Issuu on Google+

W¹dJH!« —Ëc‡'« iI½ WOÐdG!« W‡OÞ«d‡I‡1bK! —u²!b"« –U²Ý_« nO"Qð

w²H# wKŽ bLŠ√ bL×#


WþuH× ‚uI(« lOLł vË_« WF³D«  ≤∞∞≤ ‡ ‡¼±¥≤≥

‡¼±¥≤≥ÊUO³« WK− Õ dAM« ¡UMŁ√ WOMÞu« bN pK*« W³²J WÝdN bLŠ√ bL× ¨w²H ÷U¹d« ‡ WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½ ≤¥ ™±∑ ª’ ±±∏ ππ∂∞ ‡ ¥± ‡ ∂≥∑ ‡ ≤ ∫pœ— Æ WOÞ«dI1b« ‡ ± Ê«uMF« ‡ √ ≤≥Ø≤≤µ∞

≥≤±[¥ Íu¹œ

≤≥Ø≤≤µ∞ Ÿ«b¹ù« r7— ππ∂∞ ‡ ¥± ‡ ∂≥∑ ‡ ≤ pœ—


µ

∫‡ v"UFð ‡ tK"« ‰U# ÔÂÎu‡‡ÒIÓÏ UÚLÎJÌŠ Ït]KÄ Òs‡‡Ï Ìs‡‡ÒΊÒ√ Îs‡‡ÒÒ§ ÒÊuÌGγҹ ÏW]OÏKϼUÒ−ÎÄ ÒrÎJÌ×Ò&Ò√˚ Æ ›µ∞ ∫…bzU*«¤ ˝ÒÊu‡‡ÌMÏ5u̇¹


db‡‡IË d‡J‡‡ wÐU²? ëdš≈ w wF? rNÝ√ s qJ? d¹bI²?« rOEŽË dJ?A« hU"?Ð ÂbIð√ WŽU³DUÐ Ë√ ¨`O×B²«Ë `OIM²UÐ Ë√ ¨bIM«Ë …¡«dIUРΡ«uÝ ªœułu« eOŠ v≈ «c¼ —u²?b«Ë ¨wŁ—U(« ÷u?‡Ž s‡?Ð b‡L?× —u²b?« dJ‡?‡AU?Ð h‡š√Ë ¨Ã«d‡?‡šù«Ë .b?I?ðË ¨Í√d« ¡«b?Ð≈Ë ¨W?Þu?D?<« …¡«dD v?K?Ž Íb?U?G?« ÊUF?L?ł s?Ð t?K« b?³?Ž ÆWL=OI«  UEŠö*« ¨t=H?OË ¨t³Oðd?ðË »U²J« W?ŽU³Þ w „—U?ý s q dJ?ý√ Ê√ wMðuH?¹ ô UL ÆWOU(« tð—uBÐ tł«dš≈Ë ÆqO³ « ¡«uÝ v ≈ ÍœUN « u‡¼Ë ¨bBI « ¡«—Ë s tK «Ë n"R*«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

π

W‡‡ ‡!bI! ∫bFÐË ¨5KÝd*«Ë ¡UO³½_« ·dý√ vKŽ Âö«Ë …öB«Ë ¨5*UF« »— tK bL(« UN?OŽ]b¹ ¨5O?ÝUO« s?¹dJH*« d?¦√ 5Ð ÎUd?²A ÎUL?ÝU WOÞ«d?I1b« X×?³'√ —UO?²« “u?— iF?ÐË ¨w½U?LK?F« —U?O²«Ë ¨w?ÝUO?« j?Ýu«Ë ¨5?LO?«Ë ¨—U?O«  Uu?NH*«Ë —U?J3_« vKŽ W?OŽdA?« WH' ¡U?H{ù WËU×? w3 p–Ë ªw?öÝù« oO³D²Ð ÍœUMð …d?'UF*« WLE½_« VKž√ X׳'√ UL ÆÍdJ3 —UO?ð q UNKL×¹ w²« Âu?N?H?*« s »d?²?I?¹ Ë√ w?Þ«d?I1œ w?ÝU?O??« U?N?−N?M? Ê√ w?Žb?ðË W?OÞ«d?I?1b?« WO?ŽËdA œU?−¹ù Ë√ ¨WD?K« a?OÝd²? WËU×? w3 p–Ë ªr?J×K? wÞ«dI?1b« oO?I%Ë ¨ÂUE?MK? WOÝU?O«  U?Ý—UL?*« iFÐ v?KŽ WO?ŽdA?« ¡UH{ù Ë√ ¨…b?¹bł ÆUN ÍdO¼UL'« ‰u³I« ÂuIM?3 ¨d'UF*« wÝU?O« l«u« vK?Ž dŁ√ s WOÐdG?« WOÞ«dI1bK? U* ΫdE½Ë iFÐ UMËUMð Ê√ o³Ý UM½_ p–Ë ªUNOK?Ž ÂuIð w²« W¹dJH« bŽ«uI« iFÐ WÝ«—bÐ Æ©±®Èdš√  UHR w3 WOÞ«dI1bUÐ WIKF²*« V½«u'« UNH'uÐ ‡ WO?Þ«dI1b« ◊U³ð—« Èb sŽ nAJ« v≈ W?Ý«—b« Ác¼ s ·bN½Ë Êu ÈbË ¨U?NOKŽ Âu?Ið w²«  Uu?NH*«Ë —UJ3_« W?uEM0 ‡ Ϋœb?× ÎU¹dJ3 ÎU?UE½ ¨tOKŽ ÂuIð Íc« ÍdJH?« ¡UŽu« «c¼ q³Ið wMF¹ 5LK*« œöÐ w3 U?NIO³D²Ð …«œUM*« WF¹dA« dOž vKŽ WOFłd*«Ë r?J×K bŽ«u —«d≈ v≈ ∫s¹d√ v≈ ÍœR¹ ¡UŽË u¼Ë ÊU?¹d« W?ÝR? ¨ Ëd?OЮ ¨w?öÝù« r?J(«  U?½U?L{Ë ÊU?—√ ¨w²?H? bL?Š√ bL?× ∫l?ł«— ©±® ¨WOŽdý WOÝUOÝ r?O¼UH ¨w²H bLŠ√ bL×Ë ¨©Â±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∑ ¨l¹“u²«Ë d?AM«Ë WŽU³DK Ʊππ∏ ‡ ‡¼±¥±∏ ¨ dOA³« —«œ ¨Êœ—_«


WbI*«

±∞

W'U?F*« W?OŽd?A« ÂU?JŠ_« s?Ž 5L?K?*« ‰eŽ v?KŽ q?LF?« rŁ s?Ë ªWO?öÝù« wŽdA?« rJ(« ÂUE?½ WÝ«—œ sŽ 5L?K*« —UE½√ ·d?' v≈Ë ¨WOÝU?O« …d¼U?EK w3 …UO×?K ÂUEM tpOÝd?ð rŁ t½UOÐ vKŽ bŽU?ð WOKOBHð W?Ý«—œ ©W3ö)« ÂUE½® Í√ Æl«u« w3 tIO³D² ΫbON9 5LK*« ”uH½  U?H?¹dF?ð r?O??Ið W?Ý«—b?Ð ‰Ë_« q?B?H?« w?3 U?ML? ÷d?G?« «c¼ o?O?I?ײ?Ë vKŽ vM?³¹ …UO(« sŽ w½U?LKŽ ÂUE½ WOÞ«d?I1b« Ê√ UMOÐ YO?Š ªWHK²<« WO?Þ«dI1b« ÂUE?½ ÂUO?I ÎU?¹—Ëd{Î U?Þdý b?Fð W?²ÐU?Ł fÝ√ s? oK?DM?¹Ë ¨…œb×? W¹d?J3 b?Ž«u ∫WOÞ«dI1b« UNOKŽ ÂuIð w²« bŽ«uI« WÝ«—bÐ p– bFÐ UML rŁ ÆwÞ«dI1œ ∫w½U¦« qBH« w. UM'UF. ÆWOÞ«dI1b« W¹dEMK fOzd« eJðd*« bF¹ Íc« W_« …œUOÝ ÂuNH ∫YU¦« qBH« w. UM'UŽ rŁ ÆWËb« w3 `UB*«Ë ∆œU³*« vKŽ  UŽ«eM« q( WKOÝu jÝu« q(« ÂuNH ∫lЫd« qBH« w. UM'UŽ rŁ Æl«u« vKŽ U¼dŁ√Ë WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(« ÂuNH ∫f6U)« qBH« w. UM6b8Ë s …d'UF*« WO?öÝù«  Ud(«Ë 5LK*« »U²J« i?FÐ nu sŽ WÝ«—œ ÆUNM ÂöÝù« nu ÊUOÐ rŁ ¨W¹d(«Ë W¹œbF²«Ë WOÞ«dI1b« WOC


‰Ë_« qBH« WOÞ«dI1b!« n¹dFð


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±≥

WOÞ«dI1b!« n¹dFð ÆVFA« rJŠ ∫wMFð W1b WO½U½u¹ WLK åWOÞ«dI1b«ò ∫ÂU√ …bŽ v≈ UNðUH¹dFð rOIð sJ1Ë ¨q?O?Ë ¨u?ÝË—Ë ¨„u? t?K?¦?1Ë ¨w??J?O? Ýö?J? « Í—U?O? F?*« n??¹d?F? ²?« ∫ÎôË√ w²?« ©WU?F« …œ«—ù«®Ë ©ÂU?F« dO?)«® …bŽU? vK?Ž vM?³¹Ë ¨r¼d?OžË Êu?ÝdH?OłË WLzUI« WOÞ«dI?1b« Ê√ wMF¹ p–Ë ÆrJ(« w> WO³FA« W?—UA*« u×½ œ«d>_« l>bð …œ«—ù«ò ∫5ðbŽU v?KŽ vM³ð U/≈ VF?A« rJŠ wMFð w²?«Ë WO³FA« W—U?A*« vKŽ Íc« åÂUF« d?O)«òË Æ UDKL« —b?BË …œUOL« W³?ŠUN W_« qF& w²?« åWUF« ÂöL?«Ë ÂUF?« dO?)« oO?I% v≈ ÍœR?¹Ë ·bN?¹ wÞ«d?I1œ lL?²−? WU?≈ Ê√ wM?F¹ Æw*UF«Ë wŽUL²łô« Æ5OŽUL'«Ë ¨5¹œdH« ∫5L W¹—UOF*« WÝ—b*« »UЗ√ rIM¹Ë VBM¹Ë ¨WOŽUL²ł« WLO r¼√ ©W¹d?(«® ÊuKF−¹Ë ¨œdH« vKŽ Êu¹œdH« ed¹ rŁ s?Ë ªWËb« œu?łË o³L?ð w²« W?²ÐU¦?« WOF?O³D?« œ«d>_« ‚uI?Š vKŽ r?NKO?K% ÆWOFO³D« rNuIŠË œ«d>_« W¹dŠ vKŽ ÿUH(« WËb« WLNL> v?KŽ r?NU?L²?¼« VB?M¹Ë ¨W?ŽUL?'« W?O¼U?>— vK?Ž ÊËed?O> Êu?OŽU?L'« U?√ ÂU?E?½ ¡U?MÐ t?I?I?×?¹ Íc?« ÂU?F?« dO?)«Ë W?U?F?« …œ«—ù« Âu?N?H? vK?ŽË ©…«ËU?L?*«® ÆwÞ«dI1œ q¦? UN?O≈ Ê«u?Žb¹ w?²« W?OÝU?Ý_«  Uu?NH?*« w> ÊU?¼U&ô« Ê«c?¼ „d²?A¹Ë œ«d>_« Ê√ pc ÊU¼U&ô« ÷d²H¹ UL ÆVFAUÐ VFA« rJŠË WO³FA« …œUOL« Æ©±®rN VÝUM*« …UO(« ÂUE½ —UO²š« vKŽ ÊË—œUË ¨rNF³DÐ ÊuO½öIŽË ÊËdÒOš (1) M. Rejai: Democracy. The Contemporary Theories. (New York, Atherton Press, 1967) p. 24.


WOÞ«dI1b« n¹dFð

±¥

∫UNM8 WOÞ«dI1bK wJOÝöJ« ÂuNHLK  «œUI²½« …bŽ XNłË bË VFAU?> ¨©VFA« q³ s rJ?(«® ÂuNH iUM¹ ”uL?K*« l«u« Ê√ ∫ÎôË√ ÆtLH½ rJŠ ‰«uŠ_« s ‰U×Ð lOD²L¹ ô ôË 5²?OF«Ë dO?ž ÊUðbŽU ©ÂU?F«dO)«® Ë ©W?UF« …œ«—ù«® wðb?ŽU Ê√ ∫ÎUO?½UŁ tO?KŽ oH²? bŠ«Ë ÂUŽ dO?š „UM¼ fO?K> ¨WOÝU?OL«  UÝ—U?L*« WIO?IŠ sŽ Ê«d³?Fð ¨ÂUF?« dOjK? WHK²?j  «dOL?Hð lL?²:« w> œ«d>ú?K> ªlL²?:« œ«d>√ q qL?A¹ W¹œU?B²ô« WF?HM*« oO?I% w> q¦?L²¹ ÎU?UŽ ΫdOš „U?M¼ Ê√ò Îôbł UM?{d²>« u s?JË  «dOG² „UM¼ Ê√ Ë√ rz«œ XÐUŁ qUŽ «c¼ qN> ªÎö¦ ¨WOFHM« WÝ—b*« ¡«—ü åÎUI>Ë ÂUF« dO)« fOË ÂUF?« dO)« sò Ϋ¡eł W¹œUB²ô« WO¼U>d« oOI?% qF& WOŽUL²ł« sŽ Á—u?B²¹ U? oOI?ײ Èd?š√ ¡UOý√ w?> dJH¹ t?½√ bÐ ô ¡d*« l?³A¹ Ê√ b?F³> øt?K ÂUŽ d?Oš „UM?¼ sJ¹ r? «–≈ ÁUMF? bI?H¹ WU?F« …œ«—ù« ÂuN?H Ê√ UL? ÆÂUF« d?O)« Æ©±®tOKŽ oH² W¹dE?M« tOKŽ v?M³ð Íc« WO?FO³D« ‚u?I(«Ë wFO³?D« Êu½UI« Âu?NH Ê√ ∫ÎU¦UŁ t‡½√ UL ¨—U³?²šö t‡ŽUCš≈ ôË ÎUOj¹—Uð t‡?ðU³Ł≈ s‡J1 ô WOJO‡‡Ýö?J« WOÞ«dI1b« ÎU?uI?Š tO?> ¡d*« p?K²?1 Ë√ ¨©WF?O³?D?«® vK?Ž ‚uI?(« tO?> ÂuI?ð lL?²−? błu?¹ ô t Wö?Ž ô Ϋœd− ÎUO?M¼– Ϋ—uBð t?½u ËbF¹ ô W?OFO³D?« ‚uI(« ÂuN?HL> ÆWI?KD UÐË—Ë√ w?> WO½U?LKF«  œU?Ý UbM?F> ¨WO?½ULKF?UÐ ÁœułË j?³ð—« wj?¹—U²« l«u?UÐ bFÐ ¨lL²:« w>  U³ł«u«Ë ‚uI(« ”UO?I wÝUÝ_« lłd*« åWFO³D«ò X׳N√ WO“√ W?ON≈ 5½«u œu?łË —UJ½≈Ë ¨”UM« ÊËRý w?> qšb²« sŽ åt?K«ò ‰eŽ - Ê√ œułu?« sŽ ‰e?F0 ‚u?IŠ œułË  U?³Ł≈ s?J1 ô t?½√ sŽ Îö?C> ¨‚uI?(« rO?EM?² ÆwÝUOL« wŽUL²łô« (1) Joseph A. Shumpeter. Capitlism, Socialim, and Democracy. (London, Ruskin House, George Allen, Unwin Ltd, 1959) pp. 251 - 252.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±µ

hOKIð wM?Fð W¹d(« …œU¹“ Ê≈ YOŠ ª…«ËUL*«Ë W¹d(« 5?Ð iUMð „UM¼ ∫ÎUFЫ— r?N?½√ w?M?F??¹ ô p?c?> Ϋ—«d?Š√ ”U?M?« ÊU? «–S?> ¨`?O?×??N f?J?F?«Ë ¨…«ËU?L?*« X³?KÝ b? W¹d?(« Ê√ wMF?¹ p– ÊS?> ¨…«ËUL?*« rN?OKŽ X?{d> «–≈ U?√ ¨ÊËËUL?² Æ©±®Î«—«dŠ√ «ËœuF¹ r rN½√ Í√ ªrNM s ‡ œ«d?>_« Ê√ Á«œR ÷«d²?>« vKŽ v?M³¹ œ«d?>_« WO½ö?IFÐ ‰u?I« Ê√ ∫ÎU?8Uš l«u?« ‰UOŠ rN?ðU>dB?ðË rNu?KÝ œUFÐ√ „«—œù« ÂU?9 Êu—b¹ ‡ W?O½öI?F« oKD?M ¨…dJ?H« WO?F«Ë Âb?Ž „—b¹ WO?ÝUOL?« …d¼U?EK ¡d?*« dEM?¹ 5Š s?JË ¨”uL?K*« ¨WOKš«b« tF>«ËœË WOH?ÞUF« tðUŽe½ vKŽ ¡UOýú WOÝUOL« t²?¹ƒ— w> bL²F¹ œdHU> ¡d*« œU?L²?Ž« œ«œ“« ULK? t½√ UL? Æ…œd:« W?O½öI?F« W?¹ƒd« vK?Ž ÁœUL²?Ž« s d?¦√ vKŽ dOŁQ²« v≈ bLFð w²«  UŽUL−K d³√ WNdH« X½U ¨WOHÞUF«  «dŁR*« vKŽ …œ«—≈® tł«u½ s×?M> rŁ sË ªWNU)« UN?(UBË UN{«dž√ o?OIײ WOÝU?OL« tz«—¬ v?KŽ w?ö?Žù« d?OŁQ?²?« r−?( Ϋd?E?½ p–Ë ªW?O?ð«– WO?zU?I?Kð X?L?OË ©W?F?M?DB? Æ©≤®œ«d>_« ÊQ?Ð ÍœUM?¹ ÁU?&« oÐU?L?« ÁU?&ô« qÐU?I? w> “d?Ð ∫w?z«d?łù« n?¹d?F?²?« ∫ÎU?O?½U?Ł XL?O wN?> rŁ sË ª «—«d?I« –Uj?ðô WMO?F WI¹d?Þ UN½u? ËbFð ô W?OÞ«dI?1b« sË ÆÂUE½ UNOKŽ vM?³¹ …œb× WOÝUOÝ WHLK> Íu% ô UN½_ ª…UO×K? WMOF WHLK> ¨wÝU?OÝ oL?½ Í√ vKŽ o?KDð Ê√ s?J1 WO?Þ«dI1b?« Ê√ rNC?FÐ Èd¹ o?KDM?*« «c¼ ªWO?«d²ýô« WO?Þ«dI1b?«Ë ¨WOU?LÝ√d« WO?Þ«dI1b?U ¨ÍœUB?²«Ë ¨wŽUL?²ł«Ë Æ©≥®wULÝ√d«Ë w«d²ýô« ¡UM³« 5Ð s¹U³²« rž— Æ≤µ ‡ ≤¥ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©±® Æ≤∂≥ ‡ ≤∂≤ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≤® (3)David E. Ingersoll. Communism, Fascism, and Democracy. (Columbus, Ohio, Charles E. Merrill Publishing Company, 1971) p.126.


WOÞ«dI1b« n¹dFð

±∂

U?N?M? ◊Ëd?ý …b?Ž  d?>u?ð «–≈ b?łu?ð W?O?Þ«d?I?1b?« Ê√ Êu?O?z«d?łù« b?R?¹Ë w¼Ë ¨WOÝUOL« W?—UA*«Ë ¨WL>UM*«Ë ¨WOÝUOL« W¹œbF?²«Ë ¨W¹—Ëb«  UÐUj²½ô« ∫w> q?¦L²ð w?²«Ë WO«d?³OK« W?OÞ«dI?1bK WU?F« fÝ_« UN?KL− w?> qJAð w?²« 5Ð WD?KL« vK?Ž ‰Ë«bðË wÐeŠ œb?Fð qJý w?> dNEð w?²«Ë ¨WOÝU?OL« W¹œb?F²« ÈuI?« 5Ð wÝU?OL« q?ŽUH²?K WO?ÝUOL?«  «—«dI« Ÿu?CšË ¨WL?>UM²?*« »«eŠ_« ¨WO?³Kž_« Í√— «d²?Š«Ë ¨jÝu« q(«Ë W?ËULL?K tŽuC?šË WHK²?<« WOÝUO?L« WO?½u½UI?« WËb?« ÂuNH? aOÝd?ðË ¨sÞ«u? qJ  u?N `M0 W?OÝU?OL« …«ËU?L*«Ë ÂUJ?(« ŸuC?šË »u²?J —u?²Ýœ œułË l?  UD?KL?« 5Ð qB?H« v?KŽ W?LzU?I« WLE?½_« s U¼dO?ž sŽ WOÞ«d?I1b« eO1 Íc?« Ê√ ådH¹UJ?ò b√ bË ¨©±®Êu½UIK rJ?(« w> WI?¹dÞ XL?O WO?Þ«dI1b?U> ¨r?NðœU —U?O²š« w?> 5MÞ«u?*« W—UA? u¼ Æ©≤®rJ×OÝ s b¹bײ WI¹dÞ w¼ U —bIÐ —UO²š« r?²¹ 5Š ÎUOÞ«dI1œ `?³B¹ ÂUEM« Ê√ v≈ åÊu?²−M²M¼ qO?zuUNò —Uý√Ë VLJ Êu×ýd*« UNöš f>UM²¹ w²« WœUF« W¹—Ëb«  UÐUj²½ô« o¹dÞ sŽ tðœU Æ©≥®5³šUM«  «uN√ t?öš s? s?J?L²?¹ Íc?« ÂU?EM?« w?¼ W?OÞ«d?I?1b?« Ê√ å‰Ëœ  dÐË—ò b?√Ë tO?> dN?E¹ Íc?«Ë ¨ÂUJ?(« vK?Ž …dD?OL?« s W?OU?Ž Wł—œ W?Ý—U2 s? ÊuM?Þ«u*« w> W?OÞ«dI1b?« W“√ w> ¨åY¹b?(« wÝUOL?« dJH« w?> WOÞ«dI?1b« rO¼U?Hò ¨‰ö¼ s¹b?« wKŽ ©±® ¨WO?ÐdF« …b?Šu«  UÝ«—œ e?d UN?LE½ w?²« W?¹dJH?« …ËbM«  U?AUM?Ë Àu×Ð ∫w?ÐdF« s?Þu« ¨tK« b³Ž œ«R> ¡U?MŁ pc lł«—Ë ¨¥∞ ’ ¨©Â±π∏¥ ¨WOÐdF« …bŠu?«  UÝ«—œ ed ∫ ËdOЮ ¨W?O?ÐdF?« …b?Šu?«  U?Ý«—œ e?d ¨ Ëd?O?Ю ¨w?Ðd?F?« sÞu?« w?> w?Þ«d?I1b?« d?O?O?G?²«  U?O?¬ Æ≥± ’ ¨©Â±ππ∑ (2) David E. Ingersoll, opcit. p.40 (3) Samule P. Huntington. The Third Wave. Democratization in the Late Twentieth Century. (Oklahoma, University of Oklahoma Press, 1991) pp. 6 - 7.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∑

Æ©±®WOÝUOL« W—UA*« oŠË W{—UF*« oŠ —«d≈ o¹dÞ sŽ wÝUOL« f>UM²« t?O> d?>u?²ð Íc?« w?ÝUO?L?« ÂUE?M?« U?N½Q?Ð W?OÞ«d?I?1b« ·d?F?O> åX?L?³ò U?√ sJ2 œbŽ d³_ `O²ð w²« WOŽUL²?łô« WOü«Ë ¨ÂUJ(« dOOG² ¨ÎU¹—u²Ýœ ¨WNdH« w> r?NI?Š WÝ—U?2 ‰öš s p?–Ë ¨WL?N*«  «—«dI?« vK?Ž dO?ŁQ²« 5?MÞ«u?*« s Æ©≤®WOÝUOL« VNUM*« vKŽ 5L>UM²*« 5Ð —UO²šô« tO> `L?L¹ ô Íc« ÂUEM« UN?½QÐ WOÞ«dI1b?« ·dFO> åÍ—uð—UÝ w½U?>uOłò U√ WIK?D …—uBÐ rJ?(« Ë√ ¨rJ(« oŠ tL?H½ `M Ë√ ¨ÎUL?UŠ tLH½ V?OBM²Ð ¡d?LK Æ©≥®…bOI dOž Êu?ŽdA?*« ÊU? «–≈ ÎUO?Þ«dI?1œ `?³B?¹ ÂU?EM?« Ê√ bR?O?> åe²?M?Oö?Ð Êułò U?√ œUI²½« s œ«d?>_« sJL²¹ Ê√ ‡ ÁdE½ w> ‡ d?_« «c¼ wC²I¹ ÆVFA?« ÂU√ 5ËRL w?²?«  U?ÝUO?L?K? “ö?« r?Žb« V?L?Ë j?G?C?« WÝ—U?L?* l?L?−?²«Ë ¨ÂU?J?(« 5½«u?I« w?F½U?N »Uj?²½« r?²¹ Ê√Ë ¨U?N½u?IM?²F¹ w?²«  «b?I²?FL?KË ¨U?N½u?KC?H¹ Æ©¥®VNUMLK 5×ýd*« Ê√ wMF?¹ p–Ë ¨VFA« r?JŠ UN½QÐ W?OÞ«dI1b« ·dF?O> å„uMOÐ b?U½Ë—ò U√ dO?ž WI¹d?DÐ Ë√ ¨UN?OKŽ X?¹uB²?UÐ …dýU³? U≈ ¨dI?ð 5½«uI?«Ë WUF?«  UÝUO?L« Æ©µ®5MÞ«u*« q³ s W¹d×Ð 5³j²M*« 5OLÝd« 5Hþu*« o¹dÞ sŽ …dýU³ UN?½QÐ WO?Þ«dI?1b« åe²?O Ê«ułò Ë ¨åX?L³òË ¨åb?½uU?¹œ Í—ôò ·dF¹ U?L ¨ U?ŽU?L?'«Ë œ«d?>_« 5?Ð ‰UF?H?« f?>U?M?²?« ∫◊Ëd?ý W?Łö?Ł d>u?¹ Íc?« ÂU?E?M?« Æ©∂®W—UA*«Ë wÝUOL« f>UM²«Ë ¨WOÝUOL«Ë WO½b*«  U¹d(« s ·U Èu²LË bŽ«uI« WŽu?L− ∫wMFð WOÐdG« W?OÞ«dI1b« Ê√ v≈ uMO—u Ëœ—U?½uO dOA¹Ë Æ©∑®5MÞ«u*« qJ W—UA*«Ë WL>UM*« `O²ð w²«  ULÝR*«Ë ∫sŽ ÎöI½ ©±® Tatu Vanhanen. The Process of Democratization. A Comparative Study of 147 States, 1980 - 1988. (New York, Taylor & Francis Inc, 1990) p. 8.

Æπ ’ ¨oÐUL« lłd*« sŽ ÎöI½ ©¥ ¨ ≥ ¨≤® Ʊ∞ ’ ¨oÐUL« lłd*« sŽ ÎöI½ ©∑ ¨ ∂ ¨µ®


WOÞ«dI1b« n¹dFð

±∏

∫ w¼ WOÞ«dI1b« Ê√ ¨WIÐUL«  UH?¹dF²« ÷«dF²Ý« ‰öš s åuðUðò bR¹Ë s ¨ÎUO?ŽUL²ł«Ë ÎUO?łuu¹b¹≈ W?M¹U³²*«  U?ŽUL'« tO> s?JL²ð Íc?« wÝUOL« ÂU?EM« VF?A« tO?> Vj?²M¹ Íc?« ÂUEM?« w¼Ë ¨ÎUO?LK?Ý WOÝU?OL« W?DKL?« vK?Ž f>UM?²« Æ©±®tU√ 5ËRL tO> Êu½uJ¹Ë ¨WDKL« wÝ—U2  «—«dIK? ‰uNuK w?z«dł≈ VOðd?ðò ∫WOÞ«dI?1b« Ê√ v≈ åd²?O³uýò d?OA¹Ë sË Æ©≤®åX¹uB²« o¹dÞ s?Ž ·dB²« vKŽ …—bI« UNO> œdH« pK?²1 ¨WOÝUOL« ‰bð UL? qFHU?Ð ÊuLJ×¹ œ«d?>_« Ê√ wMFð Ê√ V?−¹ ôË wMFð ô W?OÞ«dI1b?U> rŁ VFA« Èb? Ê√ WOÞ«dI1b« t?OMFð Íc« qJ> ¨©r?J(«® Ë ©VFA«®  U×?KDB rJ?Š® w¼ WO?Þ«dI1b?U> ¨rN?½uLJ?×OÝ s?¹c« ‰Ułd?« i>— Ë√ ‰u³?I WNd?H« Vj?½ œułË w?> q¦?L²?ð Í√d« «cN? ÎUI?>Ë WO?Þ«dI?1b«Ë ¨©≥®©Vj?²M?*« wÝUO?L« Æ UÐUj²½ô« o¹dÞ sŽ rJ(�� v≈ qBð WL>UM² sŽ W³?j²M*« W³?jM« rJŠ ∫w?¼ WOÞ«dI?1b« Ê√ åwHOK?Š w½u¹eð≈ UH?¹≈ò bRðË rJ(« v?≈ VFA« rJ?Š s WOÞ«dI?1b« vMF? dOGð bI?> pcË ªVFA?« o¹dÞ o¹dÞ sŽ rNOKŽ WO³Kž_« ‚UHð« s WDKL«Ë …uI« ÊËbL²L¹ s¹c« p¾Ë√ q³ s r²?×¹ d?NUF?*« wŽUL?²łô« l?«uK? oO?b« b¹b?ײ?U> ¨p?cË Æ©¥® UÐU?j²½ô« hKj?²«Ë ÂUJ(« —U?O²š« w> V?FA« oŠ b?¹bײ —UO?FL  UÐU?j²½ô« v≈ d?EM« Æ©µ®wÞ«dI1b« ÂUEM« w> WłU(« bMŽ rNM Ʊ± ’ ¨oÐUL« lłd*« ©±® Æ≤∂π ’ ¨oÐUÝ lłd ¨d²O³uý lł«— ©≤® Æ≤∏µ ‡ ≤∏¥ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≥® (4) Eva Etzioni- Halevy. Fragile Democracy. The Use and Abuse of Power in Western Societies. (New Brunswick, New Jersey, Transaction Publisers, 1989) p.X.

Æ≥∞ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©µ®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±π

d?B?% W¹d?E?M?« Ê√ ∫U?NM?  «œU?I?²?½« …bŽ W?O?z«d?łù« W¹d?E?M?K? XN?łË b?Ë u¼Ë tOKŽ ÂuIð Íc« fOzd« ÷«d²>ô« b?R¹ U2 ªW¹—Ëœ  UÐUj²½« w> WOÞ«dI1b« YOŠ ªWD?KLK ‰uNuK UN?MOÐ ULO> f>UM?²ð WOÝUOÝ Vj½ œu?łË …—ËdCÐ —«dù« w>Ë ÆWOL?KÝ WI¹dDÐ r?J(« s UNMO?J9Ë W³jM« —UO?²š« w> 5MÞ«u*« —Ëœ d?B×M¹ W?OÝU?OL?« W—U?A?*« oO?LF?ð U?NM? w²?«Ë WO?Þ«d?I1b?« rO?I?« s œb?F ‰U?Hž≈ «c?¼ ‰Ëb« w> wÝUOL« l«u« m¹uLð vKŽ WOz«dłù« W¹dEM« qLFð UL ÆWOŽUL²łô«Ë aOÝd?ðË ¨jI> r¼d√ w?K¹ s —UO?²š« w> 5MÞ«u?*« —Ëœ dB×Ð p–Ë ª…d?NUF*« Æ©±®…dNUF*«  UFL²:« w> W¹u³jM« WOÞ«dI1b« WOL²Š Ë√ W³jM« rJŠ WOŽdý b?F³?« qO?K?% UN?UH?žù ¨p?cO¨W?OÞ«d?I?1bK? WO?z«d?łù« W¹d?EM?«  b?I²?½« UL?O ∫UNM8  U{«d²R« …bŽ vKŽ vM³ð wNR ªlL²−LK ÍœUB²ô«Ë wŽUL²łô« Ê≈ YO?Š WHK?²<« lL?²:« `?z«dý 5Ð …u?I«Ë ’dH?« ÍËULð ÷«d?²>« ∫ÎôË√ ÆX¹uB²« oŠ w> WK¦L²*« ©…uI«® ÊuJK²1 ‡ WOz«dłù« W¹dEM« ÷d²Hð UL ‡ qJ« …uI?« vKŽË ¨œ—«u?*« vKŽ WL?U(« WI?³D« …d?DOÝË ¨W?¹œUB²ô« …u?I« l¹“u?ð U√ WOL¼_« s —b vK?Ž Ϋ—u√ 5Oz«dłù« dE½ w> Ëb³ð ô UN½S> ¨WËb?« w> WOÝUOL« WO«d³OK« WOÞ«dI1b« Ê√ åtOłd>Ëœ f¹—u òbR¹ ÆWOÞ«dI1b« W¹dEM« WÝ«—œ bMŽ UL ‡  UÐUj²½ôUÐ jI> j³ðdð ô WDKL« Ê√ wMFð w²« WOULÝ√d« —UÞ≈ sL{ qLFð wÝU?OL« l«u?« vKŽ s?¹dDO?L*« ‰ULŽ_«Ë ‰U?*« ‰UłdÐ U?/≈Ë ‡ ÊuOz«dłù« w?Žb¹ u?ðu?KÐòv?¼ W?O?«d³?O?K?«  UO?Þ«d?I?1b« Êu? b?R?¹ U2 ªW?Ëb?« w?> ÍœUB?²?ô«Ë ¨lL?²:« W>œ t?Ołu?ð vKŽ r?Nð—bË ¨¡U?OM?ž_« …dDO?Ý vKŽ W?LzU? å UOÞ«d?I1œ Æ©≤®UN−zU²½Ë  UÐUj²½ô« w> rJײ«Ë Æ¥≥ ‡ ¥≤ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨‰ö¼ s¹b« wKŽ ©±® WLłdð ¨Èd³J« WOÝUOL« WLE½_« ∫Í—u²Ýb?« Êu½UI«Ë WOÝUOL«  ULÝR*« ¨tOłd>Ëœ f¹—u ©≤® Ʊ∂≥ ’ ¨©Â±ππ≤ ¨l¹“u²«Ë dAM«Ë  UÝ«—bK WOFU'« WLÝR*« ¨ ËdOЮ ¨bFÝ Ã—uł


WOÞ«dI1b« n¹dFð

≤∞

WOð«c?« W×KB*« „«—œ≈ ‡ 5?Oz«dłù« dE?½ w> ‡ X¹uB²?« WOKLŽ f?JFð ∫ÎUO?½UŁ ¨W?FH?M?*« s —b? d³?√ o?OI?% ”U?Ý√ vK?Ž r²?¹ X?¹uB?²?« Ê≈ YO?Š ªWO?½ö?IF?« ∫œ«d>√ s ÊuJ²¹ lL²:U> ÆrN²×KB Êu>dF¹ ‡± ÆrN(UB sŽ d³Fð w²« W³jM« Ë√ »e(« ‡ WO½öIFÐ ‡ ÊË—U²j¹Ë ‡ ≤ r?N?(UB?  U?¹u?²L? 5?Ð o?¹dH?²?« v?KŽ ÊË—œU? t?ð«– X?u« w?> r?¼Ë ‡ ≥ Æ©±®býd«Ë WO½öIF« oKDM s ¨WHK²<« b? ‡ œ«d>_« w?> býd?«Ë WO?½öI?F« U?N{«d?²>U?Ð ‡ WO?z«dłù« W?Ý—b*« Ê√ Ëb?³¹Ë UN?{«d²>UÐ U?N½√ UL ¨W?OJOÝö?J« W¹dE?M« vKŽ t?²ÐUŽ Íc« t?ð«– QD)« w> X?FË WG³?N ¡UH{≈Ë wÞ«dI?1b« ÂUEM« r?OLFð u×½ X?FÝ ¨rOI« s? WOÞ«dI1b?« uKš UNUOË WOÞ«dI1b« …QAMÐ WD³ðd?*« ·ËdE«Ë q«uF« v≈ dEM« ÊËœ ¨tOKŽ WO*UF« WOÞ«d?I1b« ÂUO? dB Ê√ ¨p– v?≈ n{√ ÆWOÐd?G«  UFL?²:« w> U¼—«d?L²Ý«Ë s¹c« 5×ýd?LK —UO²šô«Ë X¹uB²?« oŠ w> UN«e²š«Ë ¨ UÐUj²?½ô« d>uð vKŽ WL?E½_« s d?O¦J« „U?MN> ªU?¼«u²×? s WOÞ«d?I1b« ⁄d?H¹ ¨rJ?(« …bÝ ÊuK²?F¹ UNCFÐ Ê≈ qÐ ¨WOÞ«dI1œ UNO> ÂuI?ð Ê√ ÊËœ ÂUJ(« »Uj²½UÐ œ«d>_« UNO> ÂuI¹ w²« ÆWOFL W¹œ«b³²Ý« WLE½√ v≈ W?OÞ«d?I1bK? WOz«d?łù« …dE?M« wM?³ð Èœ√ ∫w?łuu?¹b¹ù« n?¹dF?²« ∫ÎU?¦U?Ł ÂUE½ WOÞ«dI1bU> ¨…œb× WOŽUL²ł« rO vKŽ ÂuIð WOÐdG« WOÞ«dI1b« Êu ‰UHž≈ (1) Gordon L Clark. Democracy and the Capitalist State: Towards A critique of the Tibout Hypothesis. Discussion Paper D. 79 - 80. Department of City and Regional Planning, (Cambridge, Mass, Harvard Univ. May, 1979) pp. 5 - 9.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≤±

¨åÎU?¹bO?IŽò Ϋb?FÐ q?L?% w¼Ë ¨ÊU?L½ù«Ë …U?O?(«Ë ÊuJ?K W?MO?F? …dE?½ vK?Ž rzU? «cNÐ W?OÞ«dI1b«Ë ÆWŽU?L'« 5Ð Wd²?A  «bI²FË ¨…œb?×  UuNH0 j?³ðdðË Ác¼ b?L²Lð ¨l?L²:« v≈ …d?EM« UN?OKŽ v?M³ð …bŽU? Ë√ ¨ÎUOHL?K> ÎUIL?½ q¦9 vM?F*« ¨„u Êuł UN¹dJH “dÐ√ s bF¹ w²« WO«d³OK« WÝ—b*« —UJ>√ s U¼—Ëcł …dEM« dEM«  UNłË ·ö²š« rž—Ë ÆÂuO?¼ bH¹œË ¨YOLÝ Âœ¬Ë ¨q  —«uO²Ý ÊułË …dE?M« ∫U?NM ªr?NMO?Ð Wd?²A*« —u?_« s Ϋœb?Ž „UM¼ ÊS?> ¨s¹dJ?H*« ¡ôR?¼ 5Ð U¼d?OGÐ qB?²ð ¨UNð«c?Ð WLzU W?KI²L? …bŠË œdH« q?F& w²«Ë ÊU?L½û ©W¹œd?H«® Æ©±®wŽUL²łô« ¡UM³« W¹Už q¦1 œdHU> rŁ sË ªWOð«c« UN(UB oOIײ t²FO³D t X×M ©WOFO³Þ® ÎUu?IŠ pK²1 ‡ W¹dEM« ÁcN ÎUI>Ë ‡ ÊUL½ù« Ê√ UL sŽ ‰e?F0 WOF?O³Þ ÎUu?IŠ pK²?1 t½S> ªÎU½U?L½≈ t½uJ? ÊUL½ù« Ê√ vM?F0 ¨WO½U?L½ù« U v?KŽ v?M³?ð ÊUL?½û W?O«d?³OK?« …dE?M« Ê√ p?– v≈ n?{√ ÆlL?²:« Ë√ W?Ëb« WOŽUL?²łô« rOI« œb% W?OŽUL²ł« …bŠË b?łuð ö> ¨Wd²A?*« rOI« «bF½U?Ð vLL¹ dJH« w> W³zUž l?L²:« v≈ …dEMU> ¨œ«d>_« q³ s ÎUOŽUL?²ł« ‰u³I*« „uKL« Ë√ Æ©≤®w«d³OK« —UÞ≈ s o¦³M¹ gOFK 5F “«dÞ ‡ włuu¹b¹ù« n¹dF²K ÎUI>Ë ‡ WOÞ«dI1b«Ë w²« dOO?G²« w> W³ždUÐ rz«b« ”U?LŠù« ∫UNM ª U{«d²>« …bŽ vK?Ž vM³¹ wM¼– l? VÝU?M?²²? W?OŽU?L?²łô« r?N?ŽU?{Ë√ q¹b?F?ð u×?½ r?NF?>b?ðË ¨WO?³?Kž_« „d?% q¹bFð v?KŽ —œUI« ÊUL½ù« p– u¼ w?Þ«dI1bU> Æ©≥®…œbF²*« WOðU?O(«  «dOOG²« (1) David E. Ingersoll, opcit. p. 128.

Ʊ≤π ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≤® (3) Zevedei Barbu. Democracy and Dictatorship. Their Psychology and Patterns of Life. (New York, Grove Press, 1956) p. 13.


WOÞ«dI1b« n¹dFð

≤≤

ÆtÐ W?DO;« W?OŽUL?²łô«  «dO?G²L?K ÎU?I>Ë tL?OË tzœU?³Ë Á—UJ?>√Ë tðUO?Š ŸU{Ë√ w¼ q?Ð ¨W²ÐUŁ b?Ž«u vKŽ v?M³ð ô WO?ŽUL²łô« v?M³« ÊQÐ ÊU?1ù« s dOO?G²« l³?M¹Ë o×K Îö¦2 œ«d>_« Á«d¹ UL> ¨pcË ª©±®rNUHð«Ë rNð«d³?šË œ«d>_« qŽUH² ÃU²½ w> WO¼UM²*« WI¦« vKŽ vM³¹ wÞ«dI1b« wM¼c« —UÞùU> ¨‰bF«Ë o(« uN> ‰bF«Ë jL?M tK³?I²Ð ©ÍœbF?²«® lL²?:« —UÞ≈ w> …UO?(« s ÊUL½ù« s?J1 Íc« ©qI?F«® Ê√ p?– v≈ n?{√ Æ©≤®W?O?½öI?F?« s? ΫdO?³? Ϋ—b? f?JF?¹ U?2 ªs?¹dšü« …U?O?Š WOK n?K²jð UNKF?−¹ ÎUNUš ÎUFÐUÞ W?OULÝ√d« WOÞ«dI?1b« vKŽ wHCð ©W?¹œbF²«® ÎUO?ŽULł Ϋ—uE?M UN?O> lL²?:« ÷dH¹ w?²« WO«d?²ýô«Ë W¹bO?KI²?«  UFL²?:« sŽ œułË Âb?FÐ ÍœbF²?« lL²:« “U?²1 5Š w> «c?¼ ¨„U>u½ dO?A¹ UL ¨ÂU?F« dOj?K wö?š√ —uE?M œu?łu> ¨p?cË Æ©≥®W?KO?CH?«Ë dO?jK? bŠ«Ë w?ŽUL?ł —uE?M s¹c?« p¾?ËQ> r?Ł sË ªÍœb?F²?« dJ?H« l ÷—U?F²?¹ lL?²:« w?> rO?IK? bŠ«Ë wN²M¹ Ê√ b?Ð ô lL²:« w> œuLð …bŠ«Ë W?Oöš√ Ë√ W¹bzUIŽ rO W?¹ƒ— w> Êu³žd¹ ÂeK? dOž wÞ«d?I1b« lL?²:U> ªt?OKŽ ΡUM?ÐË ÆW¹œbF?²« W{—UF? v≈ ·UD*« r?NÐ —u?EM? Í√ v?FL?¹ Ë√ œuL?¹ 5?ŠË ¨WO?ŽU?L²?łô« …b?ŠuK? ÍœU?Š√ —uE?M w?M?³²?Ð lL²?− ¡UMÐ —cF²?*« s `³B¹ t½S?> ªlL²:« vKŽ t?²¹ƒ— ÷dH wöš√ Íb?zUIŽ Íœb?F?²?« w?½U?L?K?F?« —u?E?M?*« v?KŽ v?M?³?ð W?O?Þ«d?I?1b?« Ê_ p?–Ë ªw?Þ«d?I?1œ Æ©¥®lL²−LK Ʊ∑ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©±® Æ≤≤ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≤® (3) Michael Novak. The Spirit of Democratic Capitalism. (New York, Simon and Schuster Pub. 1982) p. 49.

Æ∂∏ ‡ ∂∑ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©¥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≤≥

sLJ¹ WO?Þ«dI1b« W¹dEM« d¼uł Ê√ ÊU?bMOË YOLÝ bR¹ oK?DM*« «c¼ sË b√ bË Æt?Žu½ Ë√ Á—bB ÊU? ULN d?šü« Í√d« q³I?ð Ë√ ©WO{U¹d?« ÕËd«® w> Ê≈ Í—U?ł ‰U Ê≈ w?½dO?C¹ ô U?½√ò ∫tu?IÐ d?šü« Í√d« q?³I?ð ÊuÝd?HO?ł ”Uu?ð Æ©±®åw?K?ł— dL?J?¹ ôË w?³?Oł ‚d?j?¹ ô «c?¼ Ê≈ Æt≈ ô Ë√ ÎU?N?≈ s?¹d?AŽ „U?M?¼ vKŽ ”U?M« lO−?Að w> sL?Jð gOF?« w> WOÞ«dI?1b« WI¹d?D« ÂUN ‰ËQ?> pcË ÎUI?>Ë …UO?(« s r?N bÐ ô t?½QÐ œ«d?>_« „—b¹ ÊQÐ p?–Ë ªWO?M¹b?« r¼—UJ?>√ d¹u?Dð «–S> ¨…UO?×K WMO?F WI¹dÞ r?NOKŽ ÷dH?ð Ê√ ÊËœ WNU)« r¼dŽU?AË rNðUu?NH* ÷dH?¹ Ê√ `B¹ ö?> ¨W×B?« wŽb¹ s?¹œ „UM¼ ÊU Ë√ s?¹b² h?jý „UM?¼ ÊU «uŽb¹ Ê√ w?> o(« rN Ê√ Í√ ªt?zUŽœ« q¦ w?> tLH½ o?(« rN Ê_ s¹d?šü« vKŽ ª©WO{U¹d« ÕËd«® Í√ WOÞ«dI1b« ÕË— ÷—UF?¹ U2 ¨ÎUC¹√ `O×B« u¼ rNM¹œ Ê√ ÊËbI?²F?¹ U w?M³?ð w> rN?IŠ s?¹dšü« v?KŽ d?JM?¹ rNC?FÐ q?F−?¹ p– Ê≈ Y?OŠ v≈ ‰u?Nu« Ë√ Èd?š_« ¡«—ü« ‰u³? s s?JL?²¹ r? «–≈ ¡d*« Ê√ U?L Æ©≤®t²?×N tL‡‡‡?‡‡HM U‡‡N‡?Ð k‡‡H²×¹ Ê√ t‡‡?‡OKŽ ÊS‡‡> W‡‡¹b?‡‡‡OIF«  «b‡‡?I²F*« w> ©j‡‡‡‡?‡ÝË q‡‡Š® qH?Jð w²?« WO?Þ«dI1b?K WO?{U¹d« ÕËd?« iUM?¹ p– Ê_ ªW?UFK? UNŠd?D¹ ôË Æ©≥®lOL−K s¹b²« W¹dŠ 5I?³L 5?Þdý Ê«b?F¹ ÍbO?IF« ·ö?²šô« W?O½UJ?≈Ë œbF²?U> ªt?OKŽ ΡU?MÐË ULHO lOL−K …œU³F« W¹dŠ Ë√ o×Ð dI¹ ô Íc« lL²:U> ¨wÞ«dI1œ lL²− ÂUOI Æ©¥®ÎUOÞ«dI1œ ÊuJ¹ Ê√ `KB¹ ô «ËƒUý (1) T.V. Smith and Edward C. Lindeman, The Democratic Way of Life. (New York, Mentor Books, 1953) p. 79.

Æ∏≥ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≤® Ʊ∞∑ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≥® Ʊ±∂ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©¥®


WOÞ«dI1b« n¹dFð

≤¥

WöŽ ô s¹bU> ¨w½ULKŽ wÝUOÝ ÂUE½ WOÞ«dI1b« Ê√ å“bKOý Êdò b√ bË wÝU?OL?« rOE?M²?UÐ UN? Wö?Ž ô WNU?š W¹œd> W?QL? bF¹ u?N> ¨W?OÞ«dI?1bU?Ð t ∫wŽUL²łô«Ë ÍœUB²ô«Ë ÆÎUM?R Ë√ ¨Î«b?×K? ¨ÎU¹œu?N¹ Ë√ ÎUO?²½U?²L?ðËdÐ ÊuJ?¹ Ê√ sJ?1 wÞ«d?I1b?U> ò WŽuL− w?> q¦L²¹ b¹U× V?¼c WOÞ«dI1b« Ê≈ ‰uI« s?J1 s¹bUÐ oKF²?¹ ULOH> YŽ«u?³U?Ð j³ðd?ð ô WOÞ«d?I1b?«  UuN?H*U?> ÆW>dB?« WO?½ULK?F«  «bI?²F?*« s Ê√ s?J1 W?OÞ«d?I1b?« WÝU?OL?«Ë s¹b?« 5Ð Ÿ«e?½ Í√Ë Æs¹b?K …œU?C*« Ë√ W?OM?¹b« wÞ«dI1b«Ë ÆÆÆ WOÝUOL« ÊËR‡‡A« w‡> W‡‡OM¹b« rOUF²« ÂU‡×≈ bMŽ jI> Àb×¹ Æ©±®åWOM¹œ rOUFð Í√ i>d¹ ôË q³I¹ ô ‡ WOÝUOL« tð«bI²F* ΫdE½ ‡ ¨…UO(«Ë s¹b« 5?Ð qBHK WOLH?M« ZzU²M« r¼√ ÈbŠ≈ Ê√ v≈ åu?ЗUÐò dOA¹Ë Ê√ bF?³> ÆW?¹œdH?« WO?ËRL*«Ë w?Žu« …œU?¹“ w¼ ¨W?OÞ«dI?1b« t?OK?Ž ÂuI?ð Íc«Ë dO¹UF l{Ë v≈ t²łU×Ð ÎUOŽË d¦√ wÐË—Ë_« œd?H« `³N√ WOM¹b« WDKL« XBKIð ]qE W?O½ULKF?« ôuò ∫uЗUÐ ‰uI?¹ p– w>Ë Ætð«– s l?³Mð …UO×?K rOË „uK?LK rŁ sË ª©≤®åtð«– r?JŠ v?KŽ tð«—b?I „—b? dOžË Z?{U½ dO?ž wÐË—Ë_« q?łd« qBH?«Ë W¹œdH« WO?½öIF« vK?Ž vM³ð w²?« WOÞ«dI1b« ÂU?OI WO½U?LKF«  bN? bI> Æ…UO(«Ë s¹b« 5Ð 5Ð q?BHU?Ð WI?KF²?*« …dJH?« WNU?šË ‡ WO×?OL*« 5?Ð åÊU²?¹—U „Ułò j?Ðd¹Ë 5ÐË ‡ åt?K tK? UË d?BOI? dBO?I U? Ÿœò ∫—UFý w?> WK¦?L²*«Ë W?Ëb«Ë W?LOM?J« WO½b? …bOIŽË ¨å…b¹U?×ò WOM¹œ …b?OIŽ qL×¹ w?Þ«dI1b« lL?²:U> ÆWOÞ«d?I1b« œ«d>√ 5?Ð „d²?A*« ◊U?Ðd« W¹u?O½b?« …bO?IF?« q¦9 ÆW?d²?A*« W?×KB?*« vK?Ž WL?zU (±) M. Rejai, Democracy, opcit, p. 237. (2) Barbu, Democracy, opcit, p. 63.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≤µ

 U?¼U&ô« s?¹U?³?ð sŽ d?E?M« =i?G?Ð ÎUF? g?O?FK? W?ŽUL?'« l?>bð w?²?«Ë l?L²?:« ∫VðUJ« ‰uI¹ p– w>Ë ¨»—P*«Ë »—UA*« ·ö²š«Ë ¨WO×?OL*«  «bI²F?LK ÎUÐdAð d?¦√ ‡ VFA« Í√ ‡ wÝU?OL« ÊUOJ« ÊU? ULKò ÊS> W?IO?I(« w>Ë Æw?Þ«du?1b« ‚U¦?O*U?Ð ÍuO½b?« ÊU1ùU?Ð ÎUJL?9 d¦?√ ÊU ÆÆÆ kI¹√ Íc« qO$ù« ÂUN≈ W−O²½ ÊUL½ù« a¹—Uð w> tKJý cš√ b wÞ«dI1b« ‚U¦O*« Æ©±®åÂUF« w½ULKF« —uFA« w> WMUJ« åWOFO³D« WO×OL*«ò  UUD« rŽœ qł√ s WO?½ULKF« …bOIF« d?A½ w> o(« WËbK ÊS> ªo³Ý U? vKŽ ΡUMÐË ‚U¦O?*UÐ „d²A*« w?½ULKF?« ÊU1ù« u¼ WO½b?*« WDKL« t?Ð r²Nð U?L>ò WOMÞu?« …bŠu« X% t?ł«—b½ô tÐ WO?ÝUOL« W?DKLK? WöŽ ö> s?¹b« U√ ¨©≤®å„d²A*« w?½ULKF« ÆW²×³« WOBjA«  «—UO)«Ë qzUL*« WO?²½U?²LðËd?³« Wd?(UÐ  d?ŁQð WO?Þ«dI1b?« Ê√ v≈ åd?>ËœUÐ ‰uNò —U?ý√ bË  dJM?²Ý«Ë ¨wLM?J« ÊUOG?D« XËU w²?« dAŽ ”œUL?« ÊdI« w> W?OŠöNù« XLNÝ√ bË ÆW?Ëb«Ë WLOMJ« 5Ð c¾²?Ë UÐË—Ë√ w> XFLł w²« WIK?D*« WDKL« bNF« wH?> ªWOÞ«dI1bK w½ULK?F« tłu²« “«dÐ≈ w> ‡ .bI« bN?F« WNUšË ‡ …«—u²« ÊËbR¹Ë ¨ådA³« ÊËRý w> tK« œułË ÊuGK¹ò ÊuIAM*« X½U²LðËd³« ÊU .bI« Æ©≥®WOÝUOL« …UO×K WO½ULKF«Ë W¹œdH« WŽeM« s? œbŽ œu?łË s W?O½U?LK?F?« WO?Þ«dI?1b«Ë W?O×?O?L*« 5?Ð Wö?F« `?C²?ðË ¨©Â±π∂≤ ¨…UO(« W?³²J —«œ ¨ ËdO?Ю ¨5√ tK« b?³Ž ∫WLłdð ¨W?Ëb«Ë œdH« ¨ÊU²?¹—U „Uł ©±® Ʊ≥¥ ’ Ʊ≥µ ’ ¨oÐUL« lłd*« ©≤® ¨dAM?K p½dJ« —«œ ¨…d¼U?I«® ¨e¹eŽ ×uł ∫W?Lłdð ¨WOÞ«d?I1b« vMF ¨d?>ËœUÐ Æ„ ƉuN ©≥® Ƶ¥ ‡ µ± ’ ¨©Â±π∂∑


WOÞ«dI1b« n¹dFð

≤∂

”—U9 UN½√ l UN ÎULÝ« WO×OL*« s cj²ð WOÐË—Ë_« ‰Ëb« w> WOÝUOL« »«eŠ_« q¦ p–Ë ªWOÞ«d?I1b« WOÝUOL« W³FK?« bŽ«uI ÎUI>Ë w½ULKŽ —uEM? s WÝUOL« »e(«Ë ¨U?O½U?*√ w> w×?OL?*« wŽUL?²łô« »e(«Ë w?×O?L*« wÞ«d?I1b?« »e(« ÆU¼dOžË wUD¹ù« w×OL*« wÞ«dI1b« œUF?Ð√ qO?Kײ? `K?B¹ ô ‡ bO?ýd« ‡ w?JOÝö?J« n¹d?F²?« Ê√ o³Ý U?2 `C?²¹ w?> ÂUF?« d?O)«Ë œ«d?>_« w?> b?ýd«Ë W?O?½öI?F?« t{«d?²?>ô p?–Ë ªWO?Þ«d?I1b?« «uMOÐË ¨WOÞ«dI1b« W¹dEMK 5?Ý—«b« s b¹bŽ U¼b×{  U{«d²>« w¼Ë ªÂUEM«  UF?L²:« w> w?ÝUOL?« qŽUH²?K dO?LHð .bI?ð vKŽ UN?ð—b ÂbŽË U?N²OF?«Ë ÂbŽ Æ…dNUF*« WO?z«dł≈ ◊Ëd?ý d>u?ð vK?Ž WO?Þ«dI?1b« ÂUO? dB?IO?> wz«d?łù« n¹d?F²?« U√ ‰uNu?K W?HK?²<« W?OÝU?OL?« ÈuI?« 5Ð f>U?M²?«Ë ¨ UÐU?j²?½ô« UN?L¼√ …œb?× ¨WOÞ«dI1b?« ◊Ëdý WOŽu{u ÊuOz«d?łù« ÷d²H¹Ë ÆWDKL« ‰Ë«bðË ¨W?DKLK ZzU?²½ w>Ë W?—UA?*« w> dŁR?ð w²« W?OŽUL?²łô«Ë WO?ÝUO?L« œUF?Ð_« w> dE?M« ÊËœ ÷«d?²>U?Ð WO?Þ«dI?1b« r?OL?Fð v?≈ ÊuO?z«dłù« v?FL?¹Ë ¨UM?]OÐ U?L ¨ U?ÐUj?²½ô«  UÐUj?²½« tO> d?>u²ð lL?²− Í√ w> U?NUO W?O½UJ≈ w?MF¹ U2 ªU?NÞËdý WO?Žu{u ÆWDKLK ‰Ë«bðË W?OÝU?O?L?«  «dŁR?*« j?I?> fO? W?O?Þ«dI?1b?K? WO?z«d?łù« …d?EM?« Ác?¼ q?HG?ð WO?Þ«dI1b« ÂU?O Ê√ pc q?HGð qÐ ¨ U?ÐUj²½ô« w?> W¹œUB²?ô«Ë WOŽUL?²łô«Ë rzU? …UO×?K ÂUE½ W?OÞ«dI?1bU> ÆåW?O½ULK?F«ò UN?L¼√ WO?ÝUÝ√ ◊Ëdý d>u?²Ð j³?ðd¹ ¡UM³K? WOÝUÝ√ …bŽU s? ÎUöD½« WOö?š_«Ë WOM¹b« rO?I« ÁU& WËb« W¹œU?OŠ vKŽ Ê˃UA¹ U wM?³ð w> oKD*« œ«d>_« oŠ Í√ ªå…bO?IF« W¹dŠòw> q¦L²?ð wÞ«dI1b«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≤∑

p–Ë ªWËb?«Ë lL²:« —UL v?KŽ dOŁQð U?/ËœË ¨bŠ√ s qšbð ÊËœ bzU?IŽ s ‰U×Ð UNO?> qšb²« WËbK “u−¹ ô w?²« W¹œdH«  «—UO)« sL{ …b?OIF« ë—b½ô Ɖ«uŠ_« s vKŽ r?zU …UO(« sŽ —uB?ð sŽ o¦³M w?M¹œ ô ÂUE½ WOÞ«d?I1bU> ªtOK?Ž ΡUMÐË …bŽU? ∫5ðbŽU v?KŽ wÝUO?L« ÂUEM?« ¡UMÐ v≈ v?FL¹Ë ¨UO?½b« sŽ s¹b?« qB> oŠ w?MFð w?²«Ë UN?OKŽ W?³ðd²?*« W_« …œU?OÝ …bŽU?Ë ¨…bOI?F« ÁU& W?Ëb« W¹œU?OŠ ÆÎU³ÝUM Á«dð Íc« …UO(« ÂUE½ wM³ð w> oKD*« W_«


wU« qBH« W!_« …œUOÝË WOÞ«dI1b#«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≥±

W!_« …œUOÝË WOÞ«dI1b#« Ê√ U?M?OÐË ¨W?O?Þ«d?I?1bK? W?H?K²?<«  U?H?¹d?F²?« o?ÐU??« qB?H?« w? UM?'U?Ž w Z?UF½Ë Æ…œb×?)  U)uNH?) vKŽ v?M³ð …UO?(« sŽ dE?½ WNłË q¦?9 WOÞ«dI?1b« ÆåW)_« …œUOÝò …bŽU9 w¼Ë ¨WOÞ«dI1b« bŽ«uI« r¼√ ÈbŠ≈ qBH« «c¼ dE?½ WNłË s?Ž d³F?¹ w½UL?KŽ wÝU?OÝ ÂUE½ ∫U?½dC– Ê√ o³?Ý ULC W?OÞ«dI?1b« w WOÞ«dI?1b« oOIײ Æ…UO(« s?Ž s¹b« qB vKŽ WOM³?) WOÝUO« …UO×K? WMOF) Ê_ p?–Ë ªÊu?O?z«dłù« r?Že?¹ U?L?C ¨j?I?  UÐU?K?²?½ô« ¡«d?łS?Ð r²?¹ ô l?9«u?« Âu?Ið U?/≈Ë ¨WO?ÝUO?« t?ðUÝ—U?2 w Ϋb?³²?) ÂU?EM?« vI?³¹Ë Âu?Ið b?9  UÐU?K²?½ô« W)_« U¼—Ëb?Ð qF& w²« …UO?(« sŽ s¹b« qB …b?ŽU9 w=M³ð r²?¹ ULMOŠ WO?Þ«dI1b« Í√ ªW)_« …œUOÝ vKŽ rzU?9 w½ULKŽ ÂUE½ WOÞ«dI1bU ÆWËb?« w …œUO« W³ŠUX —b?B?) w¼ W?)_« Ê√ v?≈ ΫœU?M²?Ý« …U?O?×K? W?L?EM?*« 5?½«u?I« w?=M?³?ð w W?)_« o?Š s¹b« qB …bOIŽ vKŽ rzUI« wULÝ√d« √b?³*« s) WI¦³M) WOÞ«dI1bU Æ UDK« i —Ë t?OKŽ o?³D¹ Íc?« ÂUEM?« —UO?²š« w V?FA« o?Šò ∫wMF?ð w¼Ë …UO?(« sŽ t?ð—U?²?š« Íc?« ÂU?E?M« o?O?³?D?²? r?CU?Š —U?−?¾?²?Ý« oŠË ¨b?¹d?¹ ô Íc?« ÂU?E?M?« rŁ s)Ë ªW?Ëb« w W)U?F« …œ«—ù« sŽ d³F?ð WI³D*« 5?½«uI«Ë ÂUE?MU Æ©±®åW)_« Æ UDK« —bB)Ë …œUO« VŠUX VFA« s) —bBð Ê√ bÐ ö v≈ U¼—bB) Ë√ WOÝUO« WDK?« qX√ ŸUł—≈ tÐ œ«d¹ V¼cLC WOÞ«dI1bU ò lłd?¹ Íc« ÂUE?M« tÐ œ«d?O rJ?×K ÂU?EMC W?OÞ«dI?1b« U)√ ÆW?)ú W)U?F« …œ«—ù« —«œ ¨ ËdOЮ UN{UN½≈Ë W)_« l9«Ë dOOG² qLF« W?OHOC w W¹dJ WÝ«—œ ∫o¹dD« ¨ UODŽ bLŠ√ ©±® Æπ≤ ’ ¨©Â±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∂ ¨‚—UO³«


W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b«

≥≤

Æ©±®åW)ú W)UF« …œ«—ù« v≈ U¼—bB) Ë√ WOÝUO« WDK« qX√ w²« UOK?F« WDK‡‡« Í√ ª…œUO?« VŠUX u¼ wÞ«dI1b« ÂUEM?« w VFAU —bB)Ë …œUO« VŠU?X ‡ VFA« `³B¹ Ê√ p– vKŽ Vðd²¹Ë ÆW?DKÝ U¼uKFð ô WO?F¹d?A²?«  UD?K?« w l?łd*« uN? ¨¡wý q?C w v?KŽ_« l?łd*« ‡  U?DK?« s¹c?« ÂUJ?×K? 5F?*«Ë ¨5½«u?IK? ŸdA?*« u¼ VF?AU? ¨WO?zUC?I«Ë W?¹cO?HM?²«Ë w? W)_« …œU?O?Ý sŽ Ê«d?=³?F¹ r?J?(«Ë l¹d?A?²?U ¨t?)U?JŠ√ o?O?³D?²? r¼d?łQ?²?¹ Æ©≤®WËb« ∫ozUIŠ …bŽ W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b« 5Ð wL²(« ◊U³ð—ô« s `C²¹ ÂUE?M« w?  UD?K« —b?B)Ë …œU?O?« W³ŠU?X w¼ W?)_« ÊQÐ ‰u?I« Ê√ ∫ÎôË√ W)_« oŠ v?KŽ ÎULzU9 …U?O×K åÎUO?M¹œ ôò ÎU)UE?½ WOÞ«dI1b?« ÊuC bCR¹ ¨wÞ«d?I1b« UO?KF« W?OFłd?*« q¦9 U?N½√ ”UÝ√ v?KŽ ªÊU?C ÎU¹√ Á—U²?Kð Íc« …U?O(« ÂUE?½ wM³?ð w w²?« W¹dJH?« Ë√ W¹bO?IF« bŽ«u?I« «bF?½ô ΫdE½Ë ÆWËb?« w 5½«u?I«Ë WLE?½ú XЫuŁ œb×¹ ô wÐdG« wÞ«dI1b« dJH« ÊS? ªqÞU³« s) o(« W dF* UNOKŽ ‰uF¹ w¼ WO½öIFU ÆÍœd?H« —UO²šô« —UÞ≈ ×Uš WOŽUL²łô«  U¹UGK W?O½öIŽ WOIDM) åwŽu{u)ò WOł—Uš  «œb×) XOË ¨WO?ð«c« t(UB)Ë œdH«  U³žd ”UJF½« ‡ —uE?M*« «c?N ÎU?I Ë ‡ œdH?«  U¹U?G ªr?Ł s)Ë Æ©≥®œ«d ú? wŽU?L²łô« „u?K?K —«b?« ¨ ËdO?Ю ¨ U)u?J(«Ë ‰Ëb?« ¨WO?ÝUO?« W?L?E½_« ∆œU?³) ¨U?×O?ý e¹e?F« b?³Ž r?O¼«d?Ð≈ ©±® Ʊµ∞ ’ ¨©ÊÆœ ¨dAM«Ë WŽU³DK WOF)U'« ÂUJŠ_«  U?³ŁË …œUO« ¨q?OCu« `UX w?)UÝË ¨w²H) bL?Š√ bL×) ∫lł«— q?OBH²« s?) b¹e* ©≤® ¨W)dJ*« WJ)® ¨w)öÝù« À«d²« ¡UOŠ≈Ë WOLKF« Àu×?³« bNF) ¨WO)öÝù« WOÝUO« W¹dEM« w Ʃ±ππ± ‡ ‡¼±¥±± ¨ÈdI« Â√ WF)Uł (3) Andrew Levine. Liberal Democracy. A Criticque of Its Theory. (New York, Columbia University Prees, 1981) p.72.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≥≥

ÎUO½ö‡‡IŽ `‡³B¹ —«dI« ÊS pcË ÆWO?ÝUÝ_« tðUłU( ÎUI Ë dOG²ðË tðU³žd lCKð ‡ —«dI« l?MX Ë√ —«dI« –UK?ð« l{ËË ¨„—UA) œd qC r?O9 —U³²Žô« w? U½cš√ «–≈ ‡ d³C√ oOI% s) œdH« sJ9 ULKCË ÆW?LzUI« ·ËdE« qþ w œdH« W×KB) Âbš «–≈ Æ©±®`‡O×X fJF«Ë tIO³Dð V−¹ ÎUO½öIŽ —«dI« Ë√ Êu½UI« ÊUC WFHM*« s) —b9 r?J?Š ÂU?E?½ Í_ W?O?ÝU?Ý_« …b?ŽU?I?« b?F?ð w?²?« V?F?A?« …œU?O?Ý Ê√ ∫ÎU?O? ½U?Ł Ê√ sJL*« d?Ož s) t½≈ –≈ò UNðœU?OÝË WO³Kž_« …œ«—≈ s?Ž …—ËdCUÐ d³F?ð ¨wÞ«dI1œ w p– ‰uBŠ ÊU?J)ùUÐ ÊUC «–≈Ë ¨å…bŠ«Ë W¹Už vKŽ UN?KC W)_«  «œ«—≈ lL²& Æ©≤®WÐuFB« W¹Už w d)√ —u)_« qC w UNIOI% ÊS —u)_« iFÐ YO?LÝò dO?A¹ Æ WO?³Kžú? w¼ wÞ«d?I1b?« ÂUEM?« w …œUO?U ªt?OKŽ ΡU?MÐË w¼ WO?³Kž_« ÊuJð ô r?K WËb« rJ?% Ê√ U) W¾H b?Ð ô ÊUC «–≈ t½√ v≈ åÊU)b?MOË w²« w¼ …d¦JU ¨Î«œbŽ d¦C_« UN½_ WÞU³?Ð ªrJ(« oŠ UN WO³Kž_U øW¾H« pKð Ê√ å„u Êułò bC√ ULC Æ©≥®WO³Kž_UÐ ◊uM*« rJ(« oŠ sŽ Y¹b(« bMŽ UNÐ b²F¹ w o(« W?O³Kžú? ÊuJ¹ Ê√ wC²?I¹ W)uJ?(«Ë lL²:« s¹u?Jð vKŽ œ«d? _« ‚UHð« ÷«d²? « „UM?N ªrŁ s?)Ë ÆlL²?−L?K W)e?K*« 5?½«uI« W?ŽUMXË  «—«d?I« –U?Kð« U¼dIð w²« 5?½«uI«Ë  «—«dI« Ê√Ë ¨‰bF«Ë o(« q¦1 WO³?Kž_« Á—dIð U) Ê√ Á«œR)  «—«d9 –UKðUÐ WO³?Kž_« ÂUO9 ÷«d² « sJ1 ô t½_ ªW×O×X ÎUO?9öš√ bFð WO³Kž_« bF¹ WO³K?ž_« ÁdIð ô Êu½U9 Ë√ —«d9 Í√ ÊS ªrŁ s)Ë Æ„u rŽe?¹ ULC ¨WO9öš√ ô `?³B?¹ —«dI?« Ë√ Êu½U?I« Ê√ ‡ Èd?š√ WO?ŠU?½ s) ‡ w?MF?¹ p– Ê√ U?LC ÆÎU?O9ö?š√ ô 5Š t²O9öš√Ë t²×X bIH¹Ë ¨—«dI« WO³Kž_« UNO rŽbð w²« WE×K« s) ÎU×O×X Ʊ∞∑ ’ ¨oÐU« lłd*« ©±® ¨»dF?« q−?Ý W?ÝR) ¨…d?¼UI?«® ¨WËb?« …dJ? Ë WO?Þ«dI?1b« ¨ÍËb?F« 5?M?Š ÕU²?H« b?³Ž ©≤® Æ≥≤ ’ ¨©Â±π∂¥ (3) Smith and Lindeman, opcit. p. 12.


W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b«

≥¥

p– v≈ n‡{√ ¨©±®—«dI« Ë√ Êu?½UI« vK?Ž r‡J(« w‡? o‡‡(« WO?³Kžú Êu?‡J¹ ô WFł— ô ÎU)«e²?« sLC²¹ p– ÊS lL?²:« s¹uJ² b9UF²?« ÊË—dI¹ 5Š œ«d _« Ê√ ÊS WŽU?L'« rÝUÐ ·d?B²« oŠ pK?²9 WO³K?ž_« Ê√ U0 sJË ÆW?ŽUL'« WŽUD?Ð tO WOÝUÝ_« œ«d? _« ‚uIŠ Ê√ ULC ÆWO?³Kž_« WŽUÞ v≈ …—ËdC?UÐ qI²M¹ W?ŽUD« oŠ `KB¹ U) ÊË—dI¹ s¹c« r¼ œ«d _« ÊuC l9«Ë s) rN¹√d ÎUI Ë œ«d _« U¼œb×¹ w²« ÊS ªrŁ s?)Ë Æœ«d _« ‚uIŠ s) ÎUI?Š WO³Kž_« Á«dð U?0 j³ðdð ¨rN `?KB¹ ô U)Ë ÆÎUIŠ Á—U?³²Ž« w tI?Š bIH¹ œdH?« ÊS ªÎUOÝU?Ý√ ÎU¹œd ÎUIŠ q?¦1 ô WO³K?ž_« Á«dð U) W?¾O?N?« U¼c?K?²ð w?²« 5?½«u?I« W?ŽU?DÐ o?I?ײ?ð W?OI?OI?(« œ«d? _« `U?B?) Ê√ UL?C ªWŽUL'« rÝUÐ ·d?B²ð WO³Kž_« Ê√ U0 sJË ¨W?ŽUL'« WI¦Ð vE% w²« W?OF¹dA²« Æ©≤®WO³Kž_« …œ«—ù ¡UOLF« WŽUD« `³B¹ œdH« —Ëœ ÊS WO?³Kž_« s Á—Ëb?3 œd: ‰bF?«Ë o(« q¦?1 WO³K?ž_« Á—dIð U? ÊQÐ ‰uI« s?JË ∫UNM »U³Ý√ …bF ÷uAd d√ vK?Ž åWL?BŽË WÝ«b?9ò wHC?¹ WO?Þ«dI1b?« ÁUM³?²ð Íc?« tłu²?« «c¼ Ê√ ∫ÎôË√ WOÝU?O«  UÝ—U?L*« l9«u l³?²²*«Ë ÆWO?³Kž_« s) —œUX t?½_ ªjI WO?³Kž_« Í√— ¨¡UO?ý_« vK?Ž rJ?(« bM?Ž qI?F« v?≈ rJ?²% U?N½√ Èd?¹ WO?Þ«dI?1b« W?LE?½_« w Æ`O³?9 uN ÎU×?O³9 qIF?« Á«d¹ U)Ë ¨s?Š uN ÎUM?Š qIF« Á«d?¹ U) Ê√ v≈ wN?²MðË j?З v?≈ …—Ëd?C?UÐ ÍœR?¹ q?I?F?« v?≈ ¡U?O?ý_«Ë ¨‰U?F? _« v≈ r?J?(« œU?M?Ý≈Ë U¼«d¹ w?²« W×KB*«Ë ¨U?N WK¦L*« W?O³Kžú Ë√ W)ú? WOKIF« W?×KB*UÐ  UF?¹dA²« WD?O;« ·ËdE?« dOG?²Ð ¡UO?ý_« v≈ œ«d _« …d?E½ dOG?² UN?F9«Ë w …d?OG²?) œ«d _« (1) Willmoore Kendall. John Locke and The Doctrine of Majority-Rule. (Urbana, Ill, University of Illinois Press, 1959) p.112.

Ʊ±≥ ’ ¨oÐU« lłd*« ©≤®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≥µ

U) X% ×bM¹ åwM'« –ËcA«ò Ê√ ‡ WMO?F) WOM)“ …d² w ‡ œ«d _« È√— bI ÆrNÐ s) wM'« –ËcA« Ê√ `Cð« U* sJË ¨WÝ—ULLC ÁËd9Q WOBKA« W¹d(UÐ vL¹ l9«u?« vKŽ ΡUM?Ð ‡ WO³K?ž_« XËUŠ åV?²J*« WŽU?M*« hI½ò ÷d?)  U³³?) r¼√ …bO?I*«  U?F¹d?A²?« —«bXS?Ð p–Ë ¨W?OŽUL?²łô« …d?¼UE?« Ác¼ s?) b(« ‡ b?¹b'« ÆW d×M*« WOM'« WÝ—ULLK ‡ UN?O W?LB?F« ÷«d?² ô ‡ W?O³?Kž_U?Ð l¹d?A²?« oŠ j?З Ê√ p– v?≈ n{√ Ϋd?D?C) t??H?½ ¡d?*« b−?¹ Y?O?Š ª…d?DO??*« W?O?³K?žú? œ«d? _« ‰“U?Mð v?≈ ÍœR?¹ «c¼Ë Ætð«bI?²F* Êu½UI« W?C9UM) rž— WO?³Kž_« tOKŽ XI?Hð« dš¬ Êu½UI Ÿu?CKK vK?Ž …eJðd?*«  UF?L²:« w? oO³?D²K? qÐU?9 ÂuNH?LC `K?B¹ ô WO?³K?žú ‰“UM?²« ‰“UM²¹ Ê√ tOKŽ qOײ¹ ÎUKÝ«— ÎUO?M¹œ ΫœUI²Ž« qL×¹ Íc« ¡d*« Ê_ p–Ë ª…bOIF« VF?B¹ pcË ÆW?O³K?ž_« WHC `O?łdð qO?³Ý w ¨t²?×X bI?²Ž« Ê≈ WXUš ¨t?MŽ ¨©±®Î«dDO) ÎUOKLŽ ÎUM¹œ UNK¼√ oM²F¹ w²« ‰Ëb« w WOÞ«dI1b« fÝ_« oO³Dð ÎU)U9 Ë√ ¨UÐd?« WŠU?Ð≈ åWO³?Kž_«ò …b?ŽU9 vK?Ž ΡUM?Ð —d9 åW)_« f?K−?)ò Ê√ UM{d?² « u?K Ác?¼ vK?Ž WO?³K?ž_« WI? «u) ÍœR?ð qN? ªsB?;« w½«e?« sŽ r?łd« b?Š ◊UI?Ý≈ w WOK9_« XH9Ë u «–U?)Ë øWËb« w oO³D²« Vł«Ë ÎUIŠ UNK?Fł v≈  UF¹dA²« UN½uC œd: UNI?Š jI¹√ ªU¼—«bX≈ w fK:« W¹d¦C√ Vžd?ð w²« 5½«uI« tłË w²« ‰Ëb« w ÎUÝUOI) `KB¹ ô UNz«—¬ W?×XË WO³Kž_« WLBFÐ ¡UŽœô« Ê≈ °øWOK9√ fOË ŸdA?« ŸU³ðUÐ ÂeK) rK?*U ¨…UO(«Ë ÊU½ù«Ë Êu?J« sŽ WOKC …bO?IŽ qL% Í√— w=M?³ð v?KŽ È—uA?« Ë√ W)_« fK?−) ¡U?CŽ√ oH?ð« uK ÆW?O³?Kž_« Í√— ‰u³?IÐ …d³?F« Ê≈ Y?OŠ ªÎö?ÞUÐ ÎU¹√— b?F¹ ‡ Ÿd?A« Ê«e?O0 ‡ Í√d?« «c¼ ÊS Ÿd?AK? nU?K) (1) Barbara Goodwin. Using Political Ideas. (New York, John Wiley and Sons, 1983) pp. 187 - 189.


W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b«

≥∂

w)öÝù« Ÿd?A« s) l¹dA?²« ‚U¦³½U?Ð …d³F« q?Ð Êu½UIK 5?ð=uB*« œbŽ w X?O ÆtF) t9UHð«Ë w t½√ ·ËdF*« s?L WO³Kž_« rJŠ U?N½√ vKŽ WOÞ«dI1b?« v≈ U½dE½ «–≈ ∫ÎUO½UŁ qC fO t½_ p–Ë ªWËb« ÊUJÝ WO³Kž√ WO³Kž_« —U³²Ž« sJ1 ô wÝUOÝ ÂUE½ Í√ r?N `?L?¹ s?¹c?« p¾?Ë√ œb?Ž Ê√ UL?C ÆÎU?MÞ«u?) b?F¹ W?Ëb?« w{«—√ s?D?I¹ s?) s¹c« p¾?Ë√ œbŽ Ê√ ULC ÆWËb« wM?Þ«u) œbŽ s) dO¦?JÐ q9√ X¹uB²U?Ð Êu½UI« ¨X¹uB?²UÐ rN `L?Ô¹ s¹c« œbŽ s) q?9√ ÎULz«œ qFHU?Ð X¹uB²« w Êu?C—UA¹ U)Ë ¨W?MÞ«u?*« X½UC b?I ¨W?O³K?ž_« œbŽ s?) ÿu×?K) qJ?AÐ b?% WMÞ«u?*« œuO?I ‰U?łd?UÐ W?D?³?ðd) ¨W?O?ÐË—Ë_« ‰Ëb?« rE?F?) w? »UK?²?½ô« o?Š s) U?N?Ð j?³ðd?¹ Êd?I?« w? »U?K²?½ô« o?Š v?K?Ž …√d?*« X?K?B?Š 5?Š v²?Š Æ„ö?)_« »U?×?X√ w? „—U?A??ð ô 5?M?Þ«u?*« s??) …d?O?³?C W??×?¹d?ý „U?M?¼ ‰«e??ð ô t?½S? ªs?¹d??A?F?« V½U?ł_« dO?ž «c¼ ¨ÂU?L²?¼ô« ÂbŽ Ë√ r?OK?F²« Ë√ s?« r?J×?Ð U)≈ ª U?ÐUK?²½ô« Æ©±® UÐUK²½ô« w WC—UA*UÐ WLE½_« rN `Lð ô s¹c« X?OË åWO?K9_«ò bO?Ð `³B?ð WËb« ÊËRý v?KŽ …dD?O« Ê√ w?MF¹ p?– qC rJ?×¹ ô W?OÐdG?« WL?E½_« wH? ÆWO?Þ«dI?1b« W¹d?EM?« UN{d?²H?ð w²« åW?O³?Kž_«ò vL?ð w²?« WOK?9_« pKð w?¼ rJ×?¹ Íc« s?JË ¨W¹d?EM« ÷d?²Hð U?LC VF?A« …—b9 s) UN d u²¹ U) V³Ð rJ% WOÞ«dI1œ W³K½ »dG« wH ªrŁ s)Ë ÆåW³KM«ò U¹«e?*« iFÐ r?J×?ÐË ¨…uI«Ë …Ëd?¦« —œUB?)Ë WO?FO³?D« œ—«u*« w? rJ?ײ« v?KŽ r^J?% v≈ œ—«uL?K ÍËU?²*« dO?ž l¹“u²?« ÍœR¹Ë Æq)«u?F« s) U?¼dOžË W?ŁË—u*« ‡ WOŽUL?²łô«  UÝR*« o¹dÞ s?Ž ‡ wF« v≈Ë œ—«u*« w W?MOF) WOŽUL?²ł«  U¾ (1) Eliane Spitz. Majority Rule. (Chatham, New Jersey, Chatham House Publishers, 1984) pp. 3 - 4.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≥∑

v²Š ÂU?EM« s) √e−²?¹ ô Ϋ¡eł `³B² W?OŽUL²łô« U¼U?¹«e)Ë UN(UB) a?OÝdð v≈ ÆrJ(« w …dDO*« W³KM« o×Ð ÂU¹_« —Ëd) l) ÊËbI²F¹Ë ¨”UM« UNHQ¹ ªVFA« rJ?Š u¼ Íc« WOÞ«dI1bK? w d(« vMF*« oO³?Dð U½œ—√ «–≈ ªpcË Èdš√ WO?ŠU½ s) wM?F¹ p– sJË ¨ÂU?EM« w VK?MK ÊUJ?) „UM¼ ÊuJ¹ s? t½S s?) œbŽ l? «œ b9Ë Æ©±®r?UF?« w? ÊU?J) Í√ w? W?OÞ«d?I?1œ „UM?¼ Êu?J?ð s t?½√ ¨WO?UFH?« s) —b9 d?³C√ oI?% UN½√ ”U?Ý√ vKŽ W?¹u³K?M« WO?Þ«dI1b?« sŽ »U²?J« …—«œ≈ vKŽ …—œUI« W?HI¦*«Ë WLKF²*« W¾?H« w¼ W³KM« Ê√ ∫UNM) ª»U?³Ý√ …bF p–Ë rOE?Mð vKŽ —b9√ U?NKF−¹ W?³KM« UNÐ s?)Rð WOłuu?¹b¹√ œułË Ê√ ULC ¨r?J(« W œ Æ©≤®¡UL¼b« WO³Kž_« ÊUOGÞ ÊËœ W³KM« œułË ‰u×¹ ULC ¨tðœUO9Ë lL²:« »U³?Ý_« s) ÎU?³³Ý b?Fð åWO?ÝUO?« …ôU³?)ö«ò Ê√ v≈ å‰Ëœ  d?ÐË—ò dO?A¹Ë rJ(« o?Š —UB×½« v≈ ÍœR?¹ U2 ª5MÞ«uL?K WOÝUO?« WC—UA*« ÊËœ ‰u?% w²« w W?OÝU?O?« …«ËU*« b?Š√ d³?²Ž« «–≈ò ∫‰Ëœ ‰uI?¹ Æ…œËb×?) W¾? b¹ w d?OŁQ?²«Ë ‰uXu« Ê√ w?N¹b³« s?) ÊuJ¹ U¼b?MŽ ¨tO≈ ‰u?Xu« wG³?M¹ ΫbŠ  «—«dI?« –UKð« Ëb³¹ t½√ vKŽ Æs¹bý«d« 5MÞ«u*« lO?Lł s) W)Uð WC—UA0 ô≈ r²¹ s b(« «c¼ v≈ W?C—UA?) s) ÎU?O?³?½ iH?K?M) Èu?²?) vK?Ž q?LF?¹ ÆÆÆWO?Þ«d?I1œ Áu?Žb½ U?) Ê√ WO?Þ«dI?1bK? WO?ÝUÝ_« ◊ËdA?« bŠ√ Ê≈ ‰u?I« ÎU?×O×?X fO? pc? ª5M?Þ«u*« Æ©≥®åWFÝ«u« 5MÞ«u*« WC—UA) ÎUO−NM?) ÎôƒUð wÞ«dI1b« ÂUEM« w? WO³Kžú rJ(« œUMÝ≈ W?Q) dO¦ð ∫ÎU¦UŁ sŽ wK?K²« ‡ rJ?(« w UNIŠ o?KDM) s?) ‡ WO³Kž_«  —d?9 u «–U) ∫u¼Ë ÎU?ŽËdA) (1) Eva Etzioni- Halevy. Fragile Democracy, opcit, p. 30. (2) Barbara Goodwin. Using Political Ideas, opcit, p. 180.

—UNM« —«œ ¨ ËdOЮ ¨tK« —U?ł Íb¼“ ¨WOÐdF« v≈ tKI½ ¨WOÞ«dI1b« ¨f?KJOÐ wŁË—Ëœ sŽ ÎöI½ ©≥® Ʊ∑ ’ ¨©Â±π∑≤ ¨dAMK


W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b«

≥∏

ÎULz«œ ‰U?I¹ «–U*Ë øW¹—uðU²?J¹bK ¡u−K?« Ë√ wÞ«dI1b« lL?²:« ¡UN½SÐ WO?Þ«dI1b« WDK« `M0 WIKF²*« pKð «bŽ U)  ôU?:« qC w W«bF« oI×¹ WO³Kž_« rJŠ ÊQÐ WOü« w?¼ U)Ë øWO³K?ž_« —Ëœ ¡UG≈Ë U¼dÝQ?Ð W)ú Ÿułd« sJ?1 v²)Ë øWO³?Kžú ô U)Ë tKLŽ WO³Kž_« lOD²ð U) 5Ð q?XU jš rÝ— w UNOKŽ œUL²Žô« sJ1 w²« qLŽ dÞRð w²« WOÞ«dI1b« rOI« «d²Š« v?KŽ p– bL²F¹ q¼Ë øtÐ ÂUOI« lOD²ð w?¼ X?O√ ªW?Cd?²A?*« WO?Þ«d?I1b?« r?OI?« dO??Hð o?Š t Íc?« s?)Ë øWO?³K?ž_« ©±®øWO³Kž_«

WLE½_« sŽ ÁeO1 U) u¼Ë ‡ wÞ«dI1b« ÂUEM« w W)_UÐ …œUO« jЗ Ê√ ∫ÎUFЫ— …UO(« ÂUE½ wM³ð o?Š W‡)ú q‡F−¹ ‡ r‡CU(« b?¹ w …œUO« qF& w²?« W¹œ«b³²Ýô« vK?Ž nI?¹ wÞ«d?I1b?« ÂUE?M« q?F−¹ U?2 ªwŽU?L²?łô«Ë ÍœUB?²9ô«Ë w?ÝUO?« l9«Ë w? w)öÝù« Ÿd?A« …œUO?Ý vKŽ r?zUI« w?)öÝù« ÂUE?M« l) i?OI½ w? dÞ w?ÝU?O??« ÂU?E?M?« w? v?K?Ž_« l?łd*« u?¼ ‡ V?F?A?« f?O?Ë ‡ Ÿd?A?U? Æ…U?O?(« Îö?OD?Fð b?F¹ …U?O(« W?LE?½_ vK?Ž_« lłd?*« VF?A« q?F−? rŁ s?)Ë ªw)ö?Ýù« —uN?þ v≈ ÍœR?¹ U2 ªW?Ëb« w Âö?Ýù« ÂUJ?Š√ WM?LO?¼Ë ŸdA« …œU?O? ÎU×?¹dX ÆdHC —«œ v≈ WËb« ‰u%Ë ¨Õ«u³« dHJ« W?Ëb« w? Áb?ŠË Ÿd?AK? …œU?O?« Ê√ …b?CR*« W?O?Žd?A« W?œ_«  d?ð«uð b?9Ë ˝ÓÏoÒ×ÎÄ ÒsÏ Ò„Ò¡UÒł U]LÒŽ Îr̼ҡ«uμÒ√ Îlϳ]²Òð ôÒ§ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒLÏÐ rÌNÒMÎOÒÐ rÌJΊUÒ+˚ ∫‡ vUFð ‡ ‰U9 ÆWO)öÝù« ÊÒ√ Îr̼ΗÒcΊ«Ò§ Îr̼ҡ«ÒuμÒ√ Îlϳ]²Òð ôÒ§ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒLÏÐ rÌNÒMÎOÒÐ rÌJΊ‹ ÏÊÒ√Ò§˚ ∫‡ vU?Fð ‡ ‰U9Ë ¨ ›¥∏ ∫…bzU*«¤

∫ÁdOHð w Íd³D« ‰uI¹ ¨›¥π ∫…bzU*«¤ ˝ÒpÎOÒ<≈ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒ ÏiÎFÒÐ ÎsÒŽ Ò„uÌMϲÎHÒ¹ tO≈ 5LJ²;« 5Ð rJ×¹ Ê√ £ bL×?) tO³M ‡ ÁdC– vUFð ‡ tK« s) d)√ «c¼Ëò t]B?š Íc« ʬd?I« u?¼Ë ¨tO≈ t?e½√ Íc?« tÐU²?JÐ ¨q?K*« d?zUÝË »U²?J« q?¼√ s) (1) Eliane Spitz. Majority- Rule, opcit, pp. 113 -115.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

≥π

U0 5?CdA*«Ë »U²?J« q¼√ 5Ð ¨b?L×) U?¹ rÔJÚŠ«∫‡ ÁdC– v?UFð ‡ ‰uI?¹ Æt²F¹d?AÐ ÕËd'«Ë œËb(« s) p?O≈ tO «uLJ²Š« U?) qC w w)UJŠ√Ë wÐU²?C s) pO≈ ‰e½√ Æ©±®å”uHM«Ë œuI«Ë ÌsÒBΊÒ√ ÎsÒ Ò§ ÒÊuÌGγҹ ÏW]OÏKϼUÒ−ÎÄ ÒrÎJÌ×Ò+Ò√˚ ∫t²F¹dý dOž v≈ rCUײ« ΫdJM) ‡ vUFð ‡ ‰U9Ë

∫ÁdOHð w dO¦C sЫ ‰uI¹ ¨›µ∞ ∫…bzU*«¤ ˝ÒÊuÌMÏHu̹ ÔÂÎuÒIÓÏ< UÚLÎJÌŠ Ït]KÄ ÒsÏ

¨dOš q?C vKŽ qL²?A*« rJ;« tK?« rJŠ sŽ Ãdš s) v?KŽ ‡ vUFð ‡ d?JM¹ò w²«  UŠöDXô«Ë ¡«u¼_«Ë ¡«—ü« s) Á«uÝ U) v≈ ‰bŽË ¨dý qC sŽ w¼UM«Ë s) tÐ ÊuLJ×¹ WO?K¼U'« q¼√ ÊUC ULC ¨tK« WF¹dý s) bM²?) öÐ ‰Ułd« UNF{Ë uN rN?M) p– qF sL? ¨rNz«u¼√Ë rNz«—PÐ U?N½uFC¹ U2  ôU?N'«Ë  ôöC« w Á«u?‡‡Ý r‡?‡J×?¹ ö ªtu?‡‡Ý—Ë tK?« r‡‡?JŠ v≈ l‡?‡łd¹ v?²Š tU?²9 V−¹ d? UC Æ©≤®ådO¦C ôË qOK9 ÎUFÞU9 ÎU1d% Âd?Š ‡ vUFðË t½U×³Ý ‡ tK« Ê√ w)öÝù« Ÿd?A« …œUOÝ bCR¹ U2Ë ˝ÒÊËÌdÏ+UÒJÎÄ Ìr̼ ÒpϾÒ<ÎËÌQÒ+ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒLÏÐ rÌJÎ×Ò¹ Îr]< sÒ Ò§˚ ∫‡ vUF?ð ‡ ‰U9 ¨tŽdý v?KŽ ÃËd)« ∫…bzU*«¤ ˝ÒÊuÌLÏ<U]EÄ Ìr̼ ÒpϾÒ<ÎËÌQÒ+ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒLÏÐ rÌJÎ×Ò¹ Îr]< sÒ Ò§˚∫‡ vU?Fð ‡ ‰U9Ë ¨›¥¥ ∫…bzU*«¤

¨›¥∑ ∫…bzU*«¤ ˝ÒÊuÌIÏÝUÒHÎÄ Ìr̼ ÒpϾÒ<ÎËÌQÒ+ Ìt]KÄ Ò‰Òe½Ò√ UÒLÏÐ rÌJÎ×Ò¹ Îr]< sÒ Ò§˚ ∫‡ vU?Fð ‡ ‰U9Ë ¨›¥µ ∫ÁdOHð w Íd³D« ‰uI¹ t?KF?łË ¨tÐU?²C w? te?½√ Íc« t?K« r?JŠ r?²C s?)Ë ∫ÁdC– ‡ v?UF?ð ‡ ‰uI?¹ò ¡ôR¼ ∫‰u?I¹ ˝ÒÊËÌdÏ+UÒJÎÄ Ìr̼ ÒpϾÒ<ÎËÌQÒ+˚ÆÆÆÁdO?GÐ r?JŠË ÁU?HšQ ÁœU?³Ž 5?Ð ÎUL?JŠ ¨W)d?J*« W?J)® ¨”œU?« ¡e'« ¨Ê¬d?I« ͬ q¹ËQ?ð sŽ ÊU?O³?« l)Uł ¨Íd?³D?« d¹dł s?Ð bL?×) ©±® Æ≤∂∏ ’ ¨© Æœ ¨WOKBOH« W³²J*« —«œ ¨ ËdOЮ ¨‰Ë_« b?K:« ¨w½uÐUB?« wKŽ bL×?) oOI%Ë —UB²?š« ¨dO¦C sЫ d?OHð dB?²K) ©≤® Ƶ≤µ ’ ¨©Â±π∏± ‡ ‡¼±¥∞≤ ¨Ê¬dI«


W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b«

¥∞

«uL²CË ¨tL?JŠ «Ëd]OžË ¨«u]b‡Ð sJË ¨t‡?ÐU²C w‡ tK« ‰e½√ U0 «uL?J×¹ r s¹c« Æ©±®åÊËd UJ« r¼ tÐU²C w te½√ Íc« o(« ‰ö(« ÂdŠ Ë√ ¨tO?KŽ lL:« «d(« qKŠ v?²) ÊU½ù«Ëò ∫WOLO?ð sЫ ‰uI¹Ë Æ©≤®å¡U‡?‡NIH?« ‚UHðUРΫb?ðd) Ϋd UC ÊU?C tOKŽ l?L:« ŸdA« ‰b?Ð Ë√ ¨tOKŽ l?L:« Ê√ Í√ ª…UO(« WL?E½_ ÎUŽ=dA) W)_« V?OBMð wMF¹ W?Ëb« w W)ú …œUO?« qFłË Íc« dH?J« 5Ž «c¼Ë ¨l9«u?« ÃöF WO?F{Ë 5½«u9 ŸdA?ð …œUO« W³?ŠUX W)_« s) bŠ_ oKD*« l¹d?A²« w o(UÐ rOK²«ò Ê_ p–Ë ªW?1dJ« W¹ü« tO≈  —Uý√ …œUO« w o(« ‰uKð w²« wÐdG« vMF*UÐ WOÞ«dI1b« Ê√Ë ¨tKUÐ „«dý≈ tK« ÊËœ Íc« Âö?Ýù« l) ÎU¹—c?ł ÎUC9U?Mð i9U?M²ð ¨W?)_« wK?¦L* o?KD*« l?¹dA²?«Ë UOK?F« ÁdOGË t rK²Ý« s) Ê√ vKŽË ¨ÁbŠË tK Âö²Ýô« …bŽU9 vKŽ WKL'« w ÂuI¹ hš√ s?) d)_«Ë oK?)« Ê√ vK?ŽË ¨Î«d UC ÊU?C t rK?²?¹ r s?)Ë ¨ÎUCdA?) ÊUC Æ©≥®å‚d ôË oK)« w t²Ž“UMLC d)_« w tK« WŽ“UM) Ê√Ë ¨WOÐuÐd« hzUBš oKDM) s) UNЫu?½ Ë√ W)_« UNŽdAð WOF{Ë WO½u½U9 WLE½Q?Ð rJ(U ªtOKŽ ΡUMÐË b9Ë ÆdH?C —«œ UNKF−?¹Ë w)öÝù« ŸdA?« vC²I) s?Ž WËb« ÃdK¹ W?)_« …œUOÝ ÂU?J?Š√ —u?NE?Ð Âö?Ýù«Ë d?H?J?« v?≈ ·UC?ð U?/≈ —«b?« Ê√ v?≈ w?½UÝU?J?« —U?ý√ œu?łu —«u?³?« —«œ —UM?«Ë Âö?« —«œ W?M?'« v?L?ð U?LCò ∫U?N?O d?H?J«Ë Âö?Ýù« «–S ULN)UJŠ√ —uNEÐ dHJ«Ë Âö?Ýù« —uNþË Æ—UM« w —«u³«Ë WM'« w W)ö« «c?NË ÆW? U{ù« X?×XË d?HC —«œ  —U?X b?I —«b?« w d?HJ?« ÂUJ?Š√  dN?þ Æ≤µ≤’¨”œU« ¡e'« ¨oÐUÝ lłd) ¨Ê¬dI« ͬ q¹ËQð ¨Íd³D« ©±® ¨YU¦?« bK:« ¨rÝU?9 sÐ bL×?) sÐ sLŠd?« b³Ž VO?ðdðË lLł ¨ÈËU?²H« ŸuL?−) ¨WOL?Oð sЫ ©≤® Æ≤∂∑ ’¨© Æœ ¨·—UF*« W³²J) ¨»dG*« ∫◊UÐd«® lÐU?D) ∫÷U¹d«® ¨d?XUF*« w?)öÝô« qL?F« …dO?) w  «dO?G²*«Ë X?Ыu¦« ¨ÍËUB?« ÕöX ©≥® Æ≤µ∂ ’ ¨ © Æœ ¨ÊUO³« ¡«u{√


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

¥±

«cJ ªÈdš√ W?D¹dý dOž s) UN?O ÂöÝù« ÂUJŠ√ —uNE?Ð ÂöÝ≈ —«œ —«b«  —UX Æ©±®åUNO dHJ« ÂUJŠ√ —uNEÐ dHC —«œ dOBð rJŠ sŽ ‰«RÝ sŽ t? »«uł w aOA« ‰¬ rO¼«dÐ≈ sÐ bL×?) aOA« ‰uI¹Ë Êu½U?IU?Ð UN?O rJ?×¹ w?²« b?K³«ò ∫Êu?½UI?UÐ UN?O r?J×?Ô¹ w²« œö?³« s?) …d−?N« U?½√ ∫Êu½U?IU?Ð rJ?Š ÚsÓ) ‰U?9 u ©Ë ®ÆÆÆU?NM?) …d−?N« V?& ¨ÂöÝ≈ b?KÐ X?O? b³?Ž√ U½√ ∫b?Š√ ‰U9 u? ULC ¨Ÿd?AK? ‰eŽ u¼ q?Ð t d?Ł√ ô «cN? ÆqÞUÐ t?½√ bI?²Ž√ 5½«u?I« UNO? ÂUIð œö?Ð s) …d−?N« vKŽ —b?9 «–≈Ë ÆÆÆqÞUÐ U?N½√ bI²?Ž√Ë ÊUŁË_« Æ©≤®åp– VłË W?¹cO?H?M²?«Ë W?O?F¹d?A?²«  U?D?K?« —b?B) U?N?KF?−?¹ W?)_UÐ …œU?O?« j?З Ê≈ —«œ WËb« qF& ÎUŽdý WKÞUÐ WOF{Ë 5½«uIÐ …U?O(« ÂUEM ŸdA*« `³B² WOzUCI«Ë i9U?M¹ W?)_« …œUO?Ý ÂuN?H) Ê√ …—Ëd?CU?Ð wM?F¹ p?–Ë ÆUN?M) …d?−N?« V& d?HC r?J?(« ÂU?E½ Ê≈ –≈ ‹ªW?O?)ö?Ýù« W?Ëb?« t?O?KŽ Âu?I?ð Íc?« Ÿd?A?« …œU?OÝ Âu?N?H?) Íc« å u?žUD?« rJŠ ÂU?E½ò vL?) X?% ×bM¹ W? ËdF*« t?ð—uB?Ð wÞ«dI?1b« WMLON«Ë UOKF?« WLKJ« qF−¹Ë ¨UNOK¦2 Ë√ W)_UÐ tKC l¹d?A²«Ë wNM«Ë d)_« jÐd¹ ÎU)d×?) Ϋd)√ WOÞ«d?I1b« wM?³ð qF−?¹ Íc« d)_« Æ©≥®‡ vU?FðË t½U×?³Ý ‡ tK« d?OG ÆŸdAUÐ

l‡?ÐU?« ¡e'« ¨lz«d?A« V?Oðdð w? lzU?MB?« lz«bÐ ¨w?½UÝU?J« œuF?) s?Ð dJÐ w?Ð√ s¹b?« ¡öŽ ©±® Ʊ≥± ‡ ±≥∞ ’¨©Â±π∏≤ ‡ ‡¼±¥∞≤¨wÐdF« »U²J« —«œ ∫ ËdOЮ sÐ s?L(« b?³Ž s?Ð bL?×) V?OðdðË l?Lł ¨a?OA?« ‰¬ rO?¼«dÐ≈ sÐ b?L×?) aO?A« q?zUÝ—Ë ÈËU?² ©≤® Ʊ∏𠨱∏∏ ’ ¨ ©‡¼±≥ππ ¨W)uJ(« WF³D) ∫W)dJ*« WJ)® ¨”œU« ¡e'« ¨rÝU9 Æ±π ’ ¨© ‡¼±¥±≤ ¨dAMK sÞu« —«œ ∫÷U¹d«® ¨WOÞ«dI1b« WIOIŠ ¨n¹dA« dCUý bL×) ©≥®


YU« qBH« j‡‡Ýu!« q‡(«Ë W‡OÞ«dI1b!«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

¥µ

j‡Ýu!« q‡(«Ë WOÞ«dI1b!« ¨åsJL?*« s òw¼ WÝUO?« Ê√ Á«œR ÷«d² « s? WOÞ«dI1b« W?¹dEM« oK?DMð `?U?B?*«  U?Ž«d?- q?( …«œQ?2 j?Ýu?« q?(U?Ð j?³?ðd?ð W?O?ÝU?O??«  U?Ý—U?L?*U? sŽ Z²½ WOÞ«dI1b« W¹dEM« w? jÝu« q(« w=M³ÓðË ÆWËb« w ∆œU³*«  UŽ«d-Ë WM?LON?Ð ·«d²Žô« 5Ð j?Ýu« q(« v?≈ vN²?½« Íc« WËb?«Ë WOM?J« 5Ð Ÿ«d?B« …UO?(« ÊËRý w q?šb‡²?K s¹b?« WOŠö?- —UJ½≈ 5?ÐË ¨…UO(« ÊËR?ý vKŽ s?¹b« WLöF2 s¹b« ‰u³L w q¦L²¹ jÝË qŠ “d³ ªWOŽUL²łô«Ë W¹œUB²Lô«Ë WOÝUO« ∫…b?OI?Ž vK?Ž WËb?« X?UI? Æ…UO?(« ÊËRý s?Ž t?eŽË ¨t?Ð—Ë ¡d*« 5?Ð W-U?š qšbð 5ÐË ÎW?OK2 s¹b« i — 5?Ð ÎUDÝË ÎöŠ XK¦? w²« å…UO(« sŽ s?¹b« qB ò Æ©±®…UO(« ÊËRý w s¹b« ¨jÝu« q(«Ë WOÞ«dI?1b«  UÝ—UL*« 5Ð oOŁË ◊U³ð—« QA½ b?I ªtOKŽ ΡUMÐË Íc« U? sJ ÆW¹u?²«Ë ‰“UM?²« ÊËœ d√ “U$≈ s?J1 ô wÞ«dI?1b« lL²?:« wH ÊU0UA?ðË „uMOÐ VO?−¹ øWOÞ«dI?1b« W¹dE?M« w jÝu« q?(« WÝ—U2 —UA²?½« —d³¹ VUD? l fHM?« WLKL√ ÊËœ W?OÝUO?« …uI« WÝ—U?2 WÐuF- w? sLJ¹ —d?³*« ÊQÐ  U??ÝR?*« œu?łË s w?ÝU?Ý_« ÷d?G?« Ê≈ ‰u?I?« s?J?1 t½≈ v?²?Š ªs?¹d?šü« Æ©≤®jÝu« q(« vKŽ WOM³ dOž  UÝUOÝ ¡UMÐ ÊËœ WuKO(« u¼ WOÞ«dI1b« w j?Ýu« q(« W?OKC? √ ‰uŠ ‰b'« r?EF Ê√ b2√ b?I eM?¹—U2 n¹“u?ł U√

Æπ∂ ‡ πµ ’¨oÐUÝ lłd ¨o¹dD« ¨ UODŽ bLŠ√ ©±® (2) J. Ronald Pennock, John. W. Chapman eds. Compromise In Ethics, Law, And Politics. (New York, New York University Press, 1979) p. 41.


jÝu« q(«Ë WOÞ«dI1b«

¥∂

ÎUÞU³ð—« „UM¼ Ê√ ”UÝ√ v?KŽ p–Ë ªWOÞ«dI1b« W¹dEM« —UÞ≈ w r?²¹ U/≈ WÝUO« WÝ—U?L*« s? ¡eł j?Ýu« q?(U ¨jÝu?« q(«Ë W?OÞ«d?I1b« 5?Ð ÎUI?OŁËË ÎU?OL?²Š ÆWO?Þ«dI1b« W?ÝUO?« —UÞ≈ w ô≈ j?Ýu« q(« dL?¦¹ ôË ¨WÝU?OK? WOÞ«dI?1b« jÝË q?×2 WO³?Kž_« rJ×?Ð oKF²?*« wÞ«dI1b?« ¡«dłù« v≈ dE?M« sJ1 t?½≈ v²Š W?I?¹d?D?« q?³?Ið s? l?³?M?¹ j?ÝË q?Š u?¼Ë ¨l?L?²?:« q?š«œ  UŽ«e?M?« W?¹u??²? UL2 ÆwÞ«dI1b« rJ×K ÎUOÝUÝ√ ÎUM2— WO?³Kž_« rJŠ qF& w²« …UO×K WOÞ«dI1b« q-u²U ¨‘UIMK WŠËdD*« U¹UC?I« qŠ w ÎUOz— Ϋ—Ëœ ÎUC¹√ jÝu« q(« VFK¹ s töš s œ«d _« sJL²¹ jÝË qŠ œU−¹≈ wC²I¹ U¹UCI« iFÐ w WO³Kž√ v≈ s? œ«d ú? bÐ ô W?OÞ«d?I1b?« qþ w?H ªW?“ö« W?O³?Kž_« Êu?J²?ð v²?Š WË«b?*« Æ©±® «—«dI« d¹dL² WO³Kž_« s¹uJ² s¹dšx ‰“UM²« U2 qL√ tIO?I% sJ1 U Ê√ „«—œ≈ wC²I?¹ WOÞ«dI1b« ÂUOL Ê√ åY?OLÝò b2R¹Ë ∫w¼Ë ¨ ôUL?²Š« WŁöŁ tł«u?ð WOKL_« qF?−¹ WO³Kž_« r?JŠ Ê√Ë ¨tIOI?% V−¹ WO³K« W2—UA*« w —«dL²Ýô« Ë√ W?2—UA*« i dð Ë√ WO³Kž_«  u- i dð Ê√ U≈ l W?œUŽ W?L2U?× W?O³?Kž_« —«d?L `M? Ë√ ¨WO?³K?ž_«  «—«dL V?¹d‡?ð o¹d?Þ sŽ sË ÆW?ŠËdD*«  «—«dI?K U¼c?OHMð q?zUÝËË WO³?Kž_«  «—«dL b?I½ w —«dL?²Ýô« r?JŠ 5?Ð wŽU?L²?łô« Ê“«u²?« oK?š w? Ϋ“—UРΫ—Ëœ V?FK?¹ jÝu?« q(« ÊS? UM?¼ ÎöŠ W?OÝU?O?«  «—«dI?« fJF?ð YO?×Ð ªU?N W?{—UF*« W?OK?L_« Íb%Ë W?O³?Kž_« q(«Ë Æ©≤®WOK?Lú WLKJ« `?³Bð Ê√ v≈ ôË WO³?Kž_« nFð v≈ ÍœR?¹ ô ÎUDÝË ÊUŽ–û ÎU³ÝUM? Îö¹bÐ bF¹ wÞ«dI1b« ÂUEM?« w WOÝUO« WOKLFK? …bŽUI2 jÝu« (1) Joseph. H. Carens "Compromises in Politics" ,in Pennock and Chapmar eds Compromise..., opcit. pp.132 - 135. (2) T. V. Smith. The Democratic Way of Life. opcit. p. 121.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

¥∑

w WOÐU?−¹ù« W2—UA*« vKŽ …—bI?« ¡d*« bIH¹ Íc« wÝU?O« jK²UÐ j?³ðd¹ Íc« Í√ ∫ŸULłù« u?¼Ë dšü« q¹b³?« Ë√ Æw¼ UL2  «—«d?I« q³I²?O  «—«dI« W?ŽUMWŽU?L'« Ác‡²?ð U vKŽ o? «u¹ ¡d*« Ê√ wM?Fð w²«  «—«d?I« vKŽ W?OŽUL'« W?I «u*« s?Ž  «—«dI?« –U‡?ð« w W?OÐU?−¹≈ W?2—UA? q¦?LO? jÝu?« q(« U?√ Æ «—«dL s? W2—UA d? u¹ U2 ªUNUOŠ jÝË q?Š v≈ ‰u-uK UNË«bðË  «—«d?I« ÕdÞ o¹dÞ Æ©±®—«dI« –U‡ð« w d³2√ w?ÓŽu?½ q( W?O?Þ«d?I1b?« U?N?b‡?²??ð …«œ√ jÝu?« q?(« Ê√ p?– v≈ n?{√ b?2R?¹ Æ∆œU³?*« v?K?Ž Ÿ«dB?«Ë ¨`?U?B*« v?K?Ž Ÿ«d?B« ∫l?L?²?:« w Ÿ«d?B?« bL t?zœU³ Ë√ ¡d?*« `UB? Ê√ wMF?¹ ô jÝË qŠ v?≈ q-u²?« Ê√ å bMÐ —Ëœu?OŁò w²« w¼ U?NIOI% w Vžd?¹ w²«  UÝUO?«Ë VUD*« sJË ¨jÝË q?×Ð X¹uÝ UN?L¼√ jÝu?« q×K 5?²UŠ „U?M¼ Ê√ v≈ V?ðUJ« dO?A¹Ë ¨©≤®ÎUDÝË Îö?Š X]KÔŠ ÆWOzb³*«  U ö)« q( ‡ Îö¦ ‡ WOÞ«dI1bU2 5F qJO¼ vKŽ WI «u*UÐ WIKF²*« pKð ∫5ƒU ð wÞ«dI1b« ¡«dłù« —UO²š« dO¦¹ WOÞ«dI1b«  UÝR*« pKð ‰u³L vKŽ o «u¹ Ê√ ¡dLK sJ1 nO2 u¼Ë ∫‰Ë_« øtK2UA q( «–≈ WO?Þ«dI?1b« ‰u?K(« q³?I¹ Ê√ ¡d?LK s?J1 n?O2 u?N ∫w?½U¦?« ‰ƒU ?²« U?#√ øtzœU³ l ÷—UF²ð UN−zU²½ X½U2 bF?¹ WOÞ«d?I1b«  «¡«d?łù« ‰u³?L ÊQÐ ∫‰Ë_« ‰«R?« sŽ VðU?J« VO?−¹Ë q¦ ‡ WOÞ«dI1b«  «¡«dłù« ZzU²½ Ê√ UL2 ¨»d(« VM&Ë Âö« oOIײ Î…—Ëd{ Ʊ≤≤ ’ ¨oÐU« lłd*« ©±® (2) Theodore. M. Benditt. " Comprising Interests and Principles", in Pennock and Chapman, opcit, p. 27.


jÝu« q(«Ë WOÞ«dI1b«

¥∏

r?JŠ Ê√ v?MF?0 ªœd?H« ∆œU?³ s? W×?- d?¦2√  «—«d?I« q?F?& ‡ WO?³K?ž_« rJ?Š ÆW¹œdH«  «—«dI« s W×B«Ë o(« u×½ ÎöO d¦2√  «—«dI« qF−¹ WO³Kž_« bL ¡d*U ªWOÞ«dI1b« WFO³Þ w sLJð tMŽ WÐUłùU w½U¦« ‰«RK W³MUÐ U√ t½_ s?JË ¨o?³Dð Ê√ b?Ð ô WM?OF? WÝUO?Ý Ê√ bI?²F¹ b?L Ë√ tðU?Nłu?ð W×- b?I²?F¹ fJ?F¹ p– ÊU?2 «–≈ Èdš√ WÝUO?Ý Í√ oO³?Dð »ułu?Ð Âe²K¹ Ê√ b?Ð ö wÞ«d?I1œ  U?Ž«eM?« w j?Ýu?« q(« ‰u?³I? ¡d*« l? b?¹ Íc« U? sJ?Ë ¨©±®W?O³?Kž_« Í√— WOKLF«  «—U³²Žô« w sLJ¹ ‡ VUG« w ‡ l «b« Ê√ v≈ VðUJ« dOA¹ øW¹bOIF« Ϋe‡łU?Ž tKF−¹ b?L tð«bI²?F0 ¡d*« p9 Ê_ p?–Ë ª…—Ëd{ d_« «c¼ qF?& w²« ¡e'« oOI×?² tzœU³ iFÐ sŽ ‰“U?M²« s t bÐ ö rŁ sË ª¡w?ý Í√ oOI% sŽ Æ©≤®UNM dšü« WO?«d³OK?« WOÞ«dI?1b«  «“U$≈ r¼√ Èb?Š≈ Ê√ v≈ åqÐËœ „dðU?Ðò dOA¹ «c?NË q(« w=M?³ð w q¦L?²*« wLöš_« 똓ô« ŸU³?ý≈ s œ«d _« UNM?OJ9 w sL?J¹ U/≈ W¹bOIF« d‡‡‡Þ_« v‡‡‡‡KŽ ΡU‡‡MÐ  «—«dI« W‡?‡‡{—UF‡‡ w —«dL²‡‡‡‡Ýô« l ªj‡‡‡‡‡‡Ýu« ‰uI?¹ øÃËœe*« ÷dG« «c?¼ oOI?% WOÞ«d?I1bK s?J1 nO?2 sJË ÆWO?Löš_« Ë√ «d²Šô WO½b*«Ë WO?Löš_« WOL¼_« vKŽ WO«d³OK« WO?Þ«dI1b« eO2dð Ê≈ò ∫åqÐËœò fH½ U?NODF¹Ë r¼d?E½  UNłËË s¹dšü« ¡«—¬ Âd?²×¹ ¡d*« qF& ¨s?¹dšü« W¹dŠ WOÞ«dI1b?U ÆXЗUCðË ¡«—ü« XHK²?š« ULN t¹√d tODF?¹ Íc« wLöš_« Ê“u« w=M³ð r²?×¹ U2 ªÁ—bBË tŽu½ ÊU2 UL?N dšü« Í√d« «d²ŠUÐ ÎUOLöš√ ÎU?«e²« q¦9 Æ©≥®åWOFL²:« q2UA*« q( …«œQ2 jÝu« q(« Æ≥≥ ‡ ≥≤ ’ ¨oÐU« lłd*« ©±® Æ≥¥ ’ ¨oÐU« lłd*« ©≤® (3) J Patrick Dobel. Compromise and Political Action. Political Morality in Liberal and Democratic Life. (N.Y. Rowman and Littlefield Publishing Inc, 1990) p. 9.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

¥π

j³?ðdð 5?Š WO?ÝUO?« …UO?(« w W?KJA? dO?¦¹ j?Ýu« q(« ÊS? ªtO?KŽ ΡU?MÐË W?O?Lö?š_« l «Ëb?« t?2d?% Íc?« œd?H?U? ¨ÍbzU?I?F?« «e?²?ôU?Ð „uK??« l? «Ëœ  UN?łu²« QD?šË W¹bzUI?F« tðUN?łuð W×- b?I²F¹ ‡ q?ÐËœ dOA¹ U?L2 ‡ W¹bzU?IF«Ë tðUIKD?M t½u2—UA¹ ô rN½_ jI? s¹dšü« ÁU& VBF²« u×½ t?F b¹ U2 ªÈdš_« u¼Ë ¨W?OÞ«dI1b?« dÞ_« sL?{ …UO×?K WI¹d?Þ jÝu« q?(U pc?Ë ÆW¹bzUI?F« UL2 s¹dšü« l? U¼bIF¹ w²«  UI?HB« w WFHM s? ¡d*« tII×¹ U0 ÎUD?³ðd fO «e²U?Ð WD³ðd …UO?×K WI¹dÞ u?¼ U/≈ ªW³FK?« W¹dE½ Ë√ WFH?M*« W¹dE½ »UЗ√ —u?B²¹ q×ÐË ¨t−zU²MÐ lOL'« «e²« sLC¹ Íc« jÝu« q(« dÞ√ sL{ …UO×K wLöš√ Æ©±®jI tI¹dÞ sŽ  UŽ«eM« ÆWO?Þ«dI1b?« qþ w  U?Ž«eM« q?( WK?OÝË jÝu?« q(« Ê√ o³?Ý U2 `C?²¹ q( W?OÝU?OÝ WO?¬ vM?³ð ‡ …UO?(« sŽ s?¹b« qB? oK?DM s? ‡ wÞ«d?I1b« ÂU?EM?U q¦L?²*« åjÝu« q(«ò vK?Ž WLzUL WOzb?³*«Ë WO×KB?*« wÝUO« Ÿ«dB?«  öJA Ê_ Ϋd?E½Ë ÆW?œU³?²?*«  ô“UM?²?« .bI?ð o¹d?Þ s?Ž WŽ“U?M?²*« ·«d?Þ_« ¡U{—≈ w? W¹d?Š oKD?M s s?¹dšü« vK?Ž ÁdE½ W?NłË bŠ√ ÷d?H¹ ô√ wC?²Ið W?OÞ«dI?1b« oH?²¹ ô Íb?OIF?« «e²ô« ÊS? ª¡«—ü« X½U?2 ULN? lO?L−K? WuH?J*« Í√d?« ¡«bÐ≈ qšb?ð W×- Âb?Ž v≈ XK-u?ð bL WO?Þ«dI1b?« Ê_ ΫdE½Ë ÆÎU?IKD W?OÞ«dI?1b«Ë t‡‡½√ v≈ XN²½«Ë WOÝUO«  UÝ—UL*« s‡‡Ž …b‡‡‡OIF« XKB UN½S ¨…UO(« w s¹b« w s?¹œ ôò t½_ ªÂ«d(«Ë ‰ö?(« ”UOI?* WO?ÝUO?«  UÝ—UL?*« ŸUCš≈ `?B¹ ô lL«u« W'UF* WŠËdD*« ¡«—ü« 5Ð  ËUÝ rŁ sË Æås¹b« w WÝUOÝ ôË WÝUO« tK?L×?¹ Í√— œd− åw?zb³*«òÍ√d?« XK?FłË ¨UN?¾D?šË UNЫu?- sŽ dE?M« =i?GÐ w œ«d? _« ÍËU?² l?L²:« v?KŽ t?{d o×?¹ ô sJ?Ë ¨tK?LŠ t o?×¹ ¨œd?H« Æ¡«—ü« qLŠ Æ≤≤ ‡ ≤± ’ ¨oÐU« lłd*« ©±®


jÝu« q(«Ë WOÞ«dI1b«

µ∞

¨ÎUŽd?ý WK?ÞUÐ …d?J w¼Ë Æåj?Ýu« q?(«ò UN?OK?Ž ÂUL w²?« …dJ?H« w?¼ Ác¼ ¨ öJA*« q( …bŽUL jÝu« q(« qF?ł `B¹ ô WOŽdA« WËb« w t½_ p–Ë ‰UL Æ…œUO« VŠU- ŸdA‡‡« v≈ Ÿu‡‡‡łd?UÐ qÐ jÝu« q‡‡(UÐ È]u‡‡‡¹ ô Ÿ«eMU ÒpÏÒ– ÏdÏšü« ÏÂÎuÒOΫҧ Ït]KUÏÐ ÒÊuÌMÏÎRÌð Îr̲MÌ Ê≈ ωuÌÝ]d«Ò§ Ït]KÄ vÒ≈ ÌÁËÌÓœÌdÒ( Ô¡ÎwÒý wÏ( Îr̲ΎғUÒMÒð ÊSÒ(˚ ∫ ‡ vUFð ‡ eŽ ‡ tK« s d√ «c¼Ëò ∫ÁdO?Hð w dO¦2 sЫ ‰uI¹ Æ›µπ ∫¡U5M«¤ ˝Úö¹ÏËÎQÒð ÌsÒ5ΊÒ√Ò§ dÎOÒš w Ÿ“UM?²« œd¹ Ê√ tŽËd? Ë s¹b« ‰u-√ s? tO ”UM?« Ÿ“UMð ¡wý q?2 ÊQÐ ‡ qłË uN W×B?UÐ t «bNýË WM«Ë »U²?J« tÐ rJŠ UL ÆÆÆWM«Ë »U?²J« v≈ p– ÏÂÎuÒOΫҧ Ït]KUÏÐ ÒÊuÌMÏÎRÌð Îr̲MÌ Ê≈˚ ∫‡ vUFð ‡ ‰UL «cNË ø‰ö?C« ô≈ o(« bFÐ «–UË ¨o(« «uL?2Uײ t?uÝ— WMÝË t?K« »U²2 v?≈  ôUN'«Ë  Uu?B)« «Ëœ— Í√ ª˝ÏdÏšü« r s? Ê√ vK?Ž ‰b ∫˝ÏdÏšü« ÏÂÎuÒOΫҧ Ït]KUÏÐ ÒÊuÌMÏÎRÌð Îr̲MÌ Ê≈˚ÆrJ?MO?Ð d−?ý ULO? UN?O≈ f‡‡?OK p– w U?LNO≈ l‡?‡łd¹ ôË ¨WM«Ë »U?²J« v≈ Ÿ«eM?« q× w r2U?ײ¹ Æ©±®ådšü« ÂuOUÐ ôË tKUÐ ÎUMR ¨WOÝUO« ÊËRA« w Ÿ«eM« qLA¹ tO≈ ŸułdUÐ ‡ vUFðË t½U×³Ý ‡ tK« dÚÓ√Ë rJŠ uN ¨U¼dO?žË WOŽdH« ÂUJŠ_«Ë bzUIF« w Ë ¨WOŽU?L²łô«Ë ¨W¹œUB²Lô«Ë W−×Ð wuLA« tK« rJŠ s WOÝUO« …d¼UE« ¡UM¦²Ý« `B¹ ö ªwFDL wuLý W?−?×Ð U?Ðd?« w?=M³?ð Ë√ ¨Â«d?(«Ë ‰ö?(U?Ð UN? W?Lö?Ž ô W?OÝU?O??«  UÝ—U?L?*« Ê√ ¡wý q2 w? tO≈ Ÿułd?« Vłu¹ wu?LA« tK?« rJŠ Ê_ ªW¹œU?B²Lô« W×?KB*« t‡‡½√ Í√ ª˝Ït]KÄ v‡‡Ò≈ ÌÁËÌÓœÌd‡‡‡Ò( Ô¡Îw‡‡‡Òý wÏ( Îr̲ΎғUÒMÒð ÊSÒ( ˚ ∫ ‡ v‡UFð ‡ tu‡?L v‡C²I u¼ «c¼Ë Ÿd?A??« v?≈ Í√ ‡ t?K??« v?≈ Ÿu?łd??« …d?z«œ s? —u?_« s?? d?√ ëd?š≈ `??B?¹ ô W?Ëb« w? …œUO??« VŠU?- ŸdA?« Ê_ p–Ë ª‰«u?Š_« s? ‰U×?Ð ‡ wö?Ýù« ÆWOöÝù« W?ML?O?N« ÷d? v≈ 5?L?K?*« œö?Ð vK?Ž W?¹—UL?F?²Ýô« …d?DO??«  œ√ bI?Ë Æ¥∞∏ ’ ¨Â±π∏± ¨oÐUÝ lłd ¨‰Ë_« bK:« ¨dO¦2 sЫ dOHð dB²‡ ©±®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

µ±

»dG« X?M]J w²?« W¹dJH?« WOF³?²« WK−F?Ð rNDЗ v?≈Ë ¨5LK?*« vKŽ W¹d?JH« vF?¹  UuNHË —UJ? Q2 WOÞ«dI?1b«Ë WO½ULK?F« WOUL?Ý√d« ÷d s dLF?²*« Æ…UO?(« V½«uł lO?Lł w  öJ?A*« W'UF?*Ë ¨WOŽu?OAK Íb?B²K r?K*« UN?O≈ d¼«u?E« W?'UF? w …U?O(« s?Ž ÂuN?HL2 åj?Ýu« q?(«ò w=M?³ð v?≈ «c¼ Èœ√ b?IË ÎöŠ q¦?1 œuNOK? 5DK? sŽ ‰“UM²?U ÆWOŽUL?²łô«Ë ¨W¹œUB?²Lô«Ë ¨WOÝU?O« 5D?K? ÷—_ 5³B?²G*« œu?NO?« `M v?KŽ Âu?I¹ WO?MOD?K?H« WK?JAL?K ÎU?DÝË UË ¨WK²;« ÷—_« s ¡e?ł sŽ œuNO« ‰“UMð qÐUI 5LK?*« w{«—√ w WOŽdý 5Ð jÝu« q(« q¦1 ÊU2 WOF{u« dHJ« ÂUJŠ√ w=M³ðË ÆtKł „d²¹ ô tK2 „—b¹ ô œUN?²łô« »UÐ `²? 5ÐË ª UFL?²−LK? qUJ?« V¹dG²?«Ë WF¹dA?« ¡UGSÐ …«œU?M*« l V?Mł v≈ ÎU?³M?ł WOF?{u« r2U?;« XU?L v²Š ¨W?OŽdA?« ÂUJ?Š_« ◊U³M?²Ýô r?2U;« q?×? WO?F?{u« r?2U?;« ‰öŠ≈ ÎU?O−?¹—b?ð - v²?ŠË ¨W?OŽd?A?« r2U?;« ÆwF{u« Êu½UI« u¼ sLON*« Êu½UI« —UB ªWOŽdA« vKŽ r?zUI« wÐdG« w?ULÝ√d« ÂUEM?« ÊuLK*« v]M?³ð ÍœUB²Lô« ÂUE?M« w Ë „uM?³K `?LÝ Ë√ ¨WO?öÝ≈ „uM?Ð W¹u?Ðd« „uM?³« l X?LOL√ j?ÝË q×2Ë ÆU?Ðd« Ë√ 5?L?K??*« d?ŽU?A? ¡U?{—ù ªw?ö?Ý≈ l?ÐU?Þ  «– W?D?A?½√ W?Ý—U?L?0 W?¹u?Ðd?«  UÝ—U?L*« s Ád?OžË «c¼ Èœ√ b?LË Æ błË Ê≈ WO?öÝù«  «—UO?²« ¡U{d?²Ýô „uK?«Ë dŽUA?*«Ë  UuN?H*« w WO?ł«Ëœ“« oKš v≈ åj?Ýu« q(«ò v?KŽ WOM?³*« v?]M³?²¹Ë Âö?ÝùU?Ð s¹b?¹ t½√ s?K?F¹ ”U?M?« iF?Ð —UB? ª5?LK?*« s? d?O¦?2 bM?Ž ÎUOÞ«dI1œË ¨5?O2«d²ýô« bMŽ ÎUO2«d?²ý« ÂöÝù« —U-Ë ¨bŠ«Ë XLË w WO?½ULKF« ÆlL«uK W'UF*« tðUuNHË ÂöÝù« ÂUJŠ√ X³OÔž v²Š ªWOÞ«dI1bUÐ s¹œUM*« bMŽ


l‡‡‡«d« qBH« WOÝUO!"« W¹œbF²"«Ë W¹d(«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

µµ

WOÝUO!"« W¹œbF²"«Ë W¹d(« …dJ?H« d¼u?− ¨WO?ÐdG« W?OÞ«dI?1b« W¹d?EM« w? ÎU¹ed? ÎU½UJ? W¹d(« q?²% ”UÝ√ W¹d(U? ªwÝUO)« œułu« W¹U?ž q¦9 w²« W¹d(« Âu?NH0 oKF²¹ WO?Þ«dI1b« ÆWOÞ«dI1b« tð—bIÐ W½u¼d ¡d?*« W¹d× ÆåWOł—U)«  U?uF*« «bF½«ò U?N½QÐ W¹d(« ·dFðË qz«b?³« 5Ð t V?ÝUM*« q¹b?³« —UO²?š« Ë√ ¨tuKÝ W?I¹dÞ Ë√ ¨t «b?¼√ —UO²š« v?KŽ qšb²« «c¼ ÊU ¡«uÝ ¨—UO²šô« Ë√ qFH?« w t²¹dŠ w bŠ√ qšbð ÊËœ ¨WŠU²*« sŽ Y?¹b(« w?C²I?¹Ë ¨«c¼ ÆÈd?š√ WDK?Ý W¹√ s? Ë√ WËb« s? Ë√ dš¬ œd? s ∫5LN s¹d√ ÊUOÐ WOł—U)«  U?uF*« «bF½« d u?² ÎU¹—Ëd?{ Ϋd√ bF?¹ WOł—U?)«  U?uF?*« »UOž ÊU? «–≈ t½√ ∫U?LN?M ‰Ë_« W?Žu?L−? j?I? f?O q?L?A?¹ W?¹d×?K? o?OF?*« åÁ«d?ù«ò Ë√ åd?³?'«ò ÊS ¨W?¹d?(« …dDO)«Ë ¨tOłu?²U dýU³*« dOž Á«dù« Ÿ«u½√ ÎUC¹√ qLA?¹ qÐ ¨…dýU³*«  U?uF*« v?KŽ ¡d?*« …—b? w? rJ?ײ?« v≈ ·b?Nð w?²« q?«uF?« s U?¼dO?žË ‰uI?F« v?KŽ Æ—UO²šô« qz«b³« 5Ð s ÎU³ÝUM Á«d¹ U —U?O²š« w ¡d*« oŠ wMFð W¹d(« X½U «–≈ ∫ÎUO½UŁ t r²O? W{ËdF*«  «—UO)« q? W dF w ¡d*« oŠ s?LC²¹ o(« «c¼ ÊS? ªWŠU²*« Èb0 ÎUIOŁË ÎUÞU³ð—« j³ðdð U lL²− UN?Ð l²L²¹ w²« W¹d(U rŁ sË ÆUNM —UO²šô« œ«d? _ vM?)²?O? ªgO?F« “«d?ÞË ¨„uK?)?«Ë ¨—UJ? _UÐ W?D?³ðd?*«  «—UO?)« d u?ð Æ©±®W{ËdF*« —UJ _« sL{ s rN ÎU³ÝUM t½Ëd¹ U —UO²š« lL²:« (1) The Encyclopedia of Philosophy, (New York, Macmillan Publishing Company Inc & The Free Press, 1967) Volume Three, pp. 222, 223.


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

µ∂

Á—UO²š« ÂbŽ WŽUD?²Ý« l W¹Ë— sŽ qFH« —UO²š«ò UN½Q?Ð pc W¹d(« ·dFðË W¹d?Š ∫W¹d?(« Ÿ«u½√ s? 5Žu?½ 5Ð eO?OL?²« r?²¹Ë ¨©±®åÁb{ —U?O²?š« WŽUD?²Ý« Ë√ Í_ ŸuC)« ÊËœ ©qL?F« sŽ ŸUM²ô« Ë√® q?LF« vKŽ …—bI*«òw?MFð w²« cO?HM²« ÊËœ q?FH?« oO?I% v?KŽ …—b?I«ò w?MF?ð w²?« rO?LB?²« W?¹dŠË ¨åw?ł—Uš j?G{ Æ©≤®åWMÞUÐ Èu? dOŁQ² ŸuC)« v?MF?*«Ë åw?³K?)?«ò v?MF?*« v?≈ dE?M?« ‰öš s? W?¹d?(« ÊËdš¬ ·=d?F?¹ UL? qšb²« Ë√ Á«d?ù« «bF½« wMFð w³?K)« UNuNH w? W¹d(U ¨W¹d×K? åwÐU−¹ù«ò wMF?² wÐU−?¹ù« UNuNH? w W¹d(« U?√ Æ·dB²« vK?Ž ¡d*« …—b? s b?×¹ Íc« U —UO?²š« vKŽ åÎU?O½öIŽò —œU?I« ¨ÁdOB? w rJ×?²*« ¨t)H?½ bOÝ ¡d*« `?³B¹ Ê√ W?ŽeM?« Ác?¼ ÆåW¹œd?H« …œU?O?)«ò o?K?DM? s ¨p?– «b?Ž U i? —Ë ÎU?³ÝU?M Á«d?¹ ªWO?½U)½ù« fH?M« vKŽ u?KFð b? W?¹d(« sŽ Y×?³K ÊU)?½ù« l bð w²?« WO½öI?F« Æ©≥®W¹d(« sŽ UNöš s ÊU)½ù« d=³F¹ WOŽUL²ł« WuEM qJAð b? rŁ sË „UM¼ Ê√ ‡ W?¹d(« vMF? sŽ WÐUłû? WËU× w åd?KOò d– b?I ªtOK?Ž ΡUMÐË ∫W¹d(« ÂuNH XËUMð W¹dJ  U¼U&« …bŽ q¦?L²ð W¹d?(« Ê√ ÊËbR¹ s?¹c« ©—«dŠ_«® ÊuO?«d³O?K« tLŽe?²¹ ∫‰Ë_« ÁU&ô« ©¥®WOð«c« œd?H« ÊËRý w s¹dšü« qÓ³? s? qšb²« Ë√ WOł—U)« œuO?I« »UOž w

WËb« qšbð s b?(«Ë W¹œdH« W¹d(« ‚öÞ≈ v≈ ©w«d³OK?«® d(« V¼c*« uŽb¹Ë qJA¹ ‡ w«d³OK« V¼cLK ÎUI? Ë ‡ œdH« Ê_ p–Ë ªœdHK WOŽ«bÐù«  UÞUAM« w Ʊ∏ ’ ¨© Æœ ¨dB W³²J ∫…d¼UI«® ¨W¹d(« WKJA ¨rO¼«dÐ≈ U¹d“ ©±® Æ±π ’ ¨oÐU)« lłd*« ©≤® (3) Isaiah Berlin, "Two Concepts of Liberty", in David Miller eds, Liberty (Oxford, Oxford University Press, 1991) p. 43. (4) David Millers eds, Liberty, opcit, p.3.


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

µ∑

t½uË ¨åœ«d? √ WŽuL− sò Êu?J lL²:U? ¨lL²:« UNO?KŽ ÂuI¹ w²« …b?ŽUI« tðU?¹dŠË t?uI?Š Ê√Ë ¨wŽUL²?łô« ¡UM³« W?M³ u¼ œd?H« Ê√ wMF?¹ 圫d √ WŽuL?−ò t?u?I( qF?−¹ U2 ªwÝU?O)«Ë w?ŽUL²?łô« œułu« U?¼œułË w o³?)ð WO?ÝUÝ_« Æ©±®‰«uŠ_« s ‰UŠ ÍQ?Ð UN ÷dF²« Âb?ŽË UN²¹ULŠ v?KŽ WËb« qLF?ð WOÝb? tðUłUŠË tðU?³ždÐ œdHU ¨œ«d ú åWO?FO³D« ‚uI(«ò kH( …«œ√ W?ËbU ªrŁ sË ¨tO?KŽ u?KF?¹Ë lL?²:« s?¹uJ?ð ÁœułË w? o³)?¹ WO?FO?³D?« ‚uI?(« s …b?L²?)*« pc?Ë ÆrN(U?BË rN?ðU³žd? VO−²?)¹ Ê√ bÐ ô œ«d? _« t½uJ?¹ Íc« lL?²:«Ë ªrNðU³ž— cOHMðË œ«d _« `UB* WÐU−²Ý« QAMð b?UF²« o¹dÞ sŽ QAMð w²« WËbU Ë√ WO«d³O?K« WËb« buðË W¹d(« “e?Fð ‡ œ«d _« ‚uIŠ vKŽ WE U?;« Í√ ‡ W¹œdHU p?–Ë ªÍœdH?« V?¼c*« s?Ž åq?  —«u?O²?Ý Êu?łò l «œ b??Ë Æ©≤®W¹d?(« WËœ W?OŠU?½ s œd?H«Ë l?L²?:«Ë WO?ŠU½ s? W?Ëb« 5?Ð qB?H« …—Ëd?{ vK?Ž ÁbO?Q²?Ð Æœ«d _« vKŽ WËb« …dDOÝ s b(UÐ …«œUM*«Ë ¨Èdš√ vKŽ ¡d*« …œUOÝ vKŽ wŽdA« bOI« u¼ U ∫UNM  ôƒU)ð …bŽ åqò ÕdD¹Ë Íc« œd?H« …U?OŠ s —b?I« u¼ U?Ë øœdH?« vKŽ l?L²?:« WDK?Ý √b³ð s?¹√ øt)?H½ VO?−¹ ølL²?−LK „d?²¹ Íc« ¡e'« u?¼ UË øÁ«d¹ U t?O —dIO? t „d²¹ Ê√ V?−¹ „d²¹ Ê√Ë ¨Î«œd t?HuÐ tBŽ¹ Íc« V½U?'« p– œdHK „d²¹ Ê√ V−?¹ t½QÐ åqò U*UŠò ∫t½√ åqò bR¹ ªtOKŽ ΡUMÐË ÆqJ lL²:« rN¹ Íc« ¡e'« p– lL²−LK qšb²« w? o(« lL²−LK? `³B¹ ¨s¹dšü« `U?B vKŽ œdHK ·d?Bð Í√ dŁR¹ Ê√ bÐ ô t½S ÆÆÆÁ«uÝ bŠ√ vKŽ ¡d*« ·dBð dŁR¹ r «–≈ U√ ÆÆÆœdH« „uKÝ w (1) Roy C. Macridis. Contemporary Political Ideologies. Movements and Regimes. (Boston, Little Brown and Comp, 1983) p.38. (2) Norberto Bobbio, Liberalism and Democracy. Translated by Martin Ryle & Kate Soper. (London, Verso Pub, 1990) pp. 8-9.


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

µ∏

Vðd?²¹ U q?LײË ¨Á«d?¹ U qF?H ‡ ÎUO?ŽUL²ł«Ë ÎU?O½u½U?? ‡ WU²?« W¹d(UÐ ¡d?*« l²L?²¹ Æ©±®åZzU²½ s p– vKŽ ÎUŽËdA œdH« b{ U?NO …uI« «bŽ²Ý« `³B¹ w²« …bO?Šu« WU(U ªrŁ sË  U³žd« W?UŽ≈ w? rN)¹ Íc« Á«dù« U√ Æs¹dšüUÐ —«d{ù« s t?FM WUŠ w¼ qFH« Ê√ «œ U VzUB ÀËbŠ lM* ÂbŽ²?Ý« u v²Š ªTOÝ uN ÊU)½û W¹œdH« œ«d _U Æ«eù«Ë lM*UÐ UNO qšb²« bŠ_ o×¹ ô w²« W¹œdH« …dz«b« sL{ lI¹ v≈ rN d?Bð ÍœR¹ ô√ WD¹dý Êu?KFH¹ ULO —«d?Š√ ‡ W¹d(« sŽ åqò ÂuN?H* ÎUI Ë ‡ ∫œbB« «c¼ w åqò ‰uI¹ Æs¹dšüUÐ È–_« ‚U(≈ ÍdJ)F?« WÐuIŽ V& 5Š w ¨dL?ŽK tÐdý œd: œd Í√ W³??UF o×¹ ôò Æ©≤®åqLFK t²¹œQð ¡UMŁ√ dL)« »dA¹ Íc« wÞdA« Ë√ lM sJ1Ë ¨tOK?Ž Á«dù« «bF½UÐ oIײð œdH« W¹dŠ ÊS ªo?³Ý U vKŽ ΡUMÐË u¼Ë s?¹dšü« qšb?ð s tO?L×¹ t? ’Uš ‰U−? 5Qð s? œdH« 5?JL²?Ð Á«dù« lM? vKŽ q?LF?« WËb« —Ëœ `?³B¹ U?M¼ s?Ë ÆœdHK? åWOB?ŽA?« W¹d(«ò ‰U?− ÊËR−K¹ s¹c« p¾Ë√ b{ Á«dù« «bŽ²ÝUÐ b¹bN²« o¹dÞ sŽ œ«d _« 5Ð Á«dù« Æ©≥®rN½ËRý w qšb²« Ë√ s¹dšü« Á«d≈ v≈ ‡ åp¹U¼ò dOA¹ UL ‡ d(« dOž lL²?:« sŽ d(« lL²:« eO1 U r¼Q ªrŁ sË —UO?²š« vK?Ž vM³Ô¹ s?¹dšx ’U?)« ‰U:« vK?Ž dŁR¹ ô Íc« Íœd?H« „uK?)« Ê√ W?‡?‡‡?)?ÝR?‡ Í√ q?Ó³?? s? Ë√ ¨WËb?« q?Ó³?? s‡?‡? t?O‡?K?Ž ÷d?‡‡?H?Ô¹ ôË ¨t?ð«– œdH?« (1) John Stuart Mil, On Liberty and other Essays. (Oxford, Oxford University Press, 1991) pp. 83 - 84.

Æπ± ‡ π∞’ ¨oÐU)« lłd*« ©≤® Æ∏¥ ‡ ∏≥’ ¨oÐU)« lłd*« ©≥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

µπ

Æ©±®Èd‡‡‡š√ W‡‡OŽUL²ł« w²« W¹—u?NL'« WÝ—b*« ÁU&« u?N W¹œdH« W¹d?(« n¹dFð w w½U?¦« ÁU&ô« U√ ‰öš s W?¹d(« ·dFð YOŠ ªW?¹d(« vMF* ÎU?×{«Ë ÎUOÝUOÝ ÎU?uNH UNÐU?З√ ÂbI¹ w g?OF¹ Y?OŠ ΫdŠ `³?B¹ ÊU)?½ù« Ê√ p– vM?FË ¨wÝU?O)« r?OEM²?UÐ UN?DЗ 5× ¨©≤®VF?A« U?NLJ?×¹ 5Š …d?Š WŽU?L'« `³?BðË ¨…dŠ W?OÝU?OÝ WŽU?Lł W¹d(« o?Iײð ¨r?N)H½√ œ«d _« …œ«—ù ÎU?ÝUJF½« WËb?« w WI³?D*« 5½«uI« `?³Bð Æt)?H½ bO?Ý ¡d*« `³?B¹ Ê√ Í√ ªt)?HM ¡d?*« rJŠ w q?¦L²?*« wÐU−?¹ù« UNu?b0 Ê_ p–Ë ª©≥®W?OÐd?G?« WO?Þ«d?I1b?« …d?J U?N?OK?Ž X?OM?Ð w?²« w?¼ W?¹d(« Ác?¼Ë wMFð W?¹d(«Ë ¨W¹d(« sŽ WOM¼– W?UŠ ‡ åÊU1bMOË YO?LÝò dOA¹ UL ‡ WO?Þ«dI1b« wÐU−?¹ù« Ÿ«dB« ‡ ÎUÐU−¹≈ ‡ w?MFðË ¨WOł—U)«  U??uF*« »UOž w³?K)« UNH¹d?Fð w Æ©¥®ÊU)½ù« ÂbIð ‚uFð w²« WOŽUL²łô«  «œUF«Ë ·«dŽ_«Ë bOUI²« b{ ◊u?GC?« Ë√ œu?OI?« «b?F?½« “ËU−?²?ð ‡ ÂuN?H?*« «cN? ÎU?I? Ë ‡ W¹d?(U? ªrŁ s?Ë ÂUE?½ —UÞ≈ w p–Ë ‹ªW?MOF? ¡UOý√ qF? vKŽ …—b?I« w q¦?L²ð W?¹d(U ¨WO?ł—U)« UL? W¹d?(U Æs¹d?šü« W¹dŠ r?Žœ w r?N)¹ d?(« œdH?« ·dBð q?F−¹ w?ŽUL?²ł« qLF« oײ)¹ ¡wAÐ ŸU²L²Ýô« Ë√ qLF« vKŽ …—b? Ë√ WOÐU−¹≈ …u?ò ∫ås¹dłò bR¹ Æ©µ®ås¹dšü« l „«d²ýôUÐ tÐ l²L²)½ Ë√ tKFH½ ¡wý w¼Ë ÆtÐ ŸU²L²Ýô« Ë√ Ʊ¥∑ ‡ ±¥µ’ ¨oÐU)« lłd*« ©±® David Millers eds, opcit, p. 3 lł«— ©≤® ¨≤ œbF?« ≤≤ bK:« ¨dJ?H« rUŽ W?K− ¨X¹u?J« ¨åWO?Þ«dI1b« …d?O)ò ÂU≈ ÕU?²H« b³?Ž ÂU≈ ©≥® Æ ≤≥ ’ ¨Â±ππ≥ d³L)¹œ ¨d³L u½ ¨dÐu²√ (4) Smith and lindeman, The Deomocrotic way of Life, opcit, p. 44. (5) T. H. Green "liberal Legislation and Freedom of Contract", in David Miller eds Liberty, opcit, p. 21.


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

∂∞

tO?Žbð Íc« W¹d?(UÐ wKš«b?« ¡d*« ”U)Š≈ Ê≈ò ∫åX?½—¬ UMŠò ‰uI?ð pcË r?UF?« w? W¹d?(« ÊU?)½ù« »d?−?¹ r U? t?O≈ ‰u?u« s?J?1 ô WO?U?¦*« W?¹d?EM?« p–Ë ªÊU?“ö² Ê«d?√ WÝUO?)«Ë W¹d?(U ªrŁ s?Ë ÆtO g?OF¹ Íc?« wIO?I(« W?¹d?(« o?O?I?% q?H?J?¹ Íc?« w?ÝU?O?)??« ¡U?M?³?« œu?łË w?C?²?I?¹ W?¹d?(« ÂU?O?? Ê_ Æ©±®åÊU)½û d¼u?ł w¼ WO?ÝUO)?« W¹d(« Ê√ v?≈ ‡ œbB« «c?¼ w ‡ åd ËœU?Ð ‰uò dO?A¹Ë WDK)« ed²ð YOŠ WLzU? ÊuJð WOÞ«dI1b« Ê√ bI²F¹ iF³U ò ∫tuIÐ WOÞ«dI1b« ÊQ?Ð d?šü« i?F?³?« l??M?²??« b??Ë ÆÆƉU?L?F?« r?ÝU?Ð r?K?J?²??ð W?ŽU?L?ł Íb?¹√ w? VF‡A« q?‡‡‡¦1 Ê√ WD¹dý v?‡‡KŽ ¨rNLOŽ“ WD?‡‡Ý«uÐ r‡‡J(« U‡?‡¼UMF W‡‡O?Þ«dI‡1b« Êu?MR?¹ s¹c?« WO?³U?ž rN?KF? ‡ ÊËdš¬ „U?M¼Ë ÆW?Uš `?UB?  «– WŽU?Lł ô w²?« WOH?OJ« s?Ž dEM?« =iGÐ ÆÆÆW?O¼U d« q?HJ¹ ÂU?E½ UN?½√ ÊËd¹ ‡ WO?Þ«dI1b?UÐ w ‡ WOÞ«d?I1b« Ê√ u¼ ¡ôR¼ t—b¹ ô Íc?« d_« Ê√ vKŽ ÆÊUBð Ë√ UNÐ o?Iײð W¹d?(« UN?²b?I w ¨…œb?× W?OÝU?OÝ  U¹U?ž ·bN?²)?¹ wÝUO?Ý ÂUE?½ ‡ U¼d?¼uł Æ©≤®åWOÝUO)« Êu?Jð w?²?« WO?ÝU?O)?« W?¹d(« s?Ž 5?O?ÝUO?)?« s¹d?J?H*« s? œb?Ž l «œ b??Ë Ÿ«u½√ qC √ Ê√ å«“uMO³?Ýò b√ bI ¨W¹œdH« …œ«—ûË W¹d×K …dOB?½ UNO WuJ(« tO? ÊuJð Í—u?NLł ÂU?E½ v≈ b?M²)?ð w²«ò WO?Þ«dI1b?« WuJ?(« w¼  Uu?J(« WOÝU?O)« W¹d?×K dO³?Fð qC √ åu?ÝË—ò Âb? b?Ë ¨©≥®åWLU(« w?¼ VFA« …œ«—≈ (1) Hannah Arendt, "Freedom and Politics", in Millers eds Liberty, opcit, p. 60.

¨dAMK? p½dJ« —«œ ∫…d¼UI«®¨e?¹eŽ ×uł ¨WLłdð ¨W?OÞ«d?u1b« vMF? ¨d ËœUÐ Æ„ Ɖu ©≤® Ʊµ ‡ ±¥ ’ ¨©Â±π∂∑ Æ≤≥≤ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨W¹d(« WKJA ¨rO¼«dÐ≈ U¹d“ ©≥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∂±

lL?²:« w U?N)H?½ sŽ d³?Fð ÊU)?½û WO?ð«c« …œUO?)U ÆW?¹œdH« …œU?O)U?Ð UND?ÐdÐ sË ªrNLJ% w²?« 5½«uI« l{Ë w dýU³*« œ«d _« „«d²ý« o?¹dÞ sŽ wÝUO)« UN?F¹dA²?Ð «uU? rN?)H½√ œ«d _« Ê_ p?–Ë ª5½«uI« W?ŽUÞ l W¹d?(« qUJ²?ð rŁ œ«d? _« ÂuI?¹ Ub?MŽ o?LF?²?ð W¹d?(U p?cË ªr?NðœU?F?Ý oO?I% q?ł√ s W?¹d×?Ð W¹d(U ¨©±®WOÞ«dI1b« WuJ(« Ë√  «c« rJŠ oKDM s rNðUOŠ WLE½√ l¹dA²Ð ÆWO³FA« …œUO)« sŽ d³Fð WOÝUO)« ¨q³?? s åuÝË—ò qF? UL ¨WO?½öIFU?Ð W¹d(« jЗ u?×½ åj½Uò v?FÝ b?Ë ¡UOý_« X½U «–≈ sJË ¨œb?× Êu½U? o Ë dO)¹ WFO³D?« w ¡wý q Ê√ b√ bI vKŽ —œU?I« u¼ ÁbŠË w½öI?F« ÊU)½ù« ÊS ¨—UO?²š« ÊËœ œb× Êu½U? o? Ë dO)ð …œ«—ù« …dDOÝ w q¦L²?ð W¹d(U pcË ªt)HMÐ UNŽdAOÝ w?²« 5½«uIK ŸuC)« sË ªWO½öI?FÐ tðUOŠ —UÞ≈ œb×¹Ë tMO?½«u? ŸdA¹ tKF& w²«Ë ÊU)?½ù« vKŽ WOð«c« WO?ð«c« tðU³?žd Ë√ wF?O³D« Êu?½UIK? ÊU)½ù« Ÿu?CŽ pc?Ë ÆW¹d(U?Ð l²L²?¹ rŁ qIFK ÎU?I Ë dO)ð tðU dBð X?׳√ «–≈ ô≈ ΫdŠ `³B¹ ô t½_ ªÎ«dŠ fO? t½√ wMF¹ w?ö?š_« Êu½UI« Ê√ ‡ ÎU?C¹√ ‡ wMF?¹ p–Ë ÆtðUO?Š 5½«u? l¹d?Að v≈ tF? b¹ Íc« t²?H bI?H¹ Êu?½UI« ÊS? rŁ sË ªl?¹dA?²UÐ t?)HM? ¡d*« t×?M1 Íc?« Êu½UI?« u¼ s Êu½U?I« l³M¹ Ê√ bÐ ô Y?OŠ ªWOł—Uš WN?ł Í√ qÓ³? s t{d - «–≈ W?O?öš_« Æ©≤®rN)H½√ œ«d ú WOð«c« …œ«—ù« oIײð ô WOŽUL²ł« …d¼Uþ W?¹d(« Ê√ v≈ ‡ Èdš√ WOŠU½ s ‡ åj½Uò —Uý√ UL (1) Patrick Gardiner, "Rousseau on Liberty" in Zbigniew Pleczynski and John Gary eds,. Conceptions of Liberty in Political Philosophy. (London, The Athlone Press, 1984) pp. 92 - 95. (2) Chrles Taylor, "Kants Theory of Freedom" in Conceptions of Liberty, opcit, pp. 105 - 107.


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

∂≤

W?¹d(« s? ¡eł Ë√ W?¹d(« s?Ž ‰“UM?²« …d?J b?I²?½« bI? pc?Ë ªlL?²:« w? ô≈ wÝU?O)« l?L²:« s?¹uJ²? Âd³*« b?IF?« Ê√ ΫbR w?ÝUO)?« lL²?:« w ‰ušb?K d?OžË ©W?)½Q?²)?*« dO?ž® W?OA?Šu« r?N²?¹dŠò q?UJ?U?Ð «ub?³²?Ý« œ«d _« Ê√ w?MF?¹ Æ©±®Êu½UIK ŸuC)UÐ WOIOI(«Ë WKUJ« rN²¹dŠ «uHA²JO ªåWO½u½UI« Íc« Êu½UIK Áœ«d √ ŸuCš w q¦L²ð wÝUO)« lL²:« WÝ«b? ÊS ªrŁ sË Æl?L²?:« œ«d √ q?J W?¹d(« o?OI?% qł√ s? q?ŽUH?²K? WO?ŽUL?²łô« d?Þ_« œb×?¹ W?Ëb« œu?łË V?³Ý t?ð«– bŠ w? «c?¼Ë ¨W¹d?(« r?OE?Mð W?ÝU?O)?« W?¹UG? pc?Ë Æ©≤®UNzUIÐË w²?«Ë ÊuO?ÝUO?)« ÊËd?JH?*« UN?O≈ —U?ý√ w²?« WO?ÝUO?)« W?¹d(« d?¼UE? sË Ê√ U?MO?Ð Ê√ o?³Ý b?I?Ë Æ…bO?I?F« W?¹d?ŠË Í√d« W?¹dŠ w?¼ W?OÞ«d?I?1bU?Ð U?¼uD?З `{u½ Ê√ U?M¼ b¹d½Ë Æ…U?O(« sŽ s¹b« q?B vKŽ rzU?? w½ULK?Ž ÂUE½ WOÞ«d?I1b« w²« å…bOIF« W¹d?×Ðò »dG« w tO≈ —UA¹ U Ë√ WO½ULKF«Ë W?¹d(« 5Ð W?öF« jI t½√ v?≈ å«“uMO³?Ýò —Uý√ bIK? ¨…bOIŽ s? ¡UA¹ U ‚U?M²Ž« w ∆d?« q oŠ wM?Fð …bO?IF?« W¹d×? ªV¼«c*« s? V¼c? Í√ 5MÞ«u?*« vKŽ ÷d?Hð Ê√ W?ËbK f?O sJ?²Ë ¨t³?K? q s?Ë t²?¹dŠ oK?D0 tN?≈ œd q Ê–≈ l?DOK? ò lO?L−K? WuH?J Æ©≥®ålL²:« f¹bIð l{u UL¼bŠË W³;«Ë W«bF« WDK)« 5Ð q?BH« …—Ëd{ ©`U)²« w qzUÝ—® tÐU?² w å„uò ‰ËUMð b?Ë Vł«Ëò Ê√ b√Ë ¨WËb« w …bOIF« W¹dŠ —«d?S?Ð ÈœU½Ë ¨WOMe« WDK)«Ë WOM¹b« UNIŠ s ÊuJ¹ Ê√ ÊËœ ¨åWOł—U)« …œU³F«ò »Ëd{ s »d{ q eO& Ê√ WËb« Ʊ±≤ ’ ¨ oÐU)« lłd*« ©±® Ʊ±µ ’ ¨ oÐU)« lłd*« ©≤® Æ≤≥≥ ¨ ≤≥≤’ ¨oÐUÝ lłd ¨W¹d(« WKJA ¨rO¼«dÐ≈ U¹d“ sŽ ÎöI½ ©≥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∂≥

bFð UNO ÊU «–≈ ô≈ rNK« ¨ÂUŁ¬ s t½u d²I¹ U* œ«d _« vKŽ WÐuIF« lO?u² qšb²« Æ©±®ådOG« ‚uIŠ vKŽ ¨å…bO?IF« W¹d?Šò ÂuNH v?KŽ ÂuIð W?OÞ«dI1b?« ÊS …bŽUI?« Ác¼ vKŽ ΡU?MÐË —U?J? _«Ë b?zUI?F?« s? ¡U?ý U? —U?O²?š« t?K? ªV?F?A?K? WI?K?D? …b?O?I?F« W?¹d?×? WD¹d?ý ¡UA¹ U œUI²?Ž« s tFM w? oŠ Í√ WËbK fO?Ë ¨UNŽU³ð«Ë  Uu?NH*«Ë W?öŽ w?¼ ‡ s¹bK wÐdG?« ÂuNHLK ÎU?I Ë ‡ …bOIF« Ê_ p?–Ë ªs¹dšü« Í–R¹ ô√ ÊËR?A?« Í√ ‡ å’U?)«ò —U?Þ≈ X?% ×b?M?ð UN?½√ «œ U?Ë Æt?Ð—Ë ¡d?*« 5?Ð W?U?š W¹d×?Ð sRð w²?« WËbU ÆÎUI?KD UN?O qšb²?« WËbK “u−?¹ ö ‡ œdHU?Ð WU)« tKL×¹ ULO U?N qšœ ô ÈdŠ_UÐ Ë√ ¨«ËƒUý U ÊuIM²F¹ UNO? œ«d _« „d²ð …bOIF« ÆW²×Ð WOBŽý W¹œd WQ)  «bI²F*« Ê_ ª «bI²F s œ«d _« Êułò b?√ bI? ªÍ√d« W?¹dŠ u¼Ë W?¹d(« s? w½U?¦« bF?³U?Ð oKF?²¹ U?LO? U√ ÆbO?? U¼bO?I¹ ôË bŠ U?¼b×¹ ô W?Ëb« w W?IKD? Í√d« W¹d?Š Ê√ åq  —«uO?²Ý ¨UN?MŽ ŸU? b«Ë  U?uN?HË —U?J √ s? ¡UA?¹ U ‚UM?²Ž« w? W¹d?(« oK?D ¡d?LK?K ”U?Ý_« u¼ «c?¼Ë Æt¹√— W?¹dŠ w? tI?Š s? t½U?dŠ ÊU? s s?zU b?Š_ fO?Ë ÆwÐdG« wÞ«dI1b« dJH« w åWOÝUO)« W¹œbF²«ò ÂuNH bFÐ ULO tOKŽ wÔMÐ Íc« Í√— vKŽ UNK W¹d?A³« XIHð« uò ∫…—uNA*« tð—U³Ž ‡ œb?B« «c¼ w ‡ åqò ‰uI¹ œdH?« «c¼  U?JÝ≈ w W?¹dA?³« oŠ ÊU? U* ¨n?UŽ Í√— t? ÊU Ϋb?Š«Ë Ϋœd ô≈ v²Š ¨p– s t?MJ9 w²« …uI« t  QO?Nð «–≈ W¹dA³«  UJÝ≈ w tI?Š s rEŽQÐ Æ©≤®åt³ŠU bMŽ ô≈ t WLO? ô Í√d« ÊU u ¨U Í√— n¹“ w jI fO ÎUŽÝ«— ¡d*« œU?I²Ž« ÊU ULNò t½√ åqò nOC¹Ë Æ≤≥∑’ ¨oÐU)« lłd*« sŽ ÎöI½ ©±® (2) John S. Mil, on Libierty, opcit, p.21.


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

∂¥

W‡‡‡LBF« w‡Žb¹ t‡½S ¨ÁœU(≈Ë ÎUO?ö‡š√ ÁœU‡‡) w v²Š ¨…—U‡‡C« t‡−zU²½ w Ë qÐ v≈ ŸUL²Ýô« ÊËœ ‰u×¹ s ‡ ÁdBŽ w? Ë√ ¨ÁbKÐ w ÂUF« Í√d« Áb¹R¹ ÊU Ê≈Ë ‡ Æ©±®åÍ√d« p– sŽ ŸU b« w ‰UI¹ U ÂUO?I W?¹—u²Ýb?« ◊ËdA« s?Ž t¦?¹bŠ ÷dF? w å5¼u? ‰—Uò —U?ý√ b?Ë W?¹dŠË ¨W?O?ÝUO?)« W?¹d?(« œułË w? q?¦L?²?ð ◊ËdA?« p?Kð Ê√ v?≈ WO?Þ«d?I1b?« r)IM?ð WËbK wÞ«dI1b?« ¡UM³« s √e−?²¹ ô Ϋ¡eł bFð w²« Í√d?« W¹dŠË ÆÍ√d« ∫UL¼ 5)Oz— 5L)? v≈ ÆÕ«d²?ô« W¹dŠ ‡ ± Æ©≤®W{—UF*« W¹dŠ ‡≤ w Ϋ—«d?Š√ ÊuM?Þ«u*« Êu?J¹ Ê√ ‡ å5¼u?ò bR?¹ UL? ‡ VK?D²ð W?OÞ«d?I1b?U ¡UC?Ž√ UNŠd²?I¹ Ê√ sJ?1 w²« q?z«b³« vK?Ž ÊU UL?N bO?? Í√Ëò ¨qz«b³« Õ«d?²?« …d?ýU?³ d?O?žË ¨W?—UA?*« r?−?Š qO?K?I?²Ð …d?ýU?³? ∫WO?Þ«d?I?1b« q?A?¹ W?ŽUL?'« V?K?D?²ð U?L? Æ©≥®åW?—U?A?*« W¹—«d?L?²?Ý« t?O?≈ ÍœRð U? ‚b? w? p?O?JA?²?U?Ð Í√ W{—U?F w ¡d?*« oŠ wM?Fð w²?« W{—UF?*« W¹dŠ œu?łË ‡ pc ‡ W?OÞ«dI?1b« Ë√ ¨W{—U?F*« Ác¼ œułu?Ð ÕUL)« Âb?Ž Ê≈ò ¨ÎU³ÝUM? Á«d¹ ô `ýd Í√ Ë√ Z?U½dÐ s ÎU?U¼ ÎöJý ‚u?F¹ ¨rN?OKŽ —U?J _« ÷d Ë√ ¨œ«d _«  U?JÝSÐ U?≈ ¨U¼bOO?Ið ÎôƒU?)ð å5?¼uò Õd?D¹Ë ¨©¥®åW?OÞ«d?I?1b« Âb?N¹ w?U?²U?ÐË ¨W?—UA?*« ‰UJ?ý√ VO−?¹Ë øwÞ«dI1b« ÂUE?M« w dAM?« Ë√ Í√d« W¹dŠ bO?OIð ÊUJùUÐ q?¼ ∫ÁœUH ¨dA?M«Ë Í√d« W¹d?Š bOO?Ið WO?Þ«dI1œ W¹√ w? ‰«uŠ_« s ‰U?Š ÍQÐ `B¹ ô t?½QÐ W¹d?Š ÊuJ?ð Ê√ bÐ ö ¨W?OÞ«d?I1b« v?KŽ W?E U;« w? UM?³ž— «–≈ UM?½≈ò ∫nO?C¹Ë Æ≤π ‡ ≤∏ ’ ¨oÐU)« lłd*« ©±® (2) Carl Cohen, Democracy (Georgia: The University of Ceorgia Press, 1971), p. 124.

Ʊ≤µ ’ ¨ oÐU)« lłd*« ©≥® Ʊ≤∂ ’ ¨ oÐU)« lłd*« ©¥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∂µ

ÂbŽ sŽ dEM« =iG?Ð ‡ W{—UF*« ¡«—ü« sŽ dO³F²«Ë ¨bIM« W?¹dŠ Ê≈ ÆWIKD Í√d« w? W?I?K??D? q?E?ð Ê√ b?Ð ô ‡ U?N?ö?{Ë U??N? «d?×?½« Ë√ ¨U?¼œU?)? Ë√ ¨U?N??²?O?³?F?ý w²?« U¹UCI?« q ‰uŠË ·«d?Þ_« qJ Õu²?H*«Ë d(« —«u?(« Ê≈ ÆÆÆWOÞ«dI?1b« Æ©±®åWUFH«Ë WKUJ« W—UA*« oOIײ ÎUÞdý bF¹ WŽUL'« rNð dšü« Í√d« «d²?Š« u×½ …uŽbUÐ Í√d« W?¹dŠ ÂuNH* —uB²« «c?¼ j³ð—« b?Ë w=M?³ð u?×½ …uŽb?« v≈ Á—Ëb?Ð Èœ√ Íc«Ë W¹d?(« oKD?M s? Í√d« «c¼ ÊU? UL?N ÒbŽ Y?OŠ WOÞ«d?I1b« WËb?« w wÝUO?)« qŽUH?²K …bŽU?I åWOÝU?O)« W¹œb?F²«ò b?Ë ¨w?Þ«dI?1œ lL²?− ÂUO?I ÎU?Þdý WO?ÝUO?)«  UN?łu²«Ë ¡«—ü« œb?Fð «d?²Š« WO?ŽËdAò ∫w?MF¹ W?OÝUO?)« W¹œb?F²« ÂuN?H Ê√ v≈ år?O¼«dÐ≈ s?¹b« bF?Ýò —Uý√ W—UA*«Ë ¨UN)H½ sŽ dO³F²«Ë g¹UF²« w UNIŠË ¨WOÝUO)« ¡«—ü«Ë ÈuI« œbFð w¼ vMF*« «cNÐ WOÝU?O)« W¹œbF²«Ë ÆUNFL²− w wÝUO)« —«d?I« vKŽ dOŁQ²« w tOK?Ž Vðd²¹ Ê√Ë bÐ ô ŸuM?²« «c¼ ÊQÐË ¨wŽUL?²łô« ŸuM²« œułu?Ð ·«d²Ž«Ë —«d? W?¹œbF?²?« ÊuJ?ðË Æ U¹u?Ë_«Ë  U?UL?²?¼ô«Ë `U?B*« w? ·ö?²š« Ë√ ·ö?š YO×Ð ª·ö‡‡²šô« Ë√ ·ö)« «c‡‡¼ l‡‡‡ q‡‡‡UF²K 4I —UÞ≈ w‡‡‡¼ UM¼ WOÝUO‡‡‡)« Æ©≤®åWËb« ¡UIÐË lL²:« WöÝ œbN¹ nOMŽ Ÿ«d v≈ ‰uײ¹ ô ∫wMF¹ WOÝUO$%« W¹œbF²%« `KDB Ê√ v%≈ w½Ułb%« w2b3 bLŠ√ dOA¹Ë w? å¡UL?²?½« d?z«Ëœ …bŽ œu?łË q?F?HÐò ·ö?²?šô«Ë ŸuM?²?U?Ð ·«d²?Žô« ∫ÎôË√ ÆlL²:« Æȃd«Ë `UB*«Ë bzUIF« w ·ö²šô«Ë ŸuM²« «d²Š« ∫ÎUO½UŁ W?OÝU?O)?«  «—UO?²« q?J ¨W?OL?K?Ý ‚dD?Ð ¨W¹d?×Ð d?O³?F²?UÐ ÕU?L)?« ∫ÎU?¦%U?Ł Ʊ¥∞ ’ ¨ oÐU)« lłd*« ©±® ∫ÊULŽ® ¨r?O¼«dÐ≈ s¹b« b?FÝ .bIðË d?¹d% ¨wÐdF« s?Þu« w WOÞ«d?I1b«Ë WO?ÝUO)« W¹œb?F²« ©≤® Ʊµ ’ ¨©Â±π∏π ¨wÐdF« dJH« Èb²M


WOÝUO« W¹œbF²«Ë W¹d(«

∂∂

W¹œbF²U rŁ sË ª©±®UNð«– sŽ dO³F?²«Ë WKŽUH« WOÝUO)« W—UA?*UÐ UN ÕUL)«Ë q?J?« ¡UM?³? …b?ŽU?? Í√d?« W¹d?Š s? q?F?−¹ Íd?J? —U?Þ≈ s? oK?D?M?ð W?O?ÝUO?)?« ÆbO?? U¼bO?I¹ ô WI?KD ‡ w?Þ«dI1b?« —uE?MLK? ÎUI Ë ‡ Í√d?« W¹d×? ÆwŽUL?²łô« XI¦³½« UNMË ¨l?OL−K ‰uHJ UNuŠ ŸUL²łô«Ë UN?O≈ …uŽb«Ë ¡«—ü« wM³ð oŠË Ρ«—¬ v]M³²?ð WHK²Ž WO?ÝUOÝ  «—UOð 5Ð g¹U?F²« sŽ d=³F² W?OÝUO)« W¹œbF?²« …dJ ÆlOL−K Í√d« W¹dŠ s «c¼ w WIKDM WM¹U³²  U?uF*« «bF½« w q¦L²*« w«d³OK?« UNuNH0 ¡«uÝ ‡ W¹d(« Ê√ o³Ý U2 `C²¹ U/≈ ‡ WO?Þ«dI1b« Wu?J(«Ë W¹d(« 5Ð j?Ðd« vKŽ rzU?I« Í—uNL'« Ë√ ¨W?Oł—U)« t)HM tðœUOÝ Ê√Ë ¨lL²:« w UOKF« WO?Fłd*« t½√ vKŽ œdH« v≈ …dEM« s oKDMð w²?« å…bOIF?« W¹dŠò w w?ÝUO)« U?¼bFÐ w W?¹d(« Ác¼ q¦?L²ðË Æt²?¹d×Ð j³?ðdð oŠ wMFð w²« åÍ√d?« W¹dŠò w Ë ¨bzUIŽ s ¡Uý U w=M³ð w? ∆d« q oŠ wMFð åWOÝUO?)« W¹œbF²Kò >6ð s? ULNMŽ Z²½ U?Ë ¨—UJ √ s ¡Uý U w=M³?ð w ∆d« q oŠ w Ë ¨lL²:« w ÍdJH«Ë ÍbOIF« ·ö²šô« w oKD*« o(« sŽ d³Fð w²« Æ…bOIF«Ë dJH« W¹dŠ oKDM s tÐ ÊuMR¹ U v≈ …uŽb« w WŽULł Ë√ œd q ŸuC?š vK?Ž WL?zUI« W?Oö?Ýù« …dE?M« l W?¹d(« v?≈ …dEM?« Ác¼ i??UM?²ð lL?²:U? ÆWOö?Ýù« WËb?« w …UO?(« l?«Ë v?KŽ sL?ON?*« ŸdA« ÂU?JŠ_ œd?H« ”UM« q ¡UDŽ≈ v‡KŽ r‡‡zUI« ¡UL²½ô« d‡?‡‡z«Ëœ œbFð eO& ô …b‡‡OIFÐ ÂuJ× rK)*« ªtO?≈ ÊuŽb?¹ U v?≈ …uŽb?« w tð«– o?(« ‡ rN?ð«bI?²FË r?¼—UJ? √ X½U? UL?N ‡ ÆŸdA« …œUOÝ vKŽ WLzU? WOöÝù« WËb« Ê_ p–Ë

’¨oÐU)« lłd*« ¨åwöÝù« wÐdF« À«d²« w WOÝUO)« W¹œbF²«ò w½Ułb« w?b bLŠ√ Æœ ©±® Æ≤∂


fU)« qBH« WOÞ«dI1b!«Ë ÊuLK"*«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∂π

WOÞ«dI1b!«Ë ÊuLK"*« ∫WOÞ«dI1b#« wÒM³ðË ÊuLK$*« s œbŽ …«œUM v ≈ 5L?K*« œöÐ w UNKGKGðË WOÞ«dI?1b « …dJH « —UA²½« Èœ√ «c¼ bO¹Q² ÎU?−−Š ¡ôR¼ Âb6 b6Ë ¨WOÞ«dI1b? « wM³²Ð 5LK*« s¹d?JH*«Ë »U²J « ËbFð ô UN½≈ Ë√ ¨WOö?Ýù« WF¹dA « ÷—UFð ô WOÞ«dI1b « Ê≈ ‰uI « U?NM ªw=M³² « W¹d(«  U?uNH o?OLFðË ¨wÝU?O « œ«b³?²Ýô« WKJA? q( ÎUOz«dł≈ ÎU?³Oðdð U?N½uI W?OÞ«d?I?1bÐ ‰u?I? U?Ð p –Ë Âö?ÝùU?Ð …dýU?³? UN?D?ÐdÐ Ë√ ¨W?O?ÝU?O? « W?I—UA?*«Ë ÆÂöÝùUÐ WOÞ«dI1b « d¼UE iFÐ jÐdÐ Ë√ ¨ÂöÝù« 5Ð Ê—U6Ë ¨VO UÝ_«Ë q?zUÝu « w=M³ðË WOÞ«dI1b « w=M?³ð 5Ð ÍËU{dI « jЗ s …œU?H²Ýô« Ë√ ¨å‚bM?)« dHŠò …dJ?H £ Ácš√ 5?ÐË ÂUEMI W?OÞ«dI1b? « cš√ V?O U?Ý_« ”U?³?²6« Ê√ b?I√Ë Æ5?LK??*« ¡U?MÐ√ r?N?LO?K?F?ð w 5?Id?A*« w?L?K?F²? ¨ÊU?½ù« ‚u?I?Š «d²?Š«Ë ¨È—u?A «Ë ‰b?F? « oO?I×?²? tM? b?Ð ôò WO?Þ«d?I1b? « d¼uł Ê√ v ≈ —Uý√Ë ¨©±®å÷—_« w 5 UF « 5Þö « ÊUOGÞ tłË w ·u6u «Ë Íc « ÂUEM «Ë ÂUJ(« —U?O²š« oŠ w q¦L²*« u¼Ë ¨ÂöÝù« rOL?f s WOÞ«dI1b « œbFðË ¨W¹d¦I_« rJŠ `OłdðË ¨ÂUF « ¡U²?H²Ýô«Ë »Uh²½ô« oŠË ¨rNOKŽ o³D¹ ‰öI?²Ý«Ë ¨W?U×B? « W¹d?ŠË ¨W{—UF?*« w WO?K6_« o?ŠË ¨WOÝU?O? « »«eŠ_« Æ©≤®¡UCI « ¡Uu « —«œ ∫…—u?BM*«® ¨w½U¦ « ¡e?'« ¨…dfUF ÈËU²? ÂöÝù« Íb¼ s ¨ÍËU{dI? « nÝu¹ Æœ ©±® Æ∂¥≥ ’ ¨©Â±ππ≥ ‡ ‡¼±¥±¥ ¨l¹“u² «Ë dAM «Ë WŽU³DK Æ∂≥∏ ’ ¨oÐU « lłd*« ©≤®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∑∞

¨U¼d¼u?−Ð qN'« s l³?Mð WOÞ«dI1b? « .d% v ≈ …uŽb « Ê√ ÍËU{d?I « s]OÐË wðQ?ð s¹√ sË øÂö?Ýù« wUM?ð U¼d¼u?ł w WOÞ«d?I1b « q?¼ ∫ΫdJM?² ‰¡U?ðË rŁ ø…u?Žb « Ác¼ vK?Ž ‰b¹ WM? «Ë »U²J «  U?LJ× s? qO œ Í√Ë ø…UU?M*« Ác¼ UN?Hfu?Ð WO?Þ«dI?1b U?Ð 5³ U?D*« s? U½√Ëò ∫t? uI?Ð WOÞ«d?I1b? « w=M?³ð “«u?−Ð v?²√ UNO l?OD²ð w² « W?1dJ « …UO(« w UM?b¼ oOIײ ªWD?³CM*«Ë ¨…—uO*« W?KOÝu «  U?L?K?þ w? U?M?Ð Ãe?¹ Ê√ ÊËœ ¨t?Ð s?R?½ U?L?I Âö?Ýù« v? ≈Ë t?K? « v? ≈ u?Žb?ð Ê√ Æ©±®åo½UA*« œ«uŽ√ UM VBMð Ë√ ¨ öI²F*« Íœd?H? « r?J?(« t?łË w? Ϋb?Ð√ n?I??ð Ê√ò ∫v? ≈ W?O?ö?Ýù« W?Id?(« U?Žœ r?Ł ÊuJð Ê√Ë ¨»uFA « ‚uIŠ vKŽ ÊUOGD «Ë ¨wÝUO « œ«b³²Ýô«Ë ¨Í—uðU²J¹b « Æ©≤®åWOÞ«dI1b « w WK¦L²*« WOÝUO « W¹d(« nf w ÎULz«œ ¨U¼—U¼“√ `²?H²ð ô ¨WOöÝù« …u?×B «Ë ¨WOöÝù« …dJ?H « Ê√òv ≈ —Uý√Ë ¨W?¹d(« u?ł w? ô≈ UN?ŽËd? b²?9 Ë√ ¨U?¼—Ëcł o?LF?²?ð ôË ¨U¼—Ëc?Ð X?³M?ð ôË Æ©≥®åWOÞ«dI1b « ŒUMË qÐU6 ÍœUOŠ ÂUE½ UN?½≈ ‰uI UÐ WOÞ«dI1bK tO=M³ð 5_« s?Š bL× q]KŽ b6Ë p –Ë ªWOŽUL²łô«Ë W¹d?JH « UN²¹u¼Ë W_« …—UCŠ vKŽ dOŁQ²? « dDš ÊËœ w=M³²K UNð«cРΫœb× ÎU¹dJ? Ë√ ÎU¹bzUIŽ ÎUH6u sLC²ð ôË …bOIŽ X?O WOÞ«dI1b «ò ∫Ê_ WGO?f UN½≈ ªÎö¦ W?O «d³OK? UI …bOIF?K ÎUC«— ÎUH?6u sLC²?ð ôË ¨Îö¦ WO?I—U*UI Æ©¥®å…UOŠ ÂUE½ v ≈ W¹d(« q¹uײ Æ∂µ∞ ’ ¨oÐU « lłd*« ©±® W?ÝR? ∫ Ëd?OЮ ¨W?œUI? « W?KŠd?*« w? WO?öÝù« W?Id?(«  U¹u? Ë√ ¨ÍËU?{dI? « nÝu?¹ Æœ ©≤® Ʊµ∂ ’ ¨©Â±ππ≤ ‡ ‡¼ ±¥±≤ ¨W UÝd « Ʊµ∑ ’ ¨oÐU « lłd*« ©≥® w? W?OÞ«d?I?1b? «ò ¨ p c?I l?ł«—Ë ¨Â±ππ≤ d?¹«d?³ ¨¥±∑ œb?F? « ¨π W?M? « ¨©Êb?M? ® r U?F? « ©¥® WŽuL− nO Qð ¨WOÞ«dI1b «Ë WOöÝù«  UId(« »U²I ¨ådfUF*«Ë Y¹b(« wöÝù« »UD)« Æ∑≤ ’ ¨©Â±πππ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eId ∫ ËdOЮ ¨5¦ŠU³ « s


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∑±

v ≈ ‡ Íd?B*« jÝu « »e?Š wÝR q?OIË u¼Ë ‡ w{U? öF « uÐ√ —U?ý√ b6Ë Î«dJŠ X?O Ë lOL?−K ÎUJK? UNKF?−¹ U2 ªWUŽ W?O½U½≈ WÐd?& ÃU²½ WOÞ«d?I1b « Ê√ WO? ¬ WOÞ«dI?1b U rŁ s?Ë ªWId²A? WO½U?½≈ W¹—UCŠ W?O ¬ w¼Ë ¨UN?MOFÐ W?√ vKŽ ÎöC «c¼ ¨Âö?Ýû ÎUC¼UM ÎUO?łu u¹b¹√ ÎUŽËdA q¦?9 ôË jI wÝUO « q?LFK Èdš_«  U?½U¹b? « »UFO?²Ýô v?Fð W?MÞ«u?*« vK?Ž U¼bO?IQ²?Ð WOÞ«d?I1b? « Ê√ sŽ q¼√ «uO 5LK*« œöÐ w 5LOI*« È—U?BM « Ê≈ YOŠ ªWO×O*« W½U¹b « WfUšË ‚u?IŠ W?U?I rN? ÊuM?Þ«u? rN?M?J Ë ¨«c?N ÃËd?¹ Ê√ i?F³? « ‰ËU?×¹ U?LIò W?– W½Q?LÞ UN? öš s oI?ײO? WOÞ«d?I1b « wM?³ð WO?L¼√ bIR?¹ Á—ËbÐ «c¼Ë ÆåWM?Þ«u*« W?I—UA?LK? r?N W?fdH? « W?ŠUð≈ v? ≈Ë ¨w?öÝù« ŸËd?A*« W? «b?Ž v ≈ È—U?BM? « Æ©±®W Ëb « w 5MÞ«u rN½uI oKDM s WKŽUH « WLŠd? « d¼UE s ΫdN?E WOÞ«dI?1b «Ë W¹d(« qFł b?I Íd−MH « b?LŠ√ U√ W¹d?Š s Ρ«b²?Ы ªWO½U?½ù« UN?Ð V UD?ð w² «  U?¹d(« Ÿ«u½√ q?I qLA?ð WLŠd? Uò ¨åWOÝUO? « W¹d(«Ë Í√d « W¹dŠ v ≈ ¨dJH « W?¹dŠ v ≈ gOF « WLI W¹d?ŠË bO³F « tÐ XL?F½ U q¦? WOÞ«dI1b? «Ë W¹d(« s —b?IÐ XF²9 W?√ błuð r t?½√ v ≈ —Uý√Ë Æ©≤®ÂöÝù« —bf w W_« U?N½√ W?¦¹b?(« WO?Þ«d?I1b? « hzU?Bš s?ò Ê√ v ≈ w? «e?G « b?L×? —Uý√ b?6Ë tÐ ·d²F?¹ ÎULOŽ“ W{—UFL?K Ê√Ë ¨W ËbK ÂUF « ÂU?EM « s Ϋ¡eł W{—UF?*«  d³²Ž« r?O U?F?ð s Ϋd?O¦?I »d?²I?ð …d?EM? « Ác¼ Ê√ l?6«u? «Ë ÆÆÆÃdŠ ÊËœ t?F? r¼U?H²?¹Ë ŸËdA?LK ÕU?$ UNI?O³Dð w?Ë ÆÆÆåUOłu? u¹b¹√ò X?O Ë åW?O ¬ò WO?Þ«dI1b «® ¨w?{U öF? « uÐ√ ©±® Ʊ± ’ ¨Â≤∞∞± dÐu²I√ ≥± ‡ ‡¼±¥≤≤ ÊU³Fý±µ ¨±∂ œbF « ¨b¹U;« ¨©wöÝù« ‡?¼±≥π≥ ¨rK?I? « —«œ ∫X¹u?J? «®¨ÂöÝù« w? W?OÝU?O? « W?¹d?(« ¨Íd−?M?H « w?6u?ý bL?Š√ Æœ ©≤® Æ≥µ ’ ¨©Â±π∑≥


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∑≤

Æ©±®å…bý«d « Wö)« qF?& UN½_ w?ŽUL²?ł« V¼cL?I WOÞ«d?I1b « i?d¹ „—U³?*« bL×? Ê√ rž—Ë UN½uI o?KDM s l¹dA?² « w W_« oŠ vKŽ U?NUOI Ë ¨W Ëb « œu?łË qf√ œdH « W¹œdH « »—U×¹ ÁU&« UN?½√ vKŽ UNO ≈ U½dE½ «–≈ UMMJ Ëò ∫‰uI?¹ t½√ ô≈ WDK « —bB ¨VF?A « …dN?Lł W×?KB q?O³Ý w? vF?¹Ë ¨eO?OL²? «Ë —U¦¾?²Ýô«Ë œ«b³?²Ýô«Ë Ë– ÂöÝùU? ÆÆrN? ULŽ√ s?Ž rN? «RÝË ÂU?J(« W³?6«d w?Ë rJ(« w? tId?A¹Ë Æ©≤®åtÐ WfU)« t²OÞ«dI1œ ÂöÝû Ê√ Ë√ ¨‰«bł öÐ vMF*« «cNÐ WOÞ«dI1œ WŽe½ »UÐ s? p –Ë ªW?OÞ«dI?1b « l w?KŠd?*« qUF?² « ÍËUB? « Õöf d?6√ b6Ë l‡6«u « d?A‡‡‡ « w‡‡¼ W?O½ULKF « X½UI «–S?ò ∫t uIÐ b‡‡‡ÝU?H*«Ë ` U‡‡B*« 5Ð W?‡‡½“«u*« s? ÎU¾?ÞË nš√Ë Êu?¼√ W?OÞ«d?I1b? « W?O½U?LK?F? « ÊS ªW?KŠd?*« Ác?¼ w W? U×? ô Æ©≥®åW¹—uðU²J¹b « WO½ULKF « ¨tOIe?¹Ë ÂöÝù« ÁdI¹ V½Ułò ∫5?³½Uł WOÞ«dI?1bK Ê√ v ≈ ÍËUB « v?N²½«Ë ¨rNOK?Ž WÐU6d « wË ¨UNU?JŠ WO uð w W_« o?Š u¼Ë Æt³łu¹Ë tOK?Ž i×¹ qÐ u¼Ë ÆtK UÐ „dA « »«uÐ√ s ÎUÐUÐ Ád³²F¹Ë ÁUÐQ¹ V½UłË Æ¡UC²6ô« bMŽ rN eŽ wË Æ©¥®åWú WO½ULKF « WOÞ«dI1b « Á—dIð Íc « oKD*« l¹dA² « w o(« l WOÞ«d?I1b «Ë W¹d(« w6ö?²Ð jI fO ‰uI? « v ≈ ÊUL¦Ž w×?² V¼– b6Ë  «e−M sŽ wMGð ô tðU½U?L{Ë ÂöÝù« bŽ«u6 Ê≈ ‰uI « v ≈ qÐ ¨ÂöÝù« ‰uf√ ‡ ‡¼±¥∞𠨂Ëd‡‡A « —«œ ∫…d¼UI «® ¨Y¹b(« q‡¼√Ë t‡IH « q¼√ 5Ð W¹u³M « WM « ¨w «eG « bL× ©±® Ʊ≥∂’ ¨©Â±π∏π ¨dJ?H « —«œ ∫ Ëd?OЮ ¨WO?ÐdG? « —UJ_« W?Nł«u? w Y?¹b(« wö?Ýù« dJ?H « ¨„—U³?*« bL?× ©≤® Æ∏¥ ’ © ‡¼±≥π≥ ‡ ±π∑≥ Æ≤µ∑ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨wöÝù« qLF « …dO w  «dOG²*«Ë XЫu¦ « ¨ÍËUB « Õöf ©≥® Æ≤µ∑ ’ ¨oÐU « lłd*« ©¥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∑≥

WOÞ«dI1b « WOÝUO «  UÝR*«  “d√ w² « WOÐdG « WÐd−² « Ê√ bI√Ë ÆWOÞ«dI1b « 5LK*« s¹dJH*«Ë ¡UNIH « iF?Ð  «œUN²ł« s dO¦I s lD6√Ë `{Ë√ ÊuJð b6ò ‡ w?ö?Ýù« r?J(« ÂU?E?½ W?Ý«—œ w? ‡ «Ëe?I— ¡UN?I?H? « Ê√ v? ≈ —U?ý√Ë ¨åv«b?I? « «d?²Šô W?½UL?CI åÂö?Ýù« WF?¹dA? r?IU(« Ÿu?Cšò Ë r?IU×?K åW?ŽUD? «òvK?Ž U{— W? UH?J Èd?š√ WO?KL?Ž …—uf r?NH?F?ð r Ëò ¨l?L²?:« w U?Nz«œ√Ë ‚u?I(« XK¦9 WOKLF « …—u‡B « Ác‡¼ ÆåWŽULłË œ«d‡QI r‡N6uIŠË r‡N𜫗≈Ë 5u‡‡‡J;« v? ≈ 5L?K?*« U?Žœ Íc? « dfU?F?*« wÐd?G? « w?ÝUO?? « dJ?H? « —uD?ð w? ‡ t¹√— w? ‡ v²?Š å⁄«dò w? ÊËdfU?F*« Êu?LK?*« gO?F¹ s? ò ∫t u?IÐ tO?M³?ðË tM? …œUH?²Ýô« rIU(« ‚uIŠ «uId²¹ Ê√ «uFOD²¹ sK XII% u Ë ¨wöÝù« rJ(« ‰U¬ oIײð «uŠ—U?B¹ Ê√ s bÐ ôË ÆÆÆW?LN³?*«  UOM « U?¼œb% Ë√ Âöþ w? `³ð Âu?J;«Ë W?¹—u²?Ýb «  U?½U?LC?K ¡ôu? « Ê√ ”U?M « «u?Š—U?B¹ Ê√ s? bÐ ô U?L?I ¨rN?H?½√ WC?¹dË ¨r?NðuŽœ s? 5I— sI— W?OÞ«d?I1b «  U?¹d(«Ë WO?ÝUO? «  U?ÝR*«Ë Æ©±®årNM¹œ UNOK1 U¼Ëd?6√Ë ¨…dfU?F*« W?Oö?Ýù«  UŽU?L'« s? b¹b?Ž WO?Þ«dI?1b « v?]M³?ð b6Ë Ê√ wýuMG « bý«— b?I√ YOŠ ªåwöÝù« ÁU&ô« WIdŠò q¦ wÝUO?Ý qLŽ ZNM wÞ«d?I1b « —UO?)« Ê√  d³²Ž« q?Ð ÆÆÆwÞ«dI1b? « —U*« sŽ l?ł«d²ð r W?Id(«ò W?Id×?K? wÝU?O?? « ŸËdA?*« Ê√ò v? ≈ dš¬ l?{u? w —U?ý√Ë ¨©≤®åq?Of√ —U?Oš W?¹d(« q?OfQ?² v?F?ð  UN?łu²? « s W?KL?ł vK?Ž ÂuI?¹ ¨f½u?ð w W?Oö?Ýù« vKŽ Âu?‡I¹ w½b lL?²− ŸËdA u?‡¼Ë ¨lL²:« Õö?fù qšbLI WOÞ«d?I1b «Ë ¨dfUF?*« rK*« ¨ådfU?F*« wöÝù« dO?JH² « w? WOÞ«dI1b? «Ë —u²Ýb « U¹U?C6ò ¨ÊUL¦Ž w?ײ ©±® Ʊ±± ‡ ±±∞’ ¨Â±π∑∂ q¹dÐ≈ ‡ ‡¼±≥π∂ ‰Ë_« lOЗ ¨”œU « œbF « Æ∑µ ’ oÐUÝ lłd ¨ådfUF*«Ë Y¹b(« wöÝù« »UD)« w WOÞ«dI1b «ò lł«— ©≤®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∑¥

Æ©±®åWOUI¦ «Ë WOÝUO « W¹œbF² « åWCNM « WIdŠò U?N²M³ð w² « ·«b¼_« w wÞ«dI1b « tłu?² « «c¼ fJF½« b6Ë ÂU?E?M? « r?Žœò ∫U?N?M? w?²? «Ë ±π∏∑ ÂU?Ž W?¹UN?½ w? f?½u?ð w? X?K?J?A?ð w?²? « ÆåV?FA? « …œUO?Ý √b?³ o?OI?%Ë ¨w?½b*« l?L?²:« W?½UO?fË ¨t?Ý√Ë Í—u?NL?'« Æ©≤®åÊU½ù« ‚uIŠË W¹œdH «Ë WUF «  U¹d(« rŽœò vKŽ qLF «Ë bIR?ð w²? « WOÞ«d?I1b? «  UuN?H*« åÊu?LK?*« Ê«ušù«ò W?ŽULł X?M³?ð b6Ë ÂUEM « Ê√ UM³ « sŠ bI√ bI ÆwÐUOM « ÂUE?M «Ë WOÐe(« W¹œbF² «Ë WOÝUO « WI—UA*« ¨åW?_« …b?ŠËò Ë ¨år?IU?(« W?O ËR??ò v?K?Ž Âu?I?¹ Íc? « Í—u?²?Ýb « w?ÐU?O?M? « ªU?Nð«– r?zU?Žb « v?K?Ž r?zUI? « w?öÝù« r?J?(« ÂUE?½Ë o?H?²¹ åU?N?𜫗≈ «d²?Š«òË w²? « bŽ«uI? « l vU?M²¹ U? wÐUO?M « ÂU?EM « «c?¼ bŽ«u6 w? fOK?ò ∫‰uI¹ p? c Ë wöÝù« ÂUEM « sŽ ΫbOFÐ fO —U³?²Žô« «cNÐ u¼Ë ¨rJ(« ÂUEM ÂöÝù« UNF{Ë v ≈ W?LE?½_« »d6√ Ê√ ÊËd?¹ ÊuL?K?*« Ê«ušùU? UM?¼ sË ¨©≥®åtM?Ž ÎU³?¹dž ôË ÆÍ—u²Ýb « w½UD¹d³ « ÂUEM « u¼ wöÝù« wÝUO « ÂUEM « È—uA? «ò Ê«uM?FÐ ÎU?½UO?Р±ππ¥ ”—U w? åÊuL?K?*« Ê«ušù«ò —b?f√ b6Ë Ê«u?šù« W??¹ƒ— ÊU?O??³? « ‰ËU??M?ð b??6Ë Æår?K???*« l?L??²?:« w?? »«e?Š_« œb??F?ðË ∫wK¹ U v ≈ vN²½«Ë wÐe(« qLF «Ë ¨W¹œbF² «Ë ¨WOÞ«dI1bK Æ UDK « —bB w¼ W_« Ê≈ ∫ÎôË√ Æ∑∂ ’ ¨oÐU « lłd*« ©±® ∫ÊULŽ® ¨q?³I²?*«  UFKDðË l?6«u « 5Ð WO?öÝù« …u×B? « ¨—ËdŽ“ uÐ√ uNÝ s?Ð bOFÝ b?L× ©≤® Ʊ∞∏ ’ ¨©Â±πππ ‡¼±¥≤∞ ¨‚—UO³ « —«œ ¨©Â±π∑¥ ‡ ‡¼±≥π¥ ¨r‡¹dJ « ʬdI « —«œ ∫ ËdOЮ ¨UM³ « sŠ bONA « ÂUù« qzUÝ— WŽuL− ©≥® Æ≥∂∂ ’


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∑µ

Æ U¹d(« kH×¹Ë  UDK « 5Ð qBH¹ »u²J —u²Ýœ œułË —«d6≈ ∫ÎUO½UŁ ÆVh²M W√ fK− ÂUO6 ∫ÎU¦UŁ ÆWOÝUO « W¹œbF² «Ë »«eŠ_« œbFð v ≈ …uŽb « ∫ÎUFЫ— Æ©±®W¹—Ëœ WO½U*dÐ  UÐUh²½« o¹dÞ sŽ WDK « ‰Ë«bð —«d6≈ ∫ÎUUš ±ππ≤ ÂUŽ Êœ—_« w f?ÝQð Íc « wöÝù« q?LF « WN³ł »e?Š bI√ b6Ë ŸUb «Ë ¨W?OÞ«dI1b? « aOÝdð t«b?¼√ sL{ s Ê√ b?I√ bI ÆWOÞ«d?I1b UÐ t?J9 Æ©≤®wÝUO « qLFK —UÞSI UNðU½UL{Ë WOÝUO « W¹œbF² « —«d6≈Ë ¨ U¹d(« sŽ ∫ WOÝUO$#« W¹œbF²#«Ë ÊuLK$*« W? Ëb « w? wÝU?O? « qL?FK? …bŽU?6 UN?KF?łË WO?Þ«dI?1b « w?]M³?ð s ÎU?6öD?½« —«d6≈ v ≈ «u?ŽœË ¨WOÝUO? « W¹œbF²? « s¹dJH?*«Ë »U²J « s œb?Ž v]M³ð W?OöÝù« ÎUO?ÝUOÝ ÎU?uNH? tHfu?Ð tÐ U{d? «Ë WO?ŽUL²?łô« `z«dA? « 5Ð ·ö²?šô«Ë s¹U³?² « s dO³?I œbŽ ÈœU½ b6Ë ÆWHK²<« W?OÝUO «  «—UO²? « qLŽ vKŽ WOŽËdA? wHC¹ ÷u?šË ¨ U?½U?*d³? « w? „«d?²?ýô«Ë ¨W?OÐe?(« W?¹œb?F?²? UÐ —U?O?²? « «c?‡?¼ —U‡?B?½√ ÆWDK « ‰Ë«bð —«d6≈Ë ¨WOF¹dA² «  UÐUh²½ô« ¨WOöÝù« W Ëb « ezUI— s UNKF−?¹Ë ·ö²šô« WOŽdý Íb¹u¼ wLN bIR¹ ô ¨d?š¬ s?¹œ ÍQ?Ð o?C?¹ r? Íc? « ÂöÝù« —b?f Ê≈ò ∫œb?B? « «c?¼ w? ‰u?I?¹Ë ‰u³I « qF& ¨s¹b « w œbF² « …“UłS rŁ sË ªdšü« Í√d UÐ oOC¹ Ê√ t —uB²¹ ‰U:« `?Hð …b?OIF? « w ·ö²?šô« WO?Ždý YO?Š “uł√ UO?½b « —u√ w? œbF²? UÐ dAM «Ë W?Lłd²K ÕöH? « ∫…d¼UI «®¨WOöÝù« W?Id(« tł«uð WOÝUO?Ý  U¹b% ¨ÊU×D « v?HDB ©±® Æ∑∏ ‡ ∑∑ ’¨©Â±ππ∑ ¨l¹“u² «Ë Ʊ≤∏ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOöÝù« …u×B « ¨—ËdŽ“ uÐ√ ©≤®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∑∂

Æ©±®åwÝUO «Ë wŽUL²łô« Õöfù« ŒUM w ·ö²šö …—ËdC UÐ ∫ÍœbF² « —uEM*« s wÝUO « qLFK —uf ÀöŁ 5Ð Íb¹u¼ wLN ‚dH¹Ë q¦L?²ðË ¨wöÝù« —UÞù« q?š«œ wÝUO? « qLF « w d?NEð ∫vË_« …—uB« ÆWOöÝù«  «œUN²łô«Ë  U¼U&ô« œbFð w V½«u?ł iF?Ð vKŽ k?H×?²¹ wö?Ý≈ dOž d?J q?Jý w d?NE?² ∫WO?½U¦?« U√ ÆWOöÝù« WF¹dA « Ætð«– X6u « w UN œUCË WOöÝù« …bOIF « ×Uš qLŽ w dNE² ∫W¦U¦« U√ ∫wðQ¹ ULI ÊuJ¹ mOB « Ác¼ s n6u*« Ê√ Íb¹u¼ Èd¹Ë ÆåÎU6UHð« ÕU³ò v Ë_« W¾HK wÝUO « qLF « ∫ÎôË√ ÆåÎU×Ołdð ÕU³ò WO½U¦ « W¾HK wÝUO « qLF « ∫ÎUO½UŁ Æ©≤®åÎUŽULł≈ —uE×ò W¦ U¦ « W¾HK wÝUO « qLF « ∫ÎU¦UŁ  «—UO?² « »U?FO²?Ý« …—ËdC U?Ð wC?²Ið W?¹œbF?² « Ê√ Íb¹u?¼ wLN? nO?C¹Ë ‚dH¹ Y?OŠ ªW Ëb « w w½U?LKF « —UO?² « UNM w²? «Ë WŠU « w W?HK²<« WOÝU?O « WC«d « WO½ULKF «Ë ÆÆÆs¹b « l W(UB²*« WO½ULKF «ò ∫WO½ULKF « s 5¹u² 5Ð UN?EH?% rž— …bO?IF « ÷—U?Fð ô 5?O½UL?KF? « s v Ë_« W?¾H « Ê√ Èd?¹Ë ¨ås¹b?K b s? ‡ bIR¹ UL?I ‡ l½U ö r?Ł sË ªl6«u « w? WOöÝù« W?F¹dA « o?O³Dð v?KŽ w? dJ?H½Ë ¨s?¹b « l? W(U?B²?*« WO?½UL?KF?K ÎôU?− `?H?½Ëò ¡ôR¼ l? —u?'« q?¼√ q?³I?½ Ê√ U?M? “Uł b?I? ‡ ÎU?³?Ff f?O? p? – Ê√ s?þ√Ë ¨«cN? w?Žd?ý qO?fQ?ð s?¹b? « W?6öŽ v?K?Ž  U?E?H?% rN? ÎU?ÝU?½√ q?³?I½ Ê√ U?M? “u?−?¹ ô q?N ÆÆÆW?c? « lłd? ¨WOÞ«dI?1b «Ë WOö?Ýù«  UId(« »U?²I s ¨åWO?Þ«dI1b «Ë Âö?Ýù«ò ¨Íb¹u¼ wL?N ©±® Æ≤π ’ ¨oÐUÝ Æµµ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨wÐdF « sÞu « w WOÞ«dI1b «Ë WOÝUO « W¹œbF² « ©≤®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∑∑

s¹c « 5O‡I—U*« ‰u‡?‡³6 W‡‡¹œb‡‡F² UÐ ÊU1ù« l‡‡6«Ë s‡‡? p cI Èd¹Ë °°åWÝUO‡ UÐ Æ©±®WOöÝù« WF¹dA « vKŽ rNðUEH% rž— s¹b « ÊuCd¹ ô gOFð ô WOöÝù«  UId‡‡(« Ê√ bOIQ²Ð tð«– oKDM*« s …—ULŽ bL× oKDM¹Ë v ≈ r?IM¹ ‡ w½U?LKF « ‡ dšü« «c?¼ Æådš¬ò UNF q?Ð WOÝUO? « WŠU « w? U¼bŠË Ë√ ¨»dG « WK−FÐ 5LK*« jЗ v ≈ ÊubN¹ å5¹—uŁË ¡öLŽò 5O½ULKŽ ∫5L6 ·öš ‡ —U?ý√ ULI ‡ ¡ôR¼ l? ·ö)«Ë Æ…UO(« l?6«Ë w tzUG? ≈Ë s¹b « iI?½ v ≈ ¨W Ëb « s?Ž s¹b « qBHÐ j?I ÊËœUMO ÊËdšü« Êu?O½ULKF « U?√ Æå‰uf_«ò w W¾?H « l? qUF?² « v? ≈ 5O?öÝù« UŽœ r?Ł ÆåŸËdH? «òw ·öš r?NF? ·ö)«Ë nf s rN?KI½ Ë√ ¨WOöÝù« WId?(« ·uHf v ≈ rNÐc−Ð 5?O½ULKF « s W?O½U¦ « v ≈ ¨p? cI ¨—Uý√Ë Ær?¼bOO?% Ë√ ¨å5LN?H²*« ¡U?6bf_«ò nf v? ≈ å¡«bŽ_«ò W?FO?D?I « Âb?ŽË l6«u? « Ãö?Ž w r?N?−¼U?M?Ë rN?ðU?¹dE?½ s …œU?H?²Ýô« …—Ëd?{ Æ©≤®rNF tK?×½ Ê√ V?−¹ ô W¹œb?F² « W?OC?6 l qU?F²? «ò Ê√ ÕU²H? « b³Ž n?OÝ b?IR¹Ë w UM½≈ ‰uI¹ WMOH? « oDML Æ5OŽuOA «Ë 5O½ULKF « œUF³?²Ý«Ë l6«u « vKŽ eHI UÐ Æ©≥®årNF qUF²½ Ê√ Ê–≈ UMOKŽË …bŠ«Ë WMOHÝ  Uu?J(« q?I w ÊU?OG?D « q?þ wËò t?½√ v ≈ «u?F « r?OK?Ý bL?× V?¼c¹Ë w ‡ V?×? …ezU?ł X?O Ë ‡ W?³ł«Ë w?¼Ë ¨W¹œb?F²? « sŽ q?¹bÐ ô  U?FL?²:«Ë ¨©¥®åw?öÝù« l?L?²:«Ë W?ÝU?O? « w? WK?UF? «Ë Âö?Ýû W?K?UF? «  U?ŽUL?'« ¨wÐd?F « ÂöŽù« e?Id ∫…d¼U?I «® ¨»U²?J « s W?ŽuL−? ¨WOö?Ý≈ W¹ƒ— ∫WO?ÝUO? « W¹œbF?² « ©±® Æ∑∞ ’ ¨©Â±ππ¥ ‡ ‡¼±¥±¥ ¨w?öÝù« w?Žu « ¨å…d?fUF?*« WO?öÝù«  U?Id?(« w q?K)« d?¼UE? sò ¨…—U?LŽ b?L×?Æœ ©≤® Æ∑≤ ’ ¨‡¼±¥±≤ W−(« Ë– ¨…bFI « Ë– ≥±∂œbF « Ʊ∞∂ ‡ ±∞µ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOöÝ≈ W¹ƒ— WOÝUO « W¹œbF² « lł«— ©≥® Æ¥∑ ’ ¨oÐU « lłd*« ©¥®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∑∏

5O½U?LKF U?I Èdš_«  U¼U&ô« lM? sJ1 ôò∫t½√ w?MFð W¹œbF?² « Ê√ v ≈ wN?²M¹Ë s? rN?FM? V−?¹ qÐ ‡ d?fUF?*« lL?²:« w? œułu? « s …b?Šö*«Ë 5?OŽu?OA? «Ë «–S ¨5?³šU?M « —uN?LłË p – b?FÐ r?NIdð r?Ł wöÝù« ÂU?EM? « Âb¼ v ≈ …u?Žb « Ê√ “u−?¹ ôË ¨r¼dOB?³ðË 5³šU?M « …uŽœ w s?¹dBI Êu?OöÝù« ÊUI Áu?Žbš q?J? ‡ s?¹dšü« v?K?Ž W?×?O?×B? « …u?Žb? « s?Ž r?¼œu?F6Ë r?¼d?O?B?I?ð «uK?L?×?¹ Æ©±®åfUM²ð  U¼U&ô« …bŽUII UNÐ —«d6ù«Ë W?¹œbF² « ‰u³I WOöÝù« WId(« ‰U?F « bLŠ√ UŽœ b6Ë  «—UO?² « 5Ð WD?K « ‰Ë«bð …—Ëd?CÐ rOK?² « v ≈Ë ¨W? Ëb « w wÝU?O « qL?FK Æ©≤®wöÝù« r UF « w WDK « ‰Ë«bð WKJA q( p –Ë ªWHK²<« WOÝUO « qI qLAð W¹œbFð WuEM s Ϋ¡eł WOöÝù« WId(« `³Bð oKDM*« «c¼ sË w …œu?łu*«  «—U?O²? « lO?Lł l? fU?M²?ðË ¨W Ëb? « w w?ÝUO? « n?OD? « Ê«u √ v ≈ ‡ œbB « «c?¼ w ‡ „—U³*« bý«— dOA?¹ ÆWDK « v ≈ ‰u?fuK WOÝUO? « WŠU « ÊuO?öÝù«Ëò ∫t? uI?Ð WOö?Ýù«  UId?(« qÓ³?6 s W?¹œbF²? « »UF?O²?Ý« …—Ëd{ rN? Ë ¨dO?B*«Ë a¹—U?² «Ë ¡UC?H «Ë ÷—_« t?O ÊuL?ÝUI?²¹ r U?Ž sL{ Êu?AO?F¹ s ¨5Oö?Ý≈ dOž rNMJ Ë 5L?K dOž …—ËdC UÐ «u?O r¼ ¨dOJH²? « w ¡U6d „«d²ýô« dfU?MF Æ5LK*«Ë »d?F « s 5OI«d²?ýô« Ë√ 5O «d³OK « Ë√ 5?OuI « Êu?Jð Ê√ w?G?³M?¹ ¨W?OÝU?O? «Ë W?¹d?J?H «  U?¼U?&ô« WO?I?ÐË 5O?ö?Ýù« 5Ð Ác?¼ ¨œuN−K Ϋb?OŠuðË ¨dJHK Ρ«dŁ≈ ÊËUF²? «Ë —«u(« UNOKŽ ÂuI¹ w² « W?²ÐU¦ « WO{—_« WO?ÐdF? « WN?³−?K W?¹uIðË ¨…b?Š«u « W?O−?Oð«d?²Ýô« U?¹UCI? « Âbh?¹ UL?O U?N ÎU?³fË Æ¥∏ ’ ¨oÐU « lłd*« ©±® Æπ∑’ ¨oÐU « lłd*« ©≤®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∑π

Æ©±®åWOł—U)«Ë WOKš«b «  U¹bײ « WNł«u w WOöÝù«Ë l?L²?:« l?6«Ë l? nO?J?² « s? U?N? bÐ ô W?O?öÝù« W?Id?(U ªt?O?K?Ž ΡUM?ÐË  «u?f√ V?I q?ł√ s f?U?M²?ð W?OÝU?O?Ý  «—UO?ð œu?łË vK?Ž w?M³?*« Íœb?F²? « cšQ?²K ªåq(« u?¼ ÂöÝù«ò —UFý l?dð WOö?Ýù« WId(« X½U?I «–S Æ5³šU?M « ¨UN?²fd? Èdš_«  U?ŽUL?'« cšQð U?LI w?ÝUO? « U?N−U?½dÐ Õd?Þ w U?N²?fd Ê√ vKŽ o«uð X½UI «–≈ U ¨«c¼ q³Ið X½UI «–≈ U ‰uIð dO¼UL'«Ë VFA « ŸbM Ëò ¨©≤®åUN?Ð ÊuðQ?¹ Ë√ UN?½uŠd?²I?¹ w²? « ‰uK(U?Ð v{d?ð X½U?I «–≈ U ¨W?fd t?OD?Fð s ÁdO?ž w Ë√ wöÝù« Z?NM*« w V?ždð X½UI «–≈ U? —dIð w²? « w¼ dO¼U?L'U bIR¹ U?LI ‡ „UMN? ÆUN ÎU³ÝU?M Á«dð U —U?O²š« w oK?D*« UNIŠ s? ÎU6öD½« Z?¼UM*« oO³?Dð w Í√ ‡ «c¼ w Èd?ð ô 5LK*« 5?Ð …dO³I  UŽUD?6ò ‡ rO¼«dÐ≈ s¹b? « bFÝ Æ©≥®åq(« u¼ «c¼ Ê√ Èdð ô ‡ q6_« vKŽ ¨tÐ ÕdD¹ Íc « qJA UÐ WF¹dA « rJ(« …bÝ wK²?FðË  UÐUh²½ô« w “uHð Ê√ WOöÝù« W?Id×K —b6 «–≈ sJ Ë «–≈Ëò ∫ÍËU{d?I « n?Ýu¹ ‰u?I¹ p – w?Ë ¨·ö²?šô«Ë œbF?² « «d²?Š« UN?OK?F  U?OF?D6 —U?Þ≈ w? Èdš_«  U?¼U&ô« «d?²?Š« UN?O?KF? WO?ö?Ýù« W Ëb? « XU?6 »Uh²?½« d³Ž tO? ≈ qBð Ê√ XŽU?D²Ý«Ë rJ(« ×U?š WId(« X½U?I bI ªWF?¹dA « dEײ UN¹b¹√ w WDK « `³Bð 5ŠË ¨ UŽUL'« w6UÐ l tO XUMð dýU³ dŠ —UJ?_«Ë ÆÆÆU¼Ëb?¹√Ë U¼Ë—U²?š« s l?OCð U?N½S ¨q?LF? «  UŽUL?'« Ác¼ v?KŽ  ôu?%ò ¨b?LŠ√ w?I“ p? c?I l?ł«—Ë ¨∏ ’ ¨Â±ππ∞ ¨≤ œbF? « ¨v? Ë_« W?M? « ¨ÊU??½ù« ©±®  UId(« »U?²I s ¨ådOš_« bI?F « w wÐdF « s?Þu « w …dfUF*« W?OöÝù« WId(«  «dO?G²Ë Æ≤≥∂ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOÞ«dI1b «Ë WOöÝù« ÍœU½  UO UF ∫dD6®¨åw?ÐdF « sÞu « w WOÞ«dI1b « ‚U¬ò ∫…d{U×? ¨rO¼«dÐ≈ s¹b « bFÝ Æœ ©≤® Æ≥±∞ ’ ¨©Â±π∏π ‡ ±π∏∏ wUI¦ « rÝu*« ‰öš wŽUL²łô« wUI¦ « …d'« Æ≥±∞ ’ ¨oÐU « lłd*« ©≥®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∏∞

ªWOöÝù« W? Ëb « W³Ož w UN? ÊUI U …uD « s? UN ÊuJ¹ s ÂöÝû? WH U<« Æ©±®åøU¼UAh½ Ê–≈ «–ULK ª”UM « ŸUM?6≈Ë ‰bF «Ë WOÐd² « w? WOöÝù« W Ëb « XÞd «–≈ t?½√ ∫nOC¹Ë ÊUI Ê≈ U¼dO?ž  QO Ë ¨¡UI³ « o?ײð ô Ìc¾M?OŠ UN½_ ªUN Íd?−¹ U oײ?ð UN½S ©≤®°5³šUM « WIŁ vKŽ “UŠ ∫WOÐe(« W¹œbF²#«Ë ÊuLK$*« w wÞ«dI1b « wÝUO « qLFK …bŽUII WOÝUO « W¹œbF² UÐ ‰u³I « oKDM s W¹d?Š Í√ ªWOÐe(« W?¹œbF²? « s¹dJ?H*«Ë »U]²J? « s dO?³I œbŽ “U?ł√ 5LK?*« œöÐ w W?O «d?³O? Ë WOM?ÞËË WO?ŽuOýË W?O½U?LK?Ž ∫WOö?Ý≈ dO?ž WOÝU?OÝ »«e?Š√ s¹u?Jð b6Ë ÆlOL−?K W uHJ*« tO ≈ …u?Žb «Ë Í√d « W¹d×Ð p – ◊U³ð—ô W?OöÝù« W Ëb « —Uý√Ë ¨WOöÝù« W Ëb « w WOöÝ≈ dOž »«eŠ√ ÂUO6 WKJA …—ULŽ bL× ‰ËUMð w t? WIÐUÝ ô d?√ WOöÝù« d?Ož  UOF?łd*«  «– »«eŠ_« s n?6u*« Ê√ò v ≈ —U?Þ≈ w W?¹œbF?² « X?½U?I ÎU1b?I ¨.b?I « w?öÝù« œU?N?²łô«Ë w?öÝù« t?IH? « d?BF? « w W?O?ÐdG? « …—UC?(U?Ð „UJ?²Šô« s?J? Ë ¨…bŠ«u? « WO?ö?Ýù« WO?Fłd?*« ¨W?O?ö?Ý≈ d?O?ž  U?O?F?łd? W?O?ö?Ýù«  U?F?L?²?:« q?š«œ w? b?łË√ Y?¹b?(« «c¼ l? qUF²? « s bÐ ô t?½√Ë ÆÆW¹œU  U?OFłd ÎU?½UOŠ√Ë ¨W?O½UL?KŽ  UOF?łd w?² « »«e?Šú? W¹d?(« ¡UD?Ž≈ v? ≈ qO?√ U?½√Ë ÆÆb¹b?ł œU?N²?łUÐ b?¹b?'« ∆—UD? « ¨rOI « WuEM w? WOöÝ≈ UN²OFłd »«eŠ_« Ác¼ Ê_ ªWOöÝ≈ d?Ož UN²OFłd Æ©≥®åW Ëb UÐ s¹b « W6öŽË WÝUO UÐ oKF²¹ ULO WOöÝ≈ dOžË Æ∂± ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOöÝ≈ W¹ƒ— WOÝUO « W¹œbF² « ©±® Æ∂± ’¨oÐU « lłd*« ©≤® bL?× UN?O „—Uý …Ëb?½ ¨»dG «Ë W? Ëb «Ë WO?½ULKF? « l —«u(«Ë Êu?OöÝù« ¨w?{uF « ÂU?A¼ ©≥® ¨w6u?Ýœ bOÝË ¨wýu?MG « b?ý«—Ë ¨5√ ‰öłË ¨ÍdA?³ « ‚—UÞË ¨b?:« uÐ√ ‰ULIË ¨…—U?LŽ Æ¥∞’ ¨©Â±ππ∑ ‡ ‡¼±¥±∏ ¨dAM «Ë WŽU³DK ÂeŠ sЫ —«œ ∫ ËdOЮ


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∏±

lL²:« w? błu¹ Ê√ w WЫdž ôò t½√ b?:« uÐ√ ‰ULI bIR¹ tð«– oK?DM*« sË Ác¼ Ê_ ªw?I«d²?ý« »eŠË w «d?³O? »eŠ ¨Í—U?¹ »eŠË w?MO1 »e?Š rK?*« WöŽ u¼ UN?O œbF² «Ë ¨wŽUL²łô«Ë w?ÝUO « Õöfù« WGOf w VO?I«dð UNKI „UM?¼ ÊuJ?¹ Ê√ W¹—U?F «Ë ‚öD? «Ë ëËe « t?I w? XK?³6 «–UL?K ÆÆœU?N²?łô« s „UM?¼ ÊuJ¹ Ê√ W?OÝU?O « …U?O(« w q?³I½ ôË ¨w?K³M?ŠË wF?UýË wJ? UË wH?MŠ ¨WCNM « v ≈ o¹d?D « w¼ ‚u «  U¹œUB²6«Ë WO «d³OK? « Ê√ v ≈ ÁœUN²ł« Á«œ√ tłuð Æ©±®å°ø«c¼ dOž ÊËdš¬ Èd¹ ULMOÐ bI√ b?I ªWŠU? « w 5KU?F « …UŽb « s? dO³I œb?Ž WOÐe(« W?¹œbF² U?Ð d6√ b6Ë »«e?Š_« œbF?²Ð `?L?¹ Ê√Ë b?Ð ô w?öÝù« r?J(«ò Ê√ d?B?M « u?Ð√ b?UŠ b?L×? ÎUC¹√ bI²?F½ s×½Ë ¨…bzUH «  d¦I UL?KI XŽuMðË ¡«—ü«  d¦I ULKI t?½_ ªWOÝUO « w² «  «—U?O²K v²Š ª»«e?Š_« qOJAð W¹d?Š wöÝù« rJ(« `M?1 Ê√ s bÐ ô t½√ ÕU²*« s ÊuJ¹ v²Š p –Ë ªWO½ULKF «Ë WOŽuOA UI ÂöÝùUÐ ÂbDBð UN½√ UNMŽ XK6 V¼«c v? ≈  «—UO² « Ác?¼ VKIM?ð Ê√ s qC√ «c¼Ë ¨ÊU?¼d³ «Ë W−?(UÐ UN²?Nł«u Æ©≤®åWOöÝ≈ W Ëœ w wŽuOý »eŠ ¡UA½≈ s U½bMŽ l½U ö p – vKŽË ¨W¹dÝ »eŠ 5?OŽuOA?K ÊuJ¹ Ê√ s? t¹b l?½U ô t½QÐ w?³OCN? « sŠ Õdf U?LI WK− s? ‰«RÝ sŽ »Uł√ bI U?M³ « sŠ ÂöÝù« nO?Ý bLŠ√ U√ ¨©≥®wÝUOÝ W¹dJH «  U¼U&ô« lOL' »«eŠ_« s?¹uJð oŠ s Ê«ušù« n6u ‰uŠ lL²:« ÆÆÆo?‡‡?(« U?N ò ∫t? u?‡‡?I?Ð ‡ WO?Žu?OA?‡?‡ « U?NM?L?{ s‡?‡?Ë W¹b?O?IF? «  «¡U?L²?½ô«Ë ÎUOBhý È—√ U½√Ëò ∫·U{√ rŁ ¨å…bOIFР«e² ô« vKŽ ÊU½ù« d³−¹ ô Âö‡‡Ýù«Ë ¨©¥®åUN?ð«bI²F?Ë U¼¡«—¬ sKF?ð Ê√ ”UM « qI o?Š s wöÝ≈ l?L²− q?þ w t½√ Æ≥µ ¨ ≥¥ ’ ¨ oÐU « lłd*« ©±® Æ≤± ¨≤∞’ ¨‡¼±¥∞∂ …bFI « Ë– ≤≤ ¨∑∑∑ œbF « ¨lL²:« WK− ©≤® Æ∏≤ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOöÝù« WId(« tł«uð WOÝUOÝ  U¹b% ¨ÊU×D « vHDB sŽ ÎöI½ ©≥® Ʊµ≤ ’ ¨© Æœ¨‚—UO³ « —«œ ∫ÊULŽ ®¨ d*« œUB(« ¨»U²I lł«— ©¥®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∏≤

WHO×f l WKÐUI? w WOMODKH « ”ULŠ WIdŠ bzU6 ¨5?ÝU¹ bLŠ√ aOA « ‰uI¹Ë …œb?F?²? W?O?Þ«dI?1œ W? Ëœ b?¹—√ U?½√ò ∫±π∏πØ¥Ø≥∞ a?¹—U?²?Ð W?O?ÝbI?*« —U?N?M? « »e(« “U u ∫‰«R?Ý vKŽ Ϋœ—Ë Æå UÐUh²?½ô« w “uH¹ s* WD?K «Ë ¨»«eŠ_« Âd²ŠQ wŽuOA « »e(« “U u v²Šò ∫VO−¹ øpH6u ÊuJOÝ «–UL wŽuOA « Æ©±®åwMODKH « VFA « W³ž— ∫WOÝUO$#« W%—U‡A*«Ë ÊuLK$*« s œbŽ —U?ý√ bI ª…dfUF?*« WLE½_« w W?OÝUO? « WI—UA*UÐ o?KF²¹ UL?O U√ w W?I—UA?*« WfU?šË WO?öÝù« W?Id(« ·«b?¼√ oOI?ײ? UN?ð—Ëd{ v? ≈ »U]²?J « wÝU?O? « qL?F « …—Ëd?{ v ≈ o U?)« b³?Ž sL?Šd « b?³Ž dO?A¹ Y?OŠ ª U?½U*d?³ « ÷—√ v ≈ w?öÝù« rJ(« …œU?Ž≈Ë ¨5LK?LK WO?ÝUO « …U?O(« ·UM¾?²Ý« …œUŽù WL?E½_« w? ‡ `L?ð w²? « WO?ÝUO? «  U?ÝR*« ‰ö?G²Ý« …—Ëd?{ Èd¹Ë ¨l?6«u « ¨W¹dO)«  UOFL'«Ë ¨wÝUO « »e(UI UNO «uId²A¹ ÊQÐ 5LKLK ‡ WOÞ«dI1b « Æ©≤®U¼dOžË  «œU%ô«Ë ¨ UÐUIM «Ë w ‡ …—«“u « w? WI—UA*« v?KŽ W³ðd²?*« ` UB*« s Ϋœb?Ž dIý_« dL?Ž dI– b6Ë vKŽ rN³¹—bðË ¨ÂöÝùU?Ð 5KUF « …¡UHI l—Ë …d³)« oOIײРoK?F²¹ U UNM ª‡ t¹√— …œU?O6 s?Ž 5O?öÝù« e?−Ž ‰u?Š —Ëbð w?²? «  UN?³A? « W «“≈Ë ¨w?ÝUO? « q?LF? « 5Oö?Ýû dÐbð w² «  «d?«RLK ÍbB?² «Ë ¨bÝUH*« ¡—bÐ o?KF²¹ U UN?MË ÆW_« ‰U?:« `??H?¹ b?6 W?I—U?A?*« s?Ž ŸU?M?²?ô« Ê√ ·U?{√ U?L?I Æw?ö?Ýù« q?L?F?K? Ë d¹d% ¨Â±ππ∂ ‡ ±π∏∑ ©”U?LŠ® WOöÝù« WËU?I*« WId( wÝUO? « dJH « w W?Ý«—œ sŽ ÎöI½ ©±® ‡ ±∑π ’ ¨©Â±ππ∑ ¨jÝË_« ‚d?A «  U?Ý«—œ eId? ∫ÊUL?Ž® ¨wŁužd?³ « œU?¹≈Ë bL?(« œ«uł Ʊ∏∞ ‡ ‡¼±¥∞∂ ¨W?OHK? « —«b « ∫X?¹uJ «®¨w?ÝUO? « qLF? «Ë ÊuLK?*« ¨o U?)« b³Ž s?LŠd « b?³Ž ©≤® Æ≥≤ ’ ¨©Â±π∏∂


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∏≥

ÊuKJ?A¹ U l UO?KF « …œUOI « e?I«d vKŽ …dD?OK r¼d?OžË 5O³OK?B «Ë 5OŽuO?AK Æ©±®ÂöÝù« ‰U− w 5KUF « vKŽË ÂöÝù« vKŽ ÕœUË `{«Ë dDš s w WI—U?A*« ÊQÐ VO−¹Ë ¨W?I—UA*« s …bzU?H « sŽ Îô«RÝ åÊU×D? «ò ÕdD¹Ë ‰Ë«b²? « vK?Ž W{—U?F*«Ë rIU?(« »e(« U?N ö?š s »—b²?¹ …—Ëd{  U?ÐUh?²½ô« w?Šöfù« Z?U?½d³? « Õd?D? W³?ÝU?M W?fd? bF?ð U?N½√ U?L?I ¨WD?K??K w?L?K? « Íu?6 wö?Ý≈  u?f œU−?¹≈Ë ÊU?*d³? « ‰u?šb? WK?O?ÝËË ¨W_« v?K?Ž wö?Ýù« ·u?)« W «“≈ w? r?N?ð W?I—U?A*« Ê√ v? ≈ w?ýuM?G? « b?ý«— —Uý√ b?6Ë ¨©≤®t?Kš«œ 5O?öÝù« ÂU?√ ‰U:« `?²Hð U?N½√ U?LI ¨5O?öÝù«  U?O½ ÊQ?AÐ ”UM? « 5L?DðË id¹ Ë√ tKI o³?D¹ Ê√ U≈ ΫbŠ«Ë ÎU¾Oý fO ÂöÝùU ¨ÂöÝù« s? —«b6√ oO³D²Ðò Æ©≥®åtKI w? „«d?²ýô« 5?Ð ‡ t?K? « »eŠ s? V?zU?½ u¼Ë ‡ b?O?? « 5√ r?O?¼«d?Ð≈ jÐd?¹Ë ∫t? uI?Ð …bO?IF? « l p? – ÷—UF?ð ÂbŽ b?IR?¹Ë ¨W×?KB?*« 5ÐË W?OÐU?OM? « f U?:« s l?Ch¹ ôË W×?KB*« b¹b?% w WOÝU?O « UM?²¹ƒd lC?h¹ fK:« w? ‰ušb «ò …bOIF «Ë dJH « w WIdŠ WOzb³*« n6«u*« Ê_ ªWOzb³*« n6«u*« v ≈ WOÝUO « WOŠUM « W?O½U?¦ «Ë ¨·Ëd?EK? WF?{Uš d?Ož ©W?Ozb?³*« n?6«u*«® v? Ë_U Æl?6«u « w? fO? Ë b?¹b% Ê≈ Æb?ÝUH?*«Ë ` U?BL?K W?F{U?š ¨·ËdE?K W?F{U?š ©WO?ÝUO? « W?¹ƒd «® WId(« Ë√ 5LK*« Ê√ wMF¹ ª√b³ WOKLŽ fO Ë W¹dAÐ WOKLŽ u¼ W¹UNM « w W×KB*« Æ©¥®åwzb³*« n6u*« fO Ë l6«u « w …bH*« Ë√ W×KB*« œb% w² « w¼ WOöÝù« fzU?HM « —«œ ∫ÊU?LŽ® ¨ WO?ÐUOM? « f U:«Ë …—«“u? « w WI—UA?*« rJŠ ¨d?Iý_« ÊUL?OKÝ d?LŽ Æœ ©±® Æπ¥ ¨ π≤’ ¨© ±ππ≤ ‡ ‡¼±¥±≤ ¨l¹“u² «Ë dAMK Æ∏∏ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOÝUOÝ  U¹b% ¨ÊU×D « vHDB ©≤® ’ ¨oÐUÝ l?łd ¨»dG «Ë W? Ëb «Ë WO½U?LKF « l? —«u(«Ë ÊuOö?Ýù« ¨w{uF « ÂU?A¼ lł«— ©≥® Æπ∏ e?Id ∫ Ëd?O?Ю¨WO?Þ«d?I1b? « WO?C?6Ë WO?ö?Ýù«  «—UO?²? « ∫wK?Ž r?O¼«d?Ð≈ —bO?Š Æœ s?Ž ÎöI?½ ©¥® Æ≥≥∏ ’ ¨©Â±ππ∂ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∏¥

w W?OÝUO? « …UO×K? …bŽU6 UN?HfuÐ ‡ WÝU?O « W¹œb?F² « ‰u³?6 vKŽ Vðd?ð bI Ë …U?O(« „d?²F? WO?öÝù«  U?LO?E?M²? «Ë  UId?(« s œb?Ž ‰ušœ ‡ 5?LK?*« œö?Ð ¡«d?ł≈Ë ¨W?O?ÐU?O?M? « f? U?:« w? „«d?²?ýô«Ë ¨ U?ÐU?h?²?½ô« ÷u?h?Ð W?O?ÝU?O?? « WOI«d²ý«Ë WO?u6Ë WO½ULKŽ s WŠU? « w WKUF « WHK²<« »«eŠ_« l?  UH Uײ « wÐe?Š lË ¨w?½ULK?F « bu? « »eŠ l? ÊuLK?*« Ê«ušù« n? U% b?I ÆU¼d?OžË »e(« l? Wö? « »eŠ n? U% UO?Idð w?Ë ¨Èdš√ WK?Šd w q?LF? «Ë —«dŠ_« l åÊUJЗ√ s¹b « r$ò n U%Ë ¨Èdš√ WOMO1 »«eŠ√ lË …d Í—UO « Í—uNL'« ULI ÆådKOAð u½Uðò t²Ý√dð Íc «Ë WO½ULKŽ d¦I_« »e(« u¼Ë .uI « o¹dD « »eŠ w?I«d²?ýô« œU?%ôUI W?O?½U?LK?Ž »«e?Š√ l U?¹—u?Ý w W?O?ö?Ýù« WId?(« X?H U?% Æ©±®wI«d²ýô« wÐdF « YF³ « »eŠË ∫W¹œbF²#«Ë WOÞ«dI1b#« s& n'u*« …œUŽ≈ t? öš s? sJ1 ÎU?OŽd?ý ÎU³K?D W?OÞ«dI?1b « 5L?K?*« iFÐ q?Fł b?I 5?Ð dýU?³?*« d?OžË d?ýU?³*« j?Ðd? « o?¹dÞ s?Ž p? –Ë ªWO?ö?Ýù« …UO?(« ·U?M?¾²?Ý« Ë√ W?OzU?I²?½ô« ¡ôR¼ ”—U? b?6Ë Æwö?Ýù« wÝU?O? « ÂUE?M? « 5ÐË W?OÞ«d?I1b? « WOÞ«d?I1b « rN?H¹ s „UMN? ¨UNIO?³Dð w w U?² UÐË WO?Þ«dI1b « rN? w iOF?³² « bKÐ w?  UÐUh²½« ¡«dł≈ ”U?Ý√ vKŽ UNL?NH¹ s „UM¼Ë ¨w?Ðe(« œbF² « UN?½√ vKŽ o?O³?D²?Ð ÊËœUM?¹ s¹c? « »U]²?J « b?MŽ  U?uN?H*« w? qK?š v ≈ «c?¼ Èœ√ b6Ë ¨U? ÎU?Þdý W?OÞ«d?I1b? « åÍb¹u?¼ wL?Nò —U?³²?Ž« s p? – vK?Ž ‰œ√ fO? Ë ¨ÂöÝù« °°åW_« qLŽ ◊U³Š≈ò v ≈ UNÐUOž ÍœR¹ 5LK*« ‰UŠ WUI²Ýô d?O?GÐ W?U?O?6 UM? Âu?I?ð Ê√ sJ?1 t?½√ b?Š√ 6?×?¹ ôò ∫Íb?¹u¼ w?L?N? ‰uI?¹ Æ∏± ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOÝUOÝ  U¹b% ¨ÊU×D « vHDB lł«— ©±®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∏µ

ÕË— o¼e?ð ÂöÝù« d?OG?Ð –≈ ªWOÞ«d?I1b? « dO?GÐ ‰U?Š UM r?OI?²?¹ Ê√ Ë√ ¨ÂöÝù« j?³?×¹ W?O?ÝU?O? « È—u?A?K? Îö?ÐUI? U?N?O Èd?½ w?²? « W?OÞ«d?I?1b? « d?OG?ÐË ¨W?_« Æ©±®åUNKLŽ …œb?× …d?E½ w?M³?ð vK?Ž rzU?6 ÂUE?½ wÞ«d?I1b? « ÂUE?M « Ê√ U?M]O?Ð Ê√ o³?Ý b6Ë …bŽUII WO½ULKF? « s oKDMð ‡ WOŽUL²łô«  U6öFK Ë WOÝUO? « WÝ—UL*«Ë …d¼UEK W_« …œU?OÝ —«d?6≈ w ∫s?¹d√ w? wÝU?O? « U¼b?FÐ w? q¦?L²?ð WO?ÝUO? « …U?O×?K rO?I « ÁU& W Ëb? « W¹œUOŠ w?Ë ÆUN ÎU?³ÝUM Á«d?ð Íc « …UO?(« ÂUE½ wM?³ð w UN?IŠË œ«d‡‡ú? ’U‡‡)« ‰U:« Ê√ wM?F¹ p –Ë ÆWfU)« ‚ö‡?‡š_UÐ vL¹ U? Ë√ W¹œdH « s p? –Ë ªÈdš√ W?DKÝ Í√ q?Ó³6 s w?ł—U)« q?šb² « s?Ž ÈQM0 v?I³?¹ Ê√ bÐ ô ÆW Ëb? « w wŽU?L²łô« ¡U?M³ « …b?ŽU6 q?¦9 w²? « W¹œdH? « W¹d(« v?KŽ ÿUH?(« qł√ v ≈ r?OI «Ë ‚öš_« ÁU?& W Ëb « W?¹œUO×?Ð WO «d³?OK « ‡ W?OÞ«dI?1b « «e² « Èœ√ b?I Ë Æ©≤®œ«d_« W¹dŠ oKDM s lL²:« w W¹dJH «Ë WOÝUO « W¹œbF² « wM³²Ð …«œUM*« ÁU?& W Ëb? « W¹œU?OŠ Êö?Ž≈ s w?Þ«dI?1b? « w «d?³O?K « d?JH? « ·b¼ ÊU?I bI?  UId(« Ë√ åWOzUG? «ò W Ëb « ÂuNH* ÍbB² « u¼ W¹œbF?² « —«d6≈Ë WfU)« ‚öš_« w6ö?š√ —uEM? œułË Ê√ vKŽ r?zUI « w?Þ«dI1b? « oKD?M*« s ªW?OzUG « W?OÝUO? « W? Ëb? U? ªr?Ł sË ÆÍœb?F?²? « d?J?H? « l? ÷—UF?²?¹ l?L?²?:« w? r?OI?K? b?Š«Ë ªWŽUL−K? „d²A wLO6 —uEM ÷d?HÐ ÕUL « Ë√ ÷d ÂbFÐ WeK? WOÞ«dI1b « bM?Ž U]M?OÐ Ê√ o³?Ý UL?I ¨WO?Þ«dI1b? « wU?M¹ rO?IK? ÍœUŠ√ —u?EM w?M³?ð Ê_ p –Ë ’ ¨©Â±ππ≥ ¨dAM «Ë WLłd²K «d¼_« eId ∫…d¼UI «®¨WOÞ«dI1b «Ë ÂöÝù« ¨Íb¹u¼ wLN ©±® Ƶ∞ s U?LNMO?Ð ULŽ ‰U?I*« qB ¨…b?¹U;« W Ëb? « ÂuNHË ¨W?O «d³?OK « ¨WO?Þ«dI1b? «ò ¨w½«b¹“ bO?FÝ ©≤® Æ±π ¨ ±∏ ’ ¨Â±ππ¥d¹UM¹ ¨±∑π œbF « ¨wÐdF « q³I²*« ¨å‰UBð«


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∏∂

błuð ô t½√ WO?ÝUÝ_« …bŽUI U ÆWOÞ«dI?1bK włu u¹b¹ù« n¹dF?² « sŽ Y¹b(« bOFÝ 5Ð b6Ë ÆtÐ W?fU)« tLO6Ë t6öš√ qJK ‚öš_« Ë√ rOIK? …bŠu WOFłd rO?I « ÁU& W? Ëb « W?¹œUOŠ s? ¨ÁUM³?²¹ Íc « w? «d³O?K « w?Þ«dI1b? « n6u*« w?½«b¹“ WO?³Kž√ w?K¦2 Âd×?¹ Ê√ w «d³?OK « Íd?z«e'« oŠ s? Ë√ —ËbI0 sJ?¹ r «–≈ò ∫t u?IÐ bI ¨WUŽË W?¹ËU²Ë W¹dÝ  UÐUh²½U?Ð WDK « v ≈ ‰ufu « s WO? uf√ WOöÝ≈ —u²ÝbÐ ¨U¼bFÐ Ë√  U?ÐUh²½ô« q³6 VKD « w `K¹ Ê√ ‡ tOK?Ž ÎU«e Ë ‡ tIŠ s ÊUI WfU?)« ‚öš_« ÷d “«u?ł ÂbŽ vK?Ž ÂUN?Ð≈ Ë√ f³ ÊËœ s?Ë ¨WŠ«df h?M¹ U?N?−?«d?Ð X½U?I ÎU?¹√ ¨W?L?IU?(« W?D?K? « q?³?6 s? ©Îö?¦? ¨ÊU?C— w? ÂU?O?B? «® Æ©±®åUNðUIKDMË w² « W¹œdH « W¹d(« …bŽU6 —«d6≈ ‡ …—ËdC UÐ ‡ w?MF¹ WOÞ«dI1b « wM³² ªrŁ sË lL?²:« w Íb?OIF? « wLO?I « qšb?² « s U?¼—ËbÐ W Ëb? « lM9 w?² «Ë UN?OKŽ Âu?Ið WOÞ«d‡‡I1b « W Ëb « lOD²‡‡ð ö s‡‡¹b? « ÁU‡‡& UN²¹œUOŠ Í√ ªUN²O½ULKŽ s‡‡ ÎU6öD½« s U¼dOž Ë√ ÊUC?— w ÂUOB « Ë√ ¨WLK*« …√d*« vKŽ »U?−(« ÷dHð Ê√ ‡ Îö¦ ‡ WOÞ«dI1b « W Ëb U ÆrOI « ÷dHÐ W²³ « UN W6öŽ ô W Ëœ UN½_ ªWOöÝù« d¼UE*« qJ U? ªUNKL×?¹ w² « rOI? « WOŽu½ ›Ë¤ Ád?HIË t½U1≈Ë ÊU?½ù« W¹uNÐò UN? W6öŽ ô Æ©≤®åw½«dBM «Ë rK*«Ë wG³ «Ë s¹b « r UŽ ∫¡«uÝ Ê√ Èd?¹ w?² « W?O?z«d?łù« W?O?Þ«dI?1b?K? Áb?I?½ ÷dF? w? w?K?Ž —b?OŠ ‰u?I?¹ ∫…U?O×?K ÂU?E?MI U?NO?KŽ Âu?I?ð w²? « WH??KH?K r?N?C— l? UN?½uK?³?I¹ 5?Oö?Ýù« Íc? « —UÞù« Êu?Jð b?6Ë ¨WM?OF?  U½u?JË ◊Ëd?ý sL?{ błu?ð WO?Þ«dI?1b U?ò Æ≤¥ ’ ¨oÐU « lłd*« ©±® d³?L¹œ ‡ ‡¼±¥±≥ …d?šü« ÈœULł ¨µ∏ œb?F « ¨ÊUO³? « ¨WOÞ«dI?1b « w —«u?Š ¨ÊUDKÝ ‰U?Lł ©≤® Æ≥π ’ ¨Â±ππ≤


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∏∑

sË Æ©±®åWO½UL?KF «Ë WO «d³?OK « q¦ —UJ?√Ë ¨Y¹bײ « q¦  U?OKLŽ tO q?ŽUH²ð Ê_ p – ªUN WB6U½ …d?E½ ÂbI¹ WI—UAË  UÐUh²½« w WOÞ«d?I1b « ‰«e²šU ªrŁ w² « åWOöÝù« WOÞ«dI1b «ò vL¹ U …d¼Uþ Y×Ð bMŽ tH½ ÕdD¹ Íc « ‰«R « „d?²¹ U?Ë cšR?¹ U? ‰uŠ ÷—U?F²? « Ë√ ·ö?²šô« q?¼ ∫u¼ r?NC?F?Ð UN?Ð ÍœUM?¹ øÍu½UŁ ·ö²š« t½√ Ë√ U¼d¼uł vKŽ dŁR¹ Íd¼uł ÆÆÆWOÞ«dI1bK W?OöÝù« WGOB «ò ∫Ê≈ t uIÐ p – sŽ w?KŽ —bOŠ VO−¹Ë ÂU√  U³IŽ ÊuJð b6 WOM¹œ ÌÁ«u½Ë  U1d%Ë W¹bIŽ XЫuŁ l UNH½ nOOJ²Ð W³ UD ‚uI?ŠË WOÞ«dI?1b « fÝ√ l l?ÞUI²?ð U¹UC6 „U?MN ÆÆÆW?×O×B? « WOÞ«dI?1b « ¨…√d?*«Ë ¨©W?c? « q?¼√® 5?L?K??*« d?O?ž WO?F?{ËË ¨…œd? « ‰U?¦? q?¦? ¨ÊU??½ù« W?M²?H «Ë ¨d?‡‡?_« w? Ë W‡?ŽUÞË ¨d?O?³F?² «Ë Í√d? « W¹d?ŠË ¨W?OB?hA? «  U¹d?(«Ë Æ©≤®åWŽUL'« WH UhË w?C²?I?ð 5?LK??*« œöÐ w? w?Þ«d?I1œ ÂU?E?½ WU?6S?Ð W?³ U?D?*U ªt?O?K?Ž ΡUM?ÐË w W?OÝUO? « …UO?(« UNO?KŽ vM?³ð bŽ«u6 W?¹œbF²? «Ë W¹œdH? « W¹d(« q?Fł …—ËdC? UÐ l6«Ë w W?OöÝù« WF?¹dA « oO?³Dð v ≈ …u?Žb « 5Ð i6U?Mð v ≈ ÍœR¹ U?2 ªW Ëb « tO ≈ —Uý√ Íc « u¼Ë d_« `{u¹ ÎôU¦ ‚uÝ√Ë ÆW?OÞ«dI1b « bŽ«uI « WU6≈Ë …UO(« sò ∫£ ‰uÝd « ‰uI q?²I « U¼bŠ …œd U ª…œd « b×Ð oKF?²*« u¼Ë ¨wKŽ —bOŠ ÂuI¹ w?² « Í√d «Ë …bOI?F « W¹dŠ ÷—U?F¹ bðd*« q²?6 sJ Ë ¨©≥®åÁuK²6U? tM¹œ ‰bÐ W¹œd? WO?Bh?ý W Q? t½√ v?KŽ t?O ≈ d?EM¹ s?¹b « Ê_ ªw?Þ«dI?1b « ÂUE?M « U?NO?KŽ Æ≥¥≤ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨WOöÝù«  «—UO² «¨wKŽ —bOŠ Æœ ©±® Æ≥¥≥ ’ ¨oÐU « lłd*« ©≤® ∫ ËdOЮ ¨dA?Ž Y U¦ « ¡e'« ¨Í—Uh³? « `O×f Õdý Í—U³ « `²? ¨w½öIF « d−?Š sÐ bLŠ√ ©≥® Æ≥¥∞’ ¨© Æœ ¨dJH « —«œ


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

∏∏

UM¼Ë Æ‚öš_«Ë bzU?IF « ÁU& W Ëb « W¹œUO?Š vKŽ rzU6 wÞ«dI1b « ÂU?EM «Ë WfUš 5O½ULKF « s tM¹œ sŽ bðd*« vKŽ …œd « bŠ o³D¹ Ê√ US ∫s¹—UOš ÂU√ ¡d*« ÊuJ¹ Ãdh¹Ë UN?C6UM¹ U v ≈ u?Žb¹ Ë√ ¨ÂöÝù« ÂUJŠ√ dJM?¹ s2 r¼dOžË 5O?ŽuOA «Ë Ë√ ŸuD¹Ë ¨…bŽUI?I WOÞ«dI1b « v]M³²?¹ Ë√ ¨W¹d(UÐ sR¹ ÎUOÞ«dI1œ t?½uI sŽ p cÐ …œd « qF−?¹Ë ¨W¹dJH « W¹œbF?² «Ë W¹d(« ÂuNH* W{—U?F*« WOŽdA « ÂUJ?Š_« wGK¹ U½Qò ∫‰uI?¹ ·ËdF VðUI «cN? ¨UN²½UOf V−?¹ W¹dŠË ÊU½ù« ‚uI?Š s ÎUIŠ —UO?²š« ‡ p c?I ‡ qF?−¹Ë ¨åÂöÝù« s?Ž bðd¹ s? vKŽ …œd? « bŠ W?U6≈ l X? WO½«d?BM « oM²F?¹ Ê√ ÊU½ù «bÐ «–≈ ÎUC?¹√ò ∫t uIÐ ÍœdH? « —UO²šô« s ÎUŽu?½ s¹b « Æ©±®åÊU½ù« «c¼ l —«u(« UM Vłu²¹ —UO²šô« s Êu «cN ªÎö¦ W?ML?KŽ V?KD?²¹ ‡ ÊU?G?¹Uý ‘u?¹—«œ dO?A¹ U?LI ‡ W?O?Þ«dI?1b « ÂU?OI? ªrŁ s?Ë w²? « WO½U?LKF « w?=M³ð W?OÞ«dI?1b « ÂUO6 ◊Ëd?ý s Ê√ Í√ ª©≤® UÝR?*«Ë ‰uIF « U v? ≈ …uŽb U?Ð UN ÕU?L «Ë ¨ U?Ołu u?¹b¹_«Ë bzU?IF « W?¹d×Ð ·«d?²Žô« wM?Fð sRð U v ≈ …uŽb «Ë ÊU?1ù« wË ¨œułu « w oKD*« UNIŠ oK?DM s ªtÐ sRð wM³?ð vKŽ n6u²¹ U?NŠU$Ë WOÞ«dI?1b « ÂUO6 Ê√ v ≈ UO?hOJ « —uBM? —Uý√ b6Ë ÆtÐ g?¹UF?² «Ë  U?Ołu? u¹b?¹_«Ë b?zUI?F « l?OL?ł W¹d?×?Ð ·«d²?Žô« Í√ò ªWO?½UL?KF? « Æ©≥®åUNFL6 s ÎôbÐ UNMOÐ —«u(« ‰öŠ≈Ë ¨UNMOÐ wLK « bI ªW Ëb? « w WOÝUO «  U?ÝR*« WMLKŽ wC?²I¹ WOÞ«dI1b « ÂU?O6 Ê√ ULI W6UŽ≈ v ≈ U¼—«dL?²Ý«Ë U¼œułË ÍœR¹ …eNł√Ë  UÝR „UM?¼ Ê√ wKŽ —bOŠ bI√ ’ ¨oÐUÝ l?łd ¨»dG «Ë W Ëb? «Ë WO½ULK?F « l —«u(«Ë ÊuO?öÝù« ¨w{uF « ÂU?A¼ lł«— ©±® Ƶ∞ Ʊ¥∏ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨wKŽ rO¼«dÐ≈ —bOŠ Æœ sŽ ÎöI½ ©≤® Ʊµ∏ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨wÐdF « sÞu « w WOÞ«dI1b « W“√ lł«— ©≥®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

∏π

ÂuIð w² « W³(«Ë ¨dJM*« sŽ wNM «Ë ·Ëd?F*UÐ d_«  U¾O¼ q¦ WOÞ«dI1b « ÂUO6 —UDù« ÂbŽ Ë√ …ö?B « ¡«œQÐ œ«d_« «e² « s? bIQ² «Ë ¨wöÝù« Ÿ—UA? « W³6«d0 VðUJ « nO?C¹Ë ÆwöÝù« „uK «Ë ¨wöÝù« Íe U?Р«e² ô«Ë ¨ÊUC— w ¨w³FA « Èu?²*« vKŽ W Ëb « qL?Ž qLFð W¹—Ëd{  UÝR?* ÖU/ Ác¼ò ∫ÎözU6 ÂbDBð U ÎU³ Už w¼Ë Æ5MÞ«uLK  UI¹UC w V³²ðË  UÐuIŽ —bBð w U² UÐË Æ©±®ås¹dšü« ÊËRý w qšb²ðË WOBhA «  U¹d(UÐ l?L²?−? ¡U?MÐ t?łË w? W³?I?Ž q?JA?¹  U??ÝR*« Ác?¼ q?¦ ¡U?I?³? ªrŁ s?Ë s¹dšü« ‰u³?IÐ ‰uIF « WMLK?Ž jI fO wC²I?ð WOÞ«dI1b U ÆÍœbF?ð wÞ«dI1œ w²? « WO?6öš_«Ë W?¹uŽb «  U?ÝR?*« ¡UG ≈ ÎU?C¹√ w?C²?Ið U/≈Ë ¨r?NÐ ·«d?²Žô«Ë ÆWfU)« œ«d_« …UOŠ w qšb²ðË W¹œdH « W¹d(« l ÂbDBð w ‰e?²h?ð WO?KJ?ý WO?KL?Ž  «¡«dł≈ X?O? WO?Þ«dI?1b « Ê√ o?³Ý U?2 `C?²¹ vKŽ rzU6 …U?O×K ÂUE½ w¼ U/≈Ë ¨U¼d?OžË WDKK ‰Ë«bðË W¹—Ëœ  U?ÐUh²½« …—uf dJH? « s …bL²?*« ÊU½û W¹œd?H « …dEM? « vKŽ rzU6 U?¼d¼uł WOŽu?{u ◊Ëdý rO?I «ò «bF?½« bIR¹ Íc? «Ë ¨wŽUL?²łô« ¡UM?³ « W¹Už œd?H « qF?−¹ Íc « w? «d³O?K « w² « W¹œdH « W¹d(« v?KŽ rzU6 …UO(« ÂUE½Ë ¨UM]OÐ Ê√ o³Ý ULI W?OŽUL'« Ë√ åWId²A*« ¨s?¹œË ¨‚öš√Ë ¨r?O6Ë ¨—U?J√ s? ÎU³?ÝUM? Á«d?¹ U —U?O²?š« w ¡d?*« oŠ w?MF?ð ÆtH½ bOÝ ¡d*U ¨WOł—Uš Èu6 Í√ qšbð ÊËœ gOFK WI¹dÞË ÊËd?J?H*« q?{U?½Ë ¨W?OŽU?L?²?ł« WL?O?6 v?LÝ√ W?¹d?(« s? »dG? « q?F?ł bI? W¹UGI UN?IOI% WO½UJ≈ 5Ð «uD?Ð—Ë ¨W¹œdH « W¹d(« ÊQý ¡öŽ≈ qł√ s Êu?OÝUO « u¼ wÞ«d?I1b « ÂUE?M « Ê√ ”UÝ√ vK?Ž p –Ë ªwÞ«dI?1b « ÂUEM? « 5ÐË WOŽU?L²ł« Æ≥¥≥ ’ ¨oÐUÝ lłd ¨rO¼«dÐ≈ wKŽ —bOŠ ©±®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

π∞

vK?Ž rzU?I « b?OŠu? « ÂUE?M « t?½_ ªW¹œd?H « W?¹d(« k?HŠ v?KŽ …—b?6 WL?E½_« d?¦I√ W¹œdH « W¹d(UÐ …bOÞË W6öŽ ULN 5OÝUÝ√ 5MI— vKŽ eJðdð w² « WOÝUO « W¹d(« …«œUM?*« v ≈ Í√d? « W¹d×?Ð ‰uI « Èœ√ b?6Ë Æ…bO?IF « W?¹dŠË ¨Í√d « W?¹dŠ ∫U?L¼Ë ¡«—¬ s? ÊuM?³²?¹ UL?O œ«d?_« W¹d?Š oK?DM? s? lL?²:« w? WO?ÝUO? « W?¹œbF?² U?Ð qJý ÍQÐ UNMŽ dO³F² «Ë rNz«—¬ v? ≈ …uŽb « w rNIŠ wË ¨…UO(« sŽ  UuNHË ÆWOLK « ‰UJý_« s ÊuI s? XIKD?½« U/≈ WO?Þ«dI1b? « W¹dEM? « UNO? ≈ XŽœ w²? « W¹d(UÐ …«œU?M*« Ê≈ «b?F?½« vK?Ž U?¼—Ëb?Ð XO?M?Ð w?²? «Ë ¨lL?²?:« w? …œU?O? « V?ŠU?f u¼ ÊU??½ù« ‰eŽ v ≈ WO½UL?KF « w=M³ð Èœ√ bIK ¨wÞ«dI1b? « w «d³OK « dJH « w UOK?F « WOFłd*« sŽ l?6«u « w d?OŁQ²? « sŽ WO?M¹b « W?OFłd?*« ¡UG ≈ r?Ł sË ¨…UO?(« l6«Ë sŽ s?¹b « sŽ Y×?³ « v ≈ s¹dJ?H*« lœ U2 ªW?OŽUL²łô« d?¼«uE « sŽ ‚öš_« ‰e?Ž o¹dÞ WOM¹b « rO?I « q× XKŠ w² « WOF?łd*« u¼ œdH « `³f√ UM¼ sË Æ…b?¹bł WOFłd d?JH? « w?=M³?ð v? ≈ «c¼ Èœ√ b?6Ë Æl?L²?:« w? UO?K?Ž WO?F?łd q?J?Að X?½U?I w²? « ªvKŽ√ WOŽUL²ł« WLO6 UNHfuÐ W¹œdH « W?¹d×K Ë œdH « …œUO wÞ«dI1b « w «d³OK « Æq¦√ WOÝUOÝ W¹UžË v ≈ ¨W?OÐdG « W?UI¦ « b?OKI?ð »UÐ s ¨s¹d?JH*«Ë »U?²J « s d?O¦I vF?Ý b6Ë b6Ë Æ5?LK*« œö?Ð w wÝU?O « qL?FK b?Ž«uII W¹œb?F² «Ë W?¹d(« —«d6SÐ …«œU?M*« ¨W?¹œbF?² « U?NO?K?Ž ÂuI?ð w²? « ·ö²?šô« WO?Žd?ýË ¨Í√d « W?¹dŠ s?Ž ¡ôR¼ l?«œ …«—U−?  —bf w?² «  U?'UF*«Ë —U?J_« Ác?¼Ë ÆWO?ÐeŠ W¹œb?Fð œu?łË WO?ŽdýË t uÝ— W?MÝË tK « »U²I v? ≈ bM²ð r Ë W?OŽdý …bŽU6 vK?Ž 6ð r ¨wÐdG « d?JHK XOK?²Ð« UbM?F ƉuQ w?ÝUOÝ l6«ËË rzU?6 wÝUOÝ l?6«Ë s XIK?D½« U/≈Ë ª£ ô≈ v?−M? ôË rN? Ãdh? ô Ê√ ¡ôR¼ s?þ wÝU?O? « œ«b³?²ÝôU?Ð 5L?K?*« œöÐ


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

π±

ÁËd6√ U? o«u²? tzœU?³Ë ÂöÝù« ÂU?JŠ√ l¹u?Dð «u? ËU× ¨W?OÐdG? « WO?Þ«dI1b? UÐ °°W_« qLŽ j³×¹ ô wJ ªWOÞ«dI1b « v ≈ WłU(« s WŠ«df 5Ž w¼ È—uA « Ê√ rNCFÐ vŽœ« tUJŠ√Ë »d?G «  UuNH w=M³ð m¹u² Ë s? b¹b?Ž oK?D?½«Ë ÆåWO?Þ«d6Ë—u?ýò U?¼uK?F?łË ÊËdš¬ U?Nłe?Ë ¨W?OÞ«d?I1b? « r?OE?M?² « Ê√Ë ¨œb?×? wÝU?O?Ý ÂU?EM?Ð  Q?¹ r Âö?Ýù« ÊQ?Ð ¡UŽœô« s? »U?]²J? « w v?H²I« ‡ r?N¹√— w? ‡ ÂöÝù« Ê_ p –Ë ªÍd?A³ « œU?N²łö? „Ëd²? wÝUO? « r Ë  öOBH² « „dðË W?UŽ bŽ«uIÐ vð√ YOŠ ªrOLF² UÐ WOÝU?O « …d¼UE « ‰U− UNO ≈ …uŽb «Ë W?OÞ«dI1b « w=M³²Ð …«œUM*« v? ≈ —uB² « «c¼ rNFœ b6Ë Æ”UMK? UNMO³¹ ÆÍdA³ « œUN²łö ŸdA « UNIdð w² «  öOBH² « X% UNł«—b½« oKDM s ∫d?‡‡?1d‡?I ÊË—œu‡?‡?ž bIR?‡‡?¹ UL?I ¨r?NC?FÐ ÁU?M³?²?¹ Íc « Í√d? « «c¼ »d?²I?¹ töh?Ð rN Æ…bAÐ Áu{—U?Ž Íc « ‚“«d « b³Ž w‡?KŽ ÁU‡&« s‡ åd?‡‡Dšò qJ‡?‡AÐò rO?EM?² « qzU? Ê≈ ‰uI?K t?K¦ ÊËœu?F¹ r?NMJ? ¨W ËœË s¹œ Âö?Ýù« Ê≈ Êu u?I¹ v ≈  œ√ q?OKF²? «Ë rNH « w? WI¹d?D « Ác¼ Ê≈ ÆÍdA?³ « qI?FK WIËd?² wÝUO? « Íc « X6u « w t½√ Á«œR wŠöfù« wöÝù« dJH « qš«œ wÝUÝ√ i6UMð “ËdÐ ÂuI?ð Ê√ ÷d²?H¹ w?² « w?¼ UN?½_ ªWF?¹dA? « oO?³D?² Ϋb?ł WL?N W? Ëb « t?O d?³²?Fð dOž W?OMIð Ϋ—u?√  d³²Ž« ¨WO?AU¼  d³?²Ž« wÝUO? « rOEM?² « ‰UJý√ ÊS? ªp cÐ Æ©±®åW¹d¼uł W?½Ëd?ò W−?Š w? «Ë√— »U?]²?J « s? Ϋd?O?¦?I Ê√ ô≈ s?ÒO³? « i?6U?M?² « «c?¼ r?ž—Ë ‚öD½ô« …bŽU6 U¼uKFłË ¨U¼uM³ð w² « WOÞ«d?I1b « oO³D²Ð …«œUMLK Wfd åWF¹dA « œUN?²łö ÎU?Šu²H W?LE½_« ‰U?− „dð Âö?Ýù« Ê√ W−×?Ð ªWOöÝù« W? Ëb « ¡UM?³ ÆÂöÝû …dfUF*« WLE½_« »d6√ ‡ rN¹√— w ‡ WOÞ«dI1b « Ê_Ë ¨ÍdA³ « n?¹d?š ¨≤± œbF? « ¨œU?N?²?łô« ¨åWO?Þ«d?I?1b? « s?Ž Y¹b?(«Ë Êu?O?ö?Ýù«ò ¨d1d?I ÊË—œu?ž ©±® Ʊ∞∂ ’ ¨‡¼±¥±¥ ‡ ±ππ≥


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

π≤

w l?6«uK? tðU?'UFË Âö?Ýù« ÂUJ?Š√ ‰UL?¼≈ v ≈ ÁU&ô« «c?¼ w=M?³ð Èœ√ b?I ‰UH?ž≈ v ≈ ‡ p? cI ‡ Èœ√ UL?I ÆtðU?'UF?Ë »dG «  U?uN?H ¡«—Ë YN?K « r?Cš …bŽU6 s oKDMð U/≈ UNMŽ WI¦³M*«  U'UF*«Ë WOÐdG «  UuNH*« Ê√ w¼Ë W²ÐUŁ WIOIŠ oO³?D²K `K?B¹ ô …UO×K ÂU?EMÐ j³ðd?ð  U¹Už oOI?% v ≈ ·bNðË ¨…œb× W?¹dJ ∫q¦?9 ¨Îö¦? ¨rNC?FÐ U?NÐ ÍœUM?¹ w²? « WOÝU?O? « W¹œbF?² U? Æ5LK?*« œö?Ð w o?M? « q?š«œ XŽd?ŽdðË  Q?A?½ WK?U?J²? WO?L?O¼U?H? Wu?EM? ¡«e?ł√ s Ϋ¡e?łò ¨WO?Þ«dI?1b « ¨w½b?*« lL?²:« ∫Wu?EM?*« Ác¼ s?Ë ¨w «d³?OK? « wÐdG? « ÍdJ?H « W?½UO?f ¨WD?K? « —U?A?²½« ¨Èu?I « Ê“«u?ð ¨W?OÝU?O? « W?I—UA?*« ¨W?DK? « ‰Ë«b?ð Æ©±®åÆÆÊU½ù« ‚uIŠ ¨ UOK6_« ‚uIŠ ¨‚uI(« ¨UN?Ð qLF?K …e¼U?ł W¹dJ? V «u6 œ«d?O²Ý« v ≈ W?_« ¡UMÐ√ b?OKI?² « lœ b?I Ë UN½√ v ≈ dO‡?‡‡ý√ Ë√ ¨WOöÝ≈ ‰u‡‡‡f√ v ≈ X‡?‡Fł—Ô√ ÊQÐ UN²LKÝ√ X‡‡9 U?‡N−¹Ëd² Ë 5OöÝù« iFÐËò ¨WF¹dA « ÕË—Ë oH²ð UN½√ Ë√ ¨WOöÝù« WF¹dA « ÷—UFð ô s wŽd?A « ”U³K? « ¡UH{≈ v ≈ ‡ s?¹dšü«  UŠËdÞ√ jG?{ X% ‡ «uŽ—UÝ r?NM Ë√ W¹d?¼UE « ‚—«u?H « ¡UG? ≈ l ”UO?I « ¡«d?ł≈Ë ¨WKŁU?L*« r¼u?ð Ë√ WЗUI?*« oKD?M WŽuL−  dAŠ p – ¡«—Ë WMUJ « bOKI² « W?OKIŽ nA²Jð öOJ Ë ÆUN t³M² « ÂbŽ ÆÆÆp? – ¡«—Ë W?M?U?J? « W?O?N?I?H? « ŸËd?H? «Ë ‰u?f_«Ë Y?¹œU?Š_«Ë  U?¹ü« s? ¨bzU? « U?Nu?NH?0 åW¹œb?F² «ò W?×f v?KŽ Îö?O œ `?³B²? UN?ðU6U?OÝ s? XF?D6Ë Æ©≤®åUNÐ cš_« vKŽ WI«u*«Ë ¨UN²OŽËdA0 ¡U²ù«Ë VI— sŽ ÎU?HKhð U?¼—UJ½≈ œd−? v²Š Ë√ W¹œb?F² « c³?½ v ≈ …uŽb « X?׳f√Ë bNF?*« ∫…d¼UI «®¨Ÿ«b?¹ù«Ë ŸU³²²Ýô« 5?Ð  UFł«dË ‰u?f√ W¹œbF² « ¨w?½«uKF « d?ÐUł tÞ ÆœÆ√ ©±® Ʊ¥ ’ ¨©Â±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∑ ¨wöÝù« dJHK w*UF « Ʊ∏ ’ ¨oÐU « lłd*« ©≤®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

π≥

ÊuM³²*« UNMŽ l«b¹ w² « W¹œbF² « Ê√ s ržd « vKŽ ªrNH « w Ϋ—uB6Ë ¨…—UC(« WO?ŽËdA —«d?6≈Ë ¨WHK?²h W?OÝUO?Ý  «—UO?ð œułuÐ ·«d?²Žô« wM?Fð WO?Þ«dI1b?K qÐ W?OöÝ≈ W?OÝUO?Ý  «—UOð œu?łuÐ f?O —«d6ù«Ë ·«d?²Žô«Ë ÆUN?MOÐ ·ö?²šô« Ë√ WO?ŽuOA U?I WOöÝ≈ d?Ož …UO(« s?Ž  UuNH?Ë Î«—UJ√ qL?%  UŽULł œu?łuÐ —UJ√ s tKL% U* …uŽb UÐ UN ÕUL «Ë ¨œułË WOŽdý U¼ƒUDŽ≈Ë ¨Îö¦ WO½ULKF « WF?¹dAK W?H U<« —U?J_« dÚ−?ÓŠ Ê√ ¡UŽœôUÐ Ë√ W¹d?(« —U²Ý X?% ¨l6«u « W'U?F* W¹d?(«ò Ê√ 5Š w? ªÂUEM? « ◊UI?Ý≈ qł√ s Íd? « q?LFK? UN?Ð s¹œUM?*« lb?OÝ VŠ ‡ —UJ_« s ŸuM « «c¼ qF−²Ý …œU?C*« —UJ_« dA½ qHJð w² « åWOöŽù« qzUÝu « n?K²h0 tNł«u?¹ nOI ·dF¹ Íc « w?öÝù« dJH « WÐU?6— X%ò ‡ rN¹√— …u?I U?Ð t?²N?ł«u s? Îôb?Ð ÊU¼d?³? «Ë W−?(U?Ð tðd?fU×? l?OD?²?ð w?² « W?¹d?JH? « ‡ tK « q‡‡C 5‡?‡Š bL× bIR¹ ULI ‡ d‡‡šü« d‡‡J?H « —UBŠ Ê_ p –Ë ªådNI «Ë wò t? U− c?šQ¹ œUC?*« dJH? « „dð v Ë_U? ÆÁ—UA²?½« ÂbŽË Á—U?×½« sL?C¹ ô Æ©±®åÍdJH « Ÿ«dB « WŠUÝ ¡«—ü« qJ ‰U:« ÕU?SÐ oKF²*« Í√d « u?¼Ë ‡ rNCFÐ ÁUM³²?¹ Íc « Í√d « «c¼ vKŽ rJ?(« ”UÝ√ WOÞ«dI1b « s q?F−¹ ‡ UN²¹Už Ë√ U?¼—bB ÊUI ULN WC?6UM²*« w W?ŽULł q?I oŠ Í√ ªÍ√d « ¡«b?Ð≈ W¹dŠ v?KŽ rzU?6 ÂUE½ W?OÞ«dI?1b «Ë Æ¡«—ü« pI«Ë√ ô U½√ò ∫‰U6 5Š W6bÐ p – v ≈ dO² u —Uý√ b6Ë ÆÁb¹dð Íc « Í√d « w=M³ð q?¦1 d?_« «c¼Ë ¨©≤®åt? u6 w? p?IŠ s?Ž  u*« v?²?Š l«œQ?Ý w?MJ? Ë ¨‰uI? « ΫdŠ ¡d*« qF−?¹ lL²:« ¡UMÐ ”UÝ√ Í√d « W?¹dŠ Ë√ W¹œdH « W¹d(« qF−? ªWKJA œbF « ¨o?KDM*« ¨åÂöÝù« w? WOÝUO? «Ë W¹dJH « W¹d?(« w  öQð ò¨tK? « qC 5Š b?L× ©±® Ʊ±π ’ ¨Â±π∏∏ —«–¬ ‡ ‡¼ ±¥∞∏ Vł—¨ ¥± (2) Ralph Bultjens, The decline of Democracy, Essays on an Endangered Political Species., (N.Y. Orbis Books 1978) p. 25.


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

π¥

Êu?OŽu?OA? « p? cIË ¨t?O ≈ Êu?Žb?¹ U v? ≈ …uŽb? « w —«d?Š√ –«u?A U? ¨t¹√— w? Æ«cJ¼Ë ¨ÊuO½ULKF «Ë ¨ÊËb×K*«Ë v?KŽ W?L?zU?6 W Ëœ W?O?öÝù« W? Ëb? « q?¼ ∫u¼ t??H½ Õd?D?¹ Íc? « ‰«R? «Ë W¹dJH? « W¹œUO(« vKŽ r?zU6 W Ëb « ÂUE½ q?¼ ∫vMF0 ªW¹dJH? «Ë WOÝUO « W?¹œbF² « øWHK²<« WOÝUO «  «—UO² « ÁU& WOKLF «Ë  U?uN?H q?L% ¨…b?OI?Ž W? Ëœ WO?öÝù« W? Ëb U? ªÎU?FD?6 wH?M U?Ð WÐU?łù« n Uh¹ U WU6SÐ `Lð Ê√ UN “u−¹ nO?J ªl6«u « w UNI³DðË …UO(« sŽ WOŽdý v ≈ u?Žbð WO?öÝù« W? Ëb « w  U?ŽULł œu?łuÐ o?KF²?¹ ULO? U√ øt?O ≈ uŽb?ð U Ë√ U¼œu?łË WO?Ždý —«d?6≈ wM?F¹ ô «cN? wŽu?OA? « Ë√ ¨wMÞU?³ « d?JH? « Ë√ W6b?½e « ÆtO ≈ uŽbð U v ≈ …uŽb UÐ UN Ê–ù« ªWF¹dýË …bOIŽ ÂöÝù« qL% ô WŽULł W Ëb « w błuð Ê√ 5Ð ‚d „UM¼Ë n6u UNM ·u6u? UÐ U≈ ªW Ëb « qÓ³6 s WOŽdý UNzU?DŽ≈Ë U¼œułuÐ —«d6ù« 5ÐË Ê_ p –Ë ªUN?KL% w²? « W¹dJH? «  «dJM*« v ≈ …u?Žb UÐ UN? ÕUL U?Ð Ë√ ¨b¹U;« tK? « »U²I v?KŽ W?LzUI? « WOŽd?A « W Ëb? « l Îöf√ o?H²?ð ô WuŽe?*« W¹œUO?(« Ác¼ Æ£ vHDB*« t uÝ— WMÝË ∫ WOÐe(« W¹œbF²#« s& n'u*« ªW?OÝU?O? « W¹œb?F²? « v ≈ …d?EM? UÐ W?OÐe?(« W¹œb?F²? « v ≈ …d?EM? « j³?ðdð ∫ÎôË√ …bŽU?6 UN½u?KF−?¹Ë ¨WOÝU?O « W?¹œbF² « Îö?f√ ÊËdI¹ W?OÐe(« W?¹œbF²? UÐ ÊËœUM?*U »e?Š œułË s? ¡ôR?¼ Èb? ÃdŠ ö? r?Ł s?Ë ªW Ëb? « w? w?ÝUO?? « q?LF? « s?¹uJ?ð W?¹dŠ o?K?DM? s? wŽu?O?ý wÝU?OÝ »e?Š Ë√ w?M¹œ ô w?½U?LK?Ž w?ÝUO?Ý ÆW Ëb « w »«eŠ_« ULO? fUM²ð W?HK²h W?OÝUOÝ  ö²?Jð W Ëb « qš«œ Âu?Ið ¨oKDM?*« «c¼ sË


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

πµ

`³B¹ WO³Kž_« v?KŽ qB×¹ Íc « »e(« Ë√ q²J² «Ë ¨WDK « v? ≈ ‰ufuK UNMOÐ Æ «bI²F s tO ≈ uŽb¹Ë —UJ√ s tKL×¹ ULŽ dEM « =iGÐ W Ëb « w ÎULIUŠ d?_« v?KŽ r?zU?6 w?öÝ≈ l?L?²?− w? `?K?Bð ô W?O?Þ«d?I1b? « …d?E?M « Ác?¼ UNO?KŽ «uIK?Þ√ U ¡«uÝ dHJ? « ÂUJŠ√ s W?O½ULKF? U ÆdJM*« s?Ž wNM «Ë ·Ëd?F*UÐ ÊU?½ù«Ë Êu?J « ÊQ?Ð sR?ð WO?Žu?OA? «Ë ÆW(U?B²?*« d?Ož Ë√ s?¹b « l? W(U?B²?*« ÕUL? «Ë ¨tK UÐ dHI U?NÐ ÊU1ùU —U½ ôË WM?ł ôË —uA½ ôË YFÐ ö …œU? …UO(«Ë s¹dJH s œ«d_« —«d?6≈Ë ÆtK UÐ dHI tO ≈ uŽb¹ U v ≈ …uŽb U?Ð wŽuOA « »e×K WOö‡‡Ýù« WF¹d‡?‡AK WH Uh »«eŠ√ ÂUO6 “«u‡‡−Ð 5O?öÝ≈ 5OÐeŠ Ë√ ¨5OÝUOÝ d_« Ê_ ªW?OöÝù« W? Ëb « w? ΫezUł Ϋd?√ »«eŠ_« pK?ð q¦? œułË qF?−¹ ô ŸdA « ÂUJ?Š√ u¼ U/≈ tI«u¹ Ë√ Ÿd?A « n Uh¹ U vK?Ž rJ(« w tOK?Ž ‰uF¹ Íc « ƉUłd « ‰«u6√ fO Ë l6«uK W'UF*« Ê√Ë ¨WOÐe?(« W¹œbF²? « …d¼Uþ Z U?F¹ r wö?Ýù« tIH « ÊQ?Ð ‰uI « Ê≈ ∫ÎUO?½UŁ j?³¹ Ê√ …—U?LŽ bL?× s w?C²?I¹ d√ ¨b?¹bł œU?N²ł« v? ≈ ÃU²% …d?¼UE? « Ác¼ W? Ëb « w? W?OÐe?(« W?¹œbF?² « …“U?ł≈ w? tL?J?Š UN?O?KŽ v?M?Ð w²? « WO?Žd?A « W? œ_« W'U?F*« WOŽd?A « ÂUJ?Š_« ◊U³M?²Ý« w lÝu? « ‰cÐ u¼ œU?N²łô« Ê_ ªWO?öÝù« t½S ‡ wŽdý r? UŽ v ≈ t²łUŠ sŽ ÎöC ‡ œUN?²łô«Ë ÆWOKOBH² « UN?² œ√ s l6«uK j³ðdð ôË ŸdA? UÐ j³ðdð —u√ «e ù«Ë lM*U ¨U?NO ≈ bM²¹ WOŽdý W? œ√ v ≈ ÃU²×¹ ÆqIF « fO Ë WF¹dA « w ‰UF_«Ë ¡UOý_« vKŽ rJ(« u¼ ŸdA « Ê_ ªqIF UÐ qÐ ªÎ«œUN²ł« fO? wöÝù« ŸdA « Áe−¹ r U …“Uł≈ w? åœUN²łô«ò Ê√ ULI Íc « œU?N²łô« UË ¨W?OöÝù« WF?¹dAK W?H Uh ÂU?JŠ√ w=M³?² W×¹d?f …uŽœ u¼ Âö?Ýù« ÂUJ?Š√ WH? Uh? v ≈ …u?Žb « Ê«u? √ s? Êu ô≈ …—U?LŽ b?L×? tO? ≈ uŽb?¹ ÆWOöÝù« WF¹dAK WH Uh »«eŠ√ ÂUO6 …“UłSÐ


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

π∂

∫WOF¹dA²#«  UÐU)²½ô«Ë  U½U*d³#« w* W%—UA*« s& n'u*« w? „«d?²ýô«Ë W?O?F?¹dA?²? «  U?ÐUh?²?½ô« w? WI—U?A?L?K …u?Žb? « l?³M?ð ∫ÎôË√ ÆWOö?Ýù« …UO(« ·UM?¾²Ý« vK?Ž qLF «Ë ¨l?6«u « dOO?Gð w W³?žd « s  U½U?*d³ « Z¹—b²? UÐË UN öš s? ÊuOöÝù« lO?D²¹ WK?OÝË ‡ rNCF?Ð Èd¹ ULI ‡ WI—U?A*U ÆW Ëb? « w WO?LÝd «  «u?MI « ‰ö?G²Ý« ‰ö?š s p –Ë ªw?öÝ≈ lL?²− ¡U?MÐ WLE½_« w WOÝUO « WI—UA*« √b?³ …dfUF*« WOöÝù«  UId(« VKž√  d6√ b6Ë WO?MO1 »«e?Š√ l XH U?%Ë ¨WO½U?*dÐ VfU?M w u²? UNO?×ýd X?b6Ë ¨WLzU?I « s WOöÝù« »«eŠ_« lM? —«d6 vKŽ ·UH² ö Ë√ WO³Kž√ oOI?ײ W¹—U¹ Èdš√Ë ÆWOÝUO « WŠU « w œułu « …U?O?(« ·UM?¾?²?Ý« …œU?Ž≈ v ≈ œR?ð r? Âu?N?H*« «c?N?Ð W?O?ÝUO?? « W?I—U?A*« s?J? w ‡ ¨…uŽb?K WOze'« V?ÝUJ*« iF?Ð XIIŠ b6 W?I—UA*« X½UI Ê≈Ë ¨W?OöÝù« vK?Ž VB?M¹ Ê√ b?Ð ô qL?F « ÊS? ‡ l6«u? « sŽ …UO?×K? ÂUE?MI Âö?Ýù« »UO?ž qþ …d¦I rž— l6«u « w oIײ¹ r «c¼Ë ¨W_« tOKŽ dOð ÎU−NMË …UO×K ÎUUE½ tðœUŽ≈ v ≈ ‡ dOA³ « bLŠ√ ‰U6 ULI ‡ œuF¹ p? – qF Ë ¨ U½U*d³ « w WOöÝù«  UI—UA*« UNO WDK « vKŽ 5LzUI « p cIË ¨wöÝù« UM*UŽ rEF œuð w² « WLE½_« Ê√ò Íd?JH? « »dG? « ÊU³? «u?ÐdA?ð s¹c? « 5O?½U?LK?F « 5?O½b?*« Ë√ 5?¹dJ?F? « s r?¼ 5?ÐË ¡ôR¼ 5?Ð wÝU?O? « Ÿ«dB? U «c? Ë ªWÝU?O? «Ë rJ?(« ‰U−? w W?fUšË ¡ôR¼ ‰“UMðË ¨5HK²?h s¹√b³Ë 5ðdJ 5Ð Ÿ«df t²IOI?Š w WOöÝù« WId(« o¹d?D « ÕU?≈ wMF?¹ W_« Ác¼  «—b?I vK?Ž ÊËdDO?¹ UNM? w² « r?NF6«u? sŽ ¡ôR¼ o?³D¹ Ê√ p? – bF?Ð l6u²?¹ nOJ? ªt½ËœUF?¹ Íc « wö?Ýù« ZN?M*« …œUO? r¼Ë tłu?² «Ë ZNM*« w? rN½uH U?h¹ s l W½U?√Ë ‚bBÐ WOÝU?O « W³F?K « ‰uf√ sŽ rJ×?K 5OöÝù« ‰ufË w?MF¹ U¼«d− c?šQð W³FK « „d?ð Ê≈ °øÊuOöÝù«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

π∑

Æ©±®åœU²I « ◊dš p – ÊËœË WÐd−² « X²³Ł√ ULI WO³FA « WO³Kž_« o¹dÞ Íd?J? Ÿ«d?f u?¼ r¼d?O?žË 5?O?ö?Ýù« 5?Ð Ÿ«d?B? « Ê√ ¨o?³Ý U?2 `?C?²?¹ wö?Ýù« √b³*« —UB?²½« v ≈ ÍœR¹ s?  U½U*d?³K 5O?öÝù« ‰ušœ Ê√Ë ¨wzb?³ X?×?√ Ê≈Ë W? Ëb « Ê_ p? –Ë ªb¹b?ł s? WO?ö?Ýù« …UO?(« ·UM?¾?²Ý« …œU?Ž≈Ë rNId²ð s UN½S ª UÐUh²½ô« w? „«d²ýôUÐ ÂöÝù« WKL( ‡ iC vKŽ ‡ ‰U:« 5Oö?Ýù« ^r¼ `³B?¹ X6u « —Ëd lË ¨‰«u?Š_« s ‰U×Ð WD?K « v ≈ «u?KB¹ qE?¹Ë Æ„UM¼Ë U?M¼  UO?zeł Õöf≈Ë b?ÝUH*« i?FÐ ¡—œ f U?:« w 5I—U?A*« U?0—Ë q?Ð Æ…UO?(« l?6«Ë w? o³?D? d?Ož ‡ f? U?:« w? rN?I«d?²?ý« rž— ‡ Âö?Ýù« r?Ł s?Ë ªW? Ëb? « qL?Ž v?K?Ž W?O?Žd?ý ¡U?H{ù f? U?−?L?K? r?N? ušœ Âb?h?²?Ý« ƉeM*« tK « Ÿdý qODFð w —«dL²Ýô« f? U?:« w? 5?O?ö?Ýù« „«d?²?ý« Èœ√ q?¼ ∫U?M?¼ t?Šd?D?½ Íc? « ‰«R?? «Ë 5½«u?I « W?LK?Ý√ v ≈ q6_« v?KŽ Ë√ Âö?Ýù« W Ëœ ÂUO?6 v ≈ r?¼œöÐ w? WOF?¹dA?² « WDK « w rN?I«d²ý« Ê√ WHK²<« 5OöÝù« »—U& 5³ð øW Ëb? « w UNÐ ‰uLF*« WL?KÝ√ v? ≈ ôË ¨…œuA?M*« ÂöÝù« W? Ëœ WU?6≈ v ≈ œR?¹ r  U½U?*d³? « rN? ušœ Ë√ ÆUNO ÊuKLF¹ w² « ‰Ëb « 5½«u6 ÂUŽ U?OIdð w ¡—«“u? « WÝUz— ÊUJ?З√ s¹b « r?$ ÁUd « »eŠ r?OŽ“ v uð b?I u?½Uð W?UŽe?Ð .uI « o?¹dD? « »eŠ w?½UL?KF « »e?(« l n? U% Ê√ b?FР±ππµ rK?²Ý«Ë ¨ÊU?*d³? «Ë Wu?J(« w? ¡UC?Ž√ Âb6 b?I w?uýU? »eŠ U?√ ÆdK?KO?Að ÊU?²??IUÐ w?Ë ¨d?fU?½ b?L?× —u?²?Ib? « W?ÝU?zdÐ U?O??O?½Ëb?½√ w ¡—«“u? « W?ÝU?z— WO?F¹d?A²? « WD?K? « vK?Ž jGC?ð Ê√ ±πµ∂ ÂUŽ W?Oö?Ýù« WŽU?L'« X?ŽUD?²Ý« Z?¼UM? w Y?×Ð ¨W?O?öÝù« W? Ëb « v? ≈ o¹d?Þ w?öÝù« r?J(« v? ≈ o¹d?D? « ¨bL?Š√ dO?A³? « ©±® Æ∑∑ ¨∑∂ ’ ©Â±πππ ‡ ‡¼±¥≤∞ ¨‚—UO³ « —«œ ∫ÊULŽ®¨dOOG² «


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

π∏

wË ¨l?L²:« W?LKÝ_ Ϋb?ON9 5?½«uI? « w  ö¹b?Fð ¡«dł≈ v?KŽ o«u?ð UNK?F&Ë WOF?Lł »«u½ „—Uý X?¹uJ « wË ¨…—«“u « w? ÊuLK?*« Ê«ušù« „—Uý Êœ—_« sLO « w? ‰U(« p cIË ¨WuJ(« w Êu?LK*« Ê«ušù« —UOð q¦?9 w² « Õöfù« vM?³ « w? W¹—c?ł  «dO?OG?ð ÀËbŠ v? ≈ «c¼ Èœ√ q?¼ sJ? Ë Æ‰Ëb « s? U¼d?OžË qšbð bI ªwHM UÐ WÐUłù« øWOMF*« ‰Ëb « w WOŽUL²łô«Ë W¹œUB²6ô«Ë WOÝUO « «uKšbð ULI ¨WDK? « s ÊUJЗ√ ëdš≈Ë W Ëb « WO½ULKŽ bOIQ²? UOIdð w dJF « ‰«d?M'« ÂU?6Ë ÆWD?K?K 5?Oö?Ýù« ‰u?fË ÊËœ W u?KO?×K? dz«e?'« w q?³6 s? l6Ë ÊU²IUÐ wË ÆÊU*d³ « qŠ rŁ ¨wu?ýU »eŠ q×Ð UOO½Ëb½√ w u½—UIuÝ qL?²A?¹ ô ±π∂≤ ÂUŽ b?¹bł —u?²Ýœ l?{ËË —u²Ýb? « wG? √Ë ÍdJ?Ž »ö?I½« Æ©±®Â±πµ∂ ÂUŽ w UNOM³ð - Ê√ o³Ý w² « WOöÝù« œ«u*« s ÌÍ√ vKŽ Ë√ ¨W?¹—«“Ë VfU?M* W?Oö?Ýù«  UN?łu?² « »U?×f√ Âö?²Ý« Èœ√ q?¼ sJ? WU6≈ u×½ ŸU{Ë_« dO?OGðË ¨WLzUI «  U«d×½ô« `O×Bð v? ≈  U½U*d³ « rN ušœ W¹œU?B²6ô«Ë W?OÝUO? « UNðU?F¹dA?ð w rJ?²%Ë ¨tK? « ‰e½√ U0 rJ?% WOö?Ý≈ W Ëœ v ≈ q?OŽUL?Ý≈ uÐ√ Õö?f aOA? « —Uý√ bI? øŸdA « v? ≈ WOL?OK?F² «Ë W?OŽUL?²łô«Ë WF?¹dA « o?O³D?ð Ê√ tM ΫœUI?²Ž« ¨ÍdB?*« VFA? « fK−? t ušb?Ð WIKF?²*« t²?Ðd& WLN ‡ …UO(« l‡‡6«Ë w q?U‡‡A « Âö‡‡Ýù« ÂUE½ oO³Dð u‡‡×½ …u‡?‡DhI ‡ WOö‡‡‡Ýù« ÊQÐ tM ÎU½U1≈Ë ¨VFA « fK− w WK¦2 W?OF¹dA² « WDK « o¹dÞ sŽ ô≈ oIײð ô ÂöÝù« ÂU?JŠ√ WU?6≈ «uCd?¹ Ë√ ¨tK « Ÿd?ý n Uh?¹ U «ËdI?¹ Ê√ sJ1 ô »«u?M « d?OB?¹ ô ”bI?*« tK? « ÂöI ÊQ?Ð tK?LŽ ‰ö?š s t? 5³?ð sJ? Ë ¨…UO?(« l6«Ë w? tK « œU³Ž —«d6 nK?²š« «–≈ U√ò ∫tK « ÂöI oO³Dð vKŽ tK « œU?³Ž o«Ë «–≈ ô≈ ÎUF¹dAð ÎU½u?½U6 d?OB?¹ tK? « œU³?Ž —«d6 ÊS? ªÊ¬dI? « w t?K « r?JŠ s?Ž VF?A « f?K−? w Æ∏∞ ¨ ∑π ’ ¨oÐU « lłd*« ©±®


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

ππ

vKŽ q?O b «Ë °°WM? «Ë ʬdI « Ó÷—U?Ž u Ë ÆÆÆWOzUC?I « WDK? « w tÐ Îôu?LF tŠUÐ√Ë UÐd « ÂdŠ t?K « Ê√Ë ¨VFA « fK− UNŠUÐ√Ë Îö¦? dL)« ÂdŠ tK « Ê√ p – Æ©±®åÆÆVFA « fK− w²? « tðœU?Ný w? WO½U?*d³? « t²?Ðd& sŽ …—«d?0 ‡ tK? « tLŠd?¹ ‡ aO?A « Àb?% rŁ o¹d?Þ sŽ Âö?Ýù« ÂUJ?Š√ WU6ù o?¹dD? « Ê√ UN?O 5Ð w?² «Ë ¨W?LJ×?LK? UN?b6 w²? « 5½«u?I «  U?ŽËdA? dO?B Ê√Ë ¨ÂU?ł  U?³I?FÐ ◊U?×Ë œËb? f?K:« Ê√ s ÂuO « Êu½UF?¹ v²ý ‰Ëœ w ÊuOöÝù«Ë ÆÊUOM «Ë ‰UL?¼ù« ÊUI UNŠd²6«  Ud;« dE×I qzU*« iFÐ w v½œ√ b×I ‡ WOöÝù« WF¹dA « oO³D²Ð rN³ UD Ê≈ «c¼ ¨W?¹cOH?M²? « WDK? « q³?6 s WO?žUf ÎU½«–¬ b?& ô ‡ œËb(« W?U6≈ Ë√ …d¼U?E « oO?³Dð v ≈ …u?Žb UÐ pM?þ UL ªÊU*d?³ « Ë√ W_« fK?− s UN?ł«dš≈ w «u×?K√ °ø…UO(« l6«Ë w ÎUO uLý ÎUIO³Dð ÂöÝù« ¨rzUI? « ÂUEM « W?OŽdAÐ —«d6≈ t?O  U½U*d³? « w 5Oö?Ýù« „«d²ý« Ê≈ ∫ÎUO½UŁ ¨W? Ëb? « w? t?Ð ‰uL?F?*« ÂU?E?M? « w? W?F³?²?*« W?O?Þ«d?I?1b? «  «¡«dłù« W?O?Žd?ýË ∫w¼Ë qŠ«d …bFÐ ÊËd1 WOÐUOM « f U:« w ÊuI—UA*« ÊuOöÝùU W Ëb? « —u²Ýœ v?KŽ WI?«u*«Ë ¨WL?zUI « WD?K « W?OŽdý v?KŽ WI?«u*« ∫vË_« WŠU? « sŽ VzUG « ÂöÝù« r?OJײ ô≈ f?K:« «uKšœ U rN?½QÐ ÎULKŽ ªUN?UE½Ë ÆWOÝUO « WI«u*« w?MF¹ U2 ªtK « Ÿdý r?OJײРW³? UD*« w ×b² « vK?Ž WI«u*« ∫WO?½U¦«  UF?¹dAð l?¹—UA? ÕdD Ϋb?ON9 ªv? Ë_« WK?Šd*« w t?K « Ÿdý d?Ož r?OJ% v?KŽ WI«u?*« X9 «–≈ tK « Ÿdý dO?ž v ≈ ÂUJ²Šô« l?6«Ë dOOGð U?N öš s sJ1 W?OöÝ≈ ¨œUN?'« rO?EM?ð WO?C6 w? qO?ŽUL?Ý≈ uÐ√ Õöf a?OA? « …œUN?ý ∫…œUN?A « ¨q?OŽU?LÝ≈ u?Ð√ Õöf ©±® Ʊ≥ ’ ¨©Â±π∏¥ ¨ÂUB²Žô« —«œ ∫…d¼UI «®


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

±∞∞

ÆfK:« ¡UCŽ√ WO³Kž√ q³6 s UNOKŽ ¡UCŽ√ q³6 s? UNOKŽ X¹uB²K? WOöÝù« WF¹dA « .bIð v?KŽ WI«u*« ∫W¦U¦« ¨UNO dEMK W Ëb « fOz— v ≈ UNF— r²¹ WO³Kž_« vKŽ XKBŠ «–S ªwÐUOM « fK:« Æ©±®U¼bOL& Ë√ ¨WO½UŁ UN²A6UM* fK:« v ≈ œUF² ¨UNC— Ë√ UN u³6 w o(« t Ë WOÐUOM « f U:« w qLF « ‰öš s? WDK « WOŽdAÐ —«d6ù« Ê√ UM¼ kŠö*«Ë ÊU*d³ « w WF³²*«  «¡«dłùUÐ Îöf√ ÊËdI¹ rNKF−¹Ë ¨5OöÝù« Z−Š nFC¹ 5?O?öÝù« Ê√ w? s?L?Jð W?K?J?A “d?³?ð U?M?¼Ë ¨U¼d?O?žË W?O³?K?ž√Ë X?¹uB?ð s? l¹—UA rŽb  «uf_« s sJ2 —b6 d³I√ bAŠ v ≈ WłUŠ w rNH½√ ÊËb−OÝ ULI ÎU?U9 ¨W Ëb « fOzd? UNFd ΫbO?N9 UNOKŽ X?¹uB²K UN?½uŠd²I¹ w²? « 5½«uI « Æ5½«u6 l¹—UA s tŠd²Ið U d¹d9 w UN²³ž— bMŽ Èdš_«  ö²J² « qFHð U Ê√ w?MF¹ p c? WO³?Kž_UÐ WO?ÐUOM « f? U:« w —b?Bð  «—«dI « X?½UI «–≈Ë ÆW Ëb « w ÎUeK? ÎU½u½U6 tOKŽ W Ëb « fOz— W?I«u bFÐ `³B¹ WO³K?ž_« tOKŽ o«uð »UÐ s dL)« eO−¹ Ë√ UÐd UÐ qUF² « q×¹ ÎU½u½U6 Êu¹—UO «Ë ÊuO½ULKF « Õd²6« uK ÊS ªW?O³K?ž_« WI«u? vKŽ Êu?½UI « ŸËd?A q?BŠË ¨WO?MÞu « W?ŠUO? « lO−?Að Õd?²?6« u? Ë ÆW? Ëb « w? ÎU?e?K? ÎU?½u?½U?6 `³?B?O?Ý t?K? « Ÿd?A? n U?<« Êu?½U?I? « bL−O?Ý t½S WO³Kž_« v‡?‡KŽ ‰uB(« w qA t?MJ Ë ¨ÎUOöÝ≈ ÎU½u½U?6 ÊuOöÝù« WOÐUO?M « f U:« Ê√ UM¼ kŠö?*«Ë ÆWÐuKD*« WO³K?ž_« vKŽ t uBŠ ÂbF? jI¹ Ë√ s¹d?³²?F*« W?F¹d?A « ¡U?LK?Ž s «u?O? U¼¡U?CŽ√ Ê√ r?ž— ÎUI?KD? l¹d?A²? « oŠ U?N ¨œUN²łô« WHf rNO d«u²ð ô ”UM « s jOKš r¼ U/≈Ë ¨œUN²łô« vKŽ s¹—œUI « WÝ«—œ ∫WOÞ«dI1b « »«dÝË ÊuOöÝù« ¨‰UŠd « .dJ « b?³Ž sÐ rO¼«dÐ≈ sÐ bL× sÐ wMG « b³Ž ©±® d?A?MK? s?9R?*«∫÷U?¹d «® ¨‰Ë_« ¡e?'« ¨W?O?ÐU?O?M « f? U?:« w? 5?Oö?Ýù« W?I—U?A?* WO? u?f√ Æ∏∞ ¨∑π ’ ¨©‡¼±¥±≥ ¨l¹“u² «Ë


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∞±

q?ÞU?³ « s? o?(« ‡ 5?½«u?IK? r?N?F?¹dA?²?Ð ‡ ÊË—d?I¹ s?¹c? « r?¼ f?K:« ¡U?C?Ž√Ë qB×¹ ô Íc « —«dI «Ë ¨ÎUIŠ dOB¹ WO³Kž_« vKŽ qB×¹ Íc « —«dI U ¨WO³Kž_UРΫ—«d6 ÊuJ?¹ b6 t½√ rž— W?OÞ«dI1b « W?O½u½UI? « WOŠUM? « s ÎöÞUÐ bF?¹ WO³K?ž_« vKŽ ÆwöÝù« ŸdAK ÎUI«u ∫wMFð WOÞ«dI1b« WGOBUÐ WOÝUO« W0—UA*« Ê√ o³Ý U2 `C²¹ WI—UA?*«Ë X¹uB² « ◊Ëd?ý rNOKŽ o?³DMð s¹c? « lL²:«  U¾? qI oŠ∫ÎôË√ ÆWDK « v ≈ ‰ufu « qł√ s fUM² « w U v? ≈ uŽb?ð Ê√ WŽU?Lł q?J o?×¹ YO?Š lO?L−?K Í√d? « W¹d?Š —«d6≈ ∫ÎU?O½U?Ł 5OöÝù« —«d?6≈Ë ÆÊU*d³ « o¹dÞ sŽ Ë√ wÐe?(« q²J² « o¹dÞ sŽ Ρ«u?Ý tÐ sRð Ϋ—UO?ð rNK?F−¹ W?OÝU?O « W?I—UAL?K WG?OB « Ác?NÐ WO?ÐUO?M « f U?:« w 5I—U?A*« 5O?½ULK?F UI W? Ëb « w åW?ŽËdAò Èd?š√ WOÝUO?Ý  «—UO²? ÎUU?M nI?¹ ÎUOÝU?OÝ vK?Ž dOŁQ?² « v?KŽ 5O?öÝù« …—b6 Ê√ v? ≈ WU{ùU?Ð «c¼ ¨r¼d?OžË 5?OŽuO?A «Ë «c¼Ë ¨5½«uI « l¹—UA vKŽ X¹uB² « bMŽ WO³Kž_« vKŽ rN uB×Ð j³ðdð l6«u « Ÿd?A « q?O?DF?ð v? ≈ qÐ U?¼d?OG?Ð W?OŽd?A? « 5½«u?I? « …«ËU? v? ≈ jI? f?O ÍœR?¹ ÆÊu½U6 ŸËdALI Ád¹dL² W“ö « WO³Kž_« vKŽ qB×¹ r «–≈ wöÝù« W×?KB*« o?I% ô WO?ÐUOM? « f U?:« w 5O?öÝù« WI—U?A ÊS ªt?OKŽ ΡU?MÐË WLE½_ WOŽd?‡‡‡ý ¡UDŽ≈ v‡‡KŽ qLF?ðË ¨Âö‡‡Ýù« ÂUJŠ√ WU6≈ w WK¦L?²*« WOŽdA « n Uh? d√ u¼Ë ¨l¹dA²? « oŠ WOÐUOM? « f U−LK w?DFðË ¨tK « ‰e½√ U?0 rJ% ô «c¼ ¨f U?:« pKð w ΫuCŽ V?h²M¹ sL?O WOŽdA « ◊Ëd?A « d«uð ÂbF Ÿd?AK W_« Ê_ ªWOF¹d?Að WOÐUO½ f U− U?NO błuð ô WOöÝù« W Ëb? « ÊuI sŽ ÎöC ÆWOÐdG « WOÞ«dI1b « w ‰U(« u¼ ULI WLE½_«Ë ÂUJŠú ŸdA*« w¼ XO


WOÞ«dI1b«Ë ÊuLK*«

±∞≤

wÝUO? « qLF « w 5Oö?Ýù« WI—UA jÐdÐ o?KF²*« d_« v ≈ dO?A½ Ê√ wIÐ vK?Ž 5OŽu?OA «Ë 5?O½UL?KF « ¡ö?O²Ý« Ê√ w q?¦L²?ð …bH? ¡—bÐ ÁdO?žË w½U*d?³ « wÝUO? « l6«u « vKŽ …d?DO « s r?NMJ1 WOÐU?OM « f U:« b?ŽUIË rJ(« bO? UI w²? «  UF¹d?A² « —«b?f≈ w WI—U?A*UÐ W?OÝU?O « …U?O(« vK?Ž dOŁQ?² «Ë ¨W Ëb? « w ULI …d?DO « Ác¼ s? b% WI—UA*U? ªrŁ sË ÆrN«b?¼√ oI%Ë rN{«d?ž√ Âbhð ÆrNCFÐ dOA¹ ∫wK¹ U0 d_« «c¼ vKŽ œd½Ë qLF « WOÝUO? « WI—UA*« ‰öš s ÊuFOD²¹ rN?½√ ÊuOöÝù« bI²F¹ ∫ÎôË√ bIR½Ë Æ5LK*« œöÐ w WŠU « sŽ W³?zUG « WOöÝù« …UO(« ·UM¾²Ý« …œUŽ≈ vKŽ 5O?ŽuO?A « …b?H? ¡—œ U√ Æ·b?N « p? – oO?I% v? ≈ ÍœRð s? WI—U?A*« Ê√ U?M¼ q¦L²¹ ô dfUF*« wÝU?O « l6«u U ¨l6«uK ◊uKG —uBð s oKD?M² 5O½ULKF «Ë w 5?Oö?Ýù« œułË ÍœR¹ Y?O×?Ð ª U«d?×½ô« iF?Ð UN?O WO?öÝ≈ W? Ëœ w ¨p – dOž Ë√ ` UB*« iFÐ VKł Ë√ bÝU?H*« iFÐ ¡—œ v ≈ UNð«—«“Ë Ë√ UN U− 5I—UA?*« 5OöÝù« wFÝË Æl?6«u « sŽ wöÝù« ÂUE?M « »UOž w q¦?L²¹ U/≈Ë ÍœR¹ ô o? Ë√ …bH? Ë√ dJM* Íb?B² « Ë√ ÍœU(≈ Z?U½dÐ lM? v ≈ WDK? « w aOÝdð vK?Ž bB6 dOGÐ Ë√ bBIÐ q?LF¹ U/≈Ë ¨WOöÝù« …UO(« ·UM?¾²Ý« …œUŽ≈ v ≈ ªr?Ł sË ÆÎU?OF?O6d?ð ÎU?Oze?ł ÎUŠö?f≈ t?Šöf≈ v?KŽ q?LF? « r?Ł l6«u? « WO?ŽËdA? fO? Ë tK? « ‰e½√ U? dO?GÐ r?J(« v?KŽ W?OŽd?A « ¡U?H{≈ w? Ϋ—Ëœ VF?Kð W?I—UA?*U Æt² «“≈ vKŽ qLF « o×Ð r¼—«d6≈ …—ËdC U?Ð wMF¹ WOÝUO « W¹œbF²? UÐ 5OöÝù« ‰u³6 Ê≈ ∫ÎUO½UŁ wË ¨W?OÝU?O? « WŠU? « vK?Ž œułu « w? 5O? «d³?OK «Ë 5?OŽu?OA «Ë 5?O½U?LK?F « ¡—bÐ rNðuŽœ i6UM¹ —«d6ù« «c¼ ÆÊU*d³ « bŽU?I v ≈ ‰ufuK fUM² « w rNIŠ


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∞≥

W?¹œbF?²K? rN? u³?IÐ 5?Oö?Ýù« Ê_ ªr¼d?OžË 5?O½U?LK?F «Ë 5?OŽu?OA? « bÝU?H w UN?KLŽ WOŽdý v?KŽË ¨ UŽUL'« pK?ð q¦ œułË vKŽ ÎU?HKÝ «uI«Ë WO?ÝUO « ÆWOÝUO « WŠU « qLF « ‰eŽ v ≈  U½U*d³ « w WI—UA*« w wÝUO « qLF « dBŠ ÍœR¹ ∫ÎU¦UŁ W?I—UA?*« ‰ö?š s? qL?F? « Ê_ ªÍd?O¼U?L?'« w?ÝUO?? « d?OŁQ?²? « s?Ž wö?Ýù« ‰UFH « dOŁQ² « vKŽ …—bI « U¼bIH¹Ë ¨WOLÝ— qLŽ …«œ√ v ≈ WŽUL'« ‰=u×¹ WOÝUO « W¹d¼u'« WOÝUO « U¹UCI « ‚ÚdÓÞ vK?Ž …—œU6 WKŽU …«œ√ s UN u×¹Ë ¨dO¼UL'« w —UOð v ≈ ‡ wÝUO « U?NOŽË l—Ë dO¼UL'« nOI¦ð vKŽ qL?F «Ë ¨wŽdý —uEM s q?ł√ s ô q?{UM?ðË ¨ÊU*d?³ « b?ŽUI? v? ≈ ‰ufu?K f?UM?²ð  «—U?Oð s?L{ s? UN?Ð WL?IU(« WD?K? « ‰u³6 v?KŽ ‰u?B(« q?ł√ s qÐ W?Oö?Ýù« …UO(« ·U?M¾?²Ý« ÆwÞ«dI1œ ÍœbFð lL²− w ΫuCŽ ÂU√ WOzb?³*« UN²O6«bB? WOöÝù« WId(« b?IHð WI—UA*« Ác¼ Êu?I v ≈ WU{≈ v ≈ ‰ufuK? vFðË ¨ «—UFAÐ dłU?²ð UN½√ vKŽ UN?O ≈ dEMð ·uÝ w² « d?O¼UL'« ÆUNO ≈ uŽbð X½UI w² « ∆œU³*« sŽ ‰“UM² « v ≈ UNÐ ÍœRð WOKKOUJO WI¹dDÐ rJ(«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∞µ

W‡‡9U‡)« ÊUOÐ ·bNÐ ªWOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc−K ÎU¹bI½ ÎöOK% WÝ«—b« X$b% bÐ ô …œb×?$ ◊ËdAÐ j³?ðd$Ë ¨ «eJðd?$ vKŽ rzU?% wÝUOÝ ÂU?E½ WOÞ«d?I1b« Ê√ b‡‡Ž«u?‡I« pKð r‡¼√ W‡?‡Ý«—b« X‡‡A%U½ b?%Ë ÆWOÞ«d‡‡I1b« o?‡‡Iײ² U¼œu?‡‡łË s$ …UO(« ÂUE½ w=M³ð wF oKD*« W$_« oŠ Í√ ªåW$_« …œUOÝò ∫UNM$ w²«Ë  «eJðd*« Ë√ q?(«ò Ë ¨WËb?« wF U?O?KF?« WO?F?łd*« q?¦?9 UN?½uR o?K?DM?$ s$ ÎU?³?ÝUM?$ Á«dð Íc?« q(«ò j³?ðd¹Ë ÆWËb« wF  öJ?A*« lOLł q( ÎU?Lz«œ ÎUÐuKÝ√ bF?¹ Íc« åjÝu« Áœ«R$ ÷«d²F« s$ oKDM¹Ë ¨wÞ«dI1b« ÂUEM« U?NOKŽ ÂuI¹ w²« WO½ULKFUÐ åjÝu« q(«ò ‡?Ð ÈuYð Ê√ bÐ ô W?¹œU*« `U?B*«Ë rOI?«Ë ∆œU³*UÐ W?IKF?²*« ¡d*« `U?B$ Ê√ ÷dF ÂbŽ …—ËdC?UÐ wMF¹ «c¼Ë Æœ«dF_« 5?Ð WËb« wF Ÿ«e½ ¡uA½ b?MŽ åjÝu« WOFłd*« v≈ œUM?²Ýô« v≈ ÍœR¹ p– Ê_ ªlL²:« vKŽ W¹bOIŽ Ë√ W?OŽUL²ł« rO% WOÞ«dI1œ l$ ÷—UF²¹ U$ u¼Ë ¨WOŽUL²łô« qRUA*« qŠ wF WO%öš_« Ë√ W¹bOIF« ÆjÝu« q(« ¨ÊUY½û W¹œdH« …d?EM« vKŽ ÂuI²F WOÞ«dI1b« d¼u?ł q¦9 w²« åW¹d(«ò U$√ wÞ«dI1b« ÂUE?M« wF ¡d*« W¹dŠ oIײðË ÆW?Ëb« wF UOKF« WOFłd?*« tKFł vKŽË oŠ wMFð w?¼Ë ¨…bOIF« ÁU& WËb« W?¹œUOŠ Í√ ªå…bOIF« W¹d?Šò —«d%≈ o¹dÞ sŽ w²« åÍ√d?« W¹dŠòË ÆbŠ√ s$ q?šbð ÊËœ bzUIŽ s$ Ê˃U?A¹ U$ wM³?ð wF œ«dF_« Æ U'UF$Ë  U?$uNH$Ë —UJF√ s?$ Êu³žd¹ U$ w=M?³ð wF œ«dF_« oŠ ‡ pc?R ‡ wMFð WHK²<«  UŽUL'« oŠ sŽ d³F² ªåWO?ÝUOY« W¹œbF²«ò Í√d« W¹dŠ sŽ o¦³½« b%Ë WD?KY?K ‰ulu?K wÝU?OY?« fFUM?²« w?FË ¨„d²A?*« gO?F« wF ÎU?¹dJFË ÎU?¹bO?IŽ


W9U)«

±∞∂

UN?OKŽ Âu?Ið w?²« WH?K²<«  U?ŽUL'« 5?Ð WDK?Y« ‰Ë«b?ð …bŽU% —«d?%≈ s$ ÎU%ö?D½« ÆWOÝUOY« W¹œbF²« ÆåUO½b?« sŽ s¹b« qB?Fò vKŽ rzU% ÂU?E½ WOÞ«dI?1b« Ê√ WÝ«—b« XM?OÐ b%Ë œd?H« q?F−?F ¨ÂUE?M?« WO?½UL?KŽ ‡ Áö?Ž√ U?NO?≈ —UA?*« ‡ WO?Þ«d?I1b?« bŽ«u?% bRR?ðË ¡UM?ÐË ¨…UO?(« ÊËRý vK?Ž s¹b« W?ML?O¼ —UJ?½SÐ j?³ðd$ ÂU?EM?« wF UO?KF« W?OF?łd*« sŽ n?K²?sð W?OÞ«d?I1b?« WËb?« Ê√ vKŽ ‰b?¹ jÝu?« q(«Ë W?¹d(« v?KŽ W?Ëb« Æl?L²?:« œ«dF√ q?J Í√d?« W¹d?( ‰U:« U?N×?YH?ÐË W¹b?OI?F« U?N²?¹œUO?×Ð U?¼dO?ž lOL−?K WuHJ$ ‡ UN?Žu½Ë U¼—bB$ ÊUR ÎU¹√ ‡ UN?O≈ …uŽb«Ë ¡«—ü« w=M³ð w?F W¹d(UF ÂUE?M« W?O½U?LKŽ s?Ž ‚bB?Ð jÝu?« q(« d³?F¹ U?LR Æw?Þ«dI1b?« ÂUE?M« q?þ wF lOL?ł lCsð YO?Š ªW$ËUYLK? WËb« ÊËRý qR ŸU?CšSÐ p–Ë ªwÞ«d?I1b« …eO?R— bF¹ Íc« j?Ýu« q×K? ‡ WO×K?B*«Ë WO%ö?š_«Ë UNM$ W?¹bOIF?« ‡  «—«dI« ÆWO½ULKF« WOÐdG« WOÞ«dI1b« ezUR— s$ WYOz— »U]²?J« v?KŽË W?OÝUO?Y« W?ŠUY?« vKŽ d?Ł√ s$ w?Þ«dI?1b« dJ?HK? U* Ϋd?E½Ë 5O?$öÝù« s$ b?¹bŽ n%«u?* ÎöOK?% WÝ«—b« X$b?% bIF ª5?LKY?*«Ë s¹dJ?H*«Ë s?¹dJ?H*«Ë »U?]²J?« rE?F$ Ê√ 5?³ð b?%Ë ÆWO?Þ«dI?1b« s?$ WO?$öÝù«  U?Rd(«Ë WOÞ«dI?1b« w=M³ð ÊQÐ ‰uIU?Ð U$≈ ªWOÞ«dI1b« w=M?³²Ð ÊËœUM¹ s¹dlUF?*« 5O$öÝù« WO?½ULK?F« s$ åΫd?ý q%√ò WO?½ULK?F« WO?Þ«dI1b?UF ¨s¹—d?C« nš_ ÎU?ÐUJð—« b?F¹ W?F?¹dA?« ÷—U?F?ð ô W?OÞ«d?I?1b?« ÊQ?Ð ‰uI?U?Ð Ë√ ÆÊu?uI?¹ U?L?R ¨W?¹œ«b³?²?Ýô« Æw$ö?Ýù« ŸdA« rO?UFð s$ Ϋ¡e?ł UNKF?łË ÎUOŽdý ÎU?ÐuŁ UNÝU?³SÐ Ë√ ¨WO?$öÝù« UN?OKŽ Âu?Ið w²?« WOÝU?OY« b?Ž«uI« —«d?%≈ v≈ WO?Þ«dI1b?« w=M³?²Ð …«œUM?*«  œ√ b%Ë WDKY?« ‰Ë«bðË ¨WDKY« wF WR—U?A*«Ë ¨WOÐe(« W¹œbF?²«Ë ¨WOÝUOY« W¹œb?F²UR ÆW¹—Ëb«  UÐUs²½ô« o¹dÞ sŽ


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∞∑

W?¹œbF?²?« …—Ëd?CÐ Êu?O?Þ«d?I1b?« Êu?O$ö?Ýù« ÈœU?½ ªo?³Ý U?$ v?K?Ž ΡUM?ÐË w?F —Ëœ VF? wF W?OÝU?OY?«  «—UO?²« q?J? ‰U:« ÕU?YF≈ w?F WK?¦L?²*« W?OÝU?OY?« w?FË œułu?« wF ÎU?¹bO?IŽ W?M¹U?³²?*«  UŽU?L'« o?Š s$ ÎU?%öD?½« WO?ÝUO?Y« W?ŠUY?« Èœ√ b%Ë ÆWDKY« v≈ ‰u?lu« qł√ s$ fFUM²« wF UNIŠË ¨U¼d?Ož l$ g¹UF²« »«eŠ√ œu?łË —«d%≈ Í√ ªW?OÐe(« W?¹œbF?²U?Ð …«œUM*« v?≈ W¹œb?F²« s?$ n%u?*« «c¼ w?F WR—U?A*U?Ð UN? ÕU?LY?«Ë ¨lL?²:« w?F U?¼dO?žË WO?½UL?KŽË W?O?ŽuO?ý WO?ÝUO?Ý wF œułu« wF UNIŠ oKDM$ s$ UNOK?Ž X¹uB²K UN−$«dÐ ÕdÞ wFË ¨ UÐUs²½ô« ÆÍœbFð lL²−$ ·UM?¾²Ý« qł√ s?$ qLF?K ÎUÝU?Ý√ WOÞ«dI?1b« qF?ł QDš W?Ý«—b« XMO?Ð b%Ë oO³Dð vKŽ UN$U?E½ ÂuI¹ WOŽdý WËœ WO$öÝù« WËbUF ÆWOŽd?A« WOÝUOY« …UO(« W¹œbF²?« v‡KŽ f‡‡OË ¨Ÿd?A« …œUO‡‡Ý oKD?M$ s‡‡$ …UO(« l%«Ë w?F ÂöÝù« ÂUJŠ√ WOÐe‡?‡(« W¹œbF²« —«d%≈ “u?−¹ ô wÝUOY« Âö?Ýù« ÂUE½ wFË ÆWOÝUO?Y« W¹d(« Ë√ WËb«Ë ÆWOÝUOY« ÂöÝù« bŽ«u% l‡$ p– ÷—U?F² wÐdG« ÂuNH*UÐ WOÝUOY« Ë√ ÂUJ?Š√ v≈ Ÿu?łdUÐ q?Ð WO?½ULK?F« W?OÞ«d?I1b« v?≈ Ÿułd?UÐ ÂuI?ð ô WO?$öÝù« ÂöÝù« ÂUE½ »UOžË ÆwŽd?A« rJ(« ÂUEMÐ WIKF²*« WOÝU?OY« tðU'UF$Ë ÂöÝù« t XI?OÝ ULN$ w½U?LKF« wÞ«dI?1b« ÂUEM« w=M?³ð v≈ ÍœR¹ Ê√ “u−¹ ô w?ÝUOY« ¨W?O?½UL?K?F?«Ë ¨W?O?Þ«dI?1b?« Ê_ p?–Ë ª U?$bI?$ s?$ t? X?$b?%Ë Z−?Š s?$ ÁdI?¹ ô å užU?Þò UN?KR ÊU?OG?D« W?LE½√Ë W?¹—uðU?²Rb?«Ë ¨wÝU?OY?« œ«b³?²Ýô«Ë Ɖ«uŠ_« s$ ‰U×Ð tO≈ uŽb¹ ôË ¨w$öÝù« ŸdA« s$ UN³?¹dI²Ð UNO?=M³ð m¹uYðË W?OÞ«dI1b« v≈ …u?ŽbUÐ 5O$öÝù« i?FÐ ÂUO%Ë wF WOÞ«dI1œ ö?Fò ªWOÞ«dI1b« w=M³ð eO−¹ Âö?Ýù« Ê√ vKŽ ‰U×Ð ‰b¹ ô ÂöÝù« ÆåWOÞ«dI1b« wF ÂöÝ≈ ôË ¨ÂöÝù«


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±∞π

W‡‡ OÐdF!« l‡‡ ł«d*« ∫Àu׳"«Ë V²J"« ∫ÎôË√ Æ.dJ « ʬdI « ¸ ¨åwÐd?F « sÞu « w? WOÞ«dI?1b « ‚U¬ò ∫…d?{U× ¨s¹b? « bFÝ Æœ ¨rO?¼«dÐ≈ ¿ ±π∏∏ wU‡‡I¦ « rÝu*« ‰öš wŽUL²?łô« wUI¦ « …d4'« ÍœU½  UO UF ∫dD:® Ʃ±π∏π ‡ s?Þu « w? W?OÞ«d?I?1b «Ë W?O?ÝUO?4? « W¹œb?F²? « ©d?¹d%® s?¹b? « bF?Ý ¨r?O¼«d?Ð≈ ¿ Ʃ±π∏π ¨wÐdF « dJH « Èb²M ∫ÊULŽ® ¨wÐdF « Æ© Æœ ¨dB W³²J ∫…d¼UI «® ¨W¹d(« WKJA ¨U¹dJ“ ¨rO¼«dÐ≈ ¿ WOC: w? qOŽULÝ≈ uÐ√ ÕöP aO?A « …œUNý ∫…œUNA « ¨ÕöP ¨q?OŽULÝ≈ uÐ√ ¿ Ʃ±π∏¥ ¨ÂUB²Žô« —«œ ∫…d¼UI «�� ¨œUN'« rOEMð  UF?KDðË l:«u? « 5Ð WOö?Ýù« …u×B « ¨u?NÝ sÐ bO?FÝ bL×? ¨—ËdŽ“ uÐ√ ¿ Ʃ±πππ ‡ ‡¼±¥≤∞ ¨‚—UO³ « —«œ ∫ÊULŽ® ¨q³I²4*« ¨WO?öÝù« W? Ëb « v ≈ o?¹dÞ w?öÝù« r?J(« v ≈ o?¹dD? « ¨dOA?³ « ¨b?LŠ√ ¿ Ʃ±πππ ‡ ‡¼±¥≤∞ ¨‚—UO³ « —«œ ∫ÊULŽ® ¨dOOG² « Z¼UM w Y×Ð w²? « W¹dJ?H « …ËbM? «  UA:U?MË Àu?×Ð ∫wÐd?F « sÞu? « w WO?Þ«dI1b? « W“√ ¿ ∫ ËdOЮ ¨»U²J « s WŽuL− nO Q?ð ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eJd UNLE½ Ʃ±π∏¥ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eJd ¨W?OÐU?OM? « f? U:«Ë …—«“u? « w W?J—U?A*« r?JŠ ¨ÊU?LO?K?Ý dL?Ž Æœ ¨dI?ý_« ¿ Ʃ±ππ≤ ‡ ‡¼±¥±≤ ¨l¹“u² «Ë dAMK fzUHM « —«œ ∫ÊULŽ® sLŠd? « b³Ž VOðdðË l?Lł ¨ÈËU²H « Ÿu?L− ¨rOK(« b?³Ž bLŠ√ ¨WOL?Oð sЫ ¿


WOÐdF« lł«d*«

±±∞

Æ© Æœ ¨·—UF*« W³²J ¨»dG*« ∫◊UÐd «®¨rÝU: sÐ bL× sЫ ∫ ËdOЮ ¨tK « —Uł Íb¼“ ¨WOÐdF « v ≈ tKI½ ¨WOÞ«dI1b « ¨wŁË—Ëœ ¨fKJOÐ ¿ Ʃ±π∑≤ ¨dAMK —UNM « —«œ ∫…d¼U?I «®¨»U²?J « s W?ŽuL−? nO Q?ð ¨WOö?Ý≈ W¹ƒ— ∫WO?ÝUO4? « W¹œbF?² « ¿ Ʃ±ππ¥ ‡ ‡¼±¥±¥ ¨wÐdF « ÂöŽù« eJd n?O? Qð ¨W?Ý—U?L?*«Ë d?JH? « w?  U?Ý«—œ W?O?Þ«dI?1b? «Ë W?O?öÝù«  U?Jd?(« ¿ Ʃ±πππ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eJd ∫ ËdOЮ¨»U²J « s WŽuL− Æ© Æœ ¨‚—UO³ « —«œ ¨ÊULŽ® ¨d*« œUB(« ¿ W?Jd( w?ÝUO?4 « d?JH? « w W?Ý«—œ ©d¹d?%® œU¹≈ ¨w?Łužd?³ «Ë ¨œ«u?ł ¨bL?(« ¿  U?Ý«—œ e?Jd ∫ÊU?L?Ž® ¨Â±ππ∂ ‡ ±π∏∑ ©”U?LŠ® W?O?ö?Ýù« WËU?I?*« Ʃ±ππ∑ ¨jÝË_« ‚dA « W?LE?½_« ∫Í—u?²Ýb? « Êu?½UI? «Ë W?O?ÝUO?4? «  U4?ÝR?*« ¨f¹—u? ¨t?Ołd?Ëœ ¿ W?O?F?U?'« W?4?ÝR?*« ∫ Ëd?O?Ю ¨b?F?Ý Ã—uł W?L?łd?ð ¨Èd?³?J? « W?O?ÝU?O?4? « Ʃ±ππ≤ ¨l¹“u² «Ë dAM «Ë  UÝ«—bK »«dÝË ÊuOöÝù« ¨.dJ « b³Ž sÐ rO¼«d?Ð≈ sÐ bL× sÐ wMG « b³Ž ¨‰UŠd « ¿ ¨W?O?ÐU?OM? « f? U?:« w? 5?O?ö?Ýù« WJ—U?A?* W?O? u?P√ W?Ý«—œ ∫W?OÞ«d?I?1b? « Æ©‡¼±¥±≥ ¨l¹“u² «Ë dAMK s9R*« ∫÷U¹d «® ¨dA?MK sÞu? « —«œ ∫÷U¹d «® ¨W?OÞ«dI1b? « WIOI?Š ¨dJUý b?L× ¨n¹d?A « ¿ Æ©‡¼±¥±≤ ¨ U‡u?J(«Ë ‰Ëb « ∫WOÝU?O4 « WLE?½_« ∆œU³ ¨e¹eF « b?³Ž rO¼«dÐ≈ ¨U?×Oý ¿ Æ©ÊÆœ ¨dAM «Ë WŽU³DK WOFU'« —«b « ∫ ËdOЮ ¨dPUF?*« wöÝô« qL?F « …dO4? w  «dOG²?*«Ë XЫu¦ « ¨Õö?P ¨ÍËUB « ¿


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±±±

Æ©  Æœ ¨ÊUO³ « ¡«u{√ lÐUD ∫÷U¹d «® —«œ ∫ …d¼UI «®¨e¹eŽ ×uł ¨WLłdð ¨WOÞ«dI1b « vMF ¨dËœUÐ Æ „Æ ‰uP ¿ Ʃ±π∂∑¨dAMK p½dJ « ∫ WdJ*« WJ® ¨Ê¬d?I « ͬ q¹ËQð sŽ ÊUO³ « lUł ¨d¹dł s?Ð bL× ¨Íd³D « ¿ Æ © Æœ ¨WOKBOH « W³²J*« ∫…d?¼UI? «®¨WO?öÝù« W?Jd(« t?ł«uð W?OÝU?OÝ  U?¹b% ¨v?HD?B ¨ÊU?×D? « ¿ Ʃ±ππ∑ ¨l¹“u² «Ë dAM «Ë WLłd²K ÕöH « —«b « ∫X?¹uJ? «®¨wÝU?O4 « q?LF? «Ë ÊuLK?4*« ¨s?LŠd? « b³Ž ¨o? U)« b?³Ž ¿ Ʃ±π∏∂ ‡ ‡¼±¥∞∂ ¨WOHK4 « ∫ ËdO?Ю ¨wÐdF « s?Þu « w wÞ«d?I1b « d?OOG²? «  UO ¬ ¨œ«R ¡U?MŁ ¨tK « b?³Ž ¿ Ʃ±ππ∑ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eJd W4ÝR? ∫ …d¼UI «®¨W Ëb? « …dJË WOÞ«d?I1b « ¨5M4?Š ÕU²H « b³?Ž ¨ÍËbF « ¿ Ʃ±π∂¥¨»dF « q−Ý ∫ ËdOЮ ¨Í—U?„³ « `O×P Õd?ý Í—U³ « `² ¨d−?Š sÐ bLŠ√ ¨w½öI?4F « ¿ Æ© Æœ ¨dJH « —«œ W_« l?:«Ë dO?OG²? qL?F « WO?HO?J w W?¹dJ W?Ý«—œ ∫o¹d?D « ¨bL?Š√ ¨ UO?DŽ ¿ Ʃ±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∂ ¨‚—UO³ « —«œ ∫ ËdOЮ U‡N{UN½≈Ë ŸU?³?²?²?Ýô« 5?Ð  U?F?ł«d?Ë ‰u?P√ W??¹œb?F?²? « ¨d?ÐU?ł t?Þ ÆœÆ√ ¨w?½«u?K?F? « ¿ Ʃ±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∑ ¨wöÝù« dJHK w*UF « bNF*« ∫…d¼UI «® ¨Ÿ«bÐù«Ë ∫ ËdOЮ ¨W?OÞ«dI1b? « WOC:Ë WO?öÝù«  «—UO² « ¨r?O¼«dÐ≈ —bO?Š Æœ ¨wKŽ ¿ Ʃ±ππ∂ ¨WOÐdF « …bŠu «  UÝ«—œ eJd ¨»d?G? «Ë W? Ëb «Ë W?O?½U?L?K?F? « l —«u?(«Ë Êu?O?ö?Ýù« ¨ÂU?A¼ ¨w?{u?F? « ¿


WOÐdF« lł«d*«

±±≤

Ʃ±ππ∑ ‡ ‡¼±¥±∏ ¨dAM «Ë WŽU³DK ÂeŠ sЫ —«œ ∫ ËdOЮ —«œ ∫…d¼U?I «® ¨Y¹b(« q?¼√Ë tIH? « q¼√ 5Ð W?¹u³M « W?M4 « ¨b?L× ¨w «e?G « ¿ Ʃ±π∏π ‡ ‡¼±¥∞𠨂ËdA « sÐ bL?× VOðd?ðË lLł ¨aO?A « ‰¬ rO¼«dÐ≈ s?Ð bL× a?OA « qzU?Ý—Ë ÈËU² ¿ Æ©‡¼±≥ππ ¨WuJ(« WF³D ∫WdJ*« WJ® ¨rÝU: sÐ sLŠd « b³Ž —«œ ∫X¹u?J «® ¨Âö?Ýù« w W?OÝU?O4? « W¹d(« ¨w?:uý b?LŠ√ Æœ ¨Íd?−M?H « ¿ Ʃ±π∑≥ ‡ ‡¼±≥π≥ ¨rKI « —«œ ∫…—u?BM?*«® ¨…d?PUF? ÈËU?²? ÂöÝù« Íb?¼ s? ¨nÝu?¹ ¨ÍËU?{dI? « ¿ Ʃ±ππ≥ ‡ ‡¼±¥±¥ ¨dAM «Ë WŽU³DK ¡Uu « ¨W?œUI? « W?KŠd?*« w W?O?öÝù« W?Jd?(«  U¹u? Ë√ ¨nÝu?¹ Æœ ¨ÍËU?{dI? « ¿ Ʃ±ππ≤ ‡ ‡¼±¥±≤ ¨W UÝd « W4ÝR ∫ ËdOЮ ¨lz«dA « VOðdð w lzUMB « lz«bÐ ¨œuF4 sÐ dJÐ wÐ√ s¹b « ¡öŽ ¨w½UÝUJ « ¿ Ʃ±π∏≤ ‡ ‡¼±¥∞≤ ¨wÐdF « »U²J « —«œ ∫ ËdOЮ W³²?J —«œ ∫ ËdOЮ ¨5√ tK? « b³Ž ¨WLłd?ð ¨W Ëb «Ë œdH « ¨„Uł ¨ÊU?²¹—U ¿ Ʃ±π∂≤ …U‡O(« ¨W?OÐd?G? « —U?J_« W?N?ł«u? w Y?¹b?(« wö?Ýù« d?J?H « ¨b?L?×? ¨„—U³?*« ¿ Æ©‡¼±≥π≥ ‡ ±π∑≥ dJH « —«œ ∫ ËdOЮ ¨.d?J « ʬd?I « —«œ ∫ Ëd?O?Ю ¨UM?³ « s?4?Š bO?NA? « ÂUù« q?zU?Ý— WŽu?L−? ¿ Ʃ±π∑¥ ‡ ‡¼±≥π¥ —«œ ∫ ËdOЮ ¨w½u?ÐUB « wKŽ bL×? oOI%Ë —UB²š« ¨dO?¦J sЫ dO4Hð d?B²„ Ʃ±π∏± ‡ ‡¼±¥∞≤ ¨.dJ « ʬdI « W4ÝR ∫ Ëd?OЮ ¨wöÝù« rJ(«  U½U?L{Ë ÊUJ—√ ¨bLŠ√ bL×? ¨w²H ¿


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±±≥

Ʃ±ππ∂ ‡ ‡¼±¥±∑¨l¹“u² «Ë dAM «Ë WŽU³DK ÊU¹d « ‡¼±¥±∏ ¨dOA³ « —«œ ∫Êœ—_«® ¨WOŽdý WOÝUOÝ rO¼UH ¨w²H bLŠ√ bL×Ë Æ©Â±ππ∏ ‡ w ÂU?JŠ_«  U?³ŁË …œU?O4? « ¨` U?P wU?Ý ¨qO?Ju «Ë b?LŠ√ b?L×? ¨w²?H ¿ À«d?²? « ¡U?O?Š≈Ë W?O?LK?F? « Àu?×?³? « b?N?F? ¨W?O?ö?Ýù« W?O?ÝUO?4? « W?¹d?E?M? « Æ ©Â±ππ± ‡ ‡¼±¥±± ¨ÈdI « Â√ WFUł ∫WdJ*« WJ®¨wöÝù« WL?łd²?K «d?¼_« eJd? ∫…d¼U?I «®¨WO?Þ«dI?1b «Ë Âö?Ýù« ¨wL?N ¨Íb?¹u¼ ¿ Ʃ±ππ≥ ¨dAM «Ë ∫WOÐdF «  ö:« ∫ÎUO½UŁ ¸ ¨dJH « r? UŽ WK− ¨X¹u?J « ¨åWOÞ«d:u1b « …d?O4ò ¨ÕU²H « b?³Ž ÂU≈ ¨ÂU≈ ¿ Ʊππ≥ d³L4¹œ ‡ d³Lu½ ‡ dÐu²J√ ¨≤ œbF « ≤≤ bK:« qB? ¨…b¹U;« W? Ëb « Âu?NHË ¨W?O «d³?OK « ¨W?OÞ«d:u?1b «ò ¨b?OFÝ ¨w?½«b¹“ ¿ Ʊππ¥ d¹UM¹¨±∑π œbF « ¨wÐdF « q³I²4*« ¨å‰UBð« s ULNMOÐ ULŽ ‰UI*« …dšü« ÈœUL?ł ¨µ∏ œbF « ¨ÊUO³? « ¨WOÞ«d:u1b? « w —«uŠ ¨‰ULł ¨ÊU?DKÝ ¿ Ʊππ≤ d³L4¹œ ‡ ‡¼±¥±≥ w?ö?Ýù« dO?J?H?²? « w W?O?Þ«d?:u?1b «Ë —u?²?Ýb? « U?¹UC?:ò ¨w?×?²? ¨ÊUL?¦?Ž ¿ q?¹dÐ≈ ‡ ‡?¼±≥π∂ ‰Ë_« lO?З ¨”œU?4 « œb?F? « ¨dPU?F*« r?K?4*« ¨åd?PUF?*« Ʊπ∑∂ ¨å…d?PUF?*« WO?öÝù«  U?Jd(« w? q?K)« d?¼UE? sò ¨b?L×?Æœ ¨…—UL?Ž ¿ Ƈ¼±¥±≤ W−(« Ë– ‡ …bFI « Ë– ≥±∂ œbF «¨wöÝù« wŽu « œb‡F « ¨œUN?²łô« ¨åWOÞ«dI1b « sŽ Y¹b(«Ë Êu?OöÝù«ò ¨ÊË—œuž ¨d1dJ ¿ Ƈ¼±¥±¥ ‡ ±ππ≥ n¹dš ¨≤±


WOÐdF« lł«d*«

±±¥

w? W?OÝU?O?4? «Ë W?¹dJ?H? « W?¹d?(« w  ö?Q?ð ò ¨5?4Š b?L?×? ¨t?K « q?C? ¿ Ʊπ∏∏ —«–¬ ‡ ‡¼±¥∞∏ Vł— ¨¥± œbF « ¨oKDM*« ¨åÂöÝù« UN?IO³D?ð wË ÆÆåUOłu? u¹b¹√ò X4?O Ë WO ¬ åW?OÞ«dI1b? «ò ¨öF « uÐ√ ¨w?{U ¿ ≥± ‡ ‡¼±¥≤≤ ÊU?³Fý ±µ ¨±∂ œb?F « ¨b¹U?;« ¨åwöÝù« ŸËd?ALK? ÕU$ ÆÂ≤∞∞± dÐu²J√ Ƈ¼±¥∞∂ …bFI « Ë– ≤≤ ¨∑∑∑ œbF « ¨lL²:« WK− ¿


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±±µ

WO³Mł_« l‡‡ ł«d*« - Barbu, Zevedei. Democracy and Dictatorship. Their Psychology and Patterns of Life . (New York, Grove Press, 1956. - Bobbio, Norberto, Liberalism and Democracy. Translated by Martin Ryle & Kate Soper. (London, Verso Pub, 1990) . - Bultjens, Ralph, The decline of Democracy, Essays on an Endangered Political Species. (N.Y. Orbis Books 1978). - Clark, Gordon L. Democracy and the Capitalist State: Towards A critique of the Tibout Hypothesis. Discussion Paper D 79 - 80. Department of City and Regional Planning, (Cambridge, Mass, Harvard Univ. May, 1979). - Cohen, Carl, Democracy (Georgia: The University of Ceorgia Press, 1971). - Dobel, J Patrick. Compromise and Political Action. Political Morality in Liberal and Democratic Life. (N.Y. Rowman and Littlefield Publishing Inc, 1990). - Etzioni- Halevy, Eva. Fragile Democracy. The Use and Abuse of Power in Western Societies. (New Brunswick, New Jersey, Transaction Publisers, 1989). - Goodwin, Barbara. Using Political Ideas. (New York, John Wiley and Sons, 1983). - Huntington, Samuel P. The Third Wave. Democratization in the Late Twentieth Century. (Oklahoma, University of Oklahoma Press, 1991). - Ingersoll, David E. Communism, Fascism, and Democracy. (Columbus, Ohio, Charles E. Merrill Publishing Company, 1971). - Kendall, Willmoore. John Locke And The Doctrine of Majority-Rule. (Urbana, Ill, University of Illinois Press, 1959).


WO³Mł_« lł«d*«

±±∂

- Levine, Andrew. Liberal Democracy. A Criticque of Its Theory. (New York, Columbia University Press, 1981). - Macridis, Roy C. Contemporary Political Ideologies. Movements and Regimes. (Boston, Little Brown and Comp, 1983). - Mil, John Stuart, On Liberty and other Essays. (Oxford, Oxford University Press, 1991). - Novak, Michael. The Spirit of Democratic Capitalism .(New York , Simon and Schuster Pub. 1982). - Pennock J. Ronald, John. W. Chapman eds. Compromise In Ethics, Law, And Politics. (New York, New York University Press, 1979). - Pleczynski, Zbigniew John Gary eds. Conceptions of Liberty in Political Philosophy. (London, The Athlone Press, 1984). - Rejai, M. Democracy. The Contemporary Theories . (New York, Atherton Press, 1967). - Shumpeter, Joseph A. Capitalism, Socialim, and Democracy. (London, Ruskin House, George Allen, Unwin Ltd, 1959). - Smith, T.V. and Lindemanm Edward C. The Democratic Way of Life. (New York , Mentor Books, 1953). - Spitz, Eliane. Majority Rule. (Chatham, New Jersey, Chatham House Publishers, 1984). - Tatu Vanhanen. The Process of Democratization. A Comparative Study of 147 States, 1980 - 88. (New York, Taylor & Francis Inc, 1990). - The Encyclopedia of Philosophy, (New York, Macmillan Publishing Company Inc & The Free Press, 1967).


WOÐdG« WOÞ«dI1bK W¹dJH« —Ëc'« iI½

±±∑

 UŽu{u*« ”dN" W‡‡‡‡×HB «

Ÿu‡‡‡‡{u*«

µ π

d¹bIðË dJý WbI*«

≤π

‰Ë_« qBH « WOÞ«dI1b « n¹dFð wJOÝöJ« Í—UOF*« n¹dF²« ‡ ± wz«dłù« n¹dF²« ‡ ≤ włuu¹b¹_« n¹dF²« ‡ ≥ w½U¦ « qBH « W_« …œUOÝË WOÞ«dI1b «

¥≥

Y U¦ « qBH « jÝu « q(«Ë WOÞ«dI1b «

µ≥

lЫd « qBH « WOÝUO, « W¹œbF² «Ë W¹d(«

±± ±≥ ±µ ≤∞

∂∑ ∂π ∑µ ∏∞ ∏≤

fU)« qBH « WOÞ«dI1b «Ë ÊuLK,*« WOÞ«dI1b« wM³ðË ÊuLK/*« ‡ ± WOÝUO/« W¹œbF²«Ë ÊuLK/*« ‡ ≤ WOÐe(« W¹œbF²«Ë ÊuLK/*« ‡ ≥ WOÝUO/« W4—UA*«Ë ÊuLK/*« ‡ ¥


UŽu{u*« ”dN

±±∏

W‡‡‡‡×HB « ∏¥ π¥ π∂ ±∞µ ±∞π ±∞π ±±≥ ±±µ ±±∑

Ÿu‡‡‡‡{u*« W¹œbF²«Ë WOÞ«dI1b« s7 n8u*« ‡ µ WOÐe(« W¹œbF²« s7 n8u*« ‡ ∂ WOF¹dA²«  UÐU:²½ô«Ë  U½U*d³« w= W4—UA*« s7 n8u*« ‡ ∑ W9U)« WOÐdF « lł«d*« ∫Àu׳ «Ë V²J « ∫ÎôË√ ∫WOÐdF «  ö:« ∫ÎUO½UŁ WO³Mł_« lł«d*« ”dNH «


نقض جذور الديمقراطية الغربية