbij het niet mogelijk is om in interactie te gaan met deze digitale objecten in een fysieke wereld. De enige vorm van interactie hier is via een touchscreen. Denk bijvoorbeeld aan het gebruiken van een grappige filter op het hoofd van een collega. Binnen az groeninge zien we AR terug in het gebruik van smart glasses, waarbij je bijvoorbeeld het patiëntendossier van een patiënt kan raadplegen door middel van de bril terwijl je nog steeds je handen vrij hebt en ook de patiënt in het vizier hebt. Indien je hiermee aan de slag wil, zijn er verschillende soorten smart glasses beschikbaar in The Greenhouse.

• Mixed reality (MR). Hierbij draag je wel een bril, maar met deze bril zie je nog steeds de omgeving rondom jou. Tegelijk is het mogelijk om levensechte objecten in jouw omgeving te plaatsen en met deze objecten in interactie te gaan. Zo gaven we drie jaar lang bij az groeninge de ABCDE-opleiding via een hologram. Het is ook mogelijk om als chirurg een 3D-beeld van een orgaan van een patiënt visueel weer te geven op de bril. Dit kan dan gebruikt worden om informatie of educatie te geven aan de patiënt. Ondertussen kan je het 3D-beeld vastnemen, draaien, inzoomen of coupes nemen. Hiervoor hebben we onder andere de Hololens bij az groeninge. Er lopen ook verkennende trajecten naar de mogelijkheden van de Apple Vision Pro!

45

HET BELANG VAN KENNIS DELEN IN DE ZORG DR. MATHIEU D’HONDT - ABDOMINAAL CHIRURG

“We hebben hier zoveel expertise in huis.

Door ze te delen, maken we elkaar sterker en onze zorg beter.”

Binnen de muren van een ziekenhuis wordt elke dag een immense hoeveelheid kennis opgebouwd. Maar pas wanneer die kennis actief gedeeld wordt, krijgt ze écht impact. Dr. Mathieu D’Hondt, abdominaal chirurg in az groeninge, maakt van kennisdeling een duidelijke prioriteit - zowel binnen de ziekenhuismuren als op het internationale podium.

“Ik leer elke dag bij, en dat geef ik bewust door” Dr. D’Hondt is al 14 jaar actief binnen de dienst abdominale chirurgie en gespecialiseerd in lever- en pancreaschirurgie.

“Ik leer elke dag bij - via literatuur, patiëntencontacten, multidisciplinaire overleggen - en ik beschouw het als mijn plicht om die kennis niet voor mezelf te houden. Of het nu gaat om een jonge assistent of een collega met twintig jaar ervaring: kennis moet stromen om relevant te blijven.”

VAN KOFFIERUIMTE TOT CONGRESZAAL De manieren waarop dr. D’Hondt kennis deelt, zijn bijzonder uiteenlopend. “Klassieke symposia voor collega-artsen en verpleegkundigen in AZ Groeninge blijven krachtige instrumenten. Maar ook het begeleiden van studenten en assistenten beschouw ik als vanzelfsprekend. Zelfs korte gesprekken over een casus met collega’s of industriepartners kunnen waardevol zijn: er gebeurt veel impliciete kennisoverdracht, gewoon door samen na te denken.”

INTERNATIONALE KENNISDELING ALS HEFBOOM Ook op internationaal vlak laat dr. D’Hondt zich gelden als expert en docent. In het najaar van 2025 spreekt hij op verschillende buitenlandse hepatobilaire congressen in Turkije, Spanje, Frankrijk, Tsjechië. Eerder was hij ook spreker op het AHPBA-congres in Miami (congres van de Americas Hepato-Pancreato-Biliary Association), het congres van de European Society of Surgical Oncology (ESSO) en het tweejaarlijks congres van de E-AHPBA (European-African Hepato-Pancreato-Biliary Association), waar hij inzichten deelde over robotische leveroperaties en oncologische uitkomsten.

Zijn werk wordt niet alleen gedeeld, maar ook gepubliceerd. Hij publiceerde ondertussen meer dan 220 wetenschappelijke papers als auteur of co-auteur. Zo verscheen zonet een studie met 46

ACTAGROENINGE

de resultaten van het klinische pad leverchirurgie in AZ Groeninge in het tijdschrift HPB van de International Hepato-PancreatoBiliary Association (IHPBA). Daarnaast publiceerde hij in de British Journal of Surgery over de toekomst van leveroperaties.

ONDERWIJS, OPLEIDING EN ROBOTICA Opleiding speelt een centrale rol in dr. D’Hondt’s missie. In samenwerking met Orsi Academy organiseert hij de tweede internationale masterclass over robotische leverchirurgie, met een 50-tal deelnemers van over de hele wereld. Doel van de masterclass is de 1e dag alle aspecten van robotische leverchirurgie te bespreken in wetenschappelijke presentaties die worden gegeven door internationale experten in robotische leverchirurgie. De 2e dag worden deelnemers opgeleid door robotische leveringrepen te verrichten op cadavers.

Hij geeft daarnaast ook advanced courses in robotic liver surgery in het CMCIB in Barcelona, en werkt nauw samen met Intuitive. Dankzij deze samenwerking zijn meer dan 25 caseobservaties beschikbaar over robotische lever- en pancreaschirurgie.

Dr. D’Hondt heeft samen met zijn vriend uit de USA, Dr Iswanto Sucandy uit Florida in 2025 het Textbook of Robotic Liver Surgery uitgebracht, een standaardwerk dat werd voorgesteld op het Red Bull Congress Center in Spielberg, Oostenrijk, tijdens de wrap-up van de F1 Grand Prix. Daarnaast ontvangt hij in AZ Groeninge wekelijks internationale gasten voor live case observations.

IMPACT OP ZORG ÉN INNOVATIE Waarom hij het zo belangrijk vindt? “Omdat het directe impact heeft op onze zorg. Door kennis te delen, vermijden we fouten, versnellen we diagnosestelling en verhogen we het vertrouwen bij collega’s. En niet onbelangrijk: het stimuleert innovatie. Vaak ontstaat iets nieuws op basis van een idee dat iemand anders durfde te delen.” Dr. D’Hondt benadrukt daarbij ook het belang van zijn directe werkomgeving: “Ik werk in een bijzonder sterk en gemotiveerd team mét een enorme expertise. Het is dankzij hun inzet en samenwerking dat we deze stappen kunnen zetten. Zij maken het verschil! Door ze te delen, maken we elkaar beter - en onze zorg sterker.”

VAN PIJLER TOT PRAKTIJK: THE GREENHOUSE TOEGEPAST OP 2 DIENSTEN

STROKE ANNO 2025

PROF. DR. PETER VANACKER - NEUROLOOG AZ GROENINGE

ERKENNING ZORGPROGRAMMA Op de Europese dag van de Beroerte 2024 kwam toenmalig Crevits onze beroertecentrum bezoeken en informeren dat we werden geselecteerd voor opname in de programmatie tot erkenning van onze beroerte-eenheid met invasieve procedures (S2). Definitieve goedkeuring zit momenteel geblokkeerd door protest bij de Raad van State. Ons stroketeam blijft zich met dezelfde passie en engagement verder ontwikkelen. We hebben een goedwerkend beroerte-netwerk (IctusNET) uitgebouwd dat als één van de grootste van België qua volume procedures als qua aantal partnerziekenhuizen (11). Zowel voor Zuid- en MiddenWest-Vlaanderen, Zuid-Oost Vlaanderen als Wallonie Picardie zijn we de geprefereerde verwijzer. Recent nog met aantrekken van een nieuwe vasculair neurochirurg (Dr Jarne Schepers) en onze derde interventionele neuroradiologe (Dr Maud Wang) proberen we ons steeds verder te specialiseren.

ONDERZOEK Onze beroerte-eenheid zet zich al jaren actief in om patiënten toegang te geven tot clinical trials. Hiervoor hebben we een intensieve samenwerking over de diensten neurologie, neurochirurgie, interventionele neuroradiologie en vaatheelkunde heen. Zo kunnen we steeds een 12 tot 15 studies aanbieden aan onze patiënten, zowel in de acute fase van een herseninfarct als hersenbloeding, maar evenzeer in de secundaire preventiefase als electieve behandeling van cerebrale aneurysma’s. Dankzij de dagelijkse inzet van vijf studieverpleegkundigen kunnen we de patiënt 24/7 aanbod doen. Deze verpleegkundige hebben allen expertise in hun domein.

SAMENWERKING TROMBOSE-ONDERZOEK (KULAK/CHU LILLE) Sinds 2015 is er een intensieve, supraregionale samenwerking tussen ons Stroke centrum en het Laboratory for Thrombosis research van de Kulak en de onderzoeksgroep Lille Neuroscience & Cognition van de Université de Lille.

Dit initiatief leidde de voorbije jaren tot een plejade aan relevante publicaties. Het sluitstuk werd dit voorjaar gepubliceerd in Stroke [1] Bij een ischemische beroerte als gevolg van een afsluiting van een groot bloedvat wordt de cerebrale bloeddoorstroming belemmerd door een trombo-embolie, die afkomstig kan zijn uit verschillende bronnen in het lichaam. Een beter begrip van de samenstelling van trombo-embolie kan ons inzicht in de onderliggende pathofysiologie verbeteren en mogelijk leiden tot verbetering van preventiestrategieën.

Hiervoor werd er bij een cohorte van 501 patiënten in vivo trombusmateriaal verzameld tijdens een mechanische trombectomie. Zowel patiënten van az groeninge als het CHU Lille werden geïncludeerd. De etiologie van de beroerte werd bepaald door de behandelend beroertespecialist met behulp van een gestandaardiseerde classificatie. Uitgebreide histologische analyse, geblindeerd voor de etiologie van de beroerte, werd uitgevoerd voor belangrijke trombuscomponenten, waaronder rode bloedcellen (RBC’s), bloedplaatjes, fibrine, von Willebrand Factor, leukocyten, gecitrullineerd histon H3 (als marker voor neutrofiele extracellulaire vallen) en extracellulair (ex)DNA. Kwantitatieve histologische resultaten werden gekoppeld aan de etiologie.

47

De eerste stappen van conceptualisatie en preliminaire kwam van bachelorstudenten van de Digital Arts & Entertaiment school van HOWEST. Waarna in tweede tijd het werd doorontwikkeld tot een finaal game met het Kortrijkse softwarebedrijf Play it. Hiervoor werd samengewerkt met Play it, de Belgian Stroke Council, privepartners (Medtronic, Ipsen, United Petfoods, Van Breda risks) en Logo Leieland.

Na de lancering voor Wereldberoertedag 26/10/2024 werd het spel verder verspreid via de scholengroepen, Klasse magazine, regionale nieuwsbrieven, etc. Een Franstalige versie is ondertussen ook te spelen via die site van Belgian Stroke Council.

Waar kan je het spel nog vinden om te spelen : https:// azg.site/gameofstroke

prof. dr. Peter Vanacker

Vergeleken met atherosclerotische trombo-embolie in de grote arteriën bevatten cardio-embolische trombo-embolie significant minder RBC’s en significant meer bloedplaatjes, fibrine, leukocyten en exDNA. Interessant is dat cryptogene tromboembolie relatief lage hoeveelheden RBC’s en hoge hoeveelheden bloedplaatjes bevat, vergelijkbaar met cardio-embolische trombo-embolie. Bovendien vonden we dat trombo-embolie van ongekende oorsprong (=cryptogeen) een vergelijkbare samenstelling heeft als cardiale trombo-embolie wat betreft rode bloedcellen en bloedplaatjes. Een multivariabel logistiek regressiemodel gaf aan dat het moeilijk is om de etiologie van een beroerte te voorspellen op basis van de individuele trombussamenstelling.

INNOVATIE VIA ONTWIKKELING GAME OF STROKE We blijven ook verder investeren in sensibiliseringacties voor het brede publiek rond het herkennen van een beroerte. In 2024 lanceerden we onze “Game of Stroke” met als doelpubliek de kinderen tussen 6 en 12 jaar oud. Het digitaal spel dient om spelenderwijs de symptomen van een beroerte te leren herkennen. Het benadrukt dat kinderen een belangrijke rol kunnen spelen in het herkennen van een beroerte en levens kunnen redden door snel 112 te bellen.

BIJSCHOLING VOOR ARTSEN EN PARAMEDICI We organiseren jaarlijks een wetenschappelijk symposium voor artsen en verpleegkundigen. Voor onze 10de editie (09/09/2025) ligt de focus op de samenwerking met de cardiologen rond VKF detectie bij CVA patiënten en anderzijds de samenwerking met de oogartsen rond behandeling van retinale infarcten. Als nationaal coördinator van de TEN CRAOS [2] kunnen we een tipje van de sluier lichten over deze belangrijke studieresultaten voor de acute aanpak van retinale infarcten.

Daarnaast wordt er ook ingezet op educatie via symposia voor ambulanciers en spoedverpleging. In mei 2025 werd het nieuwe stroke protocol voorgesteld aan alle paramedici en artsen die in staan voor de dagelijkse acute opvang van de CVA patiënt, zowel in pre-hospitaal fase als acute fase op spoedgevallen. De grootste revolutie is de komst van een nieuw trombolyticum (i.c. tenecteplase IV 0.1mg/kg) die in bolusvorm kan toegediend worden. Dit is ondertussen helemaal ingeburgerd. Via het verspreiden van richtlijnen in handige pocketformaat naar alle 11 partnerziekenhuizen IctusNET, proberen we onze zorg voor beroertepatiënt zoveel mogelijk te standaardiseren.

[1] Staessens S, Vandelanotte S, François O, Boulleaux E, Bretzner M, Casolla B, Corseaux D, Puy L, Denorme F, De Wilde M, Desender L, Laridan E, Vandenbulcke A, de Boer J, Vens C, De Sloovere AS, Dewaele T, Vanacker P, Susen S, Tersteeg C, Vanhoorelbeke K, Cordonnier C, Andersson T, De Meyer SF. Association Between Thrombus Composition and Etiology in Patients With Acute Ischemic Stroke Treated by Thrombectomy.

Stroke. 2025 Apr;56(4):1026-1035. doi: 10.1161/STROKEAHA.124.047092. Epub 2025 Mar 24. PMID: 40127147.

[2] Ryan SJ, Jørstad ØK, Skjelland M, Simonsen CZ, Bek T, Blauenfeldt RA, Ijäs P, Laitinen A, Khanevski AN, Krohn J, Rødahl E, Lemmens R, Demeestere J, Cassiman C, Nakstad I, Evensen K, Sandell T, Hamann S, Christensen LM, Rosenbaum S, Matijosaitis V, Zemaitiene R, Ellekjær H, Austeng D, Truelsen TC, Mazya MV, Träisk F, Ylikotila P, Salmi U, Jenssen KN, Lisether H, Breivik C, Devik K, Honningsvåg LS, Valaikienė J, Cimbalas A, Malmberg VN, Anderson E, De Raedt S, Tusscher MT, Ligot N, Lipski D, Björck F, Hamrin A, Solbakken T, Tharaldsen AR, Farmen AH, Helgesen A, Johnsen SH, Bertelsen G, Morsund ÅH, Holen E, Tveiten A, Johannessen HB, Kelly P, O’Neill E, Roy A, Kefaloykos C, Skattør TH, Kraglund KL, Sanders L, Vanacker P, Strbian D, Moe MC, Aamodt AH. Tenecteplase in Central Retinal Artery Occlusion Study (TenCRAOS): Protocol for a randomized-controlled trial. Eur Stroke J. 2025 Jun 12:23969873251344199. doi: 10.1177/23969873251344199. Epub ahead of print. PMID: 40509553; PMCID: PMC12165955.

48

ACTAGROENINGE

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN VOOR DE BESTE ONCOLOGISCHE ZORG Prof. dr. Philip Debruyne - medisch oncoloog az groeninge Laura Tack - projectbegeleider kwaliteit oncologie, MSc, PhD Louis Van Slambrouck - zorgmanager

INLEIDING Het Kankercentrum Kortrijk behaalde al twee keer de prestigieuze certificaat van de Organisation of European Cancer Institutes (OECI) – een erkenning voor de kwaliteit en toewijding waarmee wij onze oncologische zorg vormgeven.

OECI is een toonaangevende organisatie die zich inzet voor de verbetering van kankeronderzoek en -behandeling in Europa.

Alleen instellingen die voldoen aan de hoogste normen op het vlak van zorg, onderzoek en kennisdeling in oncologie, krijgen deze accreditatie toegekend.

In wat volgt, ontdekt u hoe The Greenhouse zich dwars door het Kankercentrum Kortrijk heen beweegt en als ondersteunende kracht bijdraagt aan onderzoek, innovatie en kennisdeling.

prof. dr. Philip Debruyne

WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ALS MOTOR VOOR VOORUITGANG Het Kankercentrum van az groeninge neemt actief deel aan een breed scala aan klinische studies. Deze worden uitgevoerd in samenwerking met academische partners, coöperatieve onderzoeksnetwerken zoals de ‘European Organisation for Research and Treatment of Cancer’ (EORTC), en farmaceutische bedrijven. Dankzij deze intensieve onderzoeksactiviteiten krijgen onze patiënten vaak al in een vroeg stadium toegang tot innovatieve experimentele therapieën.

Louis Van Slambrouck - prof. dr. Philip Debruyne - Laura Tack

Hierin is een sleutelrol weggelegd voor het team van studiecoördinatoren. Deze specifieke beroepsgroep binnen het ziekenhuis zet zich dagelijks in om patiënten – vooral binnen de oncologische zorg – te includeren in lopende studies. Dit doen zij niet alleen binnen az groeninge, maar ook in nauwe samenwerking met andere ziekenhuizen. Door gezamenlijk in kaart te brengen welke studies openstaan voor inclusie, kunnen patiënten gericht en tijdig worden doorverwezen.

Wekelijks komen artsen, studiecoördinatoren en onderzoekers samen om de voortgang te bespreken. Daarbij passeren zowel nieuwe studie kansen als praktische uitdagingen de revue. Deze structurele samenwerking zorgt voor korte communicatielijnen en maakt het mogelijk elke patiënt snel de weg te wijzen naar het meest relevante klinisch studie. Een mooi voorbeeld is de REMOTE-studie, waarin we onderzoeken hoe we patiënten vanop afstand kunnen begeleiden voor hun angst voor herval van kanker, zonder in te boeten aan kwaliteit van zorg. Innovatie en zorg gaan hier hand in hand – en dat is precies waar az groeninge voor staat.

49

DE REMOTE STUDIE De Remote studie werd in huis ontwikkeld door onderzoekers in az groeninge (prof. dr. Philip Debruyne en PhD Laura Tack) in samenwerking met de Survivorship Task Force van de Belgische Vereniging voor Medische Oncologie (BSMO) en de Belgian and Luxemburg Groep of Gynaecologic Oncology (BGOG; een coöperatieve group in het gebied van de gynaecologische oncologie). De studie werd bekroond met de Pfizer Oncology Award 2020 en wordt momenteel gefinancierd door Kom Op Tegen Kanker (KOTK). Er nemen 12 Belgische ziekenhuis deel. Binnen de Dienst Medische Oncologie is er sinds meer dan 15 jaar minstens één doctoraatsstudent werkzaam in samenwerking met de universiteiten van Gent, Leuven en 2 Britse instellingen (Anglia Ruskin University en de University of Plymouth). Momenteel werken 2 psychologen aan een doctoraat. Dit zijn Lore Mertens (onderzoek naar digitaal-gefaciliteerde muziektherapie voor psychosociale symptomen bij oncologische patiënten en hun naasten) en Marte Vandeweyer (de bovenvermelde REMOTE studie). Deze medewerkers accelereren vernieuwing op de dienst. Zo werd recent het door KOTK gefinancierde onco@home project in ons ziekenhuis afgewerkt, onder leiding van Dr. Koen Van Eygen, en werd dit reeds in de dagdagelijkse praktijk ingevoerd.

CRU verpleegkundigen Jana Walcarius - Sabrine Roelens - Jessica Ferlin - Veerle Esprit - Elien Vanlede - Kurt van Respaille

CLINICAL RESEARCH UNIT: BETERE ZORG EN MEER MOGELIJKHEDEN VOOR KLINISCH ONDERZOEK Het groeiende aantal klinische studies binnen de oncologie zorgde voor een duidelijke noodzaak om het traject van studiepatiënten verder te professionaliseren. Extra bloedafnames, bijkomende administratie en specifieke vragenlijsten kwamen bovenop de drukke werking van het oncologisch dagziekenhuis.

Om hieraan tegemoet te komen, werd in 2020 een eigen Clinical Research Unit (CRU) opgericht. Vijf posities binnen het oncologisch dagziekenhuis worden sindsdien dagelijks gereserveerd voor patiënten die deelnemen aan complexe klinische studies.

Klinisch onderzoek is geen exclusieve taak van artsen en studie-coördinatoren. Patiënten worden begeleid door gespecialiseerde multidisciplinaire teams, met een vaste researchverpleegkundige die het zorgtraject coördineert. Opgeleide verpleegkundigen spelen een sleutelrol in de uitvoering en slaagkans van studies. Het multidisciplinaire teamwerk verhoogt zowel de kwaliteit als de haalbaarheid van onderzoek in de dagelijkse praktijk.

Het resultaat: vlottere doorlooptijden, minder stress voor verpleegkundigen en een hogere zorgkwaliteit voor studiepatiënten.

Hierdoor kunnen we nu ook meer en complexere studies uitvoeren. Intussen maken ook andere disciplines – zoals neurologie, pneumologie, urologie en gastro-enterologie – gebruik van deze expertise. De CRU kijkt ambitieus naar de toekomst. We blijven investeren in infrastructuur en expertise: de medische ethische commissie van az groeninge evalueert al jaren CTR-, MDR- en IVDRstudies, en de ziekenhuisapotheek bereidt een clean room voor om studiemedicatie correct en efficiënt te verwerken. Samenwerking over diensten heen is hierbij essentieel – het één kan niet zonder het ander.

50

ACTAGROENINGE

“ALS KANKER WEG IS, MAAR DE ANGST BLIJFT: NIEUWE AANPAK IN ONDERZOEK” In oktober 2024 werd in az groeninge de eerste deelnemer geincludeerd voor de REMOTE trial*. Deze multicentrische studie, aangestuurd vanuit het Kankercentrum van az groeninge, is een samenwerking met elf andere ziekenhuizen in Vlaanderen en Brussel**. De studie richt zich op angst voor herval, een van de meest voorkomende problemen bij kankeroverlevers.

De onderzoeksgroep, onder leiding van prof. Philip Debruyne, medisch oncoloog in az groeninge, wil met dit onderzoek nagaan of twee laagdrempelige, online methodes effectief kunnen zijn om met die angst om te gaan.

DE DEELNEMERS WORDEN GERANDOMISEERD TOT ÉÉN VAN DEZE GROEPEN: • internet-based Emotional Freedom Techniques (iEFT): drie individuele online sessies met een klinisch psycholoog, verspreid over een periode van zes weken. EFT combineert het aantikken van specifieke acupressuurpunten op het lichaam (‘tapping’) met principes uit de cognitieve gedragstherapie.

• internet-based Mindfulness Meditatie Interventie (iMMI): een traject van zes wekelijkse online groepssessies, onder leiding van een klinisch psycholoog. Hierin staan oefeningen zoals lichaamsbewustzijn, aandachts-training en zitmeditaties centraal.

• In de wachtlijst controlegroep (WLC) dienen deelnemers eerst 12 weken te wachten, waarna ze kunnen instappen in één van de interventies naar keuze.

Er zullen in totaal 339 patiënten deelnemen aan de studie, verdeeld over deze drie groepen. Op heden zijner 78 deelnemers geïncludeerd (23%).

De studie verloopt volledig vanop afstand: de intakes gebeuren telefonisch door de studiecoördinator az groeninge, de interventies verlopen via Microsoft Teams, en extra oefenmateriaal wordt ter beschikking gesteld via de MyNexuzHealth-app. Via diezelfde app vullen deelnemers op vier tijdstippen vragenlijsten in die peilen naar angst voor herval, de mate van ‘distress’ en algehele levenskwaliteit.

Fig 1: Flowchart REMOTE trial

Met deze studie willen we nagaan of iEFT of iMMI kan bijdragen aan minder angst voor herval (primair doel van de studie), minder stress en betere levenskwaliteit bij mensen die kanker hebben overwonnen. De resultaten kunnen het pad effenen voor een bredere toepassing van deze kostenefficiënte en toegankelijke interventies in de dagelijkse oncologische zorg.

De REMOTE-studie werd ontwikkeld binnen de Belgische Vereniging voor Medische Oncologie (BSMO) en de Belgian Gynaecological Oncology Group (BGOG-gyn1b) en loopt nog tot maart 2027. Het onderzoeksproject wordt gerealiseerd met steun van Kom op tegen Kanker.

Heb je graag meer info of ken je een patiënt die mogelijk in aanmerking komt voor deelname aan de studie?

Contacteer studiecoördinator Marte Vandeweyer via marte.vandeweyer@azgroeninge.be of 056 63 39 55.

*REMOTE/BGOG-Gyn1b trial: Targeting fear of Cancer Recurrence in Cancer Survivors: a multicentre randomized controlled trial to evaluate Internet-Based Emotional Freedom Techniques and Internet-Based Mindfulness Meditation as Intervention Strategies. ** Deelnemende ziekenhuizen: UZ Antwerpen, UZ Brussel, UZ Gent, UZ Leuven, Imelda Ziekenhuis, Jan Yperman Ziekenhuis, Jessa Ziekenhuis, VITAZ, AZ Glorieux, AZ Klina, AZ Vesalius en az groeninge

51

INNOVATIE IN HET ‘SAMEN DIGITAAL’ PROJECT BEGRIJPBARE DIGITALE PATIËNTENINFORMATIE OP MAAT OP HET JUISTE MOMENT Kankerbehandelingen gaan gepaard met veel complexe informatie. Patiënten krijgen deze via uiteenlopende kanalen: mondeling tijdens consultaties, via e-mail, het patiëntenplatform MyNexuzHealth, papieren brieven en brochures. Onderzoek toont dat tot 40% van de informatie tijdens een consultatie verloren gaat. Daarbij is de informatie niet altijd even behapbaar, waardoor patiënten soms onvoldoende weten wat hen te wachten staat.

Digitalisering kan hierbij helpen: informatie kan gestructureerd, op maat en op het juiste moment worden aangeboden. In az groeninge gebruiken we al QR-codes, digitale inschrijvingen en online afspraken. Maar voor een deel van de patiënten blijft dit een uitdaging en bron van stress.

Om die kloof te dichten, dienden we het project “Samen Digitaal” in bij de FOD Economie. Het voorstel werd be-kroond met een subsidie van €250.000. Doel: digitale toegankelijkheid en e-inclusie verbeteren voor zowel patiënten als medewerkers.

IN 2025 WERKEN WE BINNEN “SAMEN DIGITAAL” OP DRIE SPOREN - BEGRIJPBARE DIGITALE PATIËNTENINFORMATIE Een nieuwe app, ontwikkeld met Delaware, bundelt alle relevante informatie over aandoening, behandeling, afspraken en richtlijnen op één plek. Gespecialiseerde verpleegkundigen oncologie stellen per patiënt een persoonlijk digitaal zorgtraject samen.

- ONDERSTEUNING VOOR PATIËNTEN EN MANTELZORGERS Niet iedereen is digitaal vaardig. Daarom voorzien we basisbegeleiding door zorgprofessionals, en indien nodig extra hulp via vrijwilligers en medewerkers in het centrale digipunt. Samen met de patiënt en mantelzorger worden digitale vaardigheden aangeleerd.

- MEDEWERKERSEDUCATIE Elke afdeling krijgt een digicoach als eerste aan-spreekpunt voor collega’s. Deze wordt ondersteund door een centrale digi expert die opleidingen en updates voorziet. Zo kunnen we digitale zorg optimaal inzetten, van pre-opname tot nazorg thuis.

Met “Samen Digitaal” maken we digitalisering toe-gankelijk voor iedereen. Door heldere informatie, gerichte ondersteuning en goed opgeleide medewerkers zorgen we ervoor dat digitale tools de zorg versterken in plaats van belemmeren.

KENNIS DELEN MET ZORGVERLENERS Binnen az groeninge organiseren we elk jaar inspirerende evenementen die zorgverleners, patiënten en onderzoekers samenbrengen.

Elk initiatief draagt bij aan de voortdurende verbetering van onze oncologische zorg.

We zetten sterk in op kennisdeling via postersessies en gespecialiseerde symposia. Het hematologiesymposium verenigt artsen, apothekers en verpleegkundigen uit het E17-ziekenhuisnetwerk rond de nieuwste inzichten in hun vakgebied. Het gynaecologiesymposium focust telkens op een actueel oncologisch thema en helpt specialisten hun kennis up-to-date te houden in een domein dat snel evolueert door veranderende richtlijnen en de toenemende centralisatie van zorg.

Ook onze door EUSOMA-geaccrediteerde borstkliniek draagt hieraan bij. Jaarlijks organiseert zij een symposium, afwisselend voor zorgprofessionals en voor patiënten. Verpleegkundigen krijgen er de laatste medische en verpleegkundige evoluties mee, terwijl patiënten laagdrempelig worden geïnformeerd over de basisprincipes van oncologie en in contact kunnen komen met organisaties die hen kunnen ondersteunen.

Of het nu gaat om wetenschappelijke verdieping, ervarings-uitwisseling of gezamenlijke reflectie: kennis delen zit in het DNA van onze oncologische werking. Door te investeren in dialoog met patiënten én in de bijscholing van zorgprofessionals bouwen we samen aan warme, deskundige en toekomstgerichte zorg.

52

ACTAGROENINGE

THE FUTURE IS BRIGHT

VAN IDEE TOT IMPACT: THE GREENHOUSE ALS MOTOR VAN ZORGVERNIEUWING CONNY VAN GELUWE

INTERVIEW Innovatie zit in het DNA van az groeninge. De voorbije decennia haalde het ziekenhuis regelmatig het nieuws met baanbrekende medische technologieën en outside the boxinnovaties. Met de lancering van The Greenhouse medio 2023 kreeg innovatie in az groeninge een eigen gezicht. Twee jaar later heeft The Greenhouse een heldere structuur, een goed uitgebouwd team, en vooral: een groeiende groep happy ‘customers’: patiënten én medewerkers. dr. Olivier Vanovermeire - Caroline de Beukelaar - dr. Serge Vanderschueren - prof. dr. Wouter De Corte 53

Meer nog dan de cijfers, spreken de praktijkvoorbeelden in deze Acta voor zich. En dat zijn nog maar enkele illustraties van initiatieven die The Greenhouse ondersteunt. De innovatiehubvan az groeninge heeft duidelijk een vliegende start genomen. Tijd om achterover te leunen? Natuurlijk niet. Samen met manager Caroline de Beukelaar, medical lead Prof. dr. Wouter De Corte, medisch directeur dr. Serge Vanderschueren, en voorzitter van de medische raad dr. Olivier Vanovermeire kijken we even terug en blikken we vooral vooruit naar de next steps.

HOE IS THE GREENHOUSE ZO SNEL UIT DE STARTBLOKKEN KUNNEN SCHIETEN? Prof. dr. Wouter De Corte: “We zijn niet van scratch moeten starten. Ons clinical trial center had al een sterke reputatie, onze diensten hadden al de reflex om nieuwe technologieën te omarmen, we organiseerden al symposia met internationale uitstraling, enzovoort. Alleen gebeurde dat in verspreide slagorde, vanuit de buik zeg maar. Daardoor misten we slagkracht. Met The Greenhouse hebben we die organisch gegroeide initiatieven nu gebundeld rond drie pijlers – klinisch onderzoek, innovatie en kennisdeling – en een gezamenlijke koers uitgezet. Dat zorgt voor een krachtig hefboomeffect.”

Dr. Serge Vanderschueren: “Komt daar nog bij dat ons ziekenhuis zich middenin een dynamisch innovatie-ecosysteem bevindt.

In een straal van enkele kilometers rond het ziekenhuis heb je een mix van zorgactoren, topbedrijven in health, excellente universiteiten en hogescholen, incubatoren zoals Hangar K en een stedelijk beleid met oog voor design en innovatie. The Greenhouse zit niet alleen geografisch maar ook inhoudelijk pal op dat kruispunt van zorg, industrie, beleid, onderzoek & onderwijs. Dat is een ijzersterke uitgangspositie.”

KRUISBESTUIVING IS DUS ALLICHT EEN RODE DRAAD IN JULLIE WERKING? Dr. Olivier Vanovermeire: “Klopt. Onze kracht zit in het opzoeken en waarmaken van die kruisbestuiving. We zijn een matchmaker, of, nog beter: een katalysator. We brengen mensen, ideeën, kennis en middelen samen om sneller tot relevante innovaties te komen. Ook tussen de drie pijlers van The Greenhouse zelf bouwen we systematisch kruisverbanden in. Daardoor kunnen we veel meer impact creëren.”

“Voor ons draait innovatie trouwens niet alleen om hightech of medische doorbraken, al zie je die het vaakst in de media opduiken. Het gaat evengoed om voedselverspilling tegengaan of zorg anders organiseren zodat patiënten minder vaak naar het ziekenhuis hoeven. Zo’n projecten zijn minstens even waardevol.”

Caroline de Beukelaar: “Niet al onze realisaties zijn even complex van aard. Vaak gaat het om quick wins, waarbij we voor kleine, operationele knelpunten een bestaande oplossing op de markt 54

ACTAGROENINGE

dr. Serge Vanderschueren

zoeken. De ontwikkeling van een AI algoritme voor predictie van delier op intensieve zorgen gaat al een stap verder: daar zijn we echt aan het cocreëren met wetenschappers om tot de beste oplossing te komen. Aan het andere eind van het spectrum zien we mogelijks extern nieuwe business ontstaan : start-ups die innovaties ontwikkelen en vermarkten waaraan onze zorgprofessionals met hun kennis en expertise hebben bijgedragen. Zoiets is uiteraard veel complexer, maar het is goed dat we onszelf blijven uitdagen en onze scope niet beperken.”

IS DAT DAN DE TOEKOMST VOOR THE GREENHOUSE, BUSINESS UITBOUWEN? Dr. Serge Vanderschueren: “Neen, we zijn en blijven in de eerste plaats een zorginstelling, géén bedrijf. We willen de best mogelijke zorg en kwaliteit voor onze patiënten. Alles wat we binnen The Greenhouse doen, staat ook in functie daarvan. Vanuit die missie willen we de komende jaren met The Greenhouse nog veel meer toegevoegde waarde voor de klinische praktijk creëren.

Prof. dr. Wouter De Corte: “Om dat te kunnen waarmaken, moeten we wel naar een duurzaam businessmodel. The Greenhouse heeft momenteel geen structurele financiering: het is een extra laag bovenop de reguliere ziekenhuiswerking. We moeten dus slim omgaan met de beperkte middelen die er zijn en tegelijk op zoek gaan naar extra inkomsten. Het doel is om op termijn zelfbedruipend te worden, zodat we een blijvende hefboom voor innovatie kunnen zijn.”

ZIJN ER NOG GROTE AMBITIES VOOR THE GREENHOUSE? EEN EIGEN ‘SERRE’ MISSCHIEN? Caroline de Beukelaar: “Bij de opstart droomden we inderdaad van een eigen plek met een innovatieve uitstraling, waar startups kunnen komen werken bijvoorbeeld. Die droom is er nog steeds, al merken we dat het ook zijn voordelen heeft om in het ziekenhuis verankerd te zijn. Daardoor blijven we dicht bij de werkvloer, en voelen we wat er leeft en speelt. Dus laat ons voorlopig nog maar even verder doen zoals we graag werken bij az groeninge: flexibel, wendbaar en bottom-up.”

Dr. Olivier Vanovermeire: “Wat we wél in de nabije toekomst willen versterken is onze figuurlijke uitstraling, onze naambekendheid. Bedrijven en kennisinstellingen komen nu al aankloppen omdat ze uit ervaring weten dat onze zorgprofessionals openstaan voor innovatie en samenwerking. Niet dat dat uniek is voor ons ziekenhuis, maar we zijn hier toch bijzonder sterk in wat ik wel eens de ‘industrieel ingenieur’benadering noem: praktisch, creatief, en gefocust op directe impact voor patiënt en zorgprofessionals. Dat mogen we in de toekomst gerust nog wat meer in de verf zetten, zodat we niet alleen in de regio maar ook daarbuiten een voor de hand liggende partner worden.”

“Samenwerking is trouwens sowieso de weg vooruit voor The Greenhouse. Innoveren doe je niet solo, want dan blijf je maar aanmodderen. Je hebt diverse perspectieven nodig, kennis en expertise vanuit verschillende contexten. Alleen zo kom je tot oplossingen die echt impact hebben, binnen én buiten ons ziekenhuis. Veel van de projecten die we in deze Acta aanhalen zijn al in samenwerking met andere ziekenhuizen en zorgactoren, met kenniscentra, sectorfederaties en bedrijven. Dat bruggen bouwen willen we in de toekomst nog meer doen.”

“Het mag duidelijk zijn: The Greenhouse is geen project met een start- en einddatum, maar een duurzame mindset en attitude die het hele ziekenhuis ondersteunt en voortstuwt. Vanuit een unieke positie in de kern van az groeninge en het Kortrijkse innovatie-ecosysteem, blijft het team grenzen verleggen, bruggen bouwen, en ideeën omzetten in impact.”

dr. Olivier Vanovermeire

55

De nieuwe fysiotuin van az groeninge

56

ACTAGROENINGE