BookStar 2023 – Festival’ cataloge Please do disturb

BookStar 2023 Festival of European Literature #9 2 — 4 October

BookStar 2023 Фестивалот „BookStar“ отсекогаш ни носел автори и дела кои ги предизвикуваат поставените наративи, идеи, предрасуди и status quo-то. Затоа, „BookStar“ 2023 е повеќе од настан, тоа е инспирација за оние кои веруваат дека текстовите на денешнината поттикнуваат промени, нудејќи погледи на светот каде зборовите не се повеќе букви втиснати на хартија туку – повик за будење. Оние коишто сакаат да го нарушат обичното и да ја прифатат својата исклучителност ги охрабруваме да поставуваат прашања, да ги оспоруваат претпоставките, да сугерираат промени и да ги допишуваат приказните што го обликуваат нашиот свет. „Please do disturb“ ќе остави белег врз вас, потсетувајќи ве секогаш да пре-испитувате, прашувате, да се „вознемирувате“ и „замарате“ и да го држите запален пламенот на љубопитноста. Прифатете го двобојот со неконвенционалните приказни каде што тивкиот бунт на авторите ќе се сретне со оние кои не се плашат да ги нарушат востановените светогледи. Придружи се и влези во европската литература како свет на можности и различности.

PLEASE DO DISTURB!

„BookStar“ e прв фестивал на европската литература во регионот, организиран од издавачката куќа „Антолог“, но со поддршка на повеќе културни оператори. Во рамките на оваа манифестација, која започна во 2015 година, а се одржува секоја есен, се вклучени гостувања на странски и на домашни автори, Саемот на европската литература, разговори, промоции, дебати, филмски проекции, музички настапи и други настани од полето на културата. „BookStar“ деветта година по ред ги објаснува културолошките промени преку книжевноста. Фестивал од социјално ангажиран карактер чија цел е да разбранува интерес кај пошироката јавност, нудејќи содржини што помагаат полесно да се разберат проблемите со кои се соочуваат литературата и општеството денес.

Дирекција на Фестивалот „BookStar“ Книжевен центар „Антолог“ Адреса: ул. „Ѓорги Пулевски“ бр. 29 лок. 1 1000 Скопје, Македонија 02 3201 007 antolog.mk @bookstar_festival @antolog_mk @bookstar2017 @Antolog_Books АНТОЛОГ – Книжевен центар

2

Тим

Волонтери

Жарко Кујунџиски Валентина Кујунџиска Бобан Здравковски Андреевски Радмила Ванкоска Далибор Милиќевиќ Ивана Божиновска Филипа Сара Попова Весна Дамчевска, ПР и медиуми Владимир Трајановски, дизајнер Александар Котевски, фотографија Јован Јон Настевски, видео Eлена Ѓоршеска, лектура на каталог Марко Трпески, автор на корици Владимир Јанковски, уметнички соработник Тијана Милиќ, координатор

Андреа Каревска Билјана Велкова Дијана Велковска Драгана Стојиќ Драгица Јовановска Ивана Јаковова Калина Гоцевска Леона Ширкова Нина Насеска

Aлесија Анисие Анастасија Спасновска Идил Су Арслан Искра Митевска Јета Нухиу Малак Ал Карбули Марија Крстеска Михаил Мирчески Наз Ергенекон Рубен Авдиќ Софија Лалчевска

The “BookStar” festival has always brought us authors and works that challenge established narratives, ideas, prejudices, and the status quo. Therefore, “BookStar” 2023 is more than an event, it is an inspiration for those who believe that today’s texts can instigate change, offering perspectives on the world where words are no longer just letters on paper but a call to awaken.

For those who want to disrupt the ordinary and embrace their uniqueness, we encourage you to ask questions, challenge assumptions, suggest changes, and continue writing the stories that shape our world. “Please do disturb” will leave a mark on you, reminding you to always re-examine, ask questions, “disturb” and challenge, and to keep the flame of curiosity burning.

Embrace the challenge with unconventional stories where the quiet rebellion of authors will meet those who are unafraid to disrupt established worldviews. Join and enter European literature as a world of possibilities and diversity.

PLEASE DO DISTURB!

“BookStar” is the first festival of European Literature in the region, organized by the “Antolog” publishing house. This event, which started in 2015 and is held every autumn, includes guest appearances by foreign and domestic authors, the European Book Fair, conversations, promotions, discussions, film screenings, music performances and other cultural events.

The festival interprets cultural change through the prism of literature for nine years in a row.

It is a socially engaged event that aims to stir the interest of the general public, offering content that helps to better understand the problems that literature and society face today.

“BookStar” Festival Management Publishing house “Antolog” Address: Gjorgji Pulevski 29 lok. 1 1000 Skopje, North Macedonia 02 3201 007 antolog.mk @bookstar_festival @antolog_mk @bookstar2017 @Antolog_Books АНТОЛОГ – Книжевен центар

Staff

Volunteers

Žarko Kujundjiski Valentina Kujundjiska Boban Zdravkovski Andreevski Radmila Vankoska Dalibor Milićević Ivana Božinovska Filipa Sara Popova Vesna Damčevska, PR and media Vladimir Trajanovski, designer Aleksandar Kotevski, photographer Jovan Nastevski Jon, video Elena Gjoršeska, proofreading Marko Trpeski, book cover designer Vladimir Jankovski, creative associate Tijana Milić, guest service

Andrea Karevska Biljana Velkova Dijana Velkovska Dragica Stojić Dragica Jovanovska Ivana Jakovova Kalina Gocevska Leona Širkova Nina Naseska

Alessia Anisie Anastasija Spasenovska Idil Su Arslan Iskra Mitevska Jeta Nuhiu Malak Al Karbooli Marija Krsteska Mihail Mirčeski Naz Ergenekon Ruben Avdić Sofia Lalčevska

3

програма 2 октомври

3 октомври

14.00 – Филолошки факултет „Блаже Конески“ – Скопје Соопштување и доделување на наградите „Драги“ 2023 Поздравна реч на деканот на ФлФ, проф. д-р Владимир Мартиновски Обраќање на добитниците на наградата

9.30 – Филолошки факултет „Блаже Конески“ Катедра за славистика Средба со студентите и Луцие Фаулерова (Чешка)

17.00 – Џебно кино, МКЦ Поткаст „Гол ручек“ со Душко Крстевски и Ања Мугерли (Словенија)

9.30 – Градска библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје „Креирање одржливи партнерства помеѓу регионот и остатокот од Европа“ – прва fellowship конвенција на издавачи* Учесници: Пламен Тотев (Бугарија), Ламија Милишиќ (Босна и Херцеговина), Драго Гламузина (Хрватска), Александар Шурбатовиќ (Србија), Ена Хасечиќ (Босна и Херцеговина), Жарко Кујунџиски (Македонија) Модератор: Радмила Ванкоска *Настанот е од затворен карактер.

18.00 – Џебно кино, МКЦ Поткаст „Гол ручек“ со Душко Крстевски и Стефан Хертманс (Белгија) 19.00 – Кино „Фросина“ Отворање на 9. Саем на европската литература Презентација на книжарницата на тркала „Зборче“ Коктел и запознавање на гостите

19.30 – Кино „Фросина“ Отворање на фестивалот „BookStar“ 2023 Писателот говори – свечена реч на Лидија Димковска (Maкедонија) Добредојде во име на земјата домаќин – Бисера Костадиновска Стојчевска, Министерка за култура на Северна Македонија Обраќање на Дејвид Гир, амбасадор на Европската Унија во Северна Македонија Доделување на наградата „BookStar“ 2023 на Наџат ел Хачми (Шпанија) за романот „Во понеделник ќе нè сакаат“

20.00 – Кино „Фросина“ „Да се биде (поинаква) жена“ Разговор со авторката Наџат ел Хачми (Шпанија) – награда „BookStar“ 2023 Модератори: Александар Маџаровски и Ана Јовковска 21.00 – Кино „Фросина“ „За што да биде гласна регионалната книжевност?“ Разговор со авторите Драго Гламузина (Хрватска) и Бранко Росиќ (Србија) Модератори: Александар Маџаровски и Иван Шопов

4

10.00 – Филолошки факултет „Блаже Конески“ Библиотека за романски јазици и книжевности Средба со студентите и Наџат ел Хачми (Шпанија)

12.00 – Градска библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје Книжевно читање „Не ме замараш“ / “Please do disturb” Странски учесници: Наџат ел Хачми (Шпанија), Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ), Ања Мугерли (Словенија), Франсис Кирпс (Луксембург), Луцие Фаулерова (Чешка), Стефан Хертманс (Белгија), Бранко Росиќ (Србија), Драго Гламузина (Хрватска), Александар Шурбатовиќ (Србија) Домашни учесници: Влада Урошевиќ, Лидија Димковска, Јосип Коцев, Катерина Шошко, Давор Стојановски, Николина АндоваШопова, Анде Јанков, Симона Јованоска, Александар Русјаков Водител: Ана Голејшка Џикова 16.00 – Џебно кино, МКЦ „Како да се стане слемер?“ Креативна работилница со Франсис Кирпс (Луксембург) 17.00 – Џебно кино, МКЦ Поткаст „Гол ручек“ со Душко Крстевски и Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ) 18.00 – Џебно кино, МКЦ Поткаст „Гол ручек“ со Душко Крстевски и Франсис Кирпс (Луксембург)

19.00 – Кино „Фросина“ „Резервна татковина од нашето време“ Разговор со авторите Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ) и Лидија Димковска (Македонија) Модератори: Александар Маџаровски и Билјана Црвенковска 20.00 – Кино „Фросина“ „Приказни што вознемируваат“ Разговор со авторите Стефан Хертманс (Белгија) и Франсис Кирпс (Луксембург) Модератори: Александар Маџаровски и Билјана Црвенковска

програма 4 октомври 11.00 – Скопје „Кога писател шета писатели“ Неформална тура на Васко Марковски 16.30 – Europe House – Скопје (Не)возможен пар – автор и преведувач Панел во контекст на „Создадено во Европа: Моќта на различноста“ Луцие Фаулерова (Чешка) и Маргарета Карајанова Франсис Кирпс (Луксембург) и Ксенија Чочкова Ања Мугерли (Словенија) и Давор Стојановски Жарко Кујунџиски и Маријанџела Бјанкофиоре (Италија) Модератор: Душко Крстевски 18.30 – Џебно кино, МКЦ Поткаст „Гол ручек“ со Душко Крстевски и Наџат ел Хачми (Шпанија) 19.00 – Кино „Фросина“ „Во средиштето на животот“ Разговор со авторките Луцие Фаулерова (Чешка) и Ања Мугерли (Словенија) Модератори: Александар Маџаровски и Ана Голејшка Џикова

20.00 – Кино „Фросина“ „Јас – Агата Кристи, јас – Софи Хана“ Разговор со авторката Софи Хана (Обединетото Кралство) Модератори: Јордан Коцевски и Анде Јанков 21.00 – Кино „Фросина“ Слем натпревар Учесници: Франсис Кирпс (Луксембург), Перица Сарџоски, Марија Грубор, Лиле Јованоска, Игор Трпчески, Горазд Кени Китановски, Аница Блажевска, Андреј Ал-Асади

Влезот на сите настани е бесплатен. За дел од настаните во Кино „Фросина“ е обезбеден знаковен јазик и тие се обележани. Организаторот го задржува правото за промени во програмата.

5

programme October 2

October 3

14:00 – Faculty of Philology “Blaže Koneski” Announcement and presentation of the “Dragi” 2023 awards Welcoming speech by the dean of the Faculty, prof.

Vladimir Martinovski, PhD Address of the award winners

9:30 – Faculty of Philology “Blaže Koneski” Department of Slavic Studies Meeting between students and Lucie Faulerová (Czech Republic)

17:00 – Small Cinema Hall, MKC Podcast “Naked Lunch” with Duško Krstevski and Anja Mugerli (Slovenia)

9:30 – Skopje City library “Miladinovci Brothers” “Creating Substantial Partnerships Between the Region and rest of the Europe” – first publishers’ convention of fellowship Participants: Plamen Totev (Bulgaria), Lamija Milišić (Bosnia and Herzegovina), Drago Glamuzina (Croatia), Aleksandar Šurbatović (Serbia), Ena Hasečić (Bosnia and Herzegovina), Žarko Kujundjiski (Macedonia) Moderator: Radmila Vankoska *The event is closed to the public.

18:00 – Small Cinema Hall, MKC Podcast “Naked Lunch” with Duško Krstevski and Stefan Hertmans (Belgium) 19:00 – Cinema “Frosina” Opening of the 9th Book Fair of European Literature Presentation of the mobile bookstore “Zborče” (“Wordy”) Cocktail reception and guest introduction

19:30 – Cinema “Frosina” Opening of the “BookStar” 2023 festival Author’s speech – ceremonial speech by Lidija Dimkovska (Macedonia) Welcoming word by the Ministry of culture of North Macedonia – Bisera Kostadinovska Stojčevska Address by David Geer, Ambassador of the European Union to North Macedonia Presentation of the “BookStar” 2023 award to Najat El Hachmi (Spain) for the novel “In Monday They Will Love Us”

20:00 – Cinema “Frosina” “To Be a (Different) Woman” Conversation with the author Najat El Hachmi (Spain) – “BookStar” award 2023 Moderators: Aleksandar Madjarovski and Ana Jovkovska 21:00 – Cinema “Frosina” “What Should Regional Literature Speak Up About?”

Conversation with authors Drago Glamuzina (Croatia) and Branko Rosić (Serbia) Moderators: Aleksandar Madjarovski and Ivan Šopov

6

10:00 – Faculty of Philology “Blaže Koneski” Library for Romance Languages and Literatures Meeting between students and Najat El Hachmi (Spain)

12:00 – Skopje City library “Miladinovci Brothers” “Please Do Disturb” – book reading in the language preferable to writers Guest writers: Najat El Hachmi (Spain), Miljenko Jergović (Croatia/BiH), Anja Mugerli (Slovenia), Francis Kirps (Luxembourg), Lucie Faulerová (Czech Republic), Stefan Hertmans (Belgium), Branko Rosić (Serbia), Drago Glamuzina (Croatia), Aleksandar Šurbatović (Serbia) Host writers: Vlada Urošević, Lidija Dimkovska, Josip Kocev, Katerina Šoško, Davor Stojanovski, Nikolina Andova-Šopova, Ande Jankov, Simona Jovanoska, Aleksandar Rusjakov Moderator: Ana Golejška Djikova 16:00 – Small Cinema Hall, MKC “How to be a Slammer?”

Creative Workshop with Francis Kirps (Luxembourg) 17:00 – Small Cinema Hall, MKC Podcast “Naked Lunch” with Duško Krstevski and Miljenko Jergović (Croatia/BiH) 18:00 – Small Cinema Hall, MKC Podcast “Naked Lunch” with Duško Krstevski and Francis Kirps (Luxembourg)

19:00 – Cinema “Frosina” “A Spare Fatherland from Our Time” Conversation with authors Miljenko Jergović (Croatia/BiH) and Lidija Dimkovska (Macedonia) Moderators: Aleksandar Madjarovski and Biljana Crvenkovska 20:00 – Cinema “Frosina” “Disturbing stories” Conversation with authors Stefan Hertmans (Belgium) and Francis Kirps (Luxembourg) Moderators: Aleksandar Madjarovski and Biljana Crvenkovska

programme October 4 11:00 – Skopje “When a Writer Walks With Writers” Informal guided tour with Vasko Markovski 16:30 – Europe House – Skopje (Im)possible Match – Author and Translator Panel within “Made in Europe: The Power of Diversity” Lucie Faulerová (Czech Republic) and Margareta Karajanova Francis Kirps (Luxembourg) and Ksenija Čočkova Anja Mugerli (Slovenia) and Davor Stojanovski Žarko Kujundjiski and Mariangela Biancofiore (Italy) Moderator: Duško Krstevski 18:30 – Small Cinema Hall, MKC Podcast “Naked Lunch” with Duško Krstevski and Najat El Hachmi (Spain) 19:00 – Cinema “Frosina” “In the Heart of Life” Conversation with authors Lucie Faulerová (Czech Republic) and Anja Mugerli (Slovenia).

Moderators: Aleksandar Madjarovski and Ana Golejška Djikova

20:00 – Cinema “Frosina” “I - Agatha Christie, I - Sophie Hannah” Conversation with author Sophie Hannah (United Kingdom) Moderators: Jordan Kocevski and Ande Jankov 21:00 – Cinema “Frosina” Slam competition Participants: Francis Kirps (Luxembourg), Perica Sardjoski, Marija Grubor, Lile Jovanoska, Igor Trpčeski, Gorazd Keni Kitanovski, Anica Blaževska, Andrej Al-Asadi

The admission to all events is free of charge.

The events with sign language interpretation provided at the Cinema “Frosina” are marked.

The organizer reserves the right to make changes to the event programme.

7

20 8

023 Главна Програма Main Programme 9

Наџат ел Хачми ШПАНИЈА

Наџат Ел Хачми е мароканско-шпанска писателка која пишува на феминистички теми. Родена е во Надор (Мароко) во 1979 година. На осумгодишна возраст емигрирала со своето семејство во Каталонија. Студирала арапска литература на Универзитетот во Барселона. Почнала да пишува кога имала дванаесет години, на почетокот од забава, а подоцна и како начин за изразување на сопствените размисли, но и за фрлање поинаква светлина врз сопствената реалност составена од (најмалку) двете култури на кои припаѓа. Од објавените книги се истакнуваат „Последниот патријарх“ (2008), дебитантски роман кој ги освоил – една од најпрестижните награди во Каталонија, Рамон Љуљ, и наградата Улис, како и романот „Ќерката на странецот“ (2015) кој ги има добиено наградите Сант Жоан за најдобар роман и Наградата на градот Барселона. Сите нејзини дела се преведени на голем број јазици. По прославениот феминистички есеј „Отсекогаш зборувале за нас“ (2019) го објавува романот „Во понеделник ќе нè сакаат“ (2021), за кој ја добива најпрестижната шпанска награда „Надал“. Во нејзините наградувани дела опфатени се темите на идентитетот, миграцијата и значењето да се биде жена во муслиманска средина. Таа, исто така, работи како новинар и колумнист, меѓу другото, и во шпанските весници „Ел Паис“ и „Ел Периодико“.

Во понеделник ќе нè сакаат

НАГРАДА „BOOKSTAR“ ЗА 2023 ГОДИНА Превод од каталонски: Лара Прокопиева Во романот е раскажана судбината на една девојка од маварско потекло, ќерка на емигранти од Мароко, која поминува проблематични пубертетски години во строго контролирано и претежно муслиманско соседство во предградие близу Барселона за време на 1990-тите години. Постојаната присила да се покорува на закоравените религиозни правила и на машката доминација, типични за малото мароканско село од каде што доаѓа нејзиното семејство, се судираат со современото шпанско општество во кое живее Наима. Спротивставеноста на културите наспроти потребите и желбите на младата девојка се засилува по средбата и силното пријателство со уште една маварска девојка, која поседува смелост да живее на свој начин. Таа ја поттикнува Наима и самата да се впушти во потрага по сопствената индивидуална слобода. „Во понеделник ќе нè сакаат“ во 2021 година ја добива наградата „Надал“, една од најпрестижните награди за книга напишана на шпански јазик.

10

Najat El Hachmi @najat_el_hachmi Photo © Xavier Torres-Bacchetta

Najat El Hachmi is a Moroccan-Spanish feminist author.

She was born in Nador (Morocco) in 1979. At the age of 8, Najat El Hachmi immigrated with her family to Catalonia, Spain. She studied Arab literature at the University of Barcelona. She began writing when she was twelve years old and has continued ever since, first as entertainment, and later as a means to express concerns or to reflect and re-create her own reality, in the (at least) two cultures to which she belongs.

Among her published works, one should mention her novels “L’últim patriarca” (2008), a debut that won one of the most prestigious award in Catalan letters Ramon Llull Prize and the Prix Ulysse, “La filla estrangera” (2015 – winner of the Sant Joan Novel Award and the Barcelona City Award).

All of them have been widely translated.

After the publication on the celebrated Feminist essay, “Sempre han parlat per nosaltres” (2019), her latest published work is the novel “Dilluns ens estimaran” (2021), for which she received the most prestigious Spanish award, the “Nadal” prize. Her multi-award-winning work deals with the themes of identity, migration and the meaning of being a woman in Muslim culture. She also works as a journalist and columnist for important Spanish newspapers such as El Paìs and El Periódico.

Dilluns ens estimaran (In Monday They Will Love Us) “BOOKSTAR” AWARD 2023 Тranslation to Macedonian: Lara Prokopieva

The novel tells about the fate of a girl of Moorish origin, the daughter of immigrants from Morocco, who goes through troublesome puberty years in a strictly controlled and predominantly Muslim neighborhood in the suburbs near Barcelona during the 1990s. The constant pressure to conform to rigid religious rules and male domination, typical of the small Moroccan village from which her family comes from, clashes with the modern Spanish society in which Naima lives. The clash of cultures versus the needs and desires of the young girl intensifies after her encounter and strong friendship with another Moorish girl, who has the courage to live life on her own terms. She encourages Naima herself to embark on a quest for her own individual freedom.

“In Monday, They Will Love Us” received the “Nadal” award in 2021, one of the most prestigious awards for a book written in the Spanish language.

11

Драго Гламузина ХРВАТСКА

Драго Гламузина е хрватски писател и уредник, роден во Вргорац во 1967 година. Дипломирал компаративна книжевност и филозофија на Факултетот за хуманистички и општествени науки во Загреб. Бил новинар во „Вјесник“ и уредник во списанието „Национал“. Од 2003 до 2011 година работел како главен уредник во издавачката куќа „Профил“, а од 2011 година работи како главен уредник во издавачката куќа „ВБЗ“. Ја извршува и функцијата програмски директор на литературниот фестивал „Врисок“ во Риека. Неговата поезија, проза и книжевна критика се објавени во различни списанија, весници и емитувани на радио. Автор е на книги поезија и романи. За книгата „Mесари“ ја добил наградата Владимир Назор за книга на годината и наградата Квирин за најдобра стихозбирка од автор помлад од 35 години. За романот „Три“ ја добил наградата на тпортал за роман на годината. Живее во Загреб.

Вториот закон на термодинамиката Превод од хрватски: Владимир Јанковски

„Вториот закон на термодинамиката“ ја следи приказната за неколку средовечни луѓе кои една вечер ќе се најдат на заедничка забава и како еден вид интелектуална игра ќе мора да раскажат некоја своја интимна, лична, дотогаш нераскажана приказна. Така, тие почнуваат да раскажуваат чудни, необични, драматични и истовремено мошне интересни приказни за љубовта, сексот, емотивните односи. Книгата на моменти личи на пијана забава, на психоаналитичка сеанса, но и на платонистички дијалог или гозба во која се откриваат, комбинираат, соочуваат некои од најинтимните аспекти на животот.

Други книги на македонски јазик. „Еверест“ [препев од хрватски: Нове Цветановски], Македоника литера, Скопје, 2016. „Тоа ли е сè“ [препев од хрватски: Нове Цветановски], Македонска реч, Скопје, 2010. „Три“ [превод од хрватски: Ленче Тосева], Македонска реч, Скопје, 2009; „Месари“ [препев од хрватски: Јадранка Владова], Македонска реч, Скопје, 2004.

12

Drago Glamuzina

Drago Glamuzina is a Croatian writer born in Vrgorac in 1967. Glamuzina graduated in comparative literature and philosophy at Zagreb’s Faculty of Humanities and Social Sciences.

He worked as a journalist at newspaper Vjesnik and as an editor at weekly Nacional.

From 2003 to 2011, he worked as the editor-in-chief at Profil publishing house, and since 2011 he works as the editor-in-chief of publishing house VBZ. He is the program director of the Vrisak Literary Festival in Rijeka.

His poetry, prose and literary criticism have been published in various magazines, in newspapers and broadcasted on the radio.

He is author of poetry books and novels.

For the book “Mesari”, he received the Vladimir Nazor Аward for the book of the year and the Kvirin award, for the best book of poems by an author under the age of 35.

For the novel “Tri”, he received the tportal award for the best novel of the year.

He lives in Zagreb.

Drugi zakon termodinamike (The Second Law of Thermodynamics) Translation to Macedonian: Vladimir Jankovski

“The Second Law of Thermodynamics” follows the story of several middle-aged people who will gather at a common party one evening and, as a form of intellectual game, will have to tell some intimate, personal, previously untold story. Thus, they begin to narrate strange, unusual, dramatic, and simultaneously highly interesting stories about love, sex, and emotional relationships. The book at times resembles a tipsy gathering, a psychoanalytic session, but also a Platonic dialogue or a banquet in which some of the most intimate aspects of life are revealed, combined, and confronted.

13

Бранко Росиќ СРБИЈА

Бранко Росиќ (1964) е српски писател и дипломиран машински инженер роден во Белград. Свирел во култниот панк бенд „Урбана герила“, а подоцна и во електро групата „Берлинер штрасе“. Соработувал во пишувањето на „Лексиконот на YU митологијата“ и објавувал текстови во „Плејбој“, „Ел“, „Л’еуропео“, „Космополитен“, „Макс“, „Нешнл џиографик“, „Б92 онлајн“, „Фејм“. Заменик е на главниот уредник на списанието „Недељник“. Работел интервјуа со сите значајни личности од културата од поранешна Југославија, како и интервјуа со многу личности од светскиот рокенрол и култура, како Стивен Патрик Мориси (Д Смитс), Ник Мејсон (Пинк флојд), Јоко Оно, Ханиф Курејши, Ирвин Велш, Ју Несбе, Жан-Пол Готје итн. Тој е еден од првите српски музичари што дале интервју за прочуениoт англиски весник „Њу музикал експрес“. Бил главен уредник на публикацијата на фестивалот Exit „20 години на Exit активизмот“. На британскиот премиер Борис Џонсон му бил претставен како „панкер со маска на новинар“. Британската кралица Елизабета II го одликувала со Медал на Британската империја за исклучителен придонес во промовирањето и унапредувањето на културните врски меѓу Велика Британија и Србија. Автор е на три романи.

Доаѓањето на матадорот

Превод од српски: Сашо Христовски Макс е талентиран актер, но е во сенката на грандиозната актерска кариера на татко му. Иако со видни амбиции во професијата, изгледа дека животот има други планови за него. Една моќна жена ќе му предложи да биде главен дел од софистицирана измама, а тој нема да може да одолее барем еднаш во животот да одигра водечка улога, ризикувајќи сè што стекнал. Гавран е маркетинг менаџер кој повеќе не може да го поднесе корпорацискиот диктат и да биде тркалце во системот што ги меле сите луѓе на оваа планета. Тој има поинаква визија, а кога ќе се вљуби во Камиј, ќе и ̀ подари несекојдневен подарок – општествена револуција. Двајцата тргнуваат по стапките на Јованка Орлеанка, од Руан до Париз и Лондон... Макс и Гавран се двајца хазардери кои смело зачекоруваат во коридата на XXI век каде што ќе бидат пречекани со многу ниски удари.

14

Branko Rosić Branko Rosić (1964) is a Serbian writer and a graduated mechanical engineer born in Belgrade. He was a member of the punk band Urbana Guerrilla, and later in the electro group Berliner Strasse. He collaborated in the writing of the “Lexicon of YU Mythology” and published texts in Playboy, Elle, L’Europeo, Cosmopolitan, Max, National Geographic, B92 Online, Fame. He is the deputy editor-in-chief of Nedeljnik magazine.

Rosić conducted interviews with all important figures from the culture of the territory of the former Yugoslavia, but also interviews with important world figures – Steven Patrick Morrissey (The Smiths), Nick Mason (Pink Floyd), Yoko Ono, Hanif Kureishi, Irvine Welsh, Jo Nesbø, Jean-Paul Gaultier etc.

He is one of the first Serbian musicians who gave an interview to the famous English newspaper New Musical Express. He was the chief editor of the Festival Exit’ publication 20 years of Exit activism.

To British Prime Minister Boris Johnson, he was introduced as “a punk in the guise of a journalist.” The British Queen Elizabeth II honored him with the Medal of the British Empire for exceptional contribution to the promotion of cultural ties between Great Britain and Serbia.

He is the author of three novels.

Dolazak matadora (The Arrival of the Matador) Translation to Macedonian: Sašo Hristovski

Max is a talented actor, but he’s in the shadow of his father’s grand acting career. Despite his notable ambitions in the profession, it seems that life has other plans for him. A powerful woman will offer him to be a central part of a sophisticated fraud, and he won’t be able to resist playing a leading role at least once in his life, risking everything he has gained.

Gavran is a marketing manager who can no longer bear corporate dictatorship and being a cog in the system that grinds all the people on this planet. He has a different vision, and when he falls in love with Kamus, he will give her an extraordinary gift – a societal revolution. The two embark on the footsteps of Joan of Arc, from Rouen to Paris and London...

Max and Gavran are two gamblers who boldly step into the corridor of the 21st century, where they will be met with many low blows.

15

Миљенко Јерговиќ ХРВАТСКА/БИХ

Миљенко Јерговиќ (1966) е босанскo-хрватски писател и новинар. Тој е еден од најзначајните балкански писатели. Роден е во Сараево во 1966 година и со својата книжевна и вонкнижевна работа се издигнува во една од најживописните фигури на регионалната јавна сцена. Неговите раскази и романи се преведени на триесетина јазици. Добитник е на бројни книжевни награди, домашни и странски. Неговата збирка раскази „Сараевско Марлборо“ ја добила наградата за мир Ерих Марија Ремарк, а неговата поетска збирка „Опсерваторија Варшава“ ги добила наградата Горан за млади поети и наградата Мак Диздар. За „Мама Леоне“ ја добил ценетата Премио Гринцане Кавур за најдобра книга од странски автор во Италија во 2003 година. Во 2012 година ја добива наградата за книга од Централна Европа Ангелус за книгата „Срда пее во самрак на Духовден“, а во 2018 година ја освојува книжевната награда Георг Дехио. Јерговиќ моментално живее и работи во Загреб, Хрватска.

Други книги на македонски јазик. „Барабаните на ноќта“ [превод од хрватски: Ѓоко Здравески], Бегемот, Скопје, 2022. „Кучиња на езерото“ [превод од хрватски: Дејан Трајкоски], Прозарт медија, Скопје, 2021. „Иншала, Мадона, иншала“ [превод од хрватски: Ѓоко Здравески], Бегемот, Скопје, 2021. „мачка човек куче“ [превод од хрватски: Дејан Трајкоски], Прозарт медија, Скопје, 2020. „Сараевско Марлборо“ [превод од хрватски: Ѓоко Здравески], Бегемот, Скопје, 2019. „Бујик Ривера“ [превод од хрватски: Ѓоко Здравески], Бегемот, Скопје, 2018. „Род“ [превод од хрватски: Владимир Јанковски], Или-или, Скопје, 2017. „Рута Татенбаум“ [превод од хрватски: Ѓоко Здравески], Бегемот, Скопје, 2017. „Промена на времето“ [препев од хрватски: Ристо Лазаров], Везилка, Скопје, 2013. „Татко“ [превод од хрватски: Јасмина Алексова], Икона, Скопје, 2012. „Мама Леоне“ [превод од хрватски: Александар Прокопиев], Икона, Скопје, 2011. „Сараевско Марлборо“ [превод од хрватски: Билјана Жеревска], Лист, Скопје, 1999.

16

Miljenko Jergović www.jergovic.com

Photo © Ivan Posavec

Miljenko Jergović (1966) is a Bosnian and Croatian writer and journalist. He is one of the most significant Balkan writers of his generation. Born in Sarajevo in 1966, he is one of the most colorful figures of the Balkans public scene.

His stories and novels have been translated into 30 languages.

Jergović has received numerous literary awards, both domestic and foreign. His landmark collection of stories “Sarajevo Marlboro” received the Erich Maria Remarque Peace Prize, and his poetry collection “Warsaw Observatory” received the Goran Prize for young poets and the Mak Dizdar Award. “Mama Leone” won the highly regarded Premio Grinzane Cavour for the best foreign book in Italy in 2003. And in 2012, he received the Angelus Central European Literature Award for his book “Srda Sings At Dusk On Pentecost” and in 2018 he won the Georg Dehio Book Prize. Jergović currently lives and works in Zagreb, Croatia.

17

Волга, Волга

Превод од хрватски: Ѓоко Здравески Секој петок, Џелал Пљевљак патува 116 километри со својата црна волга, од Сплит до Ливно. Оди во џамија и се враќа назад. И така едно 15 години. И кога мисли дека веќе ги познава секое дрво и секоја куќа покрај патот, му се случува нешто што ќе му го смени животот засекогаш. Го зафаќа типична босанска снежна бура и патот ќе го навее во селото Фатуми. Пет години подоцна, 1993, во текот на најсуровиот дел од војната во Босна, еден неименуван документарист се обидува да ја реконструира приказната со која јавноста опсесивно се занимавала до не толку одамна. Приказната за човекот кој станал последна и најголема ѕвезда во историјата на црните хроники на овие простори. Јерговиќ повторно си игра со документите, си игра со перспективите, со точките на гледиште. Не се знае докрај кој ја зборува вистината, што е вистината, кој има право, има ли виновници воопшто.

Ветрогонот Бабукиќ и неговото време: пикарски роман Превод од хрватски: Ѓоко Здравески

Главниот лик на филмот „Терминал“ бил заробен на аеродром девет месеци, а херојот од романoт на Миљенко Јерговиќ патува со авион низ целиот свет цели триесет години. Се вика Бабукиќ, а во светот тргнува со почетокот на нашата последна балканска војна. Бега од Загреб, од работата во ЈНА и од трудната љубовница, преку Љубљана, некаде далеку, што подалеку. Веќе на првиот лет за Франкфурт, стекнува чудна дарба да го научи секој јазик веднаш штом ќе го слушне и сите – од цариници и стјуардеси до обични патници – неизмерно да му веруваат. Обиколувајќи го светот безброј пати, а никогаш не излегувајќи од аеродром или од авион, тој внимателно ги слуша неверојатните приказни на луѓе од сите раси и религии – од дагестанската вештерка, преку шведскиот антрополог Олсон, до Динко Микуличиќ, синот на најпознатиот убиец на УДБА, со кого на белградскиот аеродром ќе го дочека крајот на светот. „Ветрогонот Бабукиќ и неговото време“ е современ пикарски роман, кој ги отсликува нашите стравови, немири, опседнатоста со секс, озборување и алкохол.

18

Volga, Volga

Translation to Macedonian: Gjoko Zdraveski Every Friday, Dželal Pljevljak travels 116 kilometers with his black Volga, from Split to Livno. He goes to the mosque and returns back. And so it goes for about 15 years. And just when he thinks he knows every tree and every house along the road, something happens that will change his life forever. He gets caught in a typical Bosnian snowstorm, and the path leads him to the village of Fatumi.

Five years later, in 1993, during the harshest part of the war in Bosnia, an unnamed documentarist tries to reconstruct the story that had obsessively captivated the public not so long ago. The story of the man who became the last and greatest star in the history of the black chronicles of these part of Europe.

Jergović once again plays with documents, perspectives, and points of view. It’s unclear who speaks the truth, what the truth is, who is right, and whether there are culprits at all.

Vjetrogonja Babukić i njegovo doba: pikarski roman (Babukić the Vagabond and His Time) Translation to Macedonian: Gjoko Zdraveski

The main character of the film “The Terminal” was trapped at an airport for nine months, while the hero of Miljenko Jergović’s novel travels by plane around the world for a whole thirty years.

His name is Babukić, and he sets out into the world at the beginning of our last Balkan war. He escapes from Zagreb, from his job in the Yugoslav National Army, and from his difficult mistress, traveling through Ljubljana and far, far away. Already on his first flight to Frankfurt, he acquires the strange gift of learning any language instantly as soon as he hears it, and everyone—from customs officers and stewardesses to ordinary passengers— believes him immensely.

Circling the world countless times, never leaving the airport or plane, he carefully listens to the incredible stories of people from all races and religions— from the Dagestani witch to the Swedish anthropologist, to Dinko Mikučićić, the son of the most famous assassin of the UDBA, with whom he will meet the end of the world at the Belgrade airport.

“The Windmill Babukić and His Time” is a contemporary picaresque novel that portrays our fears, anxieties, obsession with sex, worrying, and alcohol.

19

Лидија Димковска МАКЕДОНИЈА

Лидија Димковска е родена 1971 година во Скопје. Таа е поетеса, романсиер, есеист и преведувач. Студирала компаративна книжевност на Универзитетот во Скопје и докторирала романска книжевност на Универзитетот во Букурешт. Работела како предавач по македонски јазик и литература на Факултетот за странски јазици и книжевности во Букурешт и како предавач по светска книжевност на Универзитетот во Нова Горица, Словенија. Од 2001 година живее во Љубљана, Словенија, работи како писател и преведувач од романски и словенечки на македонски јазик. Учествувала на бројни меѓународни книжевни фестивали и била на писателски резиденции во Ајова, Берлин, Грац, Сплит, Виена, Салцбург, Тирана и Лондон.

Oбјавила седум поетски збирки, четири романи и една збирка раскази, преведени на бројни јазици. Ги добила наградата за дебитантско поетско дело, двапати наградата „Стале Попов“ на ДПМ, германската награда „Хуберт Бурда“, романските награди „Поесис“ и „Тудор Аргези“, европската награда „Петру Крду“, Наградата за литература на Европската Унија, специјалното признание „Европско културно наследство“, словенечката „Чаша на бесмртноста“, албанско-македонската „Наим Фрашери“, наградата „Браќа Миладиновци“ и други. Нејзините книги биле номинирани и за американската награда „Најдобра книга во превод“, за германската „Берлински мост“, за полската „Европски поет на слободата“ и за меѓународната „Балканика“. Уредила четири антологии.

Единствен матичен број Постоиш ако имаш ЕМБГ. Домот не треба да биде скривница, ниту засолниште. Ниту прибежиште, зашто во него не треба да си бегалец. Треба да си името, а не бројката. Не постои поголемо отфрлање од тоа да си гостин во сопствениот дом. Доаѓа време во животот кога сè одеднаш ти се истура врз глава и те поплавува. Врските се распаѓаат, суштинските работи што останале закопани во долгогодишен молк се претвораат во рак… Мигови кога веќе не можеш да дишеш во тесниот стан, кога си толку осамен и отуѓен од луѓето кои треба да ти се блиски што едноставно мораш да заминеш некаде за да не се изгубиш самиот. Но каде да се замине тогаш, која пустелија да се фати за да може одново да се изгради светот во себе? Освестувачки роман за нашиот свет што заборавивме да го сакаме. Трогателна приказна за обесчовечувањето на човештвото. Роман потрага по утопијата на идентитетот преку дистопијата на животот.

20

Lidija Dimkovska Photo © Saša Kovačič

Lidija Dimkovska was born in 1971 in Skopje. She is a poet, novelist, essayist, and translator. She studied Comparative Literature at the University of Skopje and took a PhD in Romanian Literature at the University of Bucharest, Romania. She has worked as a lecturer of Macedonian language and literature at the Faculty of Foreign Languages and Literatures, University of Bucharest, and as a lecturer of World Literature at the University of Nova Gorica, Slovenia.

Since 2001 she has been living in Ljubljana, Slovenia, as a freelance writer and translator of Romanian and Slovenian literature into Macedonian. She has participated at numerous international literary festivals and was a writer-in-residence in Iowa, Berlin, Graz, Split, Vienna, Salzburg, Tirana, and London.

She has published seven collections of poetry, four novels and one collection of short stories, translated into numerous languages. She received the prize for a debut poetic work, the DPM’s Stale Popov prize twice, the German Hubert Burda prize, the Romanian Poesis and Tudor Arghezi prizes, the European Petru Krdu prize, the European Union Prize for Literature, the Special recognition European Cultural Heritage, the Slovenian Cup of Immortality, the Albanian-Macedonian Naim Frasheri, the Brothers Miladinovci award and others.

Her books were also nominated for the American award Best Book in Translation, for the German Berlin Bridge, for the Polish European Poet of Freedom and for the international Balkanika. She edited four anthologies.

National Identification Number You exist if you have a NIN. Home should not be a secret place, nor a saltshaker. Nor a refuge, because you shouldn’t be a fugitive within it. You should be the name, not the number. There is no greater rejection than being a guest in your own home.

There comes a time in life when everything suddenly spills over you and engulfs you. Relationships fall apart, the essential things that remained buried in years of silence turn into dust... Moments when you can no longer breathe in the cramped apartment, when you’re so lonely and estranged from the people who are supposed to be close to you that you simply have to leave somewhere in order not to lose yourself. But where to go then, which wilderness to seize in order to rebuild the world within yourself?

An awakening novel about our world that we forgot to love. A touching story about the dehumanization of humanity.

A novel in search of the utopia of identity through the dystopia of life.

21

Стефан Хертманс БЕЛГИЈА

Стефан Хертманс (1951) е белгиски автор, поет и есеист од фламанското говорно подрачје. Неговата биографија се чита како образовен (билдунгс) роман. Од наставник до џез-музичар, од професор до писател, од белгиски државен лауреат до огромна меѓународна книжевна ѕвезда. Автор е на литературен и на есеистички опус кој вклучува поезија, романи, есеи, драми, раскази. Неговата поезија е преведена на различни јазици, изучувана е на Уметничкиот институт и на Кралската академија за ликовни уметности во Гент, а во 1983 година учествувал и на Струшките вечери на поезијата. Предавал на Универзитетот во Сорбона, универзитетите во Виена, Берлин и Мексико Сити, Конгресната библиотека во Вашингтон и Универзитетскиот колеџ во Лондон. Неговите дела се објавени во списанијата „Д литерари ривју“ (Медисон), „Д ривју оф контемпорари фикшн“ (Илиноис) и „Гранд стрит“ (Њујорк). Во 1995 година ја има добиено фламанската награда за поезија која се доделува еднаш во три години. За романот „Војна и терпентин“ (2012, базиран на дневниците на дедо му низ кои го реконструира времето пред, во текот и по Првата светска војна) ја освоил наградата за литература на ECI и Фламанската награда за литература и култура, бил и во потесниот избор за наградата за литература Либрис, Златен книжевен був, и Наградата за историја на фондот Давид, како и во поширокиот список за меѓународната Букерова награда. Англискиот превод на книгата е избран за роман на годината од „Тајмс“, „Сандеј тајмс“ и од „Економист“, а од „Њујорк Тајмс“ е прогласен за една од десетте најдобри книги за 2016 година. Хертманс ја добил престижната награда Е. ди Перон за „Вечно туѓа“ (2016). За „Вечно туѓа“ и за најновиот роман, „Искачување“, бил номиниран за Еврејската книжевна награда. Трите романи формираат трилогија во која се мешаат фактите и фикцијата.

22

Stefan Hertmans www.stefanhertmans.be Photo © David Levenson

Stefan Hertmans (1951) is a Flemish Belgian author, poet and essayist. His biography reads like a “bildungsroman”. from teacher to jazz musician to professor and writer’s writer to Belgian State Prize Laureate and major international success.

He is the author of a literary and essayistic oeuvre – including poetry, novels, essays, plays, short stories. His poetry has been translated into various languages, he has taught at the Ghent Secondary Art Institute and the Royal Academy of Fine Arts in Ghent аnd in 1983 he has been part of the Struga poetry evenings.

He has given lectures at the Sorbonne University, the universities of Vienna, Berlin and Mexico City, the Library of Congress in Washington D.C. and University College London. His work has been published in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) and Grand Street (New York).

He received the triennial Flemish Poetry Prize in 1995. His novel “War and Turpentine” (2012 a novel based on his grandfather’s notebooks recollecting his time before, during and after the First World War) won both the ECI Literature Prize and the Flemish Cultural Award for Literature, and was shortlisted for the Libris Literature Prize, The Golden Book Owl and the Davidsfonds History Prize аnd was longlisted for the Man Booker International Prize.

English translation of the book chosen as a book of the year in The Times, Sunday Times and The Economist and as one of the ten best books of 2016 in the New York Times.

Stefan received the prestigious E. du Perron Prize for his novel, “The Convert” (2016). For “The Convert” was nominated for the Jewish Book Award, and for ‘The ascent’, which has just been released. The three novels form a trilogy where fact en fiction intermingle.

23

Вечно туѓа

Превод од англиски: Елизабета Божиноска Во еден мал град во Прованса, луѓето од памтивек раскажуваат за еден прастар погром и за едно скриено богатство. Стефан Хертманс ја заснова „Вечно туѓа“ на историски факти и го следи животот на една истакната христијанска благородничка што го напушта својот дотогашен живот поради љубовта кон едно еврејско момче. Во зората на крстоносните војни, 17-годишната Вигдис Аделаис, ќерка на полукултивиран Норман што живее во Руан, еден ден поминува покрај јешивата и го здогледува Давид Тодрос, син на главниот рабин од Нарбона. Иако нејзиниот татко го критикува поттикнувањето омраза кон Евреите, кога дознава за забранетата љубов, ја затвора Вигдис во манастир. По успешното бегство, Вигдис го зема името Хамутал и, иако се чини дека ќе најдат мир за себе и за своите деца во планините, Давид и Хамутал не се ни свесни за искушенијата и за трагедиите што ги очекуваат. Брилијантна реконструкција на едно неверојатно патување од средновековна Европа до Египет и нераскажана приказна за заборавени документи и забранета љубов.

Војна и терпентин

Превод од англиски: Елизабета Божиноска Урбан Мартин оставил два нотеса зад себе. Тие го откриваат целиот негов живот. Живот на уметник, војник, љубовник и на некој што ја преживеал Првата светска војна. Овие нотеси се откриени 30 години подоцна од страна на неговиот внук, писател, кој преку нив воздигнува еден свет што исчезнал. Тоа е периодот на крајот на деветнаесеттиот и почетокот на дваесеттиот век. Во своите нотеси тој пренесува речиси половина век, а со своите описи и големата љубов моќно одѕвонува и сто години подоцна. Борејќи се со оваа приказна, внукот поминува низ годините, барајќи начин да ја разбере сопствената улога во времето. Преполн со живописни детали, размисли за сликарството и за музиката, овој фасцинантен дијалог меѓу мртвиот сликар и неговиот внук е драгоцена средба на минатото што сме го заборавиле и на сегашноста што сè помалку ја разбираме. Романот е преведен на повеќе од 20 јазици, а списанието „Њујорк тајмс“ го вброило во десетте најдобри книги за 2016 година.

24

De bekeerlinge (Тhe Convert)

Translation to Macedonian: Elizabeta Božinoska In a small town in Provence, people have spoken of an ancient pogrom and a hidden chest since time immemorial. Stefan Hertmans has based The Convert on historical fact, and he traces the life of a distinguished Christian noblewoman who abandons her life for the love of a Jewish boy.

At the dawn of the Crusades, 17-year-old Vigdis Adelaïs, the daughter of a semi-cultivated Norman living in Rouen, one day passes by the Jews’ quarter and catches sight of David Todros, the son of the chief rabbi of Narbonne. Despite her father’s criticism and encouragement of hatred towards Jews, when he discovers the forbidden love, he confines Vigdis to a monastery. After a successful escape, Vigdis takes the name Sarah Hamoutal, and although it seems they will find peace for themselves and their children in the mountains, David and Hamutal are unaware of the trials and tragedies awaiting them.

A brilliant reconstruction of an incredible journey across middle ages Europe to Egypt, and an untold story of forgotten documents and forbidden love.

Oorlog en terpentijn (War and Turpentine) Translation to Macedonian: Elizabeta Božinoska

Urbain Martien left behind two notebooks. They unveil his entire life. The life of an artist, a soldier, a lover, and someone who survived World War I. These notes were discovered 30 years later by his grandson, a writer, who through them resurrects a world that has disappeared. It’s the period at the end of the 19th and the beginning of the 20th century. In his notes, he conveys almost half a century, and with his descriptions and profound love, he resounds powerfully even a hundred years later. Wrestling with this tale, the grandson traverses the years, seeking to understand his own role in time.

Filled with vivid details, reflections on painting and music, this fascinating dialogue between the deceased painter and his grandson is a precious encounter with the past we’ve forgotten and the present we understand less and less. The novel has been translated into over 20 languages, and The New York Times included it in the top ten best books of 2016.

25

Франсис Кирпс ЛУКСЕМБУРГ

Франсис Кирпс (1971) е луксембуршки автор, сатиричар и новинар. По завршувањето на средното училиште, студирал психологија во Стразбур и работел, меѓу другото, како училиштен психолог и наставник во основно училиште. Од деведесеттите години објавува поезија и проза во различни антологии и списанија во Германија и во Луксембург. Во 2000 и 2001 година бил награден од Concours Littéraire National за краток расказ, односно песна. Набргу потоа, се свртел кон поетската слем сцена и во следните години имал над петстотини слем и читачки сценски настапи низ германското говорно подрачје. Основач, издавач и уредник на литературното списание „EXOT“ од Бон, во периодот 2005 до 2014 година. Од јануари 2014 година пишува сатирични написи за германскиот весник „Таз“. Основач е (2020) и од април 2023 година потпретседател на новото здружение на писатели од Луксембург A.LL Schreftsteller*innen. Во 2020 година ја добива наградата Servais и Наградата за литература на Европската Унија за книгата „Мутации“. Досега има објавено три збирки раскази и еден роман.

Kнигата „Мутации“ е преведена на 5 јазици.

Мутации

Превод од германски: Ксенија Чочкова „Мутации“ се 7 приказни и 1 песна, секоја базирана на класичен текст, од Црвенкапа до Вирџинија Вулф! Домашната мува Леон Зумса се буди едно утро и се наоѓа себеси преобразена во „монструозен ‘рбетник“, односно човечко суштество. Лавот од сатирата на Курт Тухолски „Лавот избега!“ мутира во поларна мечка која го истражува хипстерскиот Берлин. Моделот на статуата на Венера од приказната на Проспер Мериме „La Venus d’Ille“ работи како млад роб во „фирма“ која покажува неверојатни паралели со денешниот работен свет. „Анегдотата од последната пруска војна“ (Клајст) е поместена во иднината, каде што последните четири луѓе се борат едни против други. „Повикувањето на големата мечка“ на Ингеборг Бахман е вкрстено со митот за Чулу на Лавкрафт и резултатот е песна што потсетува чудно на Готфрид Бен.

26

Francis Kirps franciskirps.com Photo © Philippe Matsas

Francis Kirps (1971) is a Luxembourgish author, satirist and journalist. After graduating from high school, he studied psychology in Strasbourg and worked, among other things, as a school psychologist and primary school teacher. From the 1990s on he published poetry and prose in various anthologies and magazines in Germany and Luxembourg.

In 2000 and 2001 he was awarded at the Concours Littéraire National. Shortly thereafter, he turned to the poetry slam scene and in the following years completed over 500 slam and reading stage performances throughout the German-speaking world.

Founding member, publisher and editor of the Bonn literary magazine EXOT from 2005 to 2014.

Since January 2014 he writes satirical articles for the German newspaper taz.

Founding member (2020) and since April 2023 Vice-President of the new Luxembourg writers’ association A.LL Schreftsteller*innen.

In 2020 he was awarded the Prix Servais and the European Union Prize for Literatur for “Die Mutationen”.

So far, he has published 3 short story collections and 1 novel. Translations of “Die Mutationen” appeared in 5 languages.

Die Mutationen (The Mutations) Translation to Macedonian: Ksenija Čočkova

“Mutations” consists of 7 stories and 1 poem, each based on a classic text, from Little Red Riding Hood to Virginia Woolf!

The domestic fly Leon Zumsa wakes up one morning and finds himself transformed into a ‘monstrous beetle,’ in other words, a human being. The lion from Kurt Tucholsky’s satire “The Lion Escapes!” mutates into a polar bear exploring hipster Berlin. The model of the Venus statue from Prosper Mérimée’s story “La Venus d’Ille” works as a young slave in a ‘firm’ that shows incredible parallels to today’s working world. “The Anecdote from the Last Prussian War” (Kleist) is set in the future, where the last four people are fighting against each other. Ingeborg Bachmann’s “The Invocation of the Great Bear” is crossbred with the myth of Chthulhu by Lovecraft, resulting in a poem that strangely evokes Gotthold Ephraim Lessing.

27

Ања Мугерли СЛОВЕНИЈА

Ања Мугерли (1984) е словенечка авторка, лекторка и уредничка. Дипломирала словенечки јазик и магистрирала на изведбени студии и креативно пишување. Нејзиниот стил е суптилен, со голем психолошки увид во ликовите. Дебитирала со збирката раскази „Зелената фотеља“ (2015) и била во потесниот избор за наградата за најдобра дебитантска книга. Во 2017 година го објавила романот „Сповин“, кој бил номиниран за наградата Кресник (2018). Во 2021 година, збирката раскази „Пчелно семејство“ влегла во потесниот избор за наградата Ново место и ја добила Наградата за литература на Европската Унија, а досега е преведена на многу јазици (хрватски, италијански, македонски, унгарски, бугарски итн.). Во 2023 година, објавен е нејзиниот втор роман „Очекувања“. Нејзиниот прв роман е филмуван и во 2019 година бил прикажан на Фестивалот за први романи во Кил, Германија. Пишува и драми, од кои две добиле награди на меѓународен натпревар во Италија. Живее во Нова Горица, на границата меѓу Словенија и Италија. Течно зборува англиски, шпански и италијански.

Пчелно семејство

Превод од словенечки: Давор Стојановски „Пчелно семејство“ е збирка од седум раскази. Секој расказ застапува одреден обред или обичај од словенечката традиција, кои во делото на Мугерли се вметнати во поинаков контекст или во современи рамки, така што добиваат нова улога и добиваат нова смисла. Централна тема на секој расказ е семејството, било да е неостварено („Јаболкарка“), обединето и потоа раздвоено („Пламени јазици“) или некое што во нормални услови би можело да стане вистинско („Пчелно семејство“). Сите раскази, освен еден, се случуваат во сегашноста, но поради ритуалите и атмосферата се чинат безвременски. Авторката со јазична виртуозност нè внесува во свет што не го познаваме, иако живееме во него. Читајќи ги расказите, постојано преминуваме некакви граници – јазични, културни, политички, географски, но и оние што се поставени помеѓу реалноста и несвесното. Во 2021 година „Пчелно семејство“ ја добива престижната Награда за литература на Европската Унија.

28

Anja Mugerli Photo © Saša Kovačič

Anja Mugerli (1984) is a Slovene writer, proofreader and editor. She graduated with a degree in Slovenian Studies and has a master’s in performance studies and creative writing.

Her writing is subtle, with great psychological insight into the protagonists of her stories.

Her debut, the short prose collection “Zeleni fotelj” was published in 2015 and shortlisted for the best debut award (2015).

In 2017, she published the novel “Spovin”, which was nominated for Kresnik Book Award (2018).

In 2021, her short prose collection “Čebelja družina” was shortlisted for Novo mesto award and won European Union prize for literature and it is now translated in many languages (Croatian, Italian, Macedonian, Hungarian, Bulgarian etc.).

In 2023, she has published her second novel “Pričakovanja”. Тhe film rights to her first novel were sold and she was featured at the 2019 First Novel Festival in Kiel, Germany.

She also writes plays, two of which have won awards at an international competition in Italy. She lives in Nova Gorica, on the border of Slovenia and Italy. She is fluent in English, Spanish and Italian.

Čebelja družina (Bee Family)

Translation to Macedonian: Davor Stojanovski “Bee Family” is a collection of seven stories. Each story represents a specific ritual or custom from Slovenian tradition, which in Mugerli’s work is placed in a different context or modern framework, thus acquiring new roles and meanings.

The central theme of each story is the family. whether it’s unrealized (“The Apple Woman”), united and then separated (“Fiery Tongues”), or something that under normal circumstances could become real (“The Bee Family”). All stories, except one, take place in the present, but due to the rituals and atmosphere, they feel timeless. With linguistic virtuosity, the author introduces us to a world we don’t recognize, even though we live in it.

Reading these stories, we constantly cross various boundaries – linguistic, cultural, political, geographical, but also those set between reality and the unconscious. In 2021, “ Bee Family” received the prestigious European Union Prize for Literature.

29

Луцие Фаулерова ЧЕШКА

Луцие Фаулерова (1989) е чешка писателка, уредничка и сценаристка. Дипломирала чешки студии на Универзитетот Палацки во Оломуц. Нејзиниот дебитантски роман „Собирачи на прашина“ побудил интерес кај читателите и критичарите веднаш по објавувањето. Била номиниран за наградата Магнезија Литера за проза во 2017 година (највисоката годишна книжевна награда во Чешка), и наградата Јиржи Ортен за автори помлади од триесет години. Со истакнатата чешка концептуална уметница Катержина Шеда, Луси е коавторка на книгата „BRNOX — Водич низ Бронкс од Брно“ (2016), за социјално загрозена област во Брно, за која ја добила наградата за новинарство Магнезија Литера во 2016 година. Во 2020 година, Луси го објавила романот „Девојката Смрт“, која била номинирана за наградата Магнезија Литера за проза во 2021 година и ја освоила Наградата за литература на Европската Унија.

Девојката Смрт

Превод од чешки: Маргарета Карајанова Додека се враќа со воз во родното место, на Марија, главниот лик и раскажувач во романот, и ̀ се нижат слики од животот во минатото на нејзиното дисфункционално семејство, на младешките радости и таги, пороци, љубов… Почнува од нејзиното речиси идилично детство, но набргу стигнува до мрачните настани од поблиското минато, цело време промислувајќи ја смислата и потребата за постоење во сегашноста. Товарот на сеќавањето изгледа претежок, и таа го очекува крајот. Со возот, и Марија ќе стигне на својата крајна дестинација. „Девојката Смрт“ може да се чита како семеен роман, како романстудија за самоубиствата, како психолошко-контемплативен роман, како роман за девојка која и покрај тешката реалност сака да живее. Иако навидум главната тема во романот е самоубиството, авторката изјавила дека главната тема е слободата. Слободата во смисла на тоа човекот сам да го направи сопствениот избор – дали да живее или не.

30

Lucie Faulerová Photo © Ondřej Lipár

Lucie Faulerová (1989) is a writer, editor and screen writer.

She graduated in Czech Studies at the Palacký University in Olomouc.

Her debut novel “Lapači prachu” has already attracted the attention of readers and critics. It was nominated for the 2017 Magnesia Litera Award for prose (the highest annual book award held in the Czech Republic), and the Jiří Orten Award for young authors under the age of 30. With the prominent Czech conceptual artist Kateřina Šedá, Lucie co-authored the book “BRNOX—A guide to Brno’s Bronx”, 2016 about a socially disadvantaged area of Brno, which won the 2016 Magnesia Litera Award for journalism.

In 2020, Lucie published her novel “Smrtholka”, the book was nominated for the 2021 Magnesia Litera Award for prose and won the European Union Prize for Literature.

Smrtholka (Deathmaiden)

Translation to Macedonian: Margareta Karajanova While returning home by train, Maria, the main character and narrator in the novel, is flooded with images from her dysfunctional family’s past, youthful joys and sorrows, vices, loves... It starts with her almost idyllic childhood, but quickly delves into the dark events from the recent past, all the while pondering the meaning and necessity of existence in the present. The burden of memories seems overwhelming, and she anticipates the end. With the train, Maria will reach her ultimate destination.

“Deathmaiden” can be read as a family novel, a novel-study on suicides, a psychological-contemplative novel, a novel about a girl who, despite the harsh reality, wants to live.

Although suicide might seem like the central theme in the novel, the author has stated that the main theme is freedom. Freedom in the sense of an individual making their own choice - whether to live or not.

31

Софи Хана ОБЕДИНЕТОТО КРАЛСТВО

Софи Хана (1971) е бестселер авторка на „Сандеј тајмс“ и на „Њујорк тајмс“. Објавена е на педесет и еден јазик, а нејзините книги се продадени во милиони примероци низ светот.

Aвторка е на новата серија романи-продолженија со Херкул Поаро, нарачани од семејството на Агата Кристи, кои досега се вкупно пет. Во 2014 година, со благослов на семејството и правните наследници на Агата Кристи, Софи Хана објави нов роман за Поаро, „Убиства со монограм“, кој беше бестселер во повеќе од петнаесет земји. Во тек е снимањето на мјузиклот со убиства „Мистеријата на господинот Е“, напишан заедно со нејзината пријателка и композиторка Анет Армитаж. Премиерата на филмот е закажана за декември 2023 година. Софи има објавено две збирки раскази и пет збирки поезија – од кои петтата, „Песимизам за почетници“, влезе во потесниот избор за наградата T.С. Елиот. Нејзината поезија е вклучена во академските програми во Обединетото Кралство. Со нејзина помош е отпочната магистерска програма за пишување криминалистички романи на Универзитетот во Кембриџ, каде што е главен предавач и предметен раководител. Покрај тоа, основач е на програмата за обука на писатели DREAM AUTHOR (www.dreamauthorcoaching.com). Живее со сопругот, децата и кучето во Кембриџ, каде што е почесен соработник на колеџот „Луси Кевендиш“. Вака таа ги објаснува своите различни интереси кога станува збор за пишувањето: „Мислам дека е смешно што завршив во четири жанри на кои некои луѓе сакаат да гледаат со потценување: поезија за која ти треба рима, продлабочени размисли, а сепак да има смисла; криминалистичката фикција во која главна алатка се загатките и решенијата; романите-продолженија; и книгите за самопомош! Имам огромна љубов и почит за сите овие нешта.“ 32

Sophie Hannah sophiehannah.com

@sophiehannahwriter Photo © Onur Pinar

Sophie Hannah (1971) is a Sunday Times and New York Times bestselling crime writer whose books are published in 51 countries and have sold millions of copies worldwide.

She is the author of the new series of Hercule Poirot continuation novels, commissioned

by Agatha Christie’s family, and a fifth novel is coming in October 2023. In 2014, with the blessing of Agatha Christie’s family and estate, Sophie published a new Poirot novel, The Monogram Murders, which was a bestseller in more than fifteen countries.

Sophie’s murder mystery musical, The Mystery of Mr E – co-written with her friend and composer Annette Armitage – is currently being filmed and will be released as a movie in December 2023.

She has also published two short story collections and five collections of poetry – the fifth of which, Pessimism for Beginners, was shortlisted for the T S Eliot Award. Her poetry is studied at GCSE, A Level and degree level across the UK. Sophie has recently helped to create a Master’s Degree in Crime and Thriller Writing at the University of Cambridge, for which she is the main teacher and Course Director.

She is also the founder of the DREAM AUTHOR (www.dreamauthorcoaching.com), coaching programme for writers. She lives with her husband, children and dog in Cambridge, where she is an Honorary Fellow of Lucy Cavendish College.

This is how she explained her mixed interests in writing. “I think it’s hilarious that I’ve ended up in four genres that some people like to look down upon. poetry that rhymes, scans and makes sense; crime fiction that is very puzzle-and-solution driven; continuation novels; and self-help books! I have enormous love and respect for all of these things.”

33

Тивката ноќ на Херкул Поаро превод од англиски: Весна Ликар

HOBO

Денот е 19 декември 1931 година, а Херкул Поаро и инспекторот Едвард Кечпул добиваат повик да истражат убиство на човек што се случило во навидум сосема безбедна средина, на оддел од болница во Норфолк. Мајката на Кечпул, Синтија, инсистира Поаро да престојува во трошна куќа на брегот, за сите да можат да бидат заедно за време на празниците додека Поаро го решава случајот. Пријателот на Синтија, Арнолд, набргу треба да биде примен во истата болница, а неговата сопруга е убедена дека токму тој ќе биде следната жртва на убиецот, иако одбива да објасни зошто мисли така. Поаро има помалку од седум дена да го реши злосторството и да спречи уште убиства, доколку сака да избега од кошмарно сценарио и да се врати дома за Божиќ.

Убиствата во Кингфишер хил Превод од англиски: Марија Петковска

Херкул Поаро патува со луксузен пајтон до елитниот имот „Кингфишер хил“. Тој и неговиот верен придружник, инспектор Кечпул, се најмени од Ричард Девонпорт да го истражат убиството на неговиот брат Френк и да докажат дека неговата свршеница Хелен е неправедно осудена за убиството. Но има еден чуден услов. Поаро не смее да ја открива вистинската причина зошто е таму пред другите членови на семејството Девонпорт.

Мистеријата на трите четвртини Превод од англиски: Јулијана Јанкуловска

Враќајќи се од ручек, Херкул Поаро еден ден пред својот дом затекнува налутена и бесна жена. Инсистира Поаро да и ̀ објасни зошто и ̀ испратил писмо во кое ја обвинува за убиство на човек за кого таа никогаш не слушнала. Поаро е збунет и видно вознемирен влегува дома, каде што го чека уште еден непознат посетител што исто така тврди дека утрово примил писмо со обвинение за истото убиство. Поаро се прашува уште колку такви писма се испратени во негово име.

Затворениот ковчег

Превод од англиски: Јулијана Јанкуловска Леди Ателинда Плејфорд е една од омилените авторки на книги за деца. Таа приредува забава на својот имот. Додека гостите пристигнуваат, леди Плејфорд го повикува својот адвокат за да го измени тестаментот и сето тоа да го соопшти во текот на вечерта. Одлучува да ги лиши сопствените деца од сè, а целото богатство да му го остави на некој кому му остануваат сè на сè неколку недели живот.

Убиства со монограм

Превод од англиски: Јулијана Јанкуловска Мирната вечера на Херкул Поаро во едно лондонско кафуле ја прекинува непозната жена што му се доверува дека наскоро ќе биде убиена. Иако видно уплашена, таа го моли Поаро да не го бара нејзиниот убиец бидејќи со нејзината смрт правдата ќе биде задоволена. Истата вечер во еден отмен лондонски хотел се убиени тројца гости, а на секого од нив во уста му е оставено по едно копче. Дали овие убиства се поврзани со преплашената жена? И, додека Поаро се труди да го расветли случајот, на повидок е четврто убиство.

34

Hercule Poirot’s Silent Night Translation to Macedonian: Vesna Likar

It’s 19 December 1931. Hercule Poirot and Inspector Edward Catchpool are called to investigate the murder of a man in the apparent safe haven of a Norfolk hospital ward. Catchpool’s mother, the irrepressible Cynthia, insists that Poirot stays in a crumbling mansion by the coast, so that they can all be together for the festive period while Poirot solves the case.

Cynthia’s friend Arnold is soon to be admitted to that same hospital and his wife is convinced he will be the killer’s next victim, though she refuses to explain why.

Poirot has less than a week to solve the crime and prevent more murders, if he is to escape from this nightmare scenario and get home in time for Christmas.

The Killings at Kingfisher Hill

Translation to Macedonian: Marija Petkovska Hercule Poirot is traveling by luxury passenger coach from London to the exclusive Kingfisher Hill estate. He and his faithful companion, Inspector Catchpool, are hired by Richard Devonport to investigate the murder of his brother Frank and prove that his fiancée Helen has been unjustly accused of the murder. But there is one strange condition attached. he must conceal his true reason for being there from the rest of the Devonport family.

The Mystery of Three Quarters

Translation to Macedonian: Julijana Jankulovska Hercule Poirot returns home after an agreeable luncheon to find an angry woman waiting to berate him outside his front door. She demands to know why Poirot has accused her of the murder of a man she has neither heard of nor ever met. Shaken, Poirot goes inside, only to find that he has another visitor waiting for him who also claims also to have received a letter from Poirot that morning, accusing him of the same murder. Poirot wonders how many more letters of this sort have been sent in his name.

Closed Casket

Translation to Macedonian: Julijana Jankulovska Lady Athelinda Playford is one of the world’s most beloved children’s authors. She hosts a party at her estate. As guests arrive for a party at her Irish mansion, Lady Playford has decided to cut off her two children without a penny and leave her vast fortune to someone else. an invalid who has only weeks to live.

The Monogram Murders

Translation to Macedonian: Julijana Jankulovska Hercule Poirot’s quiet supper in a London coffeehouse is interrupted when a young woman confides to him that she is about to be murdered. She is terrified – but begs Poirot not to find and punish her killer. Later that night, three guests are murdered at a fashionable London Hotel have been murdered, and a cufflink has been placed in each one’s mouth. Could there be a connection with the frightened woman? While Poirot struggles to put together the bizarre pieces of the puzzle, the murderer prepares for a fourth victim...

35

20

023 Останати учесници Other participants

Влада Урошевиќ (1934) е поет, прозен автор, критичар, есеист, антологичар, преведувач. Поминал значаен дел од животот како професор на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, на Катедрата за општа и компаративна книжевност. Објавил единаесет збирки поезија. Помеѓу неговите прозни дела има седум збирки раскази, седум романи, три книги записи и патописи, повеќе книги во кои се собрани критиките и есеите во кои зборува, главно, за македонските писатели. Објавил две книги за фантастиката во литературата, како и две книги за фантастиката во сликарството. Автор на поголем број антологии. На македонски јазик препеал многумина француски поети. За својот книжевен и преведувачки опус именуван е од Владата на Република Франција прво за витез на Редот на уметноста и литературата, а потоа и за офицер на тој Ред. Книгите на Влада Урошевиќ се преведени на повеќе јазици: англиски, бугарски, германски, дански, италијански, полски, руски, словенечки, српски, француски, хрватски и шпански. Во 2023 година, по наградите „Роман на годината“ и „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата, прогласен е од Македонската асоцијација на издавачи за „Автор на годината“.

Vlada Urošević (1934) is a poet, prose author, critic, essayist, anthologist, translator.

He spent a significant part of his life as a professor at the Faculty of Philology “Blaže Koneski”, at the Department of General and Comparative Literature. He published eleven collections of poetry. Among his prose works there are seven collections of short stories, seven novels, three books of records and travelogues, several books that collect his critiques and essays, primarily discussing Macedonian writers. He has published two books on fantasy in literature, as well as two books on fantasy in painting.

He is author of a large number of anthologies.

In Macedonian, he has translated the works of many French poets. For his literary and translation opus, he was named by the Government of the Republic of France first as a knight of the Order of Arts and Letters, and later an Officer of the same Order.

Urošević’s books have been translated into several languages: English, Bulgarian, German, Danish, Italian, Polish, Russian, Slovenian, Serbian, French, Croatian and Spanish. In 2023, after the “Novel of the Year” and “Golden Wreath” awards at the Struga Poetry Evenings, he was proclaimed “Author of the Year” by the Macedonian Association of Publishers. Љубица Арсовска (1950) е книжевен преведувач. Главен уредник е на списанието „Културен живот“. Преведува од англиски на македонски и обратно. Досега од англиски ги преведувала Џулијан Барнс, Тони Морисон, Сузан Сонтаг, Арундати Рој, Ијан Мекјуан, Харолд Пинтер, Тенеси Вилијамс и други, а од македонски на англиски Лидија Димковска, Лилјана Дирјан, Ристо Лазаров, Томислав Османли. Таа е еден од основачите на Здружението на преведувачи на Република Македонија (ЗПРМ).

Ljubica Arsovska (1950) is a literary translator. She is the chief editor of the magazine “Cultural life.” Translates from English to Macedonian and vice versa. So far, from English, she has translated the works of Julian Barnes, Toni Morrison, Susan Sontag, Arundhati Roy, Ian McEwan, Harold Pinter, Tennessee Williams, and others, and from Macedonian to English Lidija Dimkovska, Liljana Dirjan, Risto Lazarov, Tomislav Osmanli. She is one of the founders of the Macedonian Association of Translators and Interpreters (MATA).

38

Лидија Капушевска-Дракулевска (1962) е редовен професор по предметот компаративни поетики на Катедрата за општа и компаративна книжевност при Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје. Член е на македонскиот ПЕН центар и на Друштвото на писателите на Македонија; на Здружението за компаративна книжевност на Македонија, на Европската мрежа за компаративни проучувања (REELC) и на Меѓународната асоцијација за компаративна книжевност (AILC). Објавува есеи и студии од областа на книжевната фантастика, толкување на поетски текстови и компаративно проучување на книжевните феномени. Авторка е на голем број книги.

Lidija Kapuševska-Drakulevska (1962) is a full-time professor in the field of comparative poetics at the Department of General and Comparative Literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” – Skopje. She is a member of the Macedonian PEN Center and the Writers’ Association of Macedonia; of the Association for Comparative Literature of Macedonia, the European Society of Comparative Literature (ESCL), and the International Comparative Literature Association (ICLA). She publishes essays and studies in the field of literary fantasy, interpretation of poetic texts, and comparative studies of literary phenomena. She is the author of numerous books. Анастасија Ѓурчинова (1963) е есеистка, преведувачка и универзитетска професорка. Работи како професорка по италијанска книжевност на Катедрата за италијански јазик и книжевност при Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Нејзини полиња на интерес се: италијанистката, компаратистиката, македонистиката, преведувачките студии и транскултурните студии. Објавила неколку монографии, приредила повеќе зборници и составила две антологии. Преведува од италијански на македонски јазик. За својата преведувачка работа двапати ја добила наградата „Златно перо“. Добитничка е на два ордена од претседателот на Република Италија.

Anastasija Gjurčinova (1963) is an essayist, translator, and university professor. She works as a professor of Italian literature at the Department of Italian Language and Literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje. Her fields of interest include Italian studies, comparative literature, Macedonian studies, translation studies, and transcultural studies. She has published several monographs, edited several collections, and compiled two anthologies. She translates from Italian to Macedonian. For her translation work, she has twice received the “Golden Pen” award. She is a recipient of two orders from the President of the Republic of Italy.

39

Пламен Тотев (1964) e бугарскиот литературен критичар и истражувач, издавач и автор. Дипломирал бугарска филологија на софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“. Автор е на три книги од областа на историјата на книжевноста, на дваесетина учебници и учебни помагала по бугарски јазик и литература, составувач е на антологии со светска и бугарска класична поезија. Член е на Друштвото на бугарските писатели. Бил вклучен како експерт во комисијата за програмата „Култура“ за време на бугарското претседателство на Европската Унија (2018) во областите културно-историско наследство, фолклор и литература, а бил експерт (2018-2021) и во Националниот фонд „Култура“ при Министерството за култура. Сопственик е на издавачката куќа „Персеј“ од Софија, која од 2004 година до денес израснува во едно од најактивните издавачи во Бугарија. Меѓу другото, досега има објавено 55 книги од 34 македонски автори.

Plamen Totev (1964) is a Bulgarian literary critic and researcher, publisher and author. He graduated in Bulgarian philology at Sofia University “St. Clement of Ohrid”. He is the author of three books in the field of the history of literature, twenty textbooks and teaching aids in Bulgarian language and literature, and has compiled anthologies of world and Bulgarian classical poetry. He is a member of the Society of Bulgarian Writers. He was involved as an expert in the commission for the “Culture” program during the Bulgarian Presidency of the European Union (2018) in the areas of cultural-historical heritage, folklore and literature, and was an expert (2018-2021) in the National Fund “Culture” under the Ministry for culture. He is the owner of the publishing house “Perseus” from Sofia, which from 2004 until today has grown into one of the most active publishers in Bulgaria. Among other things, he has so far published 55 books by 34 Macedonian authors. Александра Јоаниду (1966) е доктор на науки, универзитетски професор и преведувач од Грција. Од 1984 до 1992 година студирала славистика (руска и полска литература и бугарска лингвистика) во Хајделберг, Германија. Авторка е, меѓу другото, на публикации за руската и компаративната литература и словенските дијалекти на Балканот. Превела повеќе книги од германски, руски, полски и од македонски на грчки јазик, меѓу кои и „Прашања за поетиката на Достоевски“ на Михаил Бахтин, како и дела од неколку писатели (Владимир Маканин, Виктор Пелевин, Људмила Улицкаја, Павел Кохут, Чеслав Милош). Во 2009 година ја добила Националната награда за нејзината книга „Случајот Кулофакос“. Нејзините најнови истражувања се фокусираат на проблемите на замолкнувањето и самоцензура во академската област.

Alexandra Ioannidou (1966) is a doctor of science, university professor and translator. From 1984 to 1992 she studied Slavic studies (Russian and Polish literature and Bulgarian linguistics) in Heidelberg, Germany. She is the author, among other things, of publications on Russian and comparative literature and the Slavic dialects of the Balkans. She translated several books from German, Russian, Polish and Macedonian into Greek, including Mikhail Bakhtin’s “Questions about Dostoevsky’s Poetics”, as well as works by several writers (Vladimir Makanin, Viktor Pelevin, Lyudmila Ulitskaya, Pavel Kohout, Czesław Miłosz). In 2009 she received the National Award for her book “The Koulofakos Case”. Her most recent research focuses on issues of silencing and self-censorship in the academic field.

40

Маргарета Карајанова (1972) е преведувач од чешки јазик и поранешен лектор по македонски јазик на Масариковиот универзитет во Брно, Република Чешка. Ги преведувала Милан Кундера, Томаш Змешкал, Хана Андроникова, Владислав Ванчура, Јиржи Хајичек, Михал Вивег, Радка Данемаркова, Даниела Ходрова, Јахим Топол, Патрик Оуржедњик, Ладислав Клима, Виктор Фишл, Луцие Фаулерова и други. Во последно време преведува и детска книжевност.

Margareta Karajanova (1972) is a translator from the Czech language and a former lecturer in the Macedonian language at the Masaryk University in Brno, Czech Republic. She translated Milan Kundera, Tomasz Zmeškal, Hana Andronikova, Vladislav Vančura, Јiří Hájíček, Michal Viewegh, Radka Denemarková, Daniela Hodrová, Jáchym Topol, Patrik Ouředník, Ladislav Klima, Viktor Fischl, Lucie Faulerová and others.

Recently, he also translates children’s literature. Јасминка Делова-Силјанова (1972) е редовен професор по чешки јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. На Катедрата за славистика предава Чешка граматика и Чешка литература и Практика на преведувањето. Учествувала и во подготовката на чешко-македонскиот речник, а од чешки на македонски ги има преведено следниве автори: Б. Њемцова, Ј. Каталпа, М. Вивег, П. Соукупова, Ј. Хајичек, М. Шинделка, А. Болава, П. Оуржедник, Д. Фишерова и др.

Jasminka Delova-Siljanova (1972) is a full-time professor of Czech language and literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski”. At the Department of Slavic Studies, he teaches Czech grammar and Czech literature and the Practice of translation. She also participated in the preparation of the Czech-Macedonian dictionary, and has translated the following authors from Czech to Macedonian: Jakuba Katalpa, Michal Viewegh, Petra Soukupová, Јiří Hájíček, Marek Šindelka, Anna Bolava, Patrik Ouředník, and others.

Jордан Коцевски (1983) е роден во Охрид, каде што докторирал на Факултетот за туризам и угостителство. Добитник е на две награди за стрипот „Our Eden“, додека неговата книга „Прозорецот“ беше наградена и објавена во електронска форма од страна на „Фондација Македоника“ во 2017 г. Автор е и на триесетина научни и стручни трудови од областа на туризмот и угостителството. Главен и одговорен уредник е на „(е)Лит“, електронско списание за книжевност и друга уметност. Автор е на четири објавени романи. Живее во Охрид со сопругата и двете деца, каде што работи како туристички водич.

Jordan Kocevski (1983) was born in Ohrid, where he earned his doctorate at the Faculty of Tourism and Hospitality. He is the winner of two awards for the comic strip “Our Eden”, while his book “The Window” was awarded and published in electronic form by the “Makedonika Foundation” in 2017. He is also the author of thirty scientific and professional works in the field of tourism and catering. He is the editor-in-chief of “(e)Lit”, an electronic magazine for literature and other arts. He is the author of four published novels. He lives in Ohrid with his wife and two children, where he works as a tourist guide.

41

Билјана Црвенковска (1973) е писателка, сценаристка и преведувачка, магистер по филозофски науки. Главен уредник е во издавачката куќа „Чудна шума“, како и во истоименото е-списание за деца (www.cudnasuma.com). Пишува претежно за деца и млади, но и проза, поезија и сценарија за ТВ и анимирани серии, како и стрипови. Има напишано неколку романи и илустрирани романи за деца. Автор е на многубројни сликовници и книги со активности, особено на сликовниците од серијалот „Светот на Биби“, како и на повеќе песни, раскази, научни есеи и трудови, театарски критики, новинарски текстови и колумни. Нејзин прв роман за возрасни е „Девет приказни за госпоѓица Сит“, со кој влезе во најтесен избор за наградата Роман на годината на Фондацијата „Славко Јаневски“ за 2019 година. Во 2020 го објави романот „Куќа над брановите“. Член е на Друштвото на писателите на Македонија.

Biljana Crvenkovska (1973) is a writer, screenwriter and translator, holding a master’s degree in philosophy. He is the editor-in-chief of the “Čudna šuma” publishing house, and the e-magazine for children of the same name (www.cudnasuma.com).

He writes mostly for children and young adults, but also prose, poetry and screenplays for TV and animated series, as well as comics. He has written several novels and illustrated novels for children. He is the author of numerous picture books and activity books, especially the picture books from the “Bibi’s World” series, as well as several poems, short stories, scientific essays and papers, theater reviews, journalistic texts and columns.

Her first novel for adults is “Nine Tales of Miss Sith”, which was shortlisted for the 2019 Slavko Janevski Foundation’s Novel of the Year award. In 2020, he published the novel “House above the waves”. He is a member of the Writers’ Association of Macedonia.

Aлександар Шурбатовиќ (1973) е српски поет, писател, преведувач и издавач. Основно и средно училиште завршил во Крагуевац, а во Белград студирал општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет и археологија на Филозофскиот факултет. Осум години живеел во Амстердам. Долги години бил главен и одговорен уредник на издавачката куќа „Дерета“, а сега е сопственик на издавачката куќа „Блум“. Уредил над триста наслови, главно од преводната литература, а се занимава и со превод од англиски јазик. Автор е на неколку книги поезија и романи. Живее и работи во Белград.

Aleksandar Šurbatović (1973) is a Serbian poet, writer, translator and publisher. He completed his primary and secondary education in Kragujevac, and in Belgrade he studied general and comparative literature at the Faculty of Philology and archeology at the Faculty of Philosophy. He lived in Amsterdam for eight years. For many years he was the chief and responsible editor of the “Dereta” publishing house, and now he is the owner of the “Bloom” publishing house. He has edited over three hundred titles, mainly from translated literature, and he is also engaged in translation from English.

He is the author of several books of poetry and novels. Lives and works in Belgrade.

42

Васко Марковски (1973) е туристички водич, поет, патописец, фотограф, писател и литературен преведувач. Дипломирал на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје, студии по турски јазик и книжевност со чешки јазик и книжевност. Најголемиот дел од кариерата работи како новинар во разни медиуми, радио, дневни и неделни весници, мултимедија. Од 2018 година се посветил на професијата туристички водич. Главен уредник е на месечникот „Free Time Guide – Macedonia“. Добитник е на признанието Најдобар промотор на Македонија за 2010 година. Автор е на поетските книги „Корпоративно утро“ и „Скопски улици“, монографијата „Урбани легенди“ и на патописите „Непозната Македонија“. Застапен е во неколку антологии на современата македонска поезија. Свири гитара, бас-гитара, мандола и мандолина.

Vasko Markovski (1973) is a tourist guide, poet, travel writer, photographer, writer and literary translator. He graduated from the Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje, studies in Turkish language and literature with Czech language and literature.

For most of his career, he worked as a journalist in various media, including radio, daily and weekly newspapers, multimedia. Since 2018, he has dedicated himself to the profession of a tourist guide. He is the chief editor of the monthly “Free Time Guide – Macedonia”. He received the recognition for Best Promoter of Macedonia in 2010. He is the author of the poetry books “Corporate Morning” and “Skopski Streets”, the monograph “Urban Legends” and the travelogues “Unknown Macedonia”. He is represented in several anthologies of contemporary Macedonian poetry. He plays guitar, bass guitar, mandola and mandolin. Владимир Мартиновски (1974) e поет, раскажувач, есеист, теоретичар, книжевен преведувач и декан на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Работи како редовен професор по предметот Компаративни поетики на Катедрата за општа и компаративна книжевност. Докторирал на Универзитетот Париз III – Нова Сорбона. Автор е на бројни книжевно-теориските студии, книги поезија, хаибуни, книги раскази, како и на две стихозбирки за деца. Неговата поезија е објавена на дваесетина јазици. Добитник е на неколку книжевни награди, меѓу кои: „Нова Македонија“ (2009), „Браќа Миладиновци“ на СВП (2010), „Димитар Митрев“ (2013), итн.

Vladimir Martinovski (1974) is a poet, storyteller, essayist, theoretician, literary translator and the Dean of the Faculty of Philology “Blaže Koneski”. He works as a fulltime professor in the subject of Comparative Poetics at the Department of General and Comparative Literature. He received his doctorate at the University of Paris III – New Sorbonne. He is the author of numerous literary-theoretical studies, books of poetry, haibuns, books of short stories, as well as two poetry collections for children.

His poetry has been published in twenty languages. He is the winner of several literary awards, including: “Nova Makedonija” (2009), “Miladinovci Brothers” (2010), “Dimitar Mitrev” (2013), etc.

43

Игор Трпчески (1974) е а актер и режисер, првенец на ансамблот на Народниот театар „Војдан Чернодрински“ – Прилеп. Основач и претседател е на „Театарската работилница Прилеп“ преку која има продуцирано и реализирано девет театарски претстави кои добиле национални и интернационални награди. Организирал голем број промоции, изложби и концерти на македонски автори и има издадено пет авторски и единаесет антологии поезија. Од 2011 година во соработка со Катерина Батаклиева, а од 2014 со Елена Пренџова, го организараат националниот поетски натпревар „Поетри слем Македонија“. Застапен е во повеќе списанија за литература и култура. Двократен победник е на Поетскиот слем и бил претставник на Македонија на Европскиот поетски слем во 2017 во Брисел (Белгија) и во 2020 во Марибор (Словенија).

Igor Trpčeski (1974) is an actor and director, the first member of the ensemble of the National Theater “Vojdan Černodrinski” - Prilep. He is the founder and president of the “Theatre Workshop Prilep” through which he has produced and realized nine theater performances that have received national and international awards. He organized a large number of promotions, exhibitions and concerts of Macedonian authors and has published five original works and eleven poetry anthologies. Since 2011, in cooperation with Katerina Bataklieva, and since 2014 with Elena Prendјova, they have been organizing the national poetry competition “ Poetry Slam Macedonia”. He is represented in several magazines for literature and culture. He is a two-time winner of the Poetry Slam and represented Macedonia at the European Poetry Slam in 2017 in Brussels (Belgium) and in 2020 in Maribor (Slovenia). Перица Сарџоски (1976) е поет, писател, преведувач и толкувач, истражувач, едукатор, иноватор на образовни програми, како и основач на училиштето за англиски јазик Пегасус ЕЛС. Дипломирал на Филолошкиот факултет (англиски јазик и книжевност) во 2001 година. Во 2005 година ја има издадено поемата со наслов „Карпа жива“. Има издадено и роман патопис со наслов „Цветниот пат“ (2006). Во последно време настапува заедно со една прекрасна екипа на поети, актери и уметници кои ја промовираат слем поезијата како нов начин на комуникација со публиката. Автор е и на стихозбирката „Огнен пој“ (2023). Сарџоски е и книжевен преведувач.

Perica Sardjoski (1976) is a poet, writer, translator and interpreter, researcher, educator, author of educational programs, as well as the founder of the English language school Pegasus ELS. He graduated from the Faculty of Philology (English language and literature) in 2001. In 2005, he published the poem entitled “Living Rock”. He has also published a travelogue novel entitled “The Flower Road” (2006). Recently, he has been performing together with a wonderful team of poets, actors and artists who promote slam poetry as a new way of communicating with the audience. He is also the author of the poetry collection “Fiery Song” (2023). Sardjoski is also a literary translator.

44

Александар Русјаков (1977) е македонски писател роден во Велес. Ги објавил книгите: „Голтка восхит од солзите на вечноста“ – поезија, „Ме сакаш ли под дождот?“ – раскази, „Тринаесеттиот месец“ – роман, „Атена со пенис“ – роман, „Курвински хроники“ – роман, „Албино трип“ – роман, „Хотел меѓу две војни“ – роман. Ги добил наградите: Награда „Пегаз“ за необјавен роман за „Хотел меѓу две војни“, Награда „Рациново прознание“ за „Хотел меѓу две војни“, Награда „Антево перо“ за необјавена збирка песни, „50 испеани приказни“.

Aleksandar Rusjakov (1977) is a Macedonian writer born in Veles. He published the books: “Golden Wonder from the Tears of Eternity” - poetry, “Do you love me under the rain?” - short stories, “The Thirteenth Month” - novel, “Athena with a penis” - novel, “Whore Chronicles” - novel, “Albino trip” - novel, “Hotel between two wars” - novel. He received the awards: “Pegasus” Award for an unpublished novel and “Racin” Award, both for “Hotel between two wars”, “Antevo Pero” Award for an unpublished collection of poems, “50 sung stories”. Милан Дамјановски (1977) е преведувач и универзитетски професор. Доцент е по книжевност на Катедрата за англиски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“. Доктор на науки е по англиска книжевност. Работи и како слободен преведувач и литературен преведувач. На англиски преведувал дела од истакнати современи македонски писатели, како Владимир Мартиновски, Блаже Миневски и Светлана Христова Јоциќ. Има преведувано за организации како што се Струшките вечери на поезијата и македонската ПЕН-Ревија. Неговиот превод на романот „Знакот“ од Блаже Миневски беше номиниран за престижната награда „Даблин Импак“ за 2013 година. Дамјаноски е и уредник на Блесок проза. За издавачката куќа „Блесок“ објави книга со афоризми „Статус на нашето време“.

Milan Damjanovski (1977) is a translator and university professor. He is an assistant professor of literature at the Department of English Language and Literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski”. He holds a PhD in English literature. He also works as a freelance translator and literary translator. He translated into English works by prominent contemporary Macedonian writers, such as Vladimir Martinovski, Blaže Minevski and Svetlana Hristova Jocić. He has translated for organizations such as the Struga Poetry Evenings and the Macedonian PEN-Review. His translation of the novel “The Sign” by Blaže Minevski was nominated for the prestigious Dublin Impact Award for 2013. Damjanoski is also the editor of “Blesok Fiction”. For the “Blesok” publishing house, he published a book of aphorisms “Status of our time”.

45

Александар Маџаровски (1978) е магистер по филозофија, поет, преведувач, љубител на книжевноста и македонски јутjубер познат како „Читачот“. Тој на својот јутјуб канал објавува рецензии на книжевни дела од странски и од македонски автори. Пишува поезија хаику и кратки раскази. Во периодиката, негови дела се објавувани во списанијата „Стремеж“ и „Мравка“ како и во електронска форма на „Окно“ и „Разноликост“. Има учествувано на хаику читања на „Ноќи без интерпункции“ во склоп на Струшките вечери на поезијата.

Aleksandar Madjarovski (1978) is a master of philosophy, poet, translator, lover of literature and a Macedonian YouTuber known as “The Reader”. He publishes reviews of literary works by foreign and Macedonian authors on his YouTube channel. He writes haiku poetry and short stories. In periodicals, his works have been published in the magazines “Stremež” and “Mravka”, as well as in electronic form in “Okno” and “Raznolikost”. He has participated in haiku readings of “Nights without punctuation” as part of the Struga Poetry Evenings. Николина Андова Шопова (1978) е писателка и поетеса. Авторка е на две поетски збирки „Влезот е од другата страна“ (2013) и „Поврзи ги точките“ (2014). Нејзината прва збирка поезија ја доби престижната награда Мостови на Струга, награда што ја доделува УНЕСКО и Струшките вечери на поезијата. Учесник е на бројни европски поетски фестивали, а нејзината поезија е преведена на повеќе странски јазици и е дел од неколку поетски антологии. Во 2019 година ја доби наградата „Роман на годината“ за нејзиниот прв роман „Некој бил тука“, награда што ја доделува Фондацијата за унапредување и промоција на културните вредности „Славко Јаневски“. Издавачката куќа „Или-или“ во 2020 година ја издаде нејзината книга за деца „Кртот Ѕвездан“, а две години подоцна излезе и нејзиниот втор роман „Естом“.

Nikolina Andova Šopova (1978) is a writer and poet. She is the author of two poetry collections “The entrance is on the other side” (2013) and “Connect the dots” (2014).

Her first collection of poetry won the prestigious “Bridges of Struga” award, which is awarded by UNESCO and the Struga Poetry Evenings. She has participated in numerous European poetry festivals, and her poetry has been translated into several foreign languages and is part of several poetry anthologies. In 2019, she received the “Novel of the Year” award for her first novel, “Someone Was Here”, an award given by the “Slavko Janevski” Foundation. In 2020, the publishing house “Ili-Ili” published her children’s book “The Mole Dzvezdan”, and two years later her second novel “Estom” was released.

46

Ксенија Чочкова (1979) е преведувачка од германски јазик. Дипломирала на Катедрата за германски јазик и книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Денес живее и работи како книжевен преведувач и менаџер во културата во Баден-Баден, Германија. Работела на повеќе изложби, конференции, различни проекти од областа на културата. Досега има објавено повеќе од 30 преводи на автори од германското говорно подрачје, меѓу кои и: Бернхард Шлинк, Јулија Франк, Елфриде Јелинек, Бертолт Брехт, Кристоф Хајн, Штефан Цвајг, Елијас Канети, Роберт Валзер, Роберт Музил и други. За своите преводи е наградена со повеќе стипендии како „Средба на преведувачи“, организирана од Литературниот колоквиум Берлин, „Преведувачка резиденција“ на Гете-институтот и Фондацијата Алфред Тепфер во Гут Зиген.

Ksenija Čočkova (1979) is a translator from the German language. She graduated from the Department of German Language and Literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje. Today he lives and works as a literary translator and cultural manager in Baden-Baden, Germany. She worked on several exhibitions, conferences, various projects in the field of culture. So far, he has published more than 30 translations of authors from the German-speaking world, including: Bernhard Schlink, Julia Franck, Elfriede Jelinek, Bertolt Brecht, Christoph Hein, Stefan Zweig, Elias Canetti, Robert Walzer, Robert Musil and others. For her translations, she has been awarded several scholarships such as the “Meeting of Translators”, organized by the Literary Colloquium Berlin, the “Translator’s Residence” of the Goethe-Institut and the Alfred Tepfer Foundation in Gut Siggen. Златко Панзов (1979) дипломирал на Катедрата за македонска книжевност и јужнословенски книжевности со македонски јазик на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Магистрирал на Институтот за македонска литература, Скопје. Докторанд е на Докторската школа за книжевност при Универзитетот „ЕЛТЕ“ во Будимпешта, Унгарија. Работи како Лектор по македонски јазик на Институтот за славистика и балтичка филологија, Универзитет „ЕЛТЕ“, Будимпешта. Од 2005 година активно се занимава со книжевен превод. Досега, самостојно или заедно со Анамарија ЦинегеПанзова, објавил над триесет преводи од унгарски јазик. Од 2019 ја организира манифестацијата „Денови на македонска култура во Будимпешта“. Живее во Унгарија.

Zlatko Panzov (1979) graduated from the Department of Macedonian Literature and South Slavic Literatures with Macedonian Language at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje. He received his master’s degree from the Institute of Macedonian Literature, Skopje. He is a PhD candidate at the Doctoral School of Literature at Eötvös Loránd University in Budapest, Hungary. He works as a Macedonian Language Lecturer at the Institute of Slavic and Baltic Philology, Eötvös Loránd University, Budapest. Since 2005, he has been actively involved in literary translation. So far, independently or together with Anamaria Cinege-Panzova, he has published over thirty translations from the Hungarian language. Since 2019, he has been organizing the “Days of Macedonian Culture in Budapest” event. He lives in Hungary.

47

Жарко Кујунџиски (1980) е писател и издавач. Дипломирал во 2003, а подоцна и магистрирал на катедрата за Општа и компаративна книжевност во Скопје. Бил колумнист во неколку дневни весници, уредник на електронското списание „Репер“ (www.reper.net.mk), основач на првиот фестивал за европска литература „BookStar“, копирајтер во маркетинг-агенција, како и прес-координатор на Филмскиот фестивал „Браќа Манаки“. Сопственик е на издавачката куќа „Антолог“ од Скопје. Автор е на 13 книги. Неговиот расказ „Кога се губат очилата“ е дел од реномираната антологија The Best European Fiction 2013. „Spectator“ е прв дебитантски роман во современата македонска книжевност со осум изданија и досега е објавен на полски и на англиски јазик. „Америка“ е објавен на италијански јазик. Романот „Сфинга на гневот“ бил македонски претставник за наградата „Балканика“ за 2021 година. Член е на Друштвото на писатели на Македонија и на македонскиот ПЕН-центар. Žarko Kujundjiski (1980) is a writer and publisher. He graduated in 2003, and later received his master’s degree at the Department of General and Comparative Literature in Skopje. He was a columnist in several daily newspapers, editor of the electronic magazine “Reper” (www.reper.net.mk), founder of the first festival for European literature “BookStar”, copywriter in a marketing agency, as well as press coordinator of the Film Festival “Manaki Brothers”. He is the owner of the publishing house “Antolog”.

He is the author of 13 books. His short story “When the glasses are lost” is part of the renowned anthology The Best European Fiction 2013. “Spectator” is the first debut novel in contemporary Macedonian literature with eight editions and has so far been published in Polish and English language. “America” is published in Italian. The novel “Sphinx of Fury” was the Macedonian representative for the “Balkanika” award for 2021. He is a member of the Writers’ Association of Macedonia and the Macedonian PEN-center. Румена Бужаровска (1981) е авторка на четири збирки раскази, книгичката микрофикции, како и на студијата за хуморот во книжевноста. Се занимава со книжевен превод од англиски на македонски. Во 2016 година беше избрана за еден од најинтересните писатели во Европа (Ten New Voices of Europe) во рамките на платформата „Literary Europe Live“. Добитничка е на хрватската регионална награда за кратка проза „Едо Будиша“. Во 2018 година беше стипендистка на Меѓународната програма за писатели при Универзитетот во Ајова. Таа е една од организаторките и иницијаторките на „ПичПрич – платформа за раскажување женски приказни“. Предава американска книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје.

Rumena Bužarovska (1981) is the author of four collections of short stories, а microfiction book, as well as а study on humor in literature. She is also involved in literary translation from English to Macedonian. In 2016 she was selected as one of the Ten New Voices of Europe within the platform “Literary Europe Live.” She is the winner of the Croatian regional prize for short prose “Edo Budiša”. In 2018, she was a fellow at the International Writing Program at the University of Iowa. She is one of the organizers and initiators of “PitchPritch - a platform for telling women’s stories”. She teaches American literature at the Faculty of Philology in Skopje.

48

Маријанџела Бјанкофиоре (1981) е родена во Мола ди Бари, мало гратче помеѓу Бари и Монополи (Италија). Дипломирала македонски јазик и книжевност и англоамерикански јазици и книжевности на Универзитетот „Л’Ориентале“ во Неапол, потоа специјализирала теорија и практика на литературниот превод на Универзитетот во Бари. Од 2006 до 2017 година живеела во Скопје, предавала на некои универзитети каде што била активно инволвирана во промоција на културни и општествени проекти. Има преведено различни македонски автори: Луан Старова, Олег Дементиенко, Ката Ќулавкова, Драги Михајловски, Александар Прокопиев, Лидија Димковска, Влада Урошевиќ и Жарко Кујунџиски. Преведува од македонски, бугарски и од англиски јазик.

Mariangela Biancofiore (1981) was born in Molla di Bari, a small town between Bari and Monopoli (Italy). She graduated in Macedonian language and literature and Anglo-American languages and literatures at the “L’Orientale” University in Naples, then specialized in the theory and practice of literary translation at the University of Bari.

From 2006 to 2017 she lived in Skopje, where she taught at some universities and was actively involved in the promotion of cultural and social projects. He has translated various Macedonian authors: Luan Starova, Oleg Dementienko, Kata Kjulavkova, Dragi Mihajlovski, Aleksandar Prokopiev, Lidija Dimkovska, Vlada Urošević and Žarko Kujundjiski. Translates from Macedonian, Bulgarian and English. Душко Крстевски (1981) е поет, преведувач и книжевен рецензент. Дипломирал на Катедрата за македонска книжевност и јужнословенски книжевности на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, каде што моментално е магистранд по македонска литература. Застапуван е во неколку антологии на македонската млада поезија. Преведува од бугарски јазик, како за домашната културна сцена, така и во рамките на интернационалниот проект „Across Europe“. Моментално работи како професор по македонски јазик и литература во Меѓународните училишта НОВА во Скопје. Автор е на книгата „Алхемија на 21. век“ и на голем број есеи објавени во периодиката.

Duško Krstevski (1981) is a poet, translator and literary reviewer. He graduated from the Department of Macedonian Literature and South Slavic Literatures at the Faculty of Philology “Blaže Koneski”, where he is currently a master’s student in Macedonian literature. He is represented in several anthologies of Macedonian young poetry. He translates from Bulgarian, both for the domestic cultural scene and within the international project “Across Europe”. He currently works as a professor of Macedonian language and literature at International Schools NOVA in Skopje. He is the author of the book “Alchemy of the 21st century” and numerous essays published in periodicals.

49

Јана Михајловска (1981) е библиотекар и претседател на Библиотекарското здружение на Македонија. Во 2004 година дипломирала на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје на Катедрата за македонски јазик и јужнословенски јазици. Во 2017 година ја одбранила докторската дисертација. Неколку години работела во градинките и во приватните училишта за странски јазици како професор по англиски јазик. Од 2012 до 2014 година работи во Министерството за култура, а од 2014 година е редовно вработена во НУБ „Св. Климент Охридски“ - Скопје. Покрај преводите на романи од англиски јазик, има учествувано и во бројни проекти на Владата на Република Северна Македонија. Сè уште соработува со повеќе издавачки куќи од Македонија, но и со странски организации во земјата и во странство.

Jana Mihajlovska (1981) is a librarian and president of the Association of Macedonia.

In 2004, she graduated from the Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje at the Department of Macedonian Language and South Slavic Languages. In 2017, she defended her doctoral dissertation. For several years she worked in kindergartens and in private foreign language schools as an English teacher. From 2012 to 2014, she worked at the Ministry of Culture, and since 2014 she has been a regular employee at the National and University Library “St. Clement of Ohrid” - Skopje. In addition to translations of novels from English, he has also participated in numerous projects at the governmental level. He still cooperates with several publishing houses from Macedonia, but also with foreign organizations in the country and abroad. Ана Јовковска (1982) е научен истражувач, докторанд на културолошки студии, магистер по културолошки студии, дипломирана новинарка, колумнистка, писателка, ТВ-уредничка и специјалист за односи со јавност. Авторка е на шест книги. Како авторка, продуцентка и водителка на дебатната емисија „Пулс“ низ која ги артикулираше интелектуалните ставови на значајни творечки јавни личности, внесувајќи ги културолошките, филозофски и политички теми во најгледаните (prime-time) термини на телевизија, неколку пати е наградувана за најдобар ТВ-проект. Во 2013 година со група од десет ентузијаст(к)и го основа првиот Автономен културно-социјален центар во Скопје, како слободна зона за независна уметност, култура, дебата и младински активизам. Вработена е како научен истражувач во Институтот за македонска литература во Скопје.

Ana Jovkovska (1982) is a scientific researcher, Ph.D. candidate in cultural studies, master of cultural studies, graduate journalist, columnist, writer, TV editor, and public relations specialist. She is the author of six books. As the author, producer, and host of the debate show “Puls,” through which she articulated the intellectual views of significant creative public figures, introducing cultural, philosophical, and political topics into prime-time television slots, she received multiple awards for best TV project. In 2013, with a group of ten enthusiasts, she founded the first Autonomous Cultural-Social Center in Skopje, serving as a free zone for independent art, culture, debate, and youth activism. She is employed as a scientific researcher at the Institute of Macedonian Literature in Skopje.

50

Сања Михајловиќ-Костадиновска (1982) е вонреден професор по шпанска и хиспаноамериканска книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје. Активно се занимава со превод од македонски на шпански и од шпански на македонски јазик и е член на македонското Здружение на преведувачи и толкувачи. Добитничка е на повеќе награди за кратки раскази, како и наградата за најдобар дебитантски прозен ракопис „Новите“ за 2015 година.

Sanja Mihajlović-Kostadinovska (1982) is an associate professor of Spanish and Hispano-American literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” – Skopje. She actively engages in translation from Macedonian to Spanish and from Spanish to Macedonian language and is a member of the Macedonian Association of Translators and Interpreters. She is the winner of several awards for short stories, as well as the award for the best debut prose manuscript “The New Ones” for the year 2015. Аница Блажевска (1983) e родена во Тетово. Сè уште учи, се надоградува, работи и упорно не пишува. Таа е сурово реална, безобразно трезвена и интелектуално емотивна поетеса. Нејзините настапи се природни и спонтани до степен на симпатична и искрена сценска наивност – сосема спротивна на луцидноста и зрелоста на нејзината поезија.

Anica Blaževska (1983) was born in Tetovo. She is still learning, upgrading, working and persistently not writing. She is a brutally realistic, outrageously sober and intellectually emotional poet. Her performances are natural and spontaneous to the point of endearing and sincere stage naivety – quite the opposite of the lucidity and maturity of her poetry. Јосип Коцев (1985) е македонски поет. Завршил правни студии на Правниот факултет „Јустинијан Први“ во Скопје. Pаботи во областа на маркетингот и комуникациите. Автор е на поетските книги „Јас, Квентин Скриблер“ (2015), „Напишана тишина“ (2016), „Сега е најдолгото никогаш“ (2018), „Музеј на чувствата“ (2019) и „Две мориња“ (2023). Добитник е на наградите „Енхалон“ на Струшките вечери на поезијата (2017) и на „Бели мугри“ што ја доделува Домот на културата „Кочо Рацин“ од Скопје (2019). Учествувал на повеќе домашни и меѓународни поетски фестивали. Член е на Европската поетска мрежа „Версополис“.

Josip Kocev (1985) is a Macedonian poet. He completed legal studies at the Faculty of Law “Justinian the First” in Skopje. He works in the field of marketing and communications. He is the author of the poetry books “I, Quentin Scribbler” (2015), “Written Silence” (2016), “Now Is the Longest Never” (2018), “Museum of Feelings” (2019) and “Two Seas” (2023). He is the winner of the “Enhalon” awards at the Struga Poetry Evenings (2017) and the “Beli Mugri” awarded by the Cultural Center “Kočo Racin” from Skopje (2019). He participated in several domestic and international poetry festivals.

He is a member of the European poetry network “Versopolis”.

51

Симона Јованоска (1985) е македонска писателка. Во 2015 година ја објавила својата прва книга, збирката раскази „Ги најдов во длабокото“. Во меѓувреме пишувала колумни за B2B списанието „InBar“. Во 2021 година го објавила романот „Денот на црвот“ кој ја добил наградата „Роман на годината“ за 2021 год. Во 2022 год. го освојува првото место на конкурсот за краток расказ објавен од весникот „Нова Македонија“. Истата година ја промовира нејзината трета книга, а воедно прва книга за деца „Градот Вабу и потрагата на Нави“. Нејзини раскази се застапени во антологии на македонскиот краток расказ.

Simona Jovanoska (1985) is a Macedonian writer. In 2015, she published her first book, the short story collection “I Found Them in the Deep”. In the meantime, she wrote columns for the B2B magazine “InBar”. In 2021, she published the novel “The Day of the Worm”, which won the “Novel of the Year” award for 2021. In 2022 wins the first place in the short story contest published by the newspaper “Nova Makedonija”.

In the same year, she launched her third book, and simultaneously her first book for children, “The City of Wabu and Navi’s Quest”. Her short stories are represented in anthologies of the Macedonian short story. Катерина Шошко (1986) е писателка и блог-авторка. Во 2008 дипломирала на Правниот факултет „Јустинијан Први“, а во 2013 магистрирала на истиот факултет, на насоката Применета политика. Од 2011 пишува за домашни електронски медиуми, а во моментов работи како СЕО контент, веб и блогписателка. Во 2016 година го издава нејзиниот прв роман, психолошкокриминалниот трилер „Крвава Месечина“ кој во 2017 година ја доби наградата на „Фондација Македоника“ – Книга на месец февруари. Во 2020 година го издава нејзиниот втор роман, натприродниот трилер „Случајот Чернобог“ кој влезе во потесниот круг на конкурсот „Роман на годината“. Во февруари 2023, излезе нејзиниот трет роман, историската фикција „Succubus“.

Katerina Šoško (1986) is a writer and blog author. In 2008, she graduated from the Faculty of Law “Justinian the First”, and in 2013 she received her master’s degree at the same faculty, majoring in Applied Politics. She has been writing for domestic electronic media since 2011, and currently works as an SEO content, web and blog writer. In 2016, she published her first novel, the psychological-criminal thriller “Bloody Moon”, which in 2017 received the award of the “Makedonika Foundation” - Book of the month of February. In 2020, she publishes her second novel, the supernatural thriller “The Černobog Case”, which was shortlisted for the “Novel of the Year” competition. In February 2023, her third novel, the historical fiction “Succubus”, was released.

52

Давор Стојановски (1987) е писател, поет, преведувач и музичар. Магистер е по македонска книжевност. Работел како копирајтер и уредник. Од словенечки јазик превел дела од неколку автори. Каетан Кович, Горан Војновиќ, Драго Јанчар, Ања Мугерли итн. Неговиот втор роман „Собирачи на пепел“ ја освои наградата Роман на годината на „Утрински весник“ за 2016. Третиот роман „Утеха за голите“ беше номиниран за Наградата за книжевност на Европската Унија за 2020. Застапен е во повеќе домашни и странски антологии и книжевни списанија. Поранешен член на бендот Foolish Green. Живее во двојазичната (германско-словенечка) област Кернтен/Корошка во Австрија.

Davor Stojanovski (1987) is a writer, poet, translator and musician. He holds a master’s degree in Macedonian literature. He has worked as a copywriter and editor.

He has translated works of several authors from Slovenian language, including Kajetan Kovič, Goran Vojnović, Drago Jančar, Anja Mugerli, etc. His second novel “Ash Collectors” won the “Utrinski Vesnik” Novel of the Year award for 2016. The third novel “Consolation for the Naked” was nominated for the European Union Literature Prize for 2020. His work is featured in several domestic and foreign anthologies and literary magazines. He is a former member of the band Foolish Green. He lives in the bilingual (German-Slovenian) area of Carinthia/Koroška in Austria. Ана Голејшка Џикова (1987) е македонска писателка и поетеса. Авторка е на стихозбирките „Љубов на улица“ (2013), „Напишан дом“ (2018) и „Слобода А“ (2022), како и на три сликовници за деца. Покрај тоа, објавила песни во американското списание „Мантис“ (2017) и во австриското книжевно списание „Литератур унд критик“ (2020). Заедно со Ѓоко Здравески е основачка на книжевните читања под наслов „Астални проекции“, а исто така е еден од организаторите на „Скопскиот поетски фестивал“.Три нејзини раскази се застапени во антологијата на македонскиот краток расказ „Џинџуџе во земјата на афионите“ (2022).

Ana Golejška Djikova (1987) is a Macedonian writer and poet. She is the author of the poetry collections “Love on the Street” (2013), “Written Home” (2018) and “ Freedom A” (2022), as well as three picture books for children. Additionally, she published poems in the American magazine “Mantis” (2017) and in the Austrian literary magazine “Literature und Kritik” (2020). Together with Gjoko Zdraveski, she is the founder of the literary readings under the title “Astal Projections”, and is also one of the organizers of the “Skopje Poetry Festival”. Three of her short stories are represented in the anthology of the Macedonian short story “Dwarf in the land of poppies”, 2022).

53

Иван Шопов (1987) е македонски писател и преведувач. Дипломирал на Катедрата на општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје. Автор е на книги раскази, песни во проза, сатирични текстови. Пишува и поезија и хаику. Расказите и песните му се преведени на англиски, романски, чешки, српски, хрватски, германски, словенечки и на бугарски јазик. Заедно со Владимир Лукаш, во 2019 го основа мобилниот културен центар КЦ 750. Работел како уредник во „Темплум“ и на „Окно“. Преведува од хрватски, српски, бугарски и од англиски јазик.

Ivan Šopov (1987) is a Macedonian writer and translator. He graduated from the Department of General and Comparative Literature at the Faculty of Philology “Blaže Koneski” – Skopje. He is the author of books of short stories, poems in prose, satirical texts, as well as poetry and haiku. His short stories and poems have been translated into English, Romanian, Czech, Serbian, Croatian, German, Slovenian and Bulgarian.

Together with Vladimir Lukaš, he founded the mobile cultural center KC 750 in 2019.

He worked as an editor in “Templum” and at “Okno”. He translates from Croatian, Serbian, Bulgarian and English. Анде Јанков (1988) е писател. Дипломирал економија. Неговиот роман „Едно лето на Крит“ (2016) ја добиva наградата „Романијада“ за најдобар дебитантски роман. Потоа, се посветува на проширување на крими и трилер жанровите на македонскиот пазар, со претставување на Виктор Николов, неговиот детективски протагонист во тековната серија романи: „Виенски гамбит“ (2020), „Сигурен ризик“ (2021), и „Само Бог простува“ (2022). Автор е на книжевниот поткаст „Книжевни разговори“, во кој води интервјуа со најновите претставници на македонската жанровска литература. Поткастот има четири сезони и шеесет епизоди, со повеќе од педесет гости.

Ande Jankov (1988) is a writer. He graduated in economics. His novel “А Summer in Crete” (2016) won the “Romaniada” award for the best debut novel. Then, he dedicates himself to the expansion of crime and thriller genres on the Macedonian market, with the introduction of his detective protagonist in the current series of novels: “Vienna Gambit” (2020), “Safe Bet” (2021), and “Only God Forgives” (2022). He is the author of the literary podcast “Literary Conversations”, in which he conducts interviews with the latest representatives of Macedonian genre literature. The podcast has four seasons and sixty episodes, with more than fifty guests.

54

Радмила Ванкоска (1988) е документарна/концептуална фотографка и видеоуметница. Додипломските студии ги завршила на Филолошкиот факултет во Скопје, а магистерските студии по дигитални уметности на Факултетот за медиуми и комуникации, Сингидунум, Белград (Србија). Покрај уметничката пракса се занимава и со едукација поврзана со аналогна фотографија, снимање кратки видеа и монтажа. Своите дела ги изложувала на изложби во земјата и странство, како и во модни и фотографски списанија.

Radmila Vankoska (1988) is a documentary/conceptual photographer and video artist. She completed her undergraduate studies at the Faculty of Philology in Skopje, and her master’s studies in digital arts at the Faculty of Media and Communications, Singidunum, Belgrade (Serbia). In addition to artistic practice, she also deals with education related to analog photography, recording short videos and editing. She has exhibited her works at exhibitions both nationally and internationally, as well as in fashion and photography magazines. Никола Ѓелинчески (1988) е преведувач од англиски и шпански јазик на македонски и обратно. Бил наградуван на конкурсот за најдобар млад преведувач „Вавилон“ организиран од Здружението на преведувачи и толкувачи на Македонија (ЗПРМ) и Делегацијата на Европската Унија. Активен член е на ЗПРМ. Уредил бројни изданија и извршил лектура и јазична редакција на голем број дела. Покрај објавените книжевни преводи, негови преводи на домашни и странски автори се застапени и во неколку печатени и дигитални книжевни списанија и платформи.

Nikola Gjelinčeski (1988) is a translator from English and Spanish into Macedonian and vice versa. He was awarded at the competition for the best young translator “Babilon” organized by the Association of Translators and Interpreters of Macedonia (МАТА) and the Delegation of the European Union. He is an active member of МАТА.

He has edited numerous editions and performed proofreading and language editing of a large number of works. In addition to published literary translations, his translations of domestic and foreign authors are represented in several printed and digital literary magazines and platforms.

55

Марија Грубор (1992) е родена во Велес. Дипломирала психологија на Филозофскиот факултет во Скопје. Работела во здравствениот сектор, a учествувала и во неколку независни студентски организации и културни проекти. Има издадено две поетски збирки. Дел од нејзините песни се преведени на англиски, бугарски, германски и шпански јазик. Двократен победник е на националниот натпревар во слем поезија. На Европскиот шампионат во слем поезија во Будимпешта во 2018 освојува место во самото финале. Во 2022 публиката ја избира за претставник на јубилејниот Европски шампионат во Брисел во 2024 година. Во 2022 во соработка со џез-гитаристот Филип Букршлиев го создаваат мултимедијалниот проект Aspirin Moon.

Mariјa Grubor (1992) was born in Veles. She graduated in psychology from the Faculty of Philosophy in Skopje. She worked in the health sector, and participated in several independent student organizations and cultural projects. He has published two poetry collections. Her poems have been translated into English, Bulgarian, German and Spanish. She is a two-time winner of the national poetry slam competition. At the European Slam Poetry Championship in Budapest in 2018, she achieved a place in the finals. In 2022, the audience chooses her as a representative for the jubilee European Championship in Brussels in 2024. In 2022, in collaboration with jazz guitarist Filip Bukršliev, they create the multimedia project “Aspirin Moon”. Марија Пандева (1994) е дипломиран преведувач од македонски на шпански и од шпански на македонски и дипломиран професор по македонски јазик. Од 2022 година работи во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ како асистент-истражувач, а претходно работела 4 години како лектор по македонски јазик на МДУ „Ломоносов“ во Москва. Превела 5 книги од шпански на македонски, две збирки поезија и три прозни дела. Предава шпански јазик и македонски за странци. Сака да чита, да патува и да запознава нови култури.

Marija Pandeva (1994) is a certified translator from Macedonian to Spanish and vice versa and a graduate professor of Macedonian language. Since 2022, she has been working at the Institute of Macedonian Language “Krste Misirkov” as a assistant researcher, and before that she worked for 4 years as a lecturer in Macedonian language at Lomonosov Moscow State University. She translated 5 books from Spanish to Macedonian, two poetry collections and three prose works. He teaches Spanish and Macedonian for foreigners. He likes to read, travel and meet new cultures.

Maрија Ангеловска (1994) дипломирала на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ на катедрата за англиски јазик и книжевност. Се занимава со превод, толкување и пишување поезија и проза.

Marija Angelovska (1994) graduated from the Faculty of Philology “Blaže Koneski” at the Department of English Language and Literature. She is engaged in translation, interpretation and writing of poetry and prose.

56

Ена Хасечиќ (1994) е родена во Сараево. Магистрирала на отсекот за книжевност на народите на Босна и Херцерговина и босански, хрватски и српски јазик. Од 2019 година работи во издавачката куќа „Бајбук“ (“Buybook”) како уредничка и ПР. Досега уредила десеттина книги од автори од светот и од регионот. Била проектен лидер на неколку проекти на Креативна Европа (2021-2023).

Ena Hasečić (1994) was born in Sarajevo. She earned her master’s degree in the Department of Literature of the Peoples of Bosnia and Herzegovina, as well as Bosnian, Croatian and Serbian languages. Since 2019, she has been working at the “Buybook” publishing house as an editor and PR. So far, she has edited about ten books by authors from around the world and from the region. She was the project leader of several Creative Europe projects (2021-2023). Горазд Кени Китановски, тоа сум јас – слободен и среќен човек. Имам 29 земски години и живеам во Скопје. Љубовпитен патник, луциден перформер, поетприемач, продуцент и режисер на видливи и невидливи филмови. Мое највисоко достигнување и најдлабока благодат е тоа што стотици илјади луѓе позитивно го почувствувале и споделиле тоа што го творам и создавам.

Gorazd Kenny Kitanovski, that’s me - a free and happy man. I am 29 years old and have been living in Skopje. I am a passionate traveler, lucid performer, poetpreneur, producer and director of visible and invisible films. My highest achievement and deepest grace is that hundreds of thousands of people have positively felt and shared what I create and make. Ламија Милишиќ (1995) е литературен, театарски и филмски критичар и теоретичар. Во Сараево дипломирала филозофија и компаративна книжевност. Добитничка е на наградата за најдобар студент на Филозофскиот факултет на УНСА и Златната значка на УНСА. Нејзини есеи, текстови од книжевната теорија, критики и научни трудови се објавени во различни регионални списанија и портали. Таа е посветена на теоретски теми од областа на онтологијата на книжевните ликови, наратологијата и семиологијата и истражува начини за преведување на книжевните форми во други медиуми, како што се филмот и видеоигрите. Секретар е на ПЕН-центар во Босна и Херцеговина од 2020 година и извршен директор на Меѓународниот фестивал за литература „Букстан“ (“Bookstan”) од 2022 година.

Lamija Milišić (1995) is a literary, theater and film critic and theorist. She graduated in philosophy and comparative literature in Sarajevo. She is the recipient of the prize for the best student of the Faculty of Philosophy of UNSA and the Golden Badge of UNSA. Her essays, texts on literary theory, reviews and scientific papers have been published in various regional journals and portals. She is dedicated to theoretical topics in the field of literary characters, narratology, and semiology, and explores ways of translating literary forms into other media, such as film and video games. She is the secretary of the PEN Center in Bosnia and Herzegovina since 2020 and Executive Director of the International Festival of Literature “Bookstan” since 2022.

57

Андреј Ал-Асади е роден 1996 година во Лондон. Дипломирал на Економскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Автор е на стихозбирките “Midnight Blues” (2013), „Под дервишовото сиќе“ (2018), „Небесна геометрија“ (2019) и „Секој секому огледало“ (2021) со кои влезе во најтесен избор за наградата „Браќа Миладиновци“ што ја доделуваат СВП. Автор е и на збирките раскази „Друго минато“, за која во 2018 ја доби наградата за дебитантски прозен ракопис „Новите“ и „Утрото на бессоните“ (2021). Учествувал на повеќе поетски читања и фестивали, меѓу кои: Поетска ноќ во Велестово, Струшките вечери на поезијата и Светскиот поетски фестивал во Патрас, Грција. Негови песни се преведени на англиски, на арапски, на српски, на хрватски, на грчки и на италијански јазик.

Andrej Al-Asadi was born in 1996 in London. He graduated from the Faculty of Economics at the University “St. Cyril and Methodius” in Skopje. He is the author of the poetry collections “Midnight Blues” (2013), “Under the Dervish Willow” (2018), “Celestial Geometry” (2019) and “Everyone is a Mirror to Everyone Else” (2021), with which he entered the shortlist for the “Miladinovci Brothers” at Struga Poetry Evenings. He is also the author of the short story collections “Another Past”, for which in 2018 he received the prize for debut prose manuscript “The New Ones” and “The Morning of the Sleepless” (2021). He has participated in several poetry readings and festivals, including: Poetry Night in Velestovo, Struga Poetry Evenings, and the World Poetry Festival in Patras, Greece. His poems have been translated into English, Arabic, Serbian, Croatian, Greek and Italian. Лиле Јовановска (1997) има учествувано на повеќе поетри слем натпревари низ Македонија. Победник е на Поетри слем Паратисима во 2015 година. Нејзината поезија е објавена во првата „Антологија на македонската слем поезија“. Голем љубител е на сите форми на уметноста во кои се изразува во слободно време, главно преку сликарството и стрип-културата.

Lile Jovanovska (1997) has participated in several poetry slam competitions throughout Macedonia. He is the winner of the Poetry Slam Paratissima in 2015. Her poetry was published in the first “Anthology of Macedonian Slam Poetry”. She is a great lover of all forms of art in which she expresses herself in his free time, mainly through painting and comic culture.

58

Настани Events 59

MADE IN EUROPE

@nagradadragi

nagradadragi

The power of diversity

2 октомври, 14.00 – Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје

СООПШТУВАЊЕ И ДОДЕЛУВАЊЕ НА НАГРАДИТЕ „ДРАГИ“ 2023 • •

Награда „Драги“ за најдобар превод на македонски јазик Интернационална награда „Драги“ за најзначаен книжевен превод од македонски автор

Во 2022 година издавачката куќа „Антолог“ ја востанови наградата „Драги“ за најдобар превод на книжевен текст на македонски јазик. Првото почесно признание му беше доделено на Драги Михајловски, писателот, преведувачот, есеистот и професорот чие име ја носи наградата, која еднаш годишно ќе ги вреднува најдобрите дела на македонските преведувачи. Оваа година за наградата „Драги“ беа номинирани 39 преведувачи од 17 издавачки куќи и две приватни изданија. Меѓу номинираните се најдоа преводи на книги од 15 јазици. Комисијата во состав: Јана Михајловска, Лидија Капушевска-Дракулевска и Милан Дамјаноски одржа повеќе состаноци, при што по неколку круга беа избрани петте преведувачи кои влегоа во потесен избор. Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје годинава станува партнер на „Антолог“ во организирањето на наградата. За организаторот ова претставува исклучително важна соработка. Прво, затоа што Драги Михајловски целиот работен век го помина на овој факултет, а второ затоа што улогата на факултетот во создавањето на книжевните преведувачи не може да се спореди со улогата на ниедна друга институција во нашата земја. Освен главната награда, комисијата и организаторот одлучија од годинава да се доделува и интернационална награда „Драги“ за најзначаен превод од македонски на странски јазик. Земајќи го предвид нивото на преводот, но и другите параметри важни при појава на одреден превод во друга културна средина (натамошен интерес за авторот, рецензии, публицитет во медиумите, препознатливост, зголемување на интеркултурниот дијалог итн.) се одлучи годинава да биде награденa превeдувачката Александра Јоаниду од Грција за преводот на книгата „Мојот маж“ од Румена Бужаровска на грчки јазик, во издание на „Гутенберг“ (Ρούμενα Μπουζάροφσκα, “Ο άντρας μου”, mετάφραση. Αλεξανδρα Ιωαννιδου). Станува збор за првиот превод од македонски автор на грчки јазик на кој е наведено дека јазикот на оригиналниот е македонски.

60

October 2, 14:00 – Faculty of Philology “Blaže Koneski”

ANNOUNCEMENT AND PRESENTATION OF THE “DRAGI” 2023 AWARDS • “Dragi” аward for the best translation to the Macedonian language • International “Dragi” award for the most outstanding book translation from Macedonian language

In 2022, the publishing house “Antolog” established the “Dragi” award for the best translation of literary text into Macedonian language. The first honorary mention was awarded to Dragi Mihajlovski, the writer, translator, essayist, and professor after whose name bears the prize. The award will annually evaluate the best works of Macedonian translators.

This year, 39 translators from 17 publishing houses and two private editions were nominated for the “Dragi” award. Among the nominees were translations from 15 languages. The committee, consisting of Jana Mihajlovska, Lidija Kapuševska-Drakulevska, and Milan Damjanoski, held several meetings, during which the five shortlisted translators were selected after several rounds.

The Faculty of Philology “Blaže Koneski” in Skopje this year becomes a partner of “Antolog” in organizing the award. For the organizer, this represents extremely important cooperation. Firstly, because Dragi Mihajlovski spent his entire professional career at this faculty, and secondly, because the role of the faculty in the development of literary translators cannot be compared with the role of any other institution in our country.

In addition to the main award, the committee and the organizer decided to introduce the International “Dragi” Award for the most outstanding book translation from Macedonian into a foreign language. Taking into account the level of translation, as well as other important parameters when a specific translation appears in another cultural environment (continued interest in the author, reviews, media publicity, recognition, increase in intercultural dialogue, etc.), this year the award goes to translator Alexandra Ioannidou from Greece for the translation of the book “My Husband” by Rumena Bužarovska into Greek, published by “Gutenberg” (Ρούμενα Μπουζάροφσκα, “Ο άντρας μου”, μετάφραση. Αλεξανδρα Ιωαννιδου). This marks the first translation of a Macedonian author into Greek with an indication that the original language is Macedonian.

61

Наградата за најдобар превод на македонски јазик „Драги“ е воспоставена за да се направи валоризација на преведувачката продукција во Македонија, како и да се истакне вредноста и важноста на преведувањето за нашиот културен простор. Петте финалисти се: Анастасија Ѓурчинова за преводот од италијански јазик на „Пет куси романи и неколку раскази“ од Наталија Гинзбург во издание на „Артконект“. Златко Панзов за преводот од унгарски јазик на „Заробеништво“ од Ѓерѓ Шпиро во издание на „Артконект“. Иван Шопов за преводот од хрватски јазик на „На работ од паметот“ од Мирослав Крлежа во издание на „Бегемот“. Љубица Арсовска за преводот од англиски јазик на „Елизабет Финч“ од Џулијан Барнс во издание на „Артконект“. Никола Ѓелинчески за преводот од шпански јазик на „Претпесни на постшпански и други песни“ од Хорхенрике Адум во издание на „Алеф публикации“.

62

The “Dragi” Award for the Best Translation into Macedonian language was established to valorize translation production in Macedonia, as well as to highlight the value and importance of translation for our cultural space. The five finalists are: Anastasija Gjurčinova for the translation from Italian of “Five Short Novels and a Few Stories” by Natalia Ginzburg, published by “Artkonekt”.

Zlatko Panzov for the translation from Hungarian of “Imprisonment” by György Spiró, published by “Artkonekt”.

Ivan Šopov for the translation from Croatian of “On the Work of Memory” by Miroslav Krleža, published by “Begemot”.

Ljubica Arsovska for the translation from English of “Elizabeth Finch” by Julian Barnes, published by “Artkonekt”.

Nikola Gjelinčeski for the translation from Spanish of “Pre-songs of Post-Spanish and Other Songs”

by Jorge Enrique Adoum, published by “Alef Publications”.

63

2 октомври, 19.30 – Кино „Фросина“

ДА СЕ БИДЕ (ПОИНАКВА) ЖЕНА Доделување на наградата „BookStar“ 2023 за романот „Во понеделник ќе нè сакаат“ и разговор со авторката Наџат ел Хачми (Шпанија) Разговор со Наџат ел Хачми (Шпанија), награда BookStar 2023 Одлука на редакцискиот одбор на „Антолог“: „Во понеделник ќе нè сакаат“ на Наџат ел Хачми се објави истовремено на каталонски и на шпански јазик во 2021 година и точно две години подоцна се појавува и на македонски во превод на Лара Прокопиева. Тој претходно ја понесе 77. награда „Надал“, најстарата книжевна награда во Шпанија која се доделува за најдобар необјавен роман на шпански јазик, а во октомври 2023 година оправдано ја добива и наградата „BookStar“ за најзначаен роман објавен во Македонија помеѓу две фестивалски изданија. Да се пишува денес не значи само да се создава приказна со која ќе се поврзуваме преку невидливите струни на читањето. Да се пишува денес со кредибилитет значи да се претстави сопствената заедница од перспектива што се одбегнува, но и да се обиде да се реконфигурира своето пошироко општество. Вистинската литература веќе не се задоволува само со стил (technê) што треба да се совлада, па ниту со некакво значење и/или знаење (epistêmê) што треба да се пренесе, туку нужно е да влезе во директен судир со општите и воопштувачки светогледи (doxa) во историскиот и географски контекст за да се постават перспективи за нови вредносни начела. „Во понеделник ќе нè сакаат“ може да се нарече феминистички роман, може да се нарече роман за расветлување на позицијата на жените во конзервативните средини, роман за потрагата по слобода, роман за моќта на пишувањето, за (не)сфатеноста на инаквите, за потрагата по љубов, емпатија, прифаќање, припадност, но тоа е пред сè – роман-образец на нашето време. Наџат ел Хачми создала ракопис што без компромиси и без самоцензура говори за траумите, за личната идентитетска одисеја, за трагиката на невдоменост, откорнатост, транзитност и дезориентација. Ова чувство се поврзува со мигрантите, односно оние кои напуштиле една култура за да се вдомат во друга. Тоа вдомување најчесто означува само просторен поим, бидејќи мигрантите и понатаму ги практикуваат традициите на својата матична заедница, речиси како да не заминале. Но меѓу нив секогаш има луѓе што копнеат целосно да го напуштат своето потекло и прифаќаат свесно или не да станат обележани. Ако воопшто можат да се оттргнат од стегите на културата што ги влече назад, прашање е дали воопшто може да бидат прифатени надвор од стереотипите, надвор од очекувањата и предрасудите, во културата кон која тежнеат? Тоа е она што го прави овој роман толку значаен и толку близок и за нас тука кои растевме со геслото „Истокот нè отпиша, Западот не нè запишува“. Или, кажано со зборовите на eл Хачми, тоа звучи вака: „Токму затоа тежината во градите не ми исчезнуваше, бидејќи не можев да се почувствувам слободна меѓу тие што велеа дека се наши, а, пак, 64

меѓу другите бев потполно невидлива.“ Чувството на шизма, на збунетост, на (не)припадност на двете заедници, двете култури кои битисуваат една покрај друга, претставува веројатно најголемиот идентитенски и личен предизвик што една личност може да го доживее. И во целиот тој процес, Наима (или Наџат) влегува со верба дека пишувањето, дека литературата е мостот што може да ги поврзе двата брега. „Бев убеденa дека можев да научам што беше животот преку книгите, љубов, секс, слобода.“ Куриозитетно е да се спомне дека ракописот е пријавен за наградата „Надал“ под работен наслов „Натрапнички“ и под псевдоним што делува типично шпански – Кристина Лопез. На таков начин, Ел Хачми се претвора во своевиден трикстер, митски херој на денешнината кој со моќта на мимикрија, успева да ја протне својата моќна и значајна приказна за една (по потекло муслиманска) жена која тежнее да почне нов живот по европски модел. Нејзиното книжевно писмо до неименуваната пријателка која е катализаторот на културолошката иницијација што ја преживуваат може да е спореди по значајноста веројантно со „Предолго писмо“ на Маријама Ба, но истовремено е толку автентична. Да се биде жена што се бори за својата инаквост симултано на два фронта – среде маварското гето и среде своето ново шпанско опкружување е патминско поле. Но Наџат (или Наима) е таа која прифаќа да го помине тој пат, спремна да се откаже од сè, единствено не од последното нешто – надежта, не знаејќи дали некогаш ќе стигне понеделникот што го посакуваат и кога ќе ги сакаат? Со овој роман, eл Хачми го впишува своето име во историјата на каталонската, шпанската/мароканската, но и во историјата на европската и светската литература како име за кое допрва ќе слушаме. Тоа се должи пред сè на нејзиниот пристап преку кој се третираат правата на различните, отфрлените, понижените, премолчаните и невидливите жени. Тој пристап е автентичен, бидејќи е личен и бидејќи е искален во директен судир со воопштувачките светогледи што сакаат да гледаат на светот црно-бело. Нејзиниот вознемирувачки роман е кршење на таа парадигма и од него се разлеваат сите бои на спектарот. Скопје, септември 2023 година Настанот ќе го модерираат Александар Маџаровски и Ана Јовковска.

65

MADE IN EUROPE

The power of diversity

October 2, 20:00 – Cinema “Frosina”

TO BE A (DIFFERENT) WOMAN

Presentation of the “BookStar” 2023 award to Najat El Hachmi (Spain) for the novel “In Monday They Will Love Us” Conversation with Najat El Hachmi (Spain), BookStar award 2023 Moderators: Aleksandar Madjarovski and Ana Jovkovska Decision of the editorial board of “Аntolog”: “In Monday They Will Love Us” by Najat el Hachmi was published simultaneously in Catalan and in Spanish in 2021 and exactly two years later it appears in Macedonian translated by Lara Prokopieva. It previously won the 77th “Nadal” award, the oldest literary award in Spain which is awarded for the best unpublished novel in the Spanish language, and in October 2023 it rightfully receives the “BookStar” award for the most significant novel published in Macedonia between two festival editions .

Writing today is not just about creating a story to connect with through the invisible strings of reading. Writing today with credibility means to present one’s community from a perspective that is avoided, but also to try to reconfigure our broader society. True literature is no longer satisfied with just a style (technê) to be mastered, nor with any meaning and/or knowledge (epistêmê) to be conveyed, but necessarily comes into direct conflict with general and generalizing worldviews (doxa) in the historical and geographical context in order to establish perspectives for new value principles.

“In Monday They Will Love Us” can be called a feminist novel, a novel for shedding 66

light on the position of women in conservative environments, a novel about the search for freedom, a novel about the power of writing, about the (mis)comprehension of others, about the search for love, empathy, acceptance, belonging, but it is above all – a model novel of our time.

Najat El Hachmi created a manuscript that without compromises and without self-censorship speaks about traumas, about the personal identity odyssey, about the tragedy of displacement, uprootedness, transience and disorientation.

This feeling is associated with migrants, that is, those who have left one culture to settle in another. This settling most often only denotes a spatial notion, as migrants continue to practice the traditions of their native community, almost as if they never left. But among them there are always people who yearn to completely leave their origin behind and consciously or unconsciously accept the label. If they can at all break away from the constraints of the culture that pulls them back, the question is whether they can even be accepted beyond stereotypes, beyond expectations and prejudices, into the culture they aspire to? That’s what makes this novel so meaningful and so close to us here who grew up with the motto “The East written us off, the West doesn’t enroll us.” Or, in El Hachmi’s words, it sounds like this: “Precisely for this reason, the weight in my chest didn’t disappear, because I couldn’t feel free among those who claimed to be ours, yet, among others, I was completely invisible.”

The feeling of schism, of confusion, of (non)belonging to the two communities, the two cultures that exist side by side, is probably the biggest identity and personal challenge that a person can experience. And in that whole process, Naïma (or Najat) enters with the belief that writing, that literature is the bridge that can connect the two shores. “I was convinced that I could learn what life was through books, love, sex, freedom.” Interestingly, it should be noted that the manuscript was submitted for the Nadal prize under the working title “Intrusive” and under a pseudonym that seems typically Spanish - Cristina López . In such a way, El Hachmi turns into a kind of trickster, a mythical hero of today who, with the power of mimicry, manages to convey his powerful and significant story about a (Muslim by origin) woman who aspires to start a new life according to the European model. Her literary letter to the unnamed friend who is the catalyst of the cultural initiation they experience can be compared in significance probably to Mariama Bâ’s “So Long a Letter”, but at the same time, it is so authentic.

Being a woman fighting for her otherness simultaneously on two fronts – in the middle of the Moorish ghetto and in the middle of her new Spanish environment is a road-minefield. But Najat (or Naïma) is the one who accepts to go that way, ready to give up everything, only not the last thing – hope, not knowing if the Monday they want will ever arrive, the Mondey when they will love them?

With this novel, El Hachmi inscribes her name in the history of Catalan, Spanish, Moroccan, but also in the history of European and world literature as a name we will yet hear about. It is due above all to her approach through which the rights of different, rejected, humiliated, silenced and invisible women are treated. That approach is authentic, because it is personal and because it is sought in direct conflict with generalizing worldviews that want to see the world in black and white. Her disturbing novel is a breaking of that paradigm, and from it all the colors of the spectrum spill out.

Skopje, September 2023 The event will be moderated by Aleksandar Madjarovski and Ana Jovkovska.

67

2 октомври, 21.00 – Кино „Фросина“

ЗА ШТО ДА БИДЕ ГЛАСНА РЕГИОНАЛНАТА КНИЖЕВНОСТ? Разговор со авторите Драго Гламузина (Хрватска) и Бранко Росиќ (Србија) Регионалната книжевност на Балканот е повеќе од збир од национални книжевности. Таа, освен што денес се простира во речиси десеттина (условно мали) држави, во различни периоди опстојувала во рамки на неколку (и не толку мали) сојузи. Поради тоа, таа покажува оригинални специфики, истовремено на различни поетики и традиции, а истовремено врски на сличности и комуникација. Поради својата атипичност, регионалната книжевност може да претставува привлечен книжевен „пакет“ за остатокот на Европа и светот. По еден подолг период на оддалечување се слушува период на приближување. Но дали е дојдено време за заеднички настап? За овие теми, а и за многу прашања поврзани со нивното лично творештво ќе разговараат писателот и уредникот во една од најголемите издавачки куќи во Хрватска („ВБЗ“), Драго Гламузина, и писателот и новинарот кој објавува во најголемата издавачка куќа од Србија („Лагуна“), Бранко Росиќ. Во своите книги Росиќ е силно заинтерсиран за нашето милје и во неговите дела многу директно се посочени сите аномалии на денешните балкански општества во „најважните“ сегменти – политика, шоу-бизнис, новинарство, маркетинг, уметност. Драго Гламузина, пак, е автор што ја обележа хрватската литература во последните дваесеттина години, како со својата поезија така и со својата проза, а за што сведочат и низата награди во авторскиот „регал“. Преку својата многу често „карверовска“ естетика на дисциплирано и страсно раскажување се занимава со сокриени внатрешни светови кои избликнуваат во екстазата на шокантно и болно разоткривање. Дали овие моќни авторски пристапи имаат свое заедничко тежиште? Настанот ќе го модерираат Александар Маџаровски и Иван Шопов.

68

October 2, 21:00 – Cinema “Frosina”

WHAT SHOULD REGIONAL LITERATURE SPEAK UP ABOUT? Conversation with Drago Glamuzina (Croatia) and Branko Rosić (Serbia) The regional literature of the Balkans is more than a collection of national literatures. Apart from the fact that today it is spread over almost a dozen (conditionally small) states, it existed in different periods within the framework of several (and not so small) alliances. Because of this, it exhibits unique specificities, simultaneously reflecting various poetics and traditions, while also revealing connections of similarities and communication. Due its atypical nature, regional literature can represent an attractive literary “package” for the rest of Europe and the world.

After a longer period of distance, a period of approach is now being heard. But is it time for a joint performance?

The writer and editor in one of the largest publishing houses in Croatia (“VBZ”), Drago Glamuzina, and Branko Rosić, the writer and journalist who publishes in the largest publishing house in Serbia (“Laguna”) will discuss these topics, as well as many issues related to their personal creativity.

In his books, Rosić is strongly interested in our milieu, and in his works directly point out all the anomalies of today’s Balkan societies in the “most important” segments - politics, show business, journalism, marketing, art. Drago Glamuzina, on the other hand, is an author who has marked Croatian literature in the last twenty years, both with his poetry and his prose, as evidenced by the series of awards in the author’s “regal”. Through his often “Carveresque” aesthetic of disciplined and passionate storytelling, he deals with hidden inner worlds that erupt in the ecstasy of shocking and painful revelation. Do these powerful authorial approaches have a common focal point?

The event will be moderated by Aleksandar Madjarovski and Ivan Šopov.

69

MADE IN EUROPE

The power of diversity

3 октомври, 9.30 – Градска библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје

КРЕИРАЊЕ ОДРЖЛИВИ ПАРТНЕРСТВА ПОМЕЃУ РЕГИОНОТ И ОСТАТОКОТ НА ЕВРОПА – ПРВА FELLOWSHIP КОНВЕНЦИЈА НА ИЗДАВАЧИ Учесници: Пламен Тотев (Бугарија), Ламија Милишиќ (Босна и Херцеговина), Драго Гламузина (Хрватска), Александар Шурбатовиќ (Србија), Ена Хасечиќ (Босна и Херцеговина), Жарко Кујунџиски (Македонија) Во склоп на фестивалот ќе се организира и тркалезна маса помеѓу група претставници на значајни регионални издавачки куќи и фестивали за да ги дискутираат можностите да се зголеми соработката во рамки на регионот и надвор од него, преку: • • • • • •

Меѓусебно претставување и запознавање, Размена искуства и практики, Афирмирање на домашната и регионалната книжевна сцена на европско рамниште, Организирање фестивали, гостувања, награди, резиденции и конференции, Промовирање на авторите низ изданија на сите регионални јазици, но и на големите европски јазици, Соработка на проекти за промоција на регионалната книжевна сцена.

Настанот ќе го модедира Радмила Ванкоска и е од затворен карактер.

70

October 3, 9:30 – City Library “Miladinovci Brothers” - Skopje

CREATING SUBSTANTIAL PARTNERSHIPS BETWEEN THE REGION AND REST OF THE EUROPE – FIRST PUBLISHERS’ CONVENTION OF FELLOWSHIP Participants: Plamen Totev (Bulgaria), Lamija Milišić (Bosnia and Herzegovina), Drago Glamuzina (Croatia), Aleksandar Šurbatović (Serbia), Ena Hasečić (Bosnia and Herzegovina), Žarko Kujundjiski (Macedonia) As part of the festival, a roundtable will be organized among a group of representatives of important regional publishing houses and festivals to discuss the possibilities for enhancing collaboration within and beyond the region, through: • • • • • •

Mutual introduction and networking, Exchange of experiences and practices, Affirming the domestic and regional literary scene on the European level, Organizing festivals, guest appearances, awards, residencies and conferences, Promoting authors through publications in all regional languages, but also in major European languages, Cooperation in projects for the promotion of the regional literary scene.

The event will be moderated by Radmila Vankoska and is of a closed nature.

71

MADE IN EUROPE

The power of diversity

3 октомври, 12.00 – Градска библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје

КНИЖЕВНО ЧИТАЊЕ „НЕ МЕ ЗАМАРАШ“ Девет европски и девет македонски автори на книжевен мегдан. Јазикот, стилот, делото и начинот како ќе го изведат е нивен избор. Ваша е задачата да бидете предизвикани. И да ја искусите возбудата на текстот. Останете вознемирени..... За тимот на странски учесници: Наџат ел Хачми (Шпанија), Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ), Ања Мугерли (Словенија), Франсис Кирпс (Луксембург), Луцие Фаулерова (Чешка), Стефан Хертманс (Белгија), Бранко Росиќ (Србија), Драго Гламузина (Хрватска), Александар Шурбатовиќ (Србија). За тимот на домашни учесници: Влада Урошевиќ, Лидија Димковска, Јосип Коцев, Катерина Шошко, Давор Стојановски, Николина Андова-Шопова, Анде Јанков, Симона Јованоска, Александар Русјаков. Настанот ќе го води Ана Голејшка Џикова и е реализиран во соработка со Градската библиотека „Браќа Миладиновци“ – Скопје и е дел од богатата културна понуда на Град Скопје како Европска престолнина на културата 2028. По читањето е предвидено дегустациско дружење со авторите.

72

October 3, 12:00 – City Library “Miladinovci Brothers” - Skopje

“PLEASE DO DISTURB”

BOOK READING IN THE LANGUAGE PREFERABLE TO WRITERS Nine European and nine Macedonian authors face off in a literary showdown.

The language, the style, the work and the way they will perform it is their choice.

Your task is to be challenged.

And to experience the excitement of the text.

Stay tuned.....

For the team of guest writers: Najat El Hachmi (Spain), Miljenko Jergović (Croatia/ Bosnia and Herzegovina), Anja Mugerli (Slovenia), Francis Kirps (Luxembourg), Lucie Faulerová (Czech Republic), Stefan Hertmans (Belgium), Branko Rosić (Serbia), Drago Glamuzina (Croatia), Aleksandar Šurbatović (Serbia).

For the team of host writers: Vlada Urošević, Lidija Dimkovska, Josip Kocev, Katerina Šoško, Davor Stojanovski, Nikolina Andova-Šopova, Ande Jankov, Simona Jovanoska, Aleksandar Rusjakov The event will be moderated by Ana Golejška Djikova and is realized in cooperation with the City Library “Miladinovci Brothers” – Skopje and is a part of the rich cultural offer of the City of Skopje as European Capital of Culture 2028.

After the reading, a cocktail is planned.

73

MADE IN EUROPE

The power of diversity

3 октомври, 16.00 – Џебно кино, МКЦ

КАКО ДА СЕ СТАНЕ СЛЕМЕР? Креативна работилница со Франсис Кирпс (Луксембург) Долго време се зборуваше за минатогодишната работилница која пред преполното Џебно кино во МКЦ ја одржа Кристина Гавран од Хрватска. А сега ви подготвивме нешто подеднакво специјално! Од „најбогатата држава во Европа“ ни доаѓа Франсис Кирпс, човек кој пред сè е богат со своите таленти и моќ да ги разоружа слушателите на своите настапи, каде и да е тоа низ Европа. Зборува англиски, германски и француски, а ќе говори за многу нешта поврзани со слемот и со неговото развивање – основите, историјата, натпреварите, пишувањето, односот со сродни форми (стенд-ап, театар), а ќе ја открие и „тајната“ на неговиот успех. Не е за пропуштање! Јазик: англиски Времетраење: 45 минути Пријавете се на: bookstar@antolog.mk најдоцна до 30.9.2023 година 74

October 3, 16:00 – Small Cinema Hall, MKC

HOW TO BE A SLAMMER? Creative workshop with Frances Kirps (Luxembourg) For a long time, there has been talk about last year’s workshop, which was held by Kristina Gavran from Croatia in front of the packed Small Cinema Hall in MKC. And now we have prepared something equally special for you!

Coming from the “richest country in Europe”, we have Francis Kirps, a man who is rich in talents and power to disarm the listeners at his performances, wherever it is in Europe. He speaks English, German and French, and will talk about many things related to the slam and its development – the basics, history, competitions, writing, the relationship with related forms (stand-up, theater), and he will reveal the “secret” of his success. Not to be missed!

Language: English Duration: 45 minutes Register at: bookstar@antolog.mk no later than September 30, 2023.

75

3 октомври, 19.00 – Кино „Фросина“

РЕЗЕРВНА ТАТКОВИНА ОД НАШЕТО ВРЕМЕ Разговор со авторите Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ) и Лидија Димковска (Македонија) Нема да згрешиме ако кажеме дека Миљенко Јерговиќ веројатно е најзвучното авторско име од просторите на поранешна Југославија, за кој уредниците секогаш тешко се одлучуваат да напишат дали припаѓа на оваа или онаа национална книжевност. Роден е во Сараево, кое никогаш не го напуштил, иако во 1993 година се преселил во Загреб. Тој е еден од ретките книжевни оази во кој живее сонот за заедништво. Автор кој пишува со леснотија на птица во лет, а чиј креативен замав и распон ги воодушевува и најголемите скептици. Јерговиќ и во најтешките времиња се издигнуваше од пепелта на закрвените цивилизации на Балканот како крепост на разумот, како глас од иднината. Иако метафорите се неодминлив дел од неговото творештво, тој е и човечки и авторски вкотвен во сегашниот момент. И во таа невозможна, танталовска позиција се чини дека повеќе државите се натпреваруваат да го добијат за свој сограѓанин, отколку дека тој бара една и единствена татковина. Од друга страна и Лидија Димковска е авторка на номадизмот, на невкотвеноста, на себезапрашаноста и меѓништвото. Авторка која секогаш критички гледа на просторот и околностите на својот дом, каде и да е тој. Родена е во Скопје, Букурешт ѝ дава животна и писателска широчина, а Љубљана човечка љубовина. Постојано на пат, на принуден книжевен егзил, на општествено преиспитување и естетско и пребарување. Како во минатите, така и во најновиот роман таа останува заинтересирана за темите на домот, припадноста, откорнатоста, идентитетот. Јерговиќ и Димковска се автори кои никогаш не седнале еден покрај друг на книжевна гозба, но чии творештва се толку податни за тоа, што изгледа навистина чудно зошто тоа не се случило досега. Фановите на „BookStar“ ќе ја имаат оваа ексклузивна можност. Настанот ќе го модерираат Александар Маџаровски и Билјана Црвенковска.

76

MADE IN EUROPE

The power of diversity

October 3, 19:00 – Cinema “Frosina”

A SPARE FATHERLAND FROM OUR TIME Conversation with Miljenko Jergović (Croatia/Bosnia and Herzegovina) and Lidija Dimkovska (Macedonia) We wouldn’t be wrong to say that Miljenko Jergović is probably the most resounding author’s name from the areas of former Yugoslavia, for whom the editors always have find it hard to decide to write whether it belongs to this or that national literature. He was born in Sarajevo, which he never left, although he moved to Zagreb in 1993. It is one of the few literary oases in which the dream of community lives. An author who writes with the ease of a bird in flight, and whose creative swing and range amazes even the biggest skeptics. Even in the most difficult times, Jergović rose from the ashes of the bloody civilizations of the Balkans as a fortress of reason, as a voice from the future. Although metaphors are an inescapable part of his work, he is both human and artistically, anchored in the present moment. And in that impossible, tantalizing position, it seems that more countries are competing to get him as their fellow citizen, than that he is seeking for one and only homeland.

On the other hand, Lidija Dimkovska is also the author of nomadism, unmooredness, self-questioning and border-crossing. An author who always looks critically at the space and circumstances of her home, wherever it is. She was born in Skopje, Bucharest gives her life and writing breadth, and Ljubljana human love.

Constantly on the road, on forced literary exile, in social reexamination and aesthetic exploration. As in the past, so in the latest novel, she remains interested in the themes of home, belonging, displacement, identity.

Jergović and Dimkovska are authors who have never sat side by side at a literary feast, but whose creations are so amenable to it, that it seems really strange why it hasn’t happened before. “BookStar” fans will have this exclusive opportunity.

The event will be moderated by Aleksandar Madjarovski and Biljana Crvenkovska.

77

3 октомври, 20.00 – Кино „Фросина“

ПРИКАЗНИ ШТО ВОЗНЕМИРУВААТ Разговор со авторите Стефан Хертманс (Белгија) и Франсис Кирпс (Луксембург) Литературата отсекогаш имала потреба да ги разниша контурите на воспоставениот поредок на нештата. Да деконструира, да (де) контекстуализира, освести, промени. Преку светот што го материјализира да го измести читателот од неговата удобна позиција и да го натера да поставува прашања за тоа дали работите се токму онакви какви што ги сервираат доминантните центри на моќ. Стефан Хертманс во романот „Вечно туѓа“ преку забранетата љубовна приказна за христијанката Вигдис Аделаис која се вљубува во Давид Тодрос, син на истакнат рабин, проговорува за едно општество моделирано од предрасудите, омразата и од стравот од инаквото. Иако настаните опишани во книгата се случиле речиси пред илјада години, конфликтите, недоразбирањата и понудените перспективи се исклучително современи и актуелни и за нашето современо (либерално) општество. Збирката раскази „Мутации“ на луксембуршкиот писател Франсис Кирпс ни носи 7 раскази и една песна, секои базирани на класични текстови, од Црвенкапа до Вирџинија Вулф. Во книгата која ги има добиено наградите „Servais“ и Наградата за литература на Европската Унија, авторот тргнува од добропознатите текстови за да ги промени, рециклира и трансформира. Притоа приказната за литературата која деконструира и ги менува перспективите е само еден аспект од овој нетипичен поетички пристап. Меѓу другото, со Стефан Хертманс и Франсис Кирпс разговараме за тоа како и зошто приказните можат да вознемират и дали при тоа вознемирување тие можат и нешто да променат. Настанот ќе го модерираат Александар Маџаровски и Билјана Црвенковска.

78

MADE IN EUROPE

The power of diversity

October 3, 20:00 – Cinema “Frosina”

DISTURBING STORIES Conversation with Stefan Hertmans (Belgium) and Francis Kirps (Luxembourg) Literature has always had a need to shake up the contours of the established order of things. To deconstruct, to (de)contextualize, to raise awareness, to change.

Through the world it materializes, literature aims to displace the reader from their comfortable position and compel them to question whether things are exactly as the dominant centers of power serve them.

Through the forbidden love story of Christian Vigdis Adelaïs who falls in love with David Todros, the son of a prominent rabbi, Stefan Hertmans in the novel “Тhe Convert” speaks about a society shaped by prejudice, hatred and fear of the different. Although the events described in the book took place almost a thousand years ago, the conflicts, misunderstandings and perspectives offered are extremely contemporary and relevant for our modern (liberal) society.

The short story collection “Mutations” by Luxembourg writer Francis Kirps brings us 7 short stories and a poem, each based on classic texts, from Little Red Riding Hood to Virginia Woolf. In the book, which won the “Servais” Prize and the European Union Prize for Literature, the author starts from well-known texts to change, recycle and transform them. And the story of literature that deconstructs and changes perspectives is only one aspect of this atypical more ethical approach.

Among other things, we talk with Stefan Hertmans and Francis Kirps about how and why stories can disturb and whether in that disturbance they can also bring about change.

The event will be moderated by Aleksandar Madjarovski and Biljana Crvenkovska.

79

4 октомври, 11.00 – Скопје

КОГА ПИСАТЕЛ ШЕТА ПИСАТЕЛИ Неформална тура на Васко Марковски низ Скопје за учесниците на „BookStar“ Скопјани го знаат Васко Марковски како учесник на безброј книжевни настани во улога на поет, раскажувач, сестран музичар, фотограф, преведувач, новинар. Но сега главно како запознавач на странските туристи со душата на Скопје. И нема подобар лик за тоа. Бидејќи Васко е човек што ужива во нештата што ги прави и се поистоветува со нештата што ги сака. А Скопје е негова лична опсесија. Како автор на серијалот „Урбани легенди“ и во својство на главен уредник на месечникот „Free Time Guide – Macedonia“ во 2010 година e награден со признанието „Најдобар промотор на Македонија“. Васко Марковски е „урбана легенда“ на градот за кој ужива да прикажува. Соработката со „BookStar“ е од 2019 година.

Photo by Lex Melony on Unsplash

80

October 4, 11:00 –Skopje

WHEN A WRITER WALKS WITH WRITERS Informal Skopje guided tour with Vasko Markovski The people of Skopje know Vasko Markovski as a participant in countless literary events as a poet, storyteller, versatile musician, photographer, translator, journalist.

But now primarily as an introducer of foreign tourists with the soul of his City. And there is no better person for the job. Because Vasko is a man who enjoys the things he does and identifies with the things he loves. And Skopje is his personal obsession. As the author of the series “Urban Legends” and as the editor-in-chief of the monthly “Free Time Guide - Macedonia” in 2010, he was awarded the award “Best Promoter of Macedonia”.

Vasko Markovski is an “urban legend” of the city he enjoys showcasing. The collaboration with “BookStar” has been ongoing since 2019.

81

MADE IN EUROPE

The power of diversity

4 октомври, 16.30 – Europe House – Скопје

(НЕ)ВОЗМОЖЕН ПАР – АВТОР И ПРЕВЕДУВАЧ Панел во контекст на проектот „Создадено во Европа: Моќта на различноста“ „(Не)возможен пар – автор и преведувач“ е насловот на разговорот во кој учествуваат четворица писатели и нивните преведувачи. Во разговорот, преку соочување на писателските и преведувачките перспективи уште еднаш ќе се проговори за прашањата и дилемите поврзани со авторството и авторското во преведувачкиот процес. Четворицата автори и четворицата преведувачи (од кои некои и самите се автори) ќе се обидат да одговорат на некои од прашањата поврзани со уметноста и занаетот на преведувањето: дали преведувачот е всушност двојник на авторот кој го преведува; дали е негова сенка; дали авторот и преведувачот се различни страни од иста паричка; дали преведувачот може со својот авторски пристап да го промени и унапреди оригиналот; колку на еден преведувач му е дозволено да биде автор? Разговорот се организира во рамки на проектот „Создадено во Европа: Моќта на различноста“, така што во тој контекст ќе се проговори и за темите поврзани со нужноста делата пишувани на помалку употребуваните јазици да бидат преведени на поголемите европски јазици, прашањето на праведната дистрибуција на книжевни дела од помалите книжевни средини, како и улогата на преводот во зголемувањето на моќта на различноста во европскиот книжевен пејзаж. Луцие Фаулерова (Чешка) и Маргарета Карајанова Франсис Кирпс (Луксембург) и Ксенија Чочкова Ања Мугерли (Словенија) и Давор Стојановски Жарко Кујунџиски и Маријанџела Бјанкофиоре (Италија) Настанот ќе го модерира Душко Крстевски.

82

October 4, 16:30 – Europe House – Skopje

(IM)POSSIBLE MATCH – AUTHOR AND TRANSLATOR Panel within “Made in Europe: The Power of Diversity” “(Im)possible match – author and translator” is the title of the discussion session in which four writers and their translators participate. In the conversation, by confronting the perspectives of writers and translators, we will once again talk about the issues and dilemmas related to authorship and authorship in the translation process. The four authors and the four translators (some of whom are authors themselves) will try to answer some of the questions related to the art and skills of translation: is the translator actually a double of the author he is translating; is it his shadow; whether the author and the translator are different sides of the same coin; can the translator, with his author’s approach, change and improve the original; how much is a translator allowed to be an author?

The panel is organized within the framework of the “Made in Europe: The Power of Diversity” project, so that in that context the topics related to the necessity of works written in lesser-used languages to be translated into major European languages, the issue of fair distribution of literary works from smaller literary environments, as well as the role of translation in increasing the power of diversity in the European literary landscape, will be addressed.

Lucie Faulerová (Czech Republic) and Margareta Karajanova Francis Kirps (Luxembourg) and Ksenija Čočkova Anja Mugerli (Slovenia) and Davor Stojanovski Žarko Kujundjiski and Mariangela Biancofiore (Italy) The event will be moderated by Duško Krstevski.

83

MADE IN EUROPE

The power of diversity

4 октомври, 19.00 – Кино „Фросина“

ВО СРЕДИШТЕТО НА ЖИВОТОТ Разговор со авторките Луцие Фаулерова (Чешка) и Ања Мугерли (Словенија) Разговор со две писателки кои припаѓаат на речиси иста генерација и имаат слична академска позадина. Ања Мугерли е родена 1984 година и дипломирала словенистика, а Луцие Фаулерова е родена 1989 година и дипломирала бохемистика. Двете објавени книги, збирката раскази „Пчелно семејство“ на Мугерли и „Девојката Смрт“ на Луцие Фаулерова ја имаат добиено Наградата за литература на Европската Унија. Романот на Фаулерова се занимава со една од најтабуизираните и најсложени теми на денешницата, за која ретко се зборува гласно, отворено и без предрасуди – суицидот, додека централна тема на сите седум раскази во книгата на Мугерли е семејството. Она што суптилно ги обединува овие две книги се егзистенцијалните теми поврзани со семејните односи, созревањето, личната слободата и – прашањето како да се допре до средиштето на животот. Настанот ќе го модерираат Александар Маџаровски и Ана Голејшка Џикова.

84

October 4, 19:00 – Cinema “Frosina”

IN THE HEART OF LIFE Conversation with Lucie Faulerová (Czech Republic) and Anja Mugerli (Slovenia) A conversation with two women writers who belong to almost the same generation and have a similar academic background. Anja Mugerli was born in 1984 and graduated in Slavic Studies, and Lucie Faulerová was born in 1989 and graduated in Bohemistics. Both books – Mugerli with her collection of stories “Bee Family” and Faulerova with her novel “Deathmaiden” – have received the European Union Prize for Literature. Faulerová’s novel deals with one of the most tabooed and complex topics of today, which is rarely talked about out loud, openly and without prejudice – suicide, while the central theme of all seven short stories in Mugerly’s book is the family. What subtly unites these two books are the existential themes related to family relationships, maturation, personal freedom and – the question of how to reach the core of life.

The event will be moderated by Aleksandar Madjarovski and Ana Golejška Dјikova.

85

4 октомври, 20.00 – Кино „Фросина“

ЈАС – АГАТА КРИСТИ, ЈАС – СОФИ ХАНА Ексклузивна средба и разговор со авторката Софи Хана (Обединетото Кралство) Едно од најголемите читателски задоволства е можноста да се следи омилениот книжевен лик во нови авантури, да се вртат страниците на нова книга со него и со нетрпение да се очекува следната книга во серијалот со него. Што се случува кога авторот престанува да твори, кога серијата книги запира и читателот е жеден за уште? Дали е фер ликот да остане заробен во тоа што останува напишано? И како авторот што треба да влезе во „негова кожа“ да продолжи понатаму? Дознајте одблиску како е да се чекори во чевлите на Агата Кристи и да се продолжи серијата книги за еден од најпознатите фиктивни детективи на сите времиња, Херкул Поаро. Разговорот со најпродаваната авторка на „Сандеј тајмс“ и на „Њујорк тајмс“ е сигурно книжевниот настан на годината, бидејќи Софи Хана доаѓа во Скопје во период кога е ултимативно зафатена и кога ги одбива сите интернационални гостувања. Настанот ќе го модерираат Јордан Коцевски и Анде Јанков.

86

October 4, 20:00 – Cinema “Frosina”

I – AGATHA CHRISTIE, I – SOPHIE HANNAH Conversation with Sophie Hannah (United Kingdom) One of the greatest pleasures for a reader is the opportunity to follow their favorite literary character in new adventures, to turn the pages of a new book with them, and eagerly await the next installment in the series. What happens when the author stops writing, when the series of books comes to an dead end and the reader is thirsty for more? Is it fair for the character to remain trapped in what remains written? And how does the author, tasked with stepping into “their shoes,” continue forward?

Get up close and personal with what it’s like to step into Agatha Christie’s shoes and continue the book series about one of the most famous fictional detectives of all time, Hercule Poirot. The conversation with the best-selling author of the “Sunday Times” and “New York Times” is surely the literary event of the year, because Sophie Hannah comes to Skopje at a time when she is extremely busy and refuses all international visits.

The event will be moderated by Jordan Kocevski and Ande Jankov.

87

4 октомври, 21.00 – Кино „Фросина“

СЛЕМ НАТПРЕВАР

ПОВОД: „АНТОЛОГИЈА НА МАКЕДОНСКАТА СЛЕМ ПОЕЗИЈА“ Учесници: Франсис Кирпс (Луксембург), Перо Сарџоски, Марија Грубор, Лиле Јованоска, Игор Трпче, Горазд Кени Китановски, Аница Блажевска, Андреј Ал-Асади Поетскиот слем натпревар е модерен, перформативен начин на интерпретирање авторски текстови и е од натпреварувачки карактер. Петчлено жири кое се избира од публиката ги бодува текстовите и начинот на изведба. Настапувач(к)ите на располагање го имаат само својот авторски текст, кој е потребно да се изведува напамет на микрофон без други реквизити или музика и три до пет минути време за настап. Националниот Поетски слем Македонија од Прилеп е настан кој од 2011 година традиционално се одржува во организација на ЗГТеатарска работилница – Прилеп и Игор Трпчески, а во коорганизација на Елена Пренџова. Алманахот со песните на сите учеснички и учесници традиционално се публикува секоја година. Победниците на „Поетски слем Македонија“ се квалификуваат за учество на Европскиот поетски слем натпревар каде што до сега имало седум претставници од Годинава. На овие поетски натпревари досега учествувале 150-200 автори од повеќе градови. Отпечатени се десет збирки поезија, две електронски изданија и двојазичната „Антологија на македонската слем поезија“, која во моментов се преведува на шпански и на српски јазик. Повеќе за Театарската работилница Прилеп и фото за Поетскиот слем Македонија на: teatarskarabotilnica.mk

88

October 4, 21:00 – Cinema “Frosina”

SLAM COMPETITION

IN OCCASION OF: “ANTHOLOGY OF MACEDONIAN SLAM POETRY” Participants: Francis Kirps (Luxembourg), Perica Sardjoski, Marija Grubor, Lile Jovanoska, Igor Trpčeski, Gorazd Keni Kitanovski, Anica Blaževska, Andrej Al-Asadi The poetry slam contest is a modern, performative way of interpreting author’s original texts and is of a competitive nature. A five-member jury chosen by the audience scores the texts and the way of performance. The performer(s) have only their original work at their disposal, which needs to be performed by heart into a microphone with no other props or music and three to five minutes of performance time.

The National Poetry Slam Macedonia from Prilep is an event that has traditionally been held since 2011 in the organization of Theater Workshop - Prilep and Igor Trpčeski, and in the co-organization of Elena Prendјova. The almanac with the songs of all the participants is traditionally published every year. The winners of the “Poetry Slam Macedonia” qualify for participation in the European Poetry Slam competition, where until now there have been seven representatives from this year. So far, 150-200 authors from several cities have participated in these poetry competitions. Ten poetry collections have been printed, two electronic editions and the bilingual “Anthology of Macedonian Slam Poetry”, which is currently being translated into Spanish and Serbian.

More about the Prilep Theater Workshop and photos about the Macedonian Poetry Slam at: teatarskarabotilnica.mk

89

MADE IN EUROPE

The power of diversity

#8 САЕМ НА ЕВРОПСКАТА ЛИТЕРАТУРА За време на „BookStar“ специјално за нашите читатели го организираме 9-тото издание на Саемот на европската литература. Меѓу другото, ќе можете да ги набавите книгите добитнички на престижната Награда за литература на Европската Унија, но и други наслови од најдобрата европска, регионална, но и македонска продукција. Исто така, во одредени термини ќе може да се дружите и со „Зборче“, вашата секогаш достапна мобилна книжарница, која ги приближува најдобрите книги за читателите од целата држава. Акциските цени ќе важат единствено во Младинскиот културен центар, за времетрањето на Фестивалот, секој ден од 15.00 до 22.00 ч.

MADE IN EUROPE

The power of diversity

„СО ИЛИ БЕЗ ’PLEASE‘“ – СВЕЧЕНА РЕЧ НА ЛИДИЈА ДИМКОВСКА Од минатогодишниот „BookStar“, почетокот на фестивалот е означен со моќните мисла и зборови на некој реномиран македонски писател. За таа цел, секој од нив подготвува кус пригоден текст со кој фрла поинаква светлина врз сопственото творештво, но поставува и вертикала на книжевниот и општествен контекст во (не)времето што го живееме, а во дослух со фестивалската тема. Бидејќи фестивалите постојат за да се слушне гласот на писателите. Авторот што годинава ќе се обрати пред скопската публика е Лидија Димковска, која не само што е актуелна со новиот роман туку отсекогаш била и гласноговорник против општествените аномалии.

MADE IN EUROPE

The power of diversity

СРЕДБИ СО СТУДЕНТИ Во неколку наврати авторите на „BookStar“ биле гости на факултетите и универзитети во нашата држава. Тоа е затоа што студентите се инспирацијата на секоја борба, книжевна и вонкнижевна. Во тој спој на умовите жедни за знаења и промени, и искусните творци што со векови ја давале искрата на револуцијата се толку значајни. Годинава, во соработка со Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, ќе организираме две такви средби: Луцие Фаулерова (Чешка) – 3 октомври, 9.30 Во соработка со Катедрата за славистика и проф. д-р Јасминка Делова Силјанова Наџат ел Хачми (Шпанија) – 3 октомври, 10.00 Во соработка со Катедра за романски јазици и книжевности и доц. д-р Сања Михајловиќ-Костадиновска 90

#8 FAIR OF EUROPEAN LITERATURE During the BookStar, we are organizing the 9th edition of the European Literature Fair especially for our readers. Among other things, you will be able to purchase books that won the prestigious European Union Prize for Literature, as well as other titles from the best European, regional, and Macedonian production.

Also, on certain dates, you will be able to hang out with “Zborče”, your always available mobile bookstore, which brings the best books to readers from all over the country.

Promotional prices will be valid only in the Youth Cultural Center, for the duration of the Festival, every day from 15:00 to 22:00.

“WITH OR WITHOUT ‘PLEASE’” – CEREMONIAL SPEECH BY LIDIJA DIMKOVSKA Since last year’s “BookStar”, the beginning of the festival has been marked with the powerful thoughts and words of a renowned Macedonian writer. For this purpose, each of them prepares a appropriate text that sheds a different light on their own work, but also sets a vertical to the literary and social context in the (un) time we live in, in line with the festival theme. Because festivals exist to make the voice of writers heard. The author who will address the Skopje audience this year is Lidija Dimkovska, who is not only current with her new novel, but has always been a spokesperson against social anomalies.

MEETINGS WITH STUDENTS Several times, the authors of “BookStar” have been guests at faculties and universities in our country. This is because students are the inspiration of every struggle, literary and extra-literary. In that confluence of minds thirsty for knowledge and change, the experienced creators who have provided the spark of revolution for centuries are so important. This year, in cooperation with the Faculty of Philology “Blaže Koneski”, we will organize two such meetings: Lucie Faulerová (Czech Republic) – October 3rd, 9.30 In cooperation with the Department of Slavic Studies and prof. Dr. Jasminka Delova Siljanova Najat El Hachmi (Spain) – October 3rd, 10.00 In cooperation with the Department of Romanian Languages and Literatures and Assoc. Dr. Sanja Mihajlović-Kostadinovska 91

MADE IN EUROPE

The power of diversity

КНИЖЕВЕН ПОТКАСТ „ГОЛ РУЧЕК“ Автор-водител: Душко Крстевски

На „BookStar“ 2023 на сцената на Џебното кино во МКЦ пред микрофонот ќе седнат петмина европски писатели, кои имаат што да кажат на многу книжевни, но и општествени релевантни теми. Ова е можност во живо да присуствувате на снимањето на новите епизоди од првиот книжевен поткаст кај нас. Првата епизода беше емитувана на 8 август 2019 година. Домаќин најпрво беше Алекс Букарски, а потоа – Душко Крстевски. Ања Мугерли (Словенија) – 2 октомври, 17.00 Стефан Хертманс (Белгија) – 2 октомври, 18.00 Миљенко Јерговиќ (Хрватска/БиХ) – 3 октомври, 17.00 Франсис Кирпс (Луксембург) – 3 октомври, 18.00 Наџат ел Хачми (Шпанија) – 4 октомври, 18.30

Претходните епизоди преслушајте ги на youtube каналот на Антолог:

92

LITERARY PODCAST “NAKED LUNCH” Host author: Duško Krstevski

At “BookStar” 2023, five European writers, who have something to say on many literary and socially relevant topics, will sit in front of the microphone on the stage of the Small Cinema Hall in MKC. This is a opportunity to attend the recording of the new episodes of the first literary podcast with us. The first episode aired on August 8, 2019. The host was first Alex Bukarski, and then Duško Krstevski.

Anja Mugerli (Slovenia) – October 2nd, 17.00 Stefan Hertmans (Belgium) – October 2nd, 18.00 Miljenko Jergović (Croatia/BiH) – October 3rd, 17.00 Francis Kirps (Luxembourg) – October 3rd, 18.00 Najat el Hachmi (Spain) – October 4th, 18.30

Listen to previous episodes on Antolog’s YouTube channel.

93

НАГРАДА „BOOKSTAR“ Наградата се доделува од 2016 година. Првите две години беше наградувана најпродаваната книга помеѓу две фестивалски изданија, но потоа се доделува на најзначајната книга во текот на претходната година. Наградата се состои од плакета и статуетка дизајнирана од Игор Делов. Досегашни добитници: 2023 – Наџат ел Хачми (Шпанија), „Во понеделник ќе нè сакаат“ 2022 – Светлана Алексиевич (Белорусија), „Војната нема женско лице“ 2021 – Миодраг Мајиќ (Србија), „Островот на пеликаните“ 2020 – Николо Аманити (Италија), „Ана“ 2019 – Евгениј Водолазкин (Русија), „Авијатичарот“ 2018 – Славенка Дракулиќ (Хрватска), „Невидлива жена и други раскази“ 2017 – Јуси Адлер-Олсен (Данска), „Жената во кафезот“ 2016 – Есмахан Ајкол (Турција/Германија), „Убиство во хотел Босфор“

НАГРАДИ ЗА „BOOKSTAR“ •

Специјално признание за промотор на читачката култура за 2022 година на Македонската асоцијација на издавачи.

•

Награда за специјален придонес во издаваштвото од Reader’s Choice Book Awards 2021.

94

BOOKSTAR AWARD This award has been awarded since 2016. In the first two years, the most successful book in terms of sales between the two festivals received it, but since then it has been awarded to the most significant book in the course of the previous year.

It consists of a plaque and a statuette designed by Igor Delov.

Winners so far: 2023 – Najat el Hachmi (Spain), “In Monday They Will Love Us” 2022 – Svetlana Alexievich (Belarus), “War’s Unwomanly Face” 2021 – Miodrag Majić (Serbia), “Pelican Island” 2020 – Niccolò Ammaniti (Italy), “Anna” 2019 – Eugene Vodolazkin (Russia), “The Aviator” 2018 – Slavenka Drakulić (Croatia), “Invisible Woman and Other Stories” 2017 – Jussi Adler-Olsen (Denmark), “The Woman in the Cage” 2016 – Esmahan Aykol (Turkey/Germany), “Murder in Hotel Bosphorus”

AWARDS FOR „BOOKSTAR“ •

Special recognition for a promoter of reading culture 2022 of the Macedonian Association of Publishers.

•

Reader’s Choice Book Awards 2021 Award for Special Contribution in Publishing Sector.

95

БИДИ ЕКО-СВЕСЕН, БИДИ ЕКО-МОДЕРЕН! Нашата цел отсекогаш била да изградиме одговорен однос кон околината. Затоа, годинава Фестивалот „BookStar“ станува првиот книжевен фестивал во Македонија кој започнува многу важна соработка со „Пакомак“. Со цел да го минимизираме влијанието на амбалажниот отпад врз животната средина и да овозможиме поквалитетен живот за сите, поттикнуваме акција за подигнување на свесноста за важноста од селекцијата на отпадот од секаков вид, но и активно учество во процесот на селекција. Односно, освен што за време на фестивалот ќе бидат поставени специјални диспанзери за прифаќање хартија и хартиена амбалажа која не ви е потребна и сакате да се рециклира, ќе ја наградиме и вашата одговорност. Со акумулирани најмалку сто поени на апликацијата „Екомак“ еко-модерните читатели добиваат книга гратис за време на Фестивалот. Преземете ја бесплатната апликација, селектирајте пластична амбалажа или лименки во машините на „Пакомак“ во висина од најмалку 100 поени и дојдете да си ја подигнете вашата книга од омилениот автор на „BookStar“*! „Пакомак“ е основана во 2010 година и многу бргу станува најпрепознатливата непрофитна компанија во Македонија која се занимава со управување со отпадот од пакување. Од 2011 година е 34-тата национална компанија што се приклучува кон интернационална мрежа за управување со амбалажен отпад ProEurope, со што ја добива лиценцата за употреба на симболот „Green Dot“. Таа е и првата македонска компанија што го воведува светскиот тренд во селектирањето – повратни вендинг машини за собирање пластични шишиња и лименки. Повеќе на: pakomak.mk

СЕ ГРИЖИМЕ ЗА ПЛАНЕТАТА На 1 мај 2022 година „Антолог“ ја лансираше агендата за одговорно однесување кон природата и заедницата „Се грижиме за планетата“. Овој збир принципи опфаќаат конкретни мерки и активности за еколошко, одржливо, етичко и социјално одговорно однесување. За повеќе информации, скенирајте го QR кодот во продолжение. Почетната замисла е чекор по чекор да го намалиме влијанието врз природата, а крајната цел е да се доближиме кон прва климатски неутрална издавачка куќа во Македонија.

*Акцијата важи за време на Фестивалот „BookStar“ и единствено на Саемот на европска литература во МКЦ со приложување на апликацијата со собрани поени на својот мобилен апарат. Секое лице може да ја искористи оваа поволност само еднаш за која било книга во вредност до 300 денари.

96

BE GREEN AND CONSCIOUS, BE GREEN AND MODERN! Our goal has always been to build a responsible attitude towards the environment. Therefore, this year the “BookStar” Festival becomes the first literary festival in Macedonia that begins a very important collaboration with “Pakomak”.

In order to minimize the impact of packaging waste on the environment and to enable a higher quality of life for everyone, we encourage action to raise awareness of the importance of waste selection of all types, but also active participation in the selection process.

That is, apart from the fact that special dispensers will be set up during the festival to accept paper and paper packaging that you do not need and want to recycle, we will also reward your responsibility. By accumulating at least one hundred points on the “Ekomak” application, eco-modern readers receive a book for free during the Festival.

Download the free app, select plastic packaging or cans at the “Pakomak” machines for at least 100 points and come pick up your book from your favorite BookStar author*!

“Pakomak” was founded in 2010 and very quickly became the most recognizable non-profit company in North Macedonia that deals with packaging waste management. Since 2011, it has been the 34th national company to join the ProEurope international packaging waste management network, thereby obtaining the license to use the “Green Dot” symbol.

It is also the first Macedonian company to introduce the global trend of reverse vending machines for collecting plastic bottles and cans.

More at: pakomak.mk

WE CARE FOR THE PLANET On May 1st, 2022, “Antolog” launched the agenda for responsible behavior towards nature and the community “We care for the planet”. This set of principles includes specific measures and activities for ecological, sustainable, ethical and socially responsible behavior.

For more information scan the QR code on the left.

The initial idea is to step by step reduce the impact on nature, and the ultimate goal is to get closer to the first climate-neutral publishing house in North Macedonia.

*The promotion is valid during the “BookStar” Festival and only at the Fair of European Literature in MKC by presenting the application with collected points on your mobile device. Each person can use this benefit only once for any book worth up to MKD 300.

97

ИНКЛУЗИВНА ИНИЦИЈАТИВА „РАЦЕ КОИ ЗБОРУВААТ“ Постои јазик кој не се говори со уста туку со раце и тој ни помага да комуницираме со глувите и наглувите луѓе. Тие се дел нашата заедница и целта на Фестивалот „BookStar“ е да ги вклучи во своите активности. Преку оваа инклузивна иницијатива започнуваме соработка со „Talking hands“, oдносно „Раце што зборуваат“, правејќи ги дел од настаните на годинашното издание достапни и за лицата со делумна или целосна попреченост да слушаат. Наша заедничка задача е да бидеме отворени за сите наши сограѓани. Побарајте го знакчето на „Talking hands“ во програмата за да увидите кои настани се инклузивни. „Тalking hands“ или „Раце кои зборуваат“ е проект кој е резултат на долгогодишната соработка помеѓу Здружението за глуви и наглуви – „Тишина“ – Карпош и Меѓународната фондација „Борис Трајковски“ во партнерство со фондацијата „Сигно“ од Норвешка. Проектот има две компоненти и тоа: - Создавање македонски знаковен речник (www.znakoven.mk) (знаковниот речник е создаден и одобрен од глувата популација во Македонија); - Обезбедување повеќе работи места за глувата популација во мешана средина и нивна социјализација (глуви лица и лица што слушаат) www.ovosen.mk. Повеќе на: znakoven.mk

#ЦентарРециклира

„ЗЕЛЕНАТА МРЕЖА“ НА ПОВОЛНОСТИ Нашата грижа за планетата и природата трае во текот на целата година. Веќе подолго време „Антолог“ е во зелената мрежа партнери на картичката Green Pay на општина Центар. Со Green Pay граѓаните кои учествуваат во процесот на рециклирање 365 дена во годината добиваат можност за попусти како во нашите книжарници, така и на други продажни места со различен асортиман. За повеќе информации скенирајте го QR кодот.

98

INCLUSIVE INITIATIVE “TALKING HANDS” There is a language that is not spoken with the mouth but with the hands and it helps us to communicate with deaf and hard-of-hearing people. They are part of our community and the goal of the “BookStar” Festival is to include them in its activities. Through this inclusive initiative, we are starting a collaboration with “Talking hands”, i.e. “Hands that speak”, making part of this Festival edition accessible for people with partial or total hearing disabilities. Our common task is to be open to all our fellow citizens.

Look for the “Talking hands” icon in the program to see which events are inclusive.

“Talking hands” is a project that is the result of long-term cooperation between the Association for the Deaf and Hard-of-Hearing - “Silence” - Karpoš and the International Foundation “Boris Trajkovski” in partnership with the “Signo” Foundation from Norway. The project has two components: - Creating a Macedonian sign language dictionary (www.znakoven.mk) (the sign language dictionary was created and approved by the deaf population in Macedonia); - Providing more jobs for the deaf population in an inclusive environment and their socialization (deaf individuals and individuals with hearing capabilities) www.ovosen.mk.

More at: znakoven.mk

“GREEN NETWORK” AT YOUR SERVICE Our care for the planet and nature continues throughout the entire year. “Antolog” has been in the green network of partners of the “Green Pay” card of the municipality of Centar for quite some time. With “Green Pay”, citizens who participate in the recycling process 365 days a year get the opportunity for discounts both in our bookstores and at other points of sale with a different assortment.

For more information scan the QR code.

99

Организатор / Host

Поддржувачи / Supporters Republic of North Macedonia

Ministry of Culture

Партнери / Partners

MADE IN EUROPE The power of diversity

International Schools

Nova International Schools

Медиумски покровител / Main media supporter

Медиумски пријатели / Friends

antolog.mk