Atlantic Review Edition #2 2024

THE FAROE ISLANDS

Home of the

Atlantic salmon

Welcome to the Nordic House, the cultural centre of The Faroe Islands

Photo: RIVA The Faroese Dance Company Photographer: Gwenaël Akira Helmsdal Carré

‘When

we took Berlin ... ’

The famous line from the song by singer songwriter Leonard Cohen could hardly be more apt: ‘First we take Manhattan, then we take Berlin’. Last year Atlantic Airways flew its first direct flight across the sea to New York, and we opened this year by transporting hundreds of Faroese supporters to the Euro Handball Championships in Berlin. The first a Faroese national team has qualified for.

And boy did we take Berlin! Around 5,000 people from the archipelago, 10% of the population, were in the German capital and the Faroese wall in white became part of the Mercedes-Benz Arena when the Faroese team played. With unconditional support, singing, cheering and clapping the atmosphere in the hall was almost impossible to put into words. So this edition couldn’t go to print without an account of those days in Berlin: Suni Merkistein, commentator on our national broadcaster KVF, takes us on this journey.

And in Berlin we dwell for a while. The Faroese lyrical soprano, Birita Poulsen, lives and works there. She is a freelance singer, which means that she auditions for parts and is also on the roster of the Berlin Radio Choir.

From Berlin we travel to Klaksvík where the elegant new culture hub, Varpið, has opened its doors. Varpið sets out to house public culture and foster community, both the Chair of the Board and the Managing Director are convinced that the facility houses endless possibilities, not merely for the Northerner Isles but the whole country.

Súsanna Smith Johansen

This year is the 40th anniversary of Faroese public television broadcaster Sjónvarp Føroya, now Kringvarp Føroya (KVF). Today it is difficult to imagine the Faroe Islands without Faroese TV, but four decades ago it was not a given that there would be any such channel. As is so often the case, passionate pioneers paved the way. In this magazine we meet one person who was there from the beginning, as well as the current CEO of KVF and a media expert, who discusses the role of a Faroese broadcaster.

We also have room for another anniversary – 140 years no less. The smack Johanna of Vágur village turns 140 years. The grand old lady originally hails from Scotland, was built in 1884 and purchased to the Faroe Islands in

1894 by Jákup Dahl á Gørðunum. Johanna fished the seas for over 70 years, and she still sails today as the pride of Vágur.

In addition, we have an article in our series on the artists our aircraft are named after. This time the article is on William Heinesen and his authorship.

And the icing on the cake is a fabulous guide to London with tips for young and old. You see, Atlantic Airways will be flying direct to London this summer from June 1st to August 31st.

With these words we hope you are comfortably seated and wish you leisurely travels and happy reading.

Jóhanna á Bergi CEO, Atlantic Airways

Photo:

Starter Kit

Prepaid SIM card

Includes: 7GB & 50 DKK call & text

Buy at Vágar Airport or in our Teleshops in Tórshavn, Hoyvík, Klaksvík, Saltangará and Tvøroyri.

Photo by: Erla Ziskasen

Innihald / Contents:

08 Føroyskt sjónvarp í 40 ár

Faroese Television Turns 40

18 Tað er gandur, tá ið tú stendur á pallinum It is magic on stage

30 ...Then we take Berlin!

44

58

Stjørnudust yvir Varpið Stardust over Varpið

William Heinesen: føroya kendasti rithøvundur – uttanlands

The most famous faroese author – abroad

68

Johanna 140 ár: „A Rye-built is a hallmark second to none”

Johanna 140 years: A Rye-built is a hallmark second to none

78

86

94

95

Tín vegvísari í London

Søgan hjá Atlantic Airways

Barnasíðan Children’s page

Krossorð & Sudoku Crossword puzzle and Sudoku

kunning um prentstað og svanamerki á prentlutum

Prentstað

Allir prentlutir eiga at hava prentstað á. Tí verður heitt á tykkum, sum lata okkum prentkláran pdf, um at minnast til at seta á prentlutin: Prent: Føroyaprent.

svanamerki

Svanamerkið er búmerkið hjá Norðurlendsku umhvørvismerkingini og er eitt skrásett og vart vørumerki. Tað eru tí reglur fyri, hvussu tað skal síggja út á prentlutinum, og hvussu tað má brúkast. Svanamerkið kann takast niður av heimasíðu okkara www.foroyaprent.fo.

ATLANTIC REVIEW is published by Atlantic Airways, Vagar Airport, FO-380 Sørvágur, tel. +298 34 10 00. Advertising: atlanticreview@atlantic.fo. Editor: Ingrid Bjarnastein – ingrid@atlantic.fo.

Layout: Jensia Gaardlykke Rossum – jensia@atlantic.fo. Responsibility: Jóhanna á Bergi. Proof and translation: Sprotin.fo. Printed by: foroyaprent.fo. This publication may only be reproduced in agreement with the publishers. Cover: Birita Poulsen. Photo by: Súsanna Smith Johansen.

Dømi: Fylg dømunum her. Minst til at búmerkið eisini kann vera svart.

SKRIVAÐ HEVUR JÁKUP BOGI JOENSEN

MYNDIR: ERLA ZISKASEN & KVF

Føroyskt sjónvarp

Tað var ein stór mentanarlig kollvelting, tá ið almenna Sjónvarp Føroya fór í luftina á fyrsta sinni tann 1. apríl í 1984. Øll ofraðu seg fyri sjónvarpið, sigur eitt av starvsfólkunum, sum var við frá byrjan. Týdningurin av føroyskum tilfari hevur sjáldan verið størri enn júst nú, heldur stjórin á stovninum. Og miðlafrøðingur heldur, at sjónvarpið hevur ment seg, men ivast í, um vit hava eitt sjónvarp til tíðina

Minnist tú, tá ið Ove kysti havfrúnna? Ella minniliga dystin í Landskrona? Ella tá ið føroyingar tóku Berlin?

Minnist tú bankakreppuna? Tá ið landið fór á heysin? Ella samráðingar nar við donsku stjórnina um fullveldi?

Minnist tú ólavsøkurnar, Prix Føroyar ella tá ið fólkakirkjan varð yvir tikin og gjørdist føroysk?

Ella hvussu við dólgunum, Flatt av flatlondum og Pipar og Salt?

Í 40 ár hevur sjónvarpið savnað føroy ingar um tað, sum er føroyskt og okkara. Um tíðindi, undirhald, ítrótt og mentan, átrúnað, barna- og ungdómssendingar og mangt, mangt annað.

Sjónvarpið hevur serliga tign í føroyska miðlalandslagnum. Av tí sama er byrðan stór.

Tað var tann 1. apríl í 1984, at Sjónvarp Føroya fór í luftina á fyrsta sinni. Jógvan Asbjørn

Skaale, sáli, sum ár ini frammanundan hevði verið odda maður í privata sjónvarpsfelag num, var settur at leiða al menna sjónvarpið. Byrjanin var ógvuliga trilvandi. Fyrstu tíðina var talan um nakrar fáar royndarsendingar, og umframt stjóran sjálvan var bara ein roknskaparleiðari og ein tekniskur leiðari í starvi á stovninum. Útgerð fyri fleiri milliónir krónur varð keypt inn í Vørðsluna, men stovnur in hevði tørv á fólki at gera og fram leiða innsløg og sendingar til hetta góða sjónvarp.

Men so við og við mentist stovnur in. Fyrsta tíðinda sending in, Dag ur og Vika, fór í luftina fríggjakvøld ið 25. mai í 1984, og so kom glið á.

NÝTT OG SPENNANDI

Í bløðunum hetta summarið í 1984 sást lýsing eftir starvsfólki til

Sjónvarp Føroya. Ein breið lýsing, ið ikki greinaði nærri, hvørjar uppgávurnar vóru.

Bergljót Debes Hentze, sum var útbúgvin bókavørður í Keypmanna havn og um hetta mundið starvaðist á Landsbókasavninum, helt, at tað ljóðaði sum ein spennandi avbjóðing at kveikja og menna eitt nýtt føroyskt sjónvarp. Hon søkti og byrjaði í sjónvarpinum í august í 1984. Tá byrjaðu eisini fleiri onnur í starvi. Bergljót var uppruna liga í savninum hálva tíð, men tað var skjótt, at boð vóru eftir henni at gera innsløg og sendingar, tí tilfar mátti framleiðast til føroyska hyggjaran.

– Sjónvarpið og umhvørvið í Vørðsluni var nakað serligt og stendur eftir sum eitt stuttligt minni úr farnum tíðum. Alt var so nýtt og spennandi. Einki lá í fastari legu, og alt var borið uppi av einum serligum anda, sum ikki

er til longur. Starvsfólkini vildu gera sítt ítasta, so sjónvarpið skuldi fáa so góða byrjan sum til bar. Tí gjørdust dagarnir ofta langir og drúgvir. Øll ofraðu seg fyri sjónvarpið, og summi brendu ljósið í báðum endum, sigur Bergljót.

Tað breyt eisini í bæði borð, tá ið stjórin sum eitt tað fyrsta og ósmæðin strikaði donsku TV-avísina og einki setti í staðin. Dagur og Vika var ikki fødd, og tí kom sjónvarpið skeivt og óheppið frá byrjan, heldur Bergljót.

Men føroyingar tóku kort ini skjótt nýggja miðil in til sín, og tá ið føroyska tíðinda send ingin fór av bakka stokki, var stríðið gloymt.

– Tað var stórt at síggja heim ligar myndir úr bygd og bý, sigur Bergljót.

Hon minnist, hvussu nýtt og slóðbrótandi sjónvarpið var, tí hvørki starvsfólk ella hyggjarar vóru greið yvir, hvussu stór ávirkan in av hesum nýggja mynda miðli num var.

– Tað var skjótt at gerast eitt kent andlit í Føroyum, sigur Bergljót og minnist manga stutt liga løtu, tá ið fólk á gøtuni ógvaðust, tí fólkini í sjónvarpi num líkt ust ikki í veru leika num.

millum starvsfólk ini í Vørðsluni, sigur hon.

– Sjónvarpið er eitt kapittul fyri seg í mínum lívi. Sjónvarpið var sum ein stór familja, sigur Bergljót, sum gavst í Kringvarpi Føroya í 2018.

PROFESSIONELLARI

Men hvussu er støðan hjá føroyskum sjónvarpi í dag, og hvat skal føroyskt sjónvarp frameftir?

Tá ið sjónvarpið og útvarpið vórðu løgd saman 1. januar í 2005, flutti Bergljót saman við hinum úr gomlu Vørðsluni, sum hevði verið karmur um sjónvarpið frá byrjan, niðan í Sortudíki. Men tá hvarv serliga hug lag ið og samanhald ið, sum hevði verið so sterkt

Bjarni Arge er útbúgvin miðlafrøðing ur á lærda háskúlanum í Aarhus, og hann heldur, at sjónvarpið við árunum hevur ment seg nógv og er vorðið munandi betri, enn tað var við byrjan í 1984.

– Føroyskt sjónvarp er í dag professionellari, og nógvar send-

ingar kunnu samanberast við kostnaðar miklar framleiðslur uttan lands. Styrkin hjá sjónvarpinum er, at eingin annar av myndar og viðger føroysk viðurskifti, og tí eru vit púra bundin av, at føroyska sjónvarpið ger tað. Men tað kann samstundis vera ein veikleiki, tí tað eru ov fá í Føroy um, sum kappast við almenna sjónvarpið um at gera dygdargott tilfar, sigur hann. Hann heldur, at vantandi kappingin er ein smeitur, tí hyggjar in krevur somu góðsku, ið hann fær gjøgnum útlendskar sjónvarpsrásir og stroymingar tænastur. Hinvegin ivast hann í, um tað er rætt at samanbera føroyska sjónvarpið við útlendsku rásir nar, og setir spurningin, um føroyskt sjónvarp neyðturviliga skal mennast á sama hátt sum sjónvarpsrásir í øðrum londum. – Tað gjørdu vit ikki í 1984. Tá vóru íverksetara hug ur in og slóðbrótaratankar fremst í huga. Tá ið hugt verður at sendingum frá áttitiáru num, sæst eingin handbók fyri, hvat ein góð sending er ella eitt innslag. Einstaklingar brúktu sína egnu vitan, kreativitet og arbeiðssemi til at skapa nakað nýtt, sigur hann.

Nú 40 ár eru liðin, síðan almenna føroyska sjónvarpið varð stovnað, er tíðin búgvin, heldur Bjarni Arge, at reisa spurn ing in, um Kring varpið og harvið sjónvarpið ikki hevur tørv á einum

Think mash-up.

Think grazing sheep outside the shopping centre. Think DJ-sets inside, while sea shanties are sung outside. Think medieval costumes with the latest smartphones in their pockets. Think small island life and city life in the same sphere. Think modern architecture with a turf roof. Think fusion cooking in a 300-year-old house. Think internet everywhere and Big Brother nowhere. Think mash-up. Not made-up. Welcome to Tórshavn.

„Sjónvarp hevur sera stóran týdning fyri savningarmegina

í einum landi. Men tað er treytað av, at fólk savnast at hyggja at somu sendingum. Og tað er nakað, sum verður alsamt óvanligari.“

Bjarni Arge

kappingar neyta, eini lítlusystur, sum hann málber seg, ið kann skapa ein líknandi anda og geva føroyska miðla heimi num eitt spark.

HYGGJARIN ER KRÆSIN

Javnan eru hvassar atfinningar mótvegis føroyska sjónvarpinum. Ofta tí talan er um útlendskar sendingar ella føroyskar sendingar, sum hava verið á skíggjanum áður.

Spurningurin er tí, um vit hava eitt sjónvarp, sum vit kunnu kalla føroyskt og nøktandi?

– Vit hava føroyskar sendingar, men eg ivast í, um vit veru liga hava eina føroyska sjónvarpsrás við øllum tí, sum samtíðarhyggjarin krevur. Eg hugsi serliga um føroyskt morgunsjónvarp, tíðindasend ingar hvønn gerandisdag og um vikuskiftini, undirhaldssendingar, egin fram leiddar drama sendi røðir og so framvegis. Eg dugi ikki at meta um, hvat orsøkin er, men van liga verður vantandi játtan til Kring varpið nevnd sum ein orsøk, sigur Bjarni Arge.

Men hvat skal eitt føroyskt sjónvarp í grund ini, spyrja vit miðlafrøðing in.

– Føroyskt sjónvarp skal skapa eina fjølbroytta viftu av sendingum á føroyskum. Endamálini eru so mong, men eitt høvuðsendamál er at geva føroyingum nakað at spegla sær í og kjakast um. At skjal festa samtíðina hevur eisini stóran týdn ing, sigur Bjarni Arge.

Tað er ein sannroynd, at sjónvarpsmiðil in hevur sterka atdráttar megi og kann sum fáur annar miðil savna tjóðina. Tað sæst og kemur serliga til sjóndar, tá ið talan er um beinleiðis send ingar.

Tað kann til dømis vera bein leiðis tíðinda sendingar, ella tá ið sent verður beinleiðis frá ítróttarkapping um ella stórum tiltøkum, ið eitt nú hava til endamáls at savna pening til vælgerandi endamál. – Sjónvarp hevur sera stóran týdn ing fyri savningarmegina í einum landi. Men tað er treytað av, at fólk savnast at hyggja at somu send ing um. Og tað er nakað, sum verður alsamt óvanligari sigur Bjarni Arge, miðlafrøðingur. Hann sipar í hesum sambandi til broyttar miðlavanar hjá brúkara num. Rákið seinastu árini hevur verið, at brúkarin í alsamt størri mun sjálvur ger av, nær hann hyggur at sendingum, tí tað er so lætt gjøgnum internetið, har send ingar nar altíð eru tøkar. Neyðugt er ikki sum fyrr at bíða eftir klokkuni, og nær sjónvarpið hevur eina sending á skránni.

Bjarni Arge vísir á, at lítil og eingin miðlagransk ing er í Føroyum. Tí er altíð grund leggjandi óvissa, tá ið tosað verður um føroyskar miðlar og føroyskt sjónvarp. Av somu orsøk kann tað vera trupult at koma til avgjørdar niðurstøður, hvørt sjónvarpsmentan in er øðrvísi í Føroyum enn aðra staðni, sigur hann.

Men eitt vikast ikki. Og tað er, at kappingin um hyggjaran er ógvuliga hørð.

UNDIR STÓRUM TRÝSTI

Maðurin á brúnni, hann, ið stendur á odda og stjórnar føroyska sjónvarpinum, nú tað rundar tey fjøruti árini, er Ivan Hentze Niclasen.

Hann er samdur við miðla frøðing in um, at føroyskt sjónvarp hevur ógvu liga stóra og týðandi

sam felagsliga uppgávu at røkja og er undir støðug um trýsti. Miðlaheimurin er ikki bara broytt ur munandi, síðan sjónvarpið kom í 1984, hann er kollveltur, og vandi er fyri, at sjónvarpið ikki longur hevur ta somu sterku savningar megina. Føroyskt mál, føroysk mentan og føroyskt sjónvarp er undir ógvisligum trýsti uttan í frá, ávarar stjórin.

– Talgilding in hevur gjørt, at miðlar – heimligir og teir útlendsku – virka globalt og kappast um hyggjarar, lurtarar og lesarar í øllum londum. Tað ger, at føroyska rúm ið, sum sjónvarpið skapti og hjúklaði um, er komið undir ógvisligt trýst og er í stórum vanda fyri at vikna enn meira. Flóðaldan av út lendsk um rásum og stroymingar tænastum ger, at føroyski brúkarin hevur ikki bara føroyskt sjónvarp, men eina ørgrynnu av tilboðum at velja ímillum. Og tað setir stór krøv til okkum at framleiða dygdargott føroyskt tilfar, sigur Ivan Hentze Niclasen. Hann heldur, at tað hevur stóran týdning at tvíhalda um og varðveita og menna gott føroyskt sjónvarp.

– Sjónvarpið er føroyskur tíðinda- og mentanarberi. Bara føroysk ir miðlar gera tíðindi og send ingar um Føroyar á føroyskum. Søgur nar um okkum og tað, sum knýtir okkum saman. Tí er tað so um ráðandi at halda fast um eitt føroyskt sjónvarp, sum savnar tjóðina um mál, mentan og samleika. Eitt sjónvarp, sum er berari av almennum menta skapi og kann kveikja og menna ta fólka ræðisligu sam røðuna. Sjónvarpið skal verja um tað lokala og hava styrkina at standa ímóti ávirkan ini uttaneftir, sigur hann.

RÆTT AT LEGGJA STOVNARNAR SAMAN

Og júst ógvisliga ávirkanin og harða kappingin um hyggjaran hevur fingið Ivan Hentze Niclasen at broyta hugsan og støðu í spurninginum um, hvørt tað var rætt ella ikki at leggja Sjónvarp Føroya og Útvarp Føroya saman í ein felags stovn undir heitinum Kringvarp Føroya.

– Eg var upprunaliga ímóti at leggja stovnarnar saman. Men eg havi broytt hugsan, og í dag eri eg fullvísur í og púra sannførdur um, at avgerðin var tann rætta. Skulu vit standa ímóti ávirkanini

uttaneftir og varðveita eitt sterkt føroyskt miðla rúm, mugu vit hava ein sterkan almennan public service stovn. Eg ivist stórliga í, um útvarpið og sjónvarpið sum tveir lutfalsliga smáir stovnar hvør sær høvdu megnað uppgávuna, men saman standa vit sterkari, sigur Ivan Hentze Niclasen.

Ein grundgeving ímóti at leggja stovnar nar saman hevur verið, at kapping in, sum var millum útvarpið og sjónvarpið, linkaði og hvarv.

Ivan Hentze Niclasen tekur lutvíst undir við hesum sjónarmiði, men heldur, at veruleikin og av-

bjóðing in í dag er ein onnur og nógv størri og krevur, at stovnarnir standa saman.

– Fyrr kappaðust stovnarnir hvør móti øðrum í lítu Føroyum.

Nú liva vit í einum heilt øðrum veru leika og kappast við allan heim in. Tað er tann stóri og grund leggjandi munurin, sigur

Ivan Hentze Niclasen.

Hann skilir røddirnar, ið finnast at og halda, at sjónvarpið framleiðir ov lítið av føroyskum til fari. – Tað er partvíst rætt, og vit høvdu ynskt, at tað var øðrvísi. Vit kýta okkum hvønn dag at framleiða so nógv og gott føroyskt til far sum til ber. Men vit mugu ásanna og minnast til, at vit eru ein lítil stovnur í mun til teir út lendsku, ið hava nógv størri fíggjarliga orku og rásarúm til sjónvarpsframleiðslu, sigur Ivan Hentze Niclasen.

FAKTA:

Sjónvarp Føroya sendi fyrstu ferð tann 1. apríl í 1984.

Fyrsti stjórin var Jógvan Asbjørn Skaale, sáli. Hann hevði frammanundan verið odda maður í privata sjónvarps felagnum.

Flaggskipið hevur verið tíðindasending in ‚Dagur og Vika’, men sjónvarpið hevur eisini savnað tjóðina um undir hald, ítrótt og mentan, átrúnað, barna ­ og ung dóms sending ar og mangt, mangt annað.

Í sambandi við 40 ára dagin hevur

Sjónvarpið framleitt tvær afturlítandi sending ar, sum vórðu vístar í januar mánaði. Tað var Finnur Koba, sum var vertur og legði til rættis sendingarnar 1984.

Ivan Hentze Niclasen, stjóri í Kringvarpi Føroya, sigur, at meira er í um búnað, ið setir sjóneykuna á stórhending ina, tá ið sjónvarpið kom til verðina fyri 40 árum síðani.

Faroese Television Turns 40

The first time Sjónvarp Føroya, SVF, aired marked a cultural revolution. Faroese public TV was born and has framed every key cultural, political and sporting event since

FACTSHEET:

Sjónvarp Føroya, SVF, broadcast for the first time on 1 April 1984. Its first Director was the late Jógvan Asbjørn Skaale. He previously pioneered the private television association.

The flagship programme is the news broadcast ‘Dagur og Vika’ (Day and Week), but Faroese television also regularly brings the nation together to watch entertainment, sports and culture, religious content, children’s and youth programmes and much more.

Over four decades SVF has united the people of the Faroe Islands around what is ours. From news to youth programmes. The medium takes pride of place in the local mediascape, and with prominence comes responsibility.

SVF first aired on April 1, 1984. Jógvan Asbjørn Skaale, who previously had led private television initiatives, was appointed Director.

It was a fumbling start with heavy investment in equipment, and a staff of only the Director, a financial officer and a technical lead. SVF needed people to produce contents.

NEW AND EXCITING

Bergljót Debes Hentze was a librarian by profession, but applied to work in television. She recalls the pioneering spirit. Everyone dug deep with long days and personal sacrifice.

They got off to a rocky start when the Director overnight cancelled the Danish news broadcast without a replacement. Still, the channel quickly grew in popularity and when the Faroese news, Dagur og Vika, was launched all was forgiven.

‘It was momentous just to be able to see different areas of the country on screen,’ Bergljót emphasizes.

She quickly became a household name and recalls some comical episodes when people on the street were taken aback because ‘the folks on TV’ didn’t look quite the same in real life.

SVF was a very special chapter in Bergljót’s life and she looks back on the team as one big family.

MORE PROFESSIONAL

Faroese media specialist Bjarni Arge comments that Faroese TV

has grown more professional over the years with programmes on par with expensive foreign productions.

‘Its strength is that nobody else depicts and discusses Faroese society, so we are wholly dependent on it,’ Bjarni Arge points out, while mentioning that this can also be a weakness in the era of global streaming with limited local competition to spur original content production.

Of course, it is key to consider whether we truly want Faroese tv to develop in exactly the same vein as broadcasters abroad.

What characterized the beginnings was trailblazing entrepreneurship. There was no manual, but broad scope for creativity and grit and breaking new ground.

Bjarni Arge asks whether the time may have come for a little sibling channel, which could give the doyenne a bit of a jolt in the pioneering spirit of 1984.

PICKY VIEWERS

SVF has been criticized for relying on foreign material and Faroese reruns.

So, why have Faroese TV? Its purpose is arguably to produce a range of programmes sufficiently diverse to hold a mirror to local society and to document the times.

It is also true that television unites the nation, especially around direct broadcasts, be it news or major cultural or sports events. Of course, this uniting force is contingent on people watching at the same time, and this is in flux. Today programmes are available online on-demand. No need to switch on at a particular time.

Bjarni Arge would like to see Faroese morning shows, news-

casts every day, Faroese drama, and so on. As well as more media research, in order to determine whether there is a distinct Faroese TV culture.

MERGING UNDER PRESSURE

Ivan Hentze Niclasen is the current CEO of the Faroese broadcaster, which was renamed Kringvarp Føroya, KVF, after merging with Útvarp Føroya, the Faroese radio station.

Initially a sceptic, Ivan Hentze Niclasen is now convinced that it was the right choice to create a robust public service institution in order to withstand global pressures.

Though he admits it weakened local competition, he believes today’s global challenges mean strength in unity matters more.

Faroese language, culture and media are under enormous pressure, he warns, as digitalization has made media global and competition for viewers’ attention is now international.

The CEO understands critics who argue that not enough Faroese material is being produced, ’It’s partly true and we wish it were otherwise. We work hard every day to produce as much high quality Faroese contents as possible. But we have to acknowledge that we’re a small institutions compared to those abroad with much greater financial capacity.’

Ultimately, the local broadcaster is a Faroese news and culture bearer. ‘It creates the stories about us and what binds us. This is why it’s crucial to preserve a Faroese TV that unites the nation around language, culture and identity. (…) a medium that can inspire the democratic conversation,’ the man at its helm today concludes.

SKRIVAÐ HEVUR INGRID BJARNASTEIN

MYNDIR: SÚSANNA SMITH JOHANSEN

Tað er gandur,

tá ið tú stendur á pallinum

Birita Poulsen er klassiskur sangari, búsitandi í Berlin, har hon livir av at átaka sær fríyrkisuppgávur av ymsum slagi og at vera eykafólk í radiokamarkórinum. Hetta er hennara kall; tað, hon hevur valt at halga sítt lív til, og tað er nakað, hon elskar av fullum hjarta. – Tað er gandur, tá ið tú stendur á pallinum; tú ert ónertilig ta løtuna, og eingin kann taka teg av pallinum, meðan tú stendur har, sigur hon

Eyðkendu, ótamdu purlurnar og milda andlitið avdúka ikki beinleiðis stóru røddina, sum býr í sopransangarinnuni Biritu Poulsen. Í mai rundar hon tey 30, men hóast sín unga aldur, hevur hon veruliga gjørt vart við seg sum klassiskur sangari bæði heima í Føroy um og uttanlands.

Birita hevur altíð havt áhuga fyri klassiskum tónleiki; heilt frá barnsbeini.

– Pápi mín hevur altíð lurtað eftir klassiskum tónleiki og operu. Tá ið hann var ungur, keypti hann sær ein plátuspælara, og eina ferð hann var uttan lands, keypti hann tvær plátur. Eina gospelplátu og eina við einum kendum tenori, sum æt Gigli, og tað var í roynd og veru soleiðis, hann byrjaði at lurta eftir klassiskum tónleiki. Og soleiðis hevur klassiskur tónleikur

onkursvegna altíð verið natúrligt at lurta eftir, sigur Birita Poulsen og leggur so afturat:

– Tá ið eg var lítil, hevði eg kolikk og græt illa. Mamma var heima við mær, men tá ið pápin kom heim, legði hann meg á búkin á sær og spældi dupult konsert fyri violin ir hjá Bach fyri mær. So vit plaga at skemta við, at tað hevur havt ávirkan á mína lívsleið.

EITT VEGAMÓT

Birita er uppvaksin á Sandi, og tá ið hon var yngri, fór hon at ganga til klassiska gittarundirvísing. Hon fór eisini at syngja; tá var tað mest singer-songwriter, popp og fólkatónleik, hon sang. Um 18 ára aldur fekk Birita at vita frá sínum gittarlærara, at hon átti at fingið undirvísing í klassiskum sangi. Og hon

so gjørdi. Birita kom í samband við Joannu Johansen og fór at ganga til sangundirvísing hjá henni. – Eg dugi ikki neyvt at siga løtuna, tá ið tað skifti fyri meg, og júst nær Joanna bað meg syngja við klassiskari rødd. So tað hevur helst verið ein natúrlig gongd, tí tað er ikki nakað, ið hevur rætt meg. Heldur stimbraði tað ein hug at fáa meira av tí og fara víðari á klassisku leiðina, hóast eg als einki visti um, hvat tað innibar, greiðir Birita frá.

– At koma til sangundir vísingina gjørd ist onkursvegna eitt vega mót í mínum lívi. Tað var tað, sum gjørdi, at eg kom á mína lívsleið; eg visti bara ikki av tí tá.

Birita greiðir frá, at tað er stórur munur á at fara frá at syngja meira poppkent til at syngja klassiskt. Tá ið tú syngur popp, er

tað uttan vibrato, tú brúkar tín bróst klang og brúkar ‚belting‘teknikk in fyri at syngja høgt. Eitt nú Whitney Houston og Christina Aguilera eru kendar sum beltingsangarar.

– At syngja klassiskt er ikki ein natúrligur máti at syngja. Tá ið eitt barn syngur, so syngur tað eins og tað, tað hoyrir í út varpinum, og tað er tað natúrliga. Men tá ið tú vilt koma upp í hægri ella niður í lægri tóna legu, mást tú bróta frá sokallaða ‚belting‘-teknikki num og fara í falsett, og tú brúkar í størstan mun tín høvuðklang heldur enn bróstklang.

TIL BERLIN

Týskt sum mál hevur altíð verið ein raðfesting hjá Biritu. Í 8. flokki valdi hon týskt sum valfak, tí henni dámdi væl mál, og tá ið hon fór á miðnám, valdi hon týskt á A-støði. – Ótilvitað havi eg helst havt klassiskan sang í tonkunum og tað, at tað er snilt at duga týskt, tá ið tú syngur klassiskt. Eg fór eisini til Berlin á málskeið í ein mánað í juli, og juli er tann besti mánaður in. Tá er sól og summar, og runt í bý num eru fleiri vøtn, har tað ber til at svimja. Summar í Berlin er nakað heilt serligt. Tá ið eg var har, segði konan, eg búði hjá, at eg fór kanska at koma aftur at lesa har. Men tað tordi eg als ikki at droyma um, og eg visti heldur ikki, um eg hevði tað, sum skuldi til, sigur Birita frá.

Eftir loknan fólkaskúla fór

Birita til Havnar at ganga á miðnámi, har hon eisini gekk á Musikk skúla miðnámi. Og tá ið Birita skuldi søkja víðari lestur, søkti hon bæði á konservatori ið í Keypmanna havn og á Hochschule

für Musik Hanns Eisler. Hon fór til upptøku roynd í Berlin og fekk bjóðað pláss.

– Eg visti ikki, hvat hetta var fyri ein skúli, ella hvussu nógv fólk høvdu søkt. Og eg haldi, at tað var gott, sigur Birita, tí tað eru nógv, sum søkja hvørt ár, og bert nøkur fá sleppa inn.

– Eg kendi heldur einki til siðir ella øll tey ymsu sløgini av klassisk um tón leiki. Eg kendi bara tær allarkendastu ariur nar og

„Hetta er eitt yrki, ið heldur teg árvakna.

Tú kanst ikki blíva ov arrogant ella taka nakað fyri givið.“

Birita Poulsen

okkurt afturat, so onkuntíð, tá ið hinir næm ingar nir tosaðu um ymiskt, so segði eg bara einki, tí eg visti als ikki, hvat tey tosaðu um. Lærar innan flenti onkuntíð at mær, men eg haldi eisini, at hon viðhvørt var eitt sindur ørkymlað, tí eg ikki visti so nógv. So tað var rætti liga nógv, eg mátti læra nokk so skjótt, greiðir Birita frá.

Hon helt í fyrstuni, at tað kanska var eitt minus ikki at hava so gott inn lit í allan tann klassiska tón leik in, men so við og við fekk hon eyguni upp fyri, at soleiðis var tað ikki neyðturvi liga, og lærdi at seta prís uppá, at hon hevði funnið klassisku leiðina upp á ein organiskan máta. Birita vísir á,

at tað nevni liga eru nógv, ið fáast við klassiskan tón leik, sum byrja longu sum smábørn. – Tað var nakað við, at eg mátti finna mína styrki í tí, at eg eri av Sandi og havi havt ein frælsan og góðan barndóm, og síðani havi eg fingið møgu leika at koma inn í klassisku tón leikaverðina. Fyrstu ferð, eg yvirhøvur sá eina operu, var í 2013, tá ið eg var á málskeiði í Berlin. Men flestu av mínum skúla feløgum til dømis hava verið í góðum barna kórum og onkursvegna fingist við klassiskan tónleik meginpart in av lívinum.

GÓÐUR SKÚLI, MEN EISINI KAPPING

Birita Poulsen lýsir skúlagongdina

á Hochschule für Musik Hanns Eisler sum ótrúliga spennandi og gott umhvørvi at vera í. Skúlin er ikki so stórur og hevur lagt seg eftir at fáa góðar ljóðførisleikarar og spennandi samstørv við konserthús, góðar dirigentar og so framvegis.

Lærugreinarnar vóru sera ymiskar; ein partur er tað tónleika liga við sangundirvísing og klaver undir vísing, og eisini er tað ein kravdur partur, at tú syngur í kóri fyrstu tíðina. Men fleiri fak eru eisini, sum ikki bara snúgva seg um sang, teknikk og teori.

– Umframt tey teoretisku fakini sum tón leika søgu, teori og hoyri læru fingu vit eisini sjónleikaundir vísing og undirvísing í standarddansum sum valsi og tango. Dansur er ofta knýtt ur upp í eina fram førslu, so vit skuldu hava roynt allar standarddansirnar. Eisini fingu vit undirvísing í kunstigari fikting og akrobatikki. Í akrobatikki lærir tú millum

Enjoy a 2-hour enchanting boat tour with your family and meet Peter Pan, Captain Hook, and Smee aboard an ancient Faroese schooner. Sail through the majestic Faroese nature, exploring Tindhólmur – the iconic location transformed into Neverland in the new Peter Pan & Wendy movie.

In 2023, over 650 guests were mesmerized during our 15 sold-out tours!

Adults: 90 EUR

Children: 60 EUR

Date: June 24th to July 7th

Daily Tours: 3 trip each day

Meeting Point: Sørvágur

Harbour

Capacity: Max 40 People

Language: English

FAKTA:

Birita Poulsen er fødd 27. mai 1994. Hon er uppvaksin á Sandi og er útbúgvin sopran sangari frá Hochschule für Musik Hanns Eisler í Berlin.

Birita arbeiðir sum frí yrkissangari og er eisini eykafólk í radiokamarkórinum í Berlin.

Í 2021 fekk Birita Poulsen serstøku heiðurs gávu landsins, tá ið mentan ar virðislønir landsins fyri 2020 vórðu handaðar.

„Tá ið eg fann út av, at eg dugdi at syngja, føldi eg, at tað var tað einasta, sum kundi gera meg ordiliga glaða.“

Birita Poulsen

annað at detta, sláa og berjast á palli num, greiðir Birita frá.

Skúlin tekur seks ár tilsamans. Bachelor útbúgv ing in tekur fýra ár, og síðani tvey ár afturat til masterútbúgv ing ina.

– Hvørja ferð ein framleiðsla er, so skulu fleiri til upptøkuroynd til tann leik lut in, sum tú vilt hava. Og har kann tað jú koma fyri, at onkur annar verður vald fram um teg. Tað er ein stórur partur av tí at ganga til upptøku royndir: tú verður oftari vrakað, enn tú verður vald. Og so er tað, at tú skalt finna teg til rættis í, hvussu hetta ávirkar títt forhold við hana, sum fær leik lut in, og til tín sjálvs; um tú missir mót ið ella ikki, sigur sopransangar in og vísir síðani á:

– Tað er eisini givið, at tað gerast tey somu, sum altíð kappast um somu leik lutir nar, tí tað er avgjørt frammanundan, hvat tú kanst syngja, og har við hvat tú kanst søkja um. So tey, ið hava rødd ir, sum líkjast, fara altíð at kappast. Summi eru arrogantari um tað, men onnur hava ein heilt annan mentalitet. Í roynd og veru kappist eg altíð við eina góða vinkonu um somu leiklutirnar.

Hóast kappingin er nógv, so sigur Birita, at tað følist ikki køvandi.

FRÍYRKISSANGARI

Birita bleiv liðug við skúlan í mars mánaði í fjør, og nú arbeiðir hon

sum fríyrkissangari. Tað vil siga, at hon fer frá einari uppgávu til aðra, og tað er ikki altíð, hon veit, nær næsta uppgávan kemur. Hon syngur eisini við í radiokamarkórinum í Berlin.

– Í Týsklandi eru tað nógv, sum liva av at vera klassiskir sangarar. Tað er næstan líka vanligt sum at arbeiða í banka. Og tú kanst fáa starv í kóri í Týsklandi við góðari fastari løn, vísir hon á.

– At syngja í kóri er heilt fantast iskt. Tað kann samanberast við at spæla í orkestri. Og tað ger tað sama, hvørjum støði kórið er á, tí tað er ótrú liga spennandi og gevur so nógva gleði.

Umframt tær framførslurnar, hon er við til við radiokamarkóri num, finnur hon arbeiði og uppgávur við at fara til audition, um framt at hon eisini verður umbiðin til uppgávur ella at koma til sang roynd.

– Alt snýr seg um at hava sambond. At onkur viðmælir teg til eina uppgávu. Tá eru tit kanska eini tvey, trý, ið skulu til sangroynd, og tá er møguleikin fyri at fáa arbeiðið nokk so góður. Men onkuntíð biðja tey ítøkiliga um teg, og tað er tað besta. Men fert tú til sang roynd til eitt fast starv í einum opera húsi, so er bara at halda tung una mitt í munni num, tí tá kunnu tað vera fleiri hundrað um søkjarar. Og tað er tá, tú mást spyrja teg sjálva, hvar tú leggur títt sjálvsvirði: leggi eg tað í teirra ja

ella nei, ella heldur í tað, sum eg eri, og tað, sum eg veit, at eg dugi? spyr Birita retoriskt og heldur fram: – Nú ljóðar tað, sum eg havi full komið tamarhald á tí. Men tað eru eisini keðiligar løtur, tá ið tú hevur verið til fleiri sangroyndir og fingið fleiri nei á rað. Tú missir ikki bara eitt arbeiði, men eisini eina møguliga inntøku. Tí ræður um at raðfesta rætt, fáa nakrar fram førslur, sum eru meira javnan, og so eisini satsa upp á okkurt, sum er ordiliga svakligt viðhvørt. Tað er nógv sálarfrøði aftan fyri hesa tilgongdina, og tað ræður um ikki at missa mótið. Tá ið eg fann út av, at eg dugdi at syngja, føldi eg, at tað var tað einasta, sum kundi gera meg ordiliga glaða. Og tað er tað, sum fær meg at blíva við í teimum hørðu løtu num.

Fyri Biritu er tað ein framíhjárættur at vera listafólk og kunna liva av tí. Men tað hevur eisini ein kostnað og óvissu við sær, tí tú veitst jú ikki altíð, hvat tú skalt gera næst.

– Hetta er eitt yrki, ið heldur teg árvakna. Tú kanst ikki blíva ov arrogant ella taka nakað fyri givið. Tú mást arbeiða hart fyri tí, men tað er grundleggjandi sunt og gott – at royna at liva í løtuni, sam stundis sum tú fyrireikar teg til næsta lopið. Og sum nú er, eri eg opin fyri teimum møguleikum, sum koma.

GANDUR Á PALLINUM

Birita viðgongur, at hon elskar at standa á palli. Tað hevur hon gjørt frá barnsbeini, tá ið hon spældi sjónleik, sum hon elskaði. Og Birita heldur, at tað er tí, hon er vorðin so hugtikin av operu, tí har legðist eitt lag aftur at sjónleikinum við sanginum.

– Tú gerst eitt sindur av einum adrenalin-junkie av at standa á palli. Tað er ikki tað sama sum at hoppa av eini brúgv við einum bandi um føturnar, men jú størri uppgávan er, jú meira adrenalin. Jú fleiri týdningar mikil fólk

millum áskoðarar nar, jú meira adrena lin, sigur Birita við einum smíli og heldur fram:

– Tað er gandur, tá ið tú stendur á palli num; tú ert ónertilig ta løtuna, og eingin kann taka teg av palli num, meðan tú stendur har. Hon viðurkennir tó, at júst hetta er nakað, ið – um tú ikki umsitur tað rætt – kann gera fólk til stórar egoistar, tí fólk eru komin at lurta eftir tær og tí, tú dugir.

– Men tað er eisini nakað positivt, tí tú gevur nakað, sum ikki bara er fyri teg sjálva, og tað er tað, sum er so vakurt. Og tá

ið tú stendur á pallinum, er tað í roynd og veru ein dialogur. Tað er tín tráan eftir at siga okkurt og viljin hjá áskoðara num at taka ímóti, og annað er einki vert uttan hitt, men kann gerast nakað heilt himmalskt í teimum heilt góðu løtu num. Nakað, vit gera saman.

Birita er fallin væl til í týska høvuðsstaðnum, har hon nú hevur búð síðani 2015. Hon á sannar, at hennara starvsleið fer at gera tað torført at búseta seg aftur í Føroyum, men tær treytirnar hevur hon góðtikið frá byrjan. – Eg føli, at hóast eg ikki eri alment út nevnd sum tað, so eri eg eitt umboðsfólk fyri Føroyar í øllum, sum eg geri. Allastaðni, har eg syngi, verður sagt, hvaðani eg komi, og tað er nakað, sum eg eri errin av og vil liva upp til. Eg havi halgað mítt lív til hetta, og seinastu nógvu árini havi eg brúkt til at gerast betri og betri, og tað hevur havt við sær, at eg nú havi møgu leika at syngja á nógvum ymisk um pallum bæði í Týsklandi og aðra staðni. Og hóast ynskið og tráan in altíð er eftir stórum og mæt um fram førslum, so er tað týdn ingar mikið at minnast til, at tá ið samanum kemur, eru tað allar tær smáu fram førslur nar, sum mynda títt lív, tí tú hevur nógv flestar av teimum. Og har hendir gandur in eisini, sigur hon at enda.

HEILSUSIMULATOR

ROYN TÍNA VITAN Í VERULEIKAKENDUM UMSTØÐUM

TAK SKEIÐINI

TÁ TÚ ERT HEIMA

Vit hava nýggjastu tøknina og bestu umstøðurnar at læra nýtt.

Siglir tú úti ella heima er tað ómakaleyst at taka skeiðið hjá okkum. Vinnuháskúlin hevur í 130 ár útbúgvið tey bestu av teimum bestu.

VIT BJÓÐA ØLL SKEIÐ

 BRM-skeið  ERM-skeið

 ECDIS-skeið  Tecdis-skeið

 GOC-skeið  Heilsu-skeið

 DP-skeið  ARPA-skeið

 Eldsløkkingar-skeið  Trygdar-skeið

 SSO-skeið  Stroppa-skeið

… og nógv onnur skeið

Finn skeiðsyvirlit og tilmelding á www.skeid.vh.fo

It is magic on stage

Birita Poulsen trained and works as a classical singer in Berlin. Performing is her passion

Birita’s interest in classical music springs from childhood. Her father was a classical music aficionado.

‘I had colic as a baby. Mum was the one who looked after me, but when dad came home he would lay me on his belly and put on Bach’s concerto for two violins. So family lore has it that he influenced my career choice,’ the soprano chuckles.

CROSSROAD

The classical guitar was Birita’s childhood instrument. Aged 18 her guitar teacher encouraged her to get lessons in classical singing.

The soprano had always used her voice for pop and folk, but the shift to classical singing felt like a natural progression with her teacher, Joanna Johansen. The lessons proved a crossroad and would determine her future, though Birita didn’t know it yet.

TO BERLIN

German was an early school language choice for Birita.

‘I probably subconsciously thought it might be useful for classical singing. I took a monthlong course in Berlin in July as a teenager. It’s the best month in the city,’ Birita recalls. Her host suggested she might return one day to study, but she didn’t dare dream it then.

After her upper secondary graduation Birita auditioned for Hochschule für Musik Hanns Eisler. ‘At the time I didn’t know the school or how many applicants there were. That was probably for the best.’

When classes first started the Faroese soprano was quite new to the world of opera. She would at times find herself silent, because she simply didn’t know what her peers were talking about. It puzzled her teachers and was a steep learning curve.

She considered it a drawback at first, but grew to appreciate

For every school production students had to audition, which is part and parcel of a career where rejections are more common than getting selected. So you have to figure out how that affects your relationship with the person who gets the part and with yourself.

The singer declares; ‘It’s a given that you will always be competing with the same persons with similar voices for the same parts.’ She is usually up against one of her best friends, but Birita doesn’t find competition off-putting.

“It’s a given that you will always be competing with the same persons with similar voices for the same parts.”

Birita Poulsen

having come organically to the classical path; ‘I had to find my strength in being from a small island and having had a free and happy childhood. (…) Most of my peers started out in established children’s choirs and had already been in classical music most of their lives.’

COMPETITIVE SCHOOLING

Birita Poulsen describes her schooling in Berlin as rich and exciting, and not all singing. She had to learn the piano, dance and even swordplay and acrobatics. She learned to fall, punch and fight on stage.

FREELANCER

Birita graduated last year and freelances in Berlin where she is a regular guest in the Radio Chamber Choir. She points out that in Germany working as a singer is almost as common as having a bank job. And choir positions can secure a stable income.

‘Singing in a choir is incredible (…) it doesn’t matter the level, it’s always joyous.’

In addition to choir performances, Birita auditions. It’s all about networking. When you get a recommendation you might only be competing with two or three others. But open auditions for permanent opera positions draw hundreds of applicants. And then you must ask yourself whether you will bank your self-worth on a yes or no, or on who your are and what you can do?

The singer admits that repeated rejections can knock your confidence and finances. So it’s a matter of securing small, but regular, gigs and occasionally truly reaching. The process requires psychological insight and confidence.

What drives Birita is that when she discovered she could sing, she felt it was the only thing that made her truly happy. And for her it’s a privilege to live of her art, in spite of the uncertainty.

‘In this profession (…) you cannot take anything for granted. (…) you live in the moment while preparing the next leap.’

STAGE MAGIC

Birita has always loved the stage, she was in theatre as a child. It’s the combination of music and drama that fascinates her in opera.

She smiles; ‘The stage makes you an adrenaline junkie. It’s not like bungee jumping, but the greater the task, the bigger the rush (…) you’re untouchable in that instant on stage.’

Birita admits an adoring audience can make you self-centred, but explains that you are sharing yourself and beauty. It’s a dialogue, all about the performer’s yearning to say something and the audience’s willingness to receive, one is worth nothing without the other. And it can be sublime.

The soprano loves Berlin and accepts that it might be difficult to move home again with her career. But she feels like a Faroese ambassador. She has dedicated her life to her craft and at every show they announce where she is from, which is a source of pride.

FACTSHEET:

Birita Poulsen was born on May 27th 1994. She grew up in Sandur and trained as a soprano singer at the Hochschule für Musik Hanns Eisler in Berlin.

Birita works as a freelance singer and is also an understudy of the Berlin Radio Chamber Choir.

In 2021 Birita Poulsen was awarded a special honour when the 2020 Faroe Islands Culture Prizes were awarded.

Faroese handknitting yarn, knittingpatterns and knitwear heritage.

SKRIVAÐ HEVUR SUNI MERKISTEIN

MYNDIR: SVERRI EGHOLM, PORTAL.FO

Then we take Berlin!“

„ ...

Berlin á hávetri um miðjan januar. Ikki júst tað, sum átti at lokkað føroyingar í stórum tali burtur at ferðast, men henda vikan í týska høvuðsstaðnum, tá ið Føroyar fingu sín elddóp í einum stórum endaspæli fyri A­landslið, savnaði og sjóðaði føroyingar saman sum kanska ongantíð fyrr

Útsýnið er einastandandi av ovastu rók í risastóru leikhøllini Mercedez Benz Arena í Berlin. Vit báðir Ingi Olsen sita har millum allar hinar frásøgumenninar og skrivandi journalistarnar. Starvsfelagar mínar síggi eg heilt niðri á gólvinum við vøllin: fotografurin Ragnar A. Jacobsen og reportarin Jógvan Skeel Nolsøe. Høllin kókar longu. Haðani vit sita í erva sæst út yvir ovurstóru fjøldina av føroyskum áskoðar um. Tey eru so eyðkend í hvíta leikbúna num hjá føroyska landsliðnum, sum flest øll hava útvegað sær. Alla staðni veittrar Merkið. Á stóru videokanónini uppi undir takinum síggjast í heilum nærmyndir av kátum føroyskum á skoðar um. Tónleikurin dunar, so at tað valla hoyrist manna mál. ‚Sweet Caroline‘, sum brád liga tagnar mitt í niðurlagnum, so at áskoðarar í felag taka á a capella: ‚oh, oh, oh‘ til tón leik ur in aftur dunar út í ovurstóru hátalarar nar undir loftinum.

Hýrurin er støðugt uppgangandi. Bróðurparturin av føroysku áskoðarunum – í hvussu er yngri parturin – hevur hitað upp í Kreuzberg Festsaal. Har hava Eyðun og Terji undirhildið fyri teimum vaksnu, meðan lívligu rappararnir í bólkinum RSP fekk lív í ungdómin. Haðani fóru so øll til gongu yvir í leikhøllina í eini næstan endaleysari røð gjøgnum Berlin bý.

Úr dagbókini, ið skrivað varð til henda dagin og borin varð fram í útvarpi og á heimasíðu Kring varpsins henda morgunin, taka vit hetta brotið:

ÚR DAGBÓKINI:

Hósdagur, 11. januar 2024 (Fyri Slovenia-dystin) Dagurin í dag er ítróttarsøgulig stórhending í Føroy um. Fleiri undrast, at Føroyar eru við, tí vit eru minsta land, sum nakrantíð hevur spælt seg í eitt EM-endaspæl fyri vaksin.

Vit spæla móti Slovenia, sum hevur stolta hondbóltssøgu. Fyri fýra árum síðan mundu teir komið í finaluna, men snávaðu í hálvfinaluni. Slovenia hevur eisini verið í tveimum HM-hálvfinalum í nýggjari tíð – í 2017 og 2013 – og í 2004 vóru teir í EM-finaluni.

Føroysku hondbóltsdreingirnir eru tí av álvara komnir upp á Stórapall. Og á toppinum er kalt og náði leyst. Men einki lið í EM-stevnuni fær so dyggan stuðul heimanífrá sum Føroyar. Her eru tey errin um, at fleiri enn 50.000 týskarar savnaðust um heimaliðið í setanardystinum í gjárkvøld ið, men søgan um, at útivið 10 prosent av øllum, sum í Føroyum búgva, eru komin til Berlin at taka á við sínum liði, slær øll met – og vekir ans.

Føroyingar hava hertikið Berlin. Í hvørjum gist ingarhúsi í býnum finnur tú ein landsmann. Loftbrúgv in úr Føroyum til Berlin í hesi vikuni man vera eindømi. Umframt heima føroyingarnar koma eisini útisetar mannsterkir higar. Tey, ið frætta um hesa útrás, eru ovfarin og hugsa kanska, at hetta er sjáldsamt fyribrigdi, ið ber á brá at líkjast eini serstakari mentanarligari diaspora.

NIÐURTELJING

Inni í Mercedes-høllini heldur serstaki hallarfrásøgumaðurin grýtuni á kóki. Sum ein dugnaligur plátuvendari og undirhaldari í senn vindur hann alt upp í skúm í eini stigvísari niðurteljing, til sjálvur dysturin byrjar. Sum eitt brúsandi crescendo dundra Danny & the Veetos út í salin við sanginum ‚Alright‘. Nú livir allur salurin við. Føroyingar syngja algoystir við.

Nú styttist til, at spælararnir koma á vøll in. Ljósið í høllini verður næstan sløkt. Úr videokanón ini undan loft inum bera liðskipararnir fram eina fair play-heilsan á sínum móðurmáli. Føroysk ur liðskipari er danin Peter Krogh, men hann tekur øll á bóli við at bera fram føroyska tekst in bæði raðið og lýta leyst. Føroysku áskoðarar nir fagna honum við lógvabrestum.

Spælararnir standa nú til reiðar at koma inn á vøll in. Fyrst síggja vit teir í filmsupptøku á stórskíggja num undir loftinum í tilgjørdari støðu, sum vóru teir longu vanir við leiklutin sum týðandi sjón leikararar í undirhaldsvinnuni. Sam-

stundis kallar hallarfrásøgumaðurin teir inn á vøll in. Í einari ljósglæmu í myrku høllini síggjast teir koma rennandi inn hvør eftir annan.

Og nú koma tjóðsangirnir. Øll reisast. Tá ið ‚Tú alfagra land mítt‘ ljómar úr hátalaraútbúnaðinum, og stóra mannfjøldin tekur á at syngja, er tað, sum fer tað tær kalt niður eftir bakinum. Øll eru paff. Útivið 5000 fólk manna kórið, sum syngur av heitum hjarta. Til endans verður tónleik ur in doydur av føroyska Berlin-kórinum. Einki eyga er turt í høllini.

ÚR DAGBÓKINI:

Fríggjadagur 12. januar 2024 (Eftir Slovenia-dystin)

Føroyska manshondbóltslandsliðið og allur hin stóri og trúfasti skarin av viðhaldsfólki er vorðin ein sjáldsama sterk symbiosa.

Eingin veit fyri vist, hvussu nógvir føroyingar eru staddir í Berlin. Onkur sigur 4.000, onnur halda, at tað heldur man tátta í 5.000. Einasta fordømi um slíka sameining og samanhald, íbirt av ítrótti, man vera fótbóltsfepurin, ið vaknaði eftir byrjan ina í altjóða fótbólti í 1990.

Eingin av øllum 4.000 ella 5.000 føroyingunum í risa stóru Mercedes Benz Arena í gjárkvøld ið iðrar seg um, at hann var hjástaddur og hevur sett seg fyri ferðini til Týsklands. Vit taptu, gaman í, vit spældu ei heldur okkara besta dyst, kort ini var hetta ein løta so stórbær, næstan óveru lig, at tú av røttum kendi søgun nar veingja suð bera við teg.

Sum frá leið gjørdist øllum greitt, at føroysku dreing ir nir vóru hálvavegna í ferð við at vinna okkara frumdyst í einum stórum meistaraskapi. Vit høvdu Slovenia, sum var í hálvfinaluni fyri fýra árum síðani, á knøunum. Tað er ein sannroynd, tó at vit brendu í meira lagi og gjørdu fleiri mistøk enn vant.

Spældu okkara dreingir ein lýtaleysan dyst ella okkurt, sum líkist tí, so vunnu teir. So lítið restaði í. Sensasjónin lúrdi, kalvin var hálvur innanborða, men vit mistu á stokkinum.

Ein góðan dag, so vinna vit – eisini í dysti í einum stór um enda spæli. Tað fingu vit staðfest. Hetta er bara byrjanin. Føroyingar tykjast ongan at firnast, hvørki áskoðarar ella enn minni spælarar. Eitt ný vunnið framfýsni tykist loga í føroysk um hjørt um í týska vetrarkulda num.

EXPERIENCE THE FAROE ISLANDS

WITH EVERY STEP

Alt ber brádliga til. Undirsjóvartunlar eru, hvat teir eru, nú gera føroyingar eisini loftbrúgvar bæði til New York og Berlin. Sum gav sjálvur Leonard Cohen okkum íblásturin: first we take Manhattan, then we take Berlin.

MINNILIGA LEYGARKVØLDIÐ

Onkur løta er, at tú hálvavegna øvundar øllum hinum føroyingunum í Berlin. Tey eru komin hagar at taka sær av løttum sum ferðafólk. Tú ert afturímóti til arbeiðis hvønn dag og fært tí ikki stuttleikað tær sum hini.

Vit miðlamenn eru í einum umhvørvi fyri okkum sjálvar. Har, ið vit búgva, eru fáir føroyingar. Og har fáa vit góðar náðir at hugsavna okkum um arbeiðið. Tað má koma í fremstu røð sum vera man. Vit búgva høgligt; beint árakað Mercedes Benz Arena. Á stóra torginum framman fyri risastóru høllina er stórt úrval av góðum matstov um. Hagar leita vit okkum eftir dagsins gern ing at fáa okkum mettuna. Hin indiska varð oftast vitjað.

Vit báðir Ingi sita aftur spentir uppi í hæddunum í høll ini millum aðrar frásøgumenn. Beint aftan fyri okkum sita frásøgumenninir hjá

NRK-út varpinum, Patrick Sten Rowlands og viðmerkjar in Håvard Tvedten, fyrrverandi stórleikari á norska landsliðnum. Ingi og Håvard hava spælt landsdyst hvør móti øðrum í EM-undankapping í Føroyum fyri nett tjúgu árum síðani. 10. januar 2004 vann Norra 37–24 á Føroyum í høll ini á Hálsi í Havn, nú skriva vit 13. januar 2024. Norski frásøgumaðurin ger viðtal við Inga stutt fyri dystin.

Dysturin móti Noregi var spældur seinni á degi enn dyst ir nir móti Slovenia og Póllandi. Byrjað varð ikki fyrr enn klokkan 20:30 – í Føroyum var klokkan 19:30. Áhugin var ovurstórur heima í Føroyum, og Kringvarpið kundi seinni boða frá hyggjarameti.

Slakar tveir tímar seinni eru øll á gosi. Bragdið er útint, sensasjónin er veruleiki. NRK-menninir taka í hondina á mær og Inga og ynskja til lukku. Eftir Slovenia-dystin var niðurstøða teirra: imponerende, nú var tað: utroligt!

Hóast klokkuni líður móti ellivu á kvøldi, er arbeiðsdagurin ikki lokin fyri tað. Tekstur skal skrivast og sendast heim, tí serstaka heimasíðan, ið gjørd var til EM-endaspælið, kravdi sítt. Náttin gjørdist mær møtimikil. Meðan føroyingar í Berlin hildu sær at gleimi, sat eg uppi í hotell-

kamari num og arbeiddi. Javnan klikti í telefonini við fráboðanum og stuttfilmum frá ‚ólavsøkuni‘ inni í risastóra Park Inn Radisson gistingarhúsi num á Alexanderplássi í miðbýnum í Berlin.

Sjálvur sat eg við telduna á lítla skriviborðinum og setti saman frá hesum serstaka kvøldi hug leiðingar, ið varpast skuldu heim sum upplestur og tekstur til morgunin eftir. Úr útvarpslurt inum úr telduni veitti Jákup Magnussen hugnan úr Plátubarrini í Sortudíki. Tað gjørdist uggin í einsemi num og verndin móti freist ingini bara at sleppa øllum og halda inn á Alexander pláss og upp í tað stóra føroyska ballið, sum har var heilt til tann ljósa morgun.

Mær rann í huga frásøgnina hjá Jørgen-Frantz Jacobsen um hina stóru festnáttina inni á

Regensen, tá ið hann seingjarliggjandi á kamari sínum hoyrdi allan veitslurómin úr sali num og uttan úr garði num, sum hann ikki fekk lut í, men kort ini kendi seg vera part av –so ella so.

hvør av øðrum. Sóust tey í Føroyum, hevði tað verið eitt nikk ella góðan dag, men ikki annað enn tað. Nú vórðu allir munir og allar ósemjur strikaðar, øll vóru sum eitt.

Øll vórðu vit sjónarváttar til eitt hugtakandi drama. Vit fingu alt. Eisini søguna um Dávid og Goliath. Sjálvur dysturin hevur allar litir og stemn ingar. Tú fært tað ráa og ljóta, men eisini tað vakra og eleganta. Í verjuni er næstan bardagi, í álopsspæli num kanst tú síggja finessur, ið hevja spælið upp í tað sublima.

Vit fingu ævintýrið. Vit hildu tørn móti einari heimstjóð í hondbólti. Vit vóru teimum javnlíkar í øllum lutum í spælinum. Tað kendist óveruligt – og stórbært.

„Best sum allar vónir tóktust brostnar, sporðreistust ungu føroyingarnir.“

Suni Merkistein

Sunnunáttina til 14. januar 2024 sat eg einsamallur í kamari 121 á Holiday Inn nærindis

Mercedes Benz Arena og skrivaði hesa frá søgnina:

ÚR DAGBÓKINI:

Sunnudagur 14. januar 2024 (Eftir Norra-dystin)

Viðhvørt røkka orð ikki til. Tá ið ein løta verður so serstøk, at hon ber við alt kensluraðið, broytist okkurt innan í okkum. Summi fara at veipa og gerast mælsk, onnur verða meira tigandi og grundandi, og uppaftur onnur gerast sinnisrørd og vilja tára.

Tá ið 5000 føroyingar sita saman uttanlands, hendir okkurt við okkum. Ein felagskensla vaknar, sum vit ikki ganga við til gerandis. Og tá ið so stór mannfjøld verður hurlað upp í eina kollektiva massa suggestión – eina hóphugtøling – tá skifta vit ham og gerast øðrvísi, sum í einum rúsi.

Í slíkari løtu samfrøast øll tvørtur um mørk. Summi hálvfevnast, tó at tey bara so dánt vita

Vit fingu dramaið. Tá ið tað til endans tók at dragna, og tap sýntist vera í hendi, hendi tað ótrú liga. Best sum allar vónir tóktust brostnar, sporðreist ust ungu føroyingarnir. Teir hava bæði sinnisligt og likamligt yvirskot til eitt seinasta hirs. Teir eiga eldin í sær. Allir. Eingin leggur árar nar inn. Í staðin settu teir á ein rimmar spurt.

Norðmenn vóru skakaðir og mistu tráðin.

Oman á dramaið fingu vit loksins eisini stóra klimaksið – og forloysingina. Tað breyt í bæði borð seinastu tíggju sekundini. Brádliga fær Elias bóltin av liðfelaganum í Kiel, Harald Reinkind, sum hann vanliga hevur kamar saman við, tá ið ferðast verður til útidystir. Reinkind gøllheldur Eliasi, og dómararnir døma brotskast. Fimm sekund eftir. Uttan at himprast setur Elias bóltin í netið hjá Torbjørn Bergerud til 26–26, og so er tíðin farin.

Sensasjónin er veruleiki. Smáu Føroyar hava skakað altjóða hondbóltsheimin í sínum fyrsta stóra endaspæli.

Teir 5000 føroyingarnir í Berlin og allir heima føroy ingar við fara helst seint at gloyma hesa løtu na. Ei heldur náttina – hesa minniligu leygar nátt ina í Berlin. Á stóra Radisson gistingarhúsi num inni á Alexanderplássi, har flestu føroyingar nir búgva, var øgiligur rómur til tann ljósa morgun, sangur og sjongur og skálan, rætt sum á ólavsøku.

Tað síðsta, ið hómaðist í firruni, tá ið blundurin nærkaðist í nátt, vóru føroyskar røddir á alfaravegi í Berlin. Og her – skamt eystan fyri Múrin, ið framvegis stendur uppi í einum ávísum strekki, hoyrdist runga út í náttina: ‚Go west‘!

Ikki er vist, at Múrurin veitti íblásturin til káta sjong in, heldur mundi tað vera nýggi hondbóltsfylkissang ur in hjá Terja. Í einum ørindi verður triv ið í 80’ara hittið hjá Pet Shop Boys, sum nú so fest liga flættar ein av mongu hetjunum á føroyska manshondbóltslandsliðnum inn í eina ný tulk ing av sang inum.

Soleiðis sníkti Hákunardrongur seg inn í kámu løtu na millum vøku og svøvn.

GERANDISDAGUR AFTUR

At tað eftir javnleikin móti Norra í fullum álvara varð tosað um, at Føroyar vóru favorittar móti Póllandi í triðja og seinasta dystinum í okkara bólki, og at møguleiki var fyri, at Føroyar endaðu nummar tvey í bólkinum og fóru at vinna seg víðari í kappingini, er kanska besta dømið um, hvussu surrealistiskt alt var vorðið í Berlin. Pólland er stór hondbóltstjóð, sum hevur vunnið heiðursmerki bæði í OL og HM.

Neyvan nakar av øllum føroysku fjepparunum í Berlin hevði lagt uppfyri, at føroyska ævintýrið fór at strekkja seg út um ta vikuna, ið dystirnir í bólkaspælinum skuldu avgreiðast í. Spurningurin er eisini, um føroysku áskoðararnir áttu meira eftir í tanganum, nú vikan var runnin. Eingin hevði gjørt seg út til at fara víðari til Hamburg eftir bólkaspælið.

Dysturin móti Póllandi vísti kanska eisini, at trý ódnartøk eftir fáum døgum munnu merkjast hjá føroysku spælarunum, sum móti endanum á triðja dystinum sýntust heldur enn ikki lúgvaðir. Øll vórðu vit helst útbrend eftir hesa sjáldsomu viku na í Berlin. Eftir at vit tríggir Ragnar og Jógvan Skeel høvdu fingið okkum seinastu kvøld máltíðina í indisku matstovuni á Stóratorgi við Mercedez Benz Arena hetta mánakvøldið, tørnaði eg inn uttan at hava skrivað seinastu frá søgn ina til Góðan morgun Føroyar.

Eg vaknaði um sekstíðina morgunin eftir av óljóði uttan fyri av maskinum, ið gjørdu seg til at fara undir kava rudd ing. Eg fór upp, settist við telduborðið og skrivaði seinasta kapittul av dagbók ini, sum lisin varð beinleiðis úr Berlin stutt eftir klokkan hálvgum átta:

ÚR DAGBÓKINI:

Týsmorgun 16. januar 2024

Kavin kom í morgun í Berlin.

Og nú fer hin fjølmenti skarin av føroyingum, ið her hevur verið staddur seinastu vikuna, at fyrireika sína heimferð.

Føroyska landsliðnum eydnaðist ikki at spæla seg víðari úr bólkaspælinum í miðumfarið, men sigrað hava teir og munnu standa sum størstu sigursharrar nir í kappingini higartil. Spælarar nir og mongu áskoðararnir hava vakt ans sum einki annað lið og vunnið hjørtuni á fólki víða hvar.

Tað var ein sensasjón, at vit vóru við – at tað so hevur gingist, sum tað gekk, er komið óvart á allan hondbóltsheimin. Vit spæla tríggjar javnar og góðar dystir í okkara bólki. Vit tapa tepurt fyri Slovenia og Póllandi, og fingu dramatiska og minniliga javnleikin móti Noregi leygarkvøldið sum krúnuna á verkið.

Vit vóru Slovenia, Noregi og Póllandi javnlíkar í at kalla øllum lutum í spælinum. Tað er eitt bragd av okkara ungu og óroyndu manning. Avgerandi fyri góðu úrslitini er eisini, at vit hava spælarar, sum veruliga gera mun á hægsta stigi. Í øllum trimum av okkara dystum áttu vit dagsins leikara. Ikki Slovenia, Noreg ella Pólland. Tvær ferðir fall hesin lutur Eliasi Ellefsen á Skipagøtu í lut og eina ferð Hákuni West av Teigum.

Spælararnir vórðu stórliga fagnaðir, tá ið teir stukku inn á gólvið til mongu føroysku á skoðarar nar á Radisson gistingarhúsinum á Aleksanderplássi í gjárkvøldið. Øll líkindi áttu at verið fyri, at føroyska manshondbóltslandsliðið fer at mennast og styrkna í komandi árum, tí miðalaldur in á spælar unum er lágur.

Føroyar taptu 32–28 fyri Póllandi í gjár. Javnt gekk á allan dystin, men móti endanum glapp, og vit vóru ikki longur mentir at halda tørn. Nógv stóð á verjuni, sum ikki fekk tamarhald á pólska álopsspæli num og risanum Szyrpzak inni á striku ni.

EM-kappingin í Týsklandi heldur fram, men Føroyar eru farnar burturúr saman við øðrum londum, nú liðini í endaspælinum eru farin at fækkast. Men føroyingar fara úr Týsklandi við fattum høvuðburði.

Okkara fótaspor síggjast í morgunkavanum.

We’ll meet again!

DYSTIRNIR Í BERLIN

11. januar 2024, Mercedez Benz Arena, Berlin Føroyar–Slovenia 29–32 (13–13)

Málskjúttar: Hákun West av Teigum 9, Elias Ellefsen á Skipagøtu 9 (3), Teis Horn Rasmussen 3, Óli Mittún 2, Tróndur Mikkelsen 2, Vilhelm Poulsen 2, Leivur Mortensen 1, Rói Berg Hansen 1.

Bjargingar: Pauli Jacobsen 27%, Nicolas Satchwell 14%.

13. januar 2024, Mercedes Benz Arena, Berlin Føroyar–Noreg 26–26 (12–13)

Málskjúttar: Teis Horn Rasmussen 5, Elias Ellefsen á Skipagøtu 5 (2), Hákun West av Teigum 4, Óli Mittún 3, Rói Berg Hansen 3, Vilhelm Poulsen 3, Kjartan Johansen 1, Leivur Mortensen 1, Pætur Mikkjalsson 1.

Bjargingar: Nicolas Satchwell 33%, Pauli Jacobsen 27%.

15. januar 2024, Mercedez Benz Arena, Berlin Føroyar–Pólland 28–32 (15–15)

Málskjúttar: Hákun West av Teigum 10 (8), Elias Ellefsen á Skipagøtu 9, Rói Berg Hansen 2, Vilhelm Poulsen 2, Óli Mittún 2, Helgi Hoydal 1, Leivur Mortensen 1, Teis Horn Rasmussen 1. Bjargingar: Nicolas Satchwell 23%, Pauli Jacobsen 14%.

Suni Merkistein (vinstrumegin) hevur í fleiri ár verið frásøgumaður í Kringvarpi Føroya, tá ið føroyska manshondbóltslandslið ið hevur spælt. Í Berlin leiddu Suni og viðmerkjarin Ingi Olsen føroyingar gjøgnum teir tríggjar spennandi dystirnar hjá Føroyum. Í hesari grein hugleiðir frásøgumaðurin um minniligu januardagarnar í Berlin. Mynd: Jógvan Skeel Nolsøe.

Latið okkum hoyrast

Hvussu fái eg pengarnar at røkka til alt tað neyðuga í gerandisdegnum? Og til tað hugnaliga, sum kemur afturat og til dreymarnar, eg havi fyri framtíðina?

Hendan spurningin eru vit uttan iva eiri, sum spyrja okkum sjálvi mánað eftir mánað. Tín ráðgevi hjálpir tær fegin við spurningum sum hesum.

Tú hugsar kanska, at ráðgevin bara er har tá tú skalt biðja um eitt lán. Men tín ráðgevi er í minst líka stóran mun har fyri teg, tá ið tú hevur brúk fyri at fáa yvirlit yvir tína fíggjarstøðu – og hjálp til at fáa pengarnar at røkka.

Tá tú tosar við ráðgevan, tekur tú ræði á tíni egnu fíggjarstøðu og ræði á egnum viðurskiftum - og tað er ein styrki.

Berlin in mid January doesn’t usually lure Faroese tourists, but this Handball European Championship has united the Faroese as never before ... Then we take Berlin!

Suni Merkistein has been the voice commenting on Faroese men’s handball for many years. In Berlin he guided the Faroese through three riveting matches alongside Ingi Olsen. Here Suni shares his diary entries and reflections.

DIARY:

11 January 2024 (before the Slovenia match)

Today is huge in Faroese sports. The Faroe Islands are the smallest nation ever to qualify for the EHF Euro Championship.

We’ll play Slovenia, which four years ago nearly made the final.

The Faroese handball boys are in the big leagues now. It’s cold and merciless at the top, but no team has every received as much support from home. A tenth of the Faroe Islands have made their way to Berlin, breaking all records.

The Faroese have taken over. You’ll find a compatriot at every lodging. The aerial bridge from the Faroe Islands to Berlin this week must be a first. In addition to supporters from home, Faroese expats are also here in droves.

12 January 2024 (after the Slovenia match)

The Faroese team and supporters have coalesced into a symbiosis.

During play it became clear that the Faroese boys were on the verge of winning our first match in a major championship. We had Slovenia on their knees. But we missed too many chances.

Had our boys played a faultless match, or something akin to it, they would have won. That’s how close we were.

One fine day we’ll win, a final even, this is only the beginning. The Faroese fear no one. A new-

found determination burns in Faroese hearts in the cold German winter.

Suddenly everything is possible. Subsea tunnels are all well and good, now the Faroese also have air bridges to New York and Berlin. As if inspired by Leonard Cohen: ‘first we take Manhattan, then we take Berlin.’

Sunday 14 January 2024 (after the Norway match)

At times no words suffice. When a moment touches the full range of emotions something shifts inside. Some are given to sweeping gestures, others become more pensive, and others shed a tear.

When 5000 Faroese people are together abroad something happens. A sense of unity awakens, hidden in the everyday. And when such a large crowd is flung into a state of mass suggestion - then we shape-shift, like in ecstasy.

We rejoice across all divides. Some hug, though they’re barely aware of each other’s existence. Back home it would only stretch to a nod or a good morning. Now all differences and disputes are forgotten, all are as one.

We witnessed a captivating drama. The tale of David and Goliath in every hue. The raw and ugly, the beautiful and refined. Defence was carnage, but offence offered glimpses of finesse that elevated the game to the sublime.

We got the fairytale. We stood our ground against a global handball nation. We were their equals in every way. It felt unreal - and magnificent.

We got the drama. The young Faroese players rallied when all hope seemed lost.

The Norwegians were shaken and lost their grounding.

Then came the climax. In the last ten seconds Elias Ellefsen á Skipagøtu gets the ball off his Kiel teammate, Harald Reinkind, who he bunks with when they travel. Reinkind holds Elias and the referee awards the Faroe Islands a penalty. Five seconds later Elias, without hesitation, rams the ball straight into Torbjørn Bergerud’s net for 26–26, and time’s up.

We will never forget this moment. Or the night - that memorable Saturday night in Berlin. The Radisson hotel on Alexander Tor was reverberating with song and cheering until the early morning, just like ‚ólavsøka‘, the Faroese national holiday.

EVERYDAY AGAIN

That after equalling against Norway there was serious talk of the Faroe Islands as a favourite against Poland in the final match, and possibly making it to the next round, is perhaps the best example of how surreal everything became in Berlin. Poland has won both Olympic and World Championship medals.

The Faroese supporters had hardly prepared for the fairytale to carry on beyond that first week. The question is also whether they had much left in them.

We were perhaps all burned out after the last match in Berlin. I fell asleep without writing my entry. I woke to the sound of the snow plough.

Morning 16 January 2024

Snow fell this morning in Berlin. And the motley Faroese crew is preparing its departure.

The Faroese team didn’t go through, but they’re going home in glory. The players and support-

ers have won over hearts near and far.

That we qualified was a sensation and the way we played surprised the world.

We were the equals of Slovenia, Norway and Poland in almost every aspect. A tremendous feat by our inexperienced team. It was also decisive that we have players who truly make their mark at the highest level. In our matches we had the player of the day. Not the other nations. The accolades befell Elias Ellefsen á Skipagøtu twice and Hákun West av Teigum once.

The players were received with jubilation when they visited the Faroese supporters last night. It’s very likely that the team will grow stronger in coming years, given the age of the players.

The Faroe Islands lost 32–28 to Poland. It was an even match, but by the end our team slackened.

The contest in Germany continues. We have bowed out along with other nations, but are leaving with heads held high.

Our footprints are visible in the morning snow.

We’ll meet again!

MATCHES IN BERLIN

11 January 2024, Mercedez Benz Arena, Berlin Faroe Islands – Slovenia 29–32 (13–13)

Scores: Hákun West av Teigum 9, Elias Ellefsen á Skipagøtu 9 (3), Teis Horn Rasmussen 3, Óli Mittún 2, Tróndur Mikkelsen 2, Vilhelm Poulsen 2, Leivur Mortensen 1, Rói Berg Hansen 1. Saves: Pauli Jacobsen 27%, Nicolas Satchwell 14%.

13 January 2024, Mercedes Benz Arena, Berlin Faroe Islands – Norway 26–26 (12–13)

Scores: Teis Horn Rasmussen 5, Elias Ellefsen á Skipagøtu 5 (2), Hákun West av Teigum 4, Óli Mittún 3, Rói Berg Hansen 3, Vilhelm Poulsen 3, Kjartan Johansen 1, Leivur Mortensen 1, Pætur Mikkjalsson 1. Saves: Nicolas Satchwell 33%, Pauli Jacobsen 27%.

15 January 2024, Mercedez Benz Arena, Berlin Faroe Islands – Poland 28–32 (15–15)

Scores: Hákun West av Teigum 10 (8), Elias Ellefsen á Skipagøtu 9, Rói Berg Hansen 2, Vilhelm Poulsen 2, Óli Mittún 2, Helgi Hoydal 1, Leivur Mortensen 1, Teis Horn Rasmussen 1.

Saves: Nicolas Satchwell 23%, Pauli Jacobsen 14%.

Run the Faroe Islands’ most beautiful half marathon!

FØROYA VAKRASTA HÁLVMARATON

Leygardagin 7 september 2024

MELDA TIL Á

FRAELSI.FO

Í DAG

Vit gleða okkum til enn einaferð at taka ímóti fjølbroytta skarðanum av rennarum og gongufólki, frá nær og fjar.

Aftur í ár hevur Guðrun og Guðrun sniðgivið snøggu renniblusuna, sum í ár er myrkablá. Møguligt er at keypa blusuna saman við luttøkuskrásetingini.

SKRIVAÐ HEVUR JÁKUP BOGI JOENSEN

MYNDIR: KLARA JACOBSEN

Stjørnudust yvir Varpið

Nýggja mentanarhúsið Varpið í Klaksvík er ein sonn perla og skal vera karmur um almennan mentaskap og fólksligan felagsskap. Forkvinnan í stýrinum og dagligi leiðarin eru samd um, at húsið er tað besta í Føroyum og rúmar møguleikum av higartil ókendum dimensjónum

Wauuuw!

Kikkað verður eftir ondini, tí so kraftmikil er upplivingin. Og ummælarar eru ivaleysir. Klaksvíksvegur nummar tvey er nummar eitt. Best í Føroyum.

Nýggja mentanarhúsið í Klaksvík hevur fingið navnið Varpið. Ella lítla Harpa, sum tey í Klaksvík ynda at kalla tað við greiðari tilsiping til Hørpuna í Reykjavík, sum sami arkitekt ur hevur teknað.

Ikki hissini samanbering. Men tað er ikki uttan orsøk, tí Varpið røkkur í øllum sínum veldi langt út um Klaksvík, út um Norð oyggjar og út um Føroyar. Varpið røkk ur stjørnu num.

Havnarfólk og tey, ið ferðast á teimum bonaðu gólvunum í høvuðsstaðnum, hava Norðurlanda húsið, men øvunda norð oy ingum modernaða nýbrotið og framúr góðu karmarnar. Upp á tann góða mátan. Ella sum leiðar in í Varpinum tók til í mid náttar røðu á Norðoya stevnu í fjør: „Meðan høvuðsstaðurin framvegis bíðar eftir Godot og ótolnast eftir einum tjóðpalli, byggja norð oy ingar sær eitt stórt, flott mentanarhús fyri fleiri milliónir mitt í miðbý num!“

varðveitt og í støðum hevur fing ið eitt kosmet iskt lyft, og hitt nýggja Varpið, sum er bygt og lagt aftrat, er so sera væl hugsað. Ein væleydnað heild. Eitt meistaraverk. Ein sonn arkitektonisk perla.

Nýggi og stóri salurin fær ikki verið annað enn eitt estetiskt njótilsi, ið vekir og spílar sansirnar út.

stórslig na og dárandi útsýn inum. Ein svali av konga lig um dimensjónum.

Alla staðni er stílurin reinur og gjøgnum førdur. Frá massiv um trægólvi úr eik og stásilig um innbúgvi – stólarnir eru reyðdæmdir og úr bleytari ull, so áskoðarin situr væl – til tøkn ina, sum lýkur øll nútímans krøv. Ljóðgóðskan er í há sæti og tann besta í landinum, sniðgiv in av Steingrund Akustik og blá stemplað av Sunleifi Rasmussen, Føroya fremsta nú livandi tóna skaldi.

Braneggjaða leiðaran venda vit aftur til um eina løtu, tí fyrst varpa vit ljós á nýggja undrið. Hóast útsíðan ikki er heilt liðug, fyrr enn trol og ljós prýða bygn ing in, eru fólk longu ymisk á máli um sniðið og skapið á bygn ing inum uttan. Men innan ivast eingin, at saman renn ing in millum gamla post húsið, sum er

Pallur in kann lagast til ymsar útgáv ur í stødd og í skapi, og gongst sum ætlað, verður portur handan pall in, ið kann dragast frá út á sjálvan Vágsbø og fer at skapa veldigar møgu leikar. Svalarnir í hvørjum borði bera dám av stórlæti og eru so væl gjørdir, at sjálvt rimar nir eru telgdir eftir serligum leisti, so teir bróta ljóðbylgjurnar, ið breiða seg út í rúmið og geva tann besta klangin. Og so er tað sval in mitt fyri í erva. Svalin við tí

– Fleiri klípa seg í armin og spyrja, um vit veruliga eru í Føroy um. Og jú, vit eru í Klaksvík. Tað, haldi eg, er ordiliga kul. Slíkar karmar eru vit ikki von við og kenna bara úr út londum, sigur tann alfegna Jóhanna Christiansen, sum er forkvinna í stýrinum fyri Varpið.

Hóast tað er skorið burtur av og ávísar til lag ingar gjørdar í mun til upprunaligu verkætlan ina, er ikki slakað ein tumma í góðsku og dygd.

– Vit hava fingið nógv fyri pengar nar og eru sera væl nøgd við úrslit ið. Vit vóna, at fólkið í bý num og um allar Føroyar fer at taka húsið til sín. Endamálið er at skapa so góðar karmar sum gjørligt fyri einum fjølbroytt um mentan arlívi, og eg haldi, at tað hevur eydnast, sigur forkvinnan í stýri num.

Stýrið og leiðarin, sum eru sett at um sita og reka húsið, siga, at í mentanarhúsinum skal vera høgt til loft ið og vítt til veggja, men tign in má ikki skalast.

Jóhanna Christiansen

Eitt trygt grundarlag

Síðani 2019 hevur Articon framleitt øll sløg- og allar støddir av timbur- og betongelementum innandura. Framleiðslan gongur fyri seg í framkomnu elementhøllini á Sundi. Tað tryggjar góðskuna, tíðarætlanina og prísstøðið. Og tað skapar tryggleika fyri kundan.

Annfinnur Heinesen, leiðari, Varpið

MENTASKAPUR

OG FELAGSSKAPUR

Átta umsóknir vóru til starvið sum leiðari í mentanarhúsinum Varpinum í Klaksvík, og stýrið peikaði einmælt á Annfinn Heinesen, sigur forkvinnan í stýrinum.

Og leiðarin hevur eina greiða visjón og ætlan fyri stovnin.

– Varpið skal vera ein ímynd og saman renning av almennum menta skapi og fólkslig um felagsskapi. Varpið skal vera karmur um stórbærar mentanarligar upplivingar og fevna um dag liga gerandislív ið hjá áhuga feløg um í Klaksvík og í Norð oyggjum og úr øllum land inum. Eitt ævigt rensl av fólki, sum skapa list ella bara støkka inn á gólv ið at fáa sær ein kaffi munn og eitt gott prát, sigur

Ann finnur Heinesen.

Spurningurin er so, hvussu leiðar in hevur hugsað sær, at visjón in um eitt vakið og livandi mentanarhús skal eydnast.

– Kynstrið er at birta í fólki eina kenslu av ognarskapi, at tey kenna seg at eiga lut í húsinum, at húsið er teirra. Tað vísa allar kanningar. Á tann hátt gerast fólk góð við húsið og brúka tað. Tá er nær skylda samband ið millum húsið, hámentan ina og tað fólksliga kjølfest í jalig um kenslum og hugburði. Av somu orsøk leggja vit fegin hús til brúðar vígslur, rundar føðingardagar og persónligar upplivingar annars, sigur leiðarin.

Annfinnur Heinesen er útbúgvin sjónleikari og stjórn mála frøðing ur og hevur eisini útbúgving í leiðslu. Starvið sum leiðari í Varpinum passar tí sum fótur í hosu, heldur hann.

– Eg kundi sitið við ábyrgd á einum og hvørjum øðrum stovni, tí excell-ørkini eru neyvt tey somu. Men kjarnuuppgáv ur nar í einum

mentanarhúsi eru so øðrvísi og tala til mín, sigur hann.

Men hvørjar tankar hevur hann gjørt sær um sjálvan leik lut in sum leiðari í nýggja mentanarhúsinum?

– Mín uppgáva verður í stóran mun at lofta teimum hugskotum, sum koma uttanífrá, og stuðla tilgongd ini at gera hugskot til veruleika. Varpið skal vera eitt vakstrarhús, har hugskot spretta og fáa luft undir veing ir nar og at enda um skapast til stórbærar upplivingar á palli, sigur hann.

„Varpið er eftir míni bestu sannføring størsta og vakrasta mentanarhús í Føroyum og besta staðið at skapa samtíð arlist.“

Annfinnur Heinesen

Aðrar uppgávur eru tó eisini knýttar at starvinum. Saman við stýrinum skal leiðarin tryggja, at raksturin ber seg. Haraftrat skal hjúklast um grundsúlurnar, ið tryggja sambandið millum almenna mentaskapin og fólksliga felagsskapin. Tað er, at borgarar, áhugafeløg og professionell hava eitt stað at savnast um listina og hátíðarløtur av ymsum slagi. Og so er tað hin nærdemokratiska skyldan. At røkja sambandið og byggja brýr millum kommununa, politikarar og borgarar. Til dømis eru hølini í gamla posthúsi, ið venda út móti Klaksvíksvegi, hugsað til vígslur og móttøkur, men eisini til býráðsfundir, so borgarin hevur

lætta atgongd og kann fylgja við, hvat rørist í kommununi. Hugsað verður eisini um Varpið sum karm fyri valfundum og sum stovnur, ið kann veita øðrum stovnum, almennum og privatum, og vinnulívinum tænastur av ymsum slagi og hýsa eitt nú ráðstevnum, fundum og fyrilestrum.

Annfinnur Heinesen ivast ikki í, at Varpið hevur allar teir hent leikar, ið skulu til, og er ment at bjóða heildar uppliv ingar í serflokki. – Varpið er eftir míni bestu sann før ing størsta og vakrasta mentanarhús í Føroyum og besta staðið at skapa samtíðarlist, sigur hann.

POSTMODERNAÐ

Klaksvíkar kommuna hevur í fleiri ár arbeitt miðvíst við ætlanini um eitt nýtt og stásiligt mentanarhús í býnum. Og tá ið tað frættist um ítøkiligu ætlanirnar at seta spakan í, vóru røddir frammi, ið hildu, at best hevði verið at rivið gamla posthúsið niður og bygt nýtt mentanarhús upp aftur.

Annfinnur Heinesen fegnast um avgerðina, sum varð tikin, at lata gamla post húsið standa. – Vit vilja fegin vera eitt grønt og burðardygt mentanarhús. Tí fegnast vit um, at arvurin, søgan og sálin eru varðveitt, og at vit hava endur nýtt staðseting ina og gamla post húsið, ið er so eyðkent í býar mynd ini, sigur hann.

Tað var Palli Gregoriussen, arkitekt ur, sum teknaði ikoniska post húsið, og Markus í Kunoy, Markus Heinesen, smíðaði í 1966/ 67.

Og jú. Eftirnavn timbur meistarans – hansara, ið smíðaði post húsið – og núverandi leiðarans í Varpinum, sum skal føra verkið víðari í

nýggjum, postmodernaðum hami, klingar í oyru num. Teir eru eisini nær skyld ir.

Posthúsið er við øðrum orðum bindi lið í fleiri løgum. Millum ættarlið. Millum søgun nar veingja suð og nútímans mentan. Millum gott, gamalt og nýtt. Í neðra eru ráu betongveggirnir og gólv ini varðveitt í upprunalíki. Tað sama eru eyðkendu flísarnar, sum umboða tíðina í seksti- og sjeytiárunum.

Tað ráa ger, at í neðra ber til at mála og tekna, spæla sjónleik og tón leik, trampa og dansa og skapa og menna kreativu hugskotini uttan hin minsta óttan fyri at dálka og gera skaða á bygningin. Heldur ikki er vandi fyri, at gang-

ur in gerst so ótolandi, at tað órógvar og er til ampa fyri onnur, sum í erva njóta løtuna í fína sali. Skott er ímillum. Hesum syrgja nýggjar og ljóð doyvandi plátur fyri.

Men eisini í aðrar mátar umskarast for tíð og nútíð. Gomlu postboksir nar við tí eyðkenda bláa lit inum eru varðveittar í sínum uppruna. Tær verða endur nýttar og umskapaðar til disk í nýggju matarhøll ini.

– Einaferð hildu vit, at hetta hevði verið ordi liga stutt ligt, sigur Annfinnur og ger seg til reiðar. Hann leggur annan armin niður á disk in, rættir ryggir og rópar spaku liga út í rúm ið.

– Nummar 65!

Ger so væl! Dagsins rættur. Menu à la Varpið. Ikki úr frystiboksini, men úr postboksini.

Og hevur borgarin eitthvørt hugskot, hvat skal standa á matarlepa num, ið kann metta bæði likam og sál, eru ráð fyri tí. Við inngongd ina tekur hin eina ferð so hábærsligi post kassin gleði liga ímóti og svølgir øllum hugsandi hugskot um.

– Varpið skal varpa mentan í breiðastu merking, sigur Annfinnur Heinesen.

Menniskjað livir ikki av fiski eina. Fimm breyð skulu eisini til. Eitt sindur av andaligari føði og mentanarligari innspræning.

Nú hevur Klaksvík bæði húkin og Varpið.

FAKTA:

Mentanarhúsið Varpið er sjálvsognarstovnur við einum stýri og einum dagligum leiðara.

Í stýrinum eru Jóhanna Christiansen, forkvinna, Dávur Winther, skrivari, Heri Ellingsgaard, umboðandi Norðoya listafelag, Louis Poulsen, umboðandi Klaksvíkar sjónleikarfelag, Gunn Hernes, umboðandi Norðurlandahúsið, Karl Johansen, borgarstjóri, og Jógvan Skorheim, býráðslimur, umboðandi Klaksvíkar kommunu, og Pætur Gerðalíð, umboðandi vinnuna.

Tað er Ósbjørn Jacobsen, arkitektur frá Henning Larsen North Atlantic, sum hevur teknað, og Kanjon hevur saman við TTS og Victor á Lakjuni staðið fyri arbeiðinum.

Varpið kostar tilsamans 70 mió. krónur. Av hesum hevur Klaksvíkar kommuna játtað 30 mió. krónur í íløgustuðli.

Landið hevur latið 12 mió., Slots­ og Kulturstyrelsen 9,5 mió. og LOAgrunnurin níggju mió. Haraftrat hevur Varpið góðar 12 mió. krónur í láni.

Varpið læt upp fyri almenninginum 19. oktober í 2023.

ULLVØRUHÚSIÐ

Tórshavn’s most charming design shop.

Knitwear by Faroese Fashion Brands: Shisa Brand and Steinum.

While on board, learn more about Faroese wool, sheep and knitting in the film ‘The Wool Islands’, featuring our shop and brands.

Niels Finsensgøta 27 Tórshavn IG / FB: ullvoruhusid ullvoruhusid.com

SKRIVAÐ HEVUR JÁKUP BOGI JOENSEN MYNDIR: KLARA JACOBSEN

Eitt hús fyri

allar Føroyar

–

og útheimin

Varpið skal ikki bara vera mentanarhús fyri klaksvíkingar og norðoyingar, men fyri allar føroyingar og útlendsk vitjandi, sigur leiðarin

–Varpið skal vera ein mentanarligur kraftdepil fyri allar Føroyar. Øll eru vælkomin at vitja Varpið, hava tiltøk í húsinum og koma við góðum hugskotum, sigur Annfinnur Heinesen, dagligur leiðari.

Hann fegnast um góðu byrjanina, sum Varpið hevur fingið, og staðfestir, at uttan vælvild frá Klaksvíkar kommunu varð verkætlan in helst ongantíð veruleiki. – Varpið er í stóran mun Klaksvíkar kommunu fyri at takka. Kommunan hevur í nógv ár javnt og samt sett pening av til enda málið, og tað prógvar, hvussu stórar visjónir og ætlanir Klaksvíkar kommuna hevur á mentanar polit iska økinum, sigur Annfinnur Heinesen.

Hann vísir á, at Varpið er partur av heildarætlanini fyri miðbýin, sum Klaksvíkar kommuna hevur arbeitt við í fleiri ár at knýta saman økið kring Biskupstorgið, Hús Nólsoyar Páls, kappróðrarneyst ið, Húsarhaldsskúlan, nýggja gist ingarhúsið og ítróttarøkið við Djúpu mýru. Alt við tí endamáli at skapa trivnað og møguleikar fyri fram haldandi menning í Klaksvík og í norðurøki num sum heild.

DRAGA ÚTLENDSK

VITJANDI AT SÆR

Men tað eigur at verða hugsað stórt og út um landoddarnar, heldur Annfinnur Heinesen.

Hann heldur, at Varpið eigur at spenna seg út og leggja seg eftir at draga útlendsk listafólk og ferðafólk og onnur vitjandi at sær.

– Klaksvík og Norðoyggjar skulu vera eitt spennandi ferðamál, og við nýggja mentanarhúsinum bjóða vit okkum eisini fram í teirri kapping ini, sigur hann.

Hann sær nógvar møguleikar fyri sær, tá ið talan er um ferðafólk, men eisini útlendskar vinnufyritøkur og onnur, ið leggja pening eftir seg.

– Varpið hevur góðar karmar til eitt nú ráðstevnur, fundir, fyrilestrar og ferðavinnutiltøk. Men

eisini til onnur stór enda mál, eitt nú til konsert ir og tón leikatiltøk av ymsum slagi er húsið sera væl egnað og kundi uttan stór vegis hóva sták verið karmur um stórar út lendskar gesta leikir, World Music Days og heimligu nýggjárskonsertina hjá Føroya Sym foniorkestri, sigur Annfinnur Heinesen. Hann leggur aftrat, at Varpið skal vera eitt grønt altjóða mentanarhús, sum er burðardygt. Tí hevur tað verið umráðandi fyri Varpið at varðveita vakra og gamla post húsið, sum norðoyingar eru góðir við, og leggja aftrat við einum nýggjum sali.

Mentanarhúsið Varpið verður hitað við sjóhitaskipanini hjá Klaksvíkar kommunu, eins og aðrar veit ingar og tænastur í stóran mun eru stutt fluttar.

AUDITING ACCOUNTING TAX ADVISORY

In order to foresee the future you must know the past.

Stardust over Varpið

Klaksvík’s new culture hub, Varpið, is a gem built to house culture and community for and with everyone

Factsheet:

The Culture House Varpið is an independent institution with a board and a managing director.

Architect Ósbjørn Jacobsen, of Henning Larsen North Atlantic, designed the building, while Kanjon along with TTS and Victor á Lakjuni carried out the works.

Varpið opened to the public on Oct 19th last year.

Stepping into Varpið is a breathtaking experience. It has already earned the nickname Little Harpa, a reference to Harpan in Reykjavík, drawn by the same architect. Critics say it is a deserved comparison.

The architectural design seamlessly lifts and merges the old post office into a new culture hub. It endows Klaksvík with a large performance hall with a customisable stage, in form and size, and there are even plans for a gate behind the stage opening to the outside, which would create tremendous opportunities for interplay with the local landscape.

The three elegant balconies offer majestic views and are designed to create the perfect acoustic experience. Nothing has been left to chance – from the comfortable chairs with woollen upholstery to the latest audio technology, approved by Sunleif Rasmussen the foremost Faroese contemporary composer.

A few finishing touches remain outstanding, such as outdoor decoration with lighting and trawl nets, but locals are already pinching themselves asking if they are really in the Faroe Islands.

Jóhanna Christiansen chairs Varpið’s Board and she is thrilled about the result and value for money. The Board set out to create the best possible frame for a diverse cultural life and feel they have succeeded. Together with the managing director they want to create a broad welcoming, yet dignified, atmosphere.

CULTURE AND COMMUNITY

Managing director Annfinnur Heinesen has a clear vision; ‘Varpið

will embody and merge public culture and community. Framing exquisite cultural experiences and embracing the activities of local and nationwide amateur organisations. With a continuous flow of people creating art or just stopping by for coffee and a chat.’

According to the director, the trick to creating a dynamic cultural hub is to foster a sense of local ownership. It is all about the relationship between the hub, high culture and community roots. This is why Varpið also will be open for wedding, birthday and anniversary bookings.

Annfinnur Heinesen has a background in theatre, political science and management. He feels he is the perfect fit and sees his role as catching ideas brought in from outside and supporting the process of turning ideas into reality. Varpið should be where ideas can hatch and take flight on stage.

In addition to the arts and personal celebrations, the director and board also consider the hub to have a duty to local democracy and to build bridges. The rooms in the old pothouse are conceived for receptions, as well as council meetings to facilitate easy access for citizens to gain insight into local politics. Varpið is also ready to serve institutions and industry by housing conferences, meetings and lectures.

‘I’m convinced that Varpið is the most beautiful culture house in the Faroe Islands and the best place to create contemporary art,’ Anfinnur Hansen enthuses.

POSTMODERN

Klaksvík Municipality has been working on the project for years. When the plan was ready to launch

there were those who advocated tearing down the old post office and building a new.

Annfinnur Heinesen welcomes the decision to spare it; ‘We want to be a sustainable culture house. We’re thrilled that the legacy, history and soul have been preserved (…) the old post office is an icon of our cityscape.’

Architect Palli Gregoriussen designed the post office and Markus Heinesen built it in 1966/67.

And yes, the builder’s surname and that of Varpið’s new director, who is to continue the work in its postmodern guise, is one and the same, they are closely related.

The post office is the link: between generations, stories, the flight of history and contemporary culture. Old and new.

On the ground floor the raw concrete walls and floors have been preserved. As have the tiles so characteristic of the 1960s and 70s.

The raw surfaces make the ground floor the perfect space for drawing, painting, acting, making music, stomping, dancing and creating without the slightest fear of making a mess or harming the building. And any noise concerns have been preempted with thorough soundproofing.

Past and present meet here. The old blue post boxes have been repurposed as counters in the new cafe.

And any visitor with a bright idea or suggestion for the menu or bill, food for body or soul, should head straight for the ornate post box at the entrance. It is ready to receive them.

‘Varpið is here to disseminate culture in the broadest sense,’ Ann finnur Heinesen concludes.

– and the world A house for the whole Faroe Islands

Varpið is not merely meant for northern islanders, but everyone in the archipelago, including visitors from abroad

‘Varpið is intended as a cultural hub for the whole country. Everyone is welcome to visit, create events and bring ideas,’ says managing director Annfinnur Heinesen.

He also highlights that without the good will of Klaksvík Municipality Varpið would probably never have come into existence; ‘The Municipality has been saving money towards this for years, tangible proof of its great vision for cultural policy.’

The culture hub is part of a grand plan for the town centre tying together the areas around Biskupstorg, Nólsoyar Páll’s House, the sports area and other facilities. The aim is to foster welfare and continued local development.

DRAWING INTERNATIONAL VISITORS

Annfinnur Heinesen also believes Varpið should strive to attract international artists and visitors

and that it will make the area an exciting tourist destination. The director envisions conferences, lectures and business tourism, but also concerts, festivals and visiting theatre productions.

He hastens to add that Varpið strives for sustainability in every sense, which is why the old post office has been incorporated and preserved. The hub is also heated with municipal seawater heating, while supplies and services are locally sourced to the greatest extent.

International standards. Spectacular view.

The Hilton Garden Inn Faroe Islands is the epitome of Nordic luxury and comfort in the Faroe Islands.

Enjoy the world-renowned Hilton brighthearted hospitality, quality and services in one of the world’s smallest capitals, Tórshavn.

Staravegur 13, Tórshavn www.hilton.fo

BISTRO & BAR AT HILTON GARDEN INN

Hallartún is our on-site restaurant, which features local produce and is open for breakfast, lunch and dinner.

Visit hallartun.fo for menu and resevations

SKRIVAÐ HEVUR MALAN MARNERSDÓTTIR

MYNDIR: ERLA ZISKASEN & PRIVATAR

William Heinesen:

føroya kendasti rithøvundur – uttanlands

William Heinesen er víða gitin sum rithøvundur og telist millum teir stóru í norðurlendskum bókmentum. Eisini var hann listamaður og yrkjari. Í Atlantic Review eru vit farin undir greinarøð, ið varpar ljós á listafólkini, ið flogfør og tyrlur okkara eru uppkallað eftir. Henda greinin er onnur greinin í røðini og snýr seg um William Heinesen og skaldskap hansara

ÍFøroyum er William Heinesen (1900–1991) vorðin søga, skilt

á tann hátt, at ritverk hansara er lokið og skal liva víðari uttan stuðul frá rithøvundinum sjálvum. Ritverkið er stórt og ríkt, so tað átti at verið tí langt eftirlív lagað. Harafturat telist hann millum heimsins kendastu rithøvundar í Historical Popularity Indexinum á heimasíðuni Pantheon.world og er tann kendasti føroyski rithøvundurin í heimshøpi.

Talið sjey eyðkennir ritverkið. William Heinesen gav út sjey yrkinga søvn, sjey skaldsøgur og sjey stuttsøgusøvn.

TREGAFULLAR OG LÍVSGLAÐAR YRKINGAR

Tá ið hann var 21 ára gamal, gav forlagið Levin & Munksgaard í Keypmannahavn út fyrsta yrkingasavn hansara ‚Arktiske Elegier‘, og longu í 1930 vóru trý yrkingasøvn

afturat komin frá hansara hond: ‚Høbjergning ved Havet‘ í 1924, ‚Sange mod Vaardybet‘ í 1927 og ‚Stjernerne vaagner‘ í 1930. Tey fyrstu søvnini lýsa trega og lívsspurn ingar í yrkingum um árstíðarskifti, serliga heystið kemur ofta fyri sum myndatilfar í teimum fyrstu søvnunum. Í tí triðja, ‚Sange mod Vaardybet‘, ger várið meira vart við seg og vinnur á tí dapra í ‚Stjerner ne vaagner‘, har frøi um lívið og yrkjaragávurnar floyma fram í yrk ing ini ‚Græsset grønnes‘:

Vældige Vaar! Jeg vil være dig tro, give dig Plads i mit Sind til at gro give dig Naade og Blomstringsro! Samlede digte 1984: 210

Yrkingarnar byggja upp myndburðir, har tilfarið er landsløg, árstíðir og himmalhválvið, og lýsa tilveruspurningar. Tað er symbolisma, ið eyðkendi skaldskap og myndlist um aldarskiftið, og sum

William Heinesen eisini kendi úr føroyskari samtíðaryrking eftir J. H. O. Djurhuus og Rikard Long. Hýrurin í ‚Den dunkle Sol‘ (1936) er, sum heitið bendir á, aftur daprari. Her eru yrkingar sum ‚Dagen er omspændt af mørke‘, ið kann lesast sum viðmerking um støðu na í Europa í 1930-árunum: borgara kríggj í Spania og hóttandi gongd í Týsklandi. Síðani gingu meira enn 30 ár, til fimta yrkingasavn ið eftir William Heinesen, ‚Hymne og harmsang‘, kom í 1961, og tað seinasta ‚Panorama med regnbue‘ kom út í 1972.

SOSIALREALISTISKAR SKALDSØGUR

Kendastur er William Heinesen kortini fyri skaldsøgurnar. Tann fyrsta, ‚Blæsende Gry‘ (1934), fer fram í 1920-árunum og lýsir broytingar í vinnulívinum og sosialu umstøðunum í Trymø og

keypsstaðnum Holmevige. Annar stóri tilburðurin er brúdleypið hjá Simonu av Trymø og Sylveriusi, reiðara og keypmanni í Holmevige, og hin høvuðshendingin er, at trymoyingurin Landrus fær sær skip og sendir tað avstað til fiskiskap. Framburðurin er størstur í Holmevige. Kapitalistiska fiskivinnan fylgist við nýggjum siðum í trúarlívinum eyðkennir føroyskar skaldsøgur í 30- og 40-árunum.

‚Noatun‘, sum kom út í 1938, lýsir fólk, sum eftir tógvið stríð við myndug leikar og bøndur hava sett seg niður á nýggjum plássi, har tey stríðast við at dyrka jørðina og rógva út, samstundis sum menninir fiska undir Íslandi um várið og summarið. Niðursetu fólkini eru fýra hjún og børn teirra, tveir ógiftir menn og Angelund gamli, sum er átrúnaðarligi leiðarin og ver faðir “formannin” í bygdini, Niels Peter.

Skemt eyðkennir prosaskaldskapin hjá Williami Heinesen, men ‚Noatun‘ man vera tann av skaldsøgu num hjá Williami Heinesen, sum er minst skemtilig uttan tó at vera heilt sør. Eitt nú tann átu freki Mikkel Hestehop, ið arbeiðir sum eitt ross og ongan annan stutt leika unnir sær enn at sova og síggja til, at systirin fær tubakk, kaffi og fínt breyð við putursukri og kann fara í kirkju hvønn sunnudag. Hetta seinasta má hon tó lata sær lynda er skift um við lestur, tí kirkja er ikki í Noatun.

SPEI OG KRÍGGJ

Undir heimskrígnum 1940–45 fór William Heinesen undir at skriva ta skaldsøguna, sum hann er eina mest kendur fyri uttanlands, men hon var løgd til viks, tá ið kríggið

endaði, og hann skrivaði í staðin ta speisomu ‚Den sorte Gryde‘ (1949). Hon fer fram í einum býi, sum er merktur av krígnum: Reiðarar og fiskaútflytarar reka virksemi sítt við harðari hond og seta lívið hjá manningunum og vælferðina hjá familjum teirra í veð. Í mið depli í ‚Den sorte Gryde‘ standa bólkar. Tey í Kvanhúsi eru ein við teirri vøkru

Livu, sum er trúlovað tuberklasjúkum manni, limur í vekingarsamkomuni Kringlemenigheden og starvast hjá máttmikla, men eisini láturliga reiðaranum Oppermann. Ein beiggi hennara gongur burtur í vandasiglingini úr Íslandi við fiski til bretska marknaðin, unnustin doyr, og Oppermann er í holt við at neyðtaka hana, tá ið telefonin ringir, og hann fær at vita, at konan liggur illa sjúk. ‚Den sorte gryde‘ setir krígsbúskap upp móti ovfarakátari njótan og óryggjuskapi.

FRAMBROTIÐ

Søgan úr svartapotti og tær næstu, ‚De fortabte spillemænd‘ (1950) og

‚Moder Syvstjerne‘ (1952), gjørdu William Heinesen føran fyri at liva av skaldskapinum. Tær fingu allar góð ummæli í donsku pressuni, tær báðar seinnu sera stóra undirtøku og vórðu umsettar til alskyns mál. Spælimansskaldsøgan fevnir um longri tíð enn tær undanfarnu skaldsøgur nar eftir William Heinesen. Tað líða eini 13–14 ár frá tí, at spæli maður in Moritz giftist við Elianu, til sonur teirra, Orpheus, fer av landinum at ganga á tón leika skúla. Eisini í hesi skaldsøguni er tað ein bólkur av fólki, sum stendur í miðdepli, teir seks spæli menninir: Moritz, Sirius og Kornelius, sum eru brøður, sonur Moritz, Orfeus, magistar Mortensen og Boman. Teir og familjur teirra ímynda lívsgleði na í skaldsøguni, sum er í andsøgn til borgara skapin og embætismenninar, sum umboða tað lívstýnandi. Millum høvuðsbólkar nar standa tey, sum avnokta jarðarlív ið og líta á eitt lív eftir deyðan, og nøkur fá, sum royna at brúka sam felagsskipan ina til egnan frama – brotsmenn og falsnarar. Søgugongdin lýsir lív og levnað hjá spæli monnunum við fleiri smærri søgugongdum uppií, har spælimenninir lítlan ella ongan leiklut hava.

HØVUÐSVERK

‚Det gode håb‘ er tann stóra søguliga skaldsøgan eftir William Heinesen, sum hann fekk Norðurlendsku bókmentavirðislønina fyri í 1964 saman við svenska høvundinum Olof Lagercrantz. ‚Det gode håb‘ er um prestin Peder Børresen, sum í 1669 eftir at hava ligið veðurfastur í Bergen loksins kemur til Føroya og kemur í prestagarði-

num á Reyni. Hann greiðir gjølliga frá ferðini og standinum á Reyni í brøvum til norska vinmannin. Hann lýsir húsfólkini, einkjuna, sum hann ikki giftist við eins og harra Poul í ‚Barbara‘, men sum fer til Norðradals at búgva á garðinum, sum hoyrir til kallið. Dóttir undanmannin, Rachel, verður verandi í prestagarðinum, og Børresen verður henni í faðirs stað. Skansabyggingin í Tinganesi fer fram við tvingsilsarbeiði, lívið í Havn og øllum landinum er fátæksligt, avmarkað talufrælsi elvir til sakarmál, soleiðis at eisini presturin verður settur fastur.

Skaldsøgan er málsliga eksperimenterandi. Hon er skrivað á einum ímyndaðum gamalsligum fyrisit ingarskrift máli – kancellimáli. Eingin hevur roynt at týða ‚Det gode håb‘ til føroyskt, kanska tí einki gamalt føroyskt fyrisit ingarmál er til at miðja seg eftir. Skaldsøgan er eisini full av føroysk um mál isk um skrivaðar á donsk um.

SKRIFTMÁL

William Heinesen skrivaði á donskum, meðan javnaldrar hansara Christian Matras og Heðin Brú skrivaðu bøkur sínar á føroyskum. Í millumskúlanum – tað vóru 6.–9. skúlaár – kundu næmingarnir velja millum føroyskt og svenskt. Tað sigst um Christian Matras, at tá ið hann kom av Viðareiði til Havnar at ganga í millumskúla, valdi hann svenskt, tí føroyskt helt hann seg duga. Heðin Brú fór á Føroya Háskúla og lærdi har at skriva føroyskt. Ein kann spyrja, hví William ikki gjørdi sum hann.

Hann segði sjálvur, at tað danska var lagna í hansara føri. Mamma hansara var annað ættarlið av til flytar um, og Heinesen-familjan

tosaði danskt innan hýsis. Harafturat var lítil og eingin undirvísing í skúla num á føroysk um og enn færri skúlabøkur. Munn ligt føroyskt varð kravd lærugrein í 1912, men tímatalið í føroysk um var um leið helvtin av tímatal inum í donskum. Hartil kom, at skúlabøkur nar í øllum hinum faku num vóru á donsk um. Og sama ár, sum føroyskt varð lærugrein, kom grein í skúla lóg ina, sum kravdi, at lærarar nir skuldu undir vísa á donskum – undantikið í teimum yngstu flokku num. At ikki allir lærarar aktaðu boðini, er ein onnur søga. William Heinesen lærdi tískil ikki nógv føroyskt í skúlanum, og eftir skúlan skuldi hann í handilslæru. Familjan var handilsætt, pápi William, Zacharias Heinesen úr Bø, hevði stórt handilsvirki, skip og fiskavirk ing til útflutnings. Tí varð William sendur á keypmansskúla í Keypmanna havn 16 ára gamal. At hann ikki gjørdi ov nógv av í skúla num, men heldur reikaði um í býnum, gjørdi, at hann kom í samband við tíðarinnar fremstu rit høvundar og lista fólk. Hann fekk nakrar av fyrstu yrk ingu num á prent í framkomna listatíðar riti num Klingen 1919.

Umframt yrkingar og skaldsøgur komu fleiri stuttsøgusøvn út eftir William Heinesen. Søgurnar hava ofta støði í føroyska sagna heim inum sum ‚Grylen‘, ‚Belsmanden‘ og ‚Her skal danses‘ Nakrar eru modern ist iskar við sur realist isk um dámi, eitt nú ‚Tartaros‘, ‚Fluerne‘ og ‚Lin Pe og hans tamme trane‘, har tær tvær fyrstu lýsa rit høvund, ið hevur leitað sær burt ur at hugsavna seg og skriva. Lin Pe er gamal yrkjari, sum fer frá húsum, tí ævin leik in kallar. Tami tamin Ra-Hoi fylg ir

Visti tú ...

at William Heinesen fekk Norðurlendsku bókmentavirðislønina í 1964?

honum gjøg num skóg og um slættar, meðan hann sær og hoyr ir andan Ti-te tala við seg við myndum úr kinesisk um vísdómi og Nýggja Testa menti.

UNDIRTØKA

Bøkurnar hjá Williami Heinesen mundu vera væl lisnar í Føroy um, meðan hann var á lívi, hóast tær ikki ofta vóru evni í skúlanum. Tað broyttist, tá ið fleiri av prosabókunum komu út í føroyskari týðing í sambandi við 75 ára dagin hjá høvundinum. Tíverri eru týðingarnar ikki allar eins væl frágingnar, tískil mugu tær verða lisnar á upprunamálinum fyri at fáa poetisku brigdini við.

Í Føroyum er William Heinesen kanska kendastur sum ‚myndamakari‘, sum hann kallaði seg. Hann gjørdi tær stóru myndirnar úr Sjúrðarkvæðum til auluna í Tórshavnar Kommunuskúla í 1956, nú Finsen. Stílurin er ‚skønvirke‘, sum var væl umtókt ur í Skandinavia fyrst í 20. øld. Hann málaði skemti ligar oljupastellir í 1920-árunum, og á gamalsaldri fór hann at gera yndisligar klippmynd ir, sum munnu vera tey kenda stu mynd listaverk hansara.

VITJA WILLIAMSHÚS

Visti tú, at tað er møguligt at bóka eina rundvísing í Williamshúsi í

Varðagøtu í Havn? Set teg í samband við Williamshús á sosialu miðlunum ella telduposti. Tú kanst bóka eina rundvísing bæði til bólkar og einstaklingar. Rundvísingin tekur upp til ein tíma, og vertur er sonur William Heinesens, Zacharias Heinesen. Minst tvey fólk.

Rundvísingar verða bert gjørdar eftir avtalu og eru seinnapartar.

Les meira á williamheinesen.com

HVAR?

Varðagøta 43

100 Tórshavn

YRKINGASØVN

Arktiske Elegier 1921

Høbjergning ved Havet 1924

Sange mod Vaardybet 1927

Stjernerne vaagner 1930

Den dunkle Sol 1936

Hymne og harmsang 1961

Panorama med regnbue 1972

SKALDSØGUR

Blæsende Gry 1934 og umskrivað

útgáva í 1961

Noatun 1938

Den sorte Gryde 1949

De fortabte spillemænd 1950

Moder Syvstjerne 1952

Det gode håb 1964

Tårnet ved verdens ende 1976

STUTTSØGUSØVN

Det fortryllede lys 1957

Gamaliels besættelse 1960

Kur mod onde ånder 1967

Don Juan fra Tranhuset 1970

Fortællinger fra Thorshavn 1973

– úrval við eini nýggjari søgu

Her skal danses 1980

Laterna magica 1985

LESA MEIRA:

Føroysk bókmentasøga 2 , 2023.

Tímatal hjá føroyskum fyrst í 20.

øld: Jens Marius Hentze Tórshavnar

skúlasøga . 2000.

Lat

vagur.fo I vagur@vagur.fo I 66 30 00

okkum

fíggja

tín vøkstur

Hví Ikano Bank Leasing?

• Skjót avgreiðsla

• Vinnuleasing av øllum frá kopimaskinum til lastbilar

• Okkara veitarar kenna vørurnar, og vit vita, hvussu tú fært størri rásarúm í roknskapinum

Far inn á vinnuleasing.fo og les meira um møguleikarnar fyri tína fyritøku.

Skulu tit gera íløgur í akfør og maskinur, sum brúka grøna orku? So gevur leasing størri fíggjarligt rásarúm – samstundis sum tit gerast grønari.

William Heinesen:

The most famous faroese author – abroad

William Heinesen is one of the greats of Nordic literature. This is the second in a series of Atlantic Review articles focusing on the artists our fleet is named after

William Heinesen (1900–1991) has become history, in the sense that his oeuvre must live on without him. So far it is thriving, the Historical Popularity Index on Pantheon.world rates him the most famous Faroese author.

Seven is the number of his authorship with seven poetry collections, seven novels and seven short story collections.

POEMS OF WOE AND JOY

Aged 21 his first poetry collection ‘Arctic Elegies’ was published in Copenhagen. By 1930 he had published three more. His poems draw on landscape, seasons and the firmament to examine existential questions. This symbolism is characteristic of turn of the century literature, which the author was familiar with from Faroese poets J. H. O. Djurhuus and Rikard Long. In 1936 his fourth collection ‘The Dark Sun’ was coloured by rising tensions in Europe. Three decades would pass before he published his penultimate collection and 1972 saw his final one ‘Panorama with Rainbow’.

NOVELS OF SOCIAL REALISM

William Heinesen is best known for his novels. His first, ‘Windswept Dawn’ (1934), was set in the 1920s and illustrates the shift to capitalist fisheries with the ensuing changes in society and religion.

Heinesen’s third novel, ‘The Black Cauldron’ (1949), received rave reviews in the Danish press. It was characterised by his warm humour and was swiftly followed by ‘The Lost Musicians’ (1950) and ‘Mother Pleiades’ (1952), which enabled him to live off writing with translations into several languages.

MAGNUM OPUS

‘The Good Hope’ (1964) is a sweeping historical novel and earned Heinesen the Nordic Literature Prize. Its protagonist, the priest Peder Børresen, moves to the Faroe Islands in 1669 to work in Tórshavn. It is a town in the clutches of poverty where the Skansin fortification, an icon of today’s cityscape, is under construction using forced labour and restrictions on freedom of speech land even the priest in jail.

The language used is experimental – an imagined old administrative language. No one has attempted a translation into Faroese, perhaps because there is no old Faroese administrative language to go on. The text is peppered with Faroese expressions relayed in Danish.

WRITTEN LANGUAGE

William Heinesen wrote in Danish, while contemporary authors Christian Matras and Heðin Brú used Faroese. One might ask why.

In the author’s own words, Danish was his destiny. His mother was a second-generation immigrant and his home language was Danish. There was little to no Faroese instruction at school, where textbooks were in Danish. Oral Faroese was a required subject by 1912, but only allocated half the hours of Danish. And the year Faroese became a subject an article was introduced requiring teachers to instruct in Danish, except in the very early years. Not all teachers complied, but that is another story.

So the author learned little Faroese in school. Then, as his father Zacharias Heinesen owned a large fisheries company, William was sent to business school in Copen-

hagen aged 16. However, he spent most of his time in the company of the foremost writers of the time, and was soon published in the art magazine Klingen in 1919.

In addition to poetry and novels, Heinesen published short stories, some rooted in Faroese lore, others in surrealism.

RECEPTION

Heinesen’s books were likely well read in the Faroe Islands in his lifetime. They only became school material when they were published in Faroese translations, but the Faroese versions cannot be said to do justice to the author.

At home Heinesen is perhaps best known as a ‘picture-maker’, as he termed himself. He created a large decorative work for the school in central Tórshavn, a well as humorous oil pastels early in life and exquisite bold paper cuts in his old age, which have probably become his best known graphic works.

VISIT WILLIAMSHÚS

Did you know it´s possible to book a private tour of William Heinesen’s primary residence in Tórshavn? Contact Williamshús via social media or email. You can book private tours of the house and surroundings to groups and individuals. The tour can take up to an hour and is hosted by Zacharias Heinesen, son of William Heinesen. Min. two people. The viewings are by appointment only and take place in the afternoon. Read more: williamheinesen.com

WHERE?

Varðagøta 43 100 Tórshavn Faroe Islands

Johanna 140 ár:

„A Rye ­ built is a hallmark second to none”

Í ár verður sluppin ‚Johanna’, sum hevur heimstað í Vági, 140 ár. Poul Andreasen, sum í 1988 læt úr hondum bókina

‚Johanna TG 326’, skrivar her um prúða farið, sum framvegis er í sigling

SKRIVAÐ HEVUR POUL ANDREASEN

MYNDIR: NIELS JACOB EYSTURBERG

Ein av stórreiðarunum í Grimsby í seinna parti av 1800-talinum var Henry Smethurst. Saman við versoninum átti hann einar 50 sluppir, teirra millum var ‚ Johanna‘, sum tá æt ‚Oxfordshire‘.

‚ Johanna‘ varð bygd í 1884 í Rye í Suðuronglandi á skipasmiðjuni hjá James Collins Hoad. Henda skipa smiðja, sigur Edgar March í bók síni ‚Sailing Trawlers‘, var víða kend fyri sítt valaverk, serliga fyri sínar vøkru og snøggu sluppir.

‚A Rye-built is a hallmark second to none‘, sum leysliga umsett merkir, at Rye-bygd skip hava vøru merkið dygd fram um onnur.

Fyrst í 1880-árunum vórðu trolarar við dampmaskinu bygdir til fiskiskap, og tá gekk tað skjótt afturá við seglsluppunum í Grimsby. Í 1890 vóru í Grimsby 625 sluppir, og talið á damptrolarum var 53. Tíggju ár seinni, í árinum 1900, vóru seglsluppir nar bara 58 og damptrolararnir ikki færri enn 490.

Tað var serliga í hesum tíðarbilinum, at føroyingar keyptu tær nógvu sluppirnar. Tær vóru lættar at fáa hendur á, tí tær vóru fleiri hundrað í tali, sum vóru til sølu fyri lítið og lætt í mun til tað, tær kostaðu at byggja 10 ár frammanundan. Nógvir føroy ingar búðu og fiskaðu út frá Grimsby. Eitt dømi er jú Johannu-keypið í desembur mánaði 1894. Í hesum førinum var tað Jákup Toftum frá Ósagarði í Vági, tann kendi trolara skiparin í Grimsby, sum hjálpti til við Johannu-keypinum. ‚ Johanna‘ kostaði 335 stp., men teir høvdu bara 250 stp. við, og Jákup Toftum legði út tey 85 stp., sum restaðu í. Søgan sigur eisini, at tá ið sluppin ‚Vágbingur‘ varð keypt eini tvey ár frammanundan, sleipaði hann teir útá við trolara sínum, tí stilli var.

JÁKUP DAHL KEYPIR JOHANNU

Tað var um miðjan desember 1894, at Jákup Dahl á Gørðunum í Vági keypti sluppina ‚Oxfordshire‘ úr Grimsby. Teir, sum fóru niður eftir ‚ Johannu‘, vóru Mortan Vilhelm við Misá, Jógvan Toftum í Kálhaganum, Jógvan Dahl á Gørðunum, Jóan Pauli Thomasen í Tøðuni og Andreas Jensen í Smillum. Teir fóru niður til Liverpool við ‚Føringi‘ hjá Mortensen og haðani við jarnbreytini til Grimsby.

Skeytið er frá 8. desember 1894. Sluppin hevði tá navnið ‚Oxfordshire‘, men Jákup Dahl gav henni navnið ‚ Johanna‘ eftir konuni. ‚ Johanna‘ var merkt til 85,49 br.reg.tons. Longdin var 64 føtur, breiddin 19 og djúpd in 11 føtur. Í ‚maalingsbevis‘ verður nevnt, at ‚folkelukaf mangler og vil først blive indrettet i løbet af Vinteren‘. Soleiðis var tað við nógvum sluppum, sum komu til Føroya tá, tær høvdu einki lugar. Manningin helt til í kahútt ini.

TIL FISKISKAP Í MEIRA ENN 70 ÁR

Øll tey fyrstu árini fiskaði ‚ Johanna‘ undir Føroy um og Íslandi. Hesi fyrstu árini førdi tann kendi skiparin og seinni reiðarin, Tummas við Kráir, ‚ Johannu‘. Hann var altíð millum teir bestu at fiska í Føroyum, og okkurt árið var hann eisini bestur. Tað er kanska frá hansara tíð við ‚ Johannu‘, at hon fekk navnið ‚Hin stolta Johanna‘. Hon var tiltikin siglari í góðum veðri, lættsiglandi og skjót at fáa avstað, men so skjótt eitt sindur av aldu var í sjónum, bar lítið til.

‚ Johanna‘ var seglslupp inntil veturin 1929/30, tá ið hon fekk ein 37 hesta Scandia motor. Eisini

fekk hon stýrihús. Tað varð hildið at vera eitt stórt framstig tá. 8. mars 1932 skuldi ‚ Johanna‘ inn á Sand eftir fólki, tá vóru teir fyri tí óhappi, at skipið stoytti á Sandsboðan og fekk stóran skaða. ‚ Johanna‘ varð tikin upp á bedingina í Vági, har hon varð umvæld, og hon var ikki til fiskiskap í 1932 og 1933.

Í 1934 fór ‚ Johanna‘ aftur til fiskiskap. Fyrst varð sum vanligt farið á Suðurlandið, og síðani varð farið til Grønlands. Hesi árini miðskeiðis í 1930-unum og úteftir var nógvur fiskur at fáa. Men tíðir nar vóru vána ligar, so lítið fekst fyri fiskin. Landað varð til dampara, sum lá í Føroyinga havn ini, proviant ur og annað varð fingið umborð, so varð farið út aftur at fiska upp í skipið, og so siglt inn í Føroyingahavn ina at gera klárt til heim ferð.

Undir krígnum varð eingin klippfiskur virkaður í Føroyum. Tá sigldi ‚ Johanna‘ eins og hini skipini við ísfiski til marknaðin í Bret landi.

Nógv varð róð út í Føroy um undir kríg num, og nógvur ísfiskur varð keypt ur úr Íslandi og sigldur niður til bretska marknaðin.

Eftir kríggið varð aftur farið á saltfiskaveiðu, og hesin fiskur varð seldur til útheimin antin sum salt fiskur ella sum klippfiskur.

Tað var í 1948, at ‚ Johanna‘ fekk ein brúktan Scandia motor upp á 70 hestar við tveimum sylindar um. Hetta var ein motorur, sum hevði staðið í sluppini ‚Vilhelminu‘, og hetta var ein sera góður motor ur. Men longu í 1951 varð ein nýggjur 90 hesta Hundested motorur settur í ‚ Johannu‘. Tá hevði hon fingið hálvdekk, nýtt stýri hús og nýggjar oljutangar í bæði borð. Ekkolodd og radiosendari vóru eisini inn løgd. Men

Beinleiðis til

Møguleikarnir eru óendaligir í dukandi metropolinum, London! Heimstaðurin hjá dupultdekkarunum og fish n’ chips. Í London finnur tú alt, ið tær tørvar. Mentan, ítrótt, innkeyp, mat, sangleikir, marknaðir, konsertir og aðrar upplivingar av alskyns slagi. Skunda tær avstað, tí London um summarið er nakað heilt serligt.

Vit flúgva tvær ferðir um vikuna í summarfrítíðini – hvønn týsdag og leygardag frá 1. juni til og við 31. august 2024.

Les meira á atlantic.fo

hesin Hundested motorurin kraftaði lítið og kundi ikki metast móti Scandia motorinum.

Í 1950-árunum var tað ikki altíð so lætt at fáa fólk til sluppir nar. Inntøkan var ov lítil, og menn fóru aðrar leiðir so sum til Íslands og Noregs og onnur lond, har meira var at forvinna.

Seinasti salt fiskatúrurin hjá ‚ Johannu‘ var á vári 1962.

Á SILD

Í 1953 fóru tey fyrstu skipini á sildaveiði norðan fyri Føroyar, og hesin fiskiskapur helt sær til langt upp í 1960-árini. Miðskeiðis í 1960-árunum varð rættiliga nógv gjørt við ‚ Johannu‘. Hon fekk nýggjan motor, ein 200 hesta Volvo Penta, nýggjar meistrar, og bæði lugarið og kahúttin vórðu sett í stand. Tá var hon í góðum standi. Hesin nýggi motorurin brendi so lítið, at tað bar til at vera longur úti.

JOHANNA LØGD, MEN VARÐVEITT

Tey seinnu árini, hon sigldi, varð róð út við ‚ Johannu‘, og hon gjørdi túrar til bretlandsmarknaðin við ísfiski. Tíðin var farin frá sluppunum. Onnur nýggj fiskiskip komu til landið, og ‚ Johanna‘ varð løgd eins og nógvar aðrar sluppir. Í 10 ár lá ‚ Johanna‘ svínabundin í kaihylinum í Vági. Heilt til 1981, tá ið ‚Felagið Johanna TG 326‘ keypti hana fyri 1 krónu. 1. mars í 1981 var fundur í Framtíðini um ‚ Johannu‘, har avgerð varð tik in um at varðveita ‚ Johannu‘.

VAR VIÐ FRÁ FYRSTA DEGI

Gudmund Kárason Jacobsen, sum í dag er stjóri á Vágs skipasmiðju, var við frá fyrsta degi, 12 ára gamal.

– Eg gekk í skúla, so tað var eftir skúlatíð, at eg kundi vera við. Mær hevur altíð dámt at verið við, har skip eru, og mín dreymur var at blíva skipari, greiðir Gudmund frá.

Farið varð í gongd við at arbeiða upp á ‚ Johannu‘. Alt varð tikið úr skipinum, og samstundis varð farið undir at grava út vestan fyri

Løðhamar, har ‚ Johanna‘, sum hevði fingið eitt øki frá Jonu Dahl, skuldi gerast í stand. Ove

Mikkelsen, fyrr verandi langfaraskipari og seinni løgtingsmaður, var odda maður fyri tiltaki num, og Jacob Midjord í Bøkkum í Porkeri, bedingsmeistari í Vági, stílaði fyri og deildi arbeiðið. Jacob var ikki við í tí dagliga arbeiðinum, men var hann, sum menn ráðførdu seg við, tá ið ivamál stungu seg upp.

Tann fyrsti veturin fór við at byggja skúrin ella neystið rundan um ‚ Johannu‘. Tilfarið var mest gamlir lyktapelar og takplátur, og so varð ein arbeiðsskúrur gjørdur, har sum gamli vaskiskúr ur in á Løðhamri var.

So varð farið at arbeiða upp á skipið. Fyrsta arbeiðið var at skrava skipið av. Síðuplankar vórðu skiftir eftir ráðnum frá Skipasýninum, botnur in var í lagi, og kjølurin var eisini í lagi. Skipið hevði ligið í so nógv ár. So varð hon øll spíkrað av nýggjum. Søkt varð eftir fakmonnum at arbeiða upp á skipið. Tað vísti seg, at Hvide Sande Skibsværft hevði fólk til arbeiðið. Tríggir mans komu í 1983/84, og aftur at teimum vóru nógv fólk úr Vági, sum hjálptu til og arbeiddu ókeypis. Ofta var arbeiðið til teirra fríggjadag og leygardag.

Á landi gekk arbeiðið sína gongd, plankar vórðu gjørd ir, deksbjálkar, stúttur, garneringar, lúnn ingar og dekk lagt í, so skrokkurin gjørdist heilur aftur. Hetta arbeiðið var liðugt í 1986, og áðrenn skipið kundi sjósetast, varð skúrurin tikin niður. Einki kundi gerast uttan alla ókeypis arbeiðsmegina, og tað var Ove, sum stýrdi tí. Tann av fak monnunum úr Hvide Sande, sum arbeiddi longst upp á ‚ Johannu‘, var Hans Peter, ella bara nevndur HP. Nakað seinni var hann við í arbeiði num upp á fregattina ‚ Jylland‘. Bummar, gaflar, báðar meistrarnar og toppstong in komu liðugt grovskorin niðrifrá, og tað varð so liðugtgjørt í Vági.

JOHANNA VARÐ SJÓSETT Í 1986

‚ Johanna‘ varð sjósett í 1986, og tað gekk væl. Hon varð sleipað í kaiina, og so varð farið undir at arbeiða upp á skipið innan. Har var tað HP, sum arbeiddi upp á innrættingina, og aðrir hjálptu til. Gudmund var við í øllum hesum arbeiðinum frá byrjan til enda. Tá ið arbeiðið upp á ‚ Johannu‘ var liðugt í mai 1988, fór Gudmund í juni á

bedingina og varð útlærdur skipstimbrari við ársenda 1988. Hann arbeiddi á bedingini/skipasmiðjuni, til virksemið steðgaði har í 1990. Nakað seinni yvirtóku hann og nakrir ungir menn skipasmiðjuna, og Gudmund gjørdist stjóri.

Tá ið tað kom til tað at rigga skipið til við bummum, gaflum og togverki, vóru tað nakrir eldri sjómenn í Vági, sum vóru við og vórðu spurd ir til ráðs. Teir vóru nógv við, og uttan teir hevði ikki verið møguligt at fingið ‚ Johannu‘ riggaða til.

– Tað var áhugavert at gera alt timburarbeiðið heilt frá plank um til lúnningar, deksbjálkar, dekk og at enda at sleppa at innrætta eitt skip. Tað skal HP eiga; hann var ein fantastiskur lærumeistari. Teir bygdu so nógv træskip í Hvide Sande til Grøn lands. Tey blivu so inn rættað, 40 til 60 tons stór skip, so hann kendi alt til tað, men tað var Jacob sum stílaði fyri, hvussu lugarið og kahúttin skuldi vera, greiðir Gudmund frá.

Í 1988 VAR JOHANNA KLÁR AT SIGLA

Ove Mikkelsen hevði gjørt av, at tann fyrsti túrurin skuldi vera til Íslands, sjómannadagur var í Reykjavík í mai 1988. ‚ Johanna‘ fór av Vági, umborð vóru 21 mans, og Ove var skipari. ‚Westward Ho‘ fór av Havnini, og ‚Georg Stage‘ var eisini á veg yvir.

Síðan tá hevur ‚ Johanna‘ siglt nógv. Hon hevur verið í Íslandi, Noregi, Svøríki, Írlandi, Ong landi, Hetlandi, Álandi, Danmark og Týsklandi. Bara eitt árið var hon ikki uttanlands. Okkurt árið var hon tveir og tríggjar túrar. regatta sigl ing var vanlig tá, og harafturat komu so leigutúrar til smærri túrar. Tey seinastu 15 árini hevur ‚ Johanna‘ fast verið í Lítlu Dímun eftir seyði. Tað er vanliga fyrsta góðveðursdag eftir 20. september. Tá fara teir út í oynna eftir seyði, og tað plagdi samstundis at vera tann seinasti túr ur in í árinum.

VIÐLÍKAHALD

‚ Johanna‘ er undir eftirliti av Skipaeftirlitinum, og av tí at skipið er so gamalt, skal tað upp á beding eina ferð um árið, áðrenn sigling verður. Høvuðssýn verður framt fjórða hvørt ár. Viðlíka-

Visti tú ...

at sluppin ‚Johanna‘ upprunaliga kostaði 335 stp.?

haldið gerst meira og meira, tí talan er um eitt so gamalt skip. Fyrraárið varð skipið høvuðssýnað, og tá vórðu allir spíkarar, bóltar og øll kalfatringin gjøgnumgingin frá botni upp á skanndekk. 13 mans arbeiddu í tveir mánaðir, og afturat vóru fimm mans frá Hvide Sande við og hjálptu til. Hekkan á ‚ Johannu‘ er vánalig; tað er tann originala hekkan, sum hon framvegis hevur. Neyðugt er at taka hekkuna sundur, fýra plankar í hvør sínum borði og allar stútturnar frá hálvdekki num og aftureftir í bæði borð, umleið 25 stúttur. Hetta er ætlanin at gera tey komandi tvey árini. ‚ Johanna‘ hevur fingið ein stuðul upp á 2 mió. kr. frá donsku stjórnini, sum er ein stór hjálp til arbeiðið.

FRAMTÍÐIN HJÁ JOHANNU

Inntøkurnar hjá ‚ Johannu‘ eru limagjald, stuðul frá Vágs kommunu, gávur og inntøkur við sigling. Løn í sambandi við sigling hevur altíð verið sjálvboðið/ókeypis. Gudmund Kárason sigur, at hann síðan 1993 hevur verið stjóri á Vágs skipasmiðju. Tað er eitt gott samanspæl upp á tann mátan, at tað dagliga arbeiðið hevur hann á skipasmiðjuni, og so brúkar hann sína frítíð upp á ‚ Johannu‘. Tá ið so okkurt skal gerast, fær hann bæði eldri og yngri menn at hjálpa til.

– Tað er ringt at spáa, men jeg haldi, at framtíðin er ljós, heldur skipasmiðjustjórin fyri. – Við stuðli num á 2 mió. kr. kann nógv gerast. Ungir menn við áhuga fyri ‚ Johannu‘ eru komnir við, eisini í nevnd ina.

‚ Johanna‘ er við á bátafestivalum, sjómannadøgum og øðrum tiltøkum eisini bæði fyri børn og vaksin. Skipið er til at brúka.

‚ Johanna‘ hevur stóran týdning fyri Vág, og tað ber ikki til at nevna Vág og ikki ‚ Johannu‘. Í

Vágs søgu hevur ‚ Johanna‘ eitt stórt pláss. Hon hevur verið í Vági í 130 ár.

STATE OF THE ART

CENTER

Johanna 140 years: A Rye­built is a hallmark second to none

This year marks the 140th anniversary of

iconic smack Johanna, pride of Vágur village

Late 19th century Grimsby shipowner Henry Smethurst had fifty smacks. The Oxfordshire was built in 1884 at James Collins Hoad shipbuilders in Rye, famed for elegant smacks earning them the accolade: ‘A Rye-built is a hallmark second to none.’

In the 1880s steam trawlers rapidly displaced Grimsby smacks. And the Faroese bought several. Jákup Dahl from Vágur acquired Oxfordshire in 1894 at a bargain and renamed her after his wife. The original deed describes Johanna as 85.49 gt, 64 ft long, 19 wide and 11 deep.

EARLY YEARS

Tummas við Kráir first steered Johanna in Faroese and Icelandic waters. Many a year he landed the largest catch of all Faroese captains. It may have been with him that she became known as ’Proud Johanna’. Renowned for her speed and manoeuvrability in fair weather, she never fared well in rough seas.

In the winter of 1929/30 she was equipped with a 37 hp Scandia engine, her first. But only two years later she ran aground at Sandsboði.

Following repairs, Johanna returned to fisheries in 1934. As many others, she ploughed to Greenland where catches were good, though prices low. She would land to a moored steamship, replenish, sail back out to fill the hold, and then back to port before the crossing home.

70 YEARS IN FISHERIES

During WWII Faroese smacks transported iced fish to the UK, the

catch was purchased from Faroese coastal boats and Iceland.

From 1948 onwards Johanna was fitted with new engines, first 70 then 90 hp, new oil tanks, echo sounder and radio transmitter.

The 1960s found a renovated Johanna on herring expeditions in Faroese waters. She was in fine condition, but the smack era was over and in 1971 she was moored head and stern.

PRESERVED

In 1981 the association Johanna-TG 326 purchased the ship for 1 krone and efforts to restore her began. Gudmund Kárason Jacobsen took part from day one. Aged 12 he would join every day after school.

The first winter was spent building a cover structure, most of the material was old light poles and roofing sheets. Then restoration began. Hundreds of volunteer hours were poured in, and expert shipwrights were brought in from Danish shipbuilder Hvide Sande Skibsværft in 1983.

Dry dock works were completed in 1986 and the protective structure taken down, so the masts could be raised.

BACK IN THE WATER

In 1986 Johanna was relaunched. Work began on the interior fixtures and fittings. Gudmundur took part from beginning to completion in 1988. Then he went to work at the shipyard and became a certified shipwright. A few years later he took over the shipyard with associates and became its director.

When the smack was ready for booms, gaffs and cordage, advice was sought from older sailors in

Vágur. Without them it wouldn’t have been possible.

1988 SETTING SAIL

Johanna’s first voyage was to Reykjavík in May. She sailed with a crew of 21 and Ove Mikkelsen was her captain. Since then she has crossed the Atlantic every year, bar one, joined regattas and sailed travellers around the Faroe Islands.

In the last 15 years she has also been to Lítla Dímun to fetch sheep for the slaughter after the autumn drive. Usually on the first fair day after September 20th, her last trip of the year.

THE FUTURE

Owing to her age Johanna is subject to strict inspections. Maintenance works are costly and her stern needs replacing. The Danish Government has granted DKK 2 million to this end and membership fees, municipal grants, donations and sailing revenue keep her afloat.

Captain and crew donate their time and Gudmund spends his free time on maintenance. For major works he calls on old and new hands saying; ‘I believe (the future) is bright. The two million will go a long way. And youth with an interest in Johanna are joining in.’

Johanna takes part in festivals and events for young and old, she is here to serve. At 140 she is Vágur’s grand old lady.

SKRIVAÐ HEVUR INGRID BJARNASTEIN

MYNDIR: VEITARAR

Tín vegvísari í London

Dukandi metropolur, tysjandi mannamúgvur, blunkandi lýsingaskelti, shopping, nógv ferðsla ... Ja, ferðin er stór í London, býurin svevur ongantíð, og møguleikarnir eru stórt sæð óendaligir. Tú finnur okkurt til ein og hvønn smakk. Ítrótt, mentan, innkeyp, mat, sangleikir, marknaðir og upplivingar av alskyns slagi.

Frá 1. juni til 31. august 2024 flýgur Atlantic Airways beinleiðis til London hvønn týsdag og leygardag.

Og her fært tú nøkur prei til tína stórbýarferð í bretska høvuðsstaðnum

PORTOBELLO ROAD

Mitt í kreativa og litríka býarpartinum Notting Hill liggur Portobello Road. Heimskendi Portobello Market hevur opið hvønn dag. Har finnur tú antikvitetir, mat og mótaklæðir hvørt um annað. Høvuðsdagurin er tó leygardag, tá ið tað er ‚full market day‘, og tá streyma fólk úr øllum heraðshornum til Notting Hill. Les meira á portobelloroad.co.uk

BOUROUGH MARKET

Matmarknaðurin Bourough Market. Her fært tú bestu rávørur og fantastiskan heitan mat. Hetta er ein tann elsti og størsti matmarknaðurin í London. Kemur tú fram á Ginger Pig, hevur tú funnið bestu pylsubreyð í London. Mikudag–leygardag er ‚full produce market‘ Hinar dagarnar er úrvalið avmarkað, og sunnudag er stongt.

Tak Jubilee- ella Northern-leiðina til London Bridge støðina. Bouroughmarket.org.uk

CARNABY STREET

Shopping í Carnaby Street. Flestu stóru merkini hava flagshiphandlar her. Stórhandilin Liberty London liggur við endan á Carnaby Street. Bæði konufólka- og mannfólkaklæðir, barnaklæðir,

búnýti o.m.a. er at finna í London Liberty. Á niðastu hædd er fremsti mannfólkaklædnahandilin í London, og beint við, á Oxford Street og Regent Street, finnur tú handilsmiðstøðina Selfridges og hundraðtals handlar frá H&M til Nike og Apple.

Tú kanst taka undirgrundina til Oxford Circus ella Picadilly Circus –Carnaby Street liggur mitt ímillum hesar báðar undirgrundarstøðirnar. Les meira á carnaby.co.uk og libertylondon.com

Skalt tú ‚powershoppa‘ innandura, so far til Westfield í Shepherd’s Bush. Hetta er størsta sølumiðstøð í Evropa, og finnur tú tað ikki her, so finnur tú tað ongastaðni. Opið er kl. 10–22 mánadag til leygardag og sunnudagar kl. 12–18.

Fýra undirgrundarleiðir steðga nærhendis. Tær eru Shepherd’s Bush, Shepherd’s Bush Market, Wood Lane og White City. Les meira á uk.westfield.com/london

SHAKESPEARE'S GLOBE

Her kanst tú uppliva uttandura sjónleik í sama stíli sum í tíðini hjá Shakespeare. Shakespeare’s Globe liggur á Bankside beint undir liðini á Tate Modern savninum. Hinumegin Thames ánna liggur St. Paul’s Cathedral. Á heimasíðuni sært tú, hvørjir leikir verða fram-

førdir. Í summar vísa tey millum annað ‚Much Ado About Nothing‘ og fleiri aðrar. Um tú ikki tímir at hyggja at Shakespeare, kunnu vit viðmæla ein túr við ferðaleiðara í sjálvum sjónleikarahúsunum the Globe, sum er sera hugtakandi. Matstovan/barrin Swan er at finna í the Globe og borðreiðir við øllum heilt frá morgunmati til kvøld-cocktails. Les meira um the Globe á shakespearesglobe.com (her kanst tú eisini bíleggja borð til Swan)

SANGLEIKIR

Ongin londontúrur uttan ein sangleik í West End. Ein ørgrynna er at velja ímillum, men her eru nakrir, sum vit vilja viðmæla. Við børnum: Lion King, Aladdin, Harry Potter

Uttan børn: Chicago, The Book of Mormons, Hamilton Leitar tú eftir sangleikum í London á netinum, finnur tú eitt ótal av møguleikum, so um hesir, ið eru nevndir her, einki eru fyri teg, so finnur tú heilt víst onkran annan, ið tær dámar. Tú finnur atgongumerki til allar sangleikirnar í London her: www.londontheatredirect.com

NEW YORK Beinleiðis til

Vit flúgva beinleiðis til New York týsdagar frá 03. september til 08. oktober 2024. Heimferðin er mikudagar. Prísur báðar vegir úr 5.199,-

TIL HARRY POTTER FJEPPARAR

Spáka eftir Diagonal Alley, vitja the Forbidden Forest, the Great Hall o.s.fr. Í Warner Bros Studios kanst tú ganga í fótasporunum hjá Harry Potter. Umframt at vitja ymsu ‚settini‘ sleppur tú at síggja búnar og leikgripir úr filminum. Eitt satt mekka fyri Harry Potter fjepparar. Les meira á wbstudiotour.co.uk Legg til merkis, at Warner Bros Studios liggur uml. ein tíma uttan fyri London, men Harry Potter bussar koyra aftur og fram, og tú kanst keypa atgongumerki við bussferðini úr London íroknað. Á teirra heimasíðu fært tú góð prei um, hvussu tú lættast ferðast til og frá.

NATIONAL HISTORY MUSEUM

National History Museum (NHM) er eitt mást, um tú ferðast við børnum. Har hava tey eitt risastórt savn av dinosaurum, ein bláhval í fullari stødd og enntá ein útstappaðan gorfugl fyri at nevna eitt sindur av tí, tú kanst uppliva á NHM. Børn og vaksin kunnu brúka tímar her.

Tað er ókeypis at vitja savnið, eins og nógv onnur søvn í London eru ókeypis.

Beint við síðuna av er Science Museum, sum eisini er ókeypis. Her kunnu tit eitt nú síggja flogfør

frá fyrra og seinna veraldarbardaga, tok og dampmaskinur frá bretsku ídnaðarkollveltingini, og úr nýggjari tíð kanst tú millum annað uppliva Apollo 10 rúmdarfarið. Eitt paradís fyri tey tøkniáhugaðu. Les meira á nhm.ac.uk og sciencemuseum.org.uk

GRØNIR BLETTIR

Hyde Park og Kensington Gardens liggja mitt í London lið um lið. Her fara familjur í London um vikuskiftini at spæla á spæliplássunum og njóta veðrið. Leigið ein bát ella vatnsúkklu í Serpentinevatninum mitt í Hyde Park og njótið friðin ella farið til risastóra Diana Memorial Playground við børnunum. Spæliplássið er, sum navnið sigur, ein minnisvarði fyri Dianu prinsessu. Um summarið eru eisini stórar útikonsertir við heimsstjørnum í Hyde Park. Les meira á bst-hydepark.com

LONDON EYE

London kann tykjast óendaliga stórur, men uppi í 135 metra hædd í stóra hjólinum kunnu London og Thames-áin tykjast smá. Í juli og august er opið frá kl. 10 til 21 ella 21.30 hvønn dag.

Tú kanst taka undirgrundina til Waterloo, Embankment, Charing

Cross ella Westminster, sum allar eru nær við London Eye.

TIL TEY KONGSHUGAÐU

Buckingham Palace er mitt í London. Slottið, sum hevur verið bústaður hjá teimum kongligu síðani 1837, hevur 775 kømur og størsta privata garðin í London. Nógv plaga at savnast, tá ið kongligu lívverjarnir hava vaktarskifti fyrrapartar. Tað fer fram eftir sama leisti hvørja ferð og byrjar kl. 10.30 við Wellington Barracks við St. James’ Park. Sjálvt vaktarskiftið er kl. 11 beint framman fyri Buckingham Palace.

„The English language is like London: proudly barbaric yet deeply civilised, too, common yet royal, vulgar yet processional, sacred yet profane.“

Stephen Fry

Matur og drekka

Tað er óneyðugt at siga, at London hevur eina ørgrynnu av matstovum í øllum prísflokkum. Alt frá vælsmakkandi og einføldum ‚street food’ básum til fínari matstovur.

Tú finnur street food mestsum allastaðni í London, so lat teg freista og vel tað slagið av mati, ið tú hevur hug til.

Ætlar tú út at eta fínt, kunnu vit til dømis viðmæla ein framúr búff á the Hawksmoor, sum hevur fleiri góðar (og dýrar) búff­ og fiskamatstovur ymsastaðni í London. Les meira og finn tína matstovu á thehawksmoor.com

Annars er Gordon’s Wine Bar við Charing Cross ein hugnalig og tiltikin vínbarr í London. Njót eitt glas av teirra stórfingna vínlista og fá tær lætt og leskiligt ábit afturvið. Bílegg borð á gordonswinebar.com

Í London finnur tú sjálvandi hugnaligar pubbir á nærum hvørjum gøtuhorni, og ofta er maturin sera góður. Millum eldru pubbirnar er Ye Olde Cheshire Cheese í Fleet Street helst tann kendasta. Pubbin stavar frá 17. øld.

Búgva

London er stórt, so tað er best at búgva sentralt. Ein ørgrynna av hotellum og Airbnb­loysnum er, alt eftir hvat tú kundi hugsað tær.

Hilton og aðrar hotellketur hava dygdargóð hotell kring alt London. Er hotellið ikki partur av einari ketu, kann dygdin vera skiftandi, og tá er best at hyggja at hotellum í 4­ ella 5­stjørnuklassanum.

Versace

Pour Homme, Eau de Toilette, 100 ML

429 DKK / 58 EUR

Gucci

Bloom, Eau de Toilette, 100 ML 679 DKK / 92 EUR

Clinique

Moisture Surge Face Spray, 125 ML

169 DKK / 23 EUR

Lancome

Bocage Deodorant Trio 329 DKK / 45 EUR

Biotherm

Ecooking

Make-up Blush No 02 Pink/rose, 15,9G

145 DKK / 20 EUR

Homme Toilette Visage Cleansing Gel, 125ML 154 DKK / 21 EUR

Haribo

Duo Pack Sour, 635 G 109 DKK / 15 EUR

Aurora Claire Donut, 13 CM 69 DKK / 10 EUR

Tic Tac

Lilliput Strawberry, 228 G 79 DKK / 11 EUR

Ferrero Rocher

Tablet White, Dark, Milk Original, 270 G 85 DKK/pc. / 12 EUR pc.

Lego Creator

Vespa 125 795 DKK / 107 EUR

Lakrids by Bülow

Bülow Black Box, 590G 245 DKK / 33 EUR

Nutella

Gift Box, 350 G 59 DKK / 8 EUR

Sogan

hjá Atlantic Airways

1987–2023

1987

FELAGIÐ STOVNAÐ

Fyrst í november leggur Lasse Klein, landssýrismaður, uppskot fyri løgtingið um at stovna føroyskt flogfelag. Landsstýrið skal eiga 51 prosent í felagnum, og danska Cimber Air skal eiga 49 prosent. Tann 10. november sama ár verður Atlantic Airways formliga sett á stovn.

1988

FYRSTI TÚRURIN

Atlantic Airways flýgur sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmarkar. Løtan er hátíðarlig, tá ið nýggja flogfarið fer avstað við fyrstu ferðafólkunum við kós ímóti Keypmannahavn. Føroyskur hugni og føroyskar flogternur seta sín serliga dám á umborð.

1990

ATLANTIC REVIEW

Atlantic Review kemur út á fyrsta sinni. Blaðið leggur frá fyrsta degi dent á at lýsa Føroyar og føroyingar í væl frágingnum greinum við góðum myndum.

1992

NÝGGJAN PARTAPENING

Búskaparliga skrædlið í Føroyum rakar eisini flogvinnuna, og landsstýrið setir 75 mió. kr. í nýggjum partapeningi í felagið, og Cimber Air fer úr felagnum. Við hesum inntrivinum og nýggja hangarinum í Vágum styrkist grundarlagið.

1994

FJØLBROYTTARI VIRKSEMI

Strandferðslan hevði upprunaliga tyrluflúgvingina millum oyggjarnar um hendi, men hetta árið ger landið avtalu við Atlantic Airways um at standa fyri flúgvingini. Virksemið hjá felagnum verður nú fjølbroyttari.

1995

FYRSTA AVLOPIÐ

Fyrsti stjórin í felagnum, Heri Mortensen, fer frá, og Magni Arge tekur við sum stjóri. Felagið fer undir at flúgva til Íslands í samstarvi við Air Iceland. Fyri fyrstu ferð hevur Atlantic Airways avlop á rakstrinum og setir sær fyri at menna flogleiðir til øll grannalondini.

1997

TIL GRØNLANDS

Uppaftur meiri ferð kemur á virksemið hjá felagnum, tá ið farið verður undir flúgving millum Ísland og Grønland í samstarvi við íslendingar. Felagið flýgur eisini nakrar leigutúrur millum Keypmannahavn og Bosnia, har borgarakríggj herjaði millum 1992 og 1995. Atlantic Airways er fyrsta norðurlendska felagið, sum tekur uppaftur flúgving til Bosnia.

1998

TIL SKOTLANDS

Flúgvingin hjá felagnum er nógv økt, og felagið fær tørv á einum flogfari afturat, sum í fyrstu syftu verður leigað til Føroya. Sjøtul verður settur á rutu til Skotlands, og túratalið millum Føroyar og Danmark verður økt.

1999

TIL NOREGS

Felagið fær tørv á eini varandi loysn viðvíkjandi flogførunum, tí víðkaða flúgvingin fær stóra undirtøku millum manna, og felagið fer eisini undir at flúgva til Noregs. Farið verður til samráðingar um at keypa næsta flogfarið í oktober, og sáttmáli verður undirskrivaður um at lata felagnum flogfarið í februar í 2000.

2000

FLOTIN VEKSUR

Atlantic Airways fær annað flogfarið í flotan 2. februar. Flogfarið er av slagnum British Aerospace eins og fyrsta flogfarið. Felagið brynjar seg eisini til at gera sáttmálar um flutning millum Aberdeen og Vágar í sambandi við oljuleitingar kring Føroyar og bjargingararbeiði fyri Fiskimálaráðið.

2001

STÓRIR SÁTTMÁLAR

Sambært sáttmála við Fiskimálaráðið skal felagið fáa til vega nýggja bjargingartyrlu og næstu 10 árini standa fyri leiting og bjarging kring Føroyar. Bjargingartyrlan Bell 412 kemur til Føroya sjálvan flaggdagin. Felagið ger eisini avtalu við Amerada Hess, BP og Statoil um at flúgva manningar úr Aberdeen til Vágar og saman við Bristow Helicopters standa fyri flutningi út á boripallarnar. Eisini verður farið undir beinleiðis ferðir úr Føroyum til London.

2002

FERÐAFÓLKATALIÐ TVÍFALDAÐ

Ferðafólkatalið hjá Atlantic Airways fer á fyrsta sinni upp um 100.000. Hetta er stór øking samanborið við 1995, tá ið talið var um 50.000. Íroknað ferðafólkatalið eru tey, sum flúgva við tyrlunum innlendis. Tey eru sjey prosent av øllum ferðafólkunum, og tey, sum flúgva við flogførunum, eru 93 prosent. Økta útboðið skapar øktan eftirspurning.

2004

KAPPINGIN HARÐNAR

Kappingin millum Atlantic Airways og Mærsk Air harðnar, tá ið Mærsk setir í verk skipan, sum noyðir fólk at flúgva við øðrum felagnum fyri at fáa ókeypis ferð. Atlantic Airways svarar aftur, og tey flestu taka av Súluskipanini. Mærsk gevst í oktober, og Atlantic Airways verður einsamalt um flúgvingina. Felagið keypir triðja flogfarið og fer at flúgva fyri Aker í Noregi. Felagið flýgur eisini leiguflúgving millum

Keypmannahavn og italsku býirnar

Perugia og Ancona.

2005

AIRBUS VITJAR

Fyri allarfyrstu ferð setir eitt flogfar av slagnum Airbus seg í Føroyum. Fleiri hava ivast í, um eitt so stórt flogfar kundi lenda á breytini í Vágum, men innflúgving og lending verða avgreidd uttan trupulleikar. Vitjanin er ein fyriboðan um nýggjar tíðir í Atlantic Airways. Felagið keypir fyrsta Avro RJ flogfarið frá Swiss. Flogfarið tekur fleiri ferðafólk og røkkur longri enn British Aerospace flogførini. Felagið vinnur heiðurin ‚Ársins Átak‘ á Vinnudegnum.

2006

FØROYSK KAPPING

Atlantic Airways fær kapping frá nýggja føroyska flogfelagnum, FaroeJet. Felagið fer undir flúgving í mai og heldur fram til desember, tá ið felagið noyðist at gevast. Eginpeningurin er tá uppi. Atlantic Airways yvirtekur flogfarið hjá FaroJet og flýgur túsundtals strandaðar jólagestir heim úr Danmark. 10. oktober fer eitt flogfar hjá Atlantic Airways út av flogvøllinum í Stord í Noregi. Fýra fólk lata lív, teirra millum flogternan Guðrun Hervør Joensen úr Bø, 41 ára gomul.

2007

Á PARTABRÆVAMARKNAÐIN

Felagið keypir tvey Avro RJ flogfør aftrat frá Swiss og skrivar sáttmála við SAS um umfatandi flúgving millum Keypmannahavn og eitt nú London og Stavanger. Ein triðingur av Atlantic Airways verður einskildur, og felagið verður skrásett á partabrævamarknaðinum í Íslandi, ICEX. Eftir skrásetingina er felagið hvønn dag til próvtøku á fíggjarmarknaðinum, har íleggjarar kunnu keypa og selja partabrøv í felagnum. Felagið verður heiðrað sum ársins lærupláss í danska kongaríkinum.

2008

AIRBUS BÍLAGDUR

Atlantic Airways ger 30. januar sáttmála við Airbus um at byggja eitt nýtt flogfar av slagnum Airbus 319. Flogfarið verður munandi størri enn British Aerospace flogførini, sum hava verið brúkt síðan byrjanina, og hevur pláss fyri 144 ferðafólkum. Flogfarið fer eisini at kunna flúgva nógv longri teinar beinleiðis, eitt nú til londini við Miðjarðarhavið. Um várið kemur nýggj Augusta Westland 139 tyrla í flotan.

2009

REPA SEGLINI

Felagið hevur á fyrsta sinni hall síðan 1994. Fíggjarkreppa, minkandi virksemi og kreppa í altjóða flogvinnuni eru orsøkin til hallið. Felagið hevur sett umfatandi tiltøk í verk at laga virksemið til. Tá ið flest fólk vóru í starvi, vóru 285 starvsfólk í felagnum, og sjey flogfør flugu um 15.000 tímar. Tvey flogfør fara úr flotanum, túrarnir fækka, leiguflúgvingin minkar munandi, og starvsfólkatalið minkar niður í 165.

2010

AFTUR Á BEINT

Atlantic Airways hevur aftur avlop á rakstrinum. Avlopið er 12,3 mió. kr. eftir skatt samanborið við 6,6 mió. kr. í halli árið fyri, hóast øskuskýggj úr Eyjafjallajøkli í Íslandi leggur flogferðsluna lamna í fleiri vikur. Eginpeningurin er nú 227 mió. kr. og solvensurin 56 prosent. Partaeigararnir fáa 7,5 mió. kr. í vinningsbýti.

2011

MARKNAÐARFØRA FØROYAR

Sáttmáli verður gjørdur um at selja Augusta Westland 139 tyrluna. Longda flogbreytin í Vágum verður tikin í nýtslu í desember, og felagið røkkur einum av bestu úrslitunum higartil. Felagið fær eisini silvursteyp, tá ið heiðurslønir fyri bestu lýsingarátøk verða handaðar í gamla keypsskálanum í Keypmannahavn. Átakið marknaðarførir ikki bara felagið í donskum miðlum, men allar Føroyar.

2012

AIRBUSSURIN KEMUR

Hátíðardámur er á flogvøllinum, tá ið nýggja Airbus 319 flogfarið kemur til Føroya úr Hamburg. Umboð fyri m.a. Føroya landsstýri og felagið eru við á hesum fyrsta túrinum. Hópur av fólki tekur ímóti. Sjøtul verður settur á eina nýggja tíð í føroyskari flúgving við nýggjum flogfari og slóðbrótandi navigatiónstøkni, sum tryggjar økt reglusemi. Felagið fer at flúgva til Barcelona og fær bronsumerki sum ársins evropeiska flogfelag frá European Regions Airline Association.

Felagið stendur fyri tyrluflúgving í sambandi við oljuleiting hjá Statoil og er við í fleiri truplum bjargingarátøkum.

2013

ATLANTIC AIRWAYS 25 ÁR

Felagið kann hátíðarhalda, at 25 ár eru liðin síðan fyrsta flogtúrin millum Vágar og Keypmannahavn. Eginognin hjá felagnum er 247 mió. kr., og føroyingar kunnu nú eisini flúgva beinleiðis til Milano aftrat Barcelona. Felagið ger fleiri sáttmálar um leiguflúgvingar suðureftir úr Danmark, og næstu Airbus-flogførini væntast í flotan í

juni og oktober. Felagið fer undir leiguflúgving í Kili.

Magni Arge fer frá sum stjóri, og Jørgen Holme verður fyribilsstjóri í felagnum.

2014

FERÐAFÓLK NUMMAR 3.000.000

Løgtingið samtykkir at keypa triðingin av Atlantic Airways, sum varð einskildur í 2007, aftur, og sostatt eigur landsstýrið nú aftur alt felagið. Seinasta BAE-Avro RJ-100 flogfarið fer úr flotanum, og Atlantic Airways brúkar nú bara Airbus. Ferðafólk nr. 3.000.000 við Atlantic Airways fer á flog seinast í november.

2015

NÝGGJAR TYRLUR

Atlantic Airways skiftir tyrluflotan út og keypir tvær nýggjar Leonardo AW139 tyrlur í staðin fyri tær 20 ára gomlu Bell 412 tyrlurnar. Nýggju tyrlurnar eru betur útgjørdar til bjargingararbeiði og eru yvirhøvur betri og rúmligari. Í juni verður skrivað undir avtalu við flogverksmiðjuna Airbus um ein nýggjan Airbus A320.

Jóhanna á Bergi verður sett sum stjóri í Atlantic Airways, og hon tekur við starvinum 1. september.

2016

SVEIGGJ, SÚLUSKIPAN OG #SÓLUMVETURIN

Atlantic Airways tekur stig til at bjóða ungum og lesandi at ferðast fyri serligan prís við ungdóms- og lestrarferðaseðlinum SVEIGGJ.

Súluskipanin verður endurstovnað, eftir at SAS sigur upp EuroBonusavtaluna, og nýggja Airbus A320 flogfarið kemur í flotan í desember.

Eisini fer Atlantic Airways undir beinleiðis vetrarflúgving til Gran Canaria og kann nú bjóða føroyingum #SÓLUMVETURIN

2017

30 ÁR Á FØROYSKUM VEINGJUM

Atlantic Airways fyllir 30 ár, og í hesum sambandi fáa flogfør og tyrlur nøvn eftir mætum listafólkum. Flogførini fáa nøvnini William (Heinesen), Elinborg (Lützen) og Ingálvur (av Reyni). Tyrlurnar eita Sámal (Joensen-Mikines) og Ruth (Smith). Í hesum sambandi verður stuðulsskipanin Listaflog eisini sett á stovn, sum á hvørjum ári letur 100.000 kr. til eina ella fleiri listaverkætlanir og/ella listafólk.

2018

NEO-FLOGFØR OG HOTELL

Avtala verður undirskrivað við amerikanska felagið um langtíðarleigu av tveimum nýbygdum Airbus A320neo. Tað fyrsta flogfarið skal vera klárt fyrsta ársfjórðing í 2019. Neo flogførini brúka minni olju og hava minni útlát enn vanlig Airbus flogfør. Í februar verður kunngjørt, at Atlantic Airways og LÍV fara undir stórfingna hotellverkætlan við Staravegin í Havn, og seinni sama ár verður Martin Restorff settur sum stjóri.

2019

METÁR

Í juni skrivar Atlantic Airways undir avtalu við Airbus um at keypa tvey nýggj Airbus A320 flogfør, og bert ein mánað seinni kemur fyrsta neo-flogfarið til Føroya.

Árið gerst somuleiðis metár við sløkum 340.000 ferðandi.

2020

KORONA STEÐGAR

FLOGFERÐSLUNI

Koronufarsóttin leggur allan heimin lamnan, og koronukreppan merkist av álvara í flogvinnuni. Túratalið og ferðamálini hjá Atlantic Airways verða nógv skerd, og tí verður neyðugt at siga uml. 90 fólkum úr starvi. Flogfelagið fær 100 mió. krónur í fíggjarligum styrki frá landinum fyri at tryggja gjaldførið.

Í oktober letur Hilton Garden Inn Faroe Islands dyrnar upp á fyrsta sinni, og fyrstu tíðina eru tað serliga føroyingar, ið vitja og gista á hotellinum.

2021

SPAKULIGA UPP Í FERÐ

Á sumri 2021 fer spakuliga at ganga framá eftir koronuheimsfarsóttina. Flogið verður til átta ferðamál, og ferðafólkatalið fer so spakuliga aftur at vaksa.

Seinasta Airbus A319 flogfarið í flotanum varð útleigað til felag á Kanarisku oyggjunum.

2022

LUFT UNDIR VEINGIRNAR

Ferð kemur nú veruliga á virksemið aftur, hóast korona framvegis órógvar fyrstu mánaðirnar í árinum. Tó ikki meira enn so, at árið gerst tað besta síðani metárið 2019 við uml. 350.000 ferðafólkum. Fyrst í juni skrivar Atlantic Airways undir avtalu við fronsku fyritøkuna Thales um at keypa spildurnýggjan, nýmótans tyrlusimulator, ið skal vera klárur til nýtslu fyrsta ársfjórðing í 2024.

2023

BEINLEIÐIS TIL NEW YORK

28. mars eru 35 ár liðin, síðani Atlantic Airways fleyg fyrsta túrin. Hetta verður hátíðarhildið á flogvøllinum við lagkøku og kaffi til tey ferðandi og gestir annars. Og 22. august verður søga skrivað, tá ið fyrsti rututúrur millum Vágar og New York, Stewart International Airport, verður flogin.

Welcome to the FAROE ISLANDS!

WELCOME TO THE FAROE ISLANDS!

Think of the world’s population.

Now think about how few of these 7 billion people have visited the Faroe Islands.

Think of the world’s population. Now think about how few of these almost 8 billion people have visited the Faroe Islands.

You are actually part of a very small and exclusive group of people in the whole world who have the opportunity to visit these small islands in the North Atlantic Ocean. Lucky you!

You are actually part of a very small and exclusive group of people in the whole world who have the opportunity to visit these small islands in the North Atlantic Ocean. Lucky you! We also feel fortunate to be able to invite you to our country. We are pleased you have decided to visit us and we want you to enjoy your stay to the fullest. Following these simple yet essential guidelines will help to ensure an enjoyable and unforgettable journey in the Faroe Islands.

We also feel fortunate to be able to invite you to our country. We are pleased you have decided to visit us and we want you to enjoy your stay to the fullest.

Following these simple yet essential guidelines will help to ensure an enjoyable and unforgettable journey in the Faroe Islands.

GUIDELINES:

Guidelines:

– Respect and preserve nature, as it is fragile and should be protected for future generations.

• Respect and preserve nature, as it is fragile and should be protected for future generations.

• Be mindful of sheep and birds you may encounter in the fields - or on the roads!

• Remember to bring your rubbish with you after hiking in the mountains.

– Be mindful of sheep and birds you may encounter in the fields – or on the roads!

– The weather can be unpredictable and change rapidly. It is a good idea to always wear layered clothes suitable for the weather.

• Be particularly careful when hiking in areas with loose stones and rocks.

• Refrain from walking too close to the cliffs, especially in wet areas when the ground can be slippery.

– Remember to bring your rubbish with you after hiking in the mountains.

– Be thoughtful of the locals and respect their privacy as much as possible.

• Check the weather forecast to see if conditions are favourable for walking/hiking.

– Be particularly careful when hiking in areas with loose stones and rocks.

• The weather can be unpredictable and change rapidly. It is a good idea to always wear layered clothes suitable for the weather.

• Be thoughtful of the locals and respect their privacy as much as possible.

– Refrain from walking too close to the cliffs, especially in wet areas when the ground can be slippery.

– If you plan on flying a drone, please read and follow the guidelines on www.visitfaroeislands.com under Plan Your Stay.

• If you plan on flying a drone, please read and follow the guidelines on www.visitfaroeislands.com under Plan Your Stay.

• Lastly, remember to close your eyes and take a deep breath of the freshest air in the world!

– Check the weather forecast to see if conditions are favourable for walking/hiking.

– Lastly, remember to close your eyes and take a deep breath of the freshest air in the world!

For more information visit www.visitfaroeislands.com

information visit www.visitfaroeislands.com

EMERGENCY:

Dial 112 for any type of emergency assistance anywhere in the country

BARNASÍÐ A N

©bergur .net

Tjóðargarður í Tansania, sum er umleið 30.000 km2 til støddar.

1 4 2 5 3 6

Tann størsta kanariska oyggin, sum Atlantic flýgur beinleiðis til í heystfrítíðini.

Hesin stóri barduhvalur er heimsins mest hótta hvalaslag.

Hvussu nevndist skipið hjá Nólsoyar Pálli, sum fór av bakkastokki í Vági í 1804?

Altjóða mál, sum ein pólskur eygnalækni gjørdi í 1887.

Slag av drúvu, ið verður nýtt til vín.

1 LAND SJÁLVLJÓÐ 2 KRYDDURT FLAGG DRYKKUR 2 EINS LÍTIÐ LOT KANTURIN LOTA FRÍSKLIGA GALLIUM NÝGGJ REGLA HJÁLJÓÐ

3 DRYKKUR BUKKA

HEVJAÐ UPP REKAVÆTTI PJAKA

KJARNASÝRA SKALVUR ENSKT ØL KOYRA SELT

4 REVSA SKJÓTIR

5 SPÁKA ÓREINAR 55

KÓS GERAST HERSKIN KROPSPARTUR FUGLUR YVIRSTÆTT ILSKA SKIPIÐ KROPSPARTUR LÍTIL HELT AVSTAÐ BÝUR NAVN SEINNAPARTIN BERYLLIUM LÝSA KÁMT

JÚTI ITALSK Á AM. BLAÐ Á LJÓÐORÐ HERMIR

6 FALSKUR RÓÐUR

S U d o k u

Nøvnini á flotanum

Fleet names

Airbus 320Neo: RCK

Ingálvur av Reyni (1920–2005) varð tann fyrsti abstrakti málarin í føroyskari list. Ígjøgnum sítt langa lív eydnaðist honum at endurnýggja seg sum fáur við franskari list sum leiðarstjørnu. Ein litføgur naturalisma varð á leið 1960 skift út við heldur daprar kubistiskar málningar. Frá 1980-árunum kom ein abstrakt ekspressionisma í einum svørtum og dramatiskum úttrykki, sum snýr seg um náttúru og menniskja, kropp og litevni. Heimafturkomin eftir útbúgving í Danmark livdi og virkaði Ingálvur av Reyni alt lívið í Havn.

Ingálvur av Reyni (1920–2005) was the first Faroese abstract painter. During his long life and with French art as his leading star, he was able to renew himself as few others can. A colourful naturalism was replaced with a dark, brooding cubism around 1960. An abstract expressionism, dominantly black and dramatic, dealing with nature and people, body and colour, followed in the 1980s. After returning home on finishing his education in Denmark, Ingálvur av Reyni lived his whole life in Tórshavn.

Airbus 320Neo: RCL

Tita Vinther (1941–2019) ognaði sær holla vitan um føroyska og norrøna ullarmentan, virkaði úr lagdi, litaði við mosa, korka, skónum og plantum. Hugfloygda myndaveving hennara er eyðkend av, at føroyska ullin kemur til sín rætt. Við støði í brúksvevnaðinum menti hon eina fríari listaliga heild, har mynstur og myndandi formar úr siðbundnu ullarmentan føroyinga vóru berandi lutir. Umframt ull tók hon upp annað tilfar – eitt nú tagl og mannahár. Tita var fødd í Finnlandi, vaks upp í Danmark og Finnlandi, búsettist 20 ára gomul í Havn og virkaði her restina av lívinum.

Tita Vinther (1941–2019) spent a lifetime studying Faroese and Nordic wool culture. She worked wool from unprocessed tufts to pieces of art using moss, lichen and plants as dye. Her imaginative pictorial weaving gave Faroese wool pride of place. From a background in craft weaving, Tita developed a free artistic whole. Patterns and shapes from traditional Faroese wool culture became the backbone of her approach. In addition to wool, the artist used materials like switch and human hair. Tita was born in Finland, grew up in Denmark and Finland, moved to Tórshavn aged 20 and worked in the archipelago the rest of her days.

Airbus 320: RCJ

William Heinesen (1900–1991) er víða gitin sum rithøvundur og telist millum teir stóru í norðurlendskum bókmentum. Hann lýsti sína list sum “myndakrutl”, men hon er meir enn tað. Fyri tað mesta nýtir hann litkrit í fyrstu verkunum og avmyndar romantiskt huglag úr føroyska fjallaheiminum, gykl um tann alheim, ið fólkatrúgv hevði skapt, og speiskar samfelagsviðmerkingar. Tey seinastu tíggjuáraskeiðini koma evnini til pappírsklipp til sjóndar, har hugflog og prýðing og litfagnaður sameinast. Eitt høvuðsverk er myndprýðingin av kommunuskúlanum í heimbýnum Havnini.

William Heinesen (1900–1991) is best known as an author, one of the great in Nordic literature. He saw his art as nothing but drawing pictures, but there is more to it. Pastels dominate the early works, which motifs are the romantic ambience of Faroese mountainscapes, phantasies from local folklore and satirical social commentary. During his last decades, his paper cuttings blossomed, where fabulation, decoration and a love for colour are united. His magnum opus is the decoration of a municipal school in his hometown, Tórshavn.

Airbus 320: RCM

Elinborg Lützen (1919–1995) var tann fyrsti og leingi tann einasti grafikarin í føroyskari list. Henni dámdi best at arbeiða við linoliumsskurði, og úr tí fekk hon gandað eitt ríkidømi við ymiskari skurðtøkni og avbrigdum av svørtum. Frá ekspressionistiskum ævintýramyndum flutti listakvinnan seg yvir í klassiskt úttrykk við myndevnum úr bygdum og gerandisdegnum. Seinni fór hon yvir til surrealistiskar gyklmyndir úr einum duldarfullum undirheimi, ofta niðansjóvar: Føroyar undir vatnskorpuni. Listakvinnan livdi og arbeiddi meginpartin av lívi sínum í Klaksvík.

Elinborg Lützen (1919–1995) was the first and for a long time the only Faroese printmaker. Her favoured technique was the linocut, from which she elicited great riches with a varied cutting technique and black tones. From expressionistic fairy tale pictures, she moved over into a classic expression of motifs of villages and common life. These were followed by surrealistic phantasies of a mythic underworld, often under-sea: Submarine Faroes! The artist lived and worked for most of her life in Klaksvík.

Agusta Westland 139: OY-HIH

Ruth Smith (1913–1958) er koloristurin í fyrsta føroyska málaraættarliðinum. Fyrst og fremst var hon impressionistur, sum eymliga lýsti, hvussu litir koma til lívs í ljósi. Ein sterkur og livandi málingarháttur ber samstundis boð um eitt sinni við spenningi í. Á tann hátt vórðu náttúra og sinnalag bregdað saman í eina hægri eind í hennara list. Eftir lokna útbúgving í Danmark búsettist Ruth Smith saman við húskinum í Suðuroy. Sum listafólk livdi hon í einingi, og hon andaðist brádliga undir umstøðum, eingin kennir til fulnar.

Ruth Smith (1913–1958) is the colourist among the first generation of Faroese painters. An Expressionism with a fine sense of portraying the play of colours in light was her point of departure. An intense and expressive painting style is at the same time a testimony to a tense disposition. In this way, nature and mind meet in her art in a higher unity. On finishing her education in Denmark, Ruth Smith settled with her family in her home island of Suðuroy, where she lived as an isolated artist and died unexpectedly under unsolved circumstances.

Agusta Westland 139: OY-HIL

Sámal Joensen-Mikines (1906–1979) er tann fyrsti veruligi, føroyski listamálarin. Hjá honum fær listin sína egnu rødd við havi og bygd, jarðarferð og grindadrápi, ið verða lýst í máttmiklari ekspressionistiskari naturalismu stundum við ávirkan úr romantikki og symbolismu. Inn í ávirkanina frá Edwardi Munch leggur hann eina stranga og náttúruvakra tyngd í eitt egið – og føroyskt úttrykk. Mikines varð útbúgvin í Danmark, har hann búði meginpartin av lívinum, og har fekk hann eisini tilnevnið eftir oynni, har hann vaks upp.

Sámal Joensen-Mikines (1906–1979) is the first major painter in Faroese fine art. In him Faroese art gains its own voice; ocean and villages, funerals and whale hunts are depicted in a forceful expressionistic naturalism that encompasses both romantic and symbolic touches. He combines an influence from Edward Munch with a tight objectivity and weighty quality in a personal – and Faroese – expression. Mikines was educated in Denmark, where he also lived for most of his life and where he received his nickname, a reference to his home island, Mykines.

Flogleiðir Routes

OY-RCK (INGÁLVUR) S/N 8918

Type: Airbus 320-251N

Seats: 174

Engines: 2x CFM LEAP 1A26

Length: 37,57 m

Wingspan: 35,80 m

Max Speed: 833 Km/h

Max Range: 6.500 Km

OY-RCL (TITA) S/N 10006

Type: Airbus 320-251N

Seats: 174

Engines: 2x CFM LEAP 1A26

Length: 37,57 m

Wingspan: 35,80 m

Max Speed: 833 Km/h

Max Range: 6.500 Km

OY-RCJ (WILLIAM) S/N 7465

Type: Airbus 320-214

Seats: 174

Engines: 2x CFM56-5B4/3

Length: 37,57 m

Wingspan: 34,10 m

Max Speed: 911 Km/h

Max Range: 4.800 Km to 5.700 km

OY-RCM (ELINBORG) S/N 05084

Type: Airbus 320-214

Seats: 180

Engines: 2x CFM56-5B4/3

Length: 37,57 m

Wingspan: 34,10 m

Max Speed: 911 Km/h

Max Range: 4.800 Km to 5.700 km

OY-HIH (RUTH) SN: 31718

Type: Agusta Westland 139

Built: 2015

Engines / power: 2 stk Pratt & Whitney PT6C-67C (2 x 1862 SHP)

Lenght: 16,42 m

Lenght fuselage: 13,52 m

Width: 2,26 m

Height: 4,98 m

Main rotor diameter: 13,80 m

Weight empty: 4.600 kg

Weight fully loaded: 7.000 kg

Max speed: 310 km/t

Normal speed: 259 km/t

Max altitude: 6.096 m

Passengers: 15

OY-HIL (SÁMAL) SN: 31722

Type: Agusta Westland 139

Built: 2015

Engines / power: 2 stk Pratt & Whitney PT6C-67C (2 x 1862 SHP)

Lenght: 16,42 m

Lenght fuselage: 13,52 m

Width: 2,26 m

Height: 4,98 m

Main rotor diameter: 13,80 m

Weight empty: 4.600 kg

Weight fully loaded: 7.000 kg

Max speed: 310 km/t

Normal speed: 259 km/t

Max altitude: 6.096 m

Passengers: 15

NEW YORK

Evropa­rutur (Europe Routes ) NORЭrutur (NORD Routes ) SÓL­rutur (SUN Routes )

BARCELONA

GRAN CANARIA

MALLORCA

PARÍS

EDINBURGH

FØROYAR

KEFLAVÍK

BILLUND

AALBORG

OSLO

KEYPMANNAHAVN

THE HEART OF SHOPPING THE HEART OF SHOPPING

The largest shopping centre in the Faroe Islands

SHOPS: Mon.–Thurs.: 10–18 // Fri.: 10–19 // Sat.: 10–18

RESTAURANTS: Mon.–Sat.: 9–21 // Sun.: 12–22:30