Page 1

KULTURA A PŁEĆ IEIAK UAM 2013/2014 dr Agata Stanisz


Informacje ogólne Nazwa modułu kształcenia: Kultura a płed Rodzaj modułu kształcenia: obowiązkowy Kierunek studiów: Etnologia i antropologia kulturowa Poziom studiów : I stopieo

Rok studiów : III rok Semestr : zimowy 2013/2014 Rodzaje zajęd i liczba godzin : 30 h wykładów

Liczba punktów ECTS : 4 Prowadząca: dr Agata Stanisz


Cele modułu kształcenia •

• •

Przekazanie wiedzy na temat teoretycznych i praktycznych zastosowao kategorii płci kulturowej i seksualności w antropologii kulturowej oraz w badaniach z zakresu nauk społecznych i humanistycznych. Prezentacja różnorodnych teorii dotyczących kulturowego zróżnicowania płci. Przekazanie wiedzy dotyczącej studiów nad płcią kulturową oraz antropologii feministycznej.


Zaznajomienie studentów z niejednoznacznościami kategorii płci biologicznej i kulturowej.

Przekazanie wiedzy na temat społecznego i performatywnego konstruowania kategorii kobiecości i męskości w różnych kontekstach kulturowych.

Przekazanie wiedzy na temat ścisłego powiązania między koncepcją płci kulturowej a studiami nad pokrewieostwem i rodziną.

Przekazanie wiedzy na temat relacji między płcią, religią, językiem i paostwem.


Sposób zaliczenia przedmiotu 1.

Przygotowanie do zajęd: czytanie wskazanych testów oraz konstruktywna refleksja nad ich ich treścią

2.

Przygotowanie projektu mini-badao (tematy do negocjacji + grupowe konsultacje)

Uwaga: Minibadania oraz prezentacja powinna byd przygotowana w geupach składających się z 3 osób. Istenieje możliwośd negocjacji tej kwestii. -

Deadline na przedstawienie pomysłu 30.10.2013

3.

Realizacja mini-badao (indywidualne konsultacje)

-

Deadline na przygotowanie projektu: 11 grudnia 2013

4.

Przygotowanie ustnej prezentacji podstawie zrealizowanych mini-badao

-

Termin lub terminy ustnych prezentacji do negocjacji (nie później niż do połowy sesji zimowej)

-

Uczestnicy zajęd mają obowiązek dokonad korekty prezentacji

-

Nie stawienie się w ustalonym terminie prezentacji oraz nie dostarczenie jej poprawionej wersji do kooca sesji zimowej będzie skutkowało oceną niedostateczną (oczywiście z możliwością późniejszej poprawki ). Poprawka przedmiotu = egzamin ustny.

LUB DO WYBORU EGZAMIN USTNY (na podstawie lektur wskazanych przez prowadzącą). Wybór musi zostac podjęty kolektywnie.


Po zakończeniu przedmiotu studentka/student: • Rozumie różnicę pomiędzy kategorią płci biologicznej i kulturowej. • Rozumie mechanizmy konstruowania społecznego i performatywnego płci w różnych kontekstach kulturowych. • Potrafi posłużyd się kluczowymi kategoriami z zakresu studiów nad płcią kulturową oraz antropologią feministyczną. • Jest świadomy głębokich powiązao pomiędzy płcią kulturową a innymi polami rzeczywistości społecznokulturowej.


• • •

Potrafi zdekonstrowad mechanizmy wytwarzania i kontestowania płci kulturowej. Potrafi kreatywnie zintegrowad różne perspektywy badacze i teoretyczne dotyczące zagadnienia płci. Orientuje się w rozwoju zainteresowao płcią kulturową nie tylko na gruncie antropologii ale także innych nauk społecznych i humanistycznych. Potrafi świadomie wychwycid, opisad i zdiagnozowad zjawiska relacji między płcią kulturową a innymi fragmentami rzeczywistości społeczno-kulturowej.


Treści zajęć 1.

Zajęcia organizacyjne: omówienie tematów zajęd i warunków zaliczenia. Warsztat: praca nad wyobrażeniami i wiedzą

2.

Wprowadzenie: antropologia wobec zagadnienia płci. Rozwój refleksji nad płcią i seksualnością w antropologii. Od antropologii feministycznej i antropologii kobiet do antropologii płci. Antropologia a feminizm. Podstawowe pojęcia i kategorie analityczne.

3.

Gender w ujęciu innych nauk społecznych

4.

Natura i kultura: zagadnienie płci i gender w odniesieniu do biologii

5. Kobiecości: dychotomie natura kultura i publiczne - prywatne, produkcja – reprodukcja, macierzyostwo, alternatywne kobiecości 6. Konstruowanie i kontestowanie męskości 7. Rodzina, pokrewieostwo i płed kulturowa. Znacznie rodziny w kształtowaniu tożsamości płciowej i ról kobiet i mężczyzn. Ujednolicona analiza płci i pokrewieostwa. Antropologia wobec nowych form pokrewieostwa.


8. 9. 9. 10.

11. 12. 13. 14.

Płed kulturowa i socjalizacja: genderyzacja dzieci Płed kulturowa i język Ciało i performatywnośd wobec płci kulturowej Genderyzacja poprzez rytuał: płed kulturowa a religia. Wpływ religii na znaczenia nadawane kobiecości i męskości. Wpływ religii na seksualnośd. Płed kulturowa a władza: postkolonializm, nacjonalizm, paostwo. Płed i przemoc. Genderyzacja przemocy w przestrzeni publicznej i prywatnej. Płed kulturowa i globalizacja, m.in. kontekst genderyzacji pracy Zaliczenie zajęd: prezentacje studentów


Aguilar Delia D. Questionable claims: colonialism redux, feminist style. Race and Class 2000, vol. 41, nr 3, s. 1-12.

Banerjee Sikata. Gender and nationalism. The masculinization of hinduism and female political participation in India. Women’s Studies International Forum2003, vol. 26, nr 2, s. 167 – 179.

Between the Lines. Listening to Female Factory Workers in China. Report. 2013. http://www.bsr.org/reports/bsr_female_factory_workers_china_en.pdf (dostęp 18.08.2013).

Brickell Chris. Heroes and Invaders: gay and lesbian pride parades and the public/private distinction in New Zealand media account. Gender, Place and Culture 200, vol. 7, nr 2, s. 163–178, 2000.

Butler Judith. Bodily Inscriptions, Performative Subversions. W: Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge, 1990, s. 416-422.

Butler Judith. Undoing gender. New York: Routledge, 2004.

Clark Christina A. To Kneel or Not to Kneel Gendered Nonverbal Behavior in Greek Ritual. W: Women, Gender, and Religion. Red. Susan Calef, Ronald A. Simkins. Journal of Religion & Society 2005, Supplement Series 5 2005, s. 6-20.

Dei Fabio. Gender and roles from an anthropologist’s point of view. http://www.stm.unipi.it/clioh/tabs/libri/2/18-Dei_225-234.pdf (dostęp 18.08.2013).


Eckert Penelope. Think practically and look locally: Language and Gender as Community-Based Practice. Annual Review of Anthropology 1992, nr 21, s. 461-490.

Esplen Emily, Jolly Susie. Gender and sex A sample of definitions. 2006. http://www.iwtc.org/ideas/15_definitions.pdf (dostęp 18.08.2013).

Fausto-Sterling Anne. The Five Sexes. Why Males and Females are not Enough. The Sciences 1994, vol. 33, nr 2, s. 20-25.

Fenster Tovi. Gender and the City. The Different Formations of Belonging. http://www.tau.ac.il/~tobiws/gender_companion.pdf (dostęp 18.08.2013).

• •

Foucault Michel. The Means of Correct Training. W: Discipline and Punish. New York: Pantheon, 1977, s. 97-106.

Franklin Sarah. Science as culture, cultures of science. Annual Review of Anthropology 1995, vo. 24, s. 163-184.


Gal Susan. Between speech and silence. The problematics of research on language and gender. IPrA Papers in P r a g m a t i c s 1989, vol. 3, nr 1, s. 1-38.

Gutmann Matthew C. Trafficking in men. The Anthropology of Masculinity. Annual Review of Anthropology 1997, vol. 26, s. 385-409.

Hanami Makiko T. Beyond the domestic/public dichotomy. Problems and new directions. Hitotsubashi Journal of Arts and Sciences 1993, vol. 34, s. 65-73.

Hardison Brian Ch. Coding Gender. Performance and Gender Identity in a Synthetic World. Intersections 2012, vol. 12, nr 1, s. 1-13.

Hayden Corinne P. Gender, Genetics, and Generation: Reformulating Biology in Lesbian Kinship. Cultural Anthropology 1995, vol. 10, nr 1, s. 41-63.

Ikeya Chie. Gender, history and modernity: representing women in twentieth century colonial Burma. 2006. http://dspace.library.cornell.edu/bitstream/1813/2537/1/CIdissertationpartone.p df (dostęp 18.08.2013)


Johnson Joy L., Repta Robin. Sex and Gender. Beyond the Binaries, s. 17-37. http://www.sagepub.com/upm-data/40428_Chapter2.pdf (dostęp 18.08.2013)

Kasic Biljana. Feminist Cross-Mainstreaming within ‘East–West’ Mapping. A Postsocialist Perspective. European Journal of Women’s Studies 2004, vol. 11, nr 4, s. 473–485.

Keller-Cohen Deborah. Language and gender. Women's Studies 151 Section 003, 2006. http://www.csulb.edu/~lemaster/lgarchive/syllabi/KellerCohenLG.pdf (dostęp 18.08.2013).

Kennelly Ivy, MerzSabine N., Lorber Judith. What Is Gender? American Sociological Review 2001, vol. 66, nr 4, s. 598-605.

Kessler Suzanne J., Mckenna Wendy. Gender Construction In Everyday Life: Transsexualism (Abridged). Feminism & Psychology 2000, vol. 10, nr 1, s. 11–29. Kiesling Scott F. Homosocial desire in men’s talk: Balancing and re-creating cultural discourses of masculinity. Language in Society 2005, vol. 34, s. 695–726.

• •

Kulick Don. Anger, gender, language shift and the politics of revelation in a Papua New Guinean village. Pragmtaics 1992, vol. 2, nr 3, s. 281-296.

Kulick Don. Gay and lesbian language. Annual Review of Anthropology 2000, nr 29, s. 243-285.


Löw Martina. The Social Construction of Space and Gender. European Journal of Women’s Studies 2006 S, vol. 13, nr 2, s. 119–133.

MacKinnon Catharine A. Feminism, Marxism, Method, and the State. An Agenda for Theory. Signs 1982, vol. 7, nr 3, s. 515-544.

Mavin Sharon. Doing Gender Well and Differently in Dirty Work: A Case of Exotic Dancing. Gender, Work & Organization 2013, vol. 20, nr 3, s. 232-251.

Mills Mary Beth. Gender and inequality in the global labor force. Annual Review of Anthropology 2003, vol. 32, a. 41–62.

Mitchell Melanie. Can Evolution Explain How the Mind Works? A Review of the Evolutionary Psychology Debates. Complexity 1999, vol. 3, nr 3, s. 17–24.

Moore Henrietta L. Understanding sex and gender. W: Companion Encyclopedia of Anthropology: Humanity, culture and social life. Red. Tim Ingold, Routledge, 1994.

Morris Rosalind C. All made up. Performance Theory and the New Anthropology of Sex and Gender. Annual Review of Anthropology 1995, vol. 24, s. 567-592.

Mrozik Agnieszka. Gender studies in Poland: prospects, limitations, challenges. http://genderstudies.pl/wp-content/uploads/2010/01/Agnieszka_Mrozik_Genderstudies-in-Poland.pdf (dostęp 18.08.2013).


Mukhopadhyay Carol C., Higgins Patricia J. Anthropological studffis of women's status revisited:1977-1987. Annual Review of Anthropology 1988, vol. 17, s. 461-495.

Ong Aihwa. The gender and labor politics of postmodernity. Annual Review of Anthropology 1991, vol 20, s. 279-309.

Ortner Sherry B. Is female to male as nature is to culture? W: Woman, culture, and society. Red. M. Z. Rosaldo, L. Lamphere. Stanford, CA: Stanford University Press, 1974, s.68-87.

Pateman Carole, Phillips Anne. Feminist critiqes of the public/private dichotomy. W: Public and Private in Social Life.Red. S.I. Benn, G.F. Gaus. New York: St. Martin's Press, 1983, s. 281-303.

Philips Susan U. Sex differences and language. Annual Review of Anthropology 1980, nr 9, s. 523544.

Quinn Naomi. Anthropological studies on women's status. Annual Review of Anthropology 1977, nr 6. s. 181-225.

Raday Frances. Culture, religion and gender. ICON 2003, vol. 1, nr 4, s. 663-715.

Siim Birte. Gender and Diversity in the European Public Spheres. Online Working Paper No. 17, 2009. http://eurospheres.org/files/2010/08/Eurosphere_Working_Paper_17_Siim.pdf (dostęp 18.08.2013).

Simid Ivan. Global History and Gender Studies. Trends, Problems, and Perspectives. http://www.udi.rs/articles/i_simic_2011_3.pdf (dostęp 18.08.2013).


Stets Jan E., Burke Peter J. Femininity/Masculinity. W: Encyclopedia of Sociology, Revised Edition. Red. Edgar F. Borgatta, Rhonda J. V. Montgomery. New York: Macmillan, s. 997-1005.

Silverblatt Irene. Women in states. Annual Review of Anthropology 1988, vol. 17, s. 427-460.

Stephens Sharon. Introduction: Children and the Politics of Culture in Late Capitalism. W: Children and the Politics of Culture. Red. Sharon Stephens. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1995, s. 4-48.

Visweswaran Kamala. Histories of feminist ethnography. Annual Review of Anthropology 1997, vol. 26, s. 591-621.

Weston Kath. Lesbian/gay studies in thehouse oe anthropology. Annual Review of Anthropology 1993, nr 22, s. 339-367.

Worthman Carol M. Hormones, sex and gender. Annual Review of Anthropology 1995, vol. 24, s. 593-616.

Zimman Lal, Hall Kira. Language, Embodiment, and the ‘Third Sex’. W: Language and Identities. Red. Carmen Llamas, Dominic Watt. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2012, ss. 33.


kultura a płeć 2013 2014  
kultura a płeć 2013 2014  

Sylabus zajęć Kultura a płeć prowadzonych w IEIAK UAM przez dr Agatę Stanisz. Semsetr zimowy 2013/2014

Advertisement