Page 1

4Actueel 4Cultuur 4Sport 4Service

1-9 10-13 14-15 16-19

4 M  inka Kaszó verwerkt kampleed in gedichten

4 R ob Jansen krijgt energie van kritiek

4 K irkheim: bloot maar geen porno

pagina 2

pagina 6/7

pagina 13

vrijdag 10 augustus 2007 • jaargang 1 • nummer 13 • € 1,00

Museum voor Communicatie naast CS

Het toekomstige Anna van Buerenplein tussen Babylon en de zijkant van het Centraal Station. Het nieuwe Museum voor Communicatie zou links op deze artist impression een plek moeten krijgen. door

Coos Versteeg

Het Museum voor Communicatie (het vroegere PTT Postmuseum) gaat verhuizen van de Zeestraat naar het nog te realiseren Anna van Buerenplein achter het Centraal Station. Het museum kan op die plek overigens pas eind 2010 in gebruik worden genomen. Het komt in een nieuw complex bovenop een enorme parkeergarage, die eerst nog moet worden gebouwd en pas medio 2009 in gebruik wordt genomen. Deze week verwacht Titus Yocarini, directeur van het Museum voor Communicatie, rond te komen met de Amsterdamse projectontwikkelaar Mayveld, die zowel het New Babylon-complex als de bebouwing aan het nieuwe plein realiseert. Yocarini: “Wij zijn al een tijd aan het praten over de toekomst van het museum. Ik denk dat we op een nieuwe plek in een nieuwe huid een vorm kunnen vinden die bij goed onze ontwikkeling past”. Het toekomstige Anna van Buerenplein ontstaat op de plek waar vele jaren een parkeergarage stond (ook door de politie weggesleept auto’s werden hier gestald, er was zelfs een loket waar de boete kon worden betaald). Die garage is inmiddels afgebroken, er ligt thans een enorme bouwput die – volgelopen met grondwater en hemelwater oogt als een klein meer. Pas als met onderwaterbeton de bodem is aangebracht zal de put worden leeggepompt. Bovenop die nieuwe parkeergarage is van meet af aan een gebouw met een pu-

blieke functie gedacht; aanvankelijk was er sprake van dat hier het Huis van de Democratie, een museum over de parlementaire geschiedenis, zou worden gebouwd. Dat plan op die plek is echter van de baan.

Gemeente

“De gemeente Den Haag wil ons graag op het Anna van Buerenplein hebben”, aldus Yocarini. Hij is dan ook al enige tijd met de gemeente in gesprek over de (verhuis)kosten die het een en ander met zich meebrengt. Daarnaast moet een passende bestemming worden gevonden voor het monumentale pand (ooit gebouwd als Koninklijke Bazar) aan de Zeestraat, waar het Museum voor Communicatie al sinds de Tweede Wereldoorlog is gehuisvest. In principe zijn de partijen het echter eens. In het onlangs verschenen jaarverslag over 2006 constateerde prof. Ir. W. Dik, oud-topman van KPN en thans voorzitter van de raad van toezicht van het museum, tevreden: “Met grote erkentelijkheid kunnen we vaststellen dat de gemeente Den Haag na jaren praten nu onomwonden achter de huidige activiteiten en de toekomstige rol van het Museum voor Communicatie is gaan staan, in morele en in materiële zin. Dat geeft lucht, vertrou-

wen en is heel stimulerend”. Titus Yocarini denkt, aldus datzelfde jaarverslag, op de nieuwe plek aan een rol die veel verder reikt dan de rol van een museum. “Want we willen meer bieden dan verrassende presentaties en collecties: het is onze ambitie om een diversiteit aan activiteiten te ontwikkelen die een focus hebben op ontmoetingen tussen mensen”. Thans voegt hij daar nog aan toe: “Onze toekomstige huisvesting moet een gebouw worden dat uit zichzelf al communiceert”. Yocarini verwacht dat ook de exposities van het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek, die thans in het tussengebied van beide gebouwen onder de titel ‘De verdieping van Nederland’ worden gehouden, straks een rol in het geheel kunnen gaan spelen. De bedoeling van alle betrokken partijen is dat het toekomstige Anna van Buerenplein een levendig gebied wordt met veel horeca en publieke functies, direct naast de stationshal en de hoofdentree van New Babylon. Met de Koninklijke Bibliotheek en het Letterkundig Museum zijn gesprekken gaande om de entree van die twee instellingen naar het nieuwe plein te verleggen. Het Museum voor Communicatie heeft

‘Ik denk dat we op een nieuwe plek in een nieuwe huid een vorm kunnen vinden die goed past bij onze ontwikkeling’

in de achterliggende jaren grote veranderingen ondergaan. Begonnen in 1929 als bedrijfsmuseum van de PTT exposeerde het vooral postzegels, de ontwerpen daarvan en allerhande telecommunicatieapparatuur. Inmiddels is er naast de PTT-nostalgie ook plek voor hedendaagse trends gekomen, waarbij interactiviteit hoog scoort. Het begrip communicatie wordt daarbij veel ruimer genomen dan brieven schrijven, telegraferen en telefoneren.

Scholieren

Afgelopen jaar trok het museum met onder meer de tentoonstellingen ‘We bellen!’, ‘Alles werkt!’en ‘De Verleiding’ bijna 48.000 bezoekers. Het museum scoort vooral hoog bij basisscholen en leerlingen van het middelbaar onderwijs en kent daardoor een gemiddeld jonger publiek dan andere musea, driekwart daarvan komt bovendien voor het eerst in een museum. De bezoekers blijven gemiddeld een half uur langer dan bij andere musea het geval is (twee uur in plaats van anderhalf uur). Daarnaast scoort het museum hoog bij bedrijven, die er conferenties, trainingen en vergaderingen combineren met tentoonstellingsbezoek. In de zijvleugel van het museum bevindt zich namelijk de zogenaamde Theosofentempel, in 1916 ontworpen door de bekende architect K.P.C de Bazel. Het museum verhuurt sinds 1995 verschillende zalen in deze tempel tot maximaal 700 personen. Het Museum voor Communicatie telt

thans 28 medewerkers en werkt met een begroting van 2,3 miljoen euro per jaar. Belangrijk voor directeur Titus Yocarini is dat het museum op de nieuwe locatie op dezelfde voet door kan gaan. “Ik wil door de verhuizing niet financieel afhankelijk worden van de gemeente Den Haag. Wij willen onafhankelijk verder!” Lees meer over de plannen met station CS en omgeving op pagina 3 4Adver tentie3

Kijk voor de programmering op radio en tv West op pagina 22.


2

Feuilleton

Vrijdag 10 augustus 2007

AFLEVERING 13

Wat vooraf ging.

Lex wachtte in het café tegenover zijn huis op zijn ex-vriendin Anneke die daar even wilde telefoneren. Toen ze niet terugkwam en hij wilde kijken waar ze bleef, werd hij op de trap neergeslagen.

Al was ze niet gelovig, de zondagen waren haar heilig. Het was het geijkte grapje. De zondag niet ‘de rustdag des Heeren’ maar ‘des Hoeren’. De zaterdagen telden dubbel. De meeste klanten hadden dan in de ochtend hun weekloon ontvangen. Als ze getrouwd waren, zeiden ze tegen hun vrouw dat ze onderweg naar huis de contributie voor de postduivenvereniging of de klaverjasclub hadden betaald, anderen logen al jaren over de hoogte van hun loon. Veel vrouwen stonden echter al om 12.00 aan de poort van de fabriek. Niet alleen om het loonzakje in ontvangst te nemen, maar ook om te voorkómen dat hun echtgenoot niet met al die vrijgezelle jongens vanaf de Binckhorst even een ommetje ging maken langs de hoeren achter de Pletterijkade. Toen ze kort in de Scheldestraat had gezeten, was het daar zaterdag tussen twaalf en twee spitsuur geweest, soms tot tien man per uur. En als ze niet vroeg in de middag kwamen, dan zeker zaterdagavond. Dan had zo’n kerel netjes thuis gegeten, zijn kinderen in de teil gedaan, met zijn gezin naar de familie Doorsnee of Willem Parel geluisterd maar daarna was de avond van hem. Dan ging hij biljarten in de Wagenstraat, naar zijn stamcafé of met een maat een filmpje pakken. Vroeger in de Doubletstraat had ze hen al vroeg in de avond langs zien schuiven, hun keuze al zien maken vóór ze naar een cowboyfilm of ‘Lemmy Caution’ in Hollywood, Roxy of Thalia gingen in de aangrenzende Boekhorststraat . Na de eerste avondvoorstelling kwamen ze dan altijd stoer en brallerig weer langs, boekhouders, PTT-ers, monteurs en ambtenaartjes in hun C&A-tjes die een uurtje dachten dat ze zelf Eddy Constantine of Burt Lancaster waren. Het was makkelijk geld verdienen al moest ze de helft afdragen aan tante Annie in het café op de hoek. Dat dééd je. Annie had zelf in het vak gezeten en de meiden die haar bedrogen konden soms een week niet werken vanwege de kneuzingen. Ze had toen wel eens overwogen terug te gaan naar het buurtje achteraan het Spui, waar de kamers en de hygiëne beter waren maar daar heerste het schrikbewind van Henk Bartels, de

koning van de Geleenstraat aan wie je nog meer kwijt was. Ze had Bartels een paar keer ontmoet. Hij was de grootste souteneur van Den Haag die als hotelrat zijn beginkapitaal had gemaakt door ‘s avonds langs de gevels van ‘de Vieux Doelen’ of het ‘Splendid’ naar de kamers van de gasten te klauteren en hun juwelen en geld te pikken. Hij was ook fout geweest in de oorlog, zwart geld en zo. Hij had zelfs gevangen gezeten met de beruchte King Kong met wie hij had proberen te ontsnappen uit de strafgevangenis aan de Pompstationsweg. Hij beweerde zelfs dat hij en King Kong samen een avond bij Prins Bernhard op bezoek waren geweest, met drie vrouwen. “Hé, ken ik jou niet ergens van?”, had hij de eerste keer gevraagd. “Zat je in de oorlog niet ergens in Amsterdam in een of andere kast ?” Ze was blij geweest dat een kennis hem op dat moment had gestoord met een of andere tip over de paarden op Duindigt. Ze had hem ogenblikkelijk herkend aan zijn Haags dat haar toen als Amsterdamse meteen was opgevallen. Het was de reden dat ze van de ene op de andere dag haar kamertje aan de Scheldestraat had opgezegd. Hij kon het immers weten! Hij was er die avond toen eind ’44 geweest toen de oude vrouw de armband had laten zien en gevraagd had wie er interesse in had. Maar hij had er niet naar gevraagd en ze had hem ook nooit meer gezien. Ze keek even naar de armband, naar de fonkelende robijntjes in de kop en de kunstig gedraaide staart. Op het klokje in de buik was het bijna tien uur. Waar bleef Remmelt verdomme? Sliep hij nog? Zou ze hem bellen? Hij had bij haar willen slapen maar dat had ze geweigerd. “Je hebt toch niks aan me want ik heb mijn periode. En ik ga morgenmiddag enkele dagen naar Londen.” Meteen was hij jaloers geworden. “Met wie dan? Ben je daarom naar de kapper geweest?” “Doe niet zo raar. Ik ga een paar dagen naar een vriendin die daar woont.” “En wie is die vent dan waar ik vannacht langs moet?” Ze had gezegd dat het om een klant ging, een

Stadsmens

zich te verkleden en haar paspoort te halen! Door het raam zag ze een man aan de overkant uit het urinoir komen en enkele seconden zat ze roerloos. Was het die Van der Broek? Maar tot haar opluchting leek hij niet op de fotograaf, knoopte zijn gulp dicht en liep verder. Waarom was ze zo nerveus? Al zou hij haar vinden en weer naar de armband vragen, wat dan nog? Dan had ze hem lang geleden ergens van een pandjeshuis gekocht, dat kon heel goed. Zolang hij niet wist wie ze werkelijk was , was er niets aan de hand. Daarom had ze Remmelt erheen gestuurd, om dat uit te vinden. En ze zou ook gewoon weer gaan optreden, juíst, gewoon de keurige mevrouw Hogenhuis. Nog een half jaar, hooguit, dan zou ze genoeg hebben, genoeg om hier weg te gaan. Ze schrok op van het geronk van een auto. Buiten stopte een witte Borgward bij de radiowinkel. Een blonde man met een zonnebril op stapte uit en zwaaide met een envelop naar haar. Nerveus holde ze naar beneden. Dus Remmelt had wat gevonden! Wat? Ze draaide de voordeur van het nachtslot en trok de grendels weg. Remmelt rook naar goedkope after-shave. “En?” Hij grijnsde en haalde een foto en een velletje papier uit de envelop. “Die vent had dit op tafel liggen”, zei hij, “Verder kon ik niks vinden. Je ziet er lekker uit, schat!” Ze staarde naar de foto waarop ze lachend in een ziekenzaaltje stond, en toen naar het velletje papier waarop de naam “Inge Hogenhuis” stond, erachter het telefoonnummer 333512. “Méér niet?”, vroeg ze. Hij schudde zijn hoofd. Op het moment dat ze opgelucht begon te lachen, zag ze de bloederige striem op zijn wang. “ Hoe kom je aan dat bloed op je wang?” Hij grijnsde weer. “D’r kwam daar een juffie binnen, maar maak je geen zorgen, ze heeft me niet gezien.”

fotograaf die verliefd op haar was. “Je weet dat ik dat niet wil. Hij heeft foto’s van me, die wil ik terug. En je moet deze envelop ergens bij hem neerleggen.” ’s Middags had ze met haar broer Henk haar moeder in het ziekenhuis van Santpoort bezocht. Meestal deed ze dat op zondag maar nu niet met het reisje naar Londen. Mamma had er zo slecht uitgezien dat Henk en zij er van waren geschrokken. Maar ze was nog wel bij de tijd en ze zag alles. Ze had zelfs afkeurend gezegd: “Sebilla toch! Er zit een ladder in je kous, kind!” De artsen en verpleegsters waren schatten maar het zou toch beter zijn als ze haar laatste jaren ergens anders zou verblijven. Het liefst ergens in een particulier tehuis met een eigen verzorgster hier in Den Haag. Henk wilde dat ook maar het was, zo zei hij, veel te duur. Godnogaantoe!, dacht ze, hij moest eens weten, dat lieve broertje van me. Weten dat ik zoveel bezit dat ik het makkelijk zou kunnen betalen! Maar dat was het probleem, hij mócht dat niet weten, net zo min als mamma of Johan, haar boekhouder. Ze glimlachte omdat ze zich even voorstelde hoe hij zou reageren als hij zou weten dat ze nog méér rekeningen had dan die ene bij de NMB. Zoals in Londen. Of hoeveel geld er hier in huis was. Verdomme, waar bleef die Remmelt? Ze moest zich nog opmaken en langs de Linnaeusstraat om

door

Wo r d t

Joke Kor ving

Minka Kaszó: ‘Ook toen droeg Willem Nijholt voor’. Foto Harmen de Jong

‘Lampersari-kind kan voor ieder Jappenkamp staan’ De omslag van haar bundel ‘Wij dragen de tranen’ heeft een diepbruine tint. Minka Kaszó koos de kleur welbewust. Het grootste deel van de honderd gedichten schreef ze in het Centrum’45, de kliniek in Oegstgeest waar ze halverwege de jaren negentig verbleef. Diepbruin staat in haar beleving voor diep weggestopt verdriet dat eindelijk een uitweg zoekt. Ook voor chaos, therapie en voor inzicht krijgen in het verleden. Werk voor een nieuwe bundel is zo goed als afgerond. “Nu zou ik de kleur groen voor de omslag kiezen. Of

donker olijf”, zegt ze. “Ik ben in een heel ander stadium; ik groei naar het licht toe. Maar ook in mijn vorige gedichten zit niet alleen verdriet. Er spreekt bijna altijd een beetje hoop uit”. Op woensdag 15 augustus, de dag van de Japanse capitulatie in het vroegere Nederlands-Indië, houdt acteur Willem Nijholt een voordracht. Hij doet dat op verzoek van de Stichting Herdenking 15 Augustus 1945. Een van de gedichten waaruit hij kan kiezen is ‘Lampersari-kind’ van Minka Kaszó. Lampersari is een plaats op Java en indertijd ook de naam van een Jappenkamp. Haar ouders zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Beiden overleefden, maar de oorlog en de naweeën ervan beschadigden zowel de ouders als

vervolgd.

hun dochter. In 1994 werd Minka Kaszó opgenomen in Centrum ’45, waar sinds 1973 verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen van de Tweede Wereldoorlog en hun gezinsleden worden behandeld. Ze verbleef er anderhalf jaar en ging ‘tot op de bodem’. Lotgenoten, hoe verschillend ook van achtergrond, boden een houvast. Bovendien ontdekte Minka dat de dichtvorm een hulpmiddel kan zijn om gevoelens te uiten. “Ik mocht ook de ervaringen van anderen gebruiken. Je deelt zoveel met elkaar. In het Centrum ben je 24 uur per dag samen; het is net een grote familie”. Hoe kwam ‘Lampersari-kind’ tot stand? “Op 15 augustus 1995 hebben we in de kliniek naar de Herdenking op televisie gekeken bij het Indisch Monument. Ook toen heeft Willem Nijholt een gedicht voorgedra-

gen. Een lotgenote met een Indische achtergrond was erbij aanwezig. Willem Nijholt maakte een gebaar naar haar. Hij zei: ‘Lampersari-kind kom naast me zitten’. Hij was als jongetje in hetzelfde kamp geweest. Bij terugkomst heeft zij mij dit verhaal verteld. Een aantal weken later rolde het gedicht eruit”. Ook de kampervaringen van een nicht die nu in Engeland woont, inspireerden haar. “In het gedicht, dat voor elk kamp kan staan, zijn allerlei belevenissen verwerkt, zowel van familie als van lotgenoten. Ik ben net een spons. Ik zie en hoor alles, en sla dat op”. Minka Kaszó groeide op bij haar moeder. Over de oorlog werd meestal gezwegen. “Of ze sprak er met familie en vrienden in bedekte termen over. Als ik haar iets vroeg, vertelde mijn moeder wel iets, maar altijd alsof het grappig was geweest”. Eenmaal in therapie besefte Minka dat zij zich buiten gesloten heeft gevoeld. Later zou ze in een interview vertellen: ‘Ik zat in een cocon. Ik ontdekte dat er voor mijn gevoel altijd een soort gordijn had gehangen, zelfs tussen mijn kinderen en mij’. Minka Kaszó zocht hulp toen zij merkte dat ze zich niet meer kon concentreren. “Ik kon geen boek of krant meer lezen. Het leek wel alsof ik dyslectisch was”. Een psychiater verwees haar naar het Centrum ’45. Minka hervond haar blijmoedigheid, zonder het verleden uit te wissen. Sinds jaren is zij actief voor de vereniging Kinderen van Verzetsdeelnemers 1940-1945 (KvV). “We zijn nu bezig om onze leden ervan te overtuigen dat privé-archieven bewaard moeten blijven voor het nageslacht. Dat kan van alles zijn. Brieven, foto’s of boeken, want heel veel mensen hebben hun eigen leven op schrift gesteld”. Het Centrum ’45 bezoekt ze nog zo nu en dan voor ondersteunende gesprekken. Ze is daar heel open over. “Dat ben ik ook altijd geweest over mijn opname in de kliniek. Ik vind niet dat je je daarvoor hoeft te schamen. Ik ken mensen die er door hun omgeving voor worden afgewezen. Dat vind ik heel erg. Wat dat betreft heb ik het heel goed gehad. Zelfs een vroegere buurvrouw, van wie de halve familie in concentratiekampen is omgebracht, kwam bloemen brengen toen ik naar het Centrum ’45 ging. Ze vond het zo geweldig dat ik die stap nam”. Minka Kaszó ‘Wij dragen de tranen’. ISBN 90 76 148 05 8, PB


Actueel

Vrijdag 10 augustus 2007

3

Zichtenburg als Chinese toegangspoort tot Europa De tijden van stilte en verlaten kantoorpanden in Zichtenburg lijkt voorbij. Het bedrijventerrein moet weer levendig, spraakmakend én internationaal worden. In het voormalige magazijn van V&D aan De Werf komt een groothandelscentrum voor Chinese ondernemingen. Den Haag wil hiermee toegangspoort voor Chinezen tot Europa worden. “Hiermee zetten we Den Haag internationaal op de kaart”, aldus Wethouder Henk Kool (Sociale Zaken, Werkgelegenheid en Economie). door

Miranda Fieret

In het nieuwe centrum kunnen bedrijven in een beurstent hun producten tonen en er zijn bedrijfsruimten voor vergaderingen en onderhandelingen. Met dit initiatief wordt het voor het eerst mogelijk gemaakt voor Chinese groothandelaren om direct op de Europese markt af te zetten. Het handelscentrum heeft in totaal een oppervlakte van ongeveer 30.000 m² met ruimte voor vijfhonderd Chinese ondernemingen. Prognose is dat er in het najaar met de bouw wordt begonnen.

Naast de gemeente Den Haag is ook de Chinese overheid bij dit project betrokken. “Een commerciële dochter van de overheid, China Corporation International Trade, geeft zogezegd hun ‘zege’ aan de Chinese bedrijven”, legt Kool uit. “Dit is essentieel. Zonder toestemming van de staat kunnen Chinezen met hun waren niet direct de Europese markt betreden”. Om goederen zelfstandig naar Europa te exporteren, wordt nu het Chinese groothandelscentrum in Zichtenburg opgericht. King Far Yang, eigenaar van importen exportbedrijf King Far in Barendrecht en al twintig jaar actief in Nederland, is initiator van dit monsterproject.

Marktwerking

Belangenvereniging Bedrijvengebied Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek is blij met de ontwikkeling. “Het plan werd al jaren geopperd, maar we wisten niet wanneer het nu eindelijk rond zou komen”, zegt parkmanager Ad Blokland. De vereniging pleit al jaren voor een betere invulling van Zichtenburg. “Zeker de oudere distributiecentra baarden ons zorgen. Het voormalige magazijn van V&D was lange tijd een illegale opslagplaats voor auto’s”. Het pand staat nu tien jaar leeg en is toe aan een nieuwe bestemming. “Ik had de hoop al opgegeven dat marktwerking het zou oplossen. Het pand is van massief beton. Alleen de sloop kost al een vermogen. Dat kan een startende onder-

neming niet aan”. Ook de gemeente wist weinig met de ruimte te beginnen. “Het was een plek waar we al lange tijd mee in de maag zaten”, zegt Kool. “De Chinese ondernemer kwam daarom als geroepen. De voorbereidingen en gesprekken hebben veel tijd in beslag genomen, maar nu is het rond met alle contracten”. Yang is de investeerder van het centrum, maar de lokale overheid heeft ook een lening verstrekt. “Het is nodig om te investeren in Zichtenburg en we hebben er als gemeente vertrouwen in. Dit zorgt voor een enorme economische impuls. Hiermee zetten we Den Haag internationaal op de kaart”. Het Haagse architectenbureau Kampman heeft in 2002 al een ontwerp gemaakt voor het Chinees groothandelscentrum. Het ontwerp blijft een zware betonconstructie behouden, met daarbij een gedeelte uitgevoerd in staal. De gehele constructie is zo ontworpen, dat delen gedemonteerd kunnen worden om ruimten te koppelen. Omdat het gebouw een grote diepte kent en de gevels vrijwel geheel gesloten zijn, wordt centraal in het plan een binnenruimte gerealiseerd met een hoogte van twee verdiepingen.

lijke exposities. Naast showrooms is in het gebouw een Chinees restaurant met vergaderfaciliteiten.

Concurrentie

Den Haag is niet de enige gemeente met plannen voor een Chinees groothandelscentrum. In Amsterdam, vlakbij Schiphol komt een Chinees handelscentrum, in Roosendaal zijn er initiativen en Rotterdam wil zich onderscheiden met een ‘European China Center’ op Katendrecht. Allemaal willen ze de opstap bieden voor Chinese ondernemers om te opereren op de Europese markt.

Kool voorziet geen problemen. “Voorlopig blijft het bij plannen. Wij doen het gewoon en ik heb er vertrouwen in dat het gaat lukken. Daarbij is er geen sprake van wegconcurreren. China is vele malen groter, daar kunnen wel meer steden van profiteren”. Komende week vertrekt de wethouder naar China om de contacten te versterken en het groothandelscentrum te promoten. “Ik bezoek vooral bedrijven in de bio-technische sector en informatietechnologie. Met de Haagse onderzoeksinstellingen en Delft en Leiden naast de deur, is Den Haag zeker interessant voor deze tak Chinese ondernemingen”.

S h o w r o o ms

Via daklichten kan zo het daglicht tot in het hart van het gebouw binnenvallen. Alle showrooms liggen rond deze grote vide, die als een centraal plein fungeert. Het plein is tevens geschikt voor tijde-

Zichtenburg als ontmoetingsplaats voor Chinese groothandelaren. Illustratie: Architectenbureau Kampman

Station wordt moderne kathedraal daarom niet worden. “Er moet ruimte zijn om elkaar niet voor de voeten te lopen”, zegt Van Rooij stellig. “Het was daarom een gevecht om de commercie op het station niet verder dan de lijn parallel aan Babylon te krijgen. We blijven uiteindelijk ook bewaker van het functionele gebruik”.

Tr a m p l a t f o r m

In 2011 moet het station met internationale allure gereed zijn. Artist impressions: Benthem Crouwel

Met veel glas, natuursteen en variatie op commercieel gebied moet Den Haag Centraal het nieuwe gezicht van de Hofstad laten zien. Architectenbureau Benthem Crouwel heeft de taak om het stationsgebied meer allure te geven. Pieter van Rooij van dit bureau richt zich de komende periode op een nieuwe fase in het plan: de stationshal. “Het wordt weer een plek voor ontmoetingen”. door

Miranda Fieret

Benthem Crouwel ontwerpt naast Den Haag Nieuw Centraal ook voor de steden Rotterdam en Utrecht een station met internationale uitstraling. Maar als één van de weinige kopstations van de wereld, wil Van Rooij ‘de Haagse sjoelbak’ anders benaderen. “Stations zoals Utrecht bijvoorbeeld, zijn meer een doorgangsstation. Hier in Den Haag is er weinig overstap. Mensen moeten hier echt zijn”. Dit uit zich dan ook in het ontwerp. Er komt een kleinere wachtruimte en de treinen rijden zo’n zestig meter de hal in. Vanaf 1994 is het bureau al betrokken bij

de ontwikkeling van het nieuwe station. In de tussentijd is hier en daar wat gewijzigd in het ontwerp. “We zijn begonnen aan de voorzijde van het station, bij het Koningin Julianaplein. Later in het plan wilden we zoveel mogelijk sporen terug te leggen, om meer ruimte in de hal te creëren. Maar dat ging niet overal”. Toch is Van Rooij daar niet rouwig om. “We hebben deze handicap om weten te buigen in een voordeel. Nu is de hal het eindpunt van de trein. Reizigers hebben meer overzicht en weten meteen waar ze heen moeten”. Overzicht en openheid zijn de twee sleutelwoorden in Den Haag Nieuw Centraal. “Dat was ook nodig”, vindt Van Rooij. “De omgeving van het station zag er donker uit. Vooral het parkeergebied bij het Anna van Buerenplein en de perrons gaven reizigers een unheimisch gevoel. Dat willen we veranderen door veel met glas te werken”.

Kristallen

De hal wordt een kleine 12.000 m2 groot, dat is twee keer de oppervlakte van de huidige stationshal. Stichthage, de commerciële ruimte op de begane grond en eerste verdieping, ondergaat een ware metamorfose. De ruimte bestaat in de toekomst uit drie ‘kristallen’. Deze glazen puien steken de hal in en zorgen voor nog meer open karakter in de hal. Naast kantoorruimte is hier ook plek gereserveerd voor een

Grand Café en een HSA (High Speed Alliance)-lounge. “De stationshal wordt een soort overdekt plein, zo ontstaat er weer een plek voor ontmoetingen”. Commerciële activiteiten spelen op het station een grotere rol dan voorheen. “De winkels die er nu zitten, hebben lang niet allemaal de internationale allure die het station moet uitstralen. Thema’s worden daarom aangegeven in het Engels. De Bruna wordt bijvoorbeeld ‘media’ en in plaats van de Etos komt er een sectie die de naam ‘Health’ draagt”. Er wordt rekening gehouden met twee mensenstromen: de toerist en de forens. Voor ieder wordt een winkelgebied in en rondom het station ontwikkeld. “Toeristen nemen bijvoorbeeld sneller de weg richting het Koningin Julianaplein, waardoor je regelrecht het centrum in loopt. De winkels worden daar dan ook op afgestemd. Forenzen willen snel naar huis en nemen vaak de uitgang richting Rijnstraat. Zij willen bijvoorbeeld nog snel hun boodschappen doen”. Mogelijkheden voor vergaderruimten en kinderopvang worden door de NS bekeken. In de loop van 2008 gaat de NS ‘proefdraaien’ met een aantal diensten op het station van Leiden. Hagenaars kunnen dan via een website meedenken en suggesties doen voor de uiteindelijke faciliteiten op Den Haag Nieuw Centraal. Dagelijks gebruiken 100.000 treinpassa-

giers en nog eens 90.000 andere openbaar vervoerreizigers het station. Door de komst van de hogesnelheidstrein naar Brussel en Parijs en met RandstadRail, de snelle spoorverbinding tussen Rotterdam en Zoetermeer, zijn deze aantallen in 2020 waarschijnlijk verdubbeld. Een winkelcentrum verkapt als station, kan Den Haag Centraal

Benthem Crouwel is bezig met de voorbereidende werkzaamheden. Hierbij wordt het station ook bij de rest van de omgeving betrokken. “We hebben al een begin gemaakt met de RandstadRail. In eerste instantie zijn we door de projectorganisatie van RandstadRail benaderd om het tramplatform, dat door het station loopt te ontwerpen. Gelukkig hebben we ook de gedeeltes naar het station toe hierbij kunnen betrekken. Een ontwerp moet immers wel bij de omgeving passen”. Inmiddels loopt de betonnen constructie van de RandstadRail door tot ver achter het station. Daarnaast is de natuursteen die in het station wordt gebruikt een tweede wapenfeit voor Benthem Crouwel. “We hebben voor een natuursteen met een glitter uit Spanje gekozen. Oorspronkelijk kwam deze steen alleen in de hal te liggen, maar gelukkig heeft ProRail geld vrijgemaakt om de perrons met natuursteen te betegelen”. Ook de gemeente laat de natuursteen als rode draad door het gebied lopen. Het hele Koningin Julianaplein wordt betegeld en er komt een strook rondom de projecten. Het Anna van Buerenplein moet door verschillende kleuraccenten een tapijt van natuursteen worden. Of dit dezelfde natuursteen wordt, is nog niet bekend. “We willen een moderne kathedraal van het station maken. Den Haag moet zijn oude station snel gaan vergeten”, aldus Van Rooij.

ADO-fans spreken van Aad Mansfeld Stadion ADO-fans van de officiële supportersvereniging willen het nieuwe ADO-stadion in het Forepark in het dagelijkse gebruik toch als ‘Aad Mansveld Stadion’ aanduiden. De aanhang heeft er begrip voor dat het stadion om financiële redenen een sponsornaam moet dragen, maar nu er nog geen sponsor is gevonden, wil men het stadion voor eigen gebruik de naam van de vroegere sterspeler geven. In ADO Fanzine, het blad van de supportersvereniging, wordt iedereen opgeroepen voortaan te spreken van ‘Aad Mansveld Stadion’. “In Den Haag is jong en oud unaniem van mening dat de naam Aad Mansveld onlosmakelijk verbonden is aan ADO Den Haag en ons nieuwe stadion. Dus waarom zouden

wij het met zijn allen niet stimuleren ons nieuwe stadion in de volksmond te laten adopteren als Aad Mansveld Stadion?”, aldus Fanzine. In het blad zal vanaf heden de aanduiding ‘het nieuwe stadion’ worden vervangen door ‘Aad Mansveld Stadion’. Supporters, websites en forums wordt gevraagd aan deze actie mee te doen. Fanzine wijst erop vorig jaar zomer het stadion van NAC, voorheen MyCom Stadion, de naam kreeg waaronder het in de volksmond al jaren bekend was: ‘Rat Verlegh Stadion’. De tekst uit het supportersblad is inmiddels integraal overgenomen door de veelgelezen website Adofans.nl. en staat ook op Fanclubdenhaag.nl


Elke week Pierre Wind in de keuken

JA, ik wil een abonnement op Den Haag Centraal en kies voor: Proefabonnement

€12,95

m.i.v.:

/

/

Jaarabonnement

€49,95

m.i.v.:

/

/

Hij helpt u aan het fornuis. Televisiekok Pierre Wind, columnist bij Den Haag Centraal. Elke week presenteert hij een recept. Pierre is avontuurlijk, creatief en komisch. Soms bedenkt hij gekke dingen als sambalijs of dropsoep, maar Pierre is ook dol op de klassieke Franse keuken. Leer hem elke week beter kennen.

Bij niet tijdig opzeggen wordt uw abonnement automatisch verlengd.

Hierbij machtig ik Den Haag Centraal om de abonnementskosten af te schrijven van bank-/Gironummer:

Den Haag Centraal biedt achtergrond en verdieping. Met écht Haags nieuws op het

U heeft een weigeringstermijn van 30 dagen.

gebied van gemeentepolitiek, stadsontwikkeling, verkeer, onderwijs, zorg, economie

Ik kies ervoor om met een acceptgiro het gewenste abonnement te betalen

en sport. Daarnaast speelt het culturele leven een wezenlijke rol. Deze weekkrant

Als u ervoor kiest om met acceptgiro te betalen, komen er €2,50 administratiekosten bij.

Naam:

Voorletters:

wordt elke vrijdag bezorgd. Wilt u hem ook ontvangen? Word abonnee en stuur M/V

de bon gratis op of bel tijdens kantooruren naar Adrepak Abonnementenregistratie op tel: 070-3590723. Abonneren via internet is sneller: www.denhaagcentraal.net

Straat: Postcode:

Plaats:

Telefoon:

Email:

Geboortedatum:

Handtekening:

Stuur de ingevulde bon naar Den Haag Centraal Antwoordnummer 45001 / 2504 VC Den Haag Postzegel niet nodig

Den Haag Centraal registreert enkele van de door u verstrekte gegevens om de ontvanger op de hoogte te houden van activiteiten van Den Haag Centraal. Deze worden niet aan derden verstrekt voor commerciële doeleinden.


Economie/Mensen

Vrijdag 10 augustus 2007

Marialiedjes en zelfgekweekte cannabis Natuurlijk is Den Haag de stad waar de regering zetelt en de koningin resideert, maar het is ook de spirituele hoofdstad van Nederland. De Indiëgangers brachten niet alleen Gado Gado mee van de Gordel van Smaragd, maar ook ‘Guna Guna’ het geloof in geesten en bovennatuurlijke krachten. De Haagse auteur Louis Couperus schreef erover in zijn boek ‘De Stille Kracht’. Vandaar de naam van deze zomerserie over spiritualiteit in Den Haag. Deze week: Santo Daime in de Bartholomeus Kapel. door Floor de

Ehsan Jami, PvdA-raadslid in Leidschendam-Voorburg, is ondergedoken en wordt zwaar beveiligd. Vorig weekeinde is hij door drie mannen op straat aangevallen en mishandeld. De Nationaal Coördinator Terreurbestrijding, Justitie en de politie Haaglanden hebben daarom besloten hem extra te beveiligen. Jami is oprichter van het comité van ex-moslims. Vrijwel zeker heeft dat iets te maken met de mishandeling. De coördinatie van de beveiliging wordt op rijksniveau verzorgd door de NCTb. Dat betekent dat hij dezelfde beveiligingsstatus heeft als de leden van het Koninklijk Huis en bedreigde Kamerleden, zoals Geert Wilders.

Koningin Beatrix opent vrijdag 14 september het nieuwe onderkomen van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) in Den Haag. De nieuwe locatie is gevestigd op de begane grond van het Koninklijke Bibliotheekcomplex en maakt de collecties van het RKD meer toegankelijk. Oorspronkelijk was de RKD op de vijfde verdieping gevestigd. De RKD is een wereldwijd bekend kenniscentrum, dat door wetenschappers en particulieren uit de hele wereld wordt geraadpleegd. Het instituut beheert meer dan zes miljoen afbeeldingen van kunstwerken vanaf de Middeleeuwen tot nu en heeft daarmee een van de grootste en meest complete collecties in de wereld.

Booys

Geraldine Fijneman bracht het exotische geloof begin jaren negentig naar Nederland. De Amsterdamse had een hersentumor en longkanker en kwam via het alternatieve circuit in contact met Santo Daime. In plaats van zich te laten opereren en bestralen reisde ze af naar het Braziliaanse Amazonegebied. Daar woonde ze gedurende twee maanden dagelijks diensten bij. Daarna werd ze naar eigen zeggen genezen verklaard. Fijneman besloot daarop in Nederland een Santo Daime Kerk te stichten. In Amsterdam en Den Haag heeft het geloof wortel geschoten. De twee gemeentes samen tellen enkele honderden volgelingen. Vanavond is er een introductiebijeenkomst bij de Haagse gemeente. De vaste kern telt ongeveer tien Daimisten. Er zijn vanavond vier geïnteresseerden, waaronder twee jongens die helemaal uit Venlo zijn gekomen om een dienst mee te maken. Beiden zijn stevig ingevoerd in het cannabisgebruik. Ze lazen op internet over de geestverruimende thee en wilden dat ook wel eens uitproberen. Maar dan moeten ze nog een keer een dienst bijwonen, want tijdens de eerste kennismaking wordt alleen Santa Maria – zo wordt cannabis door de volgelingen van Santo Daime genoemd – gebruikt. Pas bij een eventuele volgende ontmoe-

Raadslid Jami zwaar beveiligd

Koningin opent vernieuwde RKD

In twee rijen staan we opgesteld voor een altaar met een Mariabeeld, een brandend waxinelichtje, een vaasje met bloeiende meidoorn én een vaporisator met cannabis. Rechts staan de mannen, links de vrouwen en we mogen om en om onze longen vullen. Het gebeurt allemaal in een gewijde stilte. De meeste aanwezigen zijn in het wit gekleed. De vrouwen dragen lange rokken.Van een afstandje heeft de gang naar het altaar – met de gezellig borrelende vaporisator – wel iets weg van het katholieke ritueel met de hostie. Maar dan zonder meneer Pastoor en dit kruid smaakt wat mij betreft ook beter dan zo’n taaie hostie. Wie zich vol heeft gezogen met de cannabisdamp, loopt rustig terug naar zijn plek in de kring en gaat vrolijk verder met zingen, gitaarspelen of mediteren. We wonen een dienst bij van het Haagse Santo Daime Kerkgenootschap. Ze komen geregeld samen in de Bartholomeus Kapel. In plaats van wijn en hostie, zijn cannabis en de geestverruimende thee de sacramenten om dichterbij het goddelijke te komen. In Brazilië is Santo Daime een officiële, erkende religie met vele aanhangers. De grondlegger van de Santo Daimeleer, Raimundo Irineu Serra, werd op 15 december 1892 geboren in Maranhao, Noord-Brazilië. Als jongeman werd hij aangetrokken door de snel opkomende rubbertap-cultuur in de Amazones. In het regenwoud werkte hij samen met indianen en van hen leerde hij de krachten van de Ayahuasca drank, zoals de indianen de Santo Daime noemen.

Santo Daime

5

Zieke iepen weg bij Nieuwe Kerk

Drie iepen op het terrein van de Nieuwe Kerk aan het Spui worden deze week gekapt. De bomen, waarvan er twee monumentaal zijn, hebben de iepziekte. Om gevaarlijke situaties en besmetting van andere iepen te voorkomen worden ze verwijderd. De veroorzaker van deze ziekte is de schimmel ‘Ophiostoma ulmi’. Deze vermenigvuldigt zich in de houtvaten. Om de schimmel tegen te gaan, sluit de iep deze houtvaten af en zorgt zo voor de eigen dood. Iepen worden besmet via de wortels en iepenspintkevers kunnen de schimmel verspreiden. Alle Haagse iepen worden twee keer per jaar gecontroleerd. Ongeveer 10.000 beeldbepalende iepen in Den Haag krijgen ieder jaar in mei een injectie. Dit voorkomt dat de iepenspintkever de boom aantast of besmet, maar biedt geen bescherming tegen besmetting via de wortels.

Huissleutel ruilen voor ‘sterk verhaal’

In plaats van wijn en hostie, zijn cannabis en de geestverruimende thee de sacramenten om dichterbij het goddelijke te komen. Foto: Mylène Siegers ting kan er thee worden gedronken. Voor de dienst begint, is er voor de nieuwelingen een intake gesprek. Marco, de commander ofwel voorganger van de Haagse gemeente, neemt ruim de tijd om te vertellen hoe alles in zijn werk gaat. Ook moeten we een formulier invullen met vragen over onze gezondheidstoestand, in sommige gevallen – bijvoorbeeld in combinatie met bepaalde medicijnen of wanneer iemand geestelijk niet in evenwicht is – wordt het gebruik van Santo Daime ontraden. Ook vertelt Marco dat tijdens een Santa Maria dienst cannabis heel anders wordt gebruikt dan in een coffeshop. “Het gaat ons echt om het geestelijke aspect’’, vertelt Marco, een Hagenees met een Griekse achtergrond. De cannabis wordt door de volgelingen zelf gekweekt en vanaf het moment dat de zaadjes de grond in gaan worden ze dagelijks liefdevol toegesproken. “En dat proef je”, aldus Marco. Het innemen via een vaporisator heeft ook een heel andere werking dan wanneer je cannabis vermengd met shag rookt. “Het is veel puurder, gezonder ook trouwens”. Een Santa Maria-dienst is een helende,

‘Er zijn altijd mensen die helpen als iemand moet overgeven of geruststellen als mensen met hun duistere kanten worden geconfronteerd’

zachtmoedige dienst ook wel een Santa Maria Cura genoemd. Veel van het jargon is Portugees door de Braziliaanse oorsprong van het geloof. De dienst met Daime kan minder lieflijk zijn. De thee heeft soms een heftige uitwerking. Zowel lichamelijk als geestelijk. Je kunt ervan gaan overgeven of aan de diarree raken en je kunt heftige visioenen krijgen. “De thee wordt gemaakt van een liaan en de blaadjes van een plant. Apart hebben die planten weinig kracht, maar gekookt en samengevoegd is het een heftige drank. Het kan je zowel de hemel als de hel brengen. Het ligt er net aan wat je met jezelf door te maken hebt”, zegt Marco. In alle gevallen is het volgens hem reinigend, blokkades worden opgeruimd. Je kunt weer een stapje hoger zetten op de ladder naar het goddelijke.

Regeltjes

Juist omdat er met geestverruimende middelen wordt gewerkt, is een Santo Daime dienst aan behoorlijk wat regeltjes gebonden. Vrouwen en mannen voeren de meeste rituelen gescheiden uit. Alle huishoudelijke klusjes worden vol overgave uitgevoerd. Ook de blije Maria-liedjes heb ik na een uur wel een beetje gehad. Al moet ik toegeven dat er mooi wordt gezongen en zeer verdienstelijk gitaar en mondharmonica gespeeld. Maar doe mij toch maar een joint met de muziek van Jimmy Hendrix. Voor mij is de prachtige Bartholomeus Kapel, die baadt in het avondlicht, een spirituele ontdekking op zichzelf.

Marco zegt het juist helemaal gevonden te hebben in de Santo Daime Kerk. Hij was lang een dolende ziel die alles wat geestverruimend was, uitprobeerde. Maar zijn mooiste en diepste ervaringen kreeg hij door de Santo Daime. En nu is hij al dertien jaar een zeer toegewijde volgeling. “Ik ben begonnen als helper bij de mannen. Tijdens de diensten met Daime zijn er altijd mensen die helpen als iemand moet overgeven of geruststellen als mensen met hun duistere kanten worden geconfronteerd”. Inmiddels is hij ingewijd, dat zie je aan het speldje in de vorm van een ster met een maan en een adelaar, dat hij draagt. Morgenochtend vroeg vertrekt hij met een aantal andere volgelingen naar Brazilië om daar een week lang Santo Daime te gaan maken. Als het goed is komt hij met voldoende Daime voor een jaar terug naar Den Haag. Het was tot 2001 verboden om de Daime in te voeren. In de thee zit namelijk een stof die op lijst 1 van de Opiumwet staat. Maar na strafrechtelijk onderzoek oordeelde de rechtbank dat er geen risico’s kleven aan het innemen van de geestverruimende thee in een religieuze setting. Marco: “Het recht op godsdienstvrijheid heeft gezegevierd. Bij de douane op Schiphol kennen ze ons inmiddels”. Voor meer informatie: www.santodaime.nl Of bel 070-3604510 voor contact met de Haagse Santo Daime kerk.

Kunstenaar Sjaak Langenberg start vrijdag met een uniek project waarbij Hagenaars hun huissleutel kunnen indienen voor een sterk verhaal. De kunstenaar brengt een dag door in het huis en werkt aan de hand van zijn zintuigelijke ervaringen een tekst uit waarin hij de woning en zijn bewoners typeert. Zelf geeft de kunstenaar al toe dat het enige moed vergt. Langenberg heeft uiteraard alle gelegenheid om in kasten te snuffelen, bed en bad uit te proberen en de boekenkast te inspecteren. Wel wordt er in dit project benadrukt dat er niets in en aan het huis verandert. Na afloop retourneert de kunstenaar de huissleutel en hij verzendt het sterke, bijzondere verhaal per post. Op vrijdag 3 augustus wordt het eerste huis onder handen genomen. Voor meer informatie: www.pluimen.nl

Oorzaak fluiten ‘Strijkijzer nog niet gevonden De oorzaak van het fluitend ‘Strijkijzer’ is nog niet gevonden. Onafhankelijke onderzoekers van het Zoetermeers inspectiebureau Peutz verwachten elk moment meer te kunnen zeggen. Dat heeft woningcorporatie Vestia Den Haag ZuidOost bekendgemaakt. Sinds het aanbrengen van de stalen ‘kroon’ op de 130 meter hoge woontoren aan het Rijswijkseplein, is bij bepaalde weersomstandigheden een indringende fluittoon te horen. Vestia kondigde een onderzoek aan en huurde het bureau in. Bij de eerste gelegenheid dat het fluiten weer te horen was, hebben experts van Peutz metingen verricht en geluidsopnames gemaakt. De resultaten van het onderzoek moeten leiden tot een goede oplossing om het lawaai tegen te gaan. Eerder is dat ook gelukt bij de Hoftoren, die vlak na de oplevering eveneens een fluittoon liet horen.


6

Interview

Vrijdag 10 augustus 2007

‘Van kritiek krijg ik meer energie da

Al ruim 25 jaar is Hagenaar Rob Jansen de grootste en hoogst aangeschreven voetbalmakelaar van Nederland. Gezien zijn onveranderd gedreven werkopvatting zal aan die status de komende jaren weinig veranderen. Wel staat Rob Jansen zichzelf, inmiddels 51 jaar, toe meer te relativeren. Ook merkt hij dat hij zo langzamerhand meer om zich heen begint te kijken. ‘Loop ik er voor de zoveelste keer rond en betrap ik mezelf er ineens op dat ik denk: ‘Hé, dat Barcelona is toch wel een erg leuke stad.’

Door Martin van Zaanen

Rusteloos is niet helemaal het juiste woord. Alert en scherp zijn betere omschrijvingen van de indruk die voetbalmakelaar Rob Jansen deze middag in zijn fraaie kantoor aan de Nieuwe Uitleg maakt. Sport Promotion, zoals zijn bedrijf sinds de oprichting begin jaren negentig heet, werd een tijdlang vanuit Gouda gerund, terwijl de plek waar we ons nu bevinden als dépendance dienst deed. Een aantal jaren terug werd het onderkomen in Gouda echter verruild

voor dit prachtige pand aan de rand van het centrum van Den Haag, een eilandje tussen Smidswater, Prinsessegracht, Maliegracht en Gietkom. Hier, in het gedeelte van de stad waar de weldadige rust bijna tastbaar tussen de eeuwenoude grachtjes en statige panden hangt, lijkt de hectische wereld van het internationale topvoetbal even ver weg. Zo’n zestig profvoetballers herbergt de stal van Sport Promotion, en daar zitten

niet de minste namen tussen. Zo begeleidde Jansen de inmiddels gestopte Pierre van Hooijdonk, Philip Cocu, Dennis Bergkamp, Marc Overmars en Wim Jonk. Van de huidige profs ‘doet’ hij Mark van Bommel (Bayern München), Edwin van der Sar (Manchester United), Fernando Ricksen (Zenit Sint Petersburg) en Dirk Kuijt (Liverpool). Daarnaast was hij adviseur van de raad van commissarissen van ADO Den Haag, ijvert hij voor de gezamenlijke

internationale belangen van voetbalmakelaars, neemt hij regelmatig plaats in denktanks over ontwikkelingen in het internationale profvoetbal. Ook zijn rol in de recente renaissance van Feyenoord is opvallend. Vergezeld van Feyenoordmanager Peter Bosz toog hij naar Saint Tropez, waar Bert van Marwijk vakantie vierde. Na de trainer te hebben vastgelegd, regelde Jansen de komst van ‘zijn’ spelers Roy Makaay (Bayern München), Kevin Hofland (Wolfsburg), Tim de Cler


an van complimenten’ Stuk

(AZ) en Michael Mols (ADO Den Haag) naar Rotterdam. Maar de core-business van Jansen blijft spelersbegeleiding. In ruil voor vijf procent van hun salaris, behartigt hij de belangen van topvoetballers, een rol die verder gaat dan contractbesprekingen alleen. Van huisvesting tot verzekeringen; zorgen dat een voetballer zich alleen op zijn sport hoeft te concentreren en verder niets, daar komt het op neer. Voorwaarde om zijn werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren, is tot in detail op de hoogte te zijn van hoe het er met de spelers uit zijn stal voorstaat. Wat dat betreft is geen dag in het voetbal hetzelfde. Een speler kan de ene dag onmisbaar zijn en de dag erna, omdat er binnen een club een nieuwe bestuurlijke wind waait, op de schopstoel zitten. Met al die jongens contact houden, houdt in: van hot naar her vliegen en rijden. En: met heel veel mensen praten. Jansen: “Je kunt het internationale topvoetbal zien als een groot krachtenspel met een oneindig aantal factoren, die allemaal hun invloed uitoefenen. Die factoren kunnen van alles zijn: tegenvallende resultaten, transfergeruchten, privé-beslommeringen, blessures, mensen die de voetballers omringen, noem maar op. Weten hoe de verhoudingen liggen en de lijntjes lopen, daar gaat het om”. Lijkt me bepaald geen negen tot vijf-job. “Ha! Zelfs geen negen tot zes. Het is zeven dagen per week, 24 uur per dag”. Maar niemand hoort u klagen. “Deze manier van leven past bij me. Hoe hoger de druk, hoe meer ik in mijn element ben. Vlak voor een deadline, aan beide kanten partijen die zenuwachtig aan het worden zijn of het allemaal wel goed komt, dan voel ik me heerlijk. Merk ik dat iedereen om me heen zenuwachtig word, word ik juist ijzig kalm”. Ontspannen, lukt dat? “Moeilijk. Stel: je hebt het enorm druk, gaat op vakantie en iemand zegt tegen je: ‘En nú ontspannen’, ja, dan gaat dat niet een-twee-drie. Je bent geen jukebox met een aan- en uitknop. Alhoewel ik moet zeggen dat dit me de laatste jaren

‘Merk ik dat iedereen om me heen zenuwachtig word, word ik juist ijzig kalm’. beter afgaat. Ik plan dat soort momenten in. Maar als ik middenin een transfer of bemiddeling van een conflict zit, kan ik nog steeds kribbig reageren. Gespannen, opgefokt. Ik erken dat. Biedt er ook wel eens mijn excuses voor aan, maar veranderen doe ik denk ik niet meer”. Wat dat betreft is er een parallel met de mensen die u begeleidt. Wie als topsporter succes wil hebben, moet dingen opofferen. “Vijf jaar terug ben ik gescheiden. Dat is een pijnlijk proces. Een scheiding kent al-

7

Varia

Vrijdag 10 augustus 2007

‘Je geloofwaardigheid is als het ware je werkkapitaal. Loyaliteit staat bij mij hoog in het vaandel’. leen maar verliezers. In hoeverre dat met werk te maken had? Ach, daar wil ik liever niets over zeggen. Ander onderwerp graag”. Uw band met Den Haag? “Niet sentimenteel, wel warm. Ik woon en werk er, heb bemoeienis met de plaatselijke profclub en ben er natuurlijk geboren en getogen. Nostalgie is mij vreemd, maar ben ik op de Laan van Meerdervoort, ten hoogte van de Goudenregenstraat, dan gaat er wel iets door me heen”. Daar stond uw ouderlijk huis? “Ja, daar begonnen mijn ouders begin jaren zestig hun levenswerk, de VVCS, de vakbond voor profvoetballers. Het betaalde voetbal stond toen nog in de kinderschoenen en op het gebied van arbeidsrechten van profs en semiprofs lag nog een heel terrein braak. Vandaag de dag is de macht grotendeels aan de spelers, destijds hadden de clubs het voor het zeggen. Mijn vader, Karel Jansen, is oud-profvoetballer bij ADO, later werd hij trainer, onder andere van RVC. Het voetbalspel op zich en de zakelijke kant ervan zijn me dus met de paplepel ingegoten”. Ook u werkte voor de VVCS. “Ik had net de pedagogische opleiding in Kijkduin achter de rug en was toegelaten tot de HALO aan de Laan van Poot, toen mijn ouders een beroep op me deden. Een betaalde kracht konden ze zich niet veroorloven en ze hadden iemand nodig die bij wijze van spreken dag en nacht wilde werken. Van prullenbakken legen tot de administratie en vergaderingen bijwonen: dertien jaar lang deed ik alles”. Begin jaren negentig besloot u de VVCS te verlaten en commercieel te gaan. “De geldstromen groeiden explosief en de profvoetballer was zo langzamerhand geëmancipeerd. De tijd was er rijp voor. Ja, die stap kwam me op een hoop kritiek te staan. Een zeer vervelende tijd”. Wat is er bij u anno 2007 nog over van uw vakbondsverleden? “Sport Promotion is een commercieel bedrijf, dat zich beweegt in een commerciële wereld. Ik vind er niks mis mee om, als je keihard werkt en dat werk goed doet, veel geld te verdienen. Dat keiharde werken op zich, is een direct uitvloeisel van mijn jaren bij de VVCS. Dat is gewoon hoe ik, net als mijn broer Karel die hier ook werkt, ben opgevoed. Dat gaat er ook nooit meer uit”. “Daarnaast kom je in deze business dagelijks voor keuzes te staan. Door de hoge geldbedragen zijn de verleidingen ook groot om te gaan schipperen. Er zijn twee constanten waar je steeds weer op wordt teruggeworpen: je achtergrond en je karakter. Hoe zit je in elkaar? Waar sta je voor? Met die vragen word je iedere keer weer geconfronteerd. Naast je onderhandelingstechniek, vakkennis en netwerk, word je waarde als voetbalmakelaar voornamelijk door je integriteit bepaald. Je geloofwaardigheid is als het ware je werkkapitaal. Loyaliteit staat bij mij hoog in het vaandel. Wat mijn spelers betreft, is Chris van der Weerden die bij FC Eindhoven in de kelder van

Soms gaat er iets stuk. Daar hou ik niet van. De dingen behoren het te doen, voor altijd en eeuwig, daarom bestaan ze. Toen mijn zilveren pen niet meer schreef, had ik natuurlijk geen reservevulling. Hup, naar de winkel. Vulling, weet u wat, doe er meteen twee. Na vervanging schreef de pen als vanouds, dat zeker, alleen priemde de nieuwe vulling enkele millimeters ver uit de pen. Ik besloot eraan te wennen. Maar de pen was de pen niet meer. Ik moest terug naar de winkel, alleen ging ik niet. de Jupiler League speelt, mij even lief als Dirk Kuyt die in zijn eerste seizoen bij Liverpool in de Champions League finale scoort”. Maar laten we eerlijk zijn, als je te netjes bent, kom je in dit wereldje niet zo heel ver. “Uitgangspunt is een deal maken waar beide partijen mee kunnen leven. Maar moet er gestreden worden, ga je daarin mee, ja. Dat klopt. Het belang van mijn speler staat voorop”. Een flinke portie Haagse bluf wordt Rob Jansen regelmatig toegeschreven. Dat heb je ook nodig om te kunnen functioneren in deze ultieme vechtmarkt, waarin machtsspelletjes aan de orde van de dag zijn en machismo en uiterlijk vertoon regelmatig de boventoon voeren. Toch schuilt er tevens iets verlegens in hem. Geef hem maar eens een compliment. Dan begint Rob Jansen te schuiven op zijn stoel. “Op zich zijn complimenten leuk. Krijg je energie van. Maar dat moment van die ‘boost’ duurt bij mij maar heel kort, en dan ga ik me ongemakkelijk voelen. Wuif ik het weg, wil ik eigenlijk alweer aan de slag. Het opvallende is dat ik van kritiek meer energie krijg dan van complimenten”.

‘Ik vind er niks mis mee om, als je keihard werkt en dat werk goed doet, veel geld te verdienen’. Geniet u wel eens van uw succes? “Soms zijn er van die momenten. In het buitenland, ’s avonds met een voetballer en zijn hele familie aan tafel, tevreden gezichten om me heen omdat bijvoorbeeld een contractverlenging goed is verlopen. Als ik zo’n tafereel overzie, word ik wel eens door een gelukzalig gevoel overvallen. Lang duurt dat echter nooit. Op de een of andere manier sta ik mezelf dat niet toe. Tevreden achteroverleunen is in deze bedrijfstak funest. Voor je het weet, ga je achter de feiten aanlopen en het moment dat je daar achterkomt, ben je eigenlijk al te laat. Wel merk ik zo langzamerhand dat ik op deze leeftijd meer om me heen begin te kijken. De oogkleppen gaan een beetje af. Dan loop ik er voor de zoveelste keer rond en betrap ik mezelf er ineens op dat ik denk: ‘Hé, dat Barcelona is toch wel een erg leuke stad’. U doet dit werk al meer dan 25 jaar. Staat u daar wel eens bij stil? “En nou wil jij zeker weten hoe lang ik het nog volhoud hahaha. Het mogen tropenjaren zijn en ik mag mezelf dan voorzichtig toestaan iets meer te relativeren, maar voorlopig ga ik nog wel even op deze manier en in dit tempo door. Wellicht zie ik voor mezelf op termijn een soort van adviseursrol weggelegd. Maar bewust ben ik daar nog niet mee bezig. Ondanks alle opofferingen, vind ik dit werk nog veel te leuk. Ik zou niet zonder kunnen, ik zou niet zonder willen”.

Wat moest ik daar zeggen? “Kijk eens”. De winkelier: “U heeft de verkeerde vulling. Welke andere? O, die. Nee, die hebben we niet meer”. En dan een beetje ongeduldig aangekeken worden, of de onhandige klant alstublieft snel wil weggaan. Ik ben bang voor mensen in een winkel, onverschillig wat ze aan me verkocht hebben. In hun universum hoor ik niet thuis. Toen mijn koelkast stuk ging, gebeurde ongeveer hetzelfde. Wel moet ik erbij zeggen dat zonder mij de koelkast nog in leven zou zijn. Het vriesvakje was wederom dichtgevroren en nadat het ijs zo dik was aangegroeid dat de deur niet meer dicht kon, moest dat ijs weg. Ik nam een priem, dacht aan zekere

Vilan ex-boyfriends en vol inspiratie hakte ik op het ijs. De stukken vlogen door de keuken, het schoot fantastisch op. Ach, dat simplistische gedoe met de deur op een kiertje en een pannetje heet water, actie! Hakken! Zo meteen de melk terugzetten! Een sissend geluid deed me stoppen met hakken. Dat was gek, zo’n geluid had koelkast nooit eerder gemaakt. “Je hebt ‘m lek gehakt”, zei een technische vriend, verbaasd dat ik het zelf niet begreep, “koop een ander”. Ook die hakte ik stuk via dezelfde methode, en daarom heb ik tegenwoordig een koelkast zonder vriesvak. Die blijft tenminste heel, zolang ik de stekker niet hoef te vervangen. Met een schemerlampje leidde dat ooit tot elektrische onaangenaamheden. Zo herinnerde ik mezelf dieper de put in, het naar de winkel gaan daarmee uitstellend. De loodgieter aan wie ik uitlegde wat ik met de gootsteen had gedaan. Mijn huisarts, die er tegen is dat ik aan mezelf dokter. En meer dat me wanhopig deed verlangen dat repareren nooit nodig zou zijn. In de winkel zei een aardige man: “Ik doe het wel even”. Prompt was de pen de oude weer, maar ik moest thuis op de bank gaan liggen. Een beetje stuk van de spanning.

Vilan

van de

Loo

Ruim honderd meter graffiti in Waldorpstraat Samen met graffitispuiters uit het hele land neemt de Haagse graffiti-artiest Marc Kersten een muur van ruim honderd meter onder handen. Kersten is het initiatief gestart in de Waldorpstraat, op de hoek van de Calandkade. “Vanuit de trein zag ik al gedeeltes van de muur en begon het te kriebelen. Het ziet er al jaren niet uit en ik vond het wel tijd om de buurt op te vrolijken”. Een thema heeft de muur niet echt. “Iedereen doet vrijwillig mee, dan kan ik ze ook niet gaan opleggen wat ze moeten maken”, vindt Kersten. De graffitispuiter pakt het met deze muur anders aan dan het gros collega’s. Illegaal, midden in de nacht op muren spuiten is er niet bij. “Ik ben al wat ouder dan de gemiddelde graffitispuiter en kan het me ook niet veroorloven. Waarom zou ik het risico lopen om opgepakt

te worden als ik het ook gewoon kan vragen?” Kersten heeft zijn sporen al verdiend in de wereld van graffiti, maar met dit soort projecten krijgt hij ook positieve reacties van voorbijgangers en buurtbewoners. “Er stoppen zelfs auto’s om even te praten en er worden nu zelfs opdrachten aan me gegeven. Zo heb ik het verzoek van een patatkraam en een ijscoboer gekregen om de gevel en de ijscowagen te bespuiten”. Kersten wil met de muur een voorbode zijn voor een grootschaliger project. Samen met buurtbewoners uit het Laakkwartier wil hij daar slooppanden bespuiten. “Ik heb al iets dergelijks in Delft gedaan waarbij ik samen met de buurt bijna vierhonderd meter aan muur heb bespoten. Het zou leuk zijn dat ik dit project ook zo kan uitbreiden”.

Werk van graffiti-artiest Marc Kersten. Foto PR

Klanten theeschenkerij geven Clingendael aan Een groep van vijftien trouwe bezoekers van de theeschenkerij op landgoed Clingendael heeft woensdagmiddag op het politiebureau van Wassenaar aangifte gedaan van de ´economische delicten´ die instituut Clingendael zou hebben gepleegd. Clingendael is volgens de bezoekers in overtreding door bij een verbouwing van het theehuis in strijd met het bestemmingsplan van de gemeente Wassenaar te hebben gehandeld. Bovendien heeft Clingendael verbouwd zonder vergunning van Rijksmonumenten. De vaste klanten vrezen voor het voortbestaan van ´hun´ theeschenkerij. Zij hopen met deze actie ´het tij te keren´. Zo´n driehonderd sympathisanten hebben de aangifte ondertekend. De aangifte is door de politie ´welwillend´ in ontvangst

genomen, zegt coördinator Edith van der Meulen van het Burgercomité Handhaving Theeschenkerij Clingendael. “De politie zal de zaak zorgvuldig doornemen en bekijken of het ontvankelijk kan worden verklaard”. Actievoerder Van der Meulen zag geen andere uitweg dan aangifte te doen bij de politie. “Wij worden door de gemeenten Wassenaar en Den Haag niet gehoord. Brieven sturen haalt niks uit. Wij, als gebruikers van de theeschenkerij, worden niet erkend als belanghebbenden. Deze actie is voor ons het laatste redmiddel. Onrecht moet aan de kaak gesteld worden. Wat heeft een burger anders nog voor recht? Alles wat kan meehelpen om deze zaak wereldkundig te maken, is meegenomen”.


8

Varia

Vrijdag 10 augustus 2007

Help kinderen! Koop kaarten en cadeaus van Unicef. Online bestellen kan ook:

www.unicefshop.nl

UNITE FOR CHILDREN

UNITE AGAINST AIDS


9

Varia

Vrijdag 10 augustus 2007

‘Haagse jongen’ schrijft standaardwerk over Amerikaanse verkiezingen

“In Amerika is alles al een keer uitgevonden” Den Haag, internationale stad van recht en vrede. Daarin past een typisch Haagse jongen, die een gezaghebbend boek schrijft over de Amerikaanse verkiezingen. Hans Veldman, geboren in 1957 aan de Moerweg, auteur van een reeks boeken over de Amerikaanse politiek, is zojuist bevallen van een stevig standaardwerk over ‘De strijd om het Witte Huis’.

‘Kennedy-gevoel’ In 1992 kreeg Dick Toet de gelegenheid presidentskandidaat Bill Clinton een week te volgen op zijn campagnetrail. Hij raakte al snel en als een van de eerste waarnemers zeer onder de indruk van het politieke talent van Bill Clinton. Over de trip deed hij uitvoerig verslag in de Haagsche Courant. Fragment uit een verhaal in de zaterdagbijlage van de HC onder de titel ‘Het Kennedygevoel is terug’. “De enige keer dat Clinton tekenen van zwakte vertoonde, was in een zwarte kerk in de armste buurt van Cleveland. Door een lange rij van sprekers, waarvan er enkelen door hun eigen enthousiasme aangewakkerd nauwelijks te stoppen waren, moest Clinton zo’n anderhalf uur zittend op het podium doorbrengen. De gruwelijke hitte in de overvolle kerk deed zichtbaar een zware aanslag op de gouverneur. Zijn hoofd werd roder en natter en zijn pogingen een houding te vinden, waarin hij langer dan een minuut stabiel kon blijven, mislukten steeds vaker. In de rangen van de op het kleine balkon samengepakte journalisten werd de spanning voelbaar. Hier dreigde opnieuw een man in of op weg naar het Witte Huis voor de snorrende camera’s in ernstige verlegenheid gebracht te worden. Toen Clinton eindelijk de kans kreeg het spreekgestoelte te beklimmen, sprak hij de inmiddels ruim geciteerde woorden: ‘I’ve never been so close to heaven and still been so hot’. Kerk plat, Clinton vorstelijk overeind”. Ook over deze boeiende campagne veel meer in het boek van Hans Veldman.

Door Dick Toet De boekenkast in zijn flat aan De Savornin Lohmanlaan laat er geen misverstand over bestaan. Hans Veldman is in hevige mate geïnteresseerd in politiek en economie van de Verenigde Staten. Er lijkt geen boek te ontbreken over het politieke reilen en zeilen van de Amerikanen. Ertussen prijken zijn eigen publicaties (trots: ‘daar staan ze’), waaronder ‘De perschef als biograaf’, een boek over Jonathan Daniels, een van de eerste echte ‘spindoctors’, die in belangrijke mate bijdroeg aan het succes van befaamde presidenten als Franklin Roosevelt en Harry Truman. Op die studie is hij ook gepromoveerd, als historicus met als bijvak economie. Buiten zijn studietijd (Leiden, beetje Rotterdam, stukje Delft) heeft hij Den Haag nooit verlaten.

Beroepsvoetballer

Hij is gescheiden en heeft de zorg over drie nog vrij jonge kinderen. “Ik zoek nu een nieuw huis, maar het moet wel in Den Haag staan”. Hans Veldman wilde als jongetje altijd beroepsvoetballer worden. “Ik voetbalde niet onaardig, al zeg ik het zelf. Ik speelde bij Lens en later bij Rijswijk”. Verontschuldigend: “Rijswijk was toen eigenlijk gewoon een Haagse club”. Met zichtbaar genoegen herinnert

Debat Reagan-Carter Het debat tussen de kandidaten Jimmy Carter en Ronald Reagan was een van de eerste grote tv-debatten sinds het opmerkelijke debat tussen Kennedy en Nixon twintig jaar daarvoor. Na de onverwachte en voor een belangrijk deel aan het debat te wijten nederlaag van Nixon durfden kandidaten lang niet meer voor een miljoenenpubliek in het strijdperk te treden. Het debat tussen Carter en Reagan op 28 oktober 1980 werd door ruim 100 miljoen Amerikanen gevolgd. Ik was toen correspondent in de VS voor een grote groep regionale kranten en werd door het Foreign Press Agency met enkele andere buitenlandse correspondenten uitgenodigd het debat bij te wonen.

Hans Veldman: ‘In Den Haag is erg veel belangstelling voor Amerika’. Foto PR hij zich ook de wedstrijden, die in zijn jonge jaren in Moerwijk werden gespeeld tussen ‘de tuinen’, de gemeenschappelijke groenruimtes tussen de flats. “Dan zat iedereen op z’n balkonnetje te kijken, prachtig was dat”. Broers van zijn moeder (‘uit een gezin Vrijwel niemand van de buitenlandse correspondenten, onder meer uit Noorwegen, Duitsland, Denemarken, Frankrijk en Engeland, was verrast door het feit dat de dossierkennis van Carter mijlenver uitstak boven die van Reagan. We hadden Jimmy Carter leren kennen als een fatsoenlijke en goed geïnformeerde president, maar wel een die de zwaarte van het ambt nadrukkelijk en zichtbaar op zijn schouders voelde. Maar Carter verpletterde Reagan in Cleveland werkelijk op alle fronten met zijn feitenkennis. Reagan stelde daar niet veel meer tegenover dan bij weer een tirade van Carter mistroostig te roepen ‘There you go again’. Na afloop dronken wij met een groep Amerikaanse collega’s nog een borrel en wisselden ervaringen uit. “Hoezo

TerugBlik

met veertien kinderen’) hebben zich succesvol genesteld in de Verenigde Staten. “Er zijn er nog vijf, allemaal in hele goeie doen. Af en toe komen ze naar Nederland, huren een hele verdieping van het Bel Air Hotel af en dan wordt de hele familie uitgenodigd”. Toch is zijn belangCarter gewonnen”, riepen onze Amerikaanse collega’s uit. Integendeel, Amerikanen houden niet van leiders die hen diepgaande details door de strot duwen en daarbij kijken alsof de last van al het wereldleed op hun schouders drukt. Optimisme moet de president uitstralen en dat deed Reagan perfect, was hun mening. De opiniepeilingen stelden hen de volgende dag in het gelijk. Reagan won ook de uiteindelijke verkiezing glansrijk, al speelde daarin ook de gijzeling van de Amerikaanse ambassade in Teheran een niet onaanzienlijke rol. De gebeurtenissen zijn nog eens haarfijn na te lezen in Hans Veldmans boek.

DT

Foto’s uit het Haags Gemeentearchief

stelling voor Amerika niet in eerste instantie gewekt door zijn ooms. “Bij mijn studie geschiedenis ontdekte ik al snel dat in Amerika eigenlijk alles al een keer was uitgevonden. Hoewel het tegendeel wel wordt beweerd, is het land nog altijd uitzonderlijk inventief. De recente discussie over het gouden aandeel (vergroting van de invloed van de staat op bedrijven – DT) is weer begonnen in de Verenigde Staten. Nederland is trouwens nog altijd de tweede of derde belegger in de VS”.

Marketingtechnieken

In geen enkel ander land weet men volgens Veldman zo goed wat de mensen beweegt als in Amerika. “Daarom vond ik het vreemd dat in de Amerikaanse politiek pas zo laat marketingtechnieken werden toegepast. In feite is dat pas serieus begonnen in de meest recente campagnes”. Het feit dat er naar zijn mening in Nederland weinig boeken over verkiezingen zijn geschreven, gaf een extra stimulans om de pen ter hand te nemen. “Daar komt nog bij dat er in Den Haag

PvdA wil snel OK-punten door

S t a l & Va n D o o r n

Jan Cremer in zijn Haagse atelier, een veldheer met alpino-

overal bijval. ‘Wat kunst!’, roept Cremer. ‘Ik ben Kunstvi-

pet. Hij, kunstschilder Jan Cremer, zal de wereld veroveren.

jand no. 1, schilder-barbarist’. Publiciteit is zijn hobby en

En de alpinopet, dat is Parijs – Parijs waar alles gebeurt en

hij jent zijn critici: ‘Ik sodemieter verf op een doek, druip,

alles voorhanden is: kunst, liefde en rondborstige vrouwen

spat, sla en schop’. Op de vraag wat hij van Rembrandt

als Jayne Mansfield.

vindt, sneert hij: ‘Wie is dat? Wielrenners ken ik niet’. Het

Jan Cremer is achttien als hij in Den Haag aankomt, maar hij

jaar erop heeft hij liefst negen tentoonstellingen, tot in

heeft al een stormachtig leven achter zich. Een onhandelbare,

Kopenhagen en in 1960 krijgt hij een prijs van de Jacob

rusteloze jongen die plots is gegrepen door schilderkunst en

Marisstichting. Het grote publiek onthoudt alleen hoeveel

na omzwervingen in Parijs belandt, in de kleine kunstenaars-

Jan Cremer voor zijn doek durft te vragen: één miljoen.

kolonie van Nederlandse avant-gardisten: Corneille, Appel,

Jan Cremer vertrekt naar Ibiza, naar zon, warmte en ande-

Bram Bogart, Kees van Bohemen. Hun werk is kleurrijk en

re kleuren, maar in Den Haag blijft het wantrouwen. Dat

fel, en zoiets wil Jan Cremer ook wel. Maar eerst moet hij in

merkt hij als hij in november 1962 weer langskomt. Zijn

Nederland steun zoeken voor een beurs. Dat wordt dan Den

relatie met Lotti is dan allang voorbij en zijn atelier aan de

Haag, want daar betrekt beeldhouwster Lotti van der Gaag

Driehoekjes is intussen verplaatst naar een royale zolder-

een atelier – Lotti, de geboren Haagse met wie Jan Cremer in

etage in de naburige Annastraat. Jan Cremer belt de po-

Parijs een relatie kreeg.

litie en alle Haagse krantenredacties met een alarmerend

Jan installeert zich dus in 1958 met Lotti aan de Driehoekjes

bericht: ze hebben bij hem ingebroken, brandgesticht,

2A, een oud bedrijfspand dat kort tevoren is verlaten door

gestolen, gescheurd! Kostbaar werk is weg en al zijn

expeditiebedrijf Expresse. Het worden hectische jaren. Hij

jeugdwerk. Maar de pers gelooft er niets van, schrijft iro-

volgt lessen aan de Vrije Academie, wordt assistent van

nische stukjes en over de diefstal hoor je niets meer. Alle

Willem Hussem, de plaatselijke ‘kunstpaus’, en krijgt al het-

aandacht gaat vervolgens uit naar de ‘onverbiddelijke

zelfde jaar een expositie in kunstzaal De Posthoorn. Zijn woeste, driftig neergezette schilderstukken vinden niet

bestseller’ Ik Jan Cremer, het boek waarmee hij zichzelf Foto: Het Vrije Volk

erg veel belangstelling voor Amerika is. Ik merk dat, omdat ik heel vaak door allerlei clubjes wordt uitgenodigd om te komen vertellen over de Verenigde Staten. Er wonen hier natuurlijk ook veel expats en internationaal georiënteerde mensen”. Het boek geeft een zeer leesbaar en boeiend overzicht van de verkiezingscampagnes in de strijd om het Witte Huis van de afgelopen honderd jaar. Veel onbekende, maar uiteraard ook alle befaamde affaires passeren de revue, maar zodanig beschreven dat ze ook voor de insider weer met rode oortjes gelezen kunnen worden. Hans Veldman geeft al weer geruime tijd les aan de Haagse Hogeschool (Amerikanistiek en internationale marketing), is als associate-professor verbonden aan de Nyenrode Business Universiteit en is medewerker van Het Financieele Dagblad. Bij zijn boek (Uitgeverij Aspekt) wordt een cd geleverd met originele campagnesongs die de presidentskandidaten gebruikten ter vergroting van hun populariteit.

tot kunstwerk maakt.

De PvdA-fractie in de Haagse gemeenteraad wil dat de stad zo snel mogelijk OK-punten krijgt. Deze punten dienen als opvangplek voor slachtoffers en getuigen van geweld en zijn een initiatief van Stichting Meld Geweld. Rotterdam is de koploper met meer dan 150 OK-punten. Amsterdam en Tilburg hebben ook al de eerste veilige plekken. “Een OK-punt wil zeggen dat het oké is. Je bent er veilig”, zegt een woordvoerder van Meld Geweld. “Het idee is ontstaan toen een meisje op de Coolsingel in Rotterdam dacht dat ze werd achtervolgd. Ze bleef maar doorlopen en is uiteindelijk aangerand. Het was niet in haar opgekomen ergens naar binnen te gaan”, aldus de woordvoerder. Een OK-punt heeft een goed zichtbaar uithangbord, zodat het gemakkelijk te herkennen is. Het is een openbare gelegenheid. Meld Geweld traint het personeel een dagdeel over hoe ze met verschillende slachtoffers om moeten gaan. “Het is namelijk niet alleen ellende met bebloede hoofden en zo, soms voelt iemand zich gewoon onveilig en die kan dan even binnenlopen. Bewust is gekozen voor openbare gelegenheden als hotels, cafés of zoals vaak in Rotterdam kantoren van stadstoezicht. “Je kunt niet bij particulieren zoiets doen. Die hebben soms bezoek. Je weet nooit wie er binnen zit en zo raak je de controle en de doorzichtigheid kwijt”, schetst de woordvoerder. De PvdA vindt dat Den Haag ook snel moet meedoen. Volgens Meld Geweld zijn er al gesprekken gaande met de gemeente.


10

Uit

Vrijdag 10 augustus 2007

Gazastrook op

Eeuwige roem en 49.000 euro voor Derby-winnaar De tweede zondag in augustus op Duindigt staat traditioneel in het teken van de Dravers Derby. Het is één van de hoogtepunten van het seizoen van de Koninklijke Harddraverij- en Renvereniging. Twee weken geleden kwalificeerden zich via vier selectiekoersen uiteindelijk zestien driejarige dravers, die komende zondag op jacht gaan naar het grote geld. De eigenaar van het winnende paard is zondagmiddag in één klap 49.000 euro rijker. En dat in amper drie minuten tijd. Maar ook de eeuwige roem telt in draversland. door

André Buurman

Het deelnemersveld telt, in tegenstelling tot afgelopen twee jaar, geen echte favoriet. Willem W. Boko, uit het entrainement van regerend kampioen Hugo Langeweg, lijkt over de beste papieren te beschikken. De hengst kampte een aantal weken net als zijn meeste stalgenoten met gezondheidsproblemen. Zijn imponerende zege in de Derby-selectie van eind vorige maand geeft zijn aanhang weer hoop. Saillant detail is dat juist een stalgenoot Willem W. Boko wel eens de Derby-zege zou kunnen ontfutselen. Woodland Valley heeft namelijk de klasse in huis om tot het beste paard van de W-jaargang uit te groeien. De hengst kampt echter met hoefproblemen en is daarvoor voortdurend in behandeling. Maar blessurevrij is deze Running Sea-zoon tot veel in staat. Een derde kanshebber luistert naar de naam van Wennemars. De pupil van trainer Paul Hagoort behoort tot de top van zijn jaargang en liep in zijn pas prille loopbaan tegen één nederlaag aan. In de Gro-

ningse Sweepstakes moest hij begin juli de winst laten aan een overigens niet fitte Willem W. Boko. De afstand van 2600 meter spreekt volgens gastpikeur Kurt Roeges alleen maar in het voordeel van de hengst.

Vraagteken

Welmoed Landerye dwong met een zege in de selectie-koers een startplek in de Derby af. Zijn vlijmscherpe eindsprint is het sterkste wapen van de hengst, die wordt getraind en gereden door Rob de Vlieger. Het grootste vraagteken van de Derby luistert naar de naam van Wicky de Viking. Als tweejarige een talent, maar zijn laatste optreden was allesbehalve imponerend. Zijn plek in de Derby dankt hij aan het terugtrekken van Wild Bear. Uiteraard is een verrassing in een Derby altijd mogelijk. Grote outsiders als Ybe van Papenhoef in 1960 (170 tegen 1), Ymond Boekelte in 1984 (75 tegen 1) en van recenter datum, 2000, Offspring Nevele (92 tegen 1) zorgden voor nogal wat opwinding.

door

Doron Nagan

Je moet maar durven, Saint-Saëns’ opera Samson et Dalila regisseren. In deze troebele tijden van onoplosbare conflicten in het Midden-Oosten ligt dit bijbelse verhaal over de onderdrukking van de Israëlieten door de Filistijnen gevoeliger dan Saint-Saëns ooit had kunnen vermoeden. Geen wonder dus dat Samson et Dalila uit 1877 nog nauwelijks wordt opgevoerd. Geen wonder ook dat Corina van Eijk, de meest eigenzinnige operamaakster van Nederland, er haar tanden wel in zet. Van Eijk heeft van Samson en Dalila een operafilm gemaakt, die vanaf 9 augustus in het Haags Filmhuis draait. Met deze film (én de wereldpremière van de opera Gods Videotheek) viert Van Eijk haar 15-jarig jubileum als onafhankelijk operamaakster. Onafhankelijk, omdat zij slechts in haar woonplaats Spanga, in Friesland, opereert. Moe geworden van de sterallures van operadiva’s en van de politieke correctheid van Europese operahuizen, besloot zij in 1989 haar eigen opera’s in het Friese dorpje te maken. Dat resulteerde in een van de meest oorspronkelijke operatradities van Nederland. Jaarlijks brengt Van Eijk in een tent op een boerenerf in Spanga een niet politiek correcte, zonder concessies gemaakte en dus des te prikkelender operaproductie. In 2003 breidde Van Eijk haar regiewerk uit naar het filmdoek, met een spraakmakende, erotische, komische én tragische, kortom een meesterlijke versie van Verdi’s Rigoletto. Samson et Dalila is haar tweede film. Naast opera op het toneel maakt zij graag opera als film. “Omdat ik sommige dingen gewoon spannender vind op het doek”, zegt Van Eijk. “Je kunt dieper gaan dan op het podium, alleen al vanwege de mogelijkheid close ups te maken. En ik houd van het filmen, van het hele proces daarvoor en eromheen. “Ik koos nu voor Saint-Saëns’ opera omdat het onderwerp zo verschrikkelijk actueel is. Omdat ze daar in het Midden-Oosten niet ophouden, omdat ze nergens meer ophouden”. Met dit antwoord deponeert Van Eijk meteen ook haar credo als operamaakster: zij maakt alleen werk met een dwingende relevantie voor ons in deze tijd.

Ve e l

zand

In haar film over Samson et Dalila verwijst zij wel degelijk naar het MiddenOosten, naar het conflict tussen Israël en de Palestijnen, alleen al door het drama zich in veel zand te laten afspelen. Maar zij kiest geen partij in het conflict. Er zijn

Willem W. Boko de favoriet voor de derby a.s. zondag. Foto: Wim Huyberts

Een typisch Spangaproduct met beklemmende, geen ’good guys’, alleen maar ’bad guys’. “Het is ook een universeel conflict”, zegt de regisseuse. “Deze opera gaat over ons leven, en over het leven van tweeduizend jaar geleden, en over het feit dat er geen zák veranderd is sindsdien. Waarom maken de mensen elkaar het leven zo zuur? Om dát aan de kaak te stellen heb ik deze film gemaakt, maar ook omdat deze opera zulke fantastische muziek heeft”. Als eerste stap in de verfilming nam Van Eijk haar ’huisdirigent’ David Levi, en de vaste Spanga-solisten onder wie Klara Uleman (Dalila), Charles Alves Da Cruz (Samson) en Peter Michailov (Hoge Priester) mee naar het Poolse Katowice. Daar werd met het plaatselijke orkest en koor Saint-Saëns’ prachtige muziek speciaal voor de filmversie opgenomen. Daarna is met de verfilming begonnen. “Het is alle-

Waterpop, een klein feest met grote namen Door Alexandra Sweers

Ooit begon het met een vrachtwagenaanhanger als podium met zo’n duizend bezoekers in 1978. Het festival Waterpop in Wateringen. Dit weekend wordt het de dertigste keer dat het festival wordt georganiseerd. En dat wordt gevierd met een extra avondprogramma op de vrijdag. Inmiddels is het bezoekersaantal gestegen tot ongeveer 25.000 en heeft de vrachtwagenaanhanger plaats gemaakt voor drie podia waar een tiental bands optreden. En niet de minste bands hebben op Waterpop gespeeld. Ronald ter Schiphorst is al tien jaar bestuurslid van het festival en kan met trots de inmiddels bekende artiesten opnoemen. “In 1996 zette Faithless zijn eerste voet op Nederlandse bodem en trad op bij Waterpop. In 2000 hadden we Krezip en Within Temptation, zij waren net doorgebroken, maar wij hadden ze een jaar daarvoor al geboekt”. Aan dit rijtje kunnen bovendien nog The Nits, Radiohead, The Verve, The Darkness en Racoon worden toegevoegd.

Dit jaar is er ook een prima line-up met als aandachtstrekkers onder andere de Zwolse rapformatie Opgezwolle, de band No Comment en winnaar van de Essent Award El Pino and the volunteers. Ook komt Cesar Zuiderwijk langs voor een besloten drum workshop. Maar er is niet alleen muziek. Ter Schiphorst: “Waterpop is door de jaren heen veranderd van een popfestival in een multidisciplinair festival. We hebben dus niet alleen bands, maar ook theater en verschillende kinderactiviteiten”.

Hofpark plaats zal vinden. Tenminste, als het niet hetzelfde weer als de afgelopen twee jaar is. “Wanneer het regent, dan is het veld drassig en dan merk je toch dat de bezoekersaantallen afnemen. Als stichting proberen we ieder jaar kiet te spelen door middel van de sponsorinkomsten en de drankomzet. Bij slecht weer loopt de drankomzet af en dat moeten we niet jaren achter elkaar hebben”.

Door de jaren heen is Waterpop niet alleen groter geworden, ook zijn er volgens Ter Schiphorst steeds meer regeltjes bijgekomen. “Er zijn meer regels wat betreft het schenken van alcohol, er zijn aangescherpte vergunningen en de brandweer speelt een steeds grotere rol. Zelfs de ordedienst, eerder vrijwilligers met een aantal beveiligingscertificaten, moet tegenwoordig onder leiding van professionele mensen staan. Dat betekent dat het op financieel gebied ook verandert. Alles is duurder, maar door goede sponsoring en 400 enthousiaste vrijwilligers kunnen we het festival neerzetten”.

Voor Ter Schiphorst is het zijn laatste jaar als bestuurslid, maar hij kijkt met plezier terug op zijn rol bij Waterpop. “Oorspronkelijk was het een initiatief om meer voor de jongeren in het Westland te doen. Inmiddels heeft het Waterpopfestival de gemeente Westland toch op een eigen wijze op de kaart gezet. Het is leuk om op deze manier wat voor de gemeenschap te doen”. Wat Ter Schiphorst betreft, blijft het een Westlands feestje voor iedereen. “We zullen nooit bands als Kane en Anouk kunnen boeken. Daar hebben we financieel de ruimte niet

Drankomzet

Het bestuurslid verwacht dat Waterpop nog zeker een aantal jaren op het

4Adver tentie3

voor en ook Wateringen is daar te klein voor. Met 25.000 man hebben we eigenlijk wel de grenzen van het festival bereikt. En eigenlijk vind ik ook dat het wel een beetje klein mag blijven”.

Waterpop vorig jaar. Foto Stichting Waterpop Festival

Waterpop, vrijdag 10 augustus vanaf 18.45 uur en zaterdag 11 augustus vanaf 13.00 uur op het Hofpark in Wateringen. Voor meer informatie over het programma: www.waterpop.nl


Uit

Vrijdag 10 augustus 2007

p het Friese platteland

11

Coos Versteeg is op vakantie De eerstvolgende Eetrubriek verschijnt weer op 17 augustus.

Knuffelen met Prins en Ploes

levensechte en uitdagende beelden. Foto: Dinand van der Wal maal hier verderop op een zandopgraving in Friesland opgenomen”, vertelt Van Eijk. “Een deel van de opnamen draaiden we in een caravanstalling, die we helemaal tot woestijn, met heel veel zand, hadden omgetoverd. Tijdens de opnamen hadden we een hittegolf, het was dus snikheet in de loods, overal vliegen, je ziet ze zelfs op de film op het gezicht van Samson.

Regen

“Bij de buitenopnamen, op het terrein van de zandopgravingen, hadden we juist voortdurend regen. Je had ons moeten zien, we stonden onder de paraplu’s te wachten, en zodra het even droog was filmden we snel. Het was overigens geweldig hoe de eigenaar van het terrein het zand speciaal voor ons opbouwde, de woestijn heeft nagemaakt, precies zoals onze art director

Jolanda Lanslots dat wilde”. Het resultaat van dit alles is een typisch Spangaproduct geworden, een operafilm met beklemmende, levensechte en uitdagende beelden. Er zijn sterke en erotische beelden, zoals wanneer Dalila ’s nachts, wijdbeens gezeten voor de brandende koplampen op de motorkap van een Amerikaanse cabriolet, Samson verleidt. Zonder gene – iets unieks voor de operawereld – betast Samson de open dijen van zijn geliefde, terwijl hij gepassioneerd en getormenteerd zingt. “Dat soort scènes kunnen we alleen maken omdat we elkaar zo goed kennen”, zegt Van Eijk over de unieke prestaties van haar zangers. Een ander sterk beeld is in het laatste bedrijf, wanneer de blinde Samson, naakt en gekooid, een fiets aantrapt om elektriciteit voor de Filistijnse bunkers op te wekken.

Dit zijn typisch Van Eijk beelden: heftig, ruw, levensecht. “Ik heb in de gevestigde operahuizen te vaak alleen maar opgeklopte slagroom op het podium gezien, veel gedoe zonder reden”, zegt Van Eijk. “Het gaat dan nergens over. Mensen verdiepen zich helemaal niet in de opera’s. Ik vertelde aan een directeur van een Duits operahuis dat ik Samson ging verfilmen. Hij reageerde heel negatief, zei dat dit onmogelijk was, dat de opera er totaal niet geschikt voor was. En dan denk ik: ’man, heb je ooit goed geluisterd naar de muziek en wat er allemaal inzit’? Maar zo wordt er dus vaak over opera gedacht, door vaklui. Dus laat mij maar op een weiland in Friesland aanklooien”. www.filmhuisdenhaag.nl www.operaspanga.nl

Zelf volleyballen en EK

Beachvolley in Scheveningen. Foto Creative Images Nu we weer even hebben geproefd hoe de zomer ook alweer aanvoelt, is het voor sommigen een idee om het strandbezoek een sportieve draai te geven. Al sinds mei vinden er in de weekends

overal langs de Nederlandse kust volleybaltoernooien plaats. Dit weekend is het mogelijk om zelf te spelen in Scheveningen bij het Palm Beach Volleyball Circuit bij het Noorderhavenhoofd.

Iedereen kan zich hiervoor, liefst vantevoren, inschrijven. Er worden poules gespeeld op verschillende niveaus en ook kan er in verschillende teamopstellingen gespeeld worden. Het is wel even opletten, want voor beachvolleyball gelden wel een aantal andere regels dan ‘normaal’ volleybal. En mocht je een teamgenoot nodig hebben, is het zelfs mogelijk om een oproep te doen op de site. Laat je het zandhappen liever over aan de echte professionals, dan is er datzelfde weekend het Europees Kampioenschap beach volleyball in het Beachsport Stadion Scheveningen. Voor inschrijvingen en meer informatie www.beachvolley.nl. Kosten voor het toernooi zijn vanaf € 26,50 per team, entree voor het stadion is gratis.

Prins en Ploes is een echte familievoorstelling. foto Erik Meulmeester Een aantal jaar geleden waren ze op televisie te zien, maar nu komen Prins de hond en Ploes de Poes levensgroot naar het Openluchttheater Zuiderpark met een hilarische voorstelling voor kinderen vanaf drie jaar. Prins en Ploes wonen op de boerderij met hun dierenvrienden. Wanneer Thomas vanuit de stad komt oppassen op de boerderij van zijn oom Bas en tante Riet, merkt hij dat het leven op het platteland bepaald geen luilekkerland is. Prins en Ploes maken Thomas wegwijs op de boerderij en al gauw blijkt dat het leven van de dieren flink lastig wordt gemaakt door de boze buurman. De voorstelling rond de twee sprekende karakters zorgt voor 75 minuten plezier voor de kleintjes, maar door een vleugje volwassen humor belooft het voor de ouders en grootouders ook gezellig te worden. Tijdens de show wordt er veel contact gemaakt met de zaal, dus de

4Adver tentie3

SPUI-MARKTHOF... ALTIJD LEKKER VERS! SLAGER-POELIER

De Markthof

kinderen kunnen flink meeleven met de manshoge knuffels op het podium. En al die zachtheid vraagt om geaaid te worden. Na de voorstelling is er altijd een meet ‘n greet met de grote blauwe hond en de roze poes waarbij er naar hartenlust geknuffeld en geaaid kan worden. De pakken zijn gemaakt door dezelfde producent die ook de pakken voor Disney en de Muppets verzorgt. Door deze goede kwaliteit is het mogelijk voor de spelers om live te zingen en te spreken, terwijl bij andere voorstellingen vaak met een band wordt meegespeeld. Prins en Ploes de musical is een echt familiespektakel met een jonge cast bekend van de gekke voorstellingen van Karel de Kok. De boerderijdieren zijn te zien in het Openluchttheater Zuiderpark op 11, 12, 18, 25 en 26 augustus om (zaterdag) 19.00 en (zondag) 12.00 uur. Entree: € 10, kinderen tot 12 jaar: € 7,50.


8PSEOVTVQQPSUFS 3FLFOBGNFUTQJFS[JFLUF(JSP

XXXTQJFSFOWPPSTQJFSFOOM

7YU[UVGGO KPFGDGUVGJCPFGP -CPVQQTXGTJWK\KPITGQTICPKUCVKG WKVDTGKFKPIKPMTKORKPIQHQRUEJQPKPI! /MMAARMETDEDEURINHUISTEVALLENUW)#4 APPARATUUR

/NSDIENSTENPAKKET s4RANSPORTKLAARENOPERATIONEELMAKENVANCOMPUTER SYSTEMENENANDEREINFORMATIETECHNOLOGISCHEAPPARATUUR

ISDEBACKBONEVANUWORGANISATIE3TELTUZICHDESCHADE

s6ERVAARDIGENVANVAN NAAR ENPATCHLIJSTEN

AANUWBEDRIJFEENSVOORALSNAEENVERHUIZINGBLIJKTDAT

s!ANLEGGENWERKPLEKBEKABELING

UWSYSTEEMOPEENSGEENTEKENVANLEVENMEERGEEFT

s6OLLEDIGWEGWERKENVANBEKABELING

/FWANNEERUWNETWERKVANWEGEONGEMERKTEVERVUILING

s4ESTENOFAANPASSENCONlGURATIE

EENWEEKLAMKOMTTELIGGEN$OOR4RAJECT)42ELOCATION

s)N ENUITBOUWENSERVERRUIMTES

3ERVICESEN4RAJECT)4#LEANING3ERVICESINTESCHAKELEN

s%XTERNREINIGENVANPCSENRANDAPPARATUUR

VOORKOMTUDITSOORTNACHTMERRIE SCENARIOS

) # 4 2 % , / # !4 ) / . 3 % 2 6 ) # % 3

5RQVVQ5RQV1P5RQV5GTXKEGU

)#4#,%!.).'3%26)#%3

4RAJECT)4"6\-OEZEL"\#6$EN(AAG\4 42!*%#4)4\& &!842!*%#4)4\%MVS TRAJECT ITNL\WWWTRAJECT ITNL


13

Cultuur

Vrijdag 10 augustus 2007

Bloot maar geen porno Door Roos van Put Zelfs in de scheiding van het haar herken je de vorm van een vagina. En daar heb je echt geen ‘dirty mind’ voor nodig. Het is bloot wat de klok slaat bij de kunst van Michael Kirkham. Maar opgewonden word je er bepaald niet van. Eerder zwaar depressief. Dit is bepaald geen erotiek of porno, eerder een uitstekend recept om nooit meer zin in seks te hebben. Kirkham schildert eenzame personen en wel zodanig dat, mocht er al sprake zijn van een seksuele handeling zoals fellatio, dit in zo’n troosteloze setting gebeurt, dat het huilen je nader staat dan het lachen. Apathie en een donkere melancholie bepalen de stemming in deze werken. En toch zijn ze alle even prachtig. Misschien juist door die duistere desolaatheid omdat hierin zo mooi de ‘condition humaine’ van tegenwoordig aantoonbaar is. Immers, in een westerse maatschappij waar welvaart eerder regel dan uitzondering is, is leegte en eenzaamheid misschien wel net zo manifest. Michael Kirkham is geboren in Engeland, in Blackpool om precies te zijn. Dat is een stadje aan zee, vlakbij Manchester waar een groot pretpark met de meeste achtbanen in Europa zorgt voor een grote stroom toeristen, op zoek naar wat joligheid. Misschien is deze Brit wel als reactie op zoveel inhoudsloos entertainment ontzettend somber geworden? Hoe het ook zij, Kirkham wordt inmiddels gekwalificeerd als jong, want geboren in 1971, aanstormend talent. Hij volgde zijn opleiding aan de Glasgow School of Art (gehuisvest in een fantastisch pand ontworpen door Charles Rennie Mackintosh), toog naar Nederland waar hij werd toegelaten tot de prestigieuze Ateliers. Zijn woonplaatsen waren daarna achtereenvolgens Brussel en Berlijn. De laatste is nog steeds een stad in transformatie. Daarnaast is het een broedplaats voor eigentijdse kunstenaars. Velen trekken er

Denk aan Egon Schiele, die bijna weggeteerde vrouwen schilderde, bij wie de dood al bijna zijn intrede had gedaan. Of neem de Girl Table van Allan Jones, waarbij een knielende vrouw, gelijkend een etalagepop met een dode blik in de ogen, op haar rug een glazen tafelblad torst. En ook de kille sfeer in sommige schilderijen van Bacon waarop twee mannen de liefde bedrijven of net met elkaar het bed hebben gedeeld, is bepaald niet opwekkend te noemen. Bij de kunst van Kirkham doemden ook associaties op met de schilderijen van Balthus.

Jonge

Het is bloot wat de klok slaat bij de kunst van Michael Kirkham. Maar apathie en een donkere melancholie bepalen de stemming in deze werken. naar toe vanuit de wens om te verkeren in een actieve creatieve omgeving, waar het nog bruist en borrelt.

Berlijn

Over zijn werk is wel eens geschreven dat het overeenkomsten met Berlijn heeft. Een stad waar chaos en graffiti hand in hand gaan. Tel hierbij de mistroostige erfenis

van Oost Berlijn op en zie, verklaring gevonden voor de inhoud van deze kunst. Maar er is evenzoveel voor te zeggen dat de sfeer in de werken van Kirkham op elke grote stad in Europa van toepassing is. Maar misschien is het niet nodig om verklaringen te zoeken, de vraag naar het waarom is niet eens zo interessant. Wellicht is het aardiger om dit werk te

‘Het is heerlijk om nieuwe technieken uit te dokteren’ door

Miranda Fieret

Heldere kleuren. Roze, blauw, geel en groen spatten van de doeken. Tevreden staat Anja de Roos naast haar werk in haar woning annex atelier. Transformatiekunst noemt ze het. “Ik wil door middel van mijn kunst dingen voor mezelf positief veranderen. Die verandering kan doorwerken op anderen mensen, door de trillingen in mijn kunst”. De Roos bedoelt dit niet letterlijk. “Het is niets zo dat ik mijn kwast niet recht kan houden”, lacht ze. “Het heeft met energie te maken”. Wanneer De Roos iets maakt, doet ze dit met de intentie om iets van haarzelf te veranderen. De trilling van die verandering is in haar werk aanwezig. “Het heeft met energie te maken die ik terug laat komen in mijn werk”. Spiritueel wil ze haar kunst niet noemen. “Dat is meteen zo’n woord”. De Roos trekt er een bedenkelijk gezicht bij. “Mensen hebben meteen hun oordeel klaar als ze een woord als spiritualiteit horen. Dat wil ik voorkomen. Toch, als je

in het woordenboek kijkt, klopt het wel. Daar staat ‘geestelijk bezig zijn’ en dat is precies wat ik doe”. Anja de Roos heeft haar eerste expositie in Artifac en geeft zaterdag 11 augustus een open huis. Contacten heeft ze vrijwel niet en haar netwerk is nog volop in ontwikkeling. Ze is ‘nieuw’ in de kunst. Voorheen werkte ze in de textielindustrie, waar ze zeker geen onbekende was. Ze ontwierp dessins, weefsels en stofstalen. Daarnaast maakte ze vrij werk, voornamelijk op basis van textiel. “Ook al had ik veel opdrachten, ik móest altijd ook vrij werk maken. Dan kon ik tenminste zonder belemmeringen en eisen al mijn creativiteit kwijt”. Ze exposeerde in München, het Textielmuseum in Tilburg, en de Kunsthal in Rotterdam. Ze deed mee aan de rondreizende groepstentoonstelling ‘Chair sweet Chairs’ in Parijs, Moskou, Milaan en later in het Centraal Museum van Utrecht en op de Kunstrai in Amsterdam. “Ik had zeker genoeg te doen, maar ik haalde er geen plezier meer uit. Het gaf me geen vol-

Krachtpiramide van Anja de Roos, met al haar positieve eigenschappen weergegeven in een piramide.

doening, ik miste de diepgang. Ik wilde niet meer doen en maar doen. Ik heb al zoveel gedaan”.

Kw a l l e n

Vier jaar geleden maakte De Roos haar laatste dessins en een jaar later nam ze ontslag bij de Amsterdamse academie Voque als ontwerpdocent. “Ik merk dat het ook leuk is om creatief bezig te zijn met dingen die niet puur voor gebruik zijn bedoeld. Aan de muur hangen is eigenlijk al voldoende”. Toch heeft ze haar verleden niet helemaal losgelaten. Stoffen worden nog steeds in haar schilderijen verwerkt. Ze loopt naar de andere kant van haar atelier. Driedimensionale kunstwerken met bewerkingen van zijde hangen aan de muren. “Kijk, dit zijn een soort kwallen”. Met haar handen beweegt ze over een doek waar rondingen van fijne zijde naar voren steken. Haar wijde bos krullen deint mee met de gebaren die haar handen maken. “Het geeft zo’n gevoel van vrijheid om met kunst bezig te zijn”. Wat een ander vindt van creaties, is maar subjectief heeft De Roos gemerkt. “Ik had altijd een bepaald plan dat ik moest volgen en waarvoor ik appreciatie nodig had van anderen om verder te gaan. Nu merk ik dat het beter is om te leren loslaten. Ik leg de waardering voor mijn werk niet meer bij een ander, het gaat erom wat ík vind”. Deze nieuwe manier van in het leven staan, uit zich in de technieken die De Roos gebruikt. “Ik vind het heerlijk om nieuwe technieken uit te dokteren. Nu gebruik ik een techniek die vloeit. Ik heb er geen grip op, het is heel intuïtief. Dat maakt het spannend en ook heel verrassend”. Het thema waarmee de kunstenares nu bezig is, heeft alles te maken met het vinden van haar nieuwe ‘ik’. “Beter in je kracht staan is nu het thema. We hebben zo geleerd om naar de negatieve aspecten van jezelf te kijken. Als je een fout maakt, blijft dat veel langer hangen dan wanneer je iets goeds doet. Dat wil ik veranderen en ik hoop dat ik hiermee anderen kan inspireren tot ook een meer positief zelfbeeld”. Expositie Galerie Artifac van tot en met 25 augustus Noordwal 17. Anja de Roos Open Huis zaterdag 11 augustus van 12.00 tot 18.00 uur Lange Beestenmarkt 21F. Voor meer informatie: tel. 070 3637751.

plaatsen in een context van schilderijen van voorgangers waarbij het naakt net zo doods of donker onderwerp van de kunst was. In die tegenstelling van een bloot lichaam, met uitsluiting van elk erotisch element en geplaatst in een nogal doods donkere sfeer hebben voorgangers evenveel inspiratie gevonden als Kirkham.

meisjes

Een kunstenaar (Frans, van Poolse afkomst) die jonge meisjes toont, licht erotisch, maar zelfs dat kleine beetje erotiek werd in hetzelfde schilderij direct onderuit gehaald doordat de ruimtes waarin de kunstenaar ze plaatste een enorme leegheid uitstraalden. Zowel fysiek als mentaal. En precies die beide kenmerken zijn terug te vinden in de schilderkunst van Kirkham. Hij beeldt een enorme leegte uit. In alle denkbare opzichten. Een monumentale deprimerende leegte. Met een unheimisch sausje bovendien. En toch zou je zijn werken in huis willen halen. Net als de tekeningen die onder de titel ‘The story of the black glove’ worden getoond. Te zien is een zwarte handschoen. Nu eens ligt deze op een haardos, dan weer verkent de handschoen het binnenste deel van de vagina. Betast een borst, trekt een onderbroekje naar beneden waardoor de kijker zicht krijgt op een paar billen. Ofwel: hoe elke intimiteit tussen twee mensen is gereduceerd tot een tastende hand, zonder ziel, zonder gezicht, maar bovenal, zonder liefde. Michael Kirkham. Gemeentemuseum Den Haag. Bij de tentoonstelling is een catalogus verschenen. Ook is er een speciaal voor deze expositie gemaakte editie met acht glicéeprints in een oplage van 25 met als titel ‘The story of the black glove’. De tentoonstelling is te zien t/m 28 oktober.

Dit feestje is wél leuk Door Roos van Put ‘Oh God, I love this world’, gespoten op de muur van galerie Nouvelles Images. Van kunstenaar Marc Bijl. Het is even wennen, want tegenwoordig hoor je alleen maar mensen klagen dat het slecht is gesteld met de wereld. En nu word je ineens geconfronteerd met iemand die hard roept dat hij van de wereld houdt. Dit kan niet anders dan ironisch bedoeld zijn. Wie op de hoogte is van de kunst van Marc Bijl, een jonge kunstenaar die helemaal ‘hot’ is, weet dan ook wel beter. Bijl verhoudt zich binnen zijn kunst (installaties, video’s, beeldhouwwerken) op een uiterst kritische wijze tot die wereld om hem heen. Anarchisme is hem niet vreemd en hij bewijst een kind van zijn tijd te zijn door de technieken die hij gebruikt. Ook wel een aangeduid als guerilla-achtig. Waarvan acte in Galerie Nouvelles Images. Gastcurator was dit keer Ronald de Bloeme die tot taak had kunstenaars uit zijn woonplaats Berlijn in het Haagse te tonen. Wat een aanmerkelijk ander soort tentoonstelling oplevert dan we van galerie-eigenaar Erik Bos zijn gewend. Nu zijn de kunstwerken niet zo perfect in dialoog met elkaar, om maar een voorbeeld te noemen. Een kniesoor die daarop let, dus dat doen we dan maar even niet. De kunst die hier wordt getoond, laat zich – en dat is wel een opmerkelijk verschil – slecht verkopen. Het museale gehalte is, met andere woorden, hoog. Tenzij je een grote kunstverzamelaar bent die beschikt over veel ruimte om een installatie van enkele stapels bierkratten met molotov-cocktails kwijt te kunnen. Of die 7.000 euro over heeft om de leus van Marc Bijl thuis te laten aanbrengen.

Zelfspot

De titel van de tentoonstelling druipt van de zelfspot. ‘Ons feestje is niet leuk’ dekt de lading niet. Dit feestje is wel leuk. Als je van avant-garde kunst houdt tenminste. Kunst in de voorhoede bovendien die nogal hermetisch is. Je moet wel even wat doen om te begrijpen wat je ziet. En dat doen is vooral kennis hebben van het oeuvre van de kunstenaars. Heb je die niet, kun je de weg aardig snel kwijt raken. Daniel Pflumm zou bekend moeten zijn in het Haagse, want hij exposeerde enige tijd geleden in het Gem, museum voor actuele kunst. Hier toont hij opnieuw

In galerie Nouvelles Images laat Marc Bijl weten dat hij van de wereld houdt. Foto PR zijn films. Wat een aaneenschakeling van ongebruikelijke beelden is – nu staan reptielen in de schijnwerpers. Zoals een etende schildpad. Onder deze beelden monteert hij technomuziek, waardoor je denkt dat elk moment de schildpad aan het swingen slaat. Maar dat is een verkeerde veronderstelling. Pflumm baseert zich in zijn werk op de beelden van de consumptiemaatschappij en toont hiermee zijn kritische houding ten aanzien daarvan. Maar bij een werk van Pflumm slaat de verveling eigenlijk best snel toe, op een gegeven moment, zeker als je zijn kunst kent, weet je wel wat hij bedoelt. Verzin eens wat nieuws, denk je dan. Zoals op elk feestje, heb je hier ook mensen met wie je al jaren bent uitgepraat. Met Pflumm dus.

Masker

Boeiender is de kunst van Suse Weber. Van haar is onder meer een foto te zien waarop mensen een masker voor het gezicht houden. Een werk dat zich leent voor talloze gedachtesprongen en associaties. Ook lokt het beeld Militanz in gelakt metaal een reactie uit. Die van op je hoede zijn bijvoorbeeld. Want aan de scherpe punten kun je je lelijk bezeren. Zo wil je kunst graag hebben: op basis van het beeld uitgedaagd worden. En of je nu begrijpt of niet wat de ontstaansgedachte is, het gaat er om dat het werk zelf voldoende prikkeling biedt. Dat is bij veel van de hier getoonde werken wel het geval. Ons feestje is niet leuk. Met werk van Marc Bijl (NL), Ronald de Bloeme (NL), Olaf Holzapfel (DE), Daniel Pflumm (CH), Suse Weber (DE). Te zien in Galerie Nouvelles Images, Westeinde 22, Den Haag. T/m 17 aug. www.nouvellesimages.nl. Open di. t/m za. 11-17 uur.


14

Sport

Vrijdag 10 augustus 2007

’Werk maken van olympisch zeilcentrum’ Afblijven!

Marcella de knieën gaat. Plaats van locatie is het

Vuurwerk spettert uit het immense po-

Ullevi Stadion in Göteborg. Ik zit temid-

dium dat speciaal voor de gelegenheid

den van 55.000 Zweden, krijg van een

is gebouwd door tweehonderdvijftig me-

dronken gezelschap op de rij voor mij een

dewerkers van het Stones imperium. Mick

flesje gin en tonic aangereikt en geniet.

Jagger alias ‘The tongue’ rent het toneel

Tot mijn verbazing worden de Stones de

op en het beroemde ‘Start me up’ schet-

volgende dag in de krant afgemaakt. ‘Tijd

tert door de luidsprekers. Wij zijn er klaar

om te stoppen’ is het advies van de critici.

voor, alhoewel het publiek om mij heen

Ik vraag me af ‘wie zijn zij’ om zo te oorde-

er wat belegen uitziet. De meeste hebben

len? Als die mannen met al hun succes en

zelfs oordopjes in tegen het lawaai. Ik kan

miljoenen op hun bankrekening het nog

mij er iets bij voorstellen, want de tonen

kunnen opbrengen om live op te treden

van de muziek van de wereldberoemde

en honderdduizenden mensen gelukkig

Rolling Stones trillen door mijn buik. Of

te maken, dan is dat toch geweldig. En

the Stones er ook klaar voor zijn weet

niemand behalve de artiest zelf mag be-

ik niet. De mannen zijn de zestig gepas-

palen wanneer het zover is om een einde

seerd en hebben een leven vol seks, drugs

aan een carrière te maken. Tennislegende

en rock-’n-roll achter zich. Mick Jagger is

Martina Navratilova won een maand voor

fit, heeft een wespentaille waar ik jaloers

haar vijftigste verjaardag nog haar 59ste

op ben en schreeuwt nog net zo hard als

grandslam, de Belgische Kim Clijsters

vroeger. Naar verluidt heeft hij de drugs

heeft op haar 23ste een punt achter haar

en alcohol afgedankt. Of Keith Richards

tenniscarrière gezet en de Amerikaanse

dat ook gedaan heeft, betwijfel ik. Berich-

Lindsay Davenport heeft zojuist bekend

ten in de krant eerder dit jaar over zijn

gemaakt dat zij na de geboorte van haar

valpartij uit een palmboom in een poging

zoon een comeback op de tennisbaan zal

om een kokosnoot te plukken hebben

maken. De houdbaarheidsdatum van een

zijn imago geen goed gedaan. Ook zijn

topentertainer of topsporter is een indivi-

gitaarsolo klinkt niet overtuigend, maar

duele zaak. Afblijven dus!

toch is die gekke kop van hem aandoenlijk als hij voor de duizenden fans door

Marcella Mesker

Kan ADO Den Haag tegen MVV het spel maken?

Maar liefst drie grote kampioenschappen op één locatie. Foto: Creative Images

Eén van de speerpunten van het gemeentelijke sportbeleid is dat Den Haag zich meer wil profileren als zeilstad. De ontwikkeling van een Nautisch Centrum in de Scheveningse haven moet deze ambitie ondersteunen. Dankzij de aangelegde faciliteiten wist het Koninklijke Nederlandse Watersport Verbond in ieder geval al het EK voor dames en het WK voor de heren en jeugd in de Laser Radial klasse binnen te halen. door

Eppo Ford

Het is druk in de Sailors Lounge. Een honderdtal zeilers van vijfendertig nationaliteiten heeft zich verzameld in een van de gebouwen in het Nautisch Centrum. Er staat een groep fanatiek te tafelvoetballen; anderen hebben hun laptop uitgeklapt en checken de laatste e-mail berichten, en de rest hangt in de stoelen en banken en kijkt bezorgd naar buiten, waar de wind de golven in de haven opjaagt. Het is de tweede dag van de kampioenschappen voor de senioren, die komende week worden opgevolgd door het jeugd WK. De wedstrijden van vandaag zijn uitgesteld. Ondanks de broederlijke sfeer in de lounge zijn de zeilers gespannen. Bij het EK van de dames gaat het om een olympische kwalificatie. Wie bij de eerste acht eindigt en bij de beste zes landen krijgt een nominatie en bij de heren wordt gestreden om het wereldkampioenschap. Dat er niet gezeild kan worden wegens

het weer is voor iedereen een kleine teleurstelling. Ook bij de organisatie heerst de onrust die er in deze situatie bij een dergelijk evenement hoort. De wedstrijdleiding is in druk overleg. Het is een stevige windkracht vijf en de golven van drieëneenhalve meter breken in de haven. Dat is teveel voor de kleine eenmansboten van de Laser Radial klasse. “De kans dat ze omslaan als ze de haven uit varen en door de golven tegen de kade worden geworpen is te groot”, vertelt projectcoördinator Mike Coumans (23), die in alle drukte een moment tijd heeft om meer te vertellen over het driedubbele kampioenschap. Hij wordt diverse keren gestoord, omdat de stroom uitvalt of koeriers pakketten bezorgen voor onbekende ontvangers, om maar een paar zaken te noemen. Maar Coumans geniet. Want ondanks het tegenvallende weer ziet hij hoe de voorbereidingen die hij vanaf februari aanstuurt, het resultaat bereiken dat ze voor ogen hadden. Is een uitstel van de wedstrijden meestal een reden tot klagen bij de zeilers, omdat dan oneffenheden in de organisatie duidelijker aan het licht komen, nu ontvangt Coumans complimenten van de zeilers, de coaches en zelfs de internationale bond ILCA.

Internetradio

“We hebben alles georganiseerd vanuit het oogpunt van de zeiler”, aldus Coumans. Zelf zeilde hij zeven jaar in de Laser Radial klasse. Uit ervaring weet hij hoe de zeilers bij een uitstel van de wedstrijd hun eigen weg zochten, en hoe de homogeniteit tussen de zeilers vaak ontbrak. Coumans wilde dat anders: “We hebben een tafelvoetbaltafel neergezet en

er is leuke muziek. We hebben zelfs een pastamachine, die in dertig seconden de lekkerste pasta klaarmaakt. Ideaal voor de zeilers die veel koolhydraten eten”. Ook is er een keuken die wordt bestierd door zijn eigen moeder die kok is, en die dagelijks een kleine honderd menu’s klaarmaakt. En aan het einde van de week is er een gemeenschappelijk strandfeest, ook iets wat niet vaak voorkomt. Een andere bijzonderheid is dat er voor het eerst een live wedstrijdverslag is vanaf het water, dat via het internet wordt uitgezonden. “Bij de ILCA staat hij de hele dag aan, die zijn zeer enthousiast. Op de eerste dag hadden we 2500 bezoekers, en dat worden er alleen nog maar meer aan het einde van de week”, aldus Coumans.

Olympisch

Het is niet het enige dat het evenement apart maakt. Het komt namelijk niet vaak voor dat er maar liefst drie grote kampioenschappen op één locatie zijn. Coumans: “Dat is in Nederland uniek, maar zelfs op de wereld komt dat zelden voor”. In Nederland was het laatste WK Laser Radial in Medemblik, in 1998. Medemblik is dè gemeente van het Nederlandse olympische zeilen. Coumans vindt Den Haag echter veel geschikter als zeillocatie, mede wegens de studiemogelijkheden in de stad. Hij ondersteunt daarmee de uitgesproken wens van de gemeente om het Nederlandse olympische zeilen naar Den Haag te halen. Wel is hij kritisch over de uitvoering van de uitgesproken ambitie. “Den Haag moet er wel werk van maken. Er was in 2000 al sprake van de ontwikkeling van een olympisch wedstrijdcentrum, maar in 2007 is het er nog steeds niet”.

Met de uitwedstrijd in Maastricht begint vrijdagavond voor ADO Den Haag de competitie in de Jupiler League. Hoe staan de mannen van Wiljan Vloet ervoor? De positieve en de negatieve punten uit de voorbereidingsperiode. door

Martin van Zaanen

De resultaten waren in ieder geval niet slecht. Zo werd de oefencampagne afgesloten met een 4-3 zege op kersverse eredivisionist VVV Venlo. Positief is ook de zware concurrentie op de meeste posities. Na de aankopen van Hans van der Haar (RKC Waalwijk) en Yuri Cornelisse (FC Groningen) zit het wat dit betreft vooral in de aanval goed. Ook op het middenveld beschikt trainer Wiljan Vloet over een ruime keuze. Defensief lijkt ADO Den Haag minder sterk in elkaar te zitten, het aantal kwaliteitsspelers is in die linie ook lager. Opvallend was dat alledrie de tegendoelpunten in de laatste oefenwedstrijd persoonlijke

fouten waren. Aanvoerder en laatste man Virgilio Texeira doet het naar behoren, maar stopper Christian Kum en Daniël Rijaard zullen meer zekerheid moeten gaan uitstralen. Linksback Nick Coster is als voormalig aanvaller opbouwend sterk, maar in verdedigend opzicht nog wat te druistig. Daarbij, wie moet Coster vervangen mocht hij geblesseerd of uit vorm raken?

Baltempo

In tegenstelling tot de afgelopen seizoenen, waarin ADO Den Haag een afwachtende tactiek koos, wil de club nu iedere wedstrijd het spel maken. Een strijdwijze die past bij de doelstelling. kampioen worden. Dat de residentieclub daar nu al toe in staat is, is nog geenszins gebleken. Dan zal toch eerst het baltempo aanzienlijk omhoog moeten. Naast het vele en harde trainen en de opvallende wijze waarop de van Türkiyemspor overgekomen aanvaller Hursut Meric zich manifesteert, is er nog een lichtpuntje: de publieke belangstelling. Ondanks de degradatie zijn er nu al meer seizoenskaarten (ruim 1900) dan vorig jaar rond deze tijd verkocht.

De mannen van Wiljan Vloet: ADO Den Haag, zoals het de komende tijd in de Jupiter League zal uitkomen. Foto Pan Chen


15

Sport

Vrijdag 10 augustus 2007

‘Het beste jeugdelftal van ADO Den Haag ooit’ Van vrijdag 10 tot en met zondag 12 augustus organiseert ADO Den Haag haar 57e Internationaal Jeugdtoernooi. De eerste plaats is voor het huidige A1-elftal waarschijnlijk te hoog gegrepen. Dat was ooit wel anders. Het team van 1973 wordt door velen beschouwd als het beste jeugdelftal dat de Hagenaars ooit voortbrachten. Door Frank Zegers Het was de tijd van wapperende manen en bakkebaarden. Ook rechtsbuiten Boudewijn de Geer deed aan die mode mee. De inmiddels 52-jarige trainer van Graaf Willem II Vac: “Lange blonde haren, net als Leen Swanenburg, die ook op de vleugel speelde. Allebei tweebenig, waren we constant aan het switchen. Het gebeurde nog al eens dat in een krantenartikel mijn foto met daaronder de naam van Leen stond. We hadden in het seizoen 1972-1973 een exceptioneel goed elftal, door velen zelfs beschouwd als het beste jeugdteam ooit. Al in februari 1973 waren we districtskampioen. We speelden één keer gelijk tegen Feyenoord en de rest wonnen we. Het Internationaal Jeugdtoernooi werd toen nog aan het einde het seizoen gespeeld”. Van de poulewedstrijden kan hij zich weinig meer herinneren. Wel van de finale. “In het Zuiderparkstadion tegen FC Amsterdam, duizenden mensen op de tribune. FC Amsterdam was een geduchte tegenstander. Wij speelden met Jos Smits in het doel, Joop Quelhorst was rechtsback, het centrum van de verdediging vormden Rob Monnee en Martin Toet, linksback was John Dusbaba. Middenveld: Martin Jol, Aad Kila en Wim Berckenkamp. Voor-

in speelden naast mijzelf Kees Storm en Leen Swanenburg. De begenadigde flierefluiter Tscheu la Ling behoorde ook tot de selectie. Maar hij was die dag niet op tijd aanwezig en deed de finale niet mee. Rob Monnee en Aad Kila deden als dispensatiespeler mee. Het was een spannende wedstrijd. De Amsterdammers waren ons fysiek de baas, maar uiteindelijk overwon onze techniek hun kracht. We wonnen door onder meer een doelpunt van mijzelf met 3-1”.

Schoffies

Toenmalig aanvoerder Aad Kila: ‘Dat we in 1973 wonnen, was een hele prestatie. Alle jongens die dat toernooi speelden, braken vroeg of laat door. Voor dat toernooi moest alles wijken, het was een begrip en een hele eer om te spelen. Alle Nederlandse toppers van die tijd waren van de partij. Johan Cruijff, Johan Neeskens, Barry Hulshoff. Noem ze maar op”. Trainer van ADO Den Haags beste jeugdelftal ooit was Huib Ruijgrok. De Geer: ‘Voor hem heb ik later veel respect gekregen. We waren geen gemakkelijke groep en zochten de grens van het toelaatbare op. Iedereen had zijn eigen kwaliteiten en op het veld waren we een hecht team, we werkten keihard voor elkaar’. Beaamt Kila: “De constante aanvoer van Haagse schoffies was de levensader van de vereniging. Het is niet zo gek dat we ook een echte vriendenploeg waren. Je voelde je met elkaar verbonden. Je mag gerust weten dat ik bij de onthulling van het standbeeld van Aad Mansveld tijdens de opening van het nieuwe stadion met tranen in mijn ogen stond”.

Oom Aad

en zijn neefjes

De Geer: ‘In september 1973 verscheen in Voetbal International een verhaal over ons met de titel ‘Oom Aad en zijn neefjes’. Zo werden we vervolgens ook in de volksmond genoemd. Aanvoerder Mansveld, toen al een begrip, stond op de foto met zijn armen gespreid in een

Staand van links naar rechts: Joop Brochard (grensrechter), Wim Verheijdt (verzorger), Kees Storm, Martin Jol, Wim Berckenkamp, Jos Smits, Boudewijn de Geer, Mick Kok en Jan Lobel (leider). Geknield van links naar rechts: Leen Swanenburg, Han van Spronsen, Peter Boshuizen, John Dusbaba, Peter Landers, Tscheu-la Ling, Martin Toet en Joop Quelhorst. Trainer Huib Ruijgrok ontbreekt. Foto: Privécollectie Frans Leermakers. speeltuin, met om hem heen alle jeugdige talenten. In korte tijd debuteerde meer dan de helft van het jeugdelftal in het eerste. Later besefte ik pas dat onze trainer Evert Theunissen daar een grote rol bij gespeeld heeft. De komst van trainer Vujadin Boskov was niet in het voordeel van de jeugd. Zijn aanpak leverde wel direct resultaat op. Zo wonnen we in 1975 ten koste van FC Twente de beker, maar in de jeugdspelers werd verder niet geïnvesteerd. Onze talentvolle lichting viel de jaren daarna uit elkaar. Martin Jol vertrok

naar Bayern München, Leen Swanenburg naar FC Groningen, Tscheu La Ling en John Dusbaba naar Ajax en ikzelf ging naar FC Haarlem”.

Sloot

De week na de gewonnen finale van het Internationaal Jeugdtoernooi speelde het elftal om de algehele landstitel in Zeist. Die vrij eenvoudig werd binnengehaald. La Ling speelde ook die finaledag niet mee. Hij was wederom bij het verzamelen niet op tijd.

Harry de Hartog serie: herdenken en hoogwaardig voetbal Een in het oog springende wedstrijdserie in de voorbereiding op het nieuwe voetbalseizoen, is sinds jaar en dag de Harry de Hartogserie bij HVV Laakkwartier. Ontstaan om de oorlogsgeschiedenis te herdenken van de Ooievaars; de enige Joodse voetbalvereniging die Den Haag gekend heeft. door

Eppo Ford

“De serie is in 1953 begonnen”, vertelt Bram Poons (65), naast leider van het eerste elftal van Laakkwartier, secretaris van de organiserende stichting Harry de Hartogserie en oud-lid van de Ooievaars. “Hij werd georganiseerd om de Ooievaars te gedenken. Voor de oorlog had de club drie elftallen en een jeugdelftal. Er zijn slechts twee leden teruggekomen na de oorlog: Hans Kattenburg en de inmiddels overleden Joop Wurms”. De keuze voor de naam Harry de Hartog was vooral symbolisch. “Hij was van 1920 tot 1936 secretaris van de Ooievaars en vanaf 1936 voorzitter”. Ook Poons maakte de wreedheid van de oorlog mee. “Thuis waren we met zijn zevenen. Na de oorlog was ik de enige. Mijn vader speelde voor de oorlog in het eerste”. De eerste wedstrijd van het toernooi begint daarom altijd met een minuut stilte. Maar naast gedenken, draait de serie om hoogwaardig voetbal. Zo werd besloten dat alleen verenigingen mochten meedoen die in de KNVB-competitie voetbalden en niet in de Haagse onderbond. “Daarom deed Ooievaars nooit mee, terwijl ze het organiseerden”, aldus Poons. Wel clubs als VDS, ESDO en Celeritas. “Dat waren toen gerenommeerde verenigingen”. Gekozen werd om het bij Laakkwar-

tier te houden, wegens de betere faciliteiten. De opzet slaagde. Poons: “Bij de finale ADO-Oranjeplein (1964-red) stonden een paar duizend mensen. Dat is jaarlijks zo gebleven. Maar niet alleen de clubs waren aansprekend. Ook de topscheidsrechters kwamen graag fluiten. Leo van der Kroft, Charles Körver”. Hij wijst erop dat nog steeds velen uit de Haagse voetbalwereld die hebben meegedaan aan de serie graag ingaan op de uitnodiging om tijdens de wedstrijden onder het genot van een hapje en een drankje te komen bijpraten. “Het is het net een reünie. Een

typisch Haags gebeuren met een stukje nostalgie”.

Fiasco

Toch heeft de serie ook een moeilijke periode gekend. Het was in de nadagen van de Ooievaars. Veel leden hadden de kwakkelende vereniging verlaten, Poons was al enige jaren lid van Laakkwartier, toen de club de serie vanuit financieel oogpunt naar haar eigen terrein in het Zuiderpark haalde. Het was 1980. Poons: “Dat vond ik een trieste zaak. Daar was de serie nooit om begonnen”. Ook omdat met de komst van de Haagsche Courant

Cup een geduchte concurrent ontstond, werd het een fiasco; het publiek bleef weg. Ooievaars kon zijn financiële positie niet versterken en werd in 1986 opgeheven, net als de Harry de Hartogserie. Wegens de waarde die het toernooi heeft, zowel als Haags voetbalevenement als ter nagedachtenis van de holocaust, kreeg het begin jaren negentig echter een doorstart. Verplaatst van mei naar de voorbereiding, maar de aantrekkingskracht op de deelnemers blijft onverminderd groot.

Precies

goed

Veelzeggend is dat het deelnemersveld voor de derde opeenvolgende jaargang onveranderd is: Laakkwartier, JAC, VUC, Tonegido, HBS, Quick, VCS en Semper Altius. Hoofdklasser Westlandia vroeg of zij wellicht ook mochten deelnemen. Een luxe probleem, erkent Poons. “We hebben wel eens gedacht om de serie met meer verenigingen te organiseren. Aan de andere kant vraag je je af of je dat wel moet willen. Zo is het precies goed”. Programma eerstvolgende wedstrijden donderdag 2 augustus: VUC-TONEGIDO vrijdag 3 augustus: VCSSemper Altius dinsdag 7 augustus: eerste halve finale woensdag 8 augustus: tweede halve finale

Typisch Haags gebeuren met een stukje nostalgie. Foto: Creative Images

Alle wedstrijden vinden plaats bij HVV Laakkwartier, aanvang 19.00 uur

Na dit succesvolle seizoen ging een groepje van vijf spelers naar ‘de betaalde kant.’ De Geer: ‘Daar droomde je van. Als jeugdspeler stond je wel onderaan de hiërarchie. Spelers als Aad Mansveld en Dick Advocaat maakten de dienst uit. Je durfde ook niet in de kleedkamer in de buurt bij ze te zitten. Behalve natuurlijk Tscheu. Die had daar maling aan en ging bij de eerste training brutaal tussen de grote jongens zitten. Na afloop kon hij mooi zijn voetbaltas uit de sloot vissen”.

Tip 5 Ook komende week staat er een aantal interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte een kleine selectie. Wat valt er allemaal te beleven?

1. WK

jeugd

Laser Radial

Waren de 19-plussers vorige week aan de beurt, nu is de zee voor de jeugd. Vrijdag 10 en zaterdag 11 augustus zijn de laatste races. Aanvang 11 uur, voor de kust van Scheveningen.

2. European volleybal

b e a c h t o u r,

Het laatste toernooi voordat de volleybaltour in Valencia neerstrijkt voor de finale. Het Nederlandse duo Emiel Boersma en Bram Ronnes staat tweede in de Europese ranking. Donderdag  9 augustus is het kwalificatietoernooi, aanvang 8 uur. Zondag 12 augustus zijn de finales, aanvang 13 uur. Boulevard, Scheveningen.

3 . 5 7 s t e I n t e r n a t i o n a a l ADO Den Haag Jeugdtoernooi

Deelnemers zijn naast ADO Den Haag en titelverdediger Cruzeiro, de clubs FC Kopenhagen, Sevilla FC, AEK Athene, Feyenoord, West Ham United en Bayer Leverkusen. Start toernooi vrijdag 10 augustus 16.30 uur, jeugdcomplex ‘De Aftrap’, Zuiderpark. De finale is zondag 12 augustus, om 15.30.

4. Finale Harr y serie

de

Hartog

Nadat eerder Laakkwartier, HBS en Tonegido en VCS om de finaleplaats streden, heeft nu de eindstrijd plaats. Gastheer is Laakkwartier, zaterdag 11 augustus 16 uur, Jan van Beersstraat, Den Haag.

5 . HD M – K l e i n Z wi t s e r l a n d

Eén voordeel heeft de degradatie van Klein Zwitserland wel: dit seizoen zullen ze stadsgenoot HDM in de competitie tegenkomen. Deze oefenwedstrijd is alvast een voorproefje. Zaterdag 11 augustus, 14.45 uur, Theo Mann Bouwmeesterpad.


16

Service

Vrijdag 10 augustus 2007

g Theater / muziek / evenementen Vrijdag 10 augustus 10.00 Hommerson Beachsport Stadion, Nestea European Championship Tour - Dutch Masters. De top van het Europese beachvolleyball strijden om de European Crown in Beach Volleyball. Gratis www.beachsportstadion.com 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 10.30 Scheveningen Haven, Laser Radial European/World Championship 2007. Internationaal zeilevenement. Tijden afhankelijk van de wind. 11.30 Stoomgroep West Zuiderpark, Treintje rijden in het Zuiderpark. Maak een ritje met een echte miniatuur stoomtrein (niet bij slecht weer!). € 0,80/kind 0,65 per rit www. stoomgroepwest.nl 14.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 26,- www.gemeentemusea-delft.nl 16.30 ADO Den Haag Opleidingscomplex Zuiderpark, ADO Den Haag Internationaal Jeugdtoernooi Internationaal voetbaltoernooi voor de jeugd. 4 Wedstrijden. www.adodenhaag.nl 19.30 Toussaint Dinner Shows, Friday Night Fever. Muzikale show, met veel humor, zang en dans, beleef de jaren 70/80 opnieuw tijdens een 4-gangen diner. € 55,ww.toussaintdinnershows.nl 20.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 20.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 31,50 www.gemeentemusea-delft.nl 21.45 Openluchttheater Zuiderpark, Knallhart. Knalhard portret van een Berlijnse tijdbom. € 6,50 www.openluchttheaterzuiderpark.nl 22.00 Lokaal Vredebreuk, Danslokaal. Dj Cono draait muziek vanaf singeltjes. Gratis 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl 23.00 Paard van Troje, Aftersun Invites. Summerdance met wisselende host-Dj’s als Michel de Hey en Remy.€ 6,- www.paard.nl 23.00 Scheveningen, ter hoogte van de Pier, Hommersons Casino’s Vrijdagavond Vuurwerk Scheveningen. Vier vrijdagavonden op rij wordt een spectaculaire vuurwerkshow afgestoken. Gratis www.vuurwerkscheveningen.nl

Zaterdag 11 augustus 09.30 Hommerson Beachsport Stadion, Palm Beach Life - Beach Volleyball Circuit. Beachvolleyball. Op ruim 80 speelvelden op het strand en in het Beachsport Stadion. Tevens de Dutch Masters (voorronde EK). Gratis www.beachsportstadion.com 10.00 Hommerson Beachsport Stadion, Nestea European Championship Tour - Dutch Masters. De top van het Europese beachvolleyball strijden om de European Crown in Beach Volleyball. Gratis www.beachsportstadion.com

4Adver tentie3

ters Guild. Optredens van diverse singersongwriters. Ringo Skywalker, Phillipa Joy, Simon Scardanelli.Gratis www.lokaalvredebreuk.nl 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl

Maandag 13 augustus

De lama’s on tour: de laatste voorstellingen in het Scheveningse Circustheater. Foto PR 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 10.00 Weimarstraat, Braderie Weimarstraat. Gezellig struinen langs deze ruim 120 kraampjes tellende braderie. www.starpromotions.nl 10.30 Scheveningen Haven, Laser Radial European/World Championship 2007. Internationaal zeilevenement. Tijden afhankelijk van de wind. 11.00 ADO Den Haag Opleidingscomplex Zuiderpark, ADO Den Haag Internationaal Jeugdtoernooi Internationaal voetbaltoernooi voor de jeugd. 8 Wedstrijden. www.adodenhaag.nl 14.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 26,- www.gemeentemusea-delft.nl 14.30 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,- t/ m 79,- www.circustheater.nl 19.00 Openluchttheater Zuiderpark, Prins en Ploes, de musical. Boer Bas en boerin Riet gaan op vakantie. Neef Thomas uit de grote stad past op de boerderij. Prins de hond & Ploes de poes leren hem hoe alles werkt. € 7,50; jeugd 5,- www.openluchttheaterzuiderpark.nl 19.30 Toussaint Dinner Shows, Friday Night Fever. Muzikale show, met veel humor, zang en dans, beleef de jaren 70/80 opnieuw tijdens een 4-gangen diner. € 55,ww.toussaintdinnershows.nl 20.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,- t/ m 79,- www.circustheater.nl

g Adressen THEATERS

Appeltheater/Appelstudio Duinstraat 6-8 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Theater & Zalen Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Dr. Anton Philipszaal Spui 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789

20.00 Strandtent Soomers, Mega Disco & Classics Party. Swingen, relaxen en loungen aan zee.€ 10,- www.strandtentsoomers.nl 20.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 31,50 www.gemeentemusea-delft.nl 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl 23.00 Lokaal Vredebreuk, Eelco Romijn. Gratis www.lokaalvredebreuk.nl

Zondag 12 augustus 09.30 Hommerson Beachsport Stadion, Palm Beach Life - Beach Volleyball Circuit. Beachvolleyball. Op ruim 80 speelvelden op het strand en in het Beachsport Stadion. Tevens de Dutch Masters (voorronde EK). Gratis www.beachsportstadion.com 10.00 ADO Den Haag Opleidingscomplex Zuiderpark, ADO Den Haag Internationaal Jeugdtoernooi. Internationaal voetbaltoernooi voor de jeugd. 8 Wedstrijden. www. adodenhaag.nl 10.00 Hommerson Beachsport Stadion, Nestea European Championship Tour - Dutch Masters. De top van het Europese beachvolleyball strijden om de European Crown in Beach Volleyball. Gratis. www.beachsportstadion.com 10.00 Lange Voorhout, Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt. Sfeervolle markt met antiek, boeken en curiosa op het statige en welbekende Lange Voorhout. Gratis. 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling.

Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 070-3637540 Literairtheater Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz / Leidschendam Damlaan 44 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

www.sealife.nl 12.00 Openluchttheater Zuiderpark, Prins en Ploes, de musical. Boer Bas en boerin Riet gaan op vakantie. Neef Thomas uit de grote stad past op de boerderij. Prins de hond & Ploes de poes leren hem hoe alles werkt. € 7,50; jeugd 5,- www.openluchttheaterzuiderpark.nl 13.30 Escher in Het Paleis, Een Spiegeling vasthouden. Workshops en activiteiten voor kinderen van 5 t/m 15 jr n.a.v. het spiegeldoolhof van kunstenares Natasha Johns-Messenger. www.escherinhetpaleis.nl 14.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 14.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 26,- www.gemeentemusea-delft.nl 15.30 Abdijkerk Den Haag, Orgelbespeling. Concert met voorafgaand om 14.30 uur bezichtiging kerk en diavoorstelling ‘Kloosters, Kerken en Kastelen in Hennebergerland/Thuringen. Gijsbert Kok (orgel).Gratis www.abdijkerk.nl 17.00 Strandtent de Fuut, Jazz in De Fuut. Henri de Vries (sax), Raymund Oudejans (piano), Henriët van Rossum (contrabas), René de Hilster (drums).Gratis www.defuut.nl 19.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 20.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof, Delft Chamber Music Festival. De elfde editie het Delft Chamber Music Festival. Oprichtster Isabelle van Keulen nam vorig jaar afscheid als artistiek leidster van het festival en ze gaf de programmering door aan de jonge Nederlandse violiste Liza Ferschtman. € 31,50 www.gemeentemusea-delft.nl 21.00 Lokaal Vredebreuk, Den Haag Songwri-

Nieuwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe / Voorburg Burg. Feithplein 96 070-3864880 Theater Zeebelt 070-3656546 De Constant Rebequeplein 20a Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228

Zeeheldentheater Trompstraat 342

MUZIEKCENTRA

10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 19.30 Fortis Circustheater, De Lama’s - On tour De Lama’s Openstaande rekeningen, verf op acrylbasis, ongebleekt papier, kortingen bij de banketbakker en speeddaten in de provincie. Een arsenaal aan bekende spelletjes, maar ook veel nieuwe. € 19,50 t/m 27,50. www.circustheater.nl 21.00 Murphy’s Law, Live jazz-jamsessie. Met o.a. studenten van het Koninklijk Conservatorium. Gratis. www.murphysjazz.nl 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl. 22.30 Fortis Circustheater, De Lama’s - On tour De Lama’s. Openstaande rekeningen, verf op acrylbasis, ongebleekt papier, kortingen bij de banketbakker en speeddaten in de provincie. Een arsenaal aan bekende spelletjes, maar ook veel nieuwe. € 19,50 t/m 27,50 www.circustheater.nl

Dinsdag 14 augustus 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??!. Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 11.30 Stoomgroep West Zuiderpark, Treintje rijden in het Zuiderpark. Maak een ritje met een echte miniatuur stoomtrein (niet bij slecht weer!). € 0,80/kind 0,65 per rit www. stoomgroepwest.nl 19.30 Fortis Circustheater, De Lama’s - On tour De Lama’s. Openstaande rekeningen, verf op acrylbasis, ongebleekt papier, kortingen bij de banketbakker en speeddaten in de provincie. Een arsenaal aan bekende spelletjes, maar ook veel nieuwe. € 19,50 t/m 27,50 www.circustheater.nl 21.00 ‘t Syndicaat, Zomer-Salsa-Party. Met Dj Niche. € 2,22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl 22.30 Fortis Circustheater, De Lama’s - On tour De Lama’s. Openstaande rekeningen, verf op acrylbasis, ongebleekt papier, kortingen bij de banketbakker en speeddaten in de provincie. Een arsenaal aan bekende spelletjes, maar ook veel nieuwe. € 19,50 t/m 27,50 www.circustheater.nl

Woensdag 15 augustus 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen

070-3991000

ASTA Spui 27 070-3461096 Café restaurant Greve Torenstraat 138 070-3603919 Haagse Jazz Club/ BowlingWorld Zuiderpark (ingang Melis Stokelaan) 070-4020777 Mr. P. Droogl. Fortuijnweg 79 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046

Koorenhuis Prinsegracht 27 Musicon Soestdijksekade 345 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 Muziekcafé De Pater Achterom 8 Paard van Troje Prinsegracht 12 Podium Vocale Laan v. Meerdervoort 32 Regentenkamer Laan v. Meerdervoort 34 ‘t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10

070-3422722 070-3686800 070-3652002 070-3450852 070-3601838 070-3451423 070-3658612 070-3600053


Service

Vrijdag 10 augustus 2007

17

g Exposities kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 11.30 Stoomgroep West Zuiderpark, Treintje rijden in het Zuiderpark. Maak een ritje met een echte miniatuur stoomtrein (niet bij slecht weer!). € 0,80/kind 0,65 per rit www. stoomgroepwest.nl 12.45 Kloosterkerk, Pauzeconcerten. Jan Hage (orgel). Gratis www.kloosterkerk.nl 13.30 Escher in Het Paleis, Een Spiegeling vasthouden. Workshops en activiteiten voor kinderen van 5 t/m 15 jr n.a.v. het spiegeldoolhof van kunstenares Natasha JohnsMessenger. www.escherinhetpaleis.nl 14.00 Openluchttheater Zuiderpark, Karel de kok en het rare receptenboek. Postbode Theo Teepeegee heeft een bijzonder pakje voor Karel de kok. Daarna gebeuren er ineens hele vreemde dingen... € 7,50; jeugd 5,- www.openluchttheaterzuiderpark.nl 14.30 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 20.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 21.00 ‘t Syndicaat, Tango Café/ Met Dj Kees. Gratis 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl

Donderdag 16 augustus 10.00 Lange Voorhout, Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt. Sfeervolle markt met antiek, boeken en curiosa op het statige en welbekende Lange Voorhout. Gratis. 10.00 Omniversum, Omniversum. Ronduit Spectaculair. Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Voor zomeraanbiedingen kijk op de site. www.omniversum.nl 10.00 SEA LIFE Scheveningen, De Noordzee - lekker zwemmen??! Leuke en leerzame presentaties over wat je allemaal in de Noordzee vindt. Tevens poppenkastvoorstelling. www.sealife.nl 11.30 Stoomgroep West Zuiderpark, Treintje rijden in het Zuiderpark. Maak een ritje met een echte miniatuur stoomtrein (niet bij slecht weer!). € 0,80/kind 0,65 per rit www. stoomgroepwest.nl 20.00 Fortis Circustheater, Tarzan, de musical. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,t/m 79,- www.circustheater.nl 20.00 Holland Casino Scheveningen, Latin Night. Optredens van Belle Perez met haar band, dansshow en workshop door danspaar Remco en Charissa, Alberto de Souza en zijn live drumband en een Latin DJ. www. hollandcasino.nl 20.30 Strandtent de Fuut, The Samson Brothers - Vibing Percussion & Melody. Joshua, Terence en David Samson (percussie), Galahad Samson (altviool).Gratis www. defuut.nl 21.00 Lokaal Vredebreuk, The Ditch Divers. Blues met veel swing die door de band zelf Ruffle up Blues wordt genoemd. Gratis www.lokaalvredebreuk.nl 21.00 ‘t Syndicaat, Zomer-Salsa-Party. Met Dj Salsa.€ 2,22.00 Boulevard Scheveningen, Hommersons Casino’s Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen. Spectaculair vuurwerkfestival met twee shows per avond. Acht landen strijden om de Vuurwerktrofee Scheveningen. Gratis www.vuurwerkscheveningen.nl 22.00 Madurodam, Madurodam by Light. Sensationeel zomeravondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show (ca 20 min.) van water, licht en laser over het verhaal van Hansje Brinker. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jr) www.madurodam.nl 23.00 Paard van Troje, Club Mad. ft. Dj’s De La Sarge (Kraak & Smaak Dj Team) & Hitmeister D. € 5,- www.paard.nl

De Affiche Galerij/ Souterrain Station Spui (onder kruispunt Spui, Grote Marktstraat) Ma. t/m zo. 6-24 uur. Tot en met 16/08/07. “De Overkant Down Under”: Australië – Den Haag, letterlijk tegenvoeters. Affiches van Ontwerpwerk, in samenwerking met Den Haag Sculptuur. Atrium Den Haag Spui 70, 070-3533629, ma. t/m vr. 07-19, do. tot 21.30, za. 9.30-17 uur. Tot en met 17/08/07. Iemand/Niemand Theater Concrèt. Interactieve theatrale installatie over kijken en bekeken worden. Gratis. Tot en met 18/08/07. World Press Photo. Reizende expositie, met meer dan 200 foto’s, welke het resultaat is van de jaarlijks gehouden wereldwijde wedstrijd voor persfotografie. Gratis. Beach Resort Kijkduin Boulevard Kijkduin Van 03/08/07 tot en met 31/08/07. Boulevard Organique Kijkduin. Kunstenaars uit verschillende disciplines maken kunstvoorwerpen waarbij organische vormen en/of materialen centraal staan. Permanent geopend. Gratis. Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070-3585857, di. t/m zo. 11-17 uur. Tot en met 23/09/07. De goddelijke aardwormen van Jan Snoeck. Overzicht van beeldhouwer Snoeck, met werk in keramiek, metaal en papier. Tot en met 23/09/07. Mythen en Metamorfosen. Overzicht van monumentale beelden in marmer. Tot 31/12/07. Sprookjesbeelden aan zee. Permanente sculptuurexpositie van Tom Otterness aan de boulevard. Centrale Bibliotheek Spui 68, 070-3534455, ma. 12-20, di. t/m vr. 1020, za. 11-17 en zo. 12-17 uur. Tot en met 03/09/07. Haegsche Règâh: ode aan onze ooievaar. Tentoonstelling in het teken van de ooievaar met onder andere tekeningen van de Haagse tekenaar Marnix Rueb met Haagse Harrie en zijn Règâh. Tot en met 27/08/07. De val van Icarus: tentoonstelling over het boek Icarus. Tot en met 31/08/07. Groot en Scherp: panoramafoto’s van Bob Strik. Boulevard Scheveningen Tot met 16/09/07. Planet Ocean. Openluchttentoonstelling bestaande uit 100 originele detailfoto’s van het leven in onze oceanen. De foto’s zijn gemaakt door de wereldberoemde natuurfotograaf Dos Winkel. Museum Bredius Lange Vijverberg 14, 070-3620729, di. t/m zo. 11-17 uur. Tot en met 02/09/07. Meesters en molens, van Rembrandt tot Mondriaan Tentoonstelling geheel gewijd aan de molen in de Hollandse schilderkunst van 1600 tot 1940. Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070-3307500, di. t/m vr. 10-17, za. en zo. 12-17 uur. Tot en met 31/12/07. Alles werkt! Contact in de jaren 50 en 60. Tot en met 31/10/07. Respect the Mailman. Weer of geen weer, de postbode bezorgt al jarenlang onze brieven en pakketjes. Hoog tijd om de postbode aan het woord te laten!

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070-3381111, di. t/m zo. 11-17 uur. Tot en met 16/12/07. Têtes Fleuries. Het portret in de collectie van de Triton Foundation. In de Triton-reeks, staat deze keer het portret centraal. Met onder meer werken van Picasso, Daumier, Van Dongen, Appel, Westerik en Auerbach wordt een overzicht geschetst van de ontwikkeling van de portretkunst vanaf de tweede helft van de 19e eeuw. Tot en met 16/09/07. Volmaakt verchroomd. D3 en het avant-gardemeubel in Nederland. Overzicht van het Nederlandse interieur uit de jaren dertig van de vorige eeuw, met nadruk op het stalenbuismeubilair van de Rotterdamse fabriek d3. Tot en met 28/10/07. Michael Kirkham. Schilderijen van vooral meisjes en vrouwen, die zich bewegen in een wereld van melancholie en apathie. Tot en met 23/09/07. Vazen met tuiten. Bloemenvazen met tuiten, die rond 1700 in alle maten en uitvoeringen op de markt werden gebracht. Tot en met 02/09/07. Helene Schjerfbeck: het geheim van Finland. Fijngevoelige landschappen, stillevens en indringende (zelf-)portretten. Tot en met 12/08/07. Collectie DLD. Hoogtepunten uit de moderne Duitse kunst vanaf 1900, met werk van onder andere Franz Marc, Paul Klee en Wassily Kandinsky. Tot en met 25/08/07. Anna. Ironische en uitdagende textielobjecten en ontwerptekeningen van Anna Verweij. Galerie Gijsbrecht Bol Tournooiveld 2, 070-3656810, wo. t/m vr. 11-18, za. 12-17, zo. 13-17 uur en op afspraak. Tot en met 02/09/07. Groepstentoonstelling met werk van onder andere Lennaart Allan, Kees Bol, Peter Bol, Sarah Bol, Jereone Hermkens, Pieter Knorr en Casandra van Veen. (23 juli t/m 14 augustus is de galerie gesloten). Grafiekwinkel INKT Prinsegracht 20/24, 070-3563788, wo. t/m za. 9.30-17.30 uur. Tot en met 08/09/07. Zomertentoonstelling. Werk van onder andere Anton Vrede, Frederick Linck, Frits Droog, Rose-Marijke Weiss en Adri Frigge. Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070-3646940, di. t/m vr. 10-17, za. en zo. 12-17 uur. Tot en met 19/08/07. Geboeid! Zeven eeuwen Gevangenpoort. Geschiedenis van de Gevangenpoort, waarbij straf- en martelwerktuigen centraal staan. Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070-3647585, di. t/m za. 12-17, zo. 13-17 uur. Van 3/08/07 tot en met 28/08/07. Ontdolen. Ruimte om te voelen. Diverse kunstenaars. Lange Voorhout Korte en Lange Voorhout. Tot en met 09/09/07. Den Haag Sculptuur 2007: De Overkant / Down Under Zomerfestivals 2007. Tien jaar Den Haag Sculptuur. Beeldhouwkunst van nu uit Australië en Nederland, dag en nacht gratis toegankelijk. Met werk van James Angus, Robyn Backen, Harold de

Bree, Jon Campbell, Mikala Dwyer, Richard Goodwin, Fiona Hall en anderen. Gratis toegang. Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070-3339666, di. t/m vr. 09-17, za. & zo. 12-17 uur. Tot en met 29/09/07. Gaan waar de woorden gaan. Van de brieven van Slauerhoff, tot de stofzuiger van Simon Vestdijk. Tot en met 30/09/07. Helden in beeld. Tentoonstelling van illustraties uit kinderboeken. Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070-3640653, do. t/m zo. 12-17 uur. Tot en met 18/11/07. De grenzen der betamelijkheid. Schilderijen, aquarellen en reproducties geven een beeld van de ontwikkeling in de visie op het lezen door vrouwen in de 19e eeuw. MalieBeeld Bezuidenhoutseweg 12, 070-3490250. Tot en met 30/11/07. ICN in Beeld. Moderne beeldhouwkunst uit de rijkscollectie met werk van onder andere Arie Berkulin, Marinus Boezem en Theo Niermeijer. Galerie Matiz Piet Heinstraat 89, do. t/m za. 13-17 uur. Tot en met 31/08/07. Matiz in beweging. Margreet Buziau, Inge Sips en Daniëlle Proper, schilderijen; Anna Gensoo, Annelies Oppelaar, Peter Holman en Ron en Nathalie IJzerman, bronzen beelden; Arja Hoogstad, keramische objecten; Ineke van Enk, papieren objecten. Museum Meermanno Prinsessegracht 30, 070-3462700, di. t/m vr. 11-17, za. en zo. 12-17 uur . Tot en met 02/09/07. Paul Schuitema. De foto in de avant-gardetypografie. Overzicht van het (typo-)grafische werk van Paul Schuitema. Museon Stadhouderslaan 37, 070-3381338, di. t/m zo. 11-17 uur. Tot en met 28/10/07. Het gezicht van de zee. Een tentoonstelling met foto’s van de gerenommeerde onderwaterfotograaf Dos Winkel. Tot en met 11/11/07. Apenkoppen. Op reusachtig formaat geëxposeerde foto’s van mensapen. Tot en met 28/10/07. Robot Zoo. Enorme robotdieren laten zien hoe ze in elkaar zitten en wat ze allemaal kunnen. Tot en met 31/12/07. Een krijgersgraf uit de zevende eeuw Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070-3500830, di. t/m za. 10-17, zo. 12-17 uur. Tot en met 28/10/07. Pootjebaden & Beachlife. Badmode in Scheveningen vanaf 1818 tot heden. Galerie Noordeinde Noordeinde 117, 070-3606868, wo. t/m za. 12-17.30, zo. 13-17 uur. Tot en met 26/08/07. White nights (in St. Petersburg). Schilderijen van Victor Timofeev en Sofia Timofeeva, beelden van Wolfgang A. Kossuth en Halinka Jacubowska. Galerie Nouvelles Images

Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070-4277730, di. t/m zo. 11-17 uur. Tot en met 02/09/07. Den Haag Sculptuur te gast bij Escher in Het Paleis. Beelden van Ron Mueck en Ah Xian en visuele installaties van Natasha Johns-Messenger.

Westeinde 22, 070-3461998, di. t/m za. 11-17 uur. Tot en met 15/08/07. Ons feestje is niet leuk. Onder anderen Marc Bijl, Ronald de Bloeme en Olaf Holzapfel. Het Nutshuis Riviervismarkt 5, 070-3459090, ma. t/m vr. 09-17 uur. Tot en met 28/08/07. Terugblik op het theater festival. Expositie met foto’s van theaterfotograaf Jan-Evert Zondag. Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070-3644544, ma. t/m za. 10-17, zo. 12-17 uur. Tot en met 28/10/07. Jonkheer Jan de Jonge. Aquarellen en tekeningen; strandtafereeltjes, portretten en figuren op klein formaat van het dagelijkse leven rond 1900 gemaakt door Mesdags tijdgenoot. Kunsthandel R. Polak Jan van Nassaustraat 17, 070-3280020, za. 13-17 uur en op afspraak. Tot en met 31/12/07. Haagse School en tijdgenoten. Schilderijen en aquarellen van de 19e en begin 20ste eeuw, met het accent op de Haagse School. Gratis. Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070-3903617, di. t/m vr. en zo. 14-17, za. 11-17 uur. Tot en met 26/08/07. Ode aan de aquarel. Aquarellen van 22 vrouwelijke leden van de Nederlandse Aquarellisten Kring. SEA LIFE Scheveningen Strandweg (Boulevard) 13, 070-3542100, ma. t/m zo. 10-19 uur. Tot en met 31/12/07. Zeepaardjes, geboorte van een sprookje. Zie het zeepaardje in het kweekcentrum en in hun natuurlijke leefomgeving. Tot en met 30/12/07. Rood ijs. Het International Fund for Animal Welfare laat zien hoe mooi de wereld van de zeehond is en toch onze bescherming nodig heeft. Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070-3640768, ma. t/m zo. 11-17.30 uur. Tot en met 26/08/07. Dos Winkel. Onder water genomen foto’s van de gerenommeerde fotograaf Dos Winkel. Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070-3658985, wo. t/m zo. 12-17 uur. Tot en met 09/09/07. Lost Tongues Rediscovered. Zeven kunstenaars bekijkende relatie tussen woord en ding of tussen het object en de voorstelling ervan. Met onder anderen Harold de Bree en gerlach en koop. Museum Swaensteyn Herenstraat 101, Voorburg, 070-3861673, wo. t/m zo. 13-17 uur. Tot en met 30/09/07. De Nieuwe Ploeg. Tentoonstelling met werk van onder anderen Constant, Corneille en Wessel Couzijn. Galerie De Twee Pauwen Oranjestraat/ Noordeinde 1, 070-3925443, wo. t/m za. 11-17, zo. 13-17 uur. Tot en met 26/08/07. Over water. Kunstenaars spiegelen zich aan de dynamische, metaforische en mysterieuze kracht van de meest vitale stof op aarde. Gratis. Tweede Kamer Lange Poten 4, ma. t/m vr. 09-17 uur. Legitimatiebewijs verplicht! Tot en met 23/08/07. Wie kan ik nog vertrouwen? Een tentoonstelling die geheel gewijd is aan vervolging en verzet van homoseksuele mannen en lesbische vrouwen onder de nazi’s en de Duitse bezetting.

Fotomuseum Den Haag Stadhouderslaan 43, 070-3381144, di. t/m zo. 12-18 uur. Tot en met 30/09/07. Koos Breukel – Onder fotografen. Portretten van collega-fotografen van Breukel, in combinatie met één werk uit het oeuvre van de betreffende fotografen.Tot en met 28/10/07. Drie Australische Fotografen. Bill Henson, Tracey Moffatt & Anne Zahalka.

Brongegevens Agenda

GEM Stadhouderslaan 43, 070-3381133, di. t/m zo. 12-18 uur. Tot en met 07/10/07. Yoshitomo Nara. Recent werk van Japanse pop art kunstenaar.

De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070-3140911, ma. en zo. 12-17, di. 09-20, wo. t/m za. 09-17 uur. Permanente tentoonstelling “De Verdieping van Nederland”: 1000 Jaar Nederland aan de hand van de topstukken uit de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief. www.deverdiepingvannederland.nl Tot en met 23/09/07. Op Vakantie! Een presentatie over 100 jaar vakantie, strand en kamperen.

Dit is een selectie van Den Haag Marketing & Events, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod kijk op www.denhaag.com Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op www.uitburo.nl Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

Haags Gemeentearchief Spui 70, 070-3537020, ma. t/m vr. 07-19 (do. tot 21uur), za. 9.30-17 uur. Tot en met 25/08/07. In de rij. Voedseldistributie in Den Haag gedurende de beide Wereldoorlogen.

Galerie Vonkel Anna Paulownaplein 13, 0704278084, di. t/m za. 12-18 uur. Tot en met 21/08/07. Dutch – Oernederlands. 25 Kunstenaars verbeelden hun visie op Nederland en de Nederlanders. Gratis.

True Blue van Yvonne Zomerdijk is te zien in Galerie Vonkel.


18

programmering

Service

radio west en tv west

g Cryptogram

Van de Bollenstreek tot het Westland, van het Scheveningse strand tot de markt in Gouda. Het uitzendgebied van Omroep West is groter dan Den Haag alleen. Maar van al die steden en dorpen is Den Haag onbetwist de grootste. En dat maakt dat de residentie en haar bewoners in onze programma’s vaak aan bod komen. Onderstaand de weekprogrammering voor Radio West en TV West. Voor actuele uitzendtijden kunt u terecht op onze website Westonline.nl.

tv west U

donderdag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws ZEP Travel Meelopers RegioNed

U

zaterdag vanaf 17.00 uur NieuwsWeek ZEP Travel Als ze me missen... Verkeer & Meer

U

zondag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws Zomertuin Haagse Iconen TV West Sport RegioNed

Horizontaal

1. De snelheid van wegwerkers. (9) 5. Er kan veel water in het vleesproduct zitten. (5) – 9. Ramen vol goud (8) – 11. Hij zal wel weer achteraan eindigen. (6) – 12. Ze beginnen steeds weer te kletsen. (7) – 13. Door ’t drinken van nectar raak je bedwelmd. (6) – 14. Het grondverven. (15) – 17. Zij hoeven het met deze omschrijving niet eens te zijn. (15) – 21. Een vis met kleingeestige kritiek kan toch wel levenslustig zijn. (6) – 23. Schuin. (7) – 25. De handvatten wegnemen. (6) – 26. Helpt het een noot aan de landen te geven? (8) – 27. Een buitenlandse slaapplaats. (5) – 28. De toespraak van de koningin ontroerde ons. (9)

Oplossing vorig nummer

U

TV West is op zoek naar kandidaten voor Place-Match, een nieuw quizprogramma waarin mensen uit verschillende regio’s met elkaar strijden voor een eigen regionaal goed doel. Wie veel weet ook de eigen streek én over de rest van Nederland kan zich opgeven via het mailadres kandidaat@place-match.nl. Place-Match wordt vanaf dit najaar dagelijks uitgezonden op TV West. Meer informatie is te vinden op www.place-match.nl.

maandag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws Meetrainen Als ze me missen...

U

dinsdag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws Vlieg Peper & Zout RegioNed

U

Ve r t i c a a l

woensdag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws Haagse Iconen Zomertuin

2. Vette groente. (7) – 3. Gemakkelijk bij het ontbijt. (5) – 4. Als vader erwtensoep eet, moeten wij ons ertegen wapenen. (7) – 6. Gewoon op water en brood. (7) – Tegen de opvatting over grote gezinnen zijn. (13) – 8. Het begin van de start. (4) – 10.Als de vrucht zo is, zal de drank wel niet te drinken zijn. (13) – 15. Een gezond dier (3) – 16. Met ’n flinke ruk de plaats aan land trekken. (3) – 18. Dit wordt op schouders gedragen. (7) – 19. Al roerend zakte ik naar beneden. (7) – 20. Er onbewogen onder blijven, als er geen eten is. (7) – 22. Omdat hij gelaten de afslag mist, moet hij geruime tijd op de volgende wachten. (4) – 24. Een smaakvol muziekstukje. (5)

89.3 radio west U

Oplossing vorig nummer

maandag t/m vrijdag

06-09 uur WestNieuws 09-12 uur Negentwaalf.nl 12-14 uur Roukost 14-15 uur Non-stop muziek 15-17 uur Geniet van je Middag 17-18 uur WestNieuws 18-19 uur Het Gesprek van de Dag 19-23 uur Non-stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen

g Sudoku Een sudoku bestaat uit een veld van 9 x 9 hokjes. Dit gebied is weer onderverdeeld in negen vierkanten van 3 x 3 hokjes. Hierin moeten steeds de getallen 1 tot en met 9 worden ingevuld, zodat elk getal precies één keer voorkomt in elke rij, in elke kolom en elk vakje van 3 x 3.

GEZOCHT

vrijdag vanaf 17.00 uur tv West Nieuws RegioNed Filmspot

U

Kandidaten

Meetrainen Sportverslaggever Krijn Schuitemaker neemt wekelijks een actief kijkje in de keuken van regionale topsporters door actief een training mee te maken. ‘Meetrainen’ dus, met de kampioen vierspanrijden, met catamaranzeilers op de Noordzee of honkballers. Train mee, deze zomer elke maandag op TV West.

op donderdag 21-23 uur Jazz op West

op vrijdag 19-21 uur Stork on Air 21-23 uur Hot Talk U

zaterdag

08-11 uur ZEP 11-12 uur … And the beat goes on 12-17 uur Radio West Zomertoer 17-18 uur Non-Stop muziek 20-23 uur Non-Stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen

U

Radio West zomertoer Radio West trekt deze week voor het laatst de regio in met een bijzonder live-programma. Komend weekend is op zaterdag en zondag te gast bij het Varend Corso in het Westland. Een prachtig festijn met veel sfeer en (live)muziek.

zondag

08-09 uur ZEP 09-10 uur Ouwe Joekels 10-12 uur Klassiek op West 12-14 uur Non-Stop muziek 14-17 uur Radio West Zomertoer 17-21 uur Non-stop muziek 21-23 uur Klassiek op West 23-00 uur Met het Oog op Morgen

zie voor actuele programmainformatie tv west teletekst en de website westonline.nl


Service

Vrijdag 10 augustus 2007

g Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Vrijdag 10-08

Zaterdag 11-08

Zondag 12-08

Maandag 13-08

Min. 15º Max. 20º Zon 10% Wind N3

Min. 15º Max. 21º Zon 25% Wind NW3

Min. 13º Max. 22º Zon45% Wind NW3

Min. 14º Max. 22º Zon 30% Wind W3

© Marcello’s Art Factory / bron: weeronline

g Bioscopen Pathé Buitenhof

Pathé Scheveningen

De Simpsons Film (NL) dagelijks 12:50 Death Proof vr/za 23:40 Die Hard 4.0 dagelijks 21:40 Evan Almighty dagelijks 14:50 17:20 19:40 22:00 do/vr/zo/ma/di/wo ook om 12:30 vr/za ook om 00:40 Fantastic Four 2: Rise of the Silver Surfer dagelijks 15:00 17:10 19:20 21:30 vr/za ook om 00:10 Harry Potter and the Order of the Phoenix (OV) dagelijks 12:20 15:20 18:20 21:20 Harry Potter en de Orde van de Feniks (NL) dagelijks 13:10 I now pronounce you Chuck and Larry dagelijks 12:20 19:10 21:50 vr/za ook om 00:30 LAST LEGION dagelijks 16:10 18:40 Little Children zo/ma/di/wo 20:15 Little Miss Sunshine do/vr/za 21:15 Ober do/vr/za 19:00 Ocean’s Thirteen dagelijks 18:50 Planet Terror vr/za 00:20 Ratatouille (NL) dagelijks 13:00 15:40 Ratatouille (OV) dagelijks 13:20 16:00 18:30 21:10 vr/za ook om 00:00 Shrek de Derde (NL) dagelijks 12:10 Shrek the Third (OV) vr/za 00:30 Sneak Preview di 21:30 Transformers do/vr/za/zo/ma/wo 21:00 White Noise 2 vr/za 23:50 Zoop in Zuid-Amerika dagelijks 14:50 17:00

Bratz: De Film (NL) dagelijks 14:20 16:40

Voor meer informatie: www.pathe.nl/scheveningen tel. 0900-1458 (35cpm)

Angel zo/ma/di/wo 20:15 Die Hard 4.0 vr/zo/ma/di/wo 17:20 Evan Almighty dagelijks 12:20 14:40 17:00 19:30 21:50 zo ook om 10:15 Harry Potter and the Order of the Phoenix (OV) dagelijks 14:00 17:15 20:30 zo ook om 10:50 Harry Potter en de Orde van de Feniks (NL) dagelijks 13:00 I now pronounce you Chuck and Larry dagelijks 19:00 Infamous zo 16:00 Ocean’s Thirteen dagelijks 21:40 Paris Je T’Aime do/za 18:45 Ratatouille (NL) dagelijks 13:10 15:45 zo ook om 10:40 Ratatouille (OV) dagelijks 13:30 16:20 18:45 21:30 zo ook om 11:00 Scoop do/za 21:30 Shrek de Derde (NL) do/vr/za/ma/di/wo 16:00 zo ook om 10:30 Sneak Preview di 21:40 Trade vr 20:15 Transformers dagelijks 18:20 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 21:10 Zoop in Zuid-Amerika dagelijks 12:40 15:00 zo ook om 10:20 Voor meer informatie: www.pathe.nl/buitenhof tel. 0900-1458 (35cpm)

Filmhuis Den Haag Still Life/ Jia Zhang Ke do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 uur London to Brighton/ Paul Andrew Williams do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 uur Congorama/ Philippe Falardeau do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Death at a funeral/ Frank Oz do/vr/za/zo/di/wo 22:00 uur Samson and Delilah / Corina van Eijk do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Half moon/ Bahman Ghobadi Niwemang do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:00 uur Mon fils a moi/ Martial Fougeron do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:45 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo | 19:15 uur Les Témoins/ André Techine do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:45 uur Jesus Camp/ Heidi Ewing en Rachel Grady do/vr/za/zo/ma/di/wo 18:00 uur Das Leben der Anderen/ Florian Henckel von Donnersmarck do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:30 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:00 uur Sneak Preview | ma 22:00 uur

CINEMATHEEK 50 Ways of saying fabulous/ Stewart Main ma/di/wo 21:45 uur Broken sky/ Julián Hernández El Cielo Divido do/vr/za/zo 21:45 uur Knallhart/ Detlev Buck In samenwerking met openluchttheater Zuiderpark vr 21:45 uur Kaarten voor deze film kunnen gereserveerd worden bij het Openluchttheater Zuiderpark 070-3699492, of info@openluchttheaterzuiderpark.nl en bij Theater Pierrot, 070-3933348 maandag t/m vrijdag 10.00 tot 15.00 uur, of info@theaterpierrot.nl. Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl Let op: de kassa van Filmhuis Den Haag is gedurende de maanden juli en augustus geopend vanaf 16.00 uur.

g Werk in uitvoering M Bezuidenhoutseweg; reconstructie De Bezuidenhoutseweg tussen de Laan van Nieuw Oost Indie en de Carel Reinierszkade wordt gereconstrueerd. In verband daarmee is de rijbaan voor doorgaand autoverkeer afgesloten. Het autoverkeer wordt lokaal omgeleid. De werkzaamheden duren tot 6 september. M Geestbrug Tot en met 2 september is de Geestbrug in de Prinses Mariannelaan/Geestbrugweg op de grens van Rijswijk en Voorburg afgesloten voor alle verkeer. Voetgangers en fietsers kunnen gebruik maken van een pontje over de Haagse Vliet. Autoverkeer wordt omgeleid via de Rijswijkseweg, Mercuriusweg en Binckhorstlaan. M Hubertusviaduct In de tweede helft van 2007 wordt gelijktijdig met het maken van de aansluiting op de Hubertustunnel groot onderhoud uitgevoerd aan het Hubertusviaduct, daarna kan ook het zware vrachtverkeer weer van het viaduct gebruik maken. M Mauritskade/Dr.Kuyperstraat; afsluiting De riolering in de Mauritskade, de Koninginnegracht en de Prinsessegracht is aan vervanging

toe. Het totale werk duurt tot eind 2007. De werkzaamheden in de Mauritskade duren tot half oktober. Half augustus starten de rioolwerkzaamheden in de Koninginnegracht en de Prinsessegracht (tussen Javastraat tot het Korte Voorhout).

musweg vanaf het Erasmusplein kan rechtsaf naar de Loevesteinlaan of rechtdoor richting de Leyweg.

M Theresiastraat In verband met nieuwbouw van het ministerie van Landbouw & Visserij is de rijbaan ter plaatse richting Prins Clauslaan versmald tot één rijstrook. De werkzaamheden duren tot eind augustus.

M Vuurwerkfestival Scheveningen Op donderdag 16, vrijdag 17 en zaterdag 18 augustus 2007 worden er twee vuurwerken per avond georganiseerd. De aanvangstijden zullen zijn 22.00 uur en 23.00 uur. De tijdsduur van elk vuurwerk is ongeveer 15 minuten. Vanwege de te verwachten drukte treden de verkeersmaatregelen vanaf donderdagavond 16 augustus tot en met zaterdagavond 18 augustus in werking. Ook wordt aanbevolen zoveel mogelijk per openbaar vervoer of fiets naar Scheveningen te rijden.

M Tramlijn 16 Het kruispunt Loevesteinlaan – Erasmusweg is beperkt toegankelijk voor verkeer op de Erasmusweg tussen de Leyweg en de De Lannoystraat. Doorgaand verkeer vanuit Rijswijk moet omrijden. Omrijroutes die zijn ingesteld voor het autoverkeer: het verkeer in beide richtingen op de Erasmusweg wordt over een rijbaan geleid. Hierdoor kan het verkeer op het kruispunt met de Loevesteinlaan alleen rechtdoor naar het Erasmusplein; Bestemmingsverkeer op de Eras-

M Westvlietweg Tot en met half december krijgt de Westvlietweg een nieuwe laag asfalt. De weg is dan afgesloten voor het doorgaand verkeer. De omleidingen lopen over de Prins Bernhardlaan – Prinses Mariannelaan (Leidschendam-Voorburg). Voor langzaam verkeer loopt de omleiding via LeidschenveenYpenburg. Doorgaand verkeer wordt aangeraden de A4 te gebruiken. Woningen en bedrijven aan de Westvlietweg zijn wel toegankelijk via een omleiding.

Advies: Het wordt druk in de Javastraat en de Laan Copes van Cattenburch. Mijdt zoveel mogelijk deze routes.

19

Pierre Wind Pierre’s Droom: Hemelse slierten Ik droom niet elke dag. Ik leef vooral in de werkelijkheid, al probeer ik natuurlijk ook wel weer mijn eigen werkelijkheid te creëren. Dus toch ook een vorm van dromen. Kinderen hebben dat nog veel vaker, die leven zelfs in hun eigen droomwereld. Heerlijk. Met regelmaat stap ik weer in de droomwereld van een jonge geest, meestal wanneer ik spaghetti verorber, want dan moet ik aan een bepaalde anekdote denken. Tijdens een presentatie, al weer jaren geleden, van een kookboekje ten bate van War Child, ontmoette ik een kleine Nederlandse aardbewoner, Jerry, die een receptje voor het bewuste kookboekje had ingeleverd. Deze jongeling vond gebakken spaghetti, die overgebleven was van de maaltijd van de dag ervoor, het lekkerst. Wel met basterdsuiker. Hij noemde het Hemelse spaghetti, omdat hij hoopte dat de meeldraden zolang konden zijn dat hij de gesneuvelde kinderen in de hemel kon bereiken. Ik zag aan zijn ogen dat hij absoluut in zijn theorie geloofde. Hart verwarmend. En wat blijkt: zijn gerecht is nog lekker ook. Natuurlijk kon ik het niet laten en heb ik een interpretatie van zijn nagerechtje gemaakt. Het is een recyclinggerechtje. Oftewel: van de spaghetti die je overhoudt, maak je de volgende dag ‘Hemelse slierten’ van. Bak per persoon op hoog vuur 75 gram gare spaghetti krokant in een ruime hoeveelheid roomboter. Doe dan 1 eetlepel bruine basterdsuiker, theelepel vanillesuiker en het sap van een halve limoen erbij. 30 seconden doorbakken. Klaar. Serveer er eventueel een bal ijs of een lik geslagen slagroom bij en het eetfeest raakt oververhit van extase. Benodigdheden per persoon 4 75 gram gaar gekookte spaghetti 4 50 gram roomboter 4 1 eetlepel bruine basterd suiker

4 afgestreken theelepel vanillesuiker 4 sap van 1/ 2 limoen 4 1 bal vanille-ijs

g Spoedgevallen Alarmcentrale: 112 Politie Haaglanden: 0900 8844 SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden) SMASH is een samenwerkingsverband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ‘s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. Tel. 070 - 346 96 69 Website: www.smashaaglanden.nl

Informatie dienstdoende apotheken Tel. 070 345 10 00 Tandartsendienst: avond- en weekenddienst (alleen spoedgevallen): (070) 311 03 05. Overig Stichting Dierenambulance Den Haag Tel. 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) Website: www.dierenambulancedenhaag.nl Dierenartsen weekenddienst Spoedgevallen nacht en weekend Tel. 0900 - 222 6 333 en 0900 - 2222 456 Website: www.dierenartsenkring-denhaag.nl

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag T: 070-3644040 / F: 070-3633570 info@denhaagcentraal.net redactie@denhaagcentraal.net advertentie@denhaagcentraal.net abonnementen@denhaagcentraal.net Klantenservice Den Haag Centraal Voor opgave abonnementen, verhuizingen en bezorging: Servicenummer Adrepak Abonnementenregistratie: 070-3590723 (ma t/m vr: 09.00 tot 17.00 uur) Antwoordnummer 45001 2504 VC Den Haag. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode) Den Haag Centraal postbus 45666 2504 BB Den Haag. Abonnementsprijzen: Kwartaal € 12,95 / Jaar € 49,95 Hoofdredacteur: Coos Versteeg Coördinatie redactie: Miranda Fieret Coördinatie cultuur: Roos van Put Coördinatie sport: Martin van Zaanen Eindredactie: Dick Toet, Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken: Marianne ten Have Medewerkers: Floor de Booys, Peter Breedveld, Maarten van Doorn, Mirjam Flore, Eppo Ford, Bert Jansma, Babeth Knol, Elske Koopman, Joke Korving, Isabella Lanz, Alexander Münninghoff, Doron Nagan, Monique van Oostrum, Hans Schmit, Rob Soetenhorst, Rogier Slop, Kees Stal, Jill Stolk, Alexandra Sweers, Aad van der Ven, Gerard Vos, Renate van der Zee Feuilleton: Tomas Ross Columnisten: Kees Jansma, Vilan van de Loo, Marcella Mesker, Marc Delissen Rubrieken: Teun Berserik (cartoon), Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs), Bas Martens (juridisch), Marnix van Rij (financieel), Pierre Wind (culinair) Illustraties: Marcello’s Art Factory Vormgeving: Rob Hofland / Grafische Zaken Fotografie: C&R, Willy Jolly, Harmen de Jong, Mylène Siegers, Otto Snoek en Fotopersbureau WFA Uitgever/directeur: Robert Conijn Zie voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net


20

Society

Roos

Vrijdag 10 augustus 2007

Renate & de Residentie

Met

f o t o ’s v a n

Otto Snoek

De tijd staat niet helemaal stil: attente serveersters hebben de plek ingenomen van weerbarstige obers.

We zullen nooit meer taart eten bij Krul. Maar wat is er over van al die andere eerbiedwaardige Haagse instituten? Deze zomer bezoekt Renate van der Zee er elke week één. Deel twee uit onze zomerserie: borrelen bij De Posthoorn.

Alleen de freule is niet meer Ik geloof niet dat er in Den Haag een café is met zo’n indrukwekkende mythologie als Bodega De Posthoorn. Idyllisch gelegen aan het Lange Voorhout is De Posthoorn jarenlang een huiskamer geweest voor de meest uiteenlopende Haagse types. Sommige artistiek, andere zonderling en weer andere alleen maar erg Haags. Zo doet bijvoorbeeld de legende de ronde dat kunstenaar/duivenliefhebber Gerard Fieret pindakaas onder zijn schoen smeerde om die midden in De Posthoorn pontificaal van zijn zool af te eten. Er wordt ook verteld dat de schrijver Heere Heeresma zijn recht om het etablissement te bezoeken verspeelde door de aldaar geëxposeerde schilderijen van Wim Hussum te bekogelen met in mosterd gedoopte bitterballen. Er is ook een hardnekkig verhaal over een gast die tijdens de Haagse paardendagen te paard De Posthoorn binnenkwam. Waar? Wie zal het zeggen? Zeker is in ieder geval één ding: in Bodega De Posthoorn gaat de tijd veel langzamer dan in alle andere café’s in Den Haag. Hagenaars houden sowieso niet van verandering en de toch wat excentrieke cliëntele van De Posthoorn al helemaal niet. Daarom klinkt in dit café nog steeds geen achtergrondmuziek en zijn de muren nog steeds donkergroen. Niet dat de eigenaar het niet heeft geprobeerd. Ooit gooide hij er een verfje tegenaan dat twee tinten lichter was, maar dat werd niet gewaardeerd. De cliëntele morde en de Haagsche Courant schreef bars dat De Posthoorn in een ijssalon was veranderd. Dus werden de muren weer donkergroen. Want zo was het altijd geweest en zo was het goed. Het heerlijke van De Posthoorn was altijd de reserve van de clientèle. Je werd er

niet lastig gevallen door joviale Amsterdamse types die zomaar een gesprek met je dachten te kunnen beginnen. Ik heb er de grote Simon Carmiggelt zien binnenschuifelen zonder dat iemand opkeek. Ik zag Kees van Kooten met zijn moeder op het terras aan de bitterballen terwijl niemand een spier vertrok. Zo’n café, dat is een parel. Het is een prettige zomerdag als ik op inspectie ga naar De Posthoorn en één blik op het terras stemt mij al tevreden. Die twee dames met getoupeerd haar die met strenge blik een tomatensapje nuttigen, bijvoorbeeld. Of die heer met een enorme strik met liberty-dessin die tegen zijn gezelschap zegt: “Spelregels zijn goed, maar het moet natuurlijk geen spelletje worden!” Daar ben ik het helemaal mee eens. Binnen ben ik blij verrast als ik een man ‘Een jonge jenever, een glas rôde wijn en een biefstuk met brôd’ hoor bestellen. Fijn ook dat er een eenzame grijze dame bij het raam zit. In mijn herinnering heeft er in De Posthoorn altijd een eenzame grijze dame bij het raam gezeten. Bij voorkeur achter een glas sherry. De raamdame herinnert mij aan de freule Van Panhuys die hier jarenlang elke avond de kranten kwam ophalen. Die stapelde ze dan op in haar huis, totdat de buren een ontruiming regelden omdat ze bang waren voor brandgevaar. Arme freule. Wat zal ze zich gebruuskeerd hebben gevoeld. Ik constateer tot tevredenheid dat in De Posthoorn nog steeds dezelfde formica tafels en groene leren stoelen staan die er sinds mensenheugenis hebben gestaan. Op de kaart staat ook nog steeds het hoofdje ‘ochtenddranken’. Er zullen onder u onwetenden zijn, die denken dat hieronder dan café au lait, thee of misschien wel warme chocolademelk worden gerangschikt. Naïef! In Bodega

Haagse duiven weten ook de weg naar De Posthoorn, of Gerard Fieret er nu zit of niet.

Huiskamer voor de meest uiteenlopende types.

De Posthoorn worden port, madeira en martini tot de ochtenddranken gerekend. Ook de jonge eigenaar stelt er prijs op dit zo te houden en dat is heel verstandig van hem. De tijd gaat in De Posthoorn weliswaar heel langzaam, maar helemaal stil staat hij toch niet. Tijdens mijn inspectie zie ik voornamelijk serveersters lopen, terwijl je er vroeger juist werd bediend door obers. Tamelijk weerbarstige obers, dat wel. Maar je vergaf het hen, als je zag wat voor figuren ze soms moesten bedienen. Ook de freule komt niet meer de kranten halen. Zij is een aantal jaren geleden gestorven. Haar angstige buren zullen wel opgelucht zijn geweest. Maar Gerard Fieret leeft nog. Ik zag hem diezelfde dag op zijn fiets, emmers vol duivenvoer aan zijn stuur en een ernstige blik op zijn gezicht. Het is ook wat, als je er persoonlijk voor moet zorgdragen dat de stadsduiven Den Haag blijven onderschijten. Ik heb hem niet gevraagd of het waar was, van die pindakaas. Want mooie Haagse mythes houd ik bij voorkeur in stand.

Renate

van der

Zee

Het personeel van De Posthoorn is de afgelopen tijd ingrijpend verjongd.

denhaagcentraalnr13