Frequently asked questions - Συχνές ερωτήσεις

1.Γιατί να πάω σε ψυχολόγο;

Μία φίλη μου παρακολουθεί σεμινάρια και όταν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα επισκέπτεται τον ψυχολόγο της. Προσωπικά θεωρώ, ότι η συμβουλευτική και η ψυχοθεραπεία είναι πολυτέλεια. Δεν μου προσφέρουν κάτι παραπάνω, που δεν μπορώ ίσως να το σκεφθώ ή να κάνω μόνη μου. Γιατί λοιπόν να καταφεύγω σε έναν άλλο για τα προβλήματα μου, όταν τη λύση θα τη δώσω εγώ; Η συμβουλευτική και η ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνουν πολυτέλεια όταν χρησιμοποιούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χωρίς σκοπό και στόχο και με τον χώρο της ψυχοθεραπείας να λειτουργεί απλά σαν καταφύγιο από τη καθημερινότητα. Στις ημέρες μας η συμβουλευτική και η ψυχοθεραπεία εστιάζουν στο «εδώ και τώρα» με άλλα λόγια στο θέμα που αντιμετωπίζει άμεσα ο άνθρωπος. Επιπλέον είναι γνωστό ότι τα συναισθήματα και οι σκέψεις μας επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, την υγεία μας και την έκβαση των στόχων και των σχέσεων μας. Τις περισσότερες φορές ένας μικρός αριθμός συναντήσεων αρκεί για να πετύχει για παράδειγμα μία εξωσωματική θεραπεία, να υπάρχει ένας εύκολος τοκετός, να πετύχει η μέθοδος αδυνατίσματος, να σταματήσει η διάσπαση προσοχής του παιδιού ή η νυκτερινή ενούρηση. Άλλες φορές λίγες συναντήσεις είναι αρκετές ώστε το παιδί ή ο ενήλικας να κάνουν άφοβα ένα χειρουργείο, να επισκεφθούν τον ιατρό ή τον οδοντίατρο ή και να ελέγχουν έναν μετεγχειρητικό ή και χρόνιο πόνο. Η συμβουλευτική λοιπόν δεν είναι πολυτέλεια. Αντίθετα προσφέρει μία στήριξη, «αποσυμφόρηση» συναισθημάτων και σκέψεων, προσεκτική ακρόαση, μεθόδους, ιδέες και λύσεις, λειτουργεί σαν εφαλτήριο και γενικότερα βοηθά ώστε να εξαλειφθούν δύσκολα συναισθήματα (όπως άγχος, θυμός, λύπη, απόσυρση, φόβος) και να αντιμετωπιστούν καταστάσεις (σχέσεις, επεμβάσεις, φοβίες, αλλαγές της καθημερινότητας) σε μικρό χρονικό διάστημα, αποτελεσματικά, ήρεμα και με επιτυχία.

2. Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον ψυχολόγο, ψυχίατρο, ψυχοθεραπευτή και σύμβουλο;

Ο/η ψυχίατρος τελειώνει την Ιατρική Σχολή και ειδικεύεται στην Ψυχιατρική. Είναι η μόνη ειδικότητα που έχει δικαίωμα να συνταγογραφεί φάρμακα. Σήμερα, πολλοί ψυχίατροι εκπαιδεύονται και σε ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις. Ο/η ψυχολόγος τελειώνει το τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου και ειδικεύεται σε κάποια προσέγγιση. Ο/η ψυχοθεραπευτής/τρια έχει ολοκληρώσει το πρώτο πτυχίο σε κάποια άλλη ειδικότητα και έχει συνήθως ένα μεταπτυχιακό στην Ψυχολογία και εκπαίδευση σε μία προσέγγιση. Η ψυχοθεραπεία – όπως άλλωστε δηλώνει και η λέξη- θεραπεύει τραύματα του παρελθόντος. Ο/η σύμβουλος αρχικά, εκπαιδευόταν σε έναν τομέα (π.χ. ναρκωτικά) χωρίς ν υπάρχει άλλη σχετική εκπαίδευση. Σήμερα και οι σύμβουλοι είτε έχουν πρώτο πτυχίο ψυχολογίας , είτε από κάποια άλλη σχολή, το μεταπτυχιακό τους είναι στον τομέα της Ψυχολογίας και έχουν ειδικευτεί σε κάποια προσέγγιση. Ασχολούνται με θέματα του «εδώ και τώρα» χωρίς να προσπαθούν να λύσουν τα τραύματα του παρελθόντος.

3.Θα πετύχει η μέθοδος;

Πως μπορώ να ξέρω ότι η προσέγγιση, μέθοδος συμβουλευτικής, διατροφική άσκηση, ή πρόγραμμα γυμναστικής είναι κατάλληλο για μένα; Κατ’ αρχάς πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε πρόγραμμα γυμναστικής ή διατροφής μιλήστε με τον παθολόγο σας. Όσον αφορά τη ψυχολογία και τη ψυχοθεραπεία, συνήθως η πρώτη συνάντηση είναι καθοριστική. Βεβαιωθείτε ότι ο ειδικός έχει την επιστημονική κατάρτιση για το θέμα σας. Δείτε αν σας ταιριάζει (το οποίο είναι ανεξάρτητο από την επιστημονική κατάρτιση και επαγγελματική εμπειρία του ειδικού) και αν σας γεννά μία αίσθηση εμπιστοσύνης. Ρωτήστε ότι σας απασχολεί και βεβαιωθείτε ότι οι απαντήσεις του σας ικανοποιούν. Και από τη στιγμή που αισθανθείτε ήρεμα μαζί του, ακολουθήστε τις οδηγίες του. Αν ο ειδικός δεν σας ταιριάξει, ζητήστε αν θέλετε να σας παραπέμψει αλλού.

4.Ψυχοθέραπεια: πόσο διαρκεί;

Πόσο μπορεί να διαρκέσει μία ψυχοθεραπεία; Η διάρκεια μίας συνεργασίας με έναν ψυχολόγο εξαρτάται από το θέμα που σας απασχολεί, το ιστορικό σας και τις συνθήκες που υπάρχουν στην καθημερινότητά σας, τη στιγμή που επιζητάτε τη συνεργασία. Εξαρτάται επίσης από τη προσέγγιση και τις μεθόδους που θα επιλέξει ο ψυχοθεραπευτής, καθώς και την εμπιστοσύνη που νοιώθετε εσείς σε αυτόν. Σίγουρα, ένας σύμβουλος με εμπειρία θα είναι σε θέση να σας πει μετά τις πρώτες συναντήσεις έναν μέσο όρο διάρκειας της συνεργασίας σας. Μία συνεργασία μπορεί να χρειάζεται μόνον μία ή δύο συναντήσεις ή να διαρκέσει έξι ως οκτώ μήνες.

5.Πόσες φορές την εβδομάδα;

Έχω ακούσει ότι πρέπει να συναντιέμαι με την ψυχοθεραπεύτρια μια ή και δύο φορές την εβδομάδα. Δεν έχω όμως τη χρονική / οικονομική δυνατότητα για κάτι τέτοιο. Η θεραπεία θα είναι αποτελεσματική, αν συναντιόμαστε αραιότερα; Η συχνότητα των συναντήσεων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Από τη πλευρά του θεραπευτή εξαρτάται από τη προσέγγιση στην οποία έχει εκπαιδευτεί και τις μεθόδους που χρησιμοποιεί. Από τη πλευρά του θεραπευόμενου εξαρτάται από το θέμα που τον απασχολεί και τους παράγοντες που εμπλέκονται σε αυτό καθώς και τη προθυμία του να «δουλέψει» μόνος του με τον εαυτό του, όταν του δοθούν οι κατάλληλες τεχνικές. Τέλος η θεραπευτική σχέση, που αναπτύσσεται ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο συμβάλλει σημαντικά στην αποτελεσματικότητα.

Θα μπορούσαμε να πούμε λοιπόν ότι γενικότερα η συχνότητα των συναντήσεων μπορεί να επηρεάσει τη ταχύτητα με την οποία εμφανίζεται το αποτέλεσμα, αλλά όχι το αποτέλεσμα. Σε περιπτώσεις που η συχνότητα των συναντήσεων χρειάζεται να είναι αυξημένη, η θεραπεύτρια εξηγεί και συζητά τους λόγους και τους τρόπους αυτής της απόφασης.

6. Ψυχοθεραπεία και χρήματα

Γιατί είναι απαραίτητο να (προ) πληρώνει ο θεραπευόμενος τη θεραπεία ή το σεμινάριο; Οι έρευνες έχουν δείξει ότι όταν η συμβουλευτική υπηρεσία προσφέρεται δωρεάν ή με μικρό αντίτιμο, η αποτελεσματικότητα της είναι μηδαμινή! Όταν ο θεραπευόμενος (προ) πληρώνει, δεσμεύεται απέναντι στον εαυτό του, να εργαστεί και να συνεργαστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.