too young for this BY

гісторыя, вокладка й вёрстка: андэр батас ілюстрацыі: ганна гарбацэвіч шрыфты: slibinas, kyiv type sans

read online: issuu.com racoon online publishing, 2025

ЯК ПАЗНАЁМІЛІСЯ Й ПАЧАЛІ СТАСУНКІ ЯК ПРАХОДЗІЛА СЯБРОЎСТВА ЯК ЗДАРЫЎСЯ ПАЦАЛУНАК ЯК ДОЎЖЫЎСЯ ДОБРЫ ПЭРЫЯД ЯК УСЁ ПАЧАЛО ПСАВАЦЦА ЯК ПРАХОДЗІЛА ЖУДАСНАЕ ЯК БЫЛО ПААСОБКУ ЯК ІЗНОЎ МЕЛІ ЗНОСІНЫ ЯК ЗЬ ІМ КАМУНІКАВАЛІ МАЕ СЯБРЫ БЕЗ МЯНЕ ЯК УСЁ СКОНЧЫЛАСЯ ЯК Я БАЧЫЎ З БОКУ ЯК МЫ КАМУНІКАВАЛІ ПАСЬЛЯ ЎСЯГО ШТО ЗАСТАЛОСЯ Ў МАЁЙ ГАЛАВЕ Й ЯК ГЭТА ПАЎПЛЫВАЛА НА МЯНЕ

Г

эта будзе аповед пра тое, як я палюбіў чалавека й як мне прыйшлося яго разьлюбіць. Вырашыў занатаваць гэтую гісторыю праз 7 год, каб не забыць, колькі яркіх момантаў і дрэнных падзеяў паўплывала на тое, хто я цяпер. Паспрабую рабіць прывязкі да дат, каб было больш рэалістычна. Моманты фізычнай блізкасьці я таксама буду апісваць, бо лічу іх важнымі дэталямі гэтай гісторыі. Імёны, натуральна, зьмененыя. Некаторыя словы й падзеі альбо забытыя, альбо выключаныя, бо я не маю права дзяліцца чужым нутром. Гэта ня будзе структураваным складаньнем, гэта хутчэй мой аповед гісторыі так, як бы я яе распавядаў чалавеку пры сустрэчы. Падзеі забываюцца, і іх парадак таксама. Таму мой аповед можа быць не зусім дакладным і поўным апісаньнем падзеяў.

даецца, гэта быў 2015 год, калі ў ВК мне напісаў хлопец, на тры гады З старэйшы за мяне, невядомы мне раней. Ён сказаў, што знайшоў мяне ў нейкай групе й хоча сябраваць. На той момант я мог уявіць,

што ён убачыў пост у групе знаёмстваў для геяў, таму я падумаў, што ён таксама гей. Спытаўшы ў яго пра гэта, ён адказаў, што натурал, але хоча сябраваць з геем. Так мы пачалі перапісвацца даволі часта й шмат, пры тым, што тэм і інтарэсаў агульных у нас зусім няма. Мы былі абсалютна рознымі людзьмі. Я - яшчэ шкет, гадоў 12-13, ростам 170, спортам не займаюся й кожны дзень проста праводжу марна. Ён - 15-16-гадовы валейбаліст ростам пад два мэтры, кожны дзень на трэнаваньнях альбо сустрэчах зь сябрамі. Наш музычны густ не супадаў зусім, фільмы — дыямэтральна розныя, я дагэтуль не разумею, пра што мы так шмат размаўлялі. Калі падумаць, агульным у нас была нейкая адлучнасьць ад іншых людзей, але гэта спрэчна, бо ён быў камунікабельным і лёгкім на пад’ём. Свайго роду інь і ян, атрымліваецца.

ы перапісваліся на працягу прыкладна году, пры тым, што жылі М ў 15 хвілінах язды адзін ад аднаго. Думаю, мне падабалася зь ім мець зносіны, таму што я адчуваў падтрымку й цікавасьць да сябе, што было ўзаемным і новым для мяне. У мяне былі сяброўкі, і даволі блізкія, але я не адчуваў такога ўзроўню блізкасьці й разуменьня зь імі. У моманты нашых зь ім гутарак я часта мог пафліртаваць альбо пафантазаваць, што б мы маглі рабіць адзін з адным. Ня ведаю, навошта я так рабіў, ведаючы, што ён гетэрасэксуал, але ён ня быў супраць, яму было й прыемна, і весела такое чуць, як ён казаў. Праз амаль год, восеньню 2015 году, мы пайшлі на наш першы шпацыр разам. У той дзень мне ўпершыню й апошні раз трапілася костачка у вішнёвай булачцы ў МакДональдсе. З таго часу мы пачалі часьцей бачыцца, і сяброўства набыло відавочны й значны характар.

весну, леткам і восеньню 2016 году я часта заставаўся адзін дома на У два-тры дні. Гэта дазваляла мне клікаць да сябе ў госьці сяброў на начлегі. Мне ўжо споўнілася 14, а яму — 17. Для мяне розьніца не была

моцна адчувальная, але я не магу сабе ўявіць, чаму для яго яна таксама быццам бы не была. Ён часта прыходзіў да мяне ў госьці паглядзець фільм, паесьці піцу й проста правесьці час разам. Успамінаючы гэта цяпер, гэта выглядае як моманты зь фільмаў teenage-dream пра сяброўства, настолькі гэта адчувалася сапраўдным, патрэбным і прыгожым. Ён падтрымліваў мяне пасьля маіх няўдалых кароткіх адносін, дапамагаў, калі мне было сумна, і цікавіўся тым, што ў мяне ў галаве. Ці рабіў я ў адказ дастаткова? Я не задумваўся над гэтым пытаньнем, але здаецца — не.

вось, у адзін з такіх сумесных восеньскіх вечароў у мяне дома, я не Іціна памятаю, як і чаму, ці было гэта дарэчы альбо незвычайна, але карбыла такой: мы ляжым у цемры ў абдымках, блізка адзін да аднаго. Гэта было па-сяброўску, але для мяне такі кантакт з «гетэрасэксуальным» чалавекам быў у навінку. Цяпер, дадаткова да вуснай блізкасьці, зьявілася й фізычная. Мне было вельмі прыемна адчуваць гэта цяпло й прыняцьце. Я ня ведаю, чаму ён тады гэта рабіў, мне невядома, чаму яму было камфортна ляжаць настолькі блізка са мной, што ён дакладна адчуваў нейкую гарачую кропку ў мяне ў штанах. Мы

4

абмяркоўвалі гэта на ўзроўні жартаў, але ўсё ж, гэта было занадта прыемна, каб скардзіцца на што-небудзь. а гэтым рушыла яго лячэньне ў бальніцы, якому я тады не надаваў З значэньня (не ведаю, чаму я быў так аддалены ад гэтай падзеі). Яму трэба было даволі сур’ёзная апэрацыя на чэрапе, ён прасіў мяне

прыехаць наведаць, але я гэтага не зрабіў, маўляў, далёка было ехаць. Відавочна, я не ўсьведамляў тады, як страшна й адзінока можа быць знаходжаньне ў бальніцы перад апэрацыяй. У будучыні я даведаўся, да чаго мог прывесьці гэты візыт, як і ўсьвядоміў цяжар таго, праз што ён праходзіў у той момант. Я занадта дрэнна памятаю, чаму я быў такі халодны ў той час. Азіраючыся на гэты пэрыяд, я думаю, што ня змог падтрымаць яго так, як умеў гэта рабіць ён.

се фота запісак, самі запіскі пра тое, што значыць для Джо нашае У сяброўства, я выкінуў альбо спаліў. Але ўсе яны неверагодна й прыемна для мяне апісвалі нашы адносіны. Аднаго разу я прыйшоў к

яму дадому, а там паўсюль налепленыя запіскі, па якіх я павінен быў штосьці знайсьці. Гэта быў квэст, які зьмяшчаў кучу камплімэнтаў у мой бок. У маёй памяці таксама захаваўся сьпіс апісаньняў кожнай зь яго асобаў, што ўжо гучыць дзіўна, і так яно й ёсьць. Чалавек сьцьвярджаў, што ў ім каля 12 розных асобаў. Прыемным вербальным сымбалем было й тое, што амаль кожную ноч ён тэлефанаваў мне, каб пажадаць салодкіх сноў.

дзіны яго тэкст усё ж такі захаваў, напішу яго: “Акрамя сяброў-ваА лейбалістаў, ёсьць сябры-чараўнікі. Напрыклад, да такіх я магу аднесьці Дру. Вось ужо некалькі гадоў ён ва ўсім мне дапамагае, я

адчуваю сябе камфортна, распавядаю яму свой пункт гледжаньня, а ён сядзіць, альбо ляжыць, і пакорна слухае мяне. Зь ім немагчыма размаўляць пра звыклыя мне рэчы: спорт, мае захапленьні, кнігі, ён не такі, як я, ён зусім іншы, але гэта й зьяўляецца прычынай нашай дружбы”.

акія словы ўскладалі мора надзеі: “Дру, калі памрэш ты — у мяне ня Т будзе лепшага сябра, калі памру я — у цябе ня будзе лепшага сябра”. Ніхто з нас не памёр, але ў мяне лепшага сябра дакладна не засталося. Дру — такую ласкавую форму майго імя ён называў найчасьцей.

ноства запамінальных момантаў нашай дружбы засталіся недзе М глыбока ў галаве, пераказаць іх цяпер я не магу, але яны сапраўды былі добрым прыкладам дружбы двух хлопцаў-падлеткаў. Для мяне

гэта была тая дружба, пра якую можна толькі марыць. Вядома, яна не адчувалася такой у той момант, а падзеі былі падзеленыя маім асобным жыцьцём, яго сумамі й іншымі людзьмі. Памятаецца, як мы гулялі па горадзе ўсю ноч, хадзілі пешшу з цэнтру дадому, елі сэндвічы ў “Лаўцы”, размаўлялі пра жыцьцё й кайфавалі.

6

вось, праз пару месяцаў пасьля яго апэрацыі, мы зноў гулялі. Ілютага Слаба памятаю, што было да гэтай прагулкі. На двары было 11 2017 году, марозныя -15 і вакол гурбы, а мы паехалі ў парк пагуляць. Не памятаю, ці вызначаў мой сябар мэту шпацыра, але

мэта ў яго была. Прайшоўшы па парку, мы спыніліся ў альтанцы. То ці без словаў, то ці яны забыліся, я апынуўся ў яго абдымках, а праз імгненьне ён мяне пацалаваў. Гэта немагчыма забыць — чалавек, які стаў для мяне самым блізкім чалавекам у гэтым сьвеце, які ня быў аб’ектам любоўнай надзеі, цалуе мяне. Я адказаў узаемнасьцю, але ў галаве было: “Што адбываецца, навошта яму гэта?” Далей ішлі яго тлумачэньні. Мне ўжо сорамна, як дрэнна я гэта памятаю, паспрабую тэзісна: “Ты мой сябар, я цябе кахаю, не хачу, каб ты марнаваў свой час на іншых людзей і спробы іх кахаць, давай я дам табе тое, што ты шукаеш у іншых. Хачу, каб ты праводзіў свой час са мной, а не з кім папала. Думаю, што я бі, але не ўпэўнены, і нікому ня будзем распавядаць пра нас. Будзем сябраваць з ‘прывілеямі’, для ўсіх — ты мой брат”. Гэта не даслоўна яго словы, я паўтарыў тое, што пачуў і запомніў. Я быў зачараваны тым, што ў мяне будзе такая дружба, і пагадзіўся. алей ішлі падзеі, якія ўсе людзі назвалі б стасункамі, а не сяброўД ствам, уласна й я падумаў, што мы — пара. Нашы прывілеі па пачатку ўключалі пацалункі, і свавольствы рукамі з «бананамі» адзін ад-

наго (не памятаю, як адбыўся першы раз). Гэты пэрыяд быў напоўнены яшчэ больш яркімі й прыемнымі момантамі, але былі й супрацьлеглыя. Напрыклад, у адзін дзень мы паехалі наведаць яго сяброўку ў бальніцы. Аказалася, што раней яны былі ў зносінах, па выніку вымалявалася карціна: я сяджу на лаўцы, а побач яна сядзіць у яго на каленях і яны цалуюцца. У той момант, улічваючы нашу ”дружбу”, я не здраджваў гэтаму значэньня, але потым гэта стала частай зьявай, і прыняць гэта я не мог. Нярэдкія былі й моманты, калі ён сыходзіў на хатнія вечарынкі, дзе маглі быць розныя людзі. У будучыні, я даведаюся, што нездарма перажываў у гэтыя моманты, бо там ён таксама мог «сябраваць» зь іншымі людзьмі.

сакавіку 2017-га я трапіў у бальніцу для апэрацыі (не вельмі У сур’ёзнай), я моцнп перапалохаўся, у мяне ніколі не было апэрацый. Я плакаў пры сустрэчы зь ім, бо баяўся, што са мной здарыцца

канец усяго. Ён быў побач і жадаў падтрымаць мяне перад апэрацыяй, але ў выніку ён прыехаў, калі мяне ўжо павезьлі ў апэрацыйную, і ён прачакаў да таго, як я прачнуся. Каб трапіць да мяне, ён сказаў, што мой брат, яго пусьцілі. Потым у нейкі зь дзён майго знаходжаньня ў стацыянары, ён прыехаў да мяне з маёй аднакласьніцай. Яны сядзелі ў паўабнімку побач са мной. Потым аднакласьніца распавяла, што ён пафліртаваў зь ёй. Гэта было непрыемна, але ў той момант значэньня не мела.

накавым быў пераход ад ручных забаў да аральных ласак. Вядома, З я выяўляў больш ініцыятывы ў гэтым кірунку, але й Джо часам адказваў узаемнасьцю. Мы спазнавалі сьвет сэксуальных уцех разам,

цікавіліся й нязмушана весяліліся. Але мяне зьдзіўляла, як чыста ручныя ласкі прыносілі больш эмоцый, чым сэкс у звычайным разуменьні зь іншымі людзьмі да й пасьля гэтага. Запал і ўцягнутасьць адзін у адным была такой моцнай, што эмоцыі былі больш магутныя за фізычныя дотыкі. Карысьцю таго, які я худы й дробны, у параўнаньні з Джо, было тое, што ён мог браць мяне на рукі, насіць мяне на руках і моцна-моцна трымаць побач з сабой. Калі я быў у яго на руках,

7

прыціснуты да сьцяны, у магутным пацалунку, я быў у раі. Характэрна, што мама адпускала мяне на начоўкі да яго й мы зь ім маглі праводзіць ночы разам. Мы не маглі адарвацца адзін ад аднаго, пастаянна хацелася чапаць, лапаць, абдымаць, цалаваць і жмякаць адзін аднаго. Такой моцы фізычнага захапленьня ў мяне не было ні да ні пасьля яго. Мне не падабалася, калі маёй шыі тычыліся, мяне гэта пудзіла й было непрыемным, Джо ведаў пра гэта, але ён так ласкава яе гладзіў, што я больш не баяўся. Пацешнымі былі малюнкі, калі я сядзеў на яго прычынным месцы й скакаў жартам. У пачатку мы нават не абмяркоўвалі сэкс з пранікненьнем, у будучыні мне было сказана: “Я цябе занадта паважаю, ты мой брат, я не магу гэтага зрабіць”, у адказ на маю просьбу аб тым, каб ён апынуўся ўнутры мяне. Мы праводзілі ў гэтых уцехах большую частку часу побач. Гэта стала нашай агульнай цікавасьцю. У канцы, я й не ўпэўнены, што яму было цікава, але наўрад ці ён фабрыкаваў такой запал. цалкам растварыўся ў ім. Я не ўсьведамляў, наколькі я яго люблю Я ці прывязаны да яго. Спачатку гэта не было чымсьці дрэнным, але з часам перарасло ў нэгатыўнае. Варта апісаць, што на працягу ўсіх

нашых зносін мы давалі адзін аднаму шмат абяцаньняў: што ніколі не забудзем адзін пра аднаго, заўсёды будзем любіць адзін аднаго й у любых сытуацыях заставацца на сувязі. У тыя моманты я ня ведаў словаў больш шчырых і праўдзівых, і дагэтуль лоўлю сябе на тым, што веру ў гэта.

ая галава выдае ўспаміны фрагмэнтамі, таму я часам буду дадаМ ваць моманты не строга па часавай лініі. Напрыклад, мне дагэтуль саграваюць душу падораныя ім швайцарскі ножык і тэрмас. Яны

неаднаразова выручалі мяне й дапамагалі мне ў розных сытуацыях. Але самым яркім учынкам стаў падарунак на мой дзень нараджэньня. Здаецца, у нашых зносінах узьнікла ідэя, што я хачу пэніборд. Ён пайшоў на сваю першую працу, каб да майго дня народзінаў падарыць яго мне. Гэта было прыемна й радасна не столькі з-за самай рэчы, колькі ад увагі, якая была мне прысьвечана. Ён вучыў мяне катацца на бордзе, таксама досыць кінематаграфічная карціна. Мы каталіся разам позьнімі вечарамі, гэта стала яшчэ адным нашым агульным захапленьнем. Неяк раз пасьля прагулкі на бордах, мы зайшлі да мяне дадому, потныя й стомленыя, паваліліся на канапу, каб адпачыць, і, няўзнак, нашы рукі апынуліся ў штанах адзін у аднаго, і панеслася весялосьць. Ці было гэта весела, радасна й прыгожа? Адназначна так. Калі мы адзначалі мой дзень нараджэньня з маімі сябрамі, я напіўся да стану вавёркі й пачаў бачыць лавеласа з Сьмяшарыкаў на даху дома насупраць, з думкай, што ён хоча мяне зьесьці. Я быў у стане жаху й страху, я пачаў плакаць і ў адзін момант гэтая чорная фігура рэзка апынулася ў мяне ў пакоі, я схаваўся ў абдымках свайго «брата». Джо вывеў мяне на вуліцу, каб я падыхаў, трымаючы мяне за руку. Але на вуліцы гэтая ценявая фігура лавеласа ператварылася ў сотню такіх жа, і ўсе яны ішлі на мяне, каб зьесьці. Мы пайшлі дадому, і я супакоіўся. Ня ведаю, як бы я справіўся без падтрымкі й тактыльнасьці Джо. Яго дзед заваяваў Эверэст ў маладосьці, у гонар чаго ў яго застаўся памятны швэдар з Эверэста. Джо даў мне яго паганіць, нягледзячы на тое, што я быў як трэска, а ў швэдар б ўлезла яшчэ тры мяне. Так я падумаў, што

8

Джо пакарыў мяне, як яго продак пакарыў Эверэст. Сьмешна? размоваў, я мінімальна памятаю, што мы абмяркоўвалі, што леЗ там мы перастанем быць “такімі” сябрамі, але я ні цяпер ні тады, не памятаю, як гэта было абгрунтавана. Пасьля майго травеньскага дня нараджэньня, нашыя стасункі сталі патроху псавацца. У мяне былі іспыты пасьля 9 класа, у яго - першая сэсыя. Ён стаў аддаляцца ад мяне, не пісаў, не гуляў, тлумачачы гэта занятасьцю. Але для мяне гэта было ў навінку, мы заўсёды былі на сувязі. Тут ужо пачалі выяўляцца й узмацняцца маі трывожнасьць і страх застацца безь яго. Ня буду хаваць, я мог быць дастаткова дакучлівым і ўвесь час скардзіўся, што занятасьць ня можа перашкодзіць нам бачыцца. Я ўжо быў вольны ад школы й праводзіў першыя дні чэрвеня на лецішчы. Там я ў сілу сваёй хорні трывогі пачаў перапісвацца з хлопцам, абы здаволіць «смагу». Да сустрэчы я нічога не даводзіў. Па вяртаньні ў горад, я паехаў да Джо ў госьці. У яго была звычка пачытаць мае перапіскі (не ведаю, чаму мяне гэта не злавала), і ён убачыў перапіску з тым хлопцам. Ён адразу сказаў, што гэта канец. Я пачаў плакаць, схаваўся пад стол ад сораму пасьля зробленага (цяпер не разумею, чаму Джо можна было цалавацца з былой, а мне нельга было пафліртаваць анляйн). Але канца не адбылося. Адбыўся толькі пачатак усяго самага непрыемнага, цёмнага й цяжкага. Як потым высьветлілася, ён сам хацеў са мной развітацца, але выкарыстаў мой учынак як прычыну для гэтага. Мне не было зразумела, што да гэтага прывяло. Усё зьмянілася вельмі рэзка й хутка.

ак пачалося лета сварак, сьлёз і непаразуменьняў. Мы працягвалі Т мець зносіны, падтрымліваць фізычны кантакт, але асновай сталі высьвятленьні таго, чаму ў нас усё сапсавалася. У мяне пачала пра-

яўляцца скандальнасьць, я даволі раніма й рэзка ўспрымаў любыя словы й учынкі, і цяжка пераносіў іх. І без таго сумны, пастаянна пагружаны ў думкі й трывожны, я ператварыўся ў яшчэ больш сумнага чалавека. І з кожным днём гэта разьвівалася й набірала новыя формы. Тое, як да мяне ставіўся мой улюбёны чалавек, і тое, як я ацэньваў яго дзеяньні, дакладна ня можа быць апраўданьнем таго, як я мог сябе паводзіць. Але й адмаўляць не стану, што яго ўчынкі часам сапраўды былі жорсткімі й зьневажальнымі ў адносінах да мяне. Мая ж рэакцыя часта была занадта абвінаваўчай, нібы ён забраў у мяне дзіця. Я стаў жудасна раўнівым, крыўдлівым і ахвярным. Ён, як мне здаецца, стаў халодным і зачыненым.

вылучаных падзеяў таго лета я памятаю многае, але магу паЗ мыляцца ў парадку іх часу. Аднойчы ў мяне дома былі ў гасьцях мая сяброўка й ён. Яна тады ня ведала, што мы зь ім кахаемся. Яны абмяркоўвалі першыя пацалункі. Сяброўка згадала, што ніколі не цалавалася. Яны пачалі цалавацца. Пры мне. На маім канапе. Чаму я не мог гэтага спыніць? Я пайшоў у іншы пакой слухаць музыку й пачаў плакаць. Не памятаю, як працягнуўся той вечар.

азьней летам, мы зноў праводзілі час у мяне дома з гэтай П сяброўкай, Джо й яго новым сябрам. Да яго прыехаў сябар горада, аказалася, што ён гей. Я пачаў псыхаваць.

10зь іншага

Мне казалі, што паміж імі нічога няма. Потым мы ляжалі на канапе: Джо пасярэдзіне, я на яго грудзях з аднаго боку й яго сябар з другога боку яго грудзей. Я быў зьбянтэжаны. Я пайшоў у іншы пакой, Джо за мной. Нашы сваркі ўжо набылі характар шчыпкоў, лёгкіх плясканьняў (я слабы) і істэрык з майго боку. Джо спрабаваў мяне ўціхамірыць, заключыўшы ў свае абдымкі, трымаў мае рукі й ногі. Ён спрабаваў растлумачыць, што гэта нічога не значыць. Затым я выходжу з пакоя, а адразу за дзьвярыма стаяў гэты сябар, падслухоўваючы, што адбывалася. Чаму я не спыняў усё гэта? Потым мы вырашылі паехаць за шаурмой. На гадзіньніку каля гадзіны ночы. Шаурма была каля дома Джо. Ехалі мы на апошнім траліку. Атрымаўшы шаурму, мы пайшлі ў ціхі двор. Там я даведаўся, што Джо й яго сябар ідуць начаваць да яго дому, а я зь сяброўкай да свайго дому. Я ашалеў у гэты момант. Мой мозг вырашыў, што трэба проста рэзка пабегчы куды далей. Я пабег, хутка. Ён пабег за мной. Мы спыніліся пасядзець на прыпынку. Ён пачаў абяцаць мне, што яго сябар будзе спаць асобна, што паміж імі нічога няма. Мне стала лягчэй, але ўсё роўна не разумеў, чаму так. У будучыні ён распавёў мне, што ён сустракаўся з гэтым сябрам два тыдні ў гэты момант. У яго дома ў тую ноч яны спалі разам і займаліся целамі адзін аднаго, але ў іх было «не больш, чым у нас з табой, і нават менш». Атрымліваецца, я адчуваў падвох, калі ён сапраўды існаваў. Дурань. З падобных абуральных сытуацый, я ўбачыў у Джо дома лісты ад якогась хлопчыка. Аказалася, яны перапісваліся так ужо паўгода. У выніку яны пачалі адносіны пасьля таго, як мы развітаемся пазьней у жніўні. драматычных момантаў лета, было й такое: я ў агоніі рэўнасьці, З крыўды й злосьці вырашыў пераспаць зь іншым хлопцам. Як аказалася, я зрабіў гэта ўжо пасьля таго, як Джо спаў з тым сябрам у сябе дома. Атрымалася, я помсьціў. Як толькі я скончыў сваю здраду, я напісаў Джо аб зробленым і пайшоў спаць. Праз тры гадзіны я прачынаюся ад груку й званкоў у дзьверы. Ён прыйшоў да мяне, каб пагаварыць. Ня ведаю, ці выдатна так патрабаваць увагі, але ён сам прымаў рашэньне знаходзіць мяне, калі я аддаляюся.

еяк летам я, ён і мая лепшая сяброўка вырашылі паехаць куН пацца. Калі мы прыехалі да вады, пачалася навальніца. Нас гэта не спыніла, мы зь ім залезьлі ў ваду, ён паплаваў, а я ўзрушыўся ад холаду. Калі мы чакалі электрычку назад, маланка ўдарыла ў дрэва насупраць і яно загарэлася. Цяпер кожны раз, калі я бачу гэтае дрэва, я ўспамінаю той момант. Потым мы паехалі ўсе разам да яго дадому грэцца, сушыцца й глядзець фільм. Ён ляжаў пасярэдзіне, а я зь сяброўкай па яго баках. Джо залазіў да мяне ў шорты, пакуль мы глядзелі фільм, гэта было пацешна. Але потым я зразумеў, што ён мог ня толькі ў мае шорты залезьці. Думаю, гэта ўжо мае трывожныя здагадкі.

самага пачатку нашых недазносін, пасьля нашых шпацыраў, мы З сядзелі на прыпынку, чакалі мой тралік. Але Джо прасіў мяне прапусьціць адзін, другі, а там ужо й трэці, каб мы як мага даўжэй прабылі побач.

такой каруселі здрад, крыўд, сварак, непаразуменьПасьля няў, кучы доўгіх размоваў, да канца жніўня, калі правільна 11

памятаю, я напісаў яму, ці ня варта нам нарэшце спыніць? Ён пагадзіўся. Куля кульмінацыі канца трапіла ў мяне. Я быў разьбіты, уражаны й самотны. Аказалася, мяне чакае дадатковая куля. Праз два дні Джо пачаў сустракацца зь іншым хлопцам. З тым, якому ён пісаў лісты ўжо вельмі даўно. Гэта падзея ўпершыню ў жыцьці прымусіла мяне адчуць настолькі моцную душэўную боль. Я не мог заплюшчыць вочы, каб заснуць, бо адразу зьяўляўся малюнак, як яны цалуюцца. Я праляжаў у такой трывозе ўсю ноч. Раніцай я знайшоў сябе ў стане, пры якім пры выглядзе кухні, дзе Джо бываў, я адразу пачынаў плакаць. Мне трэба было паесьці. Мой знаёмы прыехаў падтрымаць мяне, каб я мог паесьці хоць штосьці. Унутры быў мікс адчаю, лютасьці, рэўнасьці, крыўды й смутку. Ці патрэбны я быў яму зусім? раз некалькі дзён Джо спытаў, як у мяне справы, я распавёў. Ён П прапанаваў прыехаць да мяне ў госьці з маёй сяброўкай. Яны прыехалі, каб крыху мяне падбадзёрыць. У гэты момант мне напісала мама.

Яна знайшла маю другую, фэйкавую старонку ВК, якую раней яна выкрыла, калі залезла ў мой ноўтбук. Яна спытала, ці сапраўды мы з Джо проста сябры. Мне толькі не хапала праблем з мамай у гэты момант. Я адмаўляўся, а Джо прапанаваў зрабіць вячэру й дачакацца маёй маці. Так мы й вячэралі ня ўсе разам, але ў адной кватэры. Так Джо стаў прыходзіць да мяне ў госьці, нават калі дома быў нехта з маёй сям’і. Пасьля гэтага ён паехаў да свайго новага хлопца. Ён забыў у мяне шапку, якую я яму дарыў, і сказаў, што забярэ пазьней. У нас былі мяккія цацкі ў выглядзе катоў, якія зьвязаны рукамі ў абдымках. Я разарваў іх рукі з абдымкаў пасьля расстаньня. Але Джо вырашыў, што возьме сабе аднаго, а я другога, паказаўшы, што мы ўсё-такі сябры.

а шчасьце, праз 7 гадоў я ўжо не магу апісаць падобныя посттраўН матычныя станы, як яны адчуваліся й якімі словамі апісваліся ў момант іх прысутнасьці. З адчувальнага апісаньня — я пачаў рэзаць (хутчэй драпаць) свае рукі, я й раней гэта рабіў, але ў гэты раз я стаў націскаць лязом мацней. Плакаў я, як мне здаецца, па некалькі гадзін у дзень. Я не разумеў, як цяпер існаваць, што рабіць, з кім размаўляць, куды хадзіць. Я страціў ня толькі яго, але й сябе. Затуманеньне розуму відавочна адбылося, таму што далей я рабіў некаторыя зусім незразумелыя рэчы.

дразу пасьля такога ўдару, у мяне пачынаўся першы курс каледжа. А Як аказалася, без такой падзеі я б дакладна застаўся ні з чым. Я адчуў новую энэргію й цікаўнасьць, ад новага месца, новых дзеянь-

няў і, самае галоўнае, новых людзей. Я нават змог не закчыняцца ў сабе, а пазнаёміцца з рабятамі, паклікаў іх гуляць, паклікаў да сябе ў госьці на нашу першую тусоўку. Я змог праявіць сваю асобу, адчуў, што мяне прымаюць і я цікавы людзям. Гэта было як пластыр на рану. Калі мы сабраліся ў мяне дома, я напіўся, і спачатку пачаў крычаць новаздабытым сябрам у твар ”Я гэй”. Сьмешны ўспамін. Пасьля камінаўту я, мабыць, вырашыў стукнуцца ў цёмныя думкі, узяў лязо й правёў ім сьмела й хутка па руцэ, пахлестала кроў. Я ня ведаю, чаму рабята пасьля такога засталіся маімі сябрамі, гэта даволі звар’яцелае відовішча. Дзяўчынкі апрацавалі й забінтавалі мне рану.

13

ўліўся ў вучобу, зносіны, але па вечарах, адзін у сваім пакоі, я ўсё ж Я аддаваўся смутку. Я ня ведаю, дзе б я быў, калі б не новыя падзеі й знаёмствы, якія выцягнулі мяне зь ямы. Праз два тыдні без Джо, ён на-

пісаў мне й прапанаваў зноў мець зносіны. Аказалася, ён расстаўся са сваім новым хлопцам, было пацешна. Спачатку мы проста размаўлялі, гулялі й абмяркоўвалі, што ж здарылася ў нас у жыцьці. Нядоўга гуляла гэтая песьня фарсаванай дружбы. Хацелася прывілеяў. Мы зноў пачалі займацца рознымі голымі свавольствамі ў ложку. У яго, у мяне дома, мы не маглі адарваць ні вочы ні рукі адзін ад аднаго. Ці было гэта чыста сэксуальная цяга альбо рамантычнае, невядома. Паступова ён пазнаёміўся з маімі новымі сябрамі, пачаў зь імі мець зносіны. Без мяне. Яны пачалі тусавацца, піць і забаўляцца без мяне. Такія эмоцыі сталі прычынай маіх наступных істэрык і крыўд. Мала таго, што ён адабраў і забіў наш зь ім сьвет, так ён яшчэ і палез у мой новы сьвет. Але я пачаў вінаваціць і тых, хто быў не супраць зь ім пагутарыць, хоць яны й былі маімі сябрамі першапачаткова. Ён казаў мне, што я павінен радавацца, што ён спадабаўся маім сябрам. Вельмі радуюся, калі мой былы й новыя сябры п’юць дзесьці ў бары без мяне, невымоўная радасьць!

алі ён начаваў у мяне дома, уся мая сям’я была дома, яны добра К да яго ставіліся й былі рады, што ў мяне ёсьць сябар - спартоўца хлопчык. Яго мама, дарэчы, таксама добра да мяне ставілася, і казала

мне прыглядваць за Джо, калі яе няма ў горадзе. Але яны ня ведалі, чым мы займаліся ноччу за зачыненымі дзьвярыма. Мы стараліся не шумець, натуральна, але як я высьветліў пазьней, праз гэтыя дзьверы ў цэлым чуваць і шэпт і любыя іншыя гукі, але я чамусьці не адчуваў дыскамфорту ад гэтага. Як прыемна было так шмат начэй спаць побач з каханым (ненавісным) чалавекам у сваім пакоі.

ае здагадкі, бясконцы паток трывожных думак і крыўды не давалі М мне атрымліваць асалоду ад таго, што адбываецца. Я быў рады, што мы побач, але цаной майго стану, і жывёльныя дзеяньні Джо не спыняліся. Дзесьці ў кастрычніку, праз паўтара месяца такіх блізкіх зносін, ён мне заявіў, што хоча сустракацца зь сяброўкай, таму нам трэба перастаць займацца любоўнымі ўцехамі. У гэты момант я быў у яго дома, ляжаў у яго абдымках. Гэта было камічна. Ён кажа мне, што сёньня я буду спаць асобна, інакш ён не ўтрымаецца ад таго, каб распрануць мяне. Ён залежны? Не думаю. Пасьля гэтых словаў нашы вусны ў чарговы раз зьліліся й, натуральна, мы распрануліся й не адрываліся адзін ад аднаго. Іранічна?

еяк раз (на самай справе шмат разоў) ён паклікаў мяне паглядзець Н яго гульню. Я да гэтага глядзеў яго гульні разы два. Я не любіў гэта. Успомніў! Як мы ехалі зь ім на яго гульню, сядзелі ў аўтобусе, ён паклаў

заплечнік на нашы ногі, а рукой палез да мяне ў штаны, гэта было прыемна й весела, але й няёмка. Дык вось, я пагадзіўся, як і мае (і цяпер яго) новыя сябры. У канцы гульні ён даў мне патрымаць пару хвілінаў сваю павязку зь ілба. Яна была ўся прасякнута потым. Ці было мне брыдка? Наадварот, я быў гатовы цалкам апэцкаць яго потам. Я ўжо даўно памятаў і любіў яго пах, а тут была яго максымальная канцэнтрацыя.

14

ая лютасьць і крыўда на тое, што ён зноў сышоў кахаць кагосьці М іншага, у дадатак забіраючы да сябе маіх сяброў, нарастала, зьбіралася й вылівалася з кожным разам усё зьедлівей і мацней. Я магу

зразумець, што са мной было складана мець зносіны ў такім стане, але я дзічэў безь яго ўвагі й клопату. Мае новыя сябры ўжо таксама не вытрымлівалі такіх абвостраных падзеяў. Яны казалі, што я сам вінаваты ў тым, што адштурхнуў усіх, што я ўсё перабольшваю й раблю з мухі слана. Казалі, што я звар’яцеў, што я ненармальна стаўлюся й рэагую на рэчы. Я гэта ўспрымаў як лопат трызьненьня, чым ён і быў, але таксама стаў сябе вінаваціць, сароміцца сваіх эмоцый і словаў. Калі гэтая гісторыя скончылася, я так і ня змог больш без страху дзяліцца сваімі перажываньнямі. Я да гэтага часу змагаюся з тым, каб не вінаваціць сябе ў сваіх пачуцьцях і іх выразе. Былі й сябры, якія мяне падтрымлівалі, і былі салідарныя са мной, я вельмі рады, што ня быў адзін у гэтай бурбалцы, але нэгатыўнае вакол перабівала гэта адзінае добрае.

дрэнна памятаю таймлайн, але альбо ён зноў расстаўся са сваёй Я новай пасіяй, альбо гэта ўсё ж такі было да яе. Апішу гэтыя мілыя, альбо пацешныя моманты таго, як ён да мяне тады ставіўся. Цікава

было б даведацца, што ім рухала — фізычная цяга канкрэтна ў мой бок, ці проста абы з кімсьці памаркітавацца. Неяк раз ён зайшоў да нас у каледж павітацца падчас абеду. Разьвітваючыся, ён сказаў усім, што я, цытую: “ахуенны сябар”, а потым схапіў мяне за пахвіну й дадаў: “І хуй ў цябе добры”. Навошта гэта было? Прыемна? Так. Крынж? Так. У момант нашых начных размоваў у маім ложку, я чамусьці часта пытаўся, ці добра, лепш за іншых, я смактаў яго чэлес? Ён кожны раз адказваў - не памятаю, нагадаеш? Вось гэта ўжо можна назваць мілай гульнёй флірту.

-за таго, што ў Джо была каталіцкая сям’я, а я любіў амэрыканіЗ заванае жыцьцё, мы зь ім адзначалі Раство кожны год. Але гэта стала апошнім. Мы й не пасьвяткавалі як трэба, проста правялі час разам і прыйшлі да высновы, што пара ўсё скончыць. Але для мяне гэта дакладна не было магчымым. А ён сышоў раніцай і моцна зачыніў дзьверы.

ачаўся 2018 год, у мяне былі канікулы, і я быў зусім адзін і без спраП ваў, у шэрым пакоі з шэрым небам за вакном. Вядома, я звяртаўся да ямы, толькі яна за тры месяцы стала яшчэ глыбей. Я перастаў мець зносіны наогул з усімі. Калі й меў, то толькі з тымі, хто не ўваходзіць у маё кола зносін. Я перастаў адказваць на паведамленьні, званкі, нікому. Я цалкам замкнуўся ў сабе. Я не хацеў больш быць абцяжараньнем, не хацеў нікога турбаваць, замінаць ці нават хваляваць паветра побач зь людзьмі. Відаць, толькі такімі паводзінамі, калі ты зусім не думаеш пра іншых людзей, ня хочаш іх бачыць і мець зносіны зь імі, толькі так можна прыцягнуць цікавасьць і толькі з такімі цікава мець зносіны, таму што праз пару тыдняў Джо й мой аднагрупнік вырашылі прыехаць да мяне дадому, каб даведацца, ці не памёр я. Мне было й прыемна ад гэтага візыту, але й злаваў, я ня ведаў, што ім адказаць, не разумеў, што яны хочуць пачуць. Пасьля іх прыязджала й мая сяброўка, але мяне не было дома, але мне была прыемная

15

яе клапатлівасьць, і я ёй напісаў пра гэта. Ён працягваў гэта рабіць. Ён працягваў казаць, што мы павінны быць асобна, а потым прыязджаў праверыць, як я. Бо гэта й прыемна, і зьневажальна. Ён падманваў мяне самым салодкім спосабам, гуляў са мной. А ў канцы ўсё роўна вінаваты я. асьля такой дэпрывацыі ў адзіноце, я мабыць зусім звар’яцеў. Я вырашыў, што трэба напісаць ліст, і пакласьці яму ў паштовую П скрыню. Але я вырашыў, што будзе яшчэ больш магутна, калі я дадам у гэты ліст слоічак са сваёй крывёю. Я так і зрабіў. Мне здавалася гэта жудасна рамантычным і дзікім. Але гэта было проста дзіка, я б не хацеў атрымаць такі ліст. Ён выліў маю кроў на вуліцу. Я спаліў малюнак зь ім. Ён ужо амаль не пісаў і не адказваў мне, я таксама, але часам мог накатаць яму кучу нэгатыўных (або сумленных) выказваньняў, але заставаўся без адказу. Я стаў злавацца, я прыязджаў да кавярні, дзе ён працаваў, глядзеў на яго й чакаў. Але сыходзіў, а па дарозе плакаў пад сьнега-дажджом пасярод вуліцы. У адзін з такіх разоў, я паехаў прама да яго дому, каб патэлефанаваць у дамафон, бо на паведамленьні й званкі ён не адказваў. Падняўшыся на яго паверх, ён не ўпусьціў мяне дадому. Мы размаўлялі на лесьвіцы. У яго быў новы хлопец. Там, у яго ложку. Я ўцёк.

каледжы на пары па літаратуры нам задалі напісаць сачыненьне па У нейкім аповядзе. Я, немаведама якім чынам, зьвязаў яго са сваёй гісторыяй сяброўства. Мабыць маё мысьленьне было настолькі прасякнута гэтым вопытам. Вось, што я тады напісаў:

орагі аблажылі сонечны Рым. Аблога была доўгай, таму ў горадзе В пачаліся хваробы й голад. Усе спробы рымлян выратаваць горад заканчваліся няўдачай, і тады адзін малады рымлянін па імені Муцый

вырашыўся на адчайны крок. сё дзяцінства й юнацтва хлопец правёў у даволі знатным асабняку з садамі з фруктовымі дрэвамі на ўскраіне Рыма. Выглядаў ён адначасова акуратна й нядбайна: адзеньне было саткана зь лепшых тканін, але валасы сярэдняй даўжыні заўсёды былі растрапаныя. Нельга сказаць, што ён быў слабым — на хударлявым целе юнака былі відаць мышцы. Сам ён у цэлым выглядаў як мілы хлопец. дня свайго нараджэньня хлопец жыў з маці й шматлікімі слугамі, якія сталі яму сям’ёй. Увесь час хлопец праводзіў са сваім лепшым сябрам, які быў яму й братам, і героем.

У З

н вучыў яго ўсяму таму, чаму не мог бы навучыць ніхто іншы. Ён выЁсябра. хаваў у ім сьмеласьць і дабрыню. Муцый ня ведаў жыцьця без свайго днойчы пры абароне Рыма сябар Муцыя загінуў, змагаючыся за А свабоду й мір. Муцый ня бачыў сэнсу існаваньня. Юнак не мог нічога рабіць: ні есьці, ні піць, ні нават усьміхацца. Днямі ён ляжаў на

паляне свайго саду, дзе раней ён і яго сябар глядзелі на неба, а ў яго вачах была пустата, і позірк быў згублены. ады засмучаны хлопец вырашыў: ён скончыць справу свайго сябра — даможацца свабоды й міру. Герой пайшоў у палаткі,

16Т

дзе спыніўся правадыр і армія ворага. Рымлянін убачыў, што правадыр і яго армія абедалі. Герой пракраўся ў пакой, поўз на каленях за сьпінай правадыра. Юнак дастаў кінжал — адзінае, што засталося ад яго сябра; ён падарыў яму гэтую зброю для абароны. Муцый не пасьпеў падняць руку, як ахова правадыра схапіла парушальніка. равадыр загадаў пазбавіцца злачынцы — спаліць на кастры. Армія вяліла юнака да сьмерці. Герой разумеў, што ён, прынамсі, паспрабаваў. Яго прывялі да жароўні на плошчы ў цэнтры Рыма. Герой стаяў зусім адзін на вачах сваіх суграмадзянаў. Юнак не адчайваўся. Ён рэзка паклаў сваю руку на распаленае агнём паверхню. На яго твары было відаць пагарду й ні кроплі болю. Усю магчымую боль ён ужо адчуў, страціўшы сэнс жыцьця. Правадыр закрычаў ад злосьці. Ён загадаў юнаку сыходзіць. ты з сабой паступіў больш жорстка, чым са мной. Я жадаў бы, каб за мяне змагаліся такія бясстрашныя людзі. Уражаны мужнасьцю й унутранай сілай Муцыя, правадыр ня толькі адпусьціў яго, але й зьняў аблогу з Рыма. дзячныя рымляне высока ацанілі подзьвіг героя. Яму далі мянушку «Сьцевола», што азначае «левша». Імя Муцыя Сьцеволы стала агульным і цяпер ужываецца для пазначэньня бясстрашных герояў. уцый так і ня змог забыць чалавека, які стаў для яго родным. Аднойчы ён заснуў і так і не прачнуўся. Калі праўда кажуць пра вышэйшыя сілы, то Муцый і яго сябар сустрэліся другі раз. І былі самымі шчасьлівымі побач адзін з адным.

П -

У М

аступныя два гады мне зусім складана апісаць, мы рэдка разН маўлялі, а я быў зачынены ў пастцы пакуты. Думаю, у 2018 асновай маіх перажываньняў і крыўд было тое, што мае сябры шпацуюць зь ім, а не са мной. Я перастаў мець зносіны з усімі, хто заставаўся ў яго чарах. Так, мая лепшая сяброўка закахалася ў яго, яе сяброўка зь ім сустракалася, мая аднагрупніца мела вопыт палавой сувязі з Джо. Гэта было невыносна, сьвет перастаў быць ранейшым, трэба было прывыкаць да новага. Чалавек, каму Джо надаў удар харасманту, засунуўшы яму рукі ў штаны (ён быў супраць), працягваў зь ім сябраваць. Гэтыя часы хутчэй паказваюць, наколькі я сышоў з розуму. Я стаў залішне крыўдлівым, стаў часьцей піць і крычаць, ладзіў скандалы; быў зацыклены толькі на ім, усе мае думкі, размовы былі пра яго. І нават бачыць на што ён здольны, мяне гэта не адштурхоўвала.

абыўся распавесці, якія падрабязнасьці я пазнаваў ад Джо. Я давеЗ даўся, што ён хацеў прызнацца мне ва ўсім і пачаць нашу гісторыю яшчэ тады ў бальніцы, калі ў яго была апэрацыя. Аказалася, што я ня быў

яго першым варыянтам. Да мяне ён хацеў пачаць такое прывілеяванае сяброўства зь іншым хлопцам, але той яму адмовіў. Я быў запасным. Гэта было вельмі балюча адчуць, улічваючы колькі было абяцаньняў і словаў, што я адзіны сябар, брацік і самы родны чалавек. Ён нават быў інтэграваны ў маю сям’ю, дзед чакаў яго ў нас на лецішчы. Я заўсёды марыў, каб я й Джо апынуліся там ўдваіх, у прасторах прыроды. Але гэтага ніколі не здарылася.

17

лічваючы адсутнасьць прадстаўнікоў мужчынскага полу ў маім У дзяцінстве й юнацтве, Джо быў адзіным прыкладам якой-небудзь маскуліннасьці. Ён мог казаць жудасныя рэчы, да прыкладу - давай ня

плач, ты ж пацан. Гэта было жартоўным тонам, але наратыў зусім не патрэбны. Я хутчэй назіраў за яго рухамі, стаўленьнем да ўсякіх рэчаў, жаданьняў і ў цэлым за вайбам таго, хто ж такія хлопцы. У нейкі момант, я заўважыў, што калі раздражнёны ці не пасьпяваю, я пачынаў пісаць яго почыркам. Пасьля нашага растаньня, я ўсё часьцей стаў заўважаць дробязі ў сабе, якія зьмяніліся ў бок таго, як рабіў гэта Джо. Гэта мог быць выбар адзеньня, выбар словаў, рухаў. Я памыліўся, не як Джо, хутчэй так, як рабіў бы я, ведай я свой маскулінны бок. Але ў маім выпадку маскуліннасьць хутчэй намінальная й гнуткая, ніякіх патрыярхальных загонаў я не пераняў. Гэта дапамагло мне зразумець, што хоць я й хлопчык, гэта не перашкаджае мне адрозьнівацца ад іншых, паводзіць сябе так, як хачу. І наадварот - не вінаваціць сябе, калі вяду сябе банальней, чым звычайна.

ой год безь яго прайшоў у самаробнай адзіноце, рэўнасьці, заМ йздрасьці, спробах крочыць далей, але мая спроба палюбіць ўвянчалася такім жа трывожна-пераследуючым вопытам. Я думаў,

што назаўжды ахутаны гэтымі цёмнымі думкамі й шкоднымі перажываньнямі. Былі дні, калі быццам нічога й не здаралася, я мог весяліцца й быць сабой, а не тым, каго стварыла гэтае сяброўства. Я не адчуваў, што патрэбны камусьці, мне заўсёды бракавала сябра менавіта хлопчыка, менавіта яго. Людзі, якія ў адзін момант лічыліся сябрамі, сталі называць мяне істэрычным, беспадстаўна пакрыўджаным. Я разумею, якая глеба ў гэтых словаў, але на жаль, як бы я не спрабаваў адпусьціць і дараваць гэты факт, ён застаецца плямай на нашай дружбе, падсьвядома забіваючы для мяне магчымасьць блізкай сувязі з гэтымі людзьмі. Гадзіны, выдаткаваныя ў тэрапіі на гэтую тэму, быццам не каштавалі таго, бо сяброўства засталася ў форме пары сустрэч у год. Несумненна, можна знайсьці большы працэнт добрых і прыемных сумесна праведзеных часоў, якія засланяюць меншы працэнт атрутных. Але да гэтага часу, маё несьвядомае фармуе сьвядомую адмову ад збліжэньня й даверу да людзей, якіх я мог называць сям’ёй. Гэта бясконцы тунэль сумневаў у сабе, сваёй каштоўнасьці для іншых, няўпэўненасьці ў тым, што я карысны сваімі дзеяньнямі й падрывае любое пачуцьцё безумоўнай любові-дружбы, ад чаго я не магу ў поўнай меры праяўляць сябе й свае інтарэсы. Так, мы ўсе прызналі свае памылкі, я пачуў і словы спагады, і прабачэньня, і прыняцьця, і гэта дакладна наклала пластыр на рану, але яна не зажыла, быццам у маім целе мала трамбацытаў (метафарычна).

алей Джо мільгаў дзесьці ў баку майго жыцьця, то прывязе мне Д прышпільныя цыгарэты зь Літвы, то патэлефануе раз на паўгода, каб даведацца, як я жыву. Калі мы выйшлі на нэўтральнае плато ад-

носін, дзе мы размаўлялі раз у год, ён ужо віншаваў мяне ў мой дзень нараджэньня й назіраў, прыглядаў за мной. Але гэта доўжылася нядоўга. У нейкі момант па цалкам ”беларускім” прычынах, усе яго соц. сеткі былі выдаленыя, як і яго прысутнасьць у зоне дасяжнасьці. І так, ужо трэці год я жыву цалкам безь яго ў маім жыцьці, быццам яго ніколі не было, а можа, і быў, але зьнік. Не хачу перабольш-

18

ваць, але я лавіў сябе на тым, што я смуткаваў. ”Брацік назаўжды” было прыемным сном, потым рэальнасьць ўшчыкнула мяне й я ніколі больш не засынаў. я ведаю, ці быў добры спосаб справіцца з гэтай траўмай, пражыць Н яе хутчэй і забыцца, але ў мяне гэтага ў любым выпадку не выйшла. Пэўна, час лечыць, але відавочна не хутка, прайшло 7 гадоў, а я

ўсё яшчэ пішу пра гэта. Блізкія людзі вакол - яшчэ адно лякарства, але лепш не злоўжываць. Тэрапія ўжо як тры гады. Фокус маіх перажываньняў вядома ж зьмяніўся, але я часта бачу сувязі й ланцужкі таго, як мінулае паўплывала на тое, дзе я, з кім я й чым я займаюся. Кожны раз, калі я распавядаў гэтую гісторыю, я забываў усё больш дэталяў, менш хваляваўся й сумаваў, так я й падумаў, што калі запішу - то наогул забуду! Праверым гэтую тэорыю.

ахапляльным спосабам рэфлексыі было штосьці накшталт музычЗ на-фантазыйнай медытатыўнай практыкі. Калі я ехаў у электрычцы на дачу, я ўключаў альбом выканаўцы, які дапамагаў прадстаўляць

”кліп” да яго, у маёй сьвядомасьці маляваліся сьветы, і часта яны былі зьвязаны з гэтымі адносінамі. Мае фантазыі ў маляўнічых колерах разважалі пра тое, якое значэньне меў для мяне Джо, хто я безь яго й як мне знайсьці сілы для жыцьця. Мне ўяўляўся казачны лес з кветкамі й вадаспадамі, дзе я - чэлік, у якога ёсьць сябар-настаўнік? брат? У розных вэрсыях фантазыі, брат памірае, зьнікае альбо ж спэцыяльна сыходзіць ці ўвогуле здраджвае, у гэты момант на альбоме грае песьня з драматычным дропам, і я лячу ў прорву бясконцай цемры, зусім адзін. Пачынаецца добры, з надзеяй на лепшае біт, і я ачуўся ў яшчэ больш сонечным, цёплым і прыгожым лесе. Я пачынаў свае дробныя крокі, усьміхаўся й пачынаў новае жыцьцё. Часта пасьля гэтага я плакаў прама ў электрычцы, але пасьля я адчуваў нерэальнае супакаеньне, задаволенасьць тым, што ёсьць і прыняцьце гэтага. Нажаль, з часам фантазыі перасталі так лёгка ліцца ў маёй галаве, і такая практыка адышла ў лета, альбо ж яна выканала сваю задачу й паляцела.

адчас псыхалягічнай нэўраўнаважанасьці, я часта мог запосьціць П дзіўныя сторыс, ці пісаць дзіўныя паведамленьні людзям. Але дзіўнымі яны былі толькі таму, што гэта быў выраз маіх эмоцый і рэакцый на сытуацыі. Многія блізкія мне людзі не разумелі, навошта я гэта раблю, ды й з боку гэта сапраўды выглядала як пакуты тпшкі пасьля растаньня. Мае сябры, сяброўкі пачалі неўсьвядомлена таўраваць мяне за такія паводзіны, казалі, што мне трэба замаўчаць і перастаць ныць, уласна пасьля доўгага ўзьдзеяньня такой рыторыкі, я й перастаў наогул выказваць свае эмоцыі, нават перастаў іх пазначаць і разумець для самога сябе. Эмоцыі й думкі затрымаліся ў пастцы ўнутры мяне, і час ад часу яны біліся, каб выбрацца, а я супраціўляўся.

і было гэта ўсё суцэльным грумінгам з боку Джо ў дачыненьні да Ц мяне? Па сутнасьці, я прывязваўся да яго дзеля ўвагі, прыняцьця й падтрымкі, якія ён даваў у нейкіх казачных маштабах, а пасьля чар-

20

говай дозы прыемных пачуцьцяў, ён мог зрабіць абсалютна розныя рэчы, якія маглі ніяк не суадносіцца зь яго цёплым стаўленьнем да мяне. Мне было 13, калі я пачаў верыць у казку,

зразумела, што 16 гадовы чалавек таксама не асоба разумее адказнасьць за свае дзеі, але яны й напраўду былі не зусім натуральнымі, бо як двухмэтровы хлопец мог закахацца ў 13 гадовага шкета, гэта нават гучыць камічна. Ці зьяўлялася гэта шкодным мне, калі я згаджаўся на такія адносіны? Ці мог я адэкватна ацэньваць гэтыя адносіны ў такім узросьце? Я быў занадта юны для гэтага. Ясна, што калі грумінг і быў, то неўсьвядомленым, а вось разграбаць наступствы яго ўплыву на мяне, мне прыйдзецца ўжо сьвядома, і вельмі доўга. асам я кідаюся паміж тым, што шкадую, што гэтыя адносіны былі Ч ў маім жыцьці й тым, як крута, што ў мяне быў такі эксьпірыенс цінейдж дрыма, пераўтворанага ў выпрабаваньне, якое ў некаторыя моманты, магло мець лятальны зыход. Праблемы з мэнтальным здароўем у мяне былі ўжо да зносін з Джо, але яго ўклад у іх узмацненьне й пагаршэньне невымерны. У цяперашні час мне нашмат лягчэй, я ўжо рэдка ўспамінаю гэтую гісторыю, але часта стараюся зрабіць новыя, карысныя высновы, якім яна мяне навучыла.

і можа гісторыя аб квір каханьні ў Беларусі адрозьнівацца ад такіх Ц нэгатыўных падзей? Як нам, прыніжаным, схаваным і пазбаўленым правоў, наогул вырашацца на адносіны? Калі ўжо выпадае шанец кагосьці палюбіць, то быццам гэта зыходзіць з таго, што мы думаем, што іншага шанцу можа й не быць, і лепш ужо быць з кімсьці, чым аднаму. Замяняць штодзённую ўвагу, падтрымку й прыняцьце мы можам як заўгодна, але варта задумацца, перш чым зрабіць свой выбар і кідацца ў рукі першага-лепшага прыемнага, й які дае адсутныя эмоцыі, шпундрыка. Спадзяюся, гэтая гісторыя навучыла мяне чамусьці важнаму, і дапаможа не зваліцца ў гэтую яму ў будучыні. Да гэтага часу я ня змог пабудаваць новых добрых адносін, ва ўсіх спробах ўключаліся старыя патэрны паводзінак, нават калі на тое не было падставы. Я часта ўяўляю, як я мог бы кагосьці палюбіць і быць побач зь ім, але ў рэальнасьці ўсё аказваецца ня так вясёлкава. Можа быць, у гэты пэрыяд жыцьця мне трэба пабыць аднаму, каб знайсьці свой шлях, а затым ужо аб’ядноўваць яго са шляхам іншага чалавека.

what was that?

21

Назапасіўшы думкі й эмоцыі за час, я калісьці выліў іх словамі ў недапесьню:

I am the dearest friend the closest band like you’ve just said and the words I’ve said you once and you repeat I love you yeah I got to breathe I should believe I must compete and you just turn away from me and I was waiting for sunshine to come (down) to us loving and forever once and u had never wanted things be put back together you’ve just gone you’ve just left me burning hell alone but I still believe that you’ll come at nine again and you will see me smiling right behind your head you’ll take my hand and make me wanna live again but I remember all the things you did and you remember all the things I did but still we’re looking in each other’s eyes like the past didn’t ever happen to us sun comes through but then the rain’s above my head I see the darkness of reality and can’t confess I tell myself I can move on I can’t forget how happy I was with you you’ll never come to me again and never repeat the words I say but I will say I love you more than anything I try to move on but I can’t pretend like I’m just drowning

22

right inside the hell I can’t forget I can’t be bend I can’t pretend I can’t see the end I love you, can’t you see? you’re far away from me you love another one you said that I’m forever once I got your word I still believe I’m still your friend I hope I am but you say I don’t need it cause you don’t think the same I say please , come back be my best friend like we used to do but you repeat you don’t need this shit and I say i love you

нават яшчэ адну:

we’ll see the stars laying on the roof we’ll see the sun comes up early in the morning we’ll have some fun under the bright sun we’ll shine like diamond ring when sun goes down God softly touches the sky making us smiling the colors of sunset are sweet as berries we’ll find ourselves tonight as we are together the past burns down turns into some magic power fulfills our dreams with sun the rain changes to the rainbow simple physics I’ll find the love simple chemical reactions by the grace of God I’ll find the way to shine we’ve got the power I love myself tonight like I loved the sweet taste of your lips I swear to God to never break my promise I want you to be happy as much as we were together oh boy we’ll get through this separated from each other I loved you more than sea could ever make it happen I’m so grateful for u been with me when demons got inside me memories made me stronger no matter what they say I want to remember all we had forever till there’s nothing

I’ll bring you roses with a chocolate plate don’t want us to be sad we’ll smoke some cigarettes the hugs would never end maybe if the world comes end there’s always be the promise God decides us to believe sun will be forever

23

Перачытваючы дыялёг, я выявіў свае выказваньні з рыфмай, быццам верш: што меншае за знаёмага? чужы? Незнаёмы? так вось для цябе я нават ня ён як і ты для мяне загасла сонца, зьмерзла плянэта, усё пагніло ты ня Джо, ня Марцін нават ня Фларыян, нібы ня Крысьціян*, й ужо зусім ня мой брат, ня герой й ня сябар. [імёны некалькіх сваіх асобаў, якія апісваў Джо] цацкі…выкінь, я падбяру. слухаўкі — зламі. сабаку* - у раку кінь. памяць — сатры [слухаўкі, якія я дарыў, сабака — маленькая статуэтка ад мяне] паляці, й ня спамінай мяне ты жадаеш даць яму больш, чым даваў мне божа, навошта ўсё гэта, я ж мовіў — трухлядзь гэта й якія дурасьці ты баяўся ўвесь час зьдзейсьніць, раз баяўся зьдзейсьніць.

- значыць жадаў я зьмерз ад думак гэтых, ад сьвету нашага з табой я ж мовіў, ён загінуў яшчэ і батарэя ледзь грэе зьмерзну й ня прачнуся які жаль я жыць хачу; ня ведаю, як я мовіўжа, загінуў я б усё аддаў, каб ты мяне трымаў, каб я ня ўцёк й плакаў што есьці сілаў, бо я жыў з табою, а ня існаваў вадзін яно мінула й ты

24

ня схопіш хударлявае рукі й зь месца ня зрухнесься, а я загарну спынюся ды ў неба начное пагляджу можа спадзеючыся, што ты за мной пойдзеш але праз пяць хвілінаў зразумею, што цуду ня бывае я…мне сорамна, што верыў у нашае сяброўства выбач, што не адпускаў браце, мой, роднае, прабач, што мучыў толькі пра цябе варта падумаць, ужо сэрца б’ецца, ужо трасе, кідае ў жар марозьлівы няма шляху вырашэньня для нас мы, як цёмная матэрыя мы нявырашаныя заданьні фізыкі фейнманіум хіміі як зьяўленьне жыцьця ў біялёгіі аніхто ніколі не даведаецца ды не зразумее як уся філязофія суцэльная тэорыя ніводнага доваду, тэарэмы ці закону калі захварэю — не шукай, не прыходзь не хачу больш верыць, не хачу больш чакаць стаміўся я быць добрым, стаміўся шукаць шанец але як было ня веруць, калі ты глядзеў у вочы, не адрываючы пагляду, ды абяцаў калі б мяне стукнулі па галаве, ды я ўсё забыўся, не знаёмся са мной

дрэннай парай буду, як раней й быў й толькі я рыдаю, калі я цябе а ты мяне — не ў мяне лепш песьня кожнай іншай — пра цябе ж. ты сьпяваў мне песьні - я не шанаваў ужо я чытаў уголас, што напісаў мне сорамна таму што я чмо й ізгой захрас у сваім сьвеце думаеш загінула плянэта? я пасьпеў паляцець на спадарожнік й захрас а ты загінуў разам з плянэтаю й жыць далей стаў а я вырачаны вось дурань а быў самым шчасьлівым можа, мы сустрэнемся ў сьвеце іншым дзе рай, ці што там а можа й не, калі гэта ўсё крэк раство — сьвята сьмерці дзень народзінаў, на жаль, дзень смутку не падпушчу нікога. Сябра быў. Іншага не патрэбна на спадарожніку хоць й захрас, але хаджу, ем, сьмяюся плакаць не выходзіць хаджу нібы лепшы на сьвеце але сьвет абмежаваны толькі мной не, не магу, усё й так добра шатан, я да цябе хачу няможна, ніколі, нізашто я паспаліта мышляю, крычу зноў скажаш — дурань, спытаеш — навошта

будзеш сьмяяцца й дзівіцца, бо сам — ня ўмееш дык жа складана абняцца, складана забыцца, складана дапамагчы, складана зразумець, складана прыняць. прыняць другі раз. давай, сыходзь ня трэба разьвітвацца, йзноў паверу замест абдымкаў — аплявуха каб я ня марыў выбач мяне за слабасьць, нікому не кажы я мовіў сыходзь як пакінуў у дзень народзінаў так пакінь й дзевятнаццатага лістапада

2019

жабы

я бачыў кепскае ў тым, што навокал я даручыў табе ўсё, але ня бачыў у сабе, што нікому не даручаў я вінаваціў усіх й а ты трапляеш са усё, але ня сябе, мной як з жабай я дрэнны сябар злавіў, паціскаў, я разумею, чаму не пакарміў й ты сышоў выкінуў у пясок, й ты ня жадаў быць пакінуў аднаго поруч зь ідыётам сышоўшы да іншых жаб, але іх ты ўзяў сябе дахаты

2018

2019

падарункі-сябры падарункі дораць сябры, а мы — не сябры ўжо даўно, мабыць, зь вясны, калі ты не падарыў мне падарунка я не падару табе падарунка не павіншую з тваім днём так робіць сябар, у цябе іх шмат й мне не стаць адным зь іх, прычыны ведаеш сам «у мяне два сябры, й іх ня шмат, сяброў шмат ня бывае» мовіў ты раскажы гэта чалавеку, у якога ён быў вадзін мы ня пойдзем ў макдональдс й быць чыімсьці сябрам я ня заслужыў я ня заслужыў таго, да каго заўсёды магу пайсьці а яшчэ горш тое, што я ня хачу вучыцца заслугоўваць

25

дзякуючы сябрам я ўсё яшчэ тут